بَرَاۤءَةٌ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖٓ اِلَى الَّذِيْنَ عَاهَدْتُّمْ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَۗ

barā'atum minallāhi wa rasūlihī ilal-lażīna ‘āhattum minal-musyrikīn(a).

(Nin ye kuma ye) ka jɛɲɔgɔnya tigɛ ka bɔ Ala n’a ka ciden cɛ, ka taga n’a ye mushiriw cɛ, aw ye bɛnkan min don n’u ye.

فَسِيْحُوْا فِى الْاَرْضِ اَرْبَعَةَ اَشْهُرٍ وَّاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ غَيْرُ مُعْجِزِى اللّٰهِ ۙوَاَنَّ اللّٰهَ مُخْزِى الْكٰفِرِيْنَ

fasīḥū fil-arḍi arba‘ata asyhuriw wa‘lamū annakum gairu mu‘jizillāh(i), wa anallāha mukhzil-kāfirīn(a).

O ra, aw ye tagama dugukolo kan kalo naani kɔnɔ, k’a lɔn ko aw tɛ se ka Ala barika dɔgɔya, tiɲɛ na, Ala bɛ kafiriw majigi.

وَاَذَانٌ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖٓ اِلَى النَّاسِ يَوْمَ الْحَجِّ الْاَكْبَرِ اَنَّ اللّٰهَ بَرِيْۤءٌ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ ەۙ وَرَسُوْلُهٗ ۗفَاِنْ تُبْتُمْ فَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْۚ وَاِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ غَيْرُ مُعْجِزِى اللّٰهِ ۗوَبَشِّرِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِعَذَابٍ اَلِيْمٍۙ

wa ażānum minallāhi wa rasūlihī ilan-nāsi yaumal-ḥajjil akbari annallāha barī'um minal-musyrikīn(a), wa rasūluh(ū), fa in tubtum fa huwa khairul lakum, wa in tawallaitum fa‘lamū annakum gairu mu‘jizillāh(i), wa basysyiril-lażīna kafarū bi‘ażābin alīm(in).

Ani cikan (laseli) min bɔra Ala n'a ka ciden fɛ ka ɲɛsin adamadenw ma hijiba loon na, ko tiɲɛ na, Ala n'a ka ciden hɔɔrɔnyanin lo mushirikiw la. O tuma na, n’aw (mushiriw) nimisara, o tuma na, o ka fisa aw ma, n’aw y’aw yɛrɛ mabɔ, o tuma na, aw k’a lɔn ko aw tɛ se ka Ala barika dɔgɔya. Aw ye kibaru diman fɔ kafiriw ye, ko o ɲangili bɛna tɔɔrɔ;

اِلَّا الَّذِيْنَ عَاهَدْتُّمْ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ ثُمَّ لَمْ يَنْقُصُوْكُمْ شَيْـًٔا وَّلَمْ يُظَاهِرُوْا عَلَيْكُمْ اَحَدًا فَاَتِمُّوْٓا اِلَيْهِمْ عَهْدَهُمْ اِلٰى مُدَّتِهِمْۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِيْنَ

illal-lażīna ‘āhattum minal-musyrikīna ṡumma lam yanquṣūkum syai'aw wa lam yuẓāhirū ‘alaikum aḥadan fa atimmū ilaihim ‘ahdahum ilā muddatihim, innallāha yuḥibbul-muttaqīn(a).

fɔɔ o musiriw minw ye bɛnkan dɔ sigi n’i ye ani u ma (bɛnkan kɔnɔkow) dɔgɔya hali dɔɔni ani (walima) u ma mɔgɔ si dɛmɛ min be juguya kɛ i ye, o kɔ, u ka u ka layidu dafa fɔɔ ka taga se wagati dantigɛlen ma. Tiɲɛ na, Ala be Alaɲasiranbagaw kanu.

فَاِذَا انْسَلَخَ الْاَشْهُرُ الْحُرُمُ فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِيْنَ حَيْثُ وَجَدْتُّمُوْهُمْ وَخُذُوْهُمْ وَاحْصُرُوْهُمْ وَاقْعُدُوْا لَهُمْ كُلَّ مَرْصَدٍۚ فَاِنْ تَابُوْا وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتَوُا الزَّكٰوةَ فَخَلُّوْا سَبِيْلَهُمْۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

fa iżansalakhal-asyhurul-ḥurumu faqtulul-musyrikīna ḥaiṡu wajattumūhum wa khużūhum waḥṣurūhum waq‘udū lahum kulla marṣad(in), fa in tābū wa aqāmuṣ-ṣalāta wa ātawuz-zakāta fa khallū sabīlahum, innallāha gafūrur raḥīm(un).

Ni haram kalow banna, o tuma na, aw ye musiriw kɛlɛ yɔrɔ o yɔrɔ, aw k’u minɛ k’u lamini, k’u kɔrɔsi kɔlɔsiliyɔrɔw la. N’u nimisara ka delili kɛ ka zaka sara, o tuma na, i ka hɔɔrɔnya di u ma. Tiɲɛ na, Ala ye yafalikɛla ye, hinɛbaga lo.

وَاِنْ اَحَدٌ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ اسْتَجَارَكَ فَاَجِرْهُ حَتّٰى يَسْمَعَ كَلٰمَ اللّٰهِ ثُمَّ اَبْلِغْهُ مَأْمَنَهٗ ۗذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَعْلَمُوْنَ ࣖ

wa in aḥadum minal-musyrikīnastajāraka fa ajirhu ḥattā yasma‘a kalāmallāhi ṡumma ablighu ma'manah(ū), żālika bi'annahum qaumul lā ya‘lamūn(a).

Ni mushiriw cɛma, ni mɔgɔ dɔ ye latangali ɲini i fɛ, i k’o tigi latanga janko a ka se ka Ala ka kuma mɛn, o kɔ, i k’a ta ka taga n’a ye yɔrɔ lafiyanin dɔ la a ye. (O la) o ye sabu tiɲɛn na, u ye jama ye min t’a lɔn.

كَيْفَ يَكُوْنُ لِلْمُشْرِكِيْنَ عَهْدٌ عِنْدَ اللّٰهِ وَعِنْدَ رَسُوْلِهٖٓ اِلَّا الَّذِيْنَ عَاهَدْتُّمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِۚ فَمَا اسْتَقَامُوْا لَكُمْ فَاسْتَقِيْمُوْا لَهُمْ ۗاِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِيْنَ

kaifa yakūnu lil-musyrikīna ‘ahdun ‘indallāhi wa ‘inda rasūlihī illal-lażīna ‘āhattum ‘indal-masjidil-ḥarām(i), famastaqāmū lakum fastaqīmū lahum, innallāha yuḥibbul-muttaqīn(a).

Bɛnkan (lakananin) be se ka kɛ cogo di ni Ala n’a ka ciden ye ni mushirikiw ye, fɔɔ n’i ye bɛnkan don n’u ye (n’u ye) misiriba (Hudaibiyah) gɛrɛfɛ, o la, n’u ye tiɲɛn kɛ i ye, i ka kan ka tiɲɛn kɛ (o fana) n’u ye. Tiɲɛ na, Ala be Alaɲasiranbagaw kanu.

كَيْفَ وَاِنْ يَّظْهَرُوْا عَلَيْكُمْ لَا يَرْقُبُوْا فِيْكُمْ اِلًّا وَّلَا ذِمَّةً ۗيُرْضُوْنَكُمْ بِاَفْوَاهِهِمْ وَتَأْبٰى قُلُوْبُهُمْۚ وَاَكْثَرُهُمْ فٰسِقُوْنَۚ

kaifa wa iy yaẓharū ‘alaikum lā yarqubū fīkum illaw wa lā żimmah(tan), yurḍūnakum bi'afwāhihim wa ta'bā qulūbuhum, wa akṡaruhum fāsiqūn(a).

O bɛnkan ɲɔgɔn be se ka kɛ cogo di k’a sɔrɔ n’u ye see sɔrɔ i kan, u tɛ balimaya mara n’i ye ani u t’u ka jɛnɲɔgɔnya bonya? O bɛ i ko diya ni o kuma ye, nka o jusukun bɛ ban o ra. U fanba tɛ mɛnni kɛ.

اِشْتَرَوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ ثَمَنًا قَلِيْلًا فَصَدُّوْا عَنْ سَبِيْلِهٖۗ اِنَّهُمْ سَاۤءَ مَاكَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

isytarau bi'āyātillāhi ṡaman qalīlan fa ṣaddū ‘an sabīlih(ī), innahum sā'a mā kānū ya‘malūn(a).

U be Ala ka ayataw feere sɔngɔ dɔgɔman na, ka (mɔgɔw) bali ka bɔ Ala ka sira kan. Tiɲɛ na, u be min kɛ, o ye kojugu ye.

لَا يَرْقُبُوْنَ فِيْ مُؤْمِنٍ اِلًّا وَّلَا ذِمَّةً ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُعْتَدُوْنَ

lā yarqubūna fī mu'minin illaw wa lā żimmah(tan),ulā'ika humul-mu‘tadūn(a)

U tɛ balimaya (jɛnɲɔgɔnya) mara ni limaniyabagaw ye ani u t’u janto bɛnkanw na. Ani, olu lo be tɛmɛ dan na.

فَاِنْ تَابُوْا وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتَوُا الزَّكٰوةَ فَاِخْوَانُكُمْ فِى الدِّيْنِ ۗوَنُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

fa in tābū wa aqāmuṣ-ṣalāta wa ātawuz-zakāta fa ikhwānukum fid-dīn(i), wa nufaṣṣīlul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).

N’u nimisara, ka delili kɛ, ka zaka sara, o tuma na (o kɔrɔ ko olu) ye i balimaw ye diinan kelen kɔnɔ. An be vɛrisew ɲɛfɔ mɔgɔw ye minw b’o lɔn.

وَاِنْ نَّكَثُوْٓا اَيْمَانَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ عَهْدِهِمْ وَطَعَنُوْا فِيْ دِيْنِكُمْ فَقَاتِلُوْٓا اَىِٕمَّةَ الْكُفْرِۙ اِنَّهُمْ لَآ اَيْمَانَ لَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَنْتَهُوْنَ

wa in nakaṡū aimānahum mim ba‘di ‘ahdihim wa ṭa‘anū fī dīnikum fa qātilū a'immatal-kufr(i), innahum lā aimāna lahum la‘allahum yantahūn(a).

Ani n’u y’u ka kali tiɲɛ bɛnkan kɔ, k’i ka diinan nɛni, o tuma na, i ka o kuntigi kafiriw kɛlɛ. Tiɲɛn na, u ye mɔgɔw ye minw tɛ se k’u ka layidu dafa, jigiya b’a la k’u bena o dabila.

اَلَا تُقَاتِلُوْنَ قَوْمًا نَّكَثُوْٓا اَيْمَانَهُمْ وَهَمُّوْا بِاِخْرَاجِ الرَّسُوْلِ وَهُمْ بَدَءُوْكُمْ اَوَّلَ مَرَّةٍۗ اَتَخْشَوْنَهُمْ ۚفَاللّٰهُ اَحَقُّ اَنْ تَخْشَوْهُ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

alā tuqātilūna qauman nakaṡū aimānahum wa hammū bi'ikhrājir-rasūli wa hum bada'ūkum awwala marrah(tin), atakhsyaunahum, fallāhu aḥaqqu an takhsyauhu in kuntum mu'minīn(a).

Minw y’u ka kali (layidu) tiɲɛ, ani minw y’a latigɛ ka ciden gwɛn, ani minw y’aw kɛlɛ fɔlɔ, mun na aw tɛ olu kɛlɛ? Yala aw be siran u ɲɛ, k’a sɔrɔ aw ka kan ka siran Ala ɲɛ ka tɛmɛ, n’aw ye lanabagaw ye wa?

قَاتِلُوْهُمْ يُعَذِّبْهُمُ اللّٰهُ بِاَيْدِيْكُمْ وَيُخْزِهِمْ وَيَنْصُرْكُمْ عَلَيْهِمْ وَيَشْفِ صُدُوْرَ قَوْمٍ مُّؤْمِنِيْنَۙ

qātilūhum yu‘ażżibhumullāhu bi'aidīkum wa yukhzihim wa yanṣurkum ‘alaihim wa yasyfi ṣudūra qaumim mu'minīn(a).

Aw ye kɛlɛ kɛ n’u ye, siga t’a la, Ala bena u tɔɔrɔ n’aw bolo ye, a bena u maloya, k’aw dɛmɛ (ni see sɔrɔli ye) u kan, ani ka lanabagaw dusukunw lafiya.

وَيُذْهِبْ غَيْظَ قُلُوْبِهِمْۗ وَيَتُوْبُ اللّٰهُ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

wa yużhib gaiẓa qulūbihim, wa yatūbullāhu ‘alā may yasyā'(u), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

ani a b’u dusukunw ka dimi bɔ u la (lannabagaw). Ni mɔgɔ min ka nimisa, Ala b’a fɛ o tigi ka nimisa. Ala ye ko bɛɛ lɔnbaga ye, ko bɛɛ lɔnbaga lo.

اَمْ حَسِبْتُمْ اَنْ تُتْرَكُوْا وَلَمَّا يَعْلَمِ اللّٰهُ الَّذِيْنَ جَاهَدُوْا مِنْكُمْ وَلَمْ يَتَّخِذُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلَا رَسُوْلِهٖ وَلَا الْمُؤْمِنِيْنَ وَلِيْجَةً ۗوَاللّٰهُ خَبِيْرٌۢ بِمَا تَعْمَلُوْنَ ࣖ

am ḥasibtum an tutrakū wa lammā ya‘lamillāhul-lażīna jāhadū minkum wa lam yattakhiżū min dūnillāhi wa lā rasūlihī wa lal-mu'minīna walījah(tan), wallāhu khabīrum bimā ta‘malūn(a).

Yala aw b’a miiri ko aw bɛna to (o cogo kelen na), hali ni Ala ma jihadi jija aw cɛ ra, ani a tɛ teri kantigiw ta ka bɔ Ala, a ka ciden, ani lanabagaw kɔ wa? Ala b’a janto aw ka baara la.

مَا كَانَ لِلْمُشْرِكِيْنَ اَنْ يَّعْمُرُوْا مَسٰجِدَ اللّٰهِ شٰهِدِيْنَ عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ بِالْكُفْرِۗ اُولٰۤىِٕكَ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْۚ وَ فِى النَّارِ هُمْ خٰلِدُوْنَ

mā kāna lil-musyrikīna ay ya‘murū masājidallāhi syāhidīna ‘alā anfusihim bil-kufr(i), ulā'ika ḥabiṭat a‘māluhum, wa fin-nāri hum khālidūn(a).

A ma bɛn musiriw ma ka ɲɛtaga sɔrɔ Ala ka misiri kɔnɔ, hali n’u sɔnna a ma k’olu yɛrɛ ye kafiriw ye. O ta kɛwalew kɛra fuu ye, o bɛna to jahanama kɔnɔ wagati bɛɛ.

اِنَّمَا يَعْمُرُ مَسٰجِدَ اللّٰهِ مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَاَقَامَ الصَّلٰوةَ وَاٰتَى الزَّكٰوةَ وَلَمْ يَخْشَ اِلَّا اللّٰهَ ۗفَعَسٰٓى اُولٰۤىِٕكَ اَنْ يَّكُوْنُوْا مِنَ الْمُهْتَدِيْنَ

innamā ya‘muru masājidallāhi man āmana billāhi wal-yaumil-ākhiri wa aqāmaṣ-ṣalāta wa ātaz-zakāta wa lam yakhsya illallāh(a), fa ‘asā ulā'ika ay yakūnū minal-muhtadīn(a).

Tiɲɛ na, minw be hɛɛrɛ sɔrɔ Ala ka misiri kɔnɔ, olu dɔrɔn lo limaniyara Ala la ani laban loon na, ani (hali bi) be seli kɛ, ka zaka sara ani u tɛ siran (foyi ɲɛ) fɔɔ Ala. O kama, jigiya b’a la k’u bena kɛ mɔgɔ minw be ɲɛminɛli sɔrɔ, u cɛma.

۞ اَجَعَلْتُمْ سِقَايَةَ الْحَاۤجِّ وَعِمَارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ كَمَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَجَاهَدَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ لَا يَسْتَوٗنَ عِنْدَ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَۘ

aja‘altum siqāyatal-ḥājji wa ‘imāratal-masjidil-ḥarāmi kaman āmana billāhi wal-yaumil-ākhiri wa jāhada fī sabīlillāh(i), lā yastawūna ‘indallāh(i), wallāhu lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

Yala mɔgɔ minw be minfɛnw di hiji kɛbagaw ma, minw be misiriba ladon, olu ni mɔgɔ minw limaniyara Ala la ani laban loon na, ani u be jijali kɛ Ala sira kan, olu bɔ ɲɔgɔn na wa? U tɛ kelen ye Ala ɲɛɛ kɔrɔ. Ala tɛ sira di mɔgɔ juguw ma.

اَلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَهَاجَرُوْا وَجَاهَدُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْۙ اَعْظَمُ دَرَجَةً عِنْدَ اللّٰهِ ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفَاۤىِٕزُوْنَ

allażīna āmanū wa hājarū wa jāhadū fī sabīlillāhi bi'amwālihim wa anfusihim, a‘ẓamu darajatan ‘indallāh(i), wa ulā'ika humul-fā'izūn(a).

Minw lara Ala ra, ka taga sigi jamana wɛrɛw ra, ka jija Ala sira kan, n’u ka nafolo n’u ka nin ye, olu ka bon Ala ɲɛɛ kɔrɔ. Olugu le bɛ se sɔrɔ.

يُبَشِّرُهُمْ رَبُّهُمْ بِرَحْمَةٍ مِّنْهُ وَرِضْوَانٍ وَّجَنّٰتٍ لَّهُمْ فِيْهَا نَعِيْمٌ مُّقِيْمٌۙ

yubasysyiruhum rabbuhum biraḥmatim minhu wa riḍwāniw wa jannātil lahum fīhā na‘īmum muqīm(un).

Ala b’u diyabɔ ni nɛɛma, nisɔndiya ani sankolo dicogo ye, u be nisɔndiya banbali sɔrɔ o la,

خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًا ۗاِنَّ اللّٰهَ عِنْدَهٗٓ اَجْرٌ عَظِيْمٌ

khālidīna fīhā abadā(n), innallāha ‘indahū ajrun ‘aẓīm(un).

o bɛna to yi wagati bɛɛ. Tiɲɛ na, saraba be Ala fɛ.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوْٓا اٰبَاۤءَكُمْ وَاِخْوَانَكُمْ اَوْلِيَاۤءَ اِنِ اسْتَحَبُّوا الْكُفْرَ عَلَى الْاِيْمَانِۗ وَمَنْ يَّتَوَلَّهُمْ مِّنْكُمْ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżū ābā'akum wa ikhwānakum auliyā'a inistaḥabbul-kufra ‘alal-īmān(i), wa may yatawallahum minkum fa ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

Aw larabagaw! Aw kana aw faw ni aw balemaw kɛ aw latangabagaw ye, ni kunfiri le ka di o ye ka tɛmɛ lanaya kan. Aw ra min ka o mina k’a kɛ aw latangabaga ye, o tuma olugu le ye kojugukɛlaw ye.

قُلْ اِنْ كَانَ اٰبَاۤؤُكُمْ وَاَبْنَاۤؤُكُمْ وَاِخْوَانُكُمْ وَاَزْوَاجُكُمْ وَعَشِيْرَتُكُمْ وَاَمْوَالُ ِۨاقْتَرَفْتُمُوْهَا وَتِجَارَةٌ تَخْشَوْنَ كَسَادَهَا وَمَسٰكِنُ تَرْضَوْنَهَآ اَحَبَّ اِلَيْكُمْ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَجِهَادٍ فِيْ سَبِيْلِهٖ فَتَرَبَّصُوْا حَتّٰى يَأْتِيَ اللّٰهُ بِاَمْرِهٖۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْفٰسِقِيْنَ ࣖ

qul in kāna ābā'ukum wa abnā'ukum wa ikhwānukum wa azwājukum wa ‘asyīratukum wa amwāluniqtaraftumūhā wa tijāratun takhsyauna kasādahā wa masākinu tarḍaunahā aḥabba ilaikum minallāhi wa rasūlihī wa jihādin fī sabīlihī fa tarabbaṣū ḥattā ya'tiyallāhu bi'amrih(ī), wallāhu lā yahdil-qaumal-fāsiqīn(a).

A fɔ ko: «Ni aw faw, aw denw, aw balimaw, aw musow, aw somɔgɔw, aw be baara kɛ ni nafolo minw ye, aw be siran jago min ɲɛ, ani boon minw ka di aw ye ka sigi, aw b’u kanu ka tɛmɛ Ala n’a ka ciden kan, n’aw b’aw jija ka jihadi kɛ a ka sira kan, o tuma na, aw ka kɔnɔni kɛ fɔɔ Ala k’a ka latigɛli di.» Ala fana tɛ mɔgɔjuguw bila sira kan.

لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللّٰهُ فِيْ مَوَاطِنَ كَثِيْرَةٍۙ وَّيَوْمَ حُنَيْنٍۙ اِذْ اَعْجَبَتْكُمْ كَثْرَتُكُمْ فَلَمْ تُغْنِ عَنْكُمْ شَيْـًٔا وَّضَاقَتْ عَلَيْكُمُ الْاَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ ثُمَّ وَلَّيْتُمْ مُّدْبِرِيْنَۚ

laqad naṣarakumullāhu fī mawāṭina kaṡīrah(tin), wa yauma ḥunain(in), iż a‘jabatkum kaṡratukum falam tugni ‘ankum syai'aw wa ḍāqat ‘alaikumul-arḍu bimā raḥubat ṡumma wallaitum mudbirīn(a).

Tiɲɛ na, Ala y’aw (lannabagaw) dɛmɛ kɛlɛyɔrɔ caaman na, ani (aw hakili to) Hunayi kɛlɛ la, tuma min na aw ka caya y’aw bonya, nka (a ka caya) tun tɛ nafa foyi lase aw ma, ani dugukoloba tun be komi a ka dɔgɔ aw ye, o kɔ, aw kɔsegira ka boli helter-skelter.

ثُمَّ اَنْزَلَ اللّٰهُ سَكِيْنَتَهٗ عَلٰى رَسُوْلِهٖ وَعَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ وَاَنْزَلَ جُنُوْدًا لَّمْ تَرَوْهَا وَعَذَّبَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ وَذٰلِكَ جَزَاۤءُ الْكٰفِرِيْنَ

Ṡumma anzalallāhu sakīnatahū ‘alā rasūlihī wa ‘alal-mu'minīna wa anzala junūdal lam tarauhā wa ‘ażżabal-lażīna kafarū, wa żālika jazā'ul-kāfirīn(a).

O kɔ, Ala ye hɛɛrɛ jigi a ka ciden kan ani lanabagaw kan, ka kɛlɛbolow (mɛlɛkɛw) jigi, aw tɛ se ka minw ye, ka ɲangili lase kafiriw ma. O le ye kafiriw sara ye.

ثُمَّ يَتُوْبُ اللّٰهُ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

Ṡumma yatūbullāhu mim ba‘di żālika ‘alā may yasyā'(u), wallāhu gafūrur raḥīm(un).

O kɔ, Ala b’a fɛ mɔgɔ min ka nimisa, a be sɔn o tigi ka nimisali ma. Ala ye yafali ye, hinɛbaga lo.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّمَا الْمُشْرِكُوْنَ نَجَسٌ فَلَا يَقْرَبُوا الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ بَعْدَ عَامِهِمْ هٰذَا ۚوَاِنْ خِفْتُمْ عَيْلَةً فَسَوْفَ يُغْنِيْكُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖٓ اِنْ شَاۤءَۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū innamal-musyrikūna najasun falā yaqrabul-masjidal-ḥarāma ba‘da ‘āmihim hāżā, wa in khiftum ‘ailatan fa saufa yugnīkumullāhu min faḍlihī in syā'(a), innallāha ‘alīmun ḥakīm(un).

Aw larabagaw! Tiɲɛ na, musiriw ye mɔgɔ nɔgɔninw ye (niin nɔgɔninw), o la, u man kan ka gwɛrɛ misiriba la ɲinan saan tɛmɛnin kɔ. Ani n’i jɔrɔnin lo ka kɛ fantan ye (bari kafiriw tɛ na), o tuma na, Ala bena nafolo di i ma a ka nɛɛma la, n’a sɔnna. Tiɲɛ na, Ala ye ko bɛɛ lɔnbaga ye, ko bɛɛ lɔnbaga lo.

قَاتِلُوا الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَلَا بِالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَلَا يُحَرِّمُوْنَ مَا حَرَّمَ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗ وَلَا يَدِيْنُوْنَ دِيْنَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ حَتّٰى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَّدٍ وَّهُمْ صٰغِرُوْنَ ࣖ

qātilul-lażīna lā yu'minūna billāhi wa lā bil-yaumil-ākhiri wa lā yuḥarrimūna mā ḥarramallāhu wa rasūluhū wa lā yadīnūna dīnal-ḥaqqi minal-lażīna ūtul-kitāba ḥattā yu‘ṭul-jizyata ‘ay yadiw wa hum ṣāgirūn(a).

Minw ma la Ala la ani laban loon na, minw ma la Ala n’a ka ciden ka bali la ani minw ma la diinɛ lakika la (Ala ka diinan), (o kɔrɔ, mɔgɔw) minw ye kitabu sɔrɔ, aw k’olu kɛlɛ fɔɔ u ka jizyah (lanpo) sara ni lamɛnni ye k’u to kololi cogoya la.

وَقَالَتِ الْيَهُوْدُ عُزَيْرُ ِۨابْنُ اللّٰهِ وَقَالَتِ النَّصٰرَى الْمَسِيْحُ ابْنُ اللّٰهِ ۗذٰلِكَ قَوْلُهُمْ بِاَفْوَاهِهِمْۚ يُضَاهِـُٔوْنَ قَوْلَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَبْلُ ۗقَاتَلَهُمُ اللّٰهُ ۚ اَنّٰى يُؤْفَكُوْنَ

wa qālatil-yahūdu ‘uzairunibnullāhi wa qālatin-naṣāral-masīḥubnullāh(i), żālika qauluhum bi'afwāhihim, yuḍāhi'ūna qaulal-lażīna kafarū min qabl(u), qātalahumullāh(u), annā yu'fakūn(a).

Yahutuw ko: «Uzayiri, Ala dencɛ», kerecɛnw ko: «Masiya, Ala dencɛ.» O kumaw le bɛ bɔ o da ra. U tun be kafiri fɔlɔw ka kumaw ladegi. Ala bɛ o danga; o ka o kɔ don cogo di?

اِتَّخَذُوْٓا اَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَانَهُمْ اَرْبَابًا مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَالْمَسِيْحَ ابْنَ مَرْيَمَۚ وَمَآ اُمِرُوْٓا اِلَّا لِيَعْبُدُوْٓا اِلٰهًا وَّاحِدًاۚ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۗ سُبْحٰنَهٗ عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

ittakhażū aḥbārahum wa ruhbānahum arbābam min dūnillāhi wal-masīḥabna maryam(a), wa mā umirū illā liya‘budū ilāhaw wāḥidā(n), lā ilāha illā huw(a), subḥānahū ‘ammā yusyrikūn(a).

U ye Alaɲasiranbagaw (Yahutuw), n’u ka mɔnpɛriw (kerecɛnw) kɛ alaw ye ka fara Ala kan, ani (ani) Masiya, Mariyamu dencɛ; hali ni a fɔra o ye dɔrɔn ko o ye Sebagayabɛɛtigi Ala le bato; ala wɛrɛ tɛ yi ni ale tɛ. U be min jɛn ni ɲɔgɔn ye, nɔɔrɔ ka kɛ a ye.

يُرِيْدُوْنَ اَنْ يُّطْفِـُٔوْا نُوْرَ اللّٰهِ بِاَفْوَاهِهِمْ وَيَأْبَى اللّٰهُ اِلَّآ اَنْ يُّتِمَّ نُوْرَهٗ وَلَوْ كَرِهَ الْكٰفِرُوْنَ

yurīdūna ay yuṭfi'ū nūrallāhi bi'afwāhihim wa ya'ballāhu illā ay yutimma nūrahū wa lau karihal-kāfirūn(a).

U tun b’a fɛ ka Ala ka yeelen (diinan) faga n’u daa ye (kuma), nka Ala banna, o nɔɔ na, ​​u tun b’a fɛ k’a ka yeelen dafa, hali n’o tun man di kafiriw ye.

هُوَ الَّذِيْٓ اَرْسَلَ رَسُوْلَهٗ بِالْهُدٰى وَدِيْنِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهٗ عَلَى الدِّيْنِ كُلِّهٖۙ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُوْنَ

huwal-lażī arsala rasūlahū bil-hudā wa dīnil-ḥaqqi liyuẓhirahū ‘alad-dīni kullih(ī), wa lau karihal-musyrikūn(a).

Ale lo y’a ka ciden ci ni ɲɛminɛli ye (alikurana) ani diinɛ lakika ye walisa a ka tɛmɛ diinanw bɛɛ kan, hali n’o ma diya mushiriw ye.

۞ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ الْاَحْبَارِ وَالرُّهْبَانِ لَيَأْكُلُوْنَ اَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ وَيَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗوَالَّذِيْنَ يَكْنِزُوْنَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلَا يُنْفِقُوْنَهَا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۙفَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ اَلِيْمٍۙ

yā ayyuhal-lażīna āmanū inna kaṡīram minal-aḥbāri war-ruhbāni laya'kulūna amwālan-nāsi bil-bāṭili wa yaṣuddūna ‘an sabīlillāh(i), wal-lażīna yaknizūnaż-żahaba wal-fiḍḍata wa lā yunfiqūnahā fī sabīlillāh(i), fa basysyirhum bi‘ażābin alīm(in).

Aw larabagaw! Tiɲɛ na, Alaɲasiranbaga caaman n’u ka mɔnpɛriw be mɔgɔw ka nafolo dumu tiɲɛ na, u be mɔgɔw bali ka bɔ Ala ka sira kan. Minw bɛ sanu ni warigbɛ mara, k’a sɔrɔ o tɛ o ban Ala sira kan, o tuma na, aw ye kibaro diiman fɔ o ye, (ko o bɛna tɔɔrɔba dɔ sɔrɔ) .

يَّوْمَ يُحْمٰى عَلَيْهَا فِيْ نَارِ جَهَنَّمَ فَتُكْوٰى بِهَا جِبَاهُهُمْ وَجُنُوْبُهُمْ وَظُهُوْرُهُمْۗ هٰذَا مَا كَنَزْتُمْ لِاَنْفُسِكُمْ فَذُوْقُوْا مَا كُنْتُمْ تَكْنِزُوْنَ

yauma yuḥmā ‘alaihā fī nāri jahannama fa tukwā bihā jibāhuhum wa junūbuhum wa ẓuhūruhum, hāżā mā kanaztum li'anfusikum fa żūqū mā kuntum taknizūn(a).

(Aw hakili to a la) loon min na sanu ni warijɛ tun be kalaya jahanama kɔnɔ, o kɔ, u tun b’u teen na, u kɛrɛfɛla n’u kɔfɛla nɛgɛ la (k’a fɔ) u ye ko: «Nin ye aw ka nafolo ye, aw ye min mara aw yɛrɛ ye, o la, aw ye min mara, aw k’o nɛnɛ.»

اِنَّ عِدَّةَ الشُّهُوْرِ عِنْدَ اللّٰهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا فِيْ كِتٰبِ اللّٰهِ يَوْمَ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ مِنْهَآ اَرْبَعَةٌ حُرُمٌ ۗذٰلِكَ الدِّيْنُ الْقَيِّمُ ەۙ فَلَا تَظْلِمُوْا فِيْهِنَّ اَنْفُسَكُمْ وَقَاتِلُوا الْمُشْرِكِيْنَ كَاۤفَّةً كَمَا يُقَاتِلُوْنَكُمْ كَاۤفَّةً ۗوَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ مَعَ الْمُتَّقِيْنَ

inna ‘iddatasy-syuhūri ‘indallāhiṡnā ‘asyara syahran fī kitābillāhi yauma khalaqas-samāwāti wal-arḍa minhā arba‘atun ḥurum(un), żālikad-dīnul-qayyim(u), falā taẓlimū fīhinna anfusakum wa qātilul-musyrikīna kāffatan kamā yuqātilūnakum kāffah(tan), wa‘lamū annallāha ma‘al-muttaqīn(a).

Tiɲɛ na, kalo hakɛ min be Ala fɛ, o ye kalo tan ni fila ye, (i n’a fɔ) Ala ka sariya kɔnɔ, tuma min na a ye sankolow ni dugukolo dan, kalo haramu naani be minw na. O ye (diinɛ tilennin ka sariya ye), o la, aw kana aw yɛrɛw tɔɔrɔ (kalo naaninan na), aw ka mushiriw bɛɛ kɛlɛ i n’a fɔ u fana b’aw bɛɛ kɛlɛ cogo min na. Aw k’a lɔn ko Ala bɛ ni Alaɲasiranbagaw ye.

اِنَّمَا النَّسِيْۤءُ زِيَادَةٌ فِى الْكُفْرِ يُضَلُّ بِهِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا يُحِلُّوْنَهٗ عَامًا وَّيُحَرِّمُوْنَهٗ عَامًا لِّيُوَاطِـُٔوْا عِدَّةَ مَا حَرَّمَ اللّٰهُ فَيُحِلُّوْا مَا حَرَّمَ اللّٰهُ ۗزُيِّنَ لَهُمْ سُوْۤءُ اَعْمَالِهِمْۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ ࣖ

innaman-nasī'u ziyādatun fil-kufri yuḍallu bihil-lażīna kafarū yuḥillūnahū ‘āmaw wa yuḥarrimūnahū ‘āmal liyuwāṭi'ū ‘iddata mā ḥarramallāhu fa yuḥillū mā ḥarramallāh(u), zuyyina lahum sū'u a‘mālihim, wallāhu lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).

Tiɲɛn na, ka (haram kalo) bila ka taga, o be dɔ fara kafiri kan dɔrɔn. Kafiriw be lafili o la (ka bila kɔfɛ), u b’a kɛ sariya ye saan kelen kɔnɔ, k’a kɛ haramu ye saan wɛrɛ la, walisa u ka se ka bɛn ni Ala ye fɛɛn minw bali hakɛ ye, ani o wagati kelen na, Ala ye fɛɛn minw bali, u b’u kɛ sariya ye. (Sutana) y’a kɛ u ka kɛwale juguw kɛra koo cɛɲumanbaw ye u ɲɛɛ na. Ala fana tɛ kafiriw bila sira kan.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَا لَكُمْ اِذَا قِيْلَ لَكُمُ انْفِرُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ اثَّاقَلْتُمْ اِلَى الْاَرْضِۗ اَرَضِيْتُمْ بِالْحَيٰوةِ الدُّنْيَا مِنَ الْاٰخِرَةِۚ فَمَا مَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا فِى الْاٰخِرَةِ اِلَّا قَلِيْلٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū mā lakum iżā qīla lakumunfirū fī sabīlillāhiṡ-ṡāqaltum ilal-arḍ(i), araḍītum bil-ḥayātid-dun-yā minal-ākhirah(ti), famā matā‘ul-ḥayātid-dun-yā fil-ākhirati illā qalīl(un).

Aw larabagaw! Mun na n’a fɔra i ye ko: «Taga (kɛlɛ) kɛ Ala sira kan», i be gɛlɛya sɔrɔ ani i b’a fɛ ka to i be yɔrɔ min na? Yala duniɲa nin ka ɲɛnamaya ka di i ye ka tɛmɛ saya kɔ wa? Hali ni ɲɛnamaya diyabɔli min be sɔrɔ duniɲa kɔnɔ (n’an y’o suma ni ɲɛnamaya ye) saya kɔ, o ka dɔgɔ dɔrɔn.

اِلَّا تَنْفِرُوْا يُعَذِّبْكُمْ عَذَابًا اَلِيْمًاۙ وَّيَسْتَبْدِلْ قَوْمًا غَيْرَكُمْ وَلَا تَضُرُّوْهُ شَيْـًٔاۗ وَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

illā tanfirū yu‘ażżibkum ‘ażāban alīmā(n), wa yastabdil qauman gairakum wa lā taḍurrūhu syai'ā(n), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

N’aw ma taga (kɛlɛ la), siga t’a la, Ala bena tɔɔrɔ jugu dɔ bila aw la, ka jama wɛrɛ bila aw nɔɔ na, ​​aw tɛna foyi kɛ a la hali dɔɔni. Ala ye sebaga ye fɛɛn bɛɛ kan.

اِلَّا تَنْصُرُوْهُ فَقَدْ نَصَرَهُ اللّٰهُ اِذْ اَخْرَجَهُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا ثَانِيَ اثْنَيْنِ اِذْ هُمَا فِى الْغَارِ اِذْ يَقُوْلُ لِصَاحِبِهٖ لَا تَحْزَنْ اِنَّ اللّٰهَ مَعَنَاۚ فَاَنْزَلَ اللّٰهُ سَكِيْنَتَهٗ عَلَيْهِ وَاَيَّدَهٗ بِجُنُوْدٍ لَّمْ تَرَوْهَا وَجَعَلَ كَلِمَةَ الَّذِيْنَ كَفَرُوا السُّفْلٰىۗ وَكَلِمَةُ اللّٰهِ هِيَ الْعُلْيَاۗ وَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

illā tanṣurūhu faqad naṣarahullāhu iż akhrajahul-lażīna kafarū ṡāniyaṡnaini iż humā fil-gāri iż yaqūlu liṣāḥibihī lā taḥzan innallāha ma‘anā, fa anzalallāhu sakīnatahū ‘alaihi wa ayyadahū bijunūdil lam tarauhā wa ja‘ala kalimatal-lażīna kafarus-suflā, wa kalimatullāhi hiyal-‘ulyā, wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).

N’aw tun m’a dɛmɛ (Muhamadu), tiɲɛ na, Ala tun b’a dɛmɛ (o kɔrɔ) tuma min na kafiriw y’a gwɛn ka bɔ Mɛki la; k'a sɔrɔ a tun ye mɔgɔ fila dɔ ye, u fila bɛɛ tun be kuluwo kɔnɔ tuma min na, o wagati la, a y'a fɔ a tericɛ ye ko: «I kana nisɔngoya, tiɲɛ na, Ala be n'an ye.» O la, Ala ye hɛɛrɛ jigi a kan (Muhamadu) ka dɛmɛ don ni kɛlɛbolo (mɛlɛkɛw) ye, aw ma min ye, ka kafiriw welekan dɔgɔya. Ala ka kuma le ka bon. Ala ye sebaga ye, hakilitigi ye.

اِنْفِرُوْا خِفَافًا وَّثِقَالًا وَّجَاهِدُوْا بِاَمْوَالِكُمْ وَاَنْفُسِكُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

infirū khifāfaw wa ṡiqālaw wa jāhidū bi'amwālikum wa anfusikum fī sabīlillāh(i), żālikum khairul lakum in kuntum ta‘lamūn(a).

Aw ka bɔ yen, aw ka nɔgɔ, aw ka gɛlɛya, aw ka taga, ka aw ka nafolo ni aw niin kɛlɛ Ala sira kan. O ka fisa i ma n’i b’a lɔn.

لَوْ كَانَ عَرَضًا قَرِيْبًا وَّسَفَرًا قَاصِدًا لَّاتَّبَعُوْكَ وَلٰكِنْۢ بَعُدَتْ عَلَيْهِمُ الشُّقَّةُۗ وَسَيَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ لَوِ اسْتَطَعْنَا لَخَرَجْنَا مَعَكُمْۚ يُهْلِكُوْنَ اَنْفُسَهُمْۚ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ اِنَّهُمْ لَكٰذِبُوْنَ ࣖ

lau kāna ‘araḍan qarībaw wa safaran qāṣidal lattaba‘ūka wa lākim ba‘udat ‘alaihimusy-syuqqah(tu), wa sayaḥlifūna billāhi lawistaṭa‘nā lakharajnā ma‘akum, yuhlikūna anfusahum, wallāhu ya‘lamu innahum lakāżibūn(a).

Ni (i be min weele u ma) nafa nɔgɔmanw be yen ani tagama ma yɔrɔjan kojugu, siga t’a la, u bena tugu i kɔ, nka i be tagayɔrɔ min na, o be komi a ka jan kosɔbɛ u fɛ. U bena kali Ala tɔgɔ la ko: “N’an be se, an bena taga n’i ye siga t’a la.” U y’u yɛrɛ halaki ani Ala y’a lɔn ko u ye ngalontigɛlaw ye tiɲɛ na.

عَفَا اللّٰهُ عَنْكَۚ لِمَ اَذِنْتَ لَهُمْ حَتّٰى يَتَبَيَّنَ لَكَ الَّذِيْنَ صَدَقُوْا وَتَعْلَمَ الْكٰذِبِيْنَ

‘afallāhu ‘ank(a), lima ażinta lahum ḥattā yatabayyana lakal-lażīna ṣadaqū wa ta‘lamal-kāżibīn(a).

Ala be yafa i ma (Muhamadu). Mun na i ye sira di u ma (u kana taga kɛlɛ la), sanni i k’a lɔn mɔgɔ minw ye tiɲɛn na (minw balila) ani sanni i k’a lɔn mɔgɔ minw be ngalon tigɛra?

لَا يَسْتَأْذِنُكَ الَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ اَنْ يُّجَاهِدُوْا بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌۢ بِالْمُتَّقِيْنَ

lā yasta'żinukal-lażīna yu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhiri ay yujāhidū bi'amwālihim wa anfusihim, wallāhu ‘alīmum bil-muttaqīn(a).

Minw lanin be Ala la ani laban loon na, olu tɛna sira ɲini i fɛ (u kana don) ka jihadi kɛ n’u ka nafolo n’u niin ye. Ala bɛ Alaɲasiranbagaw lɔn .

اِنَّمَا يَسْتَأْذِنُكَ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَارْتَابَتْ قُلُوْبُهُمْ فَهُمْ فِيْ رَيْبِهِمْ يَتَرَدَّدُوْنَ

innamā yasta'żinukal-lażīna lā yu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhiri wartābat qulūbuhum fahum fī raibihim yataraddadūn(a).

Tiɲɛ na, minw bena sira ɲini i fɛ (Muhamadu), olu dɔrɔn lo ma la Ala la ani laban loon na, u dusukunw be sigasiga, o la u be yɛlɛmayɛlɛma tuma bɛɛ sigasigali la.

۞ وَلَوْ اَرَادُوا الْخُرُوْجَ لَاَعَدُّوْا لَهٗ عُدَّةً وَّلٰكِنْ كَرِهَ اللّٰهُ انْۢبِعَاثَهُمْ فَثَبَّطَهُمْ وَقِيْلَ اقْعُدُوْا مَعَ الْقٰعِدِيْنَ

wa lau arādul-khurūja la'a‘addū lahū ‘uddataw wa lākin karihallāhumbi‘āṡahum fa ṡabbaṭahum wa qīlaq‘udū ma‘al-qā‘idīn(a).

N'u tun b'a fɛ ka taga, u tun bena labɛnw kɛ o taga kama, nka u ka taga ma diya Ala ye, o la, a y'u ka nege dɔgɔya, a fɔra (u ye) ko: "Aw ka to ni mɔgɔ tɔw ye."

لَوْ خَرَجُوْا فِيْكُمْ مَّا زَادُوْكُمْ اِلَّا خَبَالًا وَّلَاَوْضَعُوْا خِلٰلَكُمْ يَبْغُوْنَكُمُ الْفِتْنَةَۚ وَفِيْكُمْ سَمّٰعُوْنَ لَهُمْۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌۢ بِالظّٰلِمِيْنَ

wa lau kharajū fīkum mā zādūkum illā khabālaw wa la'auḍa‘ū khilālakum yabgūnakumul-fitnah(ta), wa fīkum sammā‘ūna lahum, wallāhu ‘alīmum biẓ-ẓālimīn(a).

Ni (u tagara n’i ye), siga t’a la, u tɛna dɔ fara i ka (fanga kan), o nɔ na, ​​u bena ɲagamini dɔrɔn lo lawuli, ani siga t’a la, u bena boli ka taga ɲɛfɛ i ka yɔrɔw la, ka ɲagamini lawuli (i ka yɔrɔw la); k’a sɔrɔ mɔgɔ dɔw be aw cɛma minw b’a fɛ kosɔbɛ k’u ka (kumaw) lamɛn. Ala ka kojugukɛlaw lɔn.

لَقَدِ ابْتَغَوُا الْفِتْنَةَ مِنْ قَبْلُ وَقَلَّبُوْا لَكَ الْاُمُوْرَ حَتّٰى جَاۤءَ الْحَقُّ وَظَهَرَ اَمْرُ اللّٰهِ وَهُمْ كٰرِهُوْنَ

laqadibtagawul-fitnata min qablu wa qallabū lakal-umūra ḥattā jā'al-ḥaqqu wa ẓahara amrullāhi wa hum kārihūn(a).

Tiɲɛ na, sanni o cɛ, u tun b’a fɛ ka ɲagamini lawuli ka ban, ka fɛɛrɛ suguya caaman labɛn aw ye (ka koow yɛlɛma), fɔɔ tiɲɛ (Ala ka dɛmɛ) nana, ka Ala (diinɛ) koow ye see sɔrɔ, hali n’o tun man di u ye.

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّقُوْلُ ائْذَنْ لِّيْ وَلَا تَفْتِنِّيْۗ اَلَا فِى الْفِتْنَةِ سَقَطُوْاۗ وَاِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيْطَةٌ ۢ بِالْكٰفِرِيْنَ

wa minhum may yaqūlu'żal lī wa lā taftinnī, alā fil-fitnati saqaṭū, wa inna jahannama lamuḥīṭatum bil-kāfirīn(a).

Ani u cɛma, mɔgɔ dɔ tun be yen min ko: «Aw ka sira di ne ma (n kana taga kɛlɛ la) ani aw kana a to ne (Muhamadu) ka ben tɔgɔjugu la.» Aw k’a lɔn ko o benna tɔgɔjugu kan. Ani tiɲɛ na, jahanama kɔnɔ, kafiriw fana be yen.

اِنْ تُصِبْكَ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْۚ وَاِنْ تُصِبْكَ مُصِيْبَةٌ يَّقُوْلُوْا قَدْ اَخَذْنَآ اَمْرَنَا مِنْ قَبْلُ وَيَتَوَلَّوْا وَّهُمْ فَرِحُوْنَ

in tuṣibka ḥasanatun tasu'hum, wa in tuṣibka muṣībatuy yaqūlū qad akhażnā min qablu wa yatawallau wa hum fariḥūn(a).

N’i ​​(Muhamadu) ye ɲuman sɔrɔ, u nisɔndiyanin tɛ; nka ni balawo dɔ nana aw sɔrɔ, o b’a fɔ ko: «Tiɲɛ na, kabini a daminɛ na, an tun bɛ an yɛrɛ kɔrɔsi (ka taga kɛlɛ ra)», o bɛ kɔsegi ni nisɔndiya ye.

قُلْ لَّنْ يُّصِيْبَنَآ اِلَّا مَا كَتَبَ اللّٰهُ لَنَاۚ هُوَ مَوْلٰىنَا وَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُوْنَ

qul lay yuṣībanā illā mā kataballāhu lanā, huwa maulānā wa ‘alallāhi falyatawakkalil-mu'minūn(a).

A fɔ (Muhamadu) ko: "Foyi tɛna an sɔrɔ ni Ala ma min latigɛ an ye. Ale lo ye an latangabaga ye, lanabagaw b'u jigi la Ala kelenpe kan."

قُلْ هَلْ تَرَبَّصُوْنَ بِنَآ اِلَّآ اِحْدَى الْحُسْنَيَيْنِۗ وَنَحْنُ نَتَرَبَّصُ بِكُمْ اَنْ يُّصِيْبَكُمُ اللّٰهُ بِعَذَابٍ مِّنْ عِنْدِهٖٓ اَوْ بِاَيْدِيْنَاۖ فَتَرَبَّصُوْٓا اِنَّا مَعَكُمْ مُّتَرَبِّصُوْنَ

qul hal tarabbaṣūna binā illā iḥdal-ḥusnayain(i), wa naḥnu natarabbaṣu bikum ay yuṣībakumullāhu bi‘ażābim min ‘indihī au bi'aidīnā, fa tarabbaṣū innā ma‘akum mutarabbiṣūn(a).

A fɔ (Muhamadu) ko: "Aw b'an makɔnɔna foyi la, fɔɔ fɛn ɲuman fila la kelen (se sɔrɔli walima sarakaya). An b'aw makɔnɔna ko Ala ka ɲangili lase aw ma ka bɔ a fan fɛ, walima (adzab) an bolo fɛ. O la, aw ka kɔnɔni kɛ, tiɲɛ na, an be kɔnɔni kɛra (an fana) n'aw ye."

قُلْ اَنْفِقُوْا طَوْعًا اَوْ كَرْهًا لَّنْ يُّتَقَبَّلَ مِنْكُمْ ۗاِنَّكُمْ كُنْتُمْ قَوْمًا فٰسِقِيْنَ

qul anfiqū ṭau‘an au karhal lay yutaqabbala minkum, innakum kuntum qauman fāsiqīn(a).

A fɔ (Muhamadu) ko: "Aw k'aw ka nafolo di n'aw b'a fɛ walima n'aw t'a fɛ, nka (aw ka nilifɛnw) tɛna sɔn. Tiɲɛ na, aw ye mɔgɔ juguw ye."

وَمَا مَنَعَهُمْ اَنْ تُقْبَلَ مِنْهُمْ نَفَقٰتُهُمْ اِلَّآ اَنَّهُمْ كَفَرُوْا بِاللّٰهِ وَبِرَسُوْلِهٖ وَلَا يَأْتُوْنَ الصَّلٰوةَ اِلَّا وَهُمْ كُسَالٰى وَلَا يُنْفِقُوْنَ اِلَّا وَهُمْ كٰرِهُوْنَ

wa mā mana‘ahum an tuqbala minhum nafaqātuhum illā annahum kafarū billāhi wa birasūlihī wa lā ya'tūnaṣ-ṣalāta illā wa hum kusālā wa lā yunfiqūna illā wa hum kārihūn(a).

Ani min b’u bali ka sɔn u ka nilifɛnw ma, o ye k’u kafiri (kafiri) Ala n’a ka ciden na ani u tɛ seli kɛ, nka u ye saliya ye ani u t’u ka (nafolo) sara, nka u be sigasiga (waajibiya).

فَلَا تُعْجِبْكَ اَمْوَالُهُمْ وَلَآ اَوْلَادُهُمْ ۗاِنَّمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ لِيُعَذِّبَهُمْ بِهَا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَتَزْهَقَ اَنْفُسُهُمْ وَهُمْ كٰفِرُوْنَ

falā tu‘jibka amwāluhum wa lā aulāduhum, innamā yurīdullāhu liyu‘ażżibahum bihā fil-ḥayātid-dun-yā wa tazhaqa anfusuhum wa hum kāfirūn(a).

O ra, i kana a to o ta naforo ni o ta denw ye i kabakoya. Tiɲɛ na, Ala ka ŋaniya n’o ye k’u tɔɔrɔ nin duniɲa ka ɲɛnamaya kɔnɔ ani kɔfɛ u bena sa i n’a fɔ kafiriw.

وَيَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ اِنَّهُمْ لَمِنْكُمْۗ وَمَا هُمْ مِّنْكُمْ وَلٰكِنَّهُمْ قَوْمٌ يَّفْرَقُوْنَ

wa yaḥlifūna billāhi innahum laminkum, wa mā hum minkum wa lākinnahum qaumuy yafraqūn(a).

Olu fana be kali Ala tɔgɔ la ko tiɲɛ na, u be aw cɛma; nka o tɛ aw ta mɔgɔw ye, nka o ye mɔgɔw ye minw bɛ siran (aw ɲɛ) kosɛbɛ.

لَوْ يَجِدُوْنَ مَلْجَاً اَوْ مَغٰرٰتٍ اَوْ مُدَّخَلًا لَّوَلَّوْا اِلَيْهِ وَهُمْ يَجْمَحُوْنَ

lau yajidūna malja'an au magārātin au muddakhalal lawallau ilaihi wa hum yajmaḥūn(a).

N’u ye lafiyayɔrɔ sɔrɔ, kuluwow wala dingɛw (dugukolo kɔnɔ), u bena taga (boli) yen joona joona.

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّلْمِزُكَ فِى الصَّدَقٰتِۚ فَاِنْ اُعْطُوْا مِنْهَا رَضُوْا وَاِنْ لَّمْ يُعْطَوْا مِنْهَآ اِذَا هُمْ يَسْخَطُوْنَ

wa minhum may yalmizuka fiṣ-ṣadaqāt(i), fa in u‘ṭū minhā raḍū wa illam yu‘ṭau minhā iżā hum yaskhaṭūn(a).

O la, mɔgɔ dɔw be yen minw b’i kɔrɔfɔ saraka (zaka) koo la; ni niyɔrɔ dira o ma, o nisɔndiyanin lo, ni niyɔrɔ ma di o ma, o bɛ bari ka dimi .

وَلَوْ اَنَّهُمْ رَضُوْا مَآ اٰتٰىهُمُ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗۙ وَقَالُوْا حَسْبُنَا اللّٰهُ سَيُؤْتِيْنَا اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖ وَرَسُوْلُهٗٓ اِنَّآ اِلَى اللّٰهِ رٰغِبُوْنَ ࣖ

wa lau annahum raḍū mā ātāhumullāhu wa rasūluh(ū), wa qālū ḥasbunallāhu sayu'tīnallāhu min faḍlihī wa rasūluhū innā ilallāhi rāgibūn(a).

Ala n'a ka ciden ye min di u ma, n'u y'o diya tiɲɛ na, k'a fɔ ko: "Ala be an wasa, Ala n'a ka ciden bena a ka nɛɛma dɔ di an ma. Tiɲɛ na, anw ye minw jigi be Ala kan."

۞ اِنَّمَا الصَّدَقٰتُ لِلْفُقَرَاۤءِ وَالْمَسٰكِيْنِ وَالْعٰمِلِيْنَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوْبُهُمْ وَفِى الرِّقَابِ وَالْغٰرِمِيْنَ وَفِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَابْنِ السَّبِيْلِۗ فَرِيْضَةً مِّنَ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

innamaṣ-ṣadaqātu lil-fuqarā'i wal-masākīni wal-‘āmilīna ‘alaihā wal-mu'allafati qulūbuhum wa fir-riqābi wal-gārimīna wa fī sabīlillāhi wabnis-sabīl(i), farīḍatam minallāh(i), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

Tiɲɛ na, zaka be kɛ mɔgɔ makotanw dɔrɔn lo ye, fantanw, zaka sɔrɔbagaw, minw dusukunw nɔgɔyara (minw yɛlɛmana), baaradenw (hɔrɔnyalenw), juru be mɔgɔ minw na (hɔrɔnyalenw), Ala ka sira kama ani mɔgɔw minw be tagama na, i n’a fɔ wajibi min be bɔ Ala fɛ. Ala ye ko bɛɛ lɔnbaga ye, ko bɛɛ lɔnbaga lo.

وَمِنْهُمُ الَّذِيْنَ يُؤْذُوْنَ النَّبِيَّ وَيَقُوْلُوْنَ هُوَ اُذُنٌ ۗقُلْ اُذُنُ خَيْرٍ لَّكُمْ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَيُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِيْنَ وَرَحْمَةٌ لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مِنْكُمْۗ وَالَّذِيْنَ يُؤْذُوْنَ رَسُوْلَ اللّٰهِ لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wa minhumul-lażīna yu'żūnan nabiyya wa yaqūlūna huwa użun(un), qul użunu khairil lakum yu'minu billāhi wa yu'minu lil-mu'minīna wa raḥmatul lil-lażīna āmanū minkum, wal-lażīna yu'żūna rasūlallāhi lahum ‘ażābun alīm(un).

Olu cɛma, mɔgɔ dɔw be yen minw ye kira (Muhamadu) dusu tiɲɛ k’a fɔ ko: “Kira ye min bɛɛ mɛn, a lara o bɛɛ la.” A fɔ ko: «A lara aw bɛɛ la, a lara Ala la, a lara lanabagaw la, a ye hinɛ ye lanabagaw ye aw cɛma.» Minw ye Ala ka ciden tɔɔrɔ, olu bena ɲangiliba sɔrɔ.

يَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ لَكُمْ لِيُرْضُوْكُمْ وَاللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗٓ اَحَقُّ اَنْ يُّرْضُوْهُ اِنْ كَانُوْا مُؤْمِنِيْنَ

yaḥlifūna billāhi lakum liyurḍūkum wallāhu wa rasūluhū aḥaqqu ay yurḍūhu in kānū mu'minīn(a).

U be kali i ye Ala tɔgɔ la k’u bena i diyabɔ, k’a sɔrɔ a tun ka ɲi Ala n’a ka ciden ma k’a ka sɔnni ɲini n’u tun ye lanabagaw ye.

اَلَمْ يَعْلَمُوْٓا اَنَّهٗ مَنْ يُّحَادِدِ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ فَاَنَّ لَهٗ نَارَ جَهَنَّمَ خَالِدًا فِيْهَاۗ ذٰلِكَ الْخِزْيُ الْعَظِيْمُ

alam ya‘lamū annahū may yuḥādidillāha wa rasūlahū fa anna lahū nāru jahannama khālidan fīhā, żālikal khizyul-‘aẓīm(u).

Yala u t’a lɔn ko mɔgɔ o mɔgɔ ye Ala n’a ka ciden kɛlɛ, o tigi ye jahanama ye, a bena to yen abada wa? O ye nɛniba lo ye.

يَحْذَرُ الْمُنٰفِقُوْنَ اَنْ تُنَزَّلَ عَلَيْهِمْ سُوْرَةٌ تُنَبِّئُهُمْ بِمَا فِيْ قُلُوْبِهِمْۗ قُلِ اسْتَهْزِءُوْاۚ اِنَّ اللّٰهَ مُخْرِجٌ مَّا تَحْذَرُوْنَ

yaḥżarul-munāfiqūna an tunazzala ‘alaihim sūratun tunabbi'uhum bimā fī qulūbihim, qulistahzi'ū, innallāha mukhrijum mā taḥżarūn(a).

O filankafow be siranna ko sura dɔ kana jigi min be koo dogoninw ɲɛfɔ u dusukunw na. A fɔ (o ye) ko: «Aw ka to ka yɛlɛ (Ala n’a ka ciden) la.» Tiɲɛ na, aw be siran min ɲɛ, Ala bena o yira.

وَلَىِٕنْ سَاَلْتَهُمْ لَيَقُوْلُنَّ اِنَّمَا كُنَّا نَخُوْضُ وَنَلْعَبُۗ قُلْ اَبِاللّٰهِ وَاٰيٰتِهٖ وَرَسُوْلِهٖ كُنْتُمْ تَسْتَهْزِءُوْنَ

wa la'in sa'altahum layaqūlunna innamā kunnā nakhūḍū wa nal‘ab(u), qul abillāhi wa āyātihī wa rasūlihī kuntum tastahzi'ūn(a).

Ani, n’i y’u ɲininga, siga t’a la, u bena i jaabi ko: “Tiɲɛ na, an tun be tulon kɛra ani an tun be tulon kɛra dɔrɔn.” Aw y’a fɔ ko: «Mun kosɔn aw bɛ to ka yɛlɛ Ala ra tuma bɛɛ, ani a ta kumaw, ani a ta cira?»

لَا تَعْتَذِرُوْا قَدْ كَفَرْتُمْ بَعْدَ اِيْمَانِكُمْ ۗ اِنْ نَّعْفُ عَنْ طَاۤىِٕفَةٍ مِّنْكُمْ نُعَذِّبْ طَاۤىِٕفَةً ۢ بِاَنَّهُمْ كَانُوْا مُجْرِمِيْنَ ࣖ

lā ta‘tażirū qad kafartum ba‘da īmānikum, in na‘fu ‘an ṭā'ifatim minkum nu‘ażżib ṭā'ifatam bi'annahum kānū mujrimīn(a).

I mako t’a la ka yafa ɲini, bari i ye kafiri kɛ limaniya kɔ. N’an ye yafa aw dɔw ma (bari u nimisara), siga t’a la, an bena (tɔw) ɲangi sabu u ye jurumunkɛlaw ye (tuma bɛɛ).

اَلْمُنٰفِقُوْنَ وَالْمُنٰفِقٰتُ بَعْضُهُمْ مِّنْۢ بَعْضٍۘ يَأْمُرُوْنَ بِالْمُنْكَرِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمَعْرُوْفِ وَيَقْبِضُوْنَ اَيْدِيَهُمْۗ نَسُوا اللّٰهَ فَنَسِيَهُمْ ۗ اِنَّ الْمُنٰفِقِيْنَ هُمُ الْفٰسِقُوْنَ

al-munāfiqūna wal-munāfiqātu ba‘ḍuhum mim ba‘ḍ(in), ya'murūna bil-munkari wa yanhauna ‘anil-ma‘rūfi wa yaqbiḍūna aidiyahum, nasullāha fa nasiyahum, innal-munāfiqīna humul-fāsiqūn(a).

Filafikamɔgɔw, cɛɛw ni musow, be (o kelen) ɲɔgɔn fɛ, u be ci di (ka) koo jugu kɛ ani ka koo ɲuman bali (ka kɛ) ani u b’u bolow minɛ (miserly). U ɲinɛna Ala kɔ, o la, Ala fana ɲinɛna u kɔ. Tiɲɛn na, filankafow lo ye mɔgɔjuguw ye.

وَعَدَ اللّٰهُ الْمُنٰفِقِيْنَ وَالْمُنٰفِقٰتِ وَالْكُفَّارَ نَارَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ هِيَ حَسْبُهُمْ ۚوَلَعَنَهُمُ اللّٰهُ ۚوَلَهُمْ عَذَابٌ مُّقِيْمٌۙ

wa‘adallāhul-munāfiqīna wal-munāfiqāti wal-kuffāra nāra jahannama khālidīna fīhā, hiya ḥasbuhum, wa la‘anahumullāh(u), wa lahum ‘ażābum muqīm(un).

Ala ye jahanama layidu di (a be siranya bila) cɛɛw ni muso filankafow ni kafiriw ma. U be to a kɔnɔ. O (jahanama) be bɔ u la. Ala y'u danga, u bena ɲangili banbali sɔrɔ,

كَالَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ كَانُوْٓا اَشَدَّ مِنْكُمْ قُوَّةً وَّاَكْثَرَ اَمْوَالًا وَّاَوْلَادًاۗ فَاسْتَمْتَعُوْا بِخَلَاقِهِمْ فَاسْتَمْتَعْتُمْ بِخَلَاقِكُمْ كَمَا اسْتَمْتَعَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ بِخَلَاقِهِمْ وَخُضْتُمْ كَالَّذِيْ خَاضُوْاۗ اُولٰۤىِٕكَ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۚوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ

kal-lażīna min qablikum kānū asyadda minkum quwwataw wa akṡara amwālaw wa aulādā(n), fastamta‘ū bikhalāqihim fastamta‘tum bikhalāqikum kamastamta‘al-lażīna min qablikum bikhalāqihim wa khuḍtum kal-lażī khāḍū, ulā'ika ḥabiṭat a‘māluhum fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), ulā'ika humul-khāsirūn(a).

(aw filankafow ni musiriw ka cogoya) be i n’a fɔ minw tun be yen ka kɔn aw ɲɛ, u ka fanga ka bon n’aw ye, ani u ka nafolo n’u ka deenw ka ca. O la, u y’u ka niyɔrɔ diyabɔ, ani i y’i ka niyɔrɔ diyabɔ i n’a fɔ minw tun be yen ka kɔn i ka niyɔrɔ ɲɛ, ani i be kuma (ngalonkow) koo la i n’a fɔ u be kuma u koo la cogo min na. U ka kɛwalew be kɛ gwansanw ye diɲɛ ni lahara. Olugu le bɛ bɔnɛ.

اَلَمْ يَأْتِهِمْ نَبَاُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ قَوْمِ نُوْحٍ وَّعَادٍ وَّثَمُوْدَ ەۙ وَقَوْمِ اِبْرٰهِيْمَ وَاَصْحٰبِ مَدْيَنَ وَالْمُؤْتَفِكٰتِۗ اَتَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِۚ فَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

alam ya'tihim naba'ul-lażīna min qablihim qaumi nūḥiw wa ‘ādiw wa ṡamūd(a), wa qaumi ibrāhīma wa aṣḥābi madyana wal-mu'tafikāt(i), atathum rusuluhum bil-bayyināt(i), famā kānallāhu liyaẓlimahum wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

Yala kibaro ma se o ma (minw tun be yen ka kɔn u ɲɛ), (o ye Nuhun ka mɔgɔw ye, ani Adi, ani Samudu, ani Ibrayima ka mɔgɔw, ani Madiyan mɔgɔw, ani jamana minw tun halakira, olu sigibagaw koo la wa? Cidenw tun nana o fɛ ka na ni dalilu gwɛninw ye; Ala ma kojugu kɛ u la, u y’u yɛrɛ tɔɔrɔ.

وَالْمُؤْمِنُوْنَ وَالْمُؤْمِنٰتُ بَعْضُهُمْ اَوْلِيَاۤءُ بَعْضٍۘ يَأْمُرُوْنَ بِالْمَعْرُوْفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُقِيْمُوْنَ الصَّلٰوةَ وَيُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَيُطِيْعُوْنَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ ۗاُولٰۤىِٕكَ سَيَرْحَمُهُمُ اللّٰهُ ۗاِنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

wal-mu'minūna wal-mu'minātu ba‘ḍuhum auliyā'u ba‘ḍ(in), ya'murūna bil-ma‘rūfi wa yanhauna ‘anil-munkari wa yuqīmūnaṣ-ṣalāta wa yu'tūnaz-zakāta wa yuṭī‘ūnallāha wa rasūlah(ū), ulā'ika sayarḥamuhumullāh(u), innallāha ‘azīzun ḥakīm(un).

Ani minw lara a la, cɛɛw ni musow, u dɔw be kɛ dɛmɛbagaw ye tɔw ye. U be ɲuman ci, ka juguman bali, ka delili kɛ, ka zaka sara, ka Ala n’a ka ciden labato. Ala bena hinu sɔrɔ u la. Tiɲɛ na, Ala ye sebagayatigi ye, hakilitigi ye.

وَعَدَ اللّٰهُ الْمُؤْمِنِيْنَ وَالْمُؤْمِنٰتِ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا وَمَسٰكِنَ طَيِّبَةً فِيْ جَنّٰتِ عَدْنٍ ۗوَرِضْوَانٌ مِّنَ اللّٰهِ اَكْبَرُ ۗذٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ ࣖ

wa‘adallāhul-mu'minīna wal-mu'mināti jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā wa masākina ṭayyibatan fī jannāti ‘adn(in), wa riḍwānum minallāhi akbar(u), żālika huwal-fauzul-‘aẓīm(u).

Ala ye layidu ta limaniyabagaw ye, cɛɛw ni musow, (u bena) alijɛnɛ sɔrɔ, bajiw be jigi min jukɔrɔ, u bena to yen abada, ani (u bena yɔrɔ ɲuman sɔrɔ) alijɛnɛ kɔnɔ ‘Adn. Ala ka diyabɔ fana ka bon. O ye see sɔrɔliba ye .

يٰٓاَيُّهَا النَّبِيُّ جَاهِدِ الْكُفَّارَ وَالْمُنٰفِقِيْنَ وَاغْلُظْ عَلَيْهِمْ ۗوَمَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِيْرُ

yā ayyuhan-nabiyyu jāhidil-kuffāra wal-munāfiqīna wagluẓ ‘alaihim, wa ma'wāhum jahannamu wa bi'sal-maṣīr(u).

E, cira! Aw ye kafiriw ni filankafow kɛlɛ, ka aw yɛrɛ tɔɔrɔ o ra. U lɔyɔrɔ ye jahanama lo ye. Ani, o lo ye yɔrɔ jugu ye ka kɔsegi .

يَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ مَا قَالُوْا ۗوَلَقَدْ قَالُوْا كَلِمَةَ الْكُفْرِ وَكَفَرُوْا بَعْدَ اِسْلَامِهِمْ وَهَمُّوْا بِمَا لَمْ يَنَالُوْاۚ وَمَا نَقَمُوْٓا اِلَّآ اَنْ اَغْنٰىهُمُ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗ مِنْ فَضْلِهٖ ۚفَاِنْ يَّتُوْبُوْا يَكُ خَيْرًا لَّهُمْ ۚوَاِنْ يَّتَوَلَّوْا يُعَذِّبْهُمُ اللّٰهُ عَذَابًا اَلِيْمًا فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۚوَمَا لَهُمْ فِى الْاَرْضِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

yaḥlifūna billāhi mā qālū, wa laqad qālū kalimatal-kufri wa kafarū ba‘da islāmihim wa hammū bimā lam yanālū, wa mā naqamū illā an agnāhumullāhu wa rasūluhū min faḍlih(ī), fa iy yatūbū yaku khairal lahum, wa iy yatawallau yu‘ażżibhumullāhu ‘ażāban alīman fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa mā lahum fil-arḍi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

O (fiɲɛw) be kali (Ala tɔgɔ) la, k’u tɛna (kuma foyi fɔ min be Muhamadu tɔɔrɔ). Tiɲɛ na, u ye kafiri kumaw fɔ, u kɛra kafiriw ye silamɛya kɔ, u be min fɛ, u tɛ se ka min sɔrɔ, u tun tɛna (Ala n’a ka ciden) nɛni, ni Ala n’a ka ciden tun y’a ka nɛɛma di u ma. O la, n’u nimisara, o ka fisa u ma, n’u y’u kɔ don, siga t’a la, Ala bena u ɲangi ni ɲangili jugu ye diɲɛ ni lahara, u tɛna latangabaga wala dɛmɛbaga sɔrɔ dugukolo kan.

۞ وَمِنْهُمْ مَّنْ عٰهَدَ اللّٰهَ لَىِٕنْ اٰتٰىنَا مِنْ فَضْلِهٖ لَنَصَّدَّقَنَّ وَلَنَكُوْنَنَّ مِنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa minhum man ‘āhadallāha la'in ātānā min faḍlihī lanaṣṣaddaqanna wa lanakūnanna minaṣ-ṣāliḥīn(a).

O la, mɔgɔ dɔw be yen minw ye layidu ta Ala ye ko: “Ni Ala y’a ka ɲumanya dɔ di an ma, an bena saraka bɔ, an bena kɛ mɔgɔ tilenninw cɛma.”

فَلَمَّآ اٰتٰىهُمْ مِّنْ فَضْلِهٖ بَخِلُوْا بِهٖ وَتَوَلَّوْا وَّهُمْ مُّعْرِضُوْنَ

falammā ātāhum min faḍlihī bakhilū bihī wa tawallau wa hum mu‘riḍūn(a).

Tuma min na Ala y’a ka ɲumanya dɔ di u ma, u kɛra nɛgɛrikɛlaw ye, u y’u kɔ don, ka (tiɲɛ) kɛlɛ tuma bɛɛ.

فَاَعْقَبَهُمْ نِفَاقًا فِيْ قُلُوْبِهِمْ اِلٰى يَوْمِ يَلْقَوْنَهٗ بِمَآ اَخْلَفُوا اللّٰهَ مَا وَعَدُوْهُ وَبِمَا كَانُوْا يَكْذِبُوْنَ

fa a‘qabahum nifāqan fī qulūbihim ilā yaumi yalqaunahū bimā akhlafullāha mā wa‘adūhu wa bimā kānū yakżibūn(a).

O la, Ala ye filankafoya dan u dusukunw na fɔɔ u ka ɲɔgɔn kunbɛn loon min na, bari u tun ye layidu min ta a ye, u y’o tiɲɛ ani u tun be to ka ngalon tigɛ.

اَلَمْ يَعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ سِرَّهُمْ وَنَجْوٰىهُمْ وَاَنَّ اللّٰهَ عَلَّامُ الْغُيُوْبِ

alam ya‘lamū annallāha ya‘lamu sirrahum wa najwāhum wa annallāha ‘allāmul-guyūb(i).

Yala o m’a lɔn ko Ala bɛ o ta gundow ni o ta kumaw lɔn, ko Ala bɛ ko dogoninw lɔn wa?

اَلَّذِيْنَ يَلْمِزُوْنَ الْمُطَّوِّعِيْنَ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ فِى الصَّدَقٰتِ وَالَّذِيْنَ لَا يَجِدُوْنَ اِلَّا جُهْدَهُمْ فَيَسْخَرُوْنَ مِنْهُمْ ۗسَخِرَ اللّٰهُ مِنْهُمْ ۖ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

allażīna yalmizūnal-muṭṭawwi‘īna minal-mu'minīna fiṣ-ṣadaqāti wal-lażīna lā yajidūna illā juhdahum fa yaskharūna minhum, sakhirallāhu minhum, wa lahum ‘ażābun alīm(un).

(Filafikaw) ye minw be lanabagaw nɛnɛ minw be saraka bɔ u yɛrɛ ma ani minw be saraka sɔrɔ (ka saraka di) u ka setigiya dɔrɔn na, olu nɛnɛ. O kama, filankafow b’u nɛni. Ala bɛna o ta nɛni sara o ye, ɲangiliba le bɛna o sɔrɔ.

اِسْتَغْفِرْ لَهُمْ اَوْ لَا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْۗ اِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِيْنَ مَرَّةً فَلَنْ يَّغْفِرَ اللّٰهُ لَهُمْ ۗذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَفَرُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْفٰسِقِيْنَ ࣖ

istagfir lahum au lā tastagfir lahum, in tastagfir lahum sab‘īna marratan falay yagfirallāhu lahum, żālika bi'annahum kafarū billāhi wa rasūlih(ī), wallāhu lā yahdil-qaumal-fāsiqīn(a).

(O kelen lo ni) i (Muhamadu) ye yafa ɲini u ye walima i ma yafa ɲini u ye. Hali n'i ye yafa ɲini u ye siɲɛ bi wolonwula, Ala tɛna yafa u ma. O kɛra sabu u banna Ala n’a ka ciden na. Ala fana tɛ mɔgɔjuguw bila sira kan.

فَرِحَ الْمُخَلَّفُوْنَ بِمَقْعَدِهِمْ خِلٰفَ رَسُوْلِ اللّٰهِ وَكَرِهُوْٓا اَنْ يُّجَاهِدُوْا بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَقَالُوْا لَا تَنْفِرُوْا فِى الْحَرِّۗ قُلْ نَارُ جَهَنَّمَ اَشَدُّ حَرًّاۗ لَوْ كَانُوْا يَفْقَهُوْنَ

fariḥal-mukhallafūna bimaq‘adihim khilāfa rasūlillāhi wa karihū ay yujāhidū bi'amwālihim wa anfusihim fī sabīlillāhi wa qālū lā tanfirū fil-ḥarr(i), qul nāru jahannama asyaddu ḥarrā(n), lau kānū yafqahūn(a).

Minw tora kɔfɛ (minw ma don kɛlɛ la), olu tun nisɔndiyanin lo ka sigi yɔrɔ kelen Ala ka ciden kɔ. O tun man di u ye ka kɛlɛ kɛ n’u ka nafolo n’u ka niin ye Ala sira kan, u ko: “Aw kana kɛlɛ kɛ nin funteni nin na.” A fɔ (Muhamadu) ko: «Jahannama tasuma ka gwɛlɛ ka tɛmɛ», n’u tun b’a lɔn.

فَلْيَضْحَكُوْا قَلِيْلًا وَّلْيَبْكُوْا كَثِيْرًاۚ جَزَاۤءًۢ بِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

falyaḍḥakū qalīlaw walyabkū kaṡīrā(n), jazā'am bimā kānū yaksibūn(a).

O ra, o ye yɛlɛ dɔɔnin, ka kasi caman, k’a kɛ o ta kɛwalew sara ye.

فَاِنْ رَّجَعَكَ اللّٰهُ اِلٰى طَاۤىِٕفَةٍ مِّنْهُمْ فَاسْتَأْذَنُوْكَ لِلْخُرُوْجِ فَقُلْ لَّنْ تَخْرُجُوْا مَعِيَ اَبَدًا وَّلَنْ تُقَاتِلُوْا مَعِيَ عَدُوًّاۗ اِنَّكُمْ رَضِيْتُمْ بِالْقُعُوْدِ اَوَّلَ مَرَّةٍۗ فَاقْعُدُوْا مَعَ الْخٰلِفِيْنَ

fa ir raja‘akallāhu ilā ṭā'ifatim minhum fasta'żanūka lil-khurūji faqul lan takhrujū ma‘iya abadaw wa lan tuqātilū ma‘iya ‘aduwwā(n), innakum raḍītum bil-qu‘ūdi awwala marrah(tin), faq‘udū ma‘al-khālifīn(a).

O la, ni Ala y'i (Muhamadu) kɔsegi u ka kulu dɔ ma (filafikaw), o tuma na, u be sira ɲini i fɛ ka bɔ (ka kɛlɛ), o kɔ, i b'a fɔ ko: "I tɛ se ka bɔ ni ne ye abada ani i ti se ka jugu kɛlɛ ni ne ye. Tiɲɛ na, i tun be sɔn ka taga (kɛlɛ kɛ) kabini a daminɛ na, minw tɛ ( to) sigi."

وَلَا تُصَلِّ عَلٰٓى اَحَدٍ مِّنْهُمْ مَّاتَ اَبَدًا وَّلَا تَقُمْ عَلٰى قَبْرِهٖۗ اِنَّهُمْ كَفَرُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَمَاتُوْا وَهُمْ فٰسِقُوْنَ

wa lā tuṣalli ‘alā aḥadim minhum māta abadaw wa lā taqum ‘alā qabrih(ī), innahum kafarū billāhi wa rasūlihī wa mātū wa hum fāsiqūn(a).

Ani aw (Muhamadu) kana delili kɛ mɔgɔ min sara u cɛma (munafikaw), abada ani aw kana lɔ (delili kɛ) a kaburu sanfɛ. Tiɲɛ na, u banna Ala n'a ka ciden na, u sara juguya la .

وَلَا تُعْجِبْكَ اَمْوَالُهُمْ وَاَوْلَادُهُمْۗ اِنَّمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ اَنْ يُّعَذِّبَهُمْ بِهَا فِى الدُّنْيَا وَتَزْهَقَ اَنْفُسُهُمْ وَهُمْ كٰفِرُوْنَ

wa lā tu‘jibka amwāluhum wa lā aulāduhum, innamā yurīdullāhu ay yu‘ażżibahum bihā fid-dun-yā wa tazhaqa anfusuhum wa hum kāfirūn(a).

Ani, aw (Muhamadu) kana kabakoya u ka nafolo n’u ka denw na. Tiɲɛ na, n’o ye, Ala b’a fɛ k’u tɔɔrɔ diɲɛ kɔnɔ ani k’u niin tunu, k’a sɔrɔ u be kafiri cogoya la.

وَاِذَآ اُنْزِلَتْ سُوْرَةٌ اَنْ اٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَجَاهِدُوْا مَعَ رَسُوْلِهِ اسْتَأْذَنَكَ اُولُوا الطَّوْلِ مِنْهُمْ وَقَالُوْا ذَرْنَا نَكُنْ مَّعَ الْقٰعِدِيْنَ

wa iżā unzilat sūratun an āminū billāhi wa jāhidū ma‘a rasūlihista'żanaka uluṭ-ṭauli minhum wa qālū żarnā nakum ma‘al-qā‘idīn(a).

Ni sura dɔ jigira (min be ci di filankafow ma ko: «Aw ka la Ala la, ka kɛlɛ kɛ n’a ka ciden ye», siga t’a la, nafolotigiw ni fangatigiw tun bena sira ɲini aw fɛ (aw kana kɛlɛ kɛ) ani u tun b’a fɔ ko: «An ka kɛ ni minw siginin be (ka to u ka soo) ye».

رَضُوْا بِاَنْ يَّكُوْنُوْا مَعَ الْخَوَالِفِ وَطُبِعَ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَهُمْ لَا يَفْقَهُوْنَ

raḍū bi'ay yakūnū ma‘al-khawālifi wa ṭubi‘a ‘alā qulūbihim fahum lā yafqahūn(a).

U be sɔn ka kɛ ni mɔgɔw ye minw tɛ taga kɛlɛ la, ani u dusukunw datugunin lo, o la u t’a faamu (lannaya ni jihadi ninsɔndiya).

لٰكِنِ الرَّسُوْلُ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ جَاهَدُوْا بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْۗ وَاُولٰۤىِٕكَ لَهُمُ الْخَيْرٰتُ ۖوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

lākinir-rasūlu wal-lażīna āmanū ma‘ahū jāhadū bi'amwālihim wa anfusihim, wa ulā'ika lahumul-khairāt(u), wa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

Nka ciden ni minw lara a ra, (o) ye jihadi kɛ n’u ka nafolo n’u ka niinw ye. U ye ɲumanya sɔrɔ. Olu le ye mɔgɔ kunnadiyaninw ye.

اَعَدَّ اللّٰهُ لَهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ ذٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ ࣖ

a‘addallāhu lahum jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā, żālikal-fauzul-‘aẓīm(u).

Ala ye nanko dɔw labɛn u ye, bajiw be woyo minw jukɔrɔ, u bena to yen tuma bɛɛ. O ye see sɔrɔliba ye.

وَجَاۤءَ الْمُعَذِّرُوْنَ مِنَ الْاَعْرَابِ لِيُؤْذَنَ لَهُمْ وَقَعَدَ الَّذِيْنَ كَذَبُوا اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ ۗسَيُصِيْبُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wa jā'al-mu‘ażżirūna minal-a‘rābi liyu'żana lahum wa qa‘adal-lażīna każabullāha wa rasūlah(ū), sayuṣībul-lażīna kafarū minhum ‘ażābun alīm(un).

Ani Arabu Beduinw cɛma, nana (Kira fɛ) ka sababuw di, ka sira di (ka taga kɛlɛ la), k’a sɔrɔ minw ye ngalon tigɛ Ala n’a ka ciden na, olu siginin tun be u ma foyi fɔ. Sini nata la, minw bena ban u cɛma, olu bena tɔɔrɔba sɔrɔ.

لَيْسَ عَلَى الضُّعَفَاۤءِ وَلَا عَلَى الْمَرْضٰى وَلَا عَلَى الَّذِيْنَ لَا يَجِدُوْنَ مَا يُنْفِقُوْنَ حَرَجٌ اِذَا نَصَحُوْا لِلّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۗ مَا عَلَى الْمُحْسِنِيْنَ مِنْ سَبِيْلٍ ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌۙ

laisa ‘alaḍ-ḍu‘afā'i wa lā ‘alal-marḍā wa lā ‘alal-lażīna lā yajidūna mā yunfiqūna ḥarajun iżā naṣaḥū lillāhi wa rasūlih(ī), mā ‘alal-muḥsinīna min sabīl(in), wallāhu gafūrur raḥīm(un).

Jurumun tɛ (ka taga kɛlɛ la) barikantanw, banabagatɔw ani minw tɛ u bena min sara, n’u ye mɔgɔ kɔnɔgwɛw ye Ala n’a ka ciden fɛ. Kuun foyi t’a la ka mɔgɔw jalaki minw be koo ɲuman kɛ. Ala ye yafali ye, hinɛbaga lo.

وَّلَا عَلَى الَّذِيْنَ اِذَا مَآ اَتَوْكَ لِتَحْمِلَهُمْ قُلْتَ لَآ اَجِدُ مَآ اَحْمِلُكُمْ عَلَيْهِ ۖتَوَلَّوْا وَّاَعْيُنُهُمْ تَفِيْضُ مِنَ الدَّمْعِ حَزَنًا اَلَّا يَجِدُوْا مَا يُنْفِقُوْنَۗ

wa lā ‘alal-lażīna iżā mā atauka litaḥmilahum qulta lā ajidu mā aḥmilukum ‘alaih(i), tawallau wa a‘yunuhum tafīḍu minad dam‘i ḥazanan allā yajidū mā yunfiqūn(a).

ani minw be na i fɛ (Muhamadu) (Muhamadu) fɛ, (walima jurumun) tɛ yen, o la, i be mobili di u ma, o kɔ, i b’a fɔ ko: «Ne ma mobili sɔrɔ k’i ta», o kɔ, u be kɔsegi, k’a sɔrɔ u ɲɛji be bɔra sabu u nisɔngoyanin lo, bari u tun bena min sara (ka taga kɛlɛ la), u m’o sɔrɔ.

۞ اِنَّمَا السَّبِيْلُ عَلَى الَّذِيْنَ يَسْتَأْذِنُوْنَكَ وَهُمْ اَغْنِيَاۤءُۚ رَضُوْا بِاَنْ يَّكُوْنُوْا مَعَ الْخَوَالِفِۙ وَطَبَعَ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ ۔

innamas-sabīlu ‘alal-lażīna yasta'żinūnaka wa hum agniyā'(u), raḍū bi'ay yakūnū ma‘al-khawālif(i), wa ṭaba‘allāhu ‘alā qulūbihim fahum lā ya‘lamūn(a).

Tiɲɛ na, kun (ka jalaki) be mɔgɔ minw ye sira ɲini i fɛ (ka taga kɛlɛ la), olu dɔrɔn lo kan, hali n’u tun ye nafolotigiw ye. U be sɔn ka kɛ ni mɔgɔw ye minw tɛ kɛlɛ la ani Ala y’u dusukun datugu, o la u t’a lɔn (u ka kɛwalew kɔlɔlɔw).

يَعْتَذِرُوْنَ اِلَيْكُمْ اِذَا رَجَعْتُمْ اِلَيْهِمْ ۗ قُلْ لَّا تَعْتَذِرُوْا لَنْ نُّؤْمِنَ لَكُمْ قَدْ نَبَّاَنَا اللّٰهُ مِنْ اَخْبَارِكُمْ وَسَيَرَى اللّٰهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُوْلُهٗ ثُمَّ تُرَدُّوْنَ اِلٰى عٰلِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

ya‘tażirūna ilaikum iżā raja‘tum ilaihim, qul lā ta‘tażirū lan nu'mina lakum qad nabba'anallāhu min akhbārikum wa sayarallāhu ‘amalakum wa rasūluhū ṡumma turaddūna ilā ‘ālimil-gaibi wasy-syahādati fa yunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

Olu (filafiɲɛw minw ma kɛlɛ la) bena o kuunw ɲɛfɔ i ye n’i kɔsegira u fɛ. A fɔ (Muhamadu) ko: "Aw kana sababuw ɲini, an ma la aw la tugu, tiɲɛ na, Ala y'aw ka kibaruyaw fɔ an ye. Ala bena aw ka baara ye, (i n'a fɔ a ka ciden b'a fɛ cogo min na), o kɔ, aw bena segi ka taga (Ala) fɛ, min be fɛɛn yebaliw ni fɛɛn tiɲɛmanw bɛɛ lɔn, o kɔ, a bena aw ka baara lakali aw ye."

سَيَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ لَكُمْ اِذَا انْقَلَبْتُمْ اِلَيْهِمْ لِتُعْرِضُوْا عَنْهُمْ ۗ فَاَعْرِضُوْا عَنْهُمْ ۗ اِنَّهُمْ رِجْسٌۙ وَّمَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُ جَزَاۤءً ۢبِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

sayaḥlifūna billāhi lakum iżanqalabtum ilaihim litu‘riḍū ‘anhum, fa a‘riḍū ‘anhum, innahum rijs(un), wa ma'wāhum jahannamu jazā'am bimā kānū yaksibūn(a).

Ni aw segira o fɛ, o bɛna kari aw ye Ala tɔgɔ ra, ko aw bɛna aw yɛrɛ mabɔ o ra. O ra, aw ye aw yɛrɛ mabɔ o ra; sabu tiɲɛ na, u niin nɔgɔnin lo ani u ka yɔrɔ ye jahanama ye, i n’a fɔ u ka baara sara.

يَحْلِفُوْنَ لَكُمْ لِتَرْضَوْا عَنْهُمْ ۚفَاِنْ تَرْضَوْا عَنْهُمْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يَرْضٰى عَنِ الْقَوْمِ الْفٰسِقِيْنَ

yaḥlifūna lakum litarḍau ‘anhum, fa in tarḍau ‘anhum fa innallāha lā yarḍā ‘anil-qaumil-fāsiqīn(a).

O bɛna kari i ye janko i ye sɔn o ma. Nka hali n’aw sɔnna o ma, Ala tɛna sɔn mɔgɔjuguw ma.

اَلْاَعْرَابُ اَشَدُّ كُفْرًا وَّنِفَاقًا وَّاَجْدَرُ اَلَّا يَعْلَمُوْا حُدُوْدَ مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ عَلٰى رَسُوْلِهٖ ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

al-a‘rābu asyaddu kufraw wa nifāqaw wa ajdaru allā ya‘lamū ḥudūda mā anzalallāhu ‘alā rasūlih(ī), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

Beduin arabuw ka kafiri n’u ka filankafoya fanga ka bon, wa, Ala ye sariya minw jigi a ka ciden kan, u t’o lɔn. Ala ye ko bɛɛ lɔnbaga ye, ko bɛɛ lɔnbaga lo.

وَمِنَ الْاَعْرَابِ مَنْ يَّتَّخِذُ مَا يُنْفِقُ مَغْرَمًا وَّيَتَرَبَّصُ بِكُمُ الدَّوَاۤىِٕرَ ۗعَلَيْهِمْ دَاۤىِٕرَةُ السَّوْءِ ۗوَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa minal-a‘rābi may yattakhiżu mā yunfiqu magramaw wa yatarabbaṣu bikumud-dawā'ir(a), ‘alaihim dā'iratus-sau'(i), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

Ani Arabu Beduinw cɛma, mɔgɔ dɔw be yen minw b’u ka wari min sara (Ala sira kan), u b’o jati bɔnɛ ye; a bɛ farati le makɔnɔna, farati bɛna ben olugu kan. Ala ye ko bɛɛ mɛnbaga ye, ko bɛɛ lɔnbaga lo.

وَمِنَ الْاَعْرَابِ مَنْ يُّؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَيَتَّخِذُ مَا يُنْفِقُ قُرُبٰتٍ عِنْدَ اللّٰهِ وَصَلَوٰتِ الرَّسُوْلِ ۗ اَلَآ اِنَّهَا قُرْبَةٌ لَّهُمْ ۗ سَيُدْخِلُهُمُ اللّٰهُ فِيْ رَحْمَتِهٖ ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

wa minal-a‘rābi may yu'minu billāhi wal-yaumil-ākhiri wa yattakhiżu mā yunfiqu qurubātin ‘indallāhi wa ṣalawātir-rasūl(i), alā innahā qurbatul lahum, sayudkhiluhumullāhu fī raḥmatih(ī), innallāha gafūrur raḥīm(un).

Ani Arabu Beduinw cɛma, mɔgɔ dɔw be yen minw limaniyara Ala la ani laban loon na, ani u b’a ye k’u be min sara (Ala sira kan) o ye sira ye k’u gɛrɛ Ala la ani k’u kɛ sababu ye ka ciden ka delili (sɔrɔ). Aw k’a lɔn ko tiɲɛ na, dili ye sira ye u be se ka gwɛrɛ (Ala la). Kɔfɛ, Ala bena don u la a ka hinu kɔnɔ (sankolo); Tiɲɛ na, Ala ye yafalikɛla ye, hinɛbaga lo.

وَالسّٰبِقُوْنَ الْاَوَّلُوْنَ مِنَ الْمُهٰجِرِيْنَ وَالْاَنْصَارِ وَالَّذِيْنَ اتَّبَعُوْهُمْ بِاِحْسَانٍۙ رَّضِيَ اللّٰهُ عَنْهُمْ وَرَضُوْا عَنْهُ وَاَعَدَّ لَهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ تَحْتَهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًا ۗذٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ

was-sābiqūnal-awwalūna minal-muhājirīna wal-anṣāri wal-lażīnattaba‘ūhum bi'iḥsān(in), raḍiyallāhu ‘anhum wa raḍū ‘anhu wa a‘adda lahum jannātin tajrī taḥtahal-anhāru khālidīna fīhā abadā(n), żālikal-fauzul-‘aẓīm(u).

Ani minw tun ye fɔlɔ ye ka (silamɛ don) Muhajirinw ni Ansarw cɛma ani minw tugura u kɔ ka ɲɛ, Ala tun ka di u ye, u tun ka di Ala ye. Ala ye nanko dɔw labɛn o ye, bajiw bɛ woyo minw jukɔrɔ. O bɛna to o yɔrɔ ra wagati bɛɛ. O ye see sɔrɔliba ye.

وَمِمَّنْ حَوْلَكُمْ مِّنَ الْاَعْرَابِ مُنٰفِقُوْنَ ۗوَمِنْ اَهْلِ الْمَدِيْنَةِ مَرَدُوْا عَلَى النِّفَاقِۗ لَا تَعْلَمُهُمْۗ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْۗ سَنُعَذِّبُهُمْ مَّرَّتَيْنِ ثُمَّ يُرَدُّوْنَ اِلٰى عَذَابٍ عَظِيْمٍ ۚ

wa mimman ḥaulakum minal-a‘rābi munāfiqūn(a),wa min ahlil-madīnati maradū ‘alan nifāq(i), lā ta‘lamuhum, naḥnu na‘lamuhum, sanu‘ażżibuhum marrataini ṡumma yuraddūna ilā ‘ażābin ‘aẓīm(in).

Ani Beduin Arabu minw (be) i lamini na, filankafow be yen. Ani Madina mɔgɔw cɛma (filafirikaw fana tun be yen), u tun be mɔgɔw tɔɔrɔla u ka filankafoya la. Ele (Muhamadu) t’u lɔn, nka anw b’u lɔn. An bɛna o ɲangi siɲaga fla, o kɔ, o bɛna sekɔ ka na tɔɔrɔba dɔ ra.

وَاٰخَرُوْنَ اعْتَرَفُوْا بِذُنُوْبِهِمْ خَلَطُوْا عَمَلًا صَالِحًا وَّاٰخَرَ سَيِّئًاۗ عَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّتُوْبَ عَلَيْهِمْۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa ākharūna‘tarafū biżunūbihim khalaṭū ‘amalan ṣāliḥaw wa ākhara sayyi'ā(n), ‘asallāhu ay yatūba ‘alaihim, innallāha gafūrur raḥīm(un).

Ani, dɔw be sɔn u ka jurumuw ma, ka kɛwaleɲumanw ɲagami ni kɛwale juguw ye. Jigiya b’a la ko Ala bena sɔn u ka nimisali ma. Tiɲɛ na, Ala ye yafalikɛla ye, hinɛbaga lo.

خُذْ مِنْ اَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيْهِمْ بِهَا وَصَلِّ عَلَيْهِمْۗ اِنَّ صَلٰوتَكَ سَكَنٌ لَّهُمْۗ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

khuż min amwālihim ṣadaqatan tuṭahhiruhum wa tuzakkīhim bihā wa ṣalli ‘alaihim, inna ṣalātaka sakanul lahum, wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

I ka zaka bɔ u ka nafolo la, k’u saniya ani k’u saniya, ka delili kɛ u ye. Tiɲɛn na, i ka delili be hɛɛrɛ di u ma. Ala ye ko bɛɛ mɛnbaga ye, ko bɛɛ lɔnbaga lo.

اَلَمْ يَعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ هُوَ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهٖ وَيَأْخُذُ الصَّدَقٰتِ وَاَنَّ اللّٰهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

alam ya‘lamū annallāha huwa yaqbalut-taubata ‘an ‘ibādihī wa ya'khużuṣ-ṣadaqāti wa annallāha huwat-tawwābur-raḥīm(u).

Yala u m’a lɔn ko Ala be sɔn a ka jɔnw ka nimisali ma, ko a be sɔn zaka ma, ko Ala ye nimisali sɔnbaga ye, hinɛbaga ye wa?

وَقُلِ اعْمَلُوْا فَسَيَرَى اللّٰهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُوْلُهٗ وَالْمُؤْمِنُوْنَۗ وَسَتُرَدُّوْنَ اِلٰى عٰلِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَۚ

wa quli‘malū fa sayarallāhu ‘amalakum wa rasūluhū wal-mu'minūn(a), wa saturaddūna ilā ‘ālimil-gaibi wasy-syahādati fa yunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

Aw k'a fɔ ko: "Baara kɛ, o la, Ala bena aw ka baara ye, a ka ciden n'a ka lanabagaw fana bena a ye. Aw bena segi ka taga fɛn yebali ni fɛn yebali lɔnbaga fɛ, a bena aw ka baara lalɔnniya aw ye."

وَاٰخَرُوْنَ مُرْجَوْنَ لِاَمْرِ اللّٰهِ اِمَّا يُعَذِّبُهُمْ وَاِمَّا يَتُوْبُ عَلَيْهِمْۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

wa ākharūna murjaunal li'amrillāhi immā yu‘ażżibuhum wa immā yatūbu ‘alaihim, wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

Mɔgɔ wɛrɛw fana be yen minw be jɔ fɔɔ ka taga se Ala ka latigɛli ma; n’a sɔrɔ Ala bena u ɲangi ani n’a sɔrɔ Ala bena sɔn u ka nimisali ma. Ala ye ko bɛɛ lɔnbaga ye, ko bɛɛ lɔnbaga lo.

وَالَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا مَسْجِدًا ضِرَارًا وَّكُفْرًا وَّتَفْرِيْقًاۢ بَيْنَ الْمُؤْمِنِيْنَ وَاِرْصَادًا لِّمَنْ حَارَبَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ مِنْ قَبْلُ ۗوَلَيَحْلِفُنَّ اِنْ اَرَدْنَآ اِلَّا الْحُسْنٰىۗ وَاللّٰهُ يَشْهَدُ اِنَّهُمْ لَكٰذِبُوْنَ

wal-lażīnattakhażū masjidan ḍirāraw wa kufraw wa tafrīqam bainal-mu'minīna wa irṣādal liman ḥāraballāha wa rasūlahū min qabl(u), wa layaḥlifunna in aradnā illal-ḥusnā, wallāhu yasyhadu innahum lakāżibūn(a).

Ani (filafikaw cɛma) dɔw be yen minw be misiriw lɔ walisa ka balawo lase (lannabagaw ma), ka kafiri kɛ ani ka lannabagaw tilan ani ka mɔgɔ minw be Ala n’a ka ciden kɛlɛ kabini wagatijan, olu ka nali makɔnɔ. U be kali kosɔbɛ ko: “An be ɲumanya dɔrɔn lo fɛ.” Ala fana ye seere ye ko o ye galontigɛlaw ye (u ka kali la).

لَا تَقُمْ فِيْهِ اَبَدًاۗ لَمَسْجِدٌ اُسِّسَ عَلَى التَّقْوٰى مِنْ اَوَّلِ يَوْمٍ اَحَقُّ اَنْ تَقُوْمَ فِيْهِۗ فِيْهِ رِجَالٌ يُّحِبُّوْنَ اَنْ يَّتَطَهَّرُوْاۗ وَاللّٰهُ يُحِبُّ الْمُطَّهِّرِيْنَ

lā taqum fīhi abadā(n), lamasjidun ussisa ‘alat-taqwā min awwali yaumin aḥaqqu an taqūma fīh(i), fīhi rijāluy yuḥibbūna ay yataṭahharū, wallāhu yuḥibbul-muṭṭahhirīn(a).

Ka seli kɛ misiri kɔnɔ abada. Tiɲɛ na, misiri min sigira sen kan Alako kan, kabini a loon fɔlɔ la, a ka ɲi i ma ka delili kɛ a kɔnɔ. A kɔnɔ, mɔgɔw be yen minw b’a fɛ k’u yɛrɛ saniya. Ala be mɔgɔ saniyaninw kanu.

اَفَمَنْ اَسَّسَ بُنْيَانَهٗ عَلٰى تَقْوٰى مِنَ اللّٰهِ وَرِضْوَانٍ خَيْرٌ اَمْ مَّنْ اَسَّسَ بُنْيَانَهٗ عَلٰى شَفَا جُرُفٍ هَارٍ فَانْهَارَ بِهٖ فِيْ نَارِ جَهَنَّمَۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ

afaman assasa bun-yānahū ‘alā taqwā minallāhi wa riḍwānin khairun am man assasa bun-yānahū ‘alā syafā jurufin hārin fanhāra bihī fī nāri jahannam(a), wallāhu lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

O la, minw be boonw (misiriw) lɔ Ala ka batoli kosɔn ani (A) diyanyeko kama, olu lo ka fisa wa, wala minw b’u ka boonw lɔ baji daa la min be ben, o kɔ, (boon) be ben n’u ye jahanama kɔnɔ wa? Ala tɛ mɔgɔ juguw bila sira kan .

لَا يَزَالُ بُنْيَانُهُمُ الَّذِيْ بَنَوْا رِيْبَةً فِيْ قُلُوْبِهِمْ اِلَّآ اَنْ تَقَطَّعَ قُلُوْبُهُمْۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ ࣖ

lā yazālu bun-yānuhumul-lażī banau rībatan fī qulūbihim illā an taqaṭṭa‘a qulūbuhum, wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

O ka bon min lɔ, o tun bɛ to ka sigasiga o jusukun na tuma bɛɛ, fɔ ka taga o jusukun ci. Ala ye ko bɛɛ lɔnbaga ye, ko bɛɛ lɔnbaga lo.

۞ اِنَّ اللّٰهَ اشْتَرٰى مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ اَنْفُسَهُمْ وَاَمْوَالَهُمْ بِاَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَۗ يُقَاتِلُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ فَيَقْتُلُوْنَ وَيُقْتَلُوْنَ وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا فِى التَّوْرٰىةِ وَالْاِنْجِيْلِ وَالْقُرْاٰنِۗ وَمَنْ اَوْفٰى بِعَهْدِهٖ مِنَ اللّٰهِ فَاسْتَبْشِرُوْا بِبَيْعِكُمُ الَّذِيْ بَايَعْتُمْ بِهٖۗ وَذٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ

innallāhasytarā minal-mu'minīna anfusahum wa amwālahum bi'anna lahumul-jannah(ta), yuqātilūna fī sabīlillāhi fa yaqtulūna wa yuqtalūna wa‘dan ‘alaihi ḥaqqan fit-taurāti wal-injīli wal-qur'ān(i), wa man aufā bi‘ahdihī minallāhi fastabsyirū bibai‘ikumul-lażī bāya‘tum bih(ī), wa żālika huwal-fauzul-‘aẓīm(u).

Tiɲɛ na, Ala y’u niin n’u ka nafolo fila bɛɛ san limaniyabagaw fɛ, k’u di alijɛnɛ ma. O bɛ kɛrɛ kɛ Ala sira kan; janko u ka mɔgɔ faga walima ka faga, (i n’a fɔ) layidu lakika min bɔra Ala fɛ Tawurata, Kibaru Duman ani Alikurana kɔnɔ. Ani jɔn lo b’a ka layiduw dafa ka tɛmɛ Ala kan? O la, i ye sanni ni feereli min kɛ, i ka ninsɔndiya o la ani o lo ye see sɔrɔliba ye.

اَلتَّاۤىِٕبُوْنَ الْعٰبِدُوْنَ الْحٰمِدُوْنَ السَّاۤىِٕحُوْنَ الرّٰكِعُوْنَ السّٰجِدُوْنَ الْاٰمِرُوْنَ بِالْمَعْرُوْفِ وَالنَّاهُوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَالْحٰفِظُوْنَ لِحُدُوْدِ اللّٰهِ ۗوَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِيْنَ

at tā'ibūnal-‘ābidul-ḥāmidūnas-sā'iḥūnar-rāki‘ūnas-sājidūnal-āmirūna bil-ma‘rūfi wan-nāhūna ‘anil-munkari wal-ḥāfiẓūna liḥudūdillāh(i), wa basysyiril-mu'minīn(a).

O ye minw be nimisa, ka bato kɛ, ka (Ala tando), ka yaala yaala (lɔnniya ni diinɛ kosɔn), ka kunbiri gwan, ka sujudu kɛ, ka ɲuman ci ani ka juguman bali ani ka Ala ka sariyaw labato. Ani minw lara a la, aw k'olu nisɔndiya.

مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْ يَّسْتَغْفِرُوْا لِلْمُشْرِكِيْنَ وَلَوْ كَانُوْٓا اُولِيْ قُرْبٰى مِنْۢ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ اَنَّهُمْ اَصْحٰبُ الْجَحِيْمِ

mā kāna lin-nabiyyi wal-lażīna āmanū ay yastagfirū lil-musyrikīna wa lau kānū ulī qurbā mim ba‘di mā tabayyana lahum annahum aṣḥābul-jaḥīm(i).

A man kan ko kira ni lanabagaw ka yafa ɲini (Ala fɛ) mushiriw ye, hali n’u ye (ale) somɔgɔw ye, o kɔfɛ, a gwɛnin lo u fɛ ko mushiriw ye jahanama sigibagaw ye.

وَمَا كَانَ اسْتِغْفَارُ اِبْرٰهِيْمَ لِاَبِيْهِ اِلَّا عَنْ مَّوْعِدَةٍ وَّعَدَهَآ اِيَّاهُۚ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهٗٓ اَنَّهٗ عَدُوٌّ لِّلّٰهِ تَبَرَّاَ مِنْهُۗ اِنَّ اِبْرٰهِيْمَ لَاَوَّاهٌ حَلِيْمٌ

wa mā kānastigfāru ibrāhīma li'abīhi illā ‘am mau‘idatiw wa‘adahā iyyāh(u), falammā tabayyana lahū annahū ‘aduwwul lillāhi tabarra'a minh(u), inna ibrāhīma la'awwāhun ḥalīm(un).

Ibrayima ka yafa ɲini (Ala fɛ) a facɛ kosɔn, o ma kɛ fɛn wɛrɛ ye, n’a ma kɛ layidu dɔ ye a tun ye min ta a facɛ ye. O la, tuma min na a gwɛnin lo Ibrayima ma ko a facɛ ye Ala jugu ye, Ibrayima y’a yɛrɛ mabɔ a la. Tiɲɛn na, Ibrahima tun ye mɔgɔ dusukun ɲuman ye kosɔbɛ .

وَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيُضِلَّ قَوْمًاۢ بَعْدَ اِذْ هَدٰىهُمْ حَتّٰى يُبَيِّنَ لَهُمْ مَّا يَتَّقُوْنَۗ اِنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

wa mā kānallāhu liyuḍilla qaumam ba‘da iż hadāhum ḥattā yubayyina lahum mā yattaqūn(a), innallāha bikulli syai'in ‘alīm(un).

Ala fana tɛna jama dɔ lafili abada, a kɛnin kɔ ka sira di o ma, janko o ka kan ka bɔ min na, o ka o yira o ra. Tiɲɛ na, Ala ye koo bɛɛ lɔnbaga ye.

اِنَّ اللّٰهَ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ يُحْيٖ وَيُمِيْتُۗ وَمَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

innallāha lahū mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), yuḥyī wa yumīt(u), wa mā lakum min dūnillāhi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

Tiɲɛ na, Ala ka setigiya be sankolow ni dugukolo kan. A b’a mɛnɛ ani k’a faga. Lakanabaga wala dɛmɛbaga tɛ aw ye ni Ala tɛ.

لَقَدْ تَّابَ اللّٰهُ عَلَى النَّبِيِّ وَالْمُهٰجِرِيْنَ وَالْاَنْصَارِ الَّذِيْنَ اتَّبَعُوْهُ فِيْ سَاعَةِ الْعُسْرَةِ مِنْۢ بَعْدِ مَا كَادَ يَزِيْغُ قُلُوْبُ فَرِيْقٍ مِّنْهُمْ ثُمَّ تَابَ عَلَيْهِمْۗ اِنَّهٗ بِهِمْ رَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ ۙ

laqat tāballāhu ‘alan-nabiyyi wal-muhājirīna wal-anṣāril-lażīnattaba‘ūhu fī sā‘atil-‘usrati mim ba‘di mā kāda yazīgu qulūbu farīqim minhum ṡumma tāba ‘alaihim, innahū bihim ra'ūfur raḥīm(un).

Tiɲɛ na, Ala sɔnna cira, muhajirinw ni ansarw ka nimisa ma, minw tun be tugu cira kɔ wagati gɛlɛnw na, u kulu dɔ dusukunw tun be ɲini ka yɛlɛma kɔfɛ, o kɔ, Ala sɔnna u ka nimisa ma. Tiɲɛ na, Ala ye hinɛbaga ye, a be makari u la.

وَّعَلَى الثَّلٰثَةِ الَّذِيْنَ خُلِّفُوْاۗ حَتّٰٓى اِذَا ضَاقَتْ عَلَيْهِمُ الْاَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ وَضَاقَتْ عَلَيْهِمْ اَنْفُسُهُمْ وَظَنُّوْٓا اَنْ لَّا مَلْجَاَ مِنَ اللّٰهِ اِلَّآ اِلَيْهِۗ ثُمَّ تَابَ عَلَيْهِمْ لِيَتُوْبُوْاۗ اِنَّ اللّٰهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ ࣖ

wa ‘alaṡ-ṡalāṡatil-lażīna khullifū, ḥattā iżā ḍāqat ‘alaihimul-arḍu bimā raḥubat wa ḍāqat ‘alaihim anfusuhum wa ẓannū allā malja'a minallāhi illā ilaih(i), ṡumma tāba ‘alaihim liyatūbū, innallāha huwat-tawwābur-raḥīm(u).

ani mɔgɔ saba minw tora kɔ fɛ, olugu fan fɛ. Fo ka taga se wagati ma, dugukolo tun be komi a ka dɔgɔ u fɛ, hali ni dugukolo tun ka bon ani u niinw fana tun b’a miiri ko u ka dɔgɔ, ani u tun b’a lɔn ko bɔyɔrɔ si tɛ Ala ka tɔɔrɔ la, fɔɔ ale kelenpe, o tuma na, Ala sɔnna u ka nimisali ma walisa u ka to u ka nimisali la. Tiɲɛ na, Ala ye nimisa sɔnbaga ye, hininbaga ye.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَكُوْنُوْا مَعَ الصّٰدِقِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha wa kūnū ma‘aṣ-ṣādiqīn(a).

Aw larabagaw! Aw ye siran Ala ɲa, ka kɛ ni mɔgɔ tilenninw ye.

مَا كَانَ لِاَهْلِ الْمَدِيْنَةِ وَمَنْ حَوْلَهُمْ مِّنَ الْاَعْرَابِ اَنْ يَّتَخَلَّفُوْا عَنْ رَّسُوْلِ اللّٰهِ وَلَا يَرْغَبُوْا بِاَنْفُسِهِمْ عَنْ نَّفْسِهٖۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ لَا يُصِيْبُهُمْ ظَمَاٌ وَّلَا نَصَبٌ وَّلَا مَخْمَصَةٌ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلَا يَطَـُٔوْنَ مَوْطِئًا يَّغِيْظُ الْكُفَّارَ وَلَا يَنَالُوْنَ مِنْ عَدُوٍّ نَّيْلًا اِلَّا كُتِبَ لَهُمْ بِهٖ عَمَلٌ صَالِحٌۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ

mā kāna li'ahlil-madīnati wa man ḥaulahum minal-a‘rābi ay yatakhallafū ‘ar rasūlillāhi wa lā yargabū bi'anfusihim ‘an nafsih(ī), żālika bi'annahum lā yuṣībuhum ẓama'uw wa lā naṣabuw wa lā makhmaṣatun fī sabīlillāhi wa lā yaṭa'ūna mauṭi'ay yagīẓul-kuffāra wa lā yanālūna min ‘aduwwin nailan illā kutiba lahum bihī ‘amalun ṣāliḥ(un), innallāha lā yuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).

A ma bɛn Madinakaw ni Arabu Beduinw ma minw siginin be u lamini na, u kana taga ni Ala ka ciden ye (ka taga kɛlɛ la) ani a man kan (fana) u k’u yɛrɛ kanu ka tɛmɛ (kanu) u yɛrɛ kan. O sababu ye ko minnɔgɔ, sɛgɛn, kongo tɛ se u ma Ala sira kan, ani u tɛ (fana) sen don yɔrɔ la min be kafiriw dimi lawuli, ani u tɛ balawo lase juguw ma, fɔɔ n’o (bɛɛ) sɛbɛra u ye i n’a fɔ kɛwale ɲuman. Can lo, Ala tɛ mɔgɔ minw ka koɲuman kɛ, olu sara be tiɲɛ;

وَلَا يُنْفِقُوْنَ نَفَقَةً صَغِيْرَةً وَّلَا كَبِيْرَةً وَّلَا يَقْطَعُوْنَ وَادِيًا اِلَّا كُتِبَ لَهُمْ لِيَجْزِيَهُمُ اللّٰهُ اَحْسَنَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa lā yunfiqūna nafaqatan ṣagīrataw wa lā kabīrataw wa lā yaqṭa‘ūna wādiyan illā kutiba lahum liyajziyahumullāhu aḥsana mā kānū ya‘malūn(a).

ani u tɛ saraka di, a ka kɛ fitinin ye wo, a ka kɛ belebele ye wo, ani u tɛ (fana) kuluwo dɔ tigɛ (jihadi la), fo n’a sɛbɛra u ye (i n’a fɔ kɛwale ɲuman), Ala ka sara di u ma (ni) fɛɛn dɔ ye min ka fisa n’u ye min kɛ.

۞ وَمَا كَانَ الْمُؤْمِنُوْنَ لِيَنْفِرُوْا كَاۤفَّةًۗ فَلَوْلَا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِّنْهُمْ طَاۤىِٕفَةٌ لِّيَتَفَقَّهُوْا فِى الدِّيْنِ وَلِيُنْذِرُوْا قَوْمَهُمْ اِذَا رَجَعُوْٓا اِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُوْنَ ࣖ

wa mā kānal-mu'minūna liyanfirū kāffah(tan), falau lā nafara min kulli firqatim minhum ṭā'ifatul liyatafaqqahū fid-dīni wa liyunżirū qaumahum iżā raja‘ū ilaihim la‘allahum yaḥżarūn(a).

Ani, a ma bɛn lanabagaw bɛɛ ma ka taga (kɛlɛyɔrɔ la). Mun na u kulu kelen kelen bɛɛ dɔw tɛ taga u ka diinankow lɔn ka ɲɛ ani k’u ka mɔgɔw lasɔmi n’u kɔsegira, walisa u k’u yɛrɛ tanga.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا قَاتِلُوا الَّذِيْنَ يَلُوْنَكُمْ مِّنَ الْكُفَّارِ وَلْيَجِدُوْا فِيْكُمْ غِلْظَةًۗ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ مَعَ الْمُتَّقِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū qātilul-lażīna yalūnakum minal-kuffāri wal-yajidū fīkum gilẓah(tan), wa‘lamū annallāha ma‘al-muttaqīn(a).

E, lanabagaw! Aw ye kafiriw kɛlɛ minw b’aw lamini na, aw k’a to u k’aw ka fanga lɔn, k’a lɔn ko Ala be ni Alaɲasiranbagaw ye.

وَاِذَا مَآ اُنْزِلَتْ سُوْرَةٌ فَمِنْهُمْ مَّنْ يَّقُوْلُ اَيُّكُمْ زَادَتْهُ هٰذِهٖٓ اِيْمَانًاۚ فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فَزَادَتْهُمْ اِيْمَانًا وَّهُمْ يَسْتَبْشِرُوْنَ

wa iżā mā unzilat sūratun fa minhum may yaqūlu ayyukum zādathu hāżihī īmānā(n), fa ammal-lażīna āmanū fa zādathum īmānaw wa hum yastabsyirūn(a).

Ni sura dɔ jigira tuma min na, o tuma na, mɔgɔ dɔw tun b'u cɛma minw tun b'a fɔ ko: «Aw cɛma, jɔn le ye dɔ fara a ka limaniya kan ni sura nin jigira?» Minw limaniyara, o sura nin be dɔ fara u ka limaniya kan, u be nisɔndiya sɔrɔ.

وَاَمَّا الَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌ فَزَادَتْهُمْ رِجْسًا اِلٰى رِجْسِهِمْ وَمَاتُوْا وَهُمْ كٰفِرُوْنَ

wa ammal-lażīna fī qulūbihim maraḍun fa zādathum rijsan ilā rijsihim wa mātū wa hum kāfirūn(a).

Ani bana be minw dusukun na, o tuma na (ni nin sura nin ye) u ka kafiri min be yen, o bena caya ani u bena sa i n’a fɔ kafiriw.

اَوَلَا يَرَوْنَ اَنَّهُمْ يُفْتَنُوْنَ فِيْ كُلِّ عَامٍ مَّرَّةً اَوْ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ لَا يَتُوْبُوْنَ وَلَا هُمْ يَذَّكَّرُوْنَ

awalā yarauna annahum yuftanūna fī kulli ‘āmim marrataini ṡumma lā yatūbūna wa lā hum yażżakkarūn(a).

Ani, yala u (filankafow) t’a kɔrɔsi k’u be kɔrɔbɔ siɲɛ kelen wala siɲɛ fila saan kɔnɔ, nka u tɛ nimisa ani u tɛ kalan sɔrɔ wa?

وَاِذَا مَآ اُنْزِلَتْ سُوْرَةٌ نَّظَرَ بَعْضُهُمْ اِلٰى بَعْضٍۗ هَلْ يَرٰىكُمْ مِّنْ اَحَدٍ ثُمَّ انْصَرَفُوْاۗ صَرَفَ اللّٰهُ قُلُوْبَهُمْ بِاَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَفْقَهُوْنَ

wa iżā mā unzilat sūratun naẓara ba‘ḍuhum ilā ba‘ḍ(in), hal yarākum min aḥadin ṡummanṣarafū, ṣarafallāhu qulūbahum bi'annahum qaumul lā yafqahūn(a).

Sura dɔ jigira tuma min na, u ye ɲɔgɔn filɛ (k’a sɔrɔ u b’a fɔra) ko: «Yala mɔgɔ dɔ be yen (silamɛw la) min b’i ye wa?» O kɔ, o tagara. Ala y’u dusukunw yɛlɛma sabu u tun ye jama ye min tun tɛ faamuyali kɛ.

لَقَدْ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلٌ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ عَزِيْزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيْصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِيْنَ رَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ

laqad jā'akum rasūlum min anfusikum ‘azīzun ‘alaihi mā ‘anittum ḥarīṣun ‘alaikum bil-mu'minīna ra'ūfur raḥīm(un).

Tiɲɛ na, ciden dɔ nana i fɛ ka bɔ i yɛrɛ ka mɔgɔw la, i be tɔɔrɔ min sɔrɔla, o ka gwɛlɛ, (a) b’a fɛ (lannaya ni kisili) i ye tiɲɛn na, a be ɲumanya kɛ ani a be makari lanabagaw la.

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِيَ اللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ ۗ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيْمِ ࣖ

fa in tawallau faqul ḥasbiyallāhu lā ilāha illā huw(a), ‘alaihi tawakkaltu wa huwa rabbul-‘arsyil-‘aẓīm(i).

O la, n'u y'u yɛrɛ mabɔ (lannaya la), u y'a fɔ (Muhamadu) ko: "Ala be ne wasa, ala wɛrɛ tɛ yen n'a ma kɛ ale ye. Ne be n' jigi la ale dɔrɔn lo kan, ani ale lo ye Matigi ye, masasigilanba be min bolo."

بَرَاۤءَةٌ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖٓ اِلَى الَّذِيْنَ عَاهَدْتُّمْ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَۗ

barā'atum minallāhi wa rasūlihī ilal-lażīna ‘āhattum minal-musyrikīn(a).

(Nin ye kuma ye) ka jɛɲɔgɔnya tigɛ ka bɔ Ala n’a ka ciden cɛ, ka taga n’a ye mushiriw cɛ, aw ye bɛnkan min don n’u ye.

فَسِيْحُوْا فِى الْاَرْضِ اَرْبَعَةَ اَشْهُرٍ وَّاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ غَيْرُ مُعْجِزِى اللّٰهِ ۙوَاَنَّ اللّٰهَ مُخْزِى الْكٰفِرِيْنَ

fasīḥū fil-arḍi arba‘ata asyhuriw wa‘lamū annakum gairu mu‘jizillāh(i), wa anallāha mukhzil-kāfirīn(a).

O ra, aw ye tagama dugukolo kan kalo naani kɔnɔ, k’a lɔn ko aw tɛ se ka Ala barika dɔgɔya, tiɲɛ na, Ala bɛ kafiriw majigi.

وَاَذَانٌ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖٓ اِلَى النَّاسِ يَوْمَ الْحَجِّ الْاَكْبَرِ اَنَّ اللّٰهَ بَرِيْۤءٌ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ ەۙ وَرَسُوْلُهٗ ۗفَاِنْ تُبْتُمْ فَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْۚ وَاِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ غَيْرُ مُعْجِزِى اللّٰهِ ۗوَبَشِّرِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِعَذَابٍ اَلِيْمٍۙ

wa ażānum minallāhi wa rasūlihī ilan-nāsi yaumal-ḥajjil akbari annallāha barī'um minal-musyrikīn(a), wa rasūluh(ū), fa in tubtum fa huwa khairul lakum, wa in tawallaitum fa‘lamū annakum gairu mu‘jizillāh(i), wa basysyiril-lażīna kafarū bi‘ażābin alīm(in).

Ani cikan (laseli) min bɔra Ala n'a ka ciden fɛ ka ɲɛsin adamadenw ma hijiba loon na, ko tiɲɛ na, Ala n'a ka ciden hɔɔrɔnyanin lo mushirikiw la. O tuma na, n’aw (mushiriw) nimisara, o tuma na, o ka fisa aw ma, n’aw y’aw yɛrɛ mabɔ, o tuma na, aw k’a lɔn ko aw tɛ se ka Ala barika dɔgɔya. Aw ye kibaru diman fɔ kafiriw ye, ko o ɲangili bɛna tɔɔrɔ;

اِلَّا الَّذِيْنَ عَاهَدْتُّمْ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ ثُمَّ لَمْ يَنْقُصُوْكُمْ شَيْـًٔا وَّلَمْ يُظَاهِرُوْا عَلَيْكُمْ اَحَدًا فَاَتِمُّوْٓا اِلَيْهِمْ عَهْدَهُمْ اِلٰى مُدَّتِهِمْۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِيْنَ

illal-lażīna ‘āhattum minal-musyrikīna ṡumma lam yanquṣūkum syai'aw wa lam yuẓāhirū ‘alaikum aḥadan fa atimmū ilaihim ‘ahdahum ilā muddatihim, innallāha yuḥibbul-muttaqīn(a).

fɔɔ o musiriw minw ye bɛnkan dɔ sigi n’i ye ani u ma (bɛnkan kɔnɔkow) dɔgɔya hali dɔɔni ani (walima) u ma mɔgɔ si dɛmɛ min be juguya kɛ i ye, o kɔ, u ka u ka layidu dafa fɔɔ ka taga se wagati dantigɛlen ma. Tiɲɛ na, Ala be Alaɲasiranbagaw kanu.

فَاِذَا انْسَلَخَ الْاَشْهُرُ الْحُرُمُ فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِيْنَ حَيْثُ وَجَدْتُّمُوْهُمْ وَخُذُوْهُمْ وَاحْصُرُوْهُمْ وَاقْعُدُوْا لَهُمْ كُلَّ مَرْصَدٍۚ فَاِنْ تَابُوْا وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتَوُا الزَّكٰوةَ فَخَلُّوْا سَبِيْلَهُمْۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

fa iżansalakhal-asyhurul-ḥurumu faqtulul-musyrikīna ḥaiṡu wajattumūhum wa khużūhum waḥṣurūhum waq‘udū lahum kulla marṣad(in), fa in tābū wa aqāmuṣ-ṣalāta wa ātawuz-zakāta fa khallū sabīlahum, innallāha gafūrur raḥīm(un).

Ni haram kalow banna, o tuma na, aw ye musiriw kɛlɛ yɔrɔ o yɔrɔ, aw k’u minɛ k’u lamini, k’u kɔrɔsi kɔlɔsiliyɔrɔw la. N’u nimisara ka delili kɛ ka zaka sara, o tuma na, i ka hɔɔrɔnya di u ma. Tiɲɛ na, Ala ye yafalikɛla ye, hinɛbaga lo.

وَاِنْ اَحَدٌ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ اسْتَجَارَكَ فَاَجِرْهُ حَتّٰى يَسْمَعَ كَلٰمَ اللّٰهِ ثُمَّ اَبْلِغْهُ مَأْمَنَهٗ ۗذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَعْلَمُوْنَ ࣖ

wa in aḥadum minal-musyrikīnastajāraka fa ajirhu ḥattā yasma‘a kalāmallāhi ṡumma ablighu ma'manah(ū), żālika bi'annahum qaumul lā ya‘lamūn(a).

Ni mushiriw cɛma, ni mɔgɔ dɔ ye latangali ɲini i fɛ, i k’o tigi latanga janko a ka se ka Ala ka kuma mɛn, o kɔ, i k’a ta ka taga n’a ye yɔrɔ lafiyanin dɔ la a ye. (O la) o ye sabu tiɲɛn na, u ye jama ye min t’a lɔn.

كَيْفَ يَكُوْنُ لِلْمُشْرِكِيْنَ عَهْدٌ عِنْدَ اللّٰهِ وَعِنْدَ رَسُوْلِهٖٓ اِلَّا الَّذِيْنَ عَاهَدْتُّمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِۚ فَمَا اسْتَقَامُوْا لَكُمْ فَاسْتَقِيْمُوْا لَهُمْ ۗاِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِيْنَ

kaifa yakūnu lil-musyrikīna ‘ahdun ‘indallāhi wa ‘inda rasūlihī illal-lażīna ‘āhattum ‘indal-masjidil-ḥarām(i), famastaqāmū lakum fastaqīmū lahum, innallāha yuḥibbul-muttaqīn(a).

Bɛnkan (lakananin) be se ka kɛ cogo di ni Ala n’a ka ciden ye ni mushirikiw ye, fɔɔ n’i ye bɛnkan don n’u ye (n’u ye) misiriba (Hudaibiyah) gɛrɛfɛ, o la, n’u ye tiɲɛn kɛ i ye, i ka kan ka tiɲɛn kɛ (o fana) n’u ye. Tiɲɛ na, Ala be Alaɲasiranbagaw kanu.

كَيْفَ وَاِنْ يَّظْهَرُوْا عَلَيْكُمْ لَا يَرْقُبُوْا فِيْكُمْ اِلًّا وَّلَا ذِمَّةً ۗيُرْضُوْنَكُمْ بِاَفْوَاهِهِمْ وَتَأْبٰى قُلُوْبُهُمْۚ وَاَكْثَرُهُمْ فٰسِقُوْنَۚ

kaifa wa iy yaẓharū ‘alaikum lā yarqubū fīkum illaw wa lā żimmah(tan), yurḍūnakum bi'afwāhihim wa ta'bā qulūbuhum, wa akṡaruhum fāsiqūn(a).

O bɛnkan ɲɔgɔn be se ka kɛ cogo di k’a sɔrɔ n’u ye see sɔrɔ i kan, u tɛ balimaya mara n’i ye ani u t’u ka jɛnɲɔgɔnya bonya? O bɛ i ko diya ni o kuma ye, nka o jusukun bɛ ban o ra. U fanba tɛ mɛnni kɛ.

اِشْتَرَوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ ثَمَنًا قَلِيْلًا فَصَدُّوْا عَنْ سَبِيْلِهٖۗ اِنَّهُمْ سَاۤءَ مَاكَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

isytarau bi'āyātillāhi ṡaman qalīlan fa ṣaddū ‘an sabīlih(ī), innahum sā'a mā kānū ya‘malūn(a).

U be Ala ka ayataw feere sɔngɔ dɔgɔman na, ka (mɔgɔw) bali ka bɔ Ala ka sira kan. Tiɲɛ na, u be min kɛ, o ye kojugu ye.

لَا يَرْقُبُوْنَ فِيْ مُؤْمِنٍ اِلًّا وَّلَا ذِمَّةً ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُعْتَدُوْنَ

lā yarqubūna fī mu'minin illaw wa lā żimmah(tan),ulā'ika humul-mu‘tadūn(a)

U tɛ balimaya (jɛnɲɔgɔnya) mara ni limaniyabagaw ye ani u t’u janto bɛnkanw na. Ani, olu lo be tɛmɛ dan na.

فَاِنْ تَابُوْا وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتَوُا الزَّكٰوةَ فَاِخْوَانُكُمْ فِى الدِّيْنِ ۗوَنُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

fa in tābū wa aqāmuṣ-ṣalāta wa ātawuz-zakāta fa ikhwānukum fid-dīn(i), wa nufaṣṣīlul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).

N’u nimisara, ka delili kɛ, ka zaka sara, o tuma na (o kɔrɔ ko olu) ye i balimaw ye diinan kelen kɔnɔ. An be vɛrisew ɲɛfɔ mɔgɔw ye minw b’o lɔn.

وَاِنْ نَّكَثُوْٓا اَيْمَانَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ عَهْدِهِمْ وَطَعَنُوْا فِيْ دِيْنِكُمْ فَقَاتِلُوْٓا اَىِٕمَّةَ الْكُفْرِۙ اِنَّهُمْ لَآ اَيْمَانَ لَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَنْتَهُوْنَ

wa in nakaṡū aimānahum mim ba‘di ‘ahdihim wa ṭa‘anū fī dīnikum fa qātilū a'immatal-kufr(i), innahum lā aimāna lahum la‘allahum yantahūn(a).

Ani n’u y’u ka kali tiɲɛ bɛnkan kɔ, k’i ka diinan nɛni, o tuma na, i ka o kuntigi kafiriw kɛlɛ. Tiɲɛn na, u ye mɔgɔw ye minw tɛ se k’u ka layidu dafa, jigiya b’a la k’u bena o dabila.

اَلَا تُقَاتِلُوْنَ قَوْمًا نَّكَثُوْٓا اَيْمَانَهُمْ وَهَمُّوْا بِاِخْرَاجِ الرَّسُوْلِ وَهُمْ بَدَءُوْكُمْ اَوَّلَ مَرَّةٍۗ اَتَخْشَوْنَهُمْ ۚفَاللّٰهُ اَحَقُّ اَنْ تَخْشَوْهُ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

alā tuqātilūna qauman nakaṡū aimānahum wa hammū bi'ikhrājir-rasūli wa hum bada'ūkum awwala marrah(tin), atakhsyaunahum, fallāhu aḥaqqu an takhsyauhu in kuntum mu'minīn(a).

Minw y’u ka kali (layidu) tiɲɛ, ani minw y’a latigɛ ka ciden gwɛn, ani minw y’aw kɛlɛ fɔlɔ, mun na aw tɛ olu kɛlɛ? Yala aw be siran u ɲɛ, k’a sɔrɔ aw ka kan ka siran Ala ɲɛ ka tɛmɛ, n’aw ye lanabagaw ye wa?

قَاتِلُوْهُمْ يُعَذِّبْهُمُ اللّٰهُ بِاَيْدِيْكُمْ وَيُخْزِهِمْ وَيَنْصُرْكُمْ عَلَيْهِمْ وَيَشْفِ صُدُوْرَ قَوْمٍ مُّؤْمِنِيْنَۙ

qātilūhum yu‘ażżibhumullāhu bi'aidīkum wa yukhzihim wa yanṣurkum ‘alaihim wa yasyfi ṣudūra qaumim mu'minīn(a).

Aw ye kɛlɛ kɛ n’u ye, siga t’a la, Ala bena u tɔɔrɔ n’aw bolo ye, a bena u maloya, k’aw dɛmɛ (ni see sɔrɔli ye) u kan, ani ka lanabagaw dusukunw lafiya.

وَيُذْهِبْ غَيْظَ قُلُوْبِهِمْۗ وَيَتُوْبُ اللّٰهُ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

wa yużhib gaiẓa qulūbihim, wa yatūbullāhu ‘alā may yasyā'(u), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

ani a b’u dusukunw ka dimi bɔ u la (lannabagaw). Ni mɔgɔ min ka nimisa, Ala b’a fɛ o tigi ka nimisa. Ala ye ko bɛɛ lɔnbaga ye, ko bɛɛ lɔnbaga lo.

اَمْ حَسِبْتُمْ اَنْ تُتْرَكُوْا وَلَمَّا يَعْلَمِ اللّٰهُ الَّذِيْنَ جَاهَدُوْا مِنْكُمْ وَلَمْ يَتَّخِذُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلَا رَسُوْلِهٖ وَلَا الْمُؤْمِنِيْنَ وَلِيْجَةً ۗوَاللّٰهُ خَبِيْرٌۢ بِمَا تَعْمَلُوْنَ ࣖ

am ḥasibtum an tutrakū wa lammā ya‘lamillāhul-lażīna jāhadū minkum wa lam yattakhiżū min dūnillāhi wa lā rasūlihī wa lal-mu'minīna walījah(tan), wallāhu khabīrum bimā ta‘malūn(a).

Yala aw b’a miiri ko aw bɛna to (o cogo kelen na), hali ni Ala ma jihadi jija aw cɛ ra, ani a tɛ teri kantigiw ta ka bɔ Ala, a ka ciden, ani lanabagaw kɔ wa? Ala b’a janto aw ka baara la.

مَا كَانَ لِلْمُشْرِكِيْنَ اَنْ يَّعْمُرُوْا مَسٰجِدَ اللّٰهِ شٰهِدِيْنَ عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ بِالْكُفْرِۗ اُولٰۤىِٕكَ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْۚ وَ فِى النَّارِ هُمْ خٰلِدُوْنَ

mā kāna lil-musyrikīna ay ya‘murū masājidallāhi syāhidīna ‘alā anfusihim bil-kufr(i), ulā'ika ḥabiṭat a‘māluhum, wa fin-nāri hum khālidūn(a).

A ma bɛn musiriw ma ka ɲɛtaga sɔrɔ Ala ka misiri kɔnɔ, hali n’u sɔnna a ma k’olu yɛrɛ ye kafiriw ye. O ta kɛwalew kɛra fuu ye, o bɛna to jahanama kɔnɔ wagati bɛɛ.

اِنَّمَا يَعْمُرُ مَسٰجِدَ اللّٰهِ مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَاَقَامَ الصَّلٰوةَ وَاٰتَى الزَّكٰوةَ وَلَمْ يَخْشَ اِلَّا اللّٰهَ ۗفَعَسٰٓى اُولٰۤىِٕكَ اَنْ يَّكُوْنُوْا مِنَ الْمُهْتَدِيْنَ

innamā ya‘muru masājidallāhi man āmana billāhi wal-yaumil-ākhiri wa aqāmaṣ-ṣalāta wa ātaz-zakāta wa lam yakhsya illallāh(a), fa ‘asā ulā'ika ay yakūnū minal-muhtadīn(a).

Tiɲɛ na, minw be hɛɛrɛ sɔrɔ Ala ka misiri kɔnɔ, olu dɔrɔn lo limaniyara Ala la ani laban loon na, ani (hali bi) be seli kɛ, ka zaka sara ani u tɛ siran (foyi ɲɛ) fɔɔ Ala. O kama, jigiya b’a la k’u bena kɛ mɔgɔ minw be ɲɛminɛli sɔrɔ, u cɛma.

۞ اَجَعَلْتُمْ سِقَايَةَ الْحَاۤجِّ وَعِمَارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ كَمَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَجَاهَدَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ لَا يَسْتَوٗنَ عِنْدَ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَۘ

aja‘altum siqāyatal-ḥājji wa ‘imāratal-masjidil-ḥarāmi kaman āmana billāhi wal-yaumil-ākhiri wa jāhada fī sabīlillāh(i), lā yastawūna ‘indallāh(i), wallāhu lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

Yala mɔgɔ minw be minfɛnw di hiji kɛbagaw ma, minw be misiriba ladon, olu ni mɔgɔ minw limaniyara Ala la ani laban loon na, ani u be jijali kɛ Ala sira kan, olu bɔ ɲɔgɔn na wa? U tɛ kelen ye Ala ɲɛɛ kɔrɔ. Ala tɛ sira di mɔgɔ juguw ma.

اَلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَهَاجَرُوْا وَجَاهَدُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْۙ اَعْظَمُ دَرَجَةً عِنْدَ اللّٰهِ ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفَاۤىِٕزُوْنَ

allażīna āmanū wa hājarū wa jāhadū fī sabīlillāhi bi'amwālihim wa anfusihim, a‘ẓamu darajatan ‘indallāh(i), wa ulā'ika humul-fā'izūn(a).

Minw lara Ala ra, ka taga sigi jamana wɛrɛw ra, ka jija Ala sira kan, n’u ka nafolo n’u ka nin ye, olu ka bon Ala ɲɛɛ kɔrɔ. Olugu le bɛ se sɔrɔ.

يُبَشِّرُهُمْ رَبُّهُمْ بِرَحْمَةٍ مِّنْهُ وَرِضْوَانٍ وَّجَنّٰتٍ لَّهُمْ فِيْهَا نَعِيْمٌ مُّقِيْمٌۙ

yubasysyiruhum rabbuhum biraḥmatim minhu wa riḍwāniw wa jannātil lahum fīhā na‘īmum muqīm(un).

Ala b’u diyabɔ ni nɛɛma, nisɔndiya ani sankolo dicogo ye, u be nisɔndiya banbali sɔrɔ o la,

خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًا ۗاِنَّ اللّٰهَ عِنْدَهٗٓ اَجْرٌ عَظِيْمٌ

khālidīna fīhā abadā(n), innallāha ‘indahū ajrun ‘aẓīm(un).

o bɛna to yi wagati bɛɛ. Tiɲɛ na, saraba be Ala fɛ.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوْٓا اٰبَاۤءَكُمْ وَاِخْوَانَكُمْ اَوْلِيَاۤءَ اِنِ اسْتَحَبُّوا الْكُفْرَ عَلَى الْاِيْمَانِۗ وَمَنْ يَّتَوَلَّهُمْ مِّنْكُمْ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżū ābā'akum wa ikhwānakum auliyā'a inistaḥabbul-kufra ‘alal-īmān(i), wa may yatawallahum minkum fa ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

Aw larabagaw! Aw kana aw faw ni aw balemaw kɛ aw latangabagaw ye, ni kunfiri le ka di o ye ka tɛmɛ lanaya kan. Aw ra min ka o mina k’a kɛ aw latangabaga ye, o tuma olugu le ye kojugukɛlaw ye.

قُلْ اِنْ كَانَ اٰبَاۤؤُكُمْ وَاَبْنَاۤؤُكُمْ وَاِخْوَانُكُمْ وَاَزْوَاجُكُمْ وَعَشِيْرَتُكُمْ وَاَمْوَالُ ِۨاقْتَرَفْتُمُوْهَا وَتِجَارَةٌ تَخْشَوْنَ كَسَادَهَا وَمَسٰكِنُ تَرْضَوْنَهَآ اَحَبَّ اِلَيْكُمْ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَجِهَادٍ فِيْ سَبِيْلِهٖ فَتَرَبَّصُوْا حَتّٰى يَأْتِيَ اللّٰهُ بِاَمْرِهٖۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْفٰسِقِيْنَ ࣖ

qul in kāna ābā'ukum wa abnā'ukum wa ikhwānukum wa azwājukum wa ‘asyīratukum wa amwāluniqtaraftumūhā wa tijāratun takhsyauna kasādahā wa masākinu tarḍaunahā aḥabba ilaikum minallāhi wa rasūlihī wa jihādin fī sabīlihī fa tarabbaṣū ḥattā ya'tiyallāhu bi'amrih(ī), wallāhu lā yahdil-qaumal-fāsiqīn(a).

A fɔ ko: «Ni aw faw, aw denw, aw balimaw, aw musow, aw somɔgɔw, aw be baara kɛ ni nafolo minw ye, aw be siran jago min ɲɛ, ani boon minw ka di aw ye ka sigi, aw b’u kanu ka tɛmɛ Ala n’a ka ciden kan, n’aw b’aw jija ka jihadi kɛ a ka sira kan, o tuma na, aw ka kɔnɔni kɛ fɔɔ Ala k’a ka latigɛli di.» Ala fana tɛ mɔgɔjuguw bila sira kan.

لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللّٰهُ فِيْ مَوَاطِنَ كَثِيْرَةٍۙ وَّيَوْمَ حُنَيْنٍۙ اِذْ اَعْجَبَتْكُمْ كَثْرَتُكُمْ فَلَمْ تُغْنِ عَنْكُمْ شَيْـًٔا وَّضَاقَتْ عَلَيْكُمُ الْاَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ ثُمَّ وَلَّيْتُمْ مُّدْبِرِيْنَۚ

laqad naṣarakumullāhu fī mawāṭina kaṡīrah(tin), wa yauma ḥunain(in), iż a‘jabatkum kaṡratukum falam tugni ‘ankum syai'aw wa ḍāqat ‘alaikumul-arḍu bimā raḥubat ṡumma wallaitum mudbirīn(a).

Tiɲɛ na, Ala y’aw (lannabagaw) dɛmɛ kɛlɛyɔrɔ caaman na, ani (aw hakili to) Hunayi kɛlɛ la, tuma min na aw ka caya y’aw bonya, nka (a ka caya) tun tɛ nafa foyi lase aw ma, ani dugukoloba tun be komi a ka dɔgɔ aw ye, o kɔ, aw kɔsegira ka boli helter-skelter.

ثُمَّ اَنْزَلَ اللّٰهُ سَكِيْنَتَهٗ عَلٰى رَسُوْلِهٖ وَعَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ وَاَنْزَلَ جُنُوْدًا لَّمْ تَرَوْهَا وَعَذَّبَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ وَذٰلِكَ جَزَاۤءُ الْكٰفِرِيْنَ

Ṡumma anzalallāhu sakīnatahū ‘alā rasūlihī wa ‘alal-mu'minīna wa anzala junūdal lam tarauhā wa ‘ażżabal-lażīna kafarū, wa żālika jazā'ul-kāfirīn(a).

O kɔ, Ala ye hɛɛrɛ jigi a ka ciden kan ani lanabagaw kan, ka kɛlɛbolow (mɛlɛkɛw) jigi, aw tɛ se ka minw ye, ka ɲangili lase kafiriw ma. O le ye kafiriw sara ye.

ثُمَّ يَتُوْبُ اللّٰهُ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

Ṡumma yatūbullāhu mim ba‘di żālika ‘alā may yasyā'(u), wallāhu gafūrur raḥīm(un).

O kɔ, Ala b’a fɛ mɔgɔ min ka nimisa, a be sɔn o tigi ka nimisali ma. Ala ye yafali ye, hinɛbaga lo.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّمَا الْمُشْرِكُوْنَ نَجَسٌ فَلَا يَقْرَبُوا الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ بَعْدَ عَامِهِمْ هٰذَا ۚوَاِنْ خِفْتُمْ عَيْلَةً فَسَوْفَ يُغْنِيْكُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖٓ اِنْ شَاۤءَۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū innamal-musyrikūna najasun falā yaqrabul-masjidal-ḥarāma ba‘da ‘āmihim hāżā, wa in khiftum ‘ailatan fa saufa yugnīkumullāhu min faḍlihī in syā'(a), innallāha ‘alīmun ḥakīm(un).

Aw larabagaw! Tiɲɛ na, musiriw ye mɔgɔ nɔgɔninw ye (niin nɔgɔninw), o la, u man kan ka gwɛrɛ misiriba la ɲinan saan tɛmɛnin kɔ. Ani n’i jɔrɔnin lo ka kɛ fantan ye (bari kafiriw tɛ na), o tuma na, Ala bena nafolo di i ma a ka nɛɛma la, n’a sɔnna. Tiɲɛ na, Ala ye ko bɛɛ lɔnbaga ye, ko bɛɛ lɔnbaga lo.

قَاتِلُوا الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَلَا بِالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَلَا يُحَرِّمُوْنَ مَا حَرَّمَ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗ وَلَا يَدِيْنُوْنَ دِيْنَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ حَتّٰى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَّدٍ وَّهُمْ صٰغِرُوْنَ ࣖ

qātilul-lażīna lā yu'minūna billāhi wa lā bil-yaumil-ākhiri wa lā yuḥarrimūna mā ḥarramallāhu wa rasūluhū wa lā yadīnūna dīnal-ḥaqqi minal-lażīna ūtul-kitāba ḥattā yu‘ṭul-jizyata ‘ay yadiw wa hum ṣāgirūn(a).

Minw ma la Ala la ani laban loon na, minw ma la Ala n’a ka ciden ka bali la ani minw ma la diinɛ lakika la (Ala ka diinan), (o kɔrɔ, mɔgɔw) minw ye kitabu sɔrɔ, aw k’olu kɛlɛ fɔɔ u ka jizyah (lanpo) sara ni lamɛnni ye k’u to kololi cogoya la.

وَقَالَتِ الْيَهُوْدُ عُزَيْرُ ِۨابْنُ اللّٰهِ وَقَالَتِ النَّصٰرَى الْمَسِيْحُ ابْنُ اللّٰهِ ۗذٰلِكَ قَوْلُهُمْ بِاَفْوَاهِهِمْۚ يُضَاهِـُٔوْنَ قَوْلَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَبْلُ ۗقَاتَلَهُمُ اللّٰهُ ۚ اَنّٰى يُؤْفَكُوْنَ

wa qālatil-yahūdu ‘uzairunibnullāhi wa qālatin-naṣāral-masīḥubnullāh(i), żālika qauluhum bi'afwāhihim, yuḍāhi'ūna qaulal-lażīna kafarū min qabl(u), qātalahumullāh(u), annā yu'fakūn(a).

Yahutuw ko: «Uzayiri, Ala dencɛ», kerecɛnw ko: «Masiya, Ala dencɛ.» O kumaw le bɛ bɔ o da ra. U tun be kafiri fɔlɔw ka kumaw ladegi. Ala bɛ o danga; o ka o kɔ don cogo di?

اِتَّخَذُوْٓا اَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَانَهُمْ اَرْبَابًا مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَالْمَسِيْحَ ابْنَ مَرْيَمَۚ وَمَآ اُمِرُوْٓا اِلَّا لِيَعْبُدُوْٓا اِلٰهًا وَّاحِدًاۚ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۗ سُبْحٰنَهٗ عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

ittakhażū aḥbārahum wa ruhbānahum arbābam min dūnillāhi wal-masīḥabna maryam(a), wa mā umirū illā liya‘budū ilāhaw wāḥidā(n), lā ilāha illā huw(a), subḥānahū ‘ammā yusyrikūn(a).

U ye Alaɲasiranbagaw (Yahutuw), n’u ka mɔnpɛriw (kerecɛnw) kɛ alaw ye ka fara Ala kan, ani (ani) Masiya, Mariyamu dencɛ; hali ni a fɔra o ye dɔrɔn ko o ye Sebagayabɛɛtigi Ala le bato; ala wɛrɛ tɛ yi ni ale tɛ. U be min jɛn ni ɲɔgɔn ye, nɔɔrɔ ka kɛ a ye.

يُرِيْدُوْنَ اَنْ يُّطْفِـُٔوْا نُوْرَ اللّٰهِ بِاَفْوَاهِهِمْ وَيَأْبَى اللّٰهُ اِلَّآ اَنْ يُّتِمَّ نُوْرَهٗ وَلَوْ كَرِهَ الْكٰفِرُوْنَ

yurīdūna ay yuṭfi'ū nūrallāhi bi'afwāhihim wa ya'ballāhu illā ay yutimma nūrahū wa lau karihal-kāfirūn(a).

U tun b’a fɛ ka Ala ka yeelen (diinan) faga n’u daa ye (kuma), nka Ala banna, o nɔɔ na, ​​u tun b’a fɛ k’a ka yeelen dafa, hali n’o tun man di kafiriw ye.

هُوَ الَّذِيْٓ اَرْسَلَ رَسُوْلَهٗ بِالْهُدٰى وَدِيْنِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهٗ عَلَى الدِّيْنِ كُلِّهٖۙ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُوْنَ

huwal-lażī arsala rasūlahū bil-hudā wa dīnil-ḥaqqi liyuẓhirahū ‘alad-dīni kullih(ī), wa lau karihal-musyrikūn(a).

Ale lo y’a ka ciden ci ni ɲɛminɛli ye (alikurana) ani diinɛ lakika ye walisa a ka tɛmɛ diinanw bɛɛ kan, hali n’o ma diya mushiriw ye.

۞ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ الْاَحْبَارِ وَالرُّهْبَانِ لَيَأْكُلُوْنَ اَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ وَيَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗوَالَّذِيْنَ يَكْنِزُوْنَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلَا يُنْفِقُوْنَهَا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۙفَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ اَلِيْمٍۙ

yā ayyuhal-lażīna āmanū inna kaṡīram minal-aḥbāri war-ruhbāni laya'kulūna amwālan-nāsi bil-bāṭili wa yaṣuddūna ‘an sabīlillāh(i), wal-lażīna yaknizūnaż-żahaba wal-fiḍḍata wa lā yunfiqūnahā fī sabīlillāh(i), fa basysyirhum bi‘ażābin alīm(in).

Aw larabagaw! Tiɲɛ na, Alaɲasiranbaga caaman n’u ka mɔnpɛriw be mɔgɔw ka nafolo dumu tiɲɛ na, u be mɔgɔw bali ka bɔ Ala ka sira kan. Minw bɛ sanu ni warigbɛ mara, k’a sɔrɔ o tɛ o ban Ala sira kan, o tuma na, aw ye kibaro diiman fɔ o ye, (ko o bɛna tɔɔrɔba dɔ sɔrɔ) .

يَّوْمَ يُحْمٰى عَلَيْهَا فِيْ نَارِ جَهَنَّمَ فَتُكْوٰى بِهَا جِبَاهُهُمْ وَجُنُوْبُهُمْ وَظُهُوْرُهُمْۗ هٰذَا مَا كَنَزْتُمْ لِاَنْفُسِكُمْ فَذُوْقُوْا مَا كُنْتُمْ تَكْنِزُوْنَ

yauma yuḥmā ‘alaihā fī nāri jahannama fa tukwā bihā jibāhuhum wa junūbuhum wa ẓuhūruhum, hāżā mā kanaztum li'anfusikum fa żūqū mā kuntum taknizūn(a).

(Aw hakili to a la) loon min na sanu ni warijɛ tun be kalaya jahanama kɔnɔ, o kɔ, u tun b’u teen na, u kɛrɛfɛla n’u kɔfɛla nɛgɛ la (k’a fɔ) u ye ko: «Nin ye aw ka nafolo ye, aw ye min mara aw yɛrɛ ye, o la, aw ye min mara, aw k’o nɛnɛ.»

اِنَّ عِدَّةَ الشُّهُوْرِ عِنْدَ اللّٰهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا فِيْ كِتٰبِ اللّٰهِ يَوْمَ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ مِنْهَآ اَرْبَعَةٌ حُرُمٌ ۗذٰلِكَ الدِّيْنُ الْقَيِّمُ ەۙ فَلَا تَظْلِمُوْا فِيْهِنَّ اَنْفُسَكُمْ وَقَاتِلُوا الْمُشْرِكِيْنَ كَاۤفَّةً كَمَا يُقَاتِلُوْنَكُمْ كَاۤفَّةً ۗوَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ مَعَ الْمُتَّقِيْنَ

inna ‘iddatasy-syuhūri ‘indallāhiṡnā ‘asyara syahran fī kitābillāhi yauma khalaqas-samāwāti wal-arḍa minhā arba‘atun ḥurum(un), żālikad-dīnul-qayyim(u), falā taẓlimū fīhinna anfusakum wa qātilul-musyrikīna kāffatan kamā yuqātilūnakum kāffah(tan), wa‘lamū annallāha ma‘al-muttaqīn(a).

Tiɲɛ na, kalo hakɛ min be Ala fɛ, o ye kalo tan ni fila ye, (i n’a fɔ) Ala ka sariya kɔnɔ, tuma min na a ye sankolow ni dugukolo dan, kalo haramu naani be minw na. O ye (diinɛ tilennin ka sariya ye), o la, aw kana aw yɛrɛw tɔɔrɔ (kalo naaninan na), aw ka mushiriw bɛɛ kɛlɛ i n’a fɔ u fana b’aw bɛɛ kɛlɛ cogo min na. Aw k’a lɔn ko Ala bɛ ni Alaɲasiranbagaw ye.

اِنَّمَا النَّسِيْۤءُ زِيَادَةٌ فِى الْكُفْرِ يُضَلُّ بِهِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا يُحِلُّوْنَهٗ عَامًا وَّيُحَرِّمُوْنَهٗ عَامًا لِّيُوَاطِـُٔوْا عِدَّةَ مَا حَرَّمَ اللّٰهُ فَيُحِلُّوْا مَا حَرَّمَ اللّٰهُ ۗزُيِّنَ لَهُمْ سُوْۤءُ اَعْمَالِهِمْۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ ࣖ

innaman-nasī'u ziyādatun fil-kufri yuḍallu bihil-lażīna kafarū yuḥillūnahū ‘āmaw wa yuḥarrimūnahū ‘āmal liyuwāṭi'ū ‘iddata mā ḥarramallāhu fa yuḥillū mā ḥarramallāh(u), zuyyina lahum sū'u a‘mālihim, wallāhu lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).

Tiɲɛn na, ka (haram kalo) bila ka taga, o be dɔ fara kafiri kan dɔrɔn. Kafiriw be lafili o la (ka bila kɔfɛ), u b’a kɛ sariya ye saan kelen kɔnɔ, k’a kɛ haramu ye saan wɛrɛ la, walisa u ka se ka bɛn ni Ala ye fɛɛn minw bali hakɛ ye, ani o wagati kelen na, Ala ye fɛɛn minw bali, u b’u kɛ sariya ye. (Sutana) y’a kɛ u ka kɛwale juguw kɛra koo cɛɲumanbaw ye u ɲɛɛ na. Ala fana tɛ kafiriw bila sira kan.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَا لَكُمْ اِذَا قِيْلَ لَكُمُ انْفِرُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ اثَّاقَلْتُمْ اِلَى الْاَرْضِۗ اَرَضِيْتُمْ بِالْحَيٰوةِ الدُّنْيَا مِنَ الْاٰخِرَةِۚ فَمَا مَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا فِى الْاٰخِرَةِ اِلَّا قَلِيْلٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū mā lakum iżā qīla lakumunfirū fī sabīlillāhiṡ-ṡāqaltum ilal-arḍ(i), araḍītum bil-ḥayātid-dun-yā minal-ākhirah(ti), famā matā‘ul-ḥayātid-dun-yā fil-ākhirati illā qalīl(un).

Aw larabagaw! Mun na n’a fɔra i ye ko: «Taga (kɛlɛ) kɛ Ala sira kan», i be gɛlɛya sɔrɔ ani i b’a fɛ ka to i be yɔrɔ min na? Yala duniɲa nin ka ɲɛnamaya ka di i ye ka tɛmɛ saya kɔ wa? Hali ni ɲɛnamaya diyabɔli min be sɔrɔ duniɲa kɔnɔ (n’an y’o suma ni ɲɛnamaya ye) saya kɔ, o ka dɔgɔ dɔrɔn.

اِلَّا تَنْفِرُوْا يُعَذِّبْكُمْ عَذَابًا اَلِيْمًاۙ وَّيَسْتَبْدِلْ قَوْمًا غَيْرَكُمْ وَلَا تَضُرُّوْهُ شَيْـًٔاۗ وَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

illā tanfirū yu‘ażżibkum ‘ażāban alīmā(n), wa yastabdil qauman gairakum wa lā taḍurrūhu syai'ā(n), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

N’aw ma taga (kɛlɛ la), siga t’a la, Ala bena tɔɔrɔ jugu dɔ bila aw la, ka jama wɛrɛ bila aw nɔɔ na, ​​aw tɛna foyi kɛ a la hali dɔɔni. Ala ye sebaga ye fɛɛn bɛɛ kan.

اِلَّا تَنْصُرُوْهُ فَقَدْ نَصَرَهُ اللّٰهُ اِذْ اَخْرَجَهُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا ثَانِيَ اثْنَيْنِ اِذْ هُمَا فِى الْغَارِ اِذْ يَقُوْلُ لِصَاحِبِهٖ لَا تَحْزَنْ اِنَّ اللّٰهَ مَعَنَاۚ فَاَنْزَلَ اللّٰهُ سَكِيْنَتَهٗ عَلَيْهِ وَاَيَّدَهٗ بِجُنُوْدٍ لَّمْ تَرَوْهَا وَجَعَلَ كَلِمَةَ الَّذِيْنَ كَفَرُوا السُّفْلٰىۗ وَكَلِمَةُ اللّٰهِ هِيَ الْعُلْيَاۗ وَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

illā tanṣurūhu faqad naṣarahullāhu iż akhrajahul-lażīna kafarū ṡāniyaṡnaini iż humā fil-gāri iż yaqūlu liṣāḥibihī lā taḥzan innallāha ma‘anā, fa anzalallāhu sakīnatahū ‘alaihi wa ayyadahū bijunūdil lam tarauhā wa ja‘ala kalimatal-lażīna kafarus-suflā, wa kalimatullāhi hiyal-‘ulyā, wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).

N’aw tun m’a dɛmɛ (Muhamadu), tiɲɛ na, Ala tun b’a dɛmɛ (o kɔrɔ) tuma min na kafiriw y’a gwɛn ka bɔ Mɛki la; k'a sɔrɔ a tun ye mɔgɔ fila dɔ ye, u fila bɛɛ tun be kuluwo kɔnɔ tuma min na, o wagati la, a y'a fɔ a tericɛ ye ko: «I kana nisɔngoya, tiɲɛ na, Ala be n'an ye.» O la, Ala ye hɛɛrɛ jigi a kan (Muhamadu) ka dɛmɛ don ni kɛlɛbolo (mɛlɛkɛw) ye, aw ma min ye, ka kafiriw welekan dɔgɔya. Ala ka kuma le ka bon. Ala ye sebaga ye, hakilitigi ye.

اِنْفِرُوْا خِفَافًا وَّثِقَالًا وَّجَاهِدُوْا بِاَمْوَالِكُمْ وَاَنْفُسِكُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

infirū khifāfaw wa ṡiqālaw wa jāhidū bi'amwālikum wa anfusikum fī sabīlillāh(i), żālikum khairul lakum in kuntum ta‘lamūn(a).

Aw ka bɔ yen, aw ka nɔgɔ, aw ka gɛlɛya, aw ka taga, ka aw ka nafolo ni aw niin kɛlɛ Ala sira kan. O ka fisa i ma n’i b’a lɔn.

لَوْ كَانَ عَرَضًا قَرِيْبًا وَّسَفَرًا قَاصِدًا لَّاتَّبَعُوْكَ وَلٰكِنْۢ بَعُدَتْ عَلَيْهِمُ الشُّقَّةُۗ وَسَيَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ لَوِ اسْتَطَعْنَا لَخَرَجْنَا مَعَكُمْۚ يُهْلِكُوْنَ اَنْفُسَهُمْۚ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ اِنَّهُمْ لَكٰذِبُوْنَ ࣖ

lau kāna ‘araḍan qarībaw wa safaran qāṣidal lattaba‘ūka wa lākim ba‘udat ‘alaihimusy-syuqqah(tu), wa sayaḥlifūna billāhi lawistaṭa‘nā lakharajnā ma‘akum, yuhlikūna anfusahum, wallāhu ya‘lamu innahum lakāżibūn(a).

Ni (i be min weele u ma) nafa nɔgɔmanw be yen ani tagama ma yɔrɔjan kojugu, siga t’a la, u bena tugu i kɔ, nka i be tagayɔrɔ min na, o be komi a ka jan kosɔbɛ u fɛ. U bena kali Ala tɔgɔ la ko: “N’an be se, an bena taga n’i ye siga t’a la.” U y’u yɛrɛ halaki ani Ala y’a lɔn ko u ye ngalontigɛlaw ye tiɲɛ na.

عَفَا اللّٰهُ عَنْكَۚ لِمَ اَذِنْتَ لَهُمْ حَتّٰى يَتَبَيَّنَ لَكَ الَّذِيْنَ صَدَقُوْا وَتَعْلَمَ الْكٰذِبِيْنَ

‘afallāhu ‘ank(a), lima ażinta lahum ḥattā yatabayyana lakal-lażīna ṣadaqū wa ta‘lamal-kāżibīn(a).

Ala be yafa i ma (Muhamadu). Mun na i ye sira di u ma (u kana taga kɛlɛ la), sanni i k’a lɔn mɔgɔ minw ye tiɲɛn na (minw balila) ani sanni i k’a lɔn mɔgɔ minw be ngalon tigɛra?

لَا يَسْتَأْذِنُكَ الَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ اَنْ يُّجَاهِدُوْا بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌۢ بِالْمُتَّقِيْنَ

lā yasta'żinukal-lażīna yu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhiri ay yujāhidū bi'amwālihim wa anfusihim, wallāhu ‘alīmum bil-muttaqīn(a).

Minw lanin be Ala la ani laban loon na, olu tɛna sira ɲini i fɛ (u kana don) ka jihadi kɛ n’u ka nafolo n’u niin ye. Ala bɛ Alaɲasiranbagaw lɔn .

اِنَّمَا يَسْتَأْذِنُكَ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَارْتَابَتْ قُلُوْبُهُمْ فَهُمْ فِيْ رَيْبِهِمْ يَتَرَدَّدُوْنَ

innamā yasta'żinukal-lażīna lā yu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhiri wartābat qulūbuhum fahum fī raibihim yataraddadūn(a).

Tiɲɛ na, minw bena sira ɲini i fɛ (Muhamadu), olu dɔrɔn lo ma la Ala la ani laban loon na, u dusukunw be sigasiga, o la u be yɛlɛmayɛlɛma tuma bɛɛ sigasigali la.

۞ وَلَوْ اَرَادُوا الْخُرُوْجَ لَاَعَدُّوْا لَهٗ عُدَّةً وَّلٰكِنْ كَرِهَ اللّٰهُ انْۢبِعَاثَهُمْ فَثَبَّطَهُمْ وَقِيْلَ اقْعُدُوْا مَعَ الْقٰعِدِيْنَ

wa lau arādul-khurūja la'a‘addū lahū ‘uddataw wa lākin karihallāhumbi‘āṡahum fa ṡabbaṭahum wa qīlaq‘udū ma‘al-qā‘idīn(a).

N'u tun b'a fɛ ka taga, u tun bena labɛnw kɛ o taga kama, nka u ka taga ma diya Ala ye, o la, a y'u ka nege dɔgɔya, a fɔra (u ye) ko: "Aw ka to ni mɔgɔ tɔw ye."

لَوْ خَرَجُوْا فِيْكُمْ مَّا زَادُوْكُمْ اِلَّا خَبَالًا وَّلَاَوْضَعُوْا خِلٰلَكُمْ يَبْغُوْنَكُمُ الْفِتْنَةَۚ وَفِيْكُمْ سَمّٰعُوْنَ لَهُمْۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌۢ بِالظّٰلِمِيْنَ

wa lau kharajū fīkum mā zādūkum illā khabālaw wa la'auḍa‘ū khilālakum yabgūnakumul-fitnah(ta), wa fīkum sammā‘ūna lahum, wallāhu ‘alīmum biẓ-ẓālimīn(a).

Ni (u tagara n’i ye), siga t’a la, u tɛna dɔ fara i ka (fanga kan), o nɔ na, ​​u bena ɲagamini dɔrɔn lo lawuli, ani siga t’a la, u bena boli ka taga ɲɛfɛ i ka yɔrɔw la, ka ɲagamini lawuli (i ka yɔrɔw la); k’a sɔrɔ mɔgɔ dɔw be aw cɛma minw b’a fɛ kosɔbɛ k’u ka (kumaw) lamɛn. Ala ka kojugukɛlaw lɔn.

لَقَدِ ابْتَغَوُا الْفِتْنَةَ مِنْ قَبْلُ وَقَلَّبُوْا لَكَ الْاُمُوْرَ حَتّٰى جَاۤءَ الْحَقُّ وَظَهَرَ اَمْرُ اللّٰهِ وَهُمْ كٰرِهُوْنَ

laqadibtagawul-fitnata min qablu wa qallabū lakal-umūra ḥattā jā'al-ḥaqqu wa ẓahara amrullāhi wa hum kārihūn(a).

Tiɲɛ na, sanni o cɛ, u tun b’a fɛ ka ɲagamini lawuli ka ban, ka fɛɛrɛ suguya caaman labɛn aw ye (ka koow yɛlɛma), fɔɔ tiɲɛ (Ala ka dɛmɛ) nana, ka Ala (diinɛ) koow ye see sɔrɔ, hali n’o tun man di u ye.

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّقُوْلُ ائْذَنْ لِّيْ وَلَا تَفْتِنِّيْۗ اَلَا فِى الْفِتْنَةِ سَقَطُوْاۗ وَاِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيْطَةٌ ۢ بِالْكٰفِرِيْنَ

wa minhum may yaqūlu'żal lī wa lā taftinnī, alā fil-fitnati saqaṭū, wa inna jahannama lamuḥīṭatum bil-kāfirīn(a).

Ani u cɛma, mɔgɔ dɔ tun be yen min ko: «Aw ka sira di ne ma (n kana taga kɛlɛ la) ani aw kana a to ne (Muhamadu) ka ben tɔgɔjugu la.» Aw k’a lɔn ko o benna tɔgɔjugu kan. Ani tiɲɛ na, jahanama kɔnɔ, kafiriw fana be yen.

اِنْ تُصِبْكَ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْۚ وَاِنْ تُصِبْكَ مُصِيْبَةٌ يَّقُوْلُوْا قَدْ اَخَذْنَآ اَمْرَنَا مِنْ قَبْلُ وَيَتَوَلَّوْا وَّهُمْ فَرِحُوْنَ

in tuṣibka ḥasanatun tasu'hum, wa in tuṣibka muṣībatuy yaqūlū qad akhażnā min qablu wa yatawallau wa hum fariḥūn(a).

N’i ​​(Muhamadu) ye ɲuman sɔrɔ, u nisɔndiyanin tɛ; nka ni balawo dɔ nana aw sɔrɔ, o b’a fɔ ko: «Tiɲɛ na, kabini a daminɛ na, an tun bɛ an yɛrɛ kɔrɔsi (ka taga kɛlɛ ra)», o bɛ kɔsegi ni nisɔndiya ye.

قُلْ لَّنْ يُّصِيْبَنَآ اِلَّا مَا كَتَبَ اللّٰهُ لَنَاۚ هُوَ مَوْلٰىنَا وَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُوْنَ

qul lay yuṣībanā illā mā kataballāhu lanā, huwa maulānā wa ‘alallāhi falyatawakkalil-mu'minūn(a).

A fɔ (Muhamadu) ko: "Foyi tɛna an sɔrɔ ni Ala ma min latigɛ an ye. Ale lo ye an latangabaga ye, lanabagaw b'u jigi la Ala kelenpe kan."

قُلْ هَلْ تَرَبَّصُوْنَ بِنَآ اِلَّآ اِحْدَى الْحُسْنَيَيْنِۗ وَنَحْنُ نَتَرَبَّصُ بِكُمْ اَنْ يُّصِيْبَكُمُ اللّٰهُ بِعَذَابٍ مِّنْ عِنْدِهٖٓ اَوْ بِاَيْدِيْنَاۖ فَتَرَبَّصُوْٓا اِنَّا مَعَكُمْ مُّتَرَبِّصُوْنَ

qul hal tarabbaṣūna binā illā iḥdal-ḥusnayain(i), wa naḥnu natarabbaṣu bikum ay yuṣībakumullāhu bi‘ażābim min ‘indihī au bi'aidīnā, fa tarabbaṣū innā ma‘akum mutarabbiṣūn(a).

A fɔ (Muhamadu) ko: "Aw b'an makɔnɔna foyi la, fɔɔ fɛn ɲuman fila la kelen (se sɔrɔli walima sarakaya). An b'aw makɔnɔna ko Ala ka ɲangili lase aw ma ka bɔ a fan fɛ, walima (adzab) an bolo fɛ. O la, aw ka kɔnɔni kɛ, tiɲɛ na, an be kɔnɔni kɛra (an fana) n'aw ye."

قُلْ اَنْفِقُوْا طَوْعًا اَوْ كَرْهًا لَّنْ يُّتَقَبَّلَ مِنْكُمْ ۗاِنَّكُمْ كُنْتُمْ قَوْمًا فٰسِقِيْنَ

qul anfiqū ṭau‘an au karhal lay yutaqabbala minkum, innakum kuntum qauman fāsiqīn(a).

A fɔ (Muhamadu) ko: "Aw k'aw ka nafolo di n'aw b'a fɛ walima n'aw t'a fɛ, nka (aw ka nilifɛnw) tɛna sɔn. Tiɲɛ na, aw ye mɔgɔ juguw ye."

وَمَا مَنَعَهُمْ اَنْ تُقْبَلَ مِنْهُمْ نَفَقٰتُهُمْ اِلَّآ اَنَّهُمْ كَفَرُوْا بِاللّٰهِ وَبِرَسُوْلِهٖ وَلَا يَأْتُوْنَ الصَّلٰوةَ اِلَّا وَهُمْ كُسَالٰى وَلَا يُنْفِقُوْنَ اِلَّا وَهُمْ كٰرِهُوْنَ

wa mā mana‘ahum an tuqbala minhum nafaqātuhum illā annahum kafarū billāhi wa birasūlihī wa lā ya'tūnaṣ-ṣalāta illā wa hum kusālā wa lā yunfiqūna illā wa hum kārihūn(a).

Ani min b’u bali ka sɔn u ka nilifɛnw ma, o ye k’u kafiri (kafiri) Ala n’a ka ciden na ani u tɛ seli kɛ, nka u ye saliya ye ani u t’u ka (nafolo) sara, nka u be sigasiga (waajibiya).

فَلَا تُعْجِبْكَ اَمْوَالُهُمْ وَلَآ اَوْلَادُهُمْ ۗاِنَّمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ لِيُعَذِّبَهُمْ بِهَا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَتَزْهَقَ اَنْفُسُهُمْ وَهُمْ كٰفِرُوْنَ

falā tu‘jibka amwāluhum wa lā aulāduhum, innamā yurīdullāhu liyu‘ażżibahum bihā fil-ḥayātid-dun-yā wa tazhaqa anfusuhum wa hum kāfirūn(a).

O ra, i kana a to o ta naforo ni o ta denw ye i kabakoya. Tiɲɛ na, Ala ka ŋaniya n’o ye k’u tɔɔrɔ nin duniɲa ka ɲɛnamaya kɔnɔ ani kɔfɛ u bena sa i n’a fɔ kafiriw.

وَيَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ اِنَّهُمْ لَمِنْكُمْۗ وَمَا هُمْ مِّنْكُمْ وَلٰكِنَّهُمْ قَوْمٌ يَّفْرَقُوْنَ

wa yaḥlifūna billāhi innahum laminkum, wa mā hum minkum wa lākinnahum qaumuy yafraqūn(a).

Olu fana be kali Ala tɔgɔ la ko tiɲɛ na, u be aw cɛma; nka o tɛ aw ta mɔgɔw ye, nka o ye mɔgɔw ye minw bɛ siran (aw ɲɛ) kosɛbɛ.

لَوْ يَجِدُوْنَ مَلْجَاً اَوْ مَغٰرٰتٍ اَوْ مُدَّخَلًا لَّوَلَّوْا اِلَيْهِ وَهُمْ يَجْمَحُوْنَ

lau yajidūna malja'an au magārātin au muddakhalal lawallau ilaihi wa hum yajmaḥūn(a).

N’u ye lafiyayɔrɔ sɔrɔ, kuluwow wala dingɛw (dugukolo kɔnɔ), u bena taga (boli) yen joona joona.

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّلْمِزُكَ فِى الصَّدَقٰتِۚ فَاِنْ اُعْطُوْا مِنْهَا رَضُوْا وَاِنْ لَّمْ يُعْطَوْا مِنْهَآ اِذَا هُمْ يَسْخَطُوْنَ

wa minhum may yalmizuka fiṣ-ṣadaqāt(i), fa in u‘ṭū minhā raḍū wa illam yu‘ṭau minhā iżā hum yaskhaṭūn(a).

O la, mɔgɔ dɔw be yen minw b’i kɔrɔfɔ saraka (zaka) koo la; ni niyɔrɔ dira o ma, o nisɔndiyanin lo, ni niyɔrɔ ma di o ma, o bɛ bari ka dimi .

وَلَوْ اَنَّهُمْ رَضُوْا مَآ اٰتٰىهُمُ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗۙ وَقَالُوْا حَسْبُنَا اللّٰهُ سَيُؤْتِيْنَا اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖ وَرَسُوْلُهٗٓ اِنَّآ اِلَى اللّٰهِ رٰغِبُوْنَ ࣖ

wa lau annahum raḍū mā ātāhumullāhu wa rasūluh(ū), wa qālū ḥasbunallāhu sayu'tīnallāhu min faḍlihī wa rasūluhū innā ilallāhi rāgibūn(a).

Ala n'a ka ciden ye min di u ma, n'u y'o diya tiɲɛ na, k'a fɔ ko: "Ala be an wasa, Ala n'a ka ciden bena a ka nɛɛma dɔ di an ma. Tiɲɛ na, anw ye minw jigi be Ala kan."

۞ اِنَّمَا الصَّدَقٰتُ لِلْفُقَرَاۤءِ وَالْمَسٰكِيْنِ وَالْعٰمِلِيْنَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوْبُهُمْ وَفِى الرِّقَابِ وَالْغٰرِمِيْنَ وَفِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَابْنِ السَّبِيْلِۗ فَرِيْضَةً مِّنَ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

innamaṣ-ṣadaqātu lil-fuqarā'i wal-masākīni wal-‘āmilīna ‘alaihā wal-mu'allafati qulūbuhum wa fir-riqābi wal-gārimīna wa fī sabīlillāhi wabnis-sabīl(i), farīḍatam minallāh(i), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

Tiɲɛ na, zaka be kɛ mɔgɔ makotanw dɔrɔn lo ye, fantanw, zaka sɔrɔbagaw, minw dusukunw nɔgɔyara (minw yɛlɛmana), baaradenw (hɔrɔnyalenw), juru be mɔgɔ minw na (hɔrɔnyalenw), Ala ka sira kama ani mɔgɔw minw be tagama na, i n’a fɔ wajibi min be bɔ Ala fɛ. Ala ye ko bɛɛ lɔnbaga ye, ko bɛɛ lɔnbaga lo.

وَمِنْهُمُ الَّذِيْنَ يُؤْذُوْنَ النَّبِيَّ وَيَقُوْلُوْنَ هُوَ اُذُنٌ ۗقُلْ اُذُنُ خَيْرٍ لَّكُمْ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَيُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِيْنَ وَرَحْمَةٌ لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مِنْكُمْۗ وَالَّذِيْنَ يُؤْذُوْنَ رَسُوْلَ اللّٰهِ لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wa minhumul-lażīna yu'żūnan nabiyya wa yaqūlūna huwa użun(un), qul użunu khairil lakum yu'minu billāhi wa yu'minu lil-mu'minīna wa raḥmatul lil-lażīna āmanū minkum, wal-lażīna yu'żūna rasūlallāhi lahum ‘ażābun alīm(un).

Olu cɛma, mɔgɔ dɔw be yen minw ye kira (Muhamadu) dusu tiɲɛ k’a fɔ ko: “Kira ye min bɛɛ mɛn, a lara o bɛɛ la.” A fɔ ko: «A lara aw bɛɛ la, a lara Ala la, a lara lanabagaw la, a ye hinɛ ye lanabagaw ye aw cɛma.» Minw ye Ala ka ciden tɔɔrɔ, olu bena ɲangiliba sɔrɔ.

يَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ لَكُمْ لِيُرْضُوْكُمْ وَاللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗٓ اَحَقُّ اَنْ يُّرْضُوْهُ اِنْ كَانُوْا مُؤْمِنِيْنَ

yaḥlifūna billāhi lakum liyurḍūkum wallāhu wa rasūluhū aḥaqqu ay yurḍūhu in kānū mu'minīn(a).

U be kali i ye Ala tɔgɔ la k’u bena i diyabɔ, k’a sɔrɔ a tun ka ɲi Ala n’a ka ciden ma k’a ka sɔnni ɲini n’u tun ye lanabagaw ye.

اَلَمْ يَعْلَمُوْٓا اَنَّهٗ مَنْ يُّحَادِدِ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ فَاَنَّ لَهٗ نَارَ جَهَنَّمَ خَالِدًا فِيْهَاۗ ذٰلِكَ الْخِزْيُ الْعَظِيْمُ

alam ya‘lamū annahū may yuḥādidillāha wa rasūlahū fa anna lahū nāru jahannama khālidan fīhā, żālikal khizyul-‘aẓīm(u).

Yala u t’a lɔn ko mɔgɔ o mɔgɔ ye Ala n’a ka ciden kɛlɛ, o tigi ye jahanama ye, a bena to yen abada wa? O ye nɛniba lo ye.

يَحْذَرُ الْمُنٰفِقُوْنَ اَنْ تُنَزَّلَ عَلَيْهِمْ سُوْرَةٌ تُنَبِّئُهُمْ بِمَا فِيْ قُلُوْبِهِمْۗ قُلِ اسْتَهْزِءُوْاۚ اِنَّ اللّٰهَ مُخْرِجٌ مَّا تَحْذَرُوْنَ

yaḥżarul-munāfiqūna an tunazzala ‘alaihim sūratun tunabbi'uhum bimā fī qulūbihim, qulistahzi'ū, innallāha mukhrijum mā taḥżarūn(a).

O filankafow be siranna ko sura dɔ kana jigi min be koo dogoninw ɲɛfɔ u dusukunw na. A fɔ (o ye) ko: «Aw ka to ka yɛlɛ (Ala n’a ka ciden) la.» Tiɲɛ na, aw be siran min ɲɛ, Ala bena o yira.

وَلَىِٕنْ سَاَلْتَهُمْ لَيَقُوْلُنَّ اِنَّمَا كُنَّا نَخُوْضُ وَنَلْعَبُۗ قُلْ اَبِاللّٰهِ وَاٰيٰتِهٖ وَرَسُوْلِهٖ كُنْتُمْ تَسْتَهْزِءُوْنَ

wa la'in sa'altahum layaqūlunna innamā kunnā nakhūḍū wa nal‘ab(u), qul abillāhi wa āyātihī wa rasūlihī kuntum tastahzi'ūn(a).

Ani, n’i y’u ɲininga, siga t’a la, u bena i jaabi ko: “Tiɲɛ na, an tun be tulon kɛra ani an tun be tulon kɛra dɔrɔn.” Aw y’a fɔ ko: «Mun kosɔn aw bɛ to ka yɛlɛ Ala ra tuma bɛɛ, ani a ta kumaw, ani a ta cira?»

لَا تَعْتَذِرُوْا قَدْ كَفَرْتُمْ بَعْدَ اِيْمَانِكُمْ ۗ اِنْ نَّعْفُ عَنْ طَاۤىِٕفَةٍ مِّنْكُمْ نُعَذِّبْ طَاۤىِٕفَةً ۢ بِاَنَّهُمْ كَانُوْا مُجْرِمِيْنَ ࣖ

lā ta‘tażirū qad kafartum ba‘da īmānikum, in na‘fu ‘an ṭā'ifatim minkum nu‘ażżib ṭā'ifatam bi'annahum kānū mujrimīn(a).

I mako t’a la ka yafa ɲini, bari i ye kafiri kɛ limaniya kɔ. N’an ye yafa aw dɔw ma (bari u nimisara), siga t’a la, an bena (tɔw) ɲangi sabu u ye jurumunkɛlaw ye (tuma bɛɛ).

اَلْمُنٰفِقُوْنَ وَالْمُنٰفِقٰتُ بَعْضُهُمْ مِّنْۢ بَعْضٍۘ يَأْمُرُوْنَ بِالْمُنْكَرِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمَعْرُوْفِ وَيَقْبِضُوْنَ اَيْدِيَهُمْۗ نَسُوا اللّٰهَ فَنَسِيَهُمْ ۗ اِنَّ الْمُنٰفِقِيْنَ هُمُ الْفٰسِقُوْنَ

al-munāfiqūna wal-munāfiqātu ba‘ḍuhum mim ba‘ḍ(in), ya'murūna bil-munkari wa yanhauna ‘anil-ma‘rūfi wa yaqbiḍūna aidiyahum, nasullāha fa nasiyahum, innal-munāfiqīna humul-fāsiqūn(a).

Filafikamɔgɔw, cɛɛw ni musow, be (o kelen) ɲɔgɔn fɛ, u be ci di (ka) koo jugu kɛ ani ka koo ɲuman bali (ka kɛ) ani u b’u bolow minɛ (miserly). U ɲinɛna Ala kɔ, o la, Ala fana ɲinɛna u kɔ. Tiɲɛn na, filankafow lo ye mɔgɔjuguw ye.

وَعَدَ اللّٰهُ الْمُنٰفِقِيْنَ وَالْمُنٰفِقٰتِ وَالْكُفَّارَ نَارَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ هِيَ حَسْبُهُمْ ۚوَلَعَنَهُمُ اللّٰهُ ۚوَلَهُمْ عَذَابٌ مُّقِيْمٌۙ

wa‘adallāhul-munāfiqīna wal-munāfiqāti wal-kuffāra nāra jahannama khālidīna fīhā, hiya ḥasbuhum, wa la‘anahumullāh(u), wa lahum ‘ażābum muqīm(un).

Ala ye jahanama layidu di (a be siranya bila) cɛɛw ni muso filankafow ni kafiriw ma. U be to a kɔnɔ. O (jahanama) be bɔ u la. Ala y'u danga, u bena ɲangili banbali sɔrɔ,

كَالَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ كَانُوْٓا اَشَدَّ مِنْكُمْ قُوَّةً وَّاَكْثَرَ اَمْوَالًا وَّاَوْلَادًاۗ فَاسْتَمْتَعُوْا بِخَلَاقِهِمْ فَاسْتَمْتَعْتُمْ بِخَلَاقِكُمْ كَمَا اسْتَمْتَعَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ بِخَلَاقِهِمْ وَخُضْتُمْ كَالَّذِيْ خَاضُوْاۗ اُولٰۤىِٕكَ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۚوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ

kal-lażīna min qablikum kānū asyadda minkum quwwataw wa akṡara amwālaw wa aulādā(n), fastamta‘ū bikhalāqihim fastamta‘tum bikhalāqikum kamastamta‘al-lażīna min qablikum bikhalāqihim wa khuḍtum kal-lażī khāḍū, ulā'ika ḥabiṭat a‘māluhum fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), ulā'ika humul-khāsirūn(a).

(aw filankafow ni musiriw ka cogoya) be i n’a fɔ minw tun be yen ka kɔn aw ɲɛ, u ka fanga ka bon n’aw ye, ani u ka nafolo n’u ka deenw ka ca. O la, u y’u ka niyɔrɔ diyabɔ, ani i y’i ka niyɔrɔ diyabɔ i n’a fɔ minw tun be yen ka kɔn i ka niyɔrɔ ɲɛ, ani i be kuma (ngalonkow) koo la i n’a fɔ u be kuma u koo la cogo min na. U ka kɛwalew be kɛ gwansanw ye diɲɛ ni lahara. Olugu le bɛ bɔnɛ.

اَلَمْ يَأْتِهِمْ نَبَاُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ قَوْمِ نُوْحٍ وَّعَادٍ وَّثَمُوْدَ ەۙ وَقَوْمِ اِبْرٰهِيْمَ وَاَصْحٰبِ مَدْيَنَ وَالْمُؤْتَفِكٰتِۗ اَتَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِۚ فَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

alam ya'tihim naba'ul-lażīna min qablihim qaumi nūḥiw wa ‘ādiw wa ṡamūd(a), wa qaumi ibrāhīma wa aṣḥābi madyana wal-mu'tafikāt(i), atathum rusuluhum bil-bayyināt(i), famā kānallāhu liyaẓlimahum wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

Yala kibaro ma se o ma (minw tun be yen ka kɔn u ɲɛ), (o ye Nuhun ka mɔgɔw ye, ani Adi, ani Samudu, ani Ibrayima ka mɔgɔw, ani Madiyan mɔgɔw, ani jamana minw tun halakira, olu sigibagaw koo la wa? Cidenw tun nana o fɛ ka na ni dalilu gwɛninw ye; Ala ma kojugu kɛ u la, u y’u yɛrɛ tɔɔrɔ.

وَالْمُؤْمِنُوْنَ وَالْمُؤْمِنٰتُ بَعْضُهُمْ اَوْلِيَاۤءُ بَعْضٍۘ يَأْمُرُوْنَ بِالْمَعْرُوْفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُقِيْمُوْنَ الصَّلٰوةَ وَيُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَيُطِيْعُوْنَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ ۗاُولٰۤىِٕكَ سَيَرْحَمُهُمُ اللّٰهُ ۗاِنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

wal-mu'minūna wal-mu'minātu ba‘ḍuhum auliyā'u ba‘ḍ(in), ya'murūna bil-ma‘rūfi wa yanhauna ‘anil-munkari wa yuqīmūnaṣ-ṣalāta wa yu'tūnaz-zakāta wa yuṭī‘ūnallāha wa rasūlah(ū), ulā'ika sayarḥamuhumullāh(u), innallāha ‘azīzun ḥakīm(un).

Ani minw lara a la, cɛɛw ni musow, u dɔw be kɛ dɛmɛbagaw ye tɔw ye. U be ɲuman ci, ka juguman bali, ka delili kɛ, ka zaka sara, ka Ala n’a ka ciden labato. Ala bena hinu sɔrɔ u la. Tiɲɛ na, Ala ye sebagayatigi ye, hakilitigi ye.

وَعَدَ اللّٰهُ الْمُؤْمِنِيْنَ وَالْمُؤْمِنٰتِ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا وَمَسٰكِنَ طَيِّبَةً فِيْ جَنّٰتِ عَدْنٍ ۗوَرِضْوَانٌ مِّنَ اللّٰهِ اَكْبَرُ ۗذٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ ࣖ

wa‘adallāhul-mu'minīna wal-mu'mināti jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā wa masākina ṭayyibatan fī jannāti ‘adn(in), wa riḍwānum minallāhi akbar(u), żālika huwal-fauzul-‘aẓīm(u).

Ala ye layidu ta limaniyabagaw ye, cɛɛw ni musow, (u bena) alijɛnɛ sɔrɔ, bajiw be jigi min jukɔrɔ, u bena to yen abada, ani (u bena yɔrɔ ɲuman sɔrɔ) alijɛnɛ kɔnɔ ‘Adn. Ala ka diyabɔ fana ka bon. O ye see sɔrɔliba ye .

يٰٓاَيُّهَا النَّبِيُّ جَاهِدِ الْكُفَّارَ وَالْمُنٰفِقِيْنَ وَاغْلُظْ عَلَيْهِمْ ۗوَمَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِيْرُ

yā ayyuhan-nabiyyu jāhidil-kuffāra wal-munāfiqīna wagluẓ ‘alaihim, wa ma'wāhum jahannamu wa bi'sal-maṣīr(u).

E, cira! Aw ye kafiriw ni filankafow kɛlɛ, ka aw yɛrɛ tɔɔrɔ o ra. U lɔyɔrɔ ye jahanama lo ye. Ani, o lo ye yɔrɔ jugu ye ka kɔsegi .

يَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ مَا قَالُوْا ۗوَلَقَدْ قَالُوْا كَلِمَةَ الْكُفْرِ وَكَفَرُوْا بَعْدَ اِسْلَامِهِمْ وَهَمُّوْا بِمَا لَمْ يَنَالُوْاۚ وَمَا نَقَمُوْٓا اِلَّآ اَنْ اَغْنٰىهُمُ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗ مِنْ فَضْلِهٖ ۚفَاِنْ يَّتُوْبُوْا يَكُ خَيْرًا لَّهُمْ ۚوَاِنْ يَّتَوَلَّوْا يُعَذِّبْهُمُ اللّٰهُ عَذَابًا اَلِيْمًا فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۚوَمَا لَهُمْ فِى الْاَرْضِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

yaḥlifūna billāhi mā qālū, wa laqad qālū kalimatal-kufri wa kafarū ba‘da islāmihim wa hammū bimā lam yanālū, wa mā naqamū illā an agnāhumullāhu wa rasūluhū min faḍlih(ī), fa iy yatūbū yaku khairal lahum, wa iy yatawallau yu‘ażżibhumullāhu ‘ażāban alīman fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa mā lahum fil-arḍi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

O (fiɲɛw) be kali (Ala tɔgɔ) la, k’u tɛna (kuma foyi fɔ min be Muhamadu tɔɔrɔ). Tiɲɛ na, u ye kafiri kumaw fɔ, u kɛra kafiriw ye silamɛya kɔ, u be min fɛ, u tɛ se ka min sɔrɔ, u tun tɛna (Ala n’a ka ciden) nɛni, ni Ala n’a ka ciden tun y’a ka nɛɛma di u ma. O la, n’u nimisara, o ka fisa u ma, n’u y’u kɔ don, siga t’a la, Ala bena u ɲangi ni ɲangili jugu ye diɲɛ ni lahara, u tɛna latangabaga wala dɛmɛbaga sɔrɔ dugukolo kan.

۞ وَمِنْهُمْ مَّنْ عٰهَدَ اللّٰهَ لَىِٕنْ اٰتٰىنَا مِنْ فَضْلِهٖ لَنَصَّدَّقَنَّ وَلَنَكُوْنَنَّ مِنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa minhum man ‘āhadallāha la'in ātānā min faḍlihī lanaṣṣaddaqanna wa lanakūnanna minaṣ-ṣāliḥīn(a).

O la, mɔgɔ dɔw be yen minw ye layidu ta Ala ye ko: “Ni Ala y’a ka ɲumanya dɔ di an ma, an bena saraka bɔ, an bena kɛ mɔgɔ tilenninw cɛma.”

فَلَمَّآ اٰتٰىهُمْ مِّنْ فَضْلِهٖ بَخِلُوْا بِهٖ وَتَوَلَّوْا وَّهُمْ مُّعْرِضُوْنَ

falammā ātāhum min faḍlihī bakhilū bihī wa tawallau wa hum mu‘riḍūn(a).

Tuma min na Ala y’a ka ɲumanya dɔ di u ma, u kɛra nɛgɛrikɛlaw ye, u y’u kɔ don, ka (tiɲɛ) kɛlɛ tuma bɛɛ.

فَاَعْقَبَهُمْ نِفَاقًا فِيْ قُلُوْبِهِمْ اِلٰى يَوْمِ يَلْقَوْنَهٗ بِمَآ اَخْلَفُوا اللّٰهَ مَا وَعَدُوْهُ وَبِمَا كَانُوْا يَكْذِبُوْنَ

fa a‘qabahum nifāqan fī qulūbihim ilā yaumi yalqaunahū bimā akhlafullāha mā wa‘adūhu wa bimā kānū yakżibūn(a).

O la, Ala ye filankafoya dan u dusukunw na fɔɔ u ka ɲɔgɔn kunbɛn loon min na, bari u tun ye layidu min ta a ye, u y’o tiɲɛ ani u tun be to ka ngalon tigɛ.

اَلَمْ يَعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ سِرَّهُمْ وَنَجْوٰىهُمْ وَاَنَّ اللّٰهَ عَلَّامُ الْغُيُوْبِ

alam ya‘lamū annallāha ya‘lamu sirrahum wa najwāhum wa annallāha ‘allāmul-guyūb(i).

Yala o m’a lɔn ko Ala bɛ o ta gundow ni o ta kumaw lɔn, ko Ala bɛ ko dogoninw lɔn wa?

اَلَّذِيْنَ يَلْمِزُوْنَ الْمُطَّوِّعِيْنَ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ فِى الصَّدَقٰتِ وَالَّذِيْنَ لَا يَجِدُوْنَ اِلَّا جُهْدَهُمْ فَيَسْخَرُوْنَ مِنْهُمْ ۗسَخِرَ اللّٰهُ مِنْهُمْ ۖ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

allażīna yalmizūnal-muṭṭawwi‘īna minal-mu'minīna fiṣ-ṣadaqāti wal-lażīna lā yajidūna illā juhdahum fa yaskharūna minhum, sakhirallāhu minhum, wa lahum ‘ażābun alīm(un).

(Filafikaw) ye minw be lanabagaw nɛnɛ minw be saraka bɔ u yɛrɛ ma ani minw be saraka sɔrɔ (ka saraka di) u ka setigiya dɔrɔn na, olu nɛnɛ. O kama, filankafow b’u nɛni. Ala bɛna o ta nɛni sara o ye, ɲangiliba le bɛna o sɔrɔ.

اِسْتَغْفِرْ لَهُمْ اَوْ لَا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْۗ اِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِيْنَ مَرَّةً فَلَنْ يَّغْفِرَ اللّٰهُ لَهُمْ ۗذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَفَرُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْفٰسِقِيْنَ ࣖ

istagfir lahum au lā tastagfir lahum, in tastagfir lahum sab‘īna marratan falay yagfirallāhu lahum, żālika bi'annahum kafarū billāhi wa rasūlih(ī), wallāhu lā yahdil-qaumal-fāsiqīn(a).

(O kelen lo ni) i (Muhamadu) ye yafa ɲini u ye walima i ma yafa ɲini u ye. Hali n'i ye yafa ɲini u ye siɲɛ bi wolonwula, Ala tɛna yafa u ma. O kɛra sabu u banna Ala n’a ka ciden na. Ala fana tɛ mɔgɔjuguw bila sira kan.

فَرِحَ الْمُخَلَّفُوْنَ بِمَقْعَدِهِمْ خِلٰفَ رَسُوْلِ اللّٰهِ وَكَرِهُوْٓا اَنْ يُّجَاهِدُوْا بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَقَالُوْا لَا تَنْفِرُوْا فِى الْحَرِّۗ قُلْ نَارُ جَهَنَّمَ اَشَدُّ حَرًّاۗ لَوْ كَانُوْا يَفْقَهُوْنَ

fariḥal-mukhallafūna bimaq‘adihim khilāfa rasūlillāhi wa karihū ay yujāhidū bi'amwālihim wa anfusihim fī sabīlillāhi wa qālū lā tanfirū fil-ḥarr(i), qul nāru jahannama asyaddu ḥarrā(n), lau kānū yafqahūn(a).

Minw tora kɔfɛ (minw ma don kɛlɛ la), olu tun nisɔndiyanin lo ka sigi yɔrɔ kelen Ala ka ciden kɔ. O tun man di u ye ka kɛlɛ kɛ n’u ka nafolo n’u ka niin ye Ala sira kan, u ko: “Aw kana kɛlɛ kɛ nin funteni nin na.” A fɔ (Muhamadu) ko: «Jahannama tasuma ka gwɛlɛ ka tɛmɛ», n’u tun b’a lɔn.

فَلْيَضْحَكُوْا قَلِيْلًا وَّلْيَبْكُوْا كَثِيْرًاۚ جَزَاۤءًۢ بِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

falyaḍḥakū qalīlaw walyabkū kaṡīrā(n), jazā'am bimā kānū yaksibūn(a).

O ra, o ye yɛlɛ dɔɔnin, ka kasi caman, k’a kɛ o ta kɛwalew sara ye.

فَاِنْ رَّجَعَكَ اللّٰهُ اِلٰى طَاۤىِٕفَةٍ مِّنْهُمْ فَاسْتَأْذَنُوْكَ لِلْخُرُوْجِ فَقُلْ لَّنْ تَخْرُجُوْا مَعِيَ اَبَدًا وَّلَنْ تُقَاتِلُوْا مَعِيَ عَدُوًّاۗ اِنَّكُمْ رَضِيْتُمْ بِالْقُعُوْدِ اَوَّلَ مَرَّةٍۗ فَاقْعُدُوْا مَعَ الْخٰلِفِيْنَ

fa ir raja‘akallāhu ilā ṭā'ifatim minhum fasta'żanūka lil-khurūji faqul lan takhrujū ma‘iya abadaw wa lan tuqātilū ma‘iya ‘aduwwā(n), innakum raḍītum bil-qu‘ūdi awwala marrah(tin), faq‘udū ma‘al-khālifīn(a).

O la, ni Ala y'i (Muhamadu) kɔsegi u ka kulu dɔ ma (filafikaw), o tuma na, u be sira ɲini i fɛ ka bɔ (ka kɛlɛ), o kɔ, i b'a fɔ ko: "I tɛ se ka bɔ ni ne ye abada ani i ti se ka jugu kɛlɛ ni ne ye. Tiɲɛ na, i tun be sɔn ka taga (kɛlɛ kɛ) kabini a daminɛ na, minw tɛ ( to) sigi."

وَلَا تُصَلِّ عَلٰٓى اَحَدٍ مِّنْهُمْ مَّاتَ اَبَدًا وَّلَا تَقُمْ عَلٰى قَبْرِهٖۗ اِنَّهُمْ كَفَرُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَمَاتُوْا وَهُمْ فٰسِقُوْنَ

wa lā tuṣalli ‘alā aḥadim minhum māta abadaw wa lā taqum ‘alā qabrih(ī), innahum kafarū billāhi wa rasūlihī wa mātū wa hum fāsiqūn(a).

Ani aw (Muhamadu) kana delili kɛ mɔgɔ min sara u cɛma (munafikaw), abada ani aw kana lɔ (delili kɛ) a kaburu sanfɛ. Tiɲɛ na, u banna Ala n'a ka ciden na, u sara juguya la .

وَلَا تُعْجِبْكَ اَمْوَالُهُمْ وَاَوْلَادُهُمْۗ اِنَّمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ اَنْ يُّعَذِّبَهُمْ بِهَا فِى الدُّنْيَا وَتَزْهَقَ اَنْفُسُهُمْ وَهُمْ كٰفِرُوْنَ

wa lā tu‘jibka amwāluhum wa lā aulāduhum, innamā yurīdullāhu ay yu‘ażżibahum bihā fid-dun-yā wa tazhaqa anfusuhum wa hum kāfirūn(a).

Ani, aw (Muhamadu) kana kabakoya u ka nafolo n’u ka denw na. Tiɲɛ na, n’o ye, Ala b’a fɛ k’u tɔɔrɔ diɲɛ kɔnɔ ani k’u niin tunu, k’a sɔrɔ u be kafiri cogoya la.

وَاِذَآ اُنْزِلَتْ سُوْرَةٌ اَنْ اٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَجَاهِدُوْا مَعَ رَسُوْلِهِ اسْتَأْذَنَكَ اُولُوا الطَّوْلِ مِنْهُمْ وَقَالُوْا ذَرْنَا نَكُنْ مَّعَ الْقٰعِدِيْنَ

wa iżā unzilat sūratun an āminū billāhi wa jāhidū ma‘a rasūlihista'żanaka uluṭ-ṭauli minhum wa qālū żarnā nakum ma‘al-qā‘idīn(a).

Ni sura dɔ jigira (min be ci di filankafow ma ko: «Aw ka la Ala la, ka kɛlɛ kɛ n’a ka ciden ye», siga t’a la, nafolotigiw ni fangatigiw tun bena sira ɲini aw fɛ (aw kana kɛlɛ kɛ) ani u tun b’a fɔ ko: «An ka kɛ ni minw siginin be (ka to u ka soo) ye».

رَضُوْا بِاَنْ يَّكُوْنُوْا مَعَ الْخَوَالِفِ وَطُبِعَ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَهُمْ لَا يَفْقَهُوْنَ

raḍū bi'ay yakūnū ma‘al-khawālifi wa ṭubi‘a ‘alā qulūbihim fahum lā yafqahūn(a).

U be sɔn ka kɛ ni mɔgɔw ye minw tɛ taga kɛlɛ la, ani u dusukunw datugunin lo, o la u t’a faamu (lannaya ni jihadi ninsɔndiya).

لٰكِنِ الرَّسُوْلُ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ جَاهَدُوْا بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْۗ وَاُولٰۤىِٕكَ لَهُمُ الْخَيْرٰتُ ۖوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

lākinir-rasūlu wal-lażīna āmanū ma‘ahū jāhadū bi'amwālihim wa anfusihim, wa ulā'ika lahumul-khairāt(u), wa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

Nka ciden ni minw lara a ra, (o) ye jihadi kɛ n’u ka nafolo n’u ka niinw ye. U ye ɲumanya sɔrɔ. Olu le ye mɔgɔ kunnadiyaninw ye.

اَعَدَّ اللّٰهُ لَهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ ذٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ ࣖ

a‘addallāhu lahum jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā, żālikal-fauzul-‘aẓīm(u).

Ala ye nanko dɔw labɛn u ye, bajiw be woyo minw jukɔrɔ, u bena to yen tuma bɛɛ. O ye see sɔrɔliba ye.

وَجَاۤءَ الْمُعَذِّرُوْنَ مِنَ الْاَعْرَابِ لِيُؤْذَنَ لَهُمْ وَقَعَدَ الَّذِيْنَ كَذَبُوا اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ ۗسَيُصِيْبُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wa jā'al-mu‘ażżirūna minal-a‘rābi liyu'żana lahum wa qa‘adal-lażīna każabullāha wa rasūlah(ū), sayuṣībul-lażīna kafarū minhum ‘ażābun alīm(un).

Ani Arabu Beduinw cɛma, nana (Kira fɛ) ka sababuw di, ka sira di (ka taga kɛlɛ la), k’a sɔrɔ minw ye ngalon tigɛ Ala n’a ka ciden na, olu siginin tun be u ma foyi fɔ. Sini nata la, minw bena ban u cɛma, olu bena tɔɔrɔba sɔrɔ.

لَيْسَ عَلَى الضُّعَفَاۤءِ وَلَا عَلَى الْمَرْضٰى وَلَا عَلَى الَّذِيْنَ لَا يَجِدُوْنَ مَا يُنْفِقُوْنَ حَرَجٌ اِذَا نَصَحُوْا لِلّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۗ مَا عَلَى الْمُحْسِنِيْنَ مِنْ سَبِيْلٍ ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌۙ

laisa ‘alaḍ-ḍu‘afā'i wa lā ‘alal-marḍā wa lā ‘alal-lażīna lā yajidūna mā yunfiqūna ḥarajun iżā naṣaḥū lillāhi wa rasūlih(ī), mā ‘alal-muḥsinīna min sabīl(in), wallāhu gafūrur raḥīm(un).

Jurumun tɛ (ka taga kɛlɛ la) barikantanw, banabagatɔw ani minw tɛ u bena min sara, n’u ye mɔgɔ kɔnɔgwɛw ye Ala n’a ka ciden fɛ. Kuun foyi t’a la ka mɔgɔw jalaki minw be koo ɲuman kɛ. Ala ye yafali ye, hinɛbaga lo.

وَّلَا عَلَى الَّذِيْنَ اِذَا مَآ اَتَوْكَ لِتَحْمِلَهُمْ قُلْتَ لَآ اَجِدُ مَآ اَحْمِلُكُمْ عَلَيْهِ ۖتَوَلَّوْا وَّاَعْيُنُهُمْ تَفِيْضُ مِنَ الدَّمْعِ حَزَنًا اَلَّا يَجِدُوْا مَا يُنْفِقُوْنَۗ

wa lā ‘alal-lażīna iżā mā atauka litaḥmilahum qulta lā ajidu mā aḥmilukum ‘alaih(i), tawallau wa a‘yunuhum tafīḍu minad dam‘i ḥazanan allā yajidū mā yunfiqūn(a).

ani minw be na i fɛ (Muhamadu) (Muhamadu) fɛ, (walima jurumun) tɛ yen, o la, i be mobili di u ma, o kɔ, i b’a fɔ ko: «Ne ma mobili sɔrɔ k’i ta», o kɔ, u be kɔsegi, k’a sɔrɔ u ɲɛji be bɔra sabu u nisɔngoyanin lo, bari u tun bena min sara (ka taga kɛlɛ la), u m’o sɔrɔ.

۞ اِنَّمَا السَّبِيْلُ عَلَى الَّذِيْنَ يَسْتَأْذِنُوْنَكَ وَهُمْ اَغْنِيَاۤءُۚ رَضُوْا بِاَنْ يَّكُوْنُوْا مَعَ الْخَوَالِفِۙ وَطَبَعَ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ ۔

innamas-sabīlu ‘alal-lażīna yasta'żinūnaka wa hum agniyā'(u), raḍū bi'ay yakūnū ma‘al-khawālif(i), wa ṭaba‘allāhu ‘alā qulūbihim fahum lā ya‘lamūn(a).

Tiɲɛ na, kun (ka jalaki) be mɔgɔ minw ye sira ɲini i fɛ (ka taga kɛlɛ la), olu dɔrɔn lo kan, hali n’u tun ye nafolotigiw ye. U be sɔn ka kɛ ni mɔgɔw ye minw tɛ kɛlɛ la ani Ala y’u dusukun datugu, o la u t’a lɔn (u ka kɛwalew kɔlɔlɔw).

يَعْتَذِرُوْنَ اِلَيْكُمْ اِذَا رَجَعْتُمْ اِلَيْهِمْ ۗ قُلْ لَّا تَعْتَذِرُوْا لَنْ نُّؤْمِنَ لَكُمْ قَدْ نَبَّاَنَا اللّٰهُ مِنْ اَخْبَارِكُمْ وَسَيَرَى اللّٰهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُوْلُهٗ ثُمَّ تُرَدُّوْنَ اِلٰى عٰلِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

ya‘tażirūna ilaikum iżā raja‘tum ilaihim, qul lā ta‘tażirū lan nu'mina lakum qad nabba'anallāhu min akhbārikum wa sayarallāhu ‘amalakum wa rasūluhū ṡumma turaddūna ilā ‘ālimil-gaibi wasy-syahādati fa yunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

Olu (filafiɲɛw minw ma kɛlɛ la) bena o kuunw ɲɛfɔ i ye n’i kɔsegira u fɛ. A fɔ (Muhamadu) ko: "Aw kana sababuw ɲini, an ma la aw la tugu, tiɲɛ na, Ala y'aw ka kibaruyaw fɔ an ye. Ala bena aw ka baara ye, (i n'a fɔ a ka ciden b'a fɛ cogo min na), o kɔ, aw bena segi ka taga (Ala) fɛ, min be fɛɛn yebaliw ni fɛɛn tiɲɛmanw bɛɛ lɔn, o kɔ, a bena aw ka baara lakali aw ye."

سَيَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ لَكُمْ اِذَا انْقَلَبْتُمْ اِلَيْهِمْ لِتُعْرِضُوْا عَنْهُمْ ۗ فَاَعْرِضُوْا عَنْهُمْ ۗ اِنَّهُمْ رِجْسٌۙ وَّمَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُ جَزَاۤءً ۢبِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

sayaḥlifūna billāhi lakum iżanqalabtum ilaihim litu‘riḍū ‘anhum, fa a‘riḍū ‘anhum, innahum rijs(un), wa ma'wāhum jahannamu jazā'am bimā kānū yaksibūn(a).

Ni aw segira o fɛ, o bɛna kari aw ye Ala tɔgɔ ra, ko aw bɛna aw yɛrɛ mabɔ o ra. O ra, aw ye aw yɛrɛ mabɔ o ra; sabu tiɲɛ na, u niin nɔgɔnin lo ani u ka yɔrɔ ye jahanama ye, i n’a fɔ u ka baara sara.

يَحْلِفُوْنَ لَكُمْ لِتَرْضَوْا عَنْهُمْ ۚفَاِنْ تَرْضَوْا عَنْهُمْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يَرْضٰى عَنِ الْقَوْمِ الْفٰسِقِيْنَ

yaḥlifūna lakum litarḍau ‘anhum, fa in tarḍau ‘anhum fa innallāha lā yarḍā ‘anil-qaumil-fāsiqīn(a).

O bɛna kari i ye janko i ye sɔn o ma. Nka hali n’aw sɔnna o ma, Ala tɛna sɔn mɔgɔjuguw ma.

اَلْاَعْرَابُ اَشَدُّ كُفْرًا وَّنِفَاقًا وَّاَجْدَرُ اَلَّا يَعْلَمُوْا حُدُوْدَ مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ عَلٰى رَسُوْلِهٖ ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

al-a‘rābu asyaddu kufraw wa nifāqaw wa ajdaru allā ya‘lamū ḥudūda mā anzalallāhu ‘alā rasūlih(ī), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

Beduin arabuw ka kafiri n’u ka filankafoya fanga ka bon, wa, Ala ye sariya minw jigi a ka ciden kan, u t’o lɔn. Ala ye ko bɛɛ lɔnbaga ye, ko bɛɛ lɔnbaga lo.

وَمِنَ الْاَعْرَابِ مَنْ يَّتَّخِذُ مَا يُنْفِقُ مَغْرَمًا وَّيَتَرَبَّصُ بِكُمُ الدَّوَاۤىِٕرَ ۗعَلَيْهِمْ دَاۤىِٕرَةُ السَّوْءِ ۗوَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa minal-a‘rābi may yattakhiżu mā yunfiqu magramaw wa yatarabbaṣu bikumud-dawā'ir(a), ‘alaihim dā'iratus-sau'(i), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

Ani Arabu Beduinw cɛma, mɔgɔ dɔw be yen minw b’u ka wari min sara (Ala sira kan), u b’o jati bɔnɛ ye; a bɛ farati le makɔnɔna, farati bɛna ben olugu kan. Ala ye ko bɛɛ mɛnbaga ye, ko bɛɛ lɔnbaga lo.

وَمِنَ الْاَعْرَابِ مَنْ يُّؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَيَتَّخِذُ مَا يُنْفِقُ قُرُبٰتٍ عِنْدَ اللّٰهِ وَصَلَوٰتِ الرَّسُوْلِ ۗ اَلَآ اِنَّهَا قُرْبَةٌ لَّهُمْ ۗ سَيُدْخِلُهُمُ اللّٰهُ فِيْ رَحْمَتِهٖ ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

wa minal-a‘rābi may yu'minu billāhi wal-yaumil-ākhiri wa yattakhiżu mā yunfiqu qurubātin ‘indallāhi wa ṣalawātir-rasūl(i), alā innahā qurbatul lahum, sayudkhiluhumullāhu fī raḥmatih(ī), innallāha gafūrur raḥīm(un).

Ani Arabu Beduinw cɛma, mɔgɔ dɔw be yen minw limaniyara Ala la ani laban loon na, ani u b’a ye k’u be min sara (Ala sira kan) o ye sira ye k’u gɛrɛ Ala la ani k’u kɛ sababu ye ka ciden ka delili (sɔrɔ). Aw k’a lɔn ko tiɲɛ na, dili ye sira ye u be se ka gwɛrɛ (Ala la). Kɔfɛ, Ala bena don u la a ka hinu kɔnɔ (sankolo); Tiɲɛ na, Ala ye yafalikɛla ye, hinɛbaga lo.

وَالسّٰبِقُوْنَ الْاَوَّلُوْنَ مِنَ الْمُهٰجِرِيْنَ وَالْاَنْصَارِ وَالَّذِيْنَ اتَّبَعُوْهُمْ بِاِحْسَانٍۙ رَّضِيَ اللّٰهُ عَنْهُمْ وَرَضُوْا عَنْهُ وَاَعَدَّ لَهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ تَحْتَهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًا ۗذٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ

was-sābiqūnal-awwalūna minal-muhājirīna wal-anṣāri wal-lażīnattaba‘ūhum bi'iḥsān(in), raḍiyallāhu ‘anhum wa raḍū ‘anhu wa a‘adda lahum jannātin tajrī taḥtahal-anhāru khālidīna fīhā abadā(n), żālikal-fauzul-‘aẓīm(u).

Ani minw tun ye fɔlɔ ye ka (silamɛ don) Muhajirinw ni Ansarw cɛma ani minw tugura u kɔ ka ɲɛ, Ala tun ka di u ye, u tun ka di Ala ye. Ala ye nanko dɔw labɛn o ye, bajiw bɛ woyo minw jukɔrɔ. O bɛna to o yɔrɔ ra wagati bɛɛ. O ye see sɔrɔliba ye.

وَمِمَّنْ حَوْلَكُمْ مِّنَ الْاَعْرَابِ مُنٰفِقُوْنَ ۗوَمِنْ اَهْلِ الْمَدِيْنَةِ مَرَدُوْا عَلَى النِّفَاقِۗ لَا تَعْلَمُهُمْۗ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْۗ سَنُعَذِّبُهُمْ مَّرَّتَيْنِ ثُمَّ يُرَدُّوْنَ اِلٰى عَذَابٍ عَظِيْمٍ ۚ

wa mimman ḥaulakum minal-a‘rābi munāfiqūn(a),wa min ahlil-madīnati maradū ‘alan nifāq(i), lā ta‘lamuhum, naḥnu na‘lamuhum, sanu‘ażżibuhum marrataini ṡumma yuraddūna ilā ‘ażābin ‘aẓīm(in).

Ani Beduin Arabu minw (be) i lamini na, filankafow be yen. Ani Madina mɔgɔw cɛma (filafirikaw fana tun be yen), u tun be mɔgɔw tɔɔrɔla u ka filankafoya la. Ele (Muhamadu) t’u lɔn, nka anw b’u lɔn. An bɛna o ɲangi siɲaga fla, o kɔ, o bɛna sekɔ ka na tɔɔrɔba dɔ ra.

وَاٰخَرُوْنَ اعْتَرَفُوْا بِذُنُوْبِهِمْ خَلَطُوْا عَمَلًا صَالِحًا وَّاٰخَرَ سَيِّئًاۗ عَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّتُوْبَ عَلَيْهِمْۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa ākharūna‘tarafū biżunūbihim khalaṭū ‘amalan ṣāliḥaw wa ākhara sayyi'ā(n), ‘asallāhu ay yatūba ‘alaihim, innallāha gafūrur raḥīm(un).

Ani, dɔw be sɔn u ka jurumuw ma, ka kɛwaleɲumanw ɲagami ni kɛwale juguw ye. Jigiya b’a la ko Ala bena sɔn u ka nimisali ma. Tiɲɛ na, Ala ye yafalikɛla ye, hinɛbaga lo.

خُذْ مِنْ اَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيْهِمْ بِهَا وَصَلِّ عَلَيْهِمْۗ اِنَّ صَلٰوتَكَ سَكَنٌ لَّهُمْۗ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

khuż min amwālihim ṣadaqatan tuṭahhiruhum wa tuzakkīhim bihā wa ṣalli ‘alaihim, inna ṣalātaka sakanul lahum, wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

I ka zaka bɔ u ka nafolo la, k’u saniya ani k’u saniya, ka delili kɛ u ye. Tiɲɛn na, i ka delili be hɛɛrɛ di u ma. Ala ye ko bɛɛ mɛnbaga ye, ko bɛɛ lɔnbaga lo.

اَلَمْ يَعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ هُوَ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهٖ وَيَأْخُذُ الصَّدَقٰتِ وَاَنَّ اللّٰهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

alam ya‘lamū annallāha huwa yaqbalut-taubata ‘an ‘ibādihī wa ya'khużuṣ-ṣadaqāti wa annallāha huwat-tawwābur-raḥīm(u).

Yala u m’a lɔn ko Ala be sɔn a ka jɔnw ka nimisali ma, ko a be sɔn zaka ma, ko Ala ye nimisali sɔnbaga ye, hinɛbaga ye wa?

وَقُلِ اعْمَلُوْا فَسَيَرَى اللّٰهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُوْلُهٗ وَالْمُؤْمِنُوْنَۗ وَسَتُرَدُّوْنَ اِلٰى عٰلِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَۚ

wa quli‘malū fa sayarallāhu ‘amalakum wa rasūluhū wal-mu'minūn(a), wa saturaddūna ilā ‘ālimil-gaibi wasy-syahādati fa yunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

Aw k'a fɔ ko: "Baara kɛ, o la, Ala bena aw ka baara ye, a ka ciden n'a ka lanabagaw fana bena a ye. Aw bena segi ka taga fɛn yebali ni fɛn yebali lɔnbaga fɛ, a bena aw ka baara lalɔnniya aw ye."

وَاٰخَرُوْنَ مُرْجَوْنَ لِاَمْرِ اللّٰهِ اِمَّا يُعَذِّبُهُمْ وَاِمَّا يَتُوْبُ عَلَيْهِمْۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

wa ākharūna murjaunal li'amrillāhi immā yu‘ażżibuhum wa immā yatūbu ‘alaihim, wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

Mɔgɔ wɛrɛw fana be yen minw be jɔ fɔɔ ka taga se Ala ka latigɛli ma; n’a sɔrɔ Ala bena u ɲangi ani n’a sɔrɔ Ala bena sɔn u ka nimisali ma. Ala ye ko bɛɛ lɔnbaga ye, ko bɛɛ lɔnbaga lo.

وَالَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا مَسْجِدًا ضِرَارًا وَّكُفْرًا وَّتَفْرِيْقًاۢ بَيْنَ الْمُؤْمِنِيْنَ وَاِرْصَادًا لِّمَنْ حَارَبَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ مِنْ قَبْلُ ۗوَلَيَحْلِفُنَّ اِنْ اَرَدْنَآ اِلَّا الْحُسْنٰىۗ وَاللّٰهُ يَشْهَدُ اِنَّهُمْ لَكٰذِبُوْنَ

wal-lażīnattakhażū masjidan ḍirāraw wa kufraw wa tafrīqam bainal-mu'minīna wa irṣādal liman ḥāraballāha wa rasūlahū min qabl(u), wa layaḥlifunna in aradnā illal-ḥusnā, wallāhu yasyhadu innahum lakāżibūn(a).

Ani (filafikaw cɛma) dɔw be yen minw be misiriw lɔ walisa ka balawo lase (lannabagaw ma), ka kafiri kɛ ani ka lannabagaw tilan ani ka mɔgɔ minw be Ala n’a ka ciden kɛlɛ kabini wagatijan, olu ka nali makɔnɔ. U be kali kosɔbɛ ko: “An be ɲumanya dɔrɔn lo fɛ.” Ala fana ye seere ye ko o ye galontigɛlaw ye (u ka kali la).

لَا تَقُمْ فِيْهِ اَبَدًاۗ لَمَسْجِدٌ اُسِّسَ عَلَى التَّقْوٰى مِنْ اَوَّلِ يَوْمٍ اَحَقُّ اَنْ تَقُوْمَ فِيْهِۗ فِيْهِ رِجَالٌ يُّحِبُّوْنَ اَنْ يَّتَطَهَّرُوْاۗ وَاللّٰهُ يُحِبُّ الْمُطَّهِّرِيْنَ

lā taqum fīhi abadā(n), lamasjidun ussisa ‘alat-taqwā min awwali yaumin aḥaqqu an taqūma fīh(i), fīhi rijāluy yuḥibbūna ay yataṭahharū, wallāhu yuḥibbul-muṭṭahhirīn(a).

Ka seli kɛ misiri kɔnɔ abada. Tiɲɛ na, misiri min sigira sen kan Alako kan, kabini a loon fɔlɔ la, a ka ɲi i ma ka delili kɛ a kɔnɔ. A kɔnɔ, mɔgɔw be yen minw b’a fɛ k’u yɛrɛ saniya. Ala be mɔgɔ saniyaninw kanu.

اَفَمَنْ اَسَّسَ بُنْيَانَهٗ عَلٰى تَقْوٰى مِنَ اللّٰهِ وَرِضْوَانٍ خَيْرٌ اَمْ مَّنْ اَسَّسَ بُنْيَانَهٗ عَلٰى شَفَا جُرُفٍ هَارٍ فَانْهَارَ بِهٖ فِيْ نَارِ جَهَنَّمَۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ

afaman assasa bun-yānahū ‘alā taqwā minallāhi wa riḍwānin khairun am man assasa bun-yānahū ‘alā syafā jurufin hārin fanhāra bihī fī nāri jahannam(a), wallāhu lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

O la, minw be boonw (misiriw) lɔ Ala ka batoli kosɔn ani (A) diyanyeko kama, olu lo ka fisa wa, wala minw b’u ka boonw lɔ baji daa la min be ben, o kɔ, (boon) be ben n’u ye jahanama kɔnɔ wa? Ala tɛ mɔgɔ juguw bila sira kan .

لَا يَزَالُ بُنْيَانُهُمُ الَّذِيْ بَنَوْا رِيْبَةً فِيْ قُلُوْبِهِمْ اِلَّآ اَنْ تَقَطَّعَ قُلُوْبُهُمْۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ ࣖ

lā yazālu bun-yānuhumul-lażī banau rībatan fī qulūbihim illā an taqaṭṭa‘a qulūbuhum, wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

O ka bon min lɔ, o tun bɛ to ka sigasiga o jusukun na tuma bɛɛ, fɔ ka taga o jusukun ci. Ala ye ko bɛɛ lɔnbaga ye, ko bɛɛ lɔnbaga lo.

۞ اِنَّ اللّٰهَ اشْتَرٰى مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ اَنْفُسَهُمْ وَاَمْوَالَهُمْ بِاَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَۗ يُقَاتِلُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ فَيَقْتُلُوْنَ وَيُقْتَلُوْنَ وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا فِى التَّوْرٰىةِ وَالْاِنْجِيْلِ وَالْقُرْاٰنِۗ وَمَنْ اَوْفٰى بِعَهْدِهٖ مِنَ اللّٰهِ فَاسْتَبْشِرُوْا بِبَيْعِكُمُ الَّذِيْ بَايَعْتُمْ بِهٖۗ وَذٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ

innallāhasytarā minal-mu'minīna anfusahum wa amwālahum bi'anna lahumul-jannah(ta), yuqātilūna fī sabīlillāhi fa yaqtulūna wa yuqtalūna wa‘dan ‘alaihi ḥaqqan fit-taurāti wal-injīli wal-qur'ān(i), wa man aufā bi‘ahdihī minallāhi fastabsyirū bibai‘ikumul-lażī bāya‘tum bih(ī), wa żālika huwal-fauzul-‘aẓīm(u).

Tiɲɛ na, Ala y’u niin n’u ka nafolo fila bɛɛ san limaniyabagaw fɛ, k’u di alijɛnɛ ma. O bɛ kɛrɛ kɛ Ala sira kan; janko u ka mɔgɔ faga walima ka faga, (i n’a fɔ) layidu lakika min bɔra Ala fɛ Tawurata, Kibaru Duman ani Alikurana kɔnɔ. Ani jɔn lo b’a ka layiduw dafa ka tɛmɛ Ala kan? O la, i ye sanni ni feereli min kɛ, i ka ninsɔndiya o la ani o lo ye see sɔrɔliba ye.

اَلتَّاۤىِٕبُوْنَ الْعٰبِدُوْنَ الْحٰمِدُوْنَ السَّاۤىِٕحُوْنَ الرّٰكِعُوْنَ السّٰجِدُوْنَ الْاٰمِرُوْنَ بِالْمَعْرُوْفِ وَالنَّاهُوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَالْحٰفِظُوْنَ لِحُدُوْدِ اللّٰهِ ۗوَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِيْنَ

at tā'ibūnal-‘ābidul-ḥāmidūnas-sā'iḥūnar-rāki‘ūnas-sājidūnal-āmirūna bil-ma‘rūfi wan-nāhūna ‘anil-munkari wal-ḥāfiẓūna liḥudūdillāh(i), wa basysyiril-mu'minīn(a).

O ye minw be nimisa, ka bato kɛ, ka (Ala tando), ka yaala yaala (lɔnniya ni diinɛ kosɔn), ka kunbiri gwan, ka sujudu kɛ, ka ɲuman ci ani ka juguman bali ani ka Ala ka sariyaw labato. Ani minw lara a la, aw k'olu nisɔndiya.

مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْ يَّسْتَغْفِرُوْا لِلْمُشْرِكِيْنَ وَلَوْ كَانُوْٓا اُولِيْ قُرْبٰى مِنْۢ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ اَنَّهُمْ اَصْحٰبُ الْجَحِيْمِ

mā kāna lin-nabiyyi wal-lażīna āmanū ay yastagfirū lil-musyrikīna wa lau kānū ulī qurbā mim ba‘di mā tabayyana lahum annahum aṣḥābul-jaḥīm(i).

A man kan ko kira ni lanabagaw ka yafa ɲini (Ala fɛ) mushiriw ye, hali n’u ye (ale) somɔgɔw ye, o kɔfɛ, a gwɛnin lo u fɛ ko mushiriw ye jahanama sigibagaw ye.

وَمَا كَانَ اسْتِغْفَارُ اِبْرٰهِيْمَ لِاَبِيْهِ اِلَّا عَنْ مَّوْعِدَةٍ وَّعَدَهَآ اِيَّاهُۚ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهٗٓ اَنَّهٗ عَدُوٌّ لِّلّٰهِ تَبَرَّاَ مِنْهُۗ اِنَّ اِبْرٰهِيْمَ لَاَوَّاهٌ حَلِيْمٌ

wa mā kānastigfāru ibrāhīma li'abīhi illā ‘am mau‘idatiw wa‘adahā iyyāh(u), falammā tabayyana lahū annahū ‘aduwwul lillāhi tabarra'a minh(u), inna ibrāhīma la'awwāhun ḥalīm(un).

Ibrayima ka yafa ɲini (Ala fɛ) a facɛ kosɔn, o ma kɛ fɛn wɛrɛ ye, n’a ma kɛ layidu dɔ ye a tun ye min ta a facɛ ye. O la, tuma min na a gwɛnin lo Ibrayima ma ko a facɛ ye Ala jugu ye, Ibrayima y’a yɛrɛ mabɔ a la. Tiɲɛn na, Ibrahima tun ye mɔgɔ dusukun ɲuman ye kosɔbɛ .

وَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيُضِلَّ قَوْمًاۢ بَعْدَ اِذْ هَدٰىهُمْ حَتّٰى يُبَيِّنَ لَهُمْ مَّا يَتَّقُوْنَۗ اِنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

wa mā kānallāhu liyuḍilla qaumam ba‘da iż hadāhum ḥattā yubayyina lahum mā yattaqūn(a), innallāha bikulli syai'in ‘alīm(un).

Ala fana tɛna jama dɔ lafili abada, a kɛnin kɔ ka sira di o ma, janko o ka kan ka bɔ min na, o ka o yira o ra. Tiɲɛ na, Ala ye koo bɛɛ lɔnbaga ye.

اِنَّ اللّٰهَ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ يُحْيٖ وَيُمِيْتُۗ وَمَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

innallāha lahū mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), yuḥyī wa yumīt(u), wa mā lakum min dūnillāhi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

Tiɲɛ na, Ala ka setigiya be sankolow ni dugukolo kan. A b’a mɛnɛ ani k’a faga. Lakanabaga wala dɛmɛbaga tɛ aw ye ni Ala tɛ.

لَقَدْ تَّابَ اللّٰهُ عَلَى النَّبِيِّ وَالْمُهٰجِرِيْنَ وَالْاَنْصَارِ الَّذِيْنَ اتَّبَعُوْهُ فِيْ سَاعَةِ الْعُسْرَةِ مِنْۢ بَعْدِ مَا كَادَ يَزِيْغُ قُلُوْبُ فَرِيْقٍ مِّنْهُمْ ثُمَّ تَابَ عَلَيْهِمْۗ اِنَّهٗ بِهِمْ رَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ ۙ

laqat tāballāhu ‘alan-nabiyyi wal-muhājirīna wal-anṣāril-lażīnattaba‘ūhu fī sā‘atil-‘usrati mim ba‘di mā kāda yazīgu qulūbu farīqim minhum ṡumma tāba ‘alaihim, innahū bihim ra'ūfur raḥīm(un).

Tiɲɛ na, Ala sɔnna cira, muhajirinw ni ansarw ka nimisa ma, minw tun be tugu cira kɔ wagati gɛlɛnw na, u kulu dɔ dusukunw tun be ɲini ka yɛlɛma kɔfɛ, o kɔ, Ala sɔnna u ka nimisa ma. Tiɲɛ na, Ala ye hinɛbaga ye, a be makari u la.

وَّعَلَى الثَّلٰثَةِ الَّذِيْنَ خُلِّفُوْاۗ حَتّٰٓى اِذَا ضَاقَتْ عَلَيْهِمُ الْاَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ وَضَاقَتْ عَلَيْهِمْ اَنْفُسُهُمْ وَظَنُّوْٓا اَنْ لَّا مَلْجَاَ مِنَ اللّٰهِ اِلَّآ اِلَيْهِۗ ثُمَّ تَابَ عَلَيْهِمْ لِيَتُوْبُوْاۗ اِنَّ اللّٰهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ ࣖ

wa ‘alaṡ-ṡalāṡatil-lażīna khullifū, ḥattā iżā ḍāqat ‘alaihimul-arḍu bimā raḥubat wa ḍāqat ‘alaihim anfusuhum wa ẓannū allā malja'a minallāhi illā ilaih(i), ṡumma tāba ‘alaihim liyatūbū, innallāha huwat-tawwābur-raḥīm(u).

ani mɔgɔ saba minw tora kɔ fɛ, olugu fan fɛ. Fo ka taga se wagati ma, dugukolo tun be komi a ka dɔgɔ u fɛ, hali ni dugukolo tun ka bon ani u niinw fana tun b’a miiri ko u ka dɔgɔ, ani u tun b’a lɔn ko bɔyɔrɔ si tɛ Ala ka tɔɔrɔ la, fɔɔ ale kelenpe, o tuma na, Ala sɔnna u ka nimisali ma walisa u ka to u ka nimisali la. Tiɲɛ na, Ala ye nimisa sɔnbaga ye, hininbaga ye.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَكُوْنُوْا مَعَ الصّٰدِقِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha wa kūnū ma‘aṣ-ṣādiqīn(a).

Aw larabagaw! Aw ye siran Ala ɲa, ka kɛ ni mɔgɔ tilenninw ye.

مَا كَانَ لِاَهْلِ الْمَدِيْنَةِ وَمَنْ حَوْلَهُمْ مِّنَ الْاَعْرَابِ اَنْ يَّتَخَلَّفُوْا عَنْ رَّسُوْلِ اللّٰهِ وَلَا يَرْغَبُوْا بِاَنْفُسِهِمْ عَنْ نَّفْسِهٖۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ لَا يُصِيْبُهُمْ ظَمَاٌ وَّلَا نَصَبٌ وَّلَا مَخْمَصَةٌ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلَا يَطَـُٔوْنَ مَوْطِئًا يَّغِيْظُ الْكُفَّارَ وَلَا يَنَالُوْنَ مِنْ عَدُوٍّ نَّيْلًا اِلَّا كُتِبَ لَهُمْ بِهٖ عَمَلٌ صَالِحٌۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ

mā kāna li'ahlil-madīnati wa man ḥaulahum minal-a‘rābi ay yatakhallafū ‘ar rasūlillāhi wa lā yargabū bi'anfusihim ‘an nafsih(ī), żālika bi'annahum lā yuṣībuhum ẓama'uw wa lā naṣabuw wa lā makhmaṣatun fī sabīlillāhi wa lā yaṭa'ūna mauṭi'ay yagīẓul-kuffāra wa lā yanālūna min ‘aduwwin nailan illā kutiba lahum bihī ‘amalun ṣāliḥ(un), innallāha lā yuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).

A ma bɛn Madinakaw ni Arabu Beduinw ma minw siginin be u lamini na, u kana taga ni Ala ka ciden ye (ka taga kɛlɛ la) ani a man kan (fana) u k’u yɛrɛ kanu ka tɛmɛ (kanu) u yɛrɛ kan. O sababu ye ko minnɔgɔ, sɛgɛn, kongo tɛ se u ma Ala sira kan, ani u tɛ (fana) sen don yɔrɔ la min be kafiriw dimi lawuli, ani u tɛ balawo lase juguw ma, fɔɔ n’o (bɛɛ) sɛbɛra u ye i n’a fɔ kɛwale ɲuman. Can lo, Ala tɛ mɔgɔ minw ka koɲuman kɛ, olu sara be tiɲɛ;

وَلَا يُنْفِقُوْنَ نَفَقَةً صَغِيْرَةً وَّلَا كَبِيْرَةً وَّلَا يَقْطَعُوْنَ وَادِيًا اِلَّا كُتِبَ لَهُمْ لِيَجْزِيَهُمُ اللّٰهُ اَحْسَنَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa lā yunfiqūna nafaqatan ṣagīrataw wa lā kabīrataw wa lā yaqṭa‘ūna wādiyan illā kutiba lahum liyajziyahumullāhu aḥsana mā kānū ya‘malūn(a).

ani u tɛ saraka di, a ka kɛ fitinin ye wo, a ka kɛ belebele ye wo, ani u tɛ (fana) kuluwo dɔ tigɛ (jihadi la), fo n’a sɛbɛra u ye (i n’a fɔ kɛwale ɲuman), Ala ka sara di u ma (ni) fɛɛn dɔ ye min ka fisa n’u ye min kɛ.

۞ وَمَا كَانَ الْمُؤْمِنُوْنَ لِيَنْفِرُوْا كَاۤفَّةًۗ فَلَوْلَا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِّنْهُمْ طَاۤىِٕفَةٌ لِّيَتَفَقَّهُوْا فِى الدِّيْنِ وَلِيُنْذِرُوْا قَوْمَهُمْ اِذَا رَجَعُوْٓا اِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُوْنَ ࣖ

wa mā kānal-mu'minūna liyanfirū kāffah(tan), falau lā nafara min kulli firqatim minhum ṭā'ifatul liyatafaqqahū fid-dīni wa liyunżirū qaumahum iżā raja‘ū ilaihim la‘allahum yaḥżarūn(a).

Ani, a ma bɛn lanabagaw bɛɛ ma ka taga (kɛlɛyɔrɔ la). Mun na u kulu kelen kelen bɛɛ dɔw tɛ taga u ka diinankow lɔn ka ɲɛ ani k’u ka mɔgɔw lasɔmi n’u kɔsegira, walisa u k’u yɛrɛ tanga.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا قَاتِلُوا الَّذِيْنَ يَلُوْنَكُمْ مِّنَ الْكُفَّارِ وَلْيَجِدُوْا فِيْكُمْ غِلْظَةًۗ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ مَعَ الْمُتَّقِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū qātilul-lażīna yalūnakum minal-kuffāri wal-yajidū fīkum gilẓah(tan), wa‘lamū annallāha ma‘al-muttaqīn(a).

E, lanabagaw! Aw ye kafiriw kɛlɛ minw b’aw lamini na, aw k’a to u k’aw ka fanga lɔn, k’a lɔn ko Ala be ni Alaɲasiranbagaw ye.

وَاِذَا مَآ اُنْزِلَتْ سُوْرَةٌ فَمِنْهُمْ مَّنْ يَّقُوْلُ اَيُّكُمْ زَادَتْهُ هٰذِهٖٓ اِيْمَانًاۚ فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فَزَادَتْهُمْ اِيْمَانًا وَّهُمْ يَسْتَبْشِرُوْنَ

wa iżā mā unzilat sūratun fa minhum may yaqūlu ayyukum zādathu hāżihī īmānā(n), fa ammal-lażīna āmanū fa zādathum īmānaw wa hum yastabsyirūn(a).

Ni sura dɔ jigira tuma min na, o tuma na, mɔgɔ dɔw tun b'u cɛma minw tun b'a fɔ ko: «Aw cɛma, jɔn le ye dɔ fara a ka limaniya kan ni sura nin jigira?» Minw limaniyara, o sura nin be dɔ fara u ka limaniya kan, u be nisɔndiya sɔrɔ.

وَاَمَّا الَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌ فَزَادَتْهُمْ رِجْسًا اِلٰى رِجْسِهِمْ وَمَاتُوْا وَهُمْ كٰفِرُوْنَ

wa ammal-lażīna fī qulūbihim maraḍun fa zādathum rijsan ilā rijsihim wa mātū wa hum kāfirūn(a).

Ani bana be minw dusukun na, o tuma na (ni nin sura nin ye) u ka kafiri min be yen, o bena caya ani u bena sa i n’a fɔ kafiriw.

اَوَلَا يَرَوْنَ اَنَّهُمْ يُفْتَنُوْنَ فِيْ كُلِّ عَامٍ مَّرَّةً اَوْ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ لَا يَتُوْبُوْنَ وَلَا هُمْ يَذَّكَّرُوْنَ

awalā yarauna annahum yuftanūna fī kulli ‘āmim marrataini ṡumma lā yatūbūna wa lā hum yażżakkarūn(a).

Ani, yala u (filankafow) t’a kɔrɔsi k’u be kɔrɔbɔ siɲɛ kelen wala siɲɛ fila saan kɔnɔ, nka u tɛ nimisa ani u tɛ kalan sɔrɔ wa?

وَاِذَا مَآ اُنْزِلَتْ سُوْرَةٌ نَّظَرَ بَعْضُهُمْ اِلٰى بَعْضٍۗ هَلْ يَرٰىكُمْ مِّنْ اَحَدٍ ثُمَّ انْصَرَفُوْاۗ صَرَفَ اللّٰهُ قُلُوْبَهُمْ بِاَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَفْقَهُوْنَ

wa iżā mā unzilat sūratun naẓara ba‘ḍuhum ilā ba‘ḍ(in), hal yarākum min aḥadin ṡummanṣarafū, ṣarafallāhu qulūbahum bi'annahum qaumul lā yafqahūn(a).

Sura dɔ jigira tuma min na, u ye ɲɔgɔn filɛ (k’a sɔrɔ u b’a fɔra) ko: «Yala mɔgɔ dɔ be yen (silamɛw la) min b’i ye wa?» O kɔ, o tagara. Ala y’u dusukunw yɛlɛma sabu u tun ye jama ye min tun tɛ faamuyali kɛ.

لَقَدْ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلٌ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ عَزِيْزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيْصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِيْنَ رَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ

laqad jā'akum rasūlum min anfusikum ‘azīzun ‘alaihi mā ‘anittum ḥarīṣun ‘alaikum bil-mu'minīna ra'ūfur raḥīm(un).

Tiɲɛ na, ciden dɔ nana i fɛ ka bɔ i yɛrɛ ka mɔgɔw la, i be tɔɔrɔ min sɔrɔla, o ka gwɛlɛ, (a) b’a fɛ (lannaya ni kisili) i ye tiɲɛn na, a be ɲumanya kɛ ani a be makari lanabagaw la.

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِيَ اللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ ۗ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيْمِ ࣖ

fa in tawallau faqul ḥasbiyallāhu lā ilāha illā huw(a), ‘alaihi tawakkaltu wa huwa rabbul-‘arsyil-‘aẓīm(i).

O la, n'u y'u yɛrɛ mabɔ (lannaya la), u y'a fɔ (Muhamadu) ko: "Ala be ne wasa, ala wɛrɛ tɛ yen n'a ma kɛ ale ye. Ne be n' jigi la ale dɔrɔn lo kan, ani ale lo ye Matigi ye, masasigilanba be min bolo."