يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُقَدِّمُوْا بَيْنَ يَدَيِ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tuqaddimū baina yadayillāhi wa rasūlihī wattaqullāh(a), innallāha samī‘un ‘alīm(un).

Aw larabagaw! Aw kana taga Ala n’a ka ciden ɲɛfɛ ka siran Ala ɲɛ. Tiɲɛ na, Ala ye koo bɛɛ mɛnbaga ye, koo bɛɛ lɔnbaga lo.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَرْفَعُوْٓا اَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ وَلَا تَجْهَرُوْا لَهٗ بِالْقَوْلِ كَجَهْرِ بَعْضِكُمْ لِبَعْضٍ اَنْ تَحْبَطَ اَعْمَالُكُمْ وَاَنْتُمْ لَا تَشْعُرُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tarfa‘ū aṣwātakum fauqa ṣautin-nabiyyi wa lā tajharū lahū bil-qauli kajahri ba‘ḍikum liba‘ḍin an taḥbaṭa a‘mālukum wa antum lā tasy‘urūn(a).

Aw larabagaw! Kana i kan kɔrɔta ka tɛmɛ kira kan kan, ani kana kuma a fɛ ni kanba ye i n’a fɔ i dɔw b’a kɛ cogo min na dɔw fɛ, o tuma na (sara) i ka kɛwalew bɛɛ be se ka jɔɔsi k’a sɔrɔ i t’a lɔn.

اِنَّ الَّذِيْنَ يَغُضُّوْنَ اَصْوَاتَهُمْ عِنْدَ رَسُوْلِ اللّٰهِ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ امْتَحَنَ اللّٰهُ قُلُوْبَهُمْ لِلتَّقْوٰىۗ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّاَجْرٌ عَظِيْمٌ

innal-lażīna yaguḍḍūna aṣwātahum ‘inda rasūlillāhi ulā'ikal-lażīnamtaḥanallāhu qulūbahum lit-taqwā, lahum magfiratuw wa ajrun ‘aẓīm(un).

Tiɲɛ na, minw b’u kaan jigi Ala ka ciden gɛrɛfɛ, olu ye mɔgɔw ye minw dusukunw kɔrɔbɔra Ala fɛ k’u kɛ Alabatobagaw ye. O bɛna yafa sɔrɔ, ka barajiba sɔrɔ.

اِنَّ الَّذِيْنَ يُنَادُوْنَكَ مِنْ وَّرَاۤءِ الْحُجُرٰتِ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ

innal-lażīna yunādūnaka miw warā'il-ḥujurāti akṡaruhum lā ya‘qilūn(a).

Tiɲɛ na, mɔgɔ minw b’i weele (Muhamadu) ka bɔ (i ka) so kɔfɛ, u fanba t’o faamu.

وَلَوْ اَنَّهُمْ صَبَرُوْا حَتّٰى تَخْرُجَ اِلَيْهِمْ لَكَانَ خَيْرًا لَّهُمْ ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa lau annahum ṣabarū ḥattā takhruja ilaihim lakāna khairal lahum, wallāhu gafūrur raḥīm(un).

Ani, n'u tun ye muɲu fɔɔ i ka bɔ ka na u kunbɛn, o tun ka fisa u ma. Ala ye yafalikɛla ye, hinɛbaga ye.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنْ جَاۤءَكُمْ فَاسِقٌۢ بِنَبَاٍ فَتَبَيَّنُوْٓا اَنْ تُصِيْبُوْا قَوْمًاۢ بِجَهَالَةٍ فَتُصْبِحُوْا عَلٰى مَا فَعَلْتُمْ نٰدِمِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū in jā'akum fāsiqum binaba'in fa tabayyanū an tuṣībū qaumam bijahālatin fa tuṣbiḥū ‘alā mā fa‘altum nādimīn(a).

Aw larabagaw! Ni mɔgɔjugu dɔ nana ni kibaroya ye i fɛ, o tuma na, i ka tiɲɛ sɛgɛsɛgɛ, walisa i kana mɔgɔ dɔ tɔɔrɔ kunfinya kosɔn (jateminɛbaliya), ani a laban na, i ka nimisa i ka kɛwalew la.

وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ فِيْكُمْ رَسُوْلَ اللّٰهِ ۗ لَوْ يُطِيْعُكُمْ فِيْ كَثِيْرٍ مِّنَ الْاَمْرِ لَعَنِتُّمْ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ حَبَّبَ اِلَيْكُمُ الْاِيْمَانَ وَزَيَّنَهٗ فِيْ قُلُوْبِكُمْ وَكَرَّهَ اِلَيْكُمُ الْكُفْرَ وَالْفُسُوْقَ وَالْعِصْيَانَ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الرّٰشِدُوْنَۙ

wa‘lamū anna fīkum rasūlallāh(i), lau yuṭī‘ukum fī kaṡīrim minal-amri la‘anittum wa lākinnallāha ḥabbaba ilaikumul-īmāna wa zayyanahū fī qulūbikum wa karraha ilaikumul-kufra wal-fusūqa wal-‘iṣyān(a), ulā'ika humur-rāsyidūn(a).

Aw k’a lɔn fana ko Ala ka ciden be aw cɛma. N’a be mɛnni kɛ i fɛ koo caaman na, siga t’a la, i bena don gwɛlɛya la. Nka Ala y’a to aw ye limaniya kanu ani k’a (lannaya) cɛɲumanya aw dusukunw na ani k’a to aw ye kafiri, juguya ani kanminɛbaliya kɔniya. Olugu le bɛ sira terennin tagamana;

فَضْلًا مِّنَ اللّٰهِ وَنِعْمَةً ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

faḍlam minallāhi wa ni‘mah(tan), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

i n’a fɔ Ala ka nilifɛn ni nɛɛma. Ala ye ko bɛɛ lɔnbaga ye, ko bɛɛ lɔnbaga lo.

وَاِنْ طَاۤىِٕفَتٰنِ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ اقْتَتَلُوْا فَاَصْلِحُوْا بَيْنَهُمَاۚ فَاِنْۢ بَغَتْ اِحْدٰىهُمَا عَلَى الْاُخْرٰى فَقَاتِلُوا الَّتِيْ تَبْغِيْ حَتّٰى تَفِيْۤءَ اِلٰٓى اَمْرِ اللّٰهِ ۖفَاِنْ فَاۤءَتْ فَاَصْلِحُوْا بَيْنَهُمَا بِالْعَدْلِ وَاَقْسِطُوْا ۗاِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِيْنَ

wa in ṭā'ifatāni minal-mu'minīnaqtatalū fa aṣliḥū bainahumā, fa im bagat iḥdāhumā ‘alal-ukhrā fa qātilul-latī tabgī ḥattā tafī'a ilā amrillāh(i), fa in fā'at fa aṣliḥū bainahumā bil-‘adli wa aqsiṭū, innallāha yuḥibbul-muqsiṭīn(a).

Ni lanabagaw jɛnkulu fila be kɛlɛ la, aw ka hɛɛrɛ sigi u ni ɲɔgɔn cɛ. Ni o fila la kelen ye tilenbaliya kɛ tɔ kelen (kulu) la, o tuma na, tilenbaliya kɛbaga (kulu) kɛlɛ, walasa kulu ka segi ka taga Ala ka cikanw na. Ni o kulu kɔsegira (Ala ka cifɔni ma), o tuma na, aw ka hɛɛrɛ sigi u fila cɛ tilenninya la, ka tilenninya kɛ. Tiɲɛ na, mɔgɔ minw be tilenninya kɛ, Ala b’olu kanu.

اِنَّمَا الْمُؤْمِنُوْنَ اِخْوَةٌ فَاَصْلِحُوْا بَيْنَ اَخَوَيْكُمْ وَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ ࣖ

innamal-mu'minūna ikhwatun fa aṣliḥū baina akhawaikum wattaqullāha la‘allakum turḥamūn(a).

Tiɲɛ na, lanabagaw ye balimaw ye, o la, aw ka hɛɛrɛ sigi aw balima fila cɛ (minw be ɲɔgɔn sɔsɔra) ani aw ka siran Ala ɲɛ, janko aw ka se ka hinu sɔrɔ.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِّنْ قَوْمٍ عَسٰٓى اَنْ يَّكُوْنُوْا خَيْرًا مِّنْهُمْ وَلَا نِسَاۤءٌ مِّنْ نِّسَاۤءٍ عَسٰٓى اَنْ يَّكُنَّ خَيْرًا مِّنْهُنَّۚ وَلَا تَلْمِزُوْٓا اَنْفُسَكُمْ وَلَا تَنَابَزُوْا بِالْاَلْقَابِۗ بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوْقُ بَعْدَ الْاِيْمَانِۚ وَمَنْ لَّمْ يَتُبْ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā yaskhar qaumum min qaumin ‘asā ay yakūnū khairam minhum wa lā nisā'um min nisā'in ‘asā ay yakunna khairam minhunn(a), wa lā talmizū anfusakum wa lā tanābazū bil-alqāb(i), bi'salismul-fusūqu ba‘dal-īmān(i), wa mal lam yatub fa ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

Aw larabagaw! Jamana dɔ kana yɛlɛko kɛ jamana wɛrɛ la (bari) a be se ka kɛ ko olu (minw be yɛlɛko kɛ) ka fisa n’u ye (minw be yɛlɛko kɛ) ani musow fana man kan ka (minw be yɛlɛko kɛ) muso wɛrɛw la (bari) a be se ka kɛ ko musow (minw be yɛlɛko kɛ) ka fisa ni musow ye (minw be yɛlɛko kɛ). Aw kana ɲɔgɔn kɔrɔfɔ, aw kana ɲɔgɔn tɔgɔjugu fɔ. Weeleli min ka jugu ka tɛmɛ o bɛɛ kan, o ye (weleli) min ka jugu (Alaɲasiran) lanaya kɔ. Ni mɔgɔ o mɔgɔ ma nimisa, o tigi le ye kojugukɛlaw ye.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اجْتَنِبُوْا كَثِيْرًا مِّنَ الظَّنِّۖ اِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ اِثْمٌ وَّلَا تَجَسَّسُوْا وَلَا يَغْتَبْ بَّعْضُكُمْ بَعْضًاۗ اَيُحِبُّ اَحَدُكُمْ اَنْ يَّأْكُلَ لَحْمَ اَخِيْهِ مَيْتًا فَكَرِهْتُمُوْهُۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ تَوَّابٌ رَّحِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanujtanibū kaṡīram minaẓ-ẓann(i), inna ba‘daẓ-ẓanni iṡmuw wa lā tajassasū wa lā yagtab ba‘ḍukum ba‘ḍā(n), ayuḥibbu aḥadukum ay ya'kula laḥma akhīhi maitan fa karihtumūh(u), wattaqullāh(a), innallāha tawwābur raḥīm(un).

Aw larabagaw! Aw k’aw yɛrɛ mabɔ miiriya jugu caaman na, tiɲɛn na, miiriya jugu dɔw ye jurumuw ye ani aw kana tɔɔw jalaki ani aw kana a to aw si ka mɔgɔw lɔgɔbɔ. Yala aw ra dɔ b’a fɛ k’a balemacɛ sanin sogo domu wa? Tiɲɛn lo, o b’i kɔniya. Aw ye siran Ala ɲa, tiɲɛ na, Ala ye nimisa sɔnbaga ye, makaribaga ye.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنَّا خَلَقْنٰكُمْ مِّنْ ذَكَرٍ وَّاُنْثٰى وَجَعَلْنٰكُمْ شُعُوْبًا وَّقَبَاۤىِٕلَ لِتَعَارَفُوْا ۚ اِنَّ اَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللّٰهِ اَتْقٰىكُمْ ۗاِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ خَبِيْرٌ

yā ayyuhan-nāsu innā khalaqnākum min żakariw wa unṡā wa ja‘alnākum syu‘ūbaw wa qabā'ila lita‘ārafū, inna akramakum ‘indallāhi atqākum, innallāha ‘alīmun khabīr(un).

E, mɔgɔw! Tiɲɛ na, an y’aw dan ka bɔ cɛɛ ni muso la, o kɔ, an y’aw kɛ siyaw ni siyaw ye, janko aw ka ɲɔgɔn lɔn. Tiɲɛ na, aw cɛma, mɔgɔ min ka bon ni bɛɛ ye Ala ɲɛɛ kɔrɔ, o le ye Alaɲasiranbaga ye ka tɛmɛ bɛɛ kan. Tiɲɛ na, Ala ye koo bɛɛ lɔnbaga ye, a be koo bɛɛ lamɛn.

۞ قَالَتِ الْاَعْرَابُ اٰمَنَّا ۗ قُلْ لَّمْ تُؤْمِنُوْا وَلٰكِنْ قُوْلُوْٓا اَسْلَمْنَا وَلَمَّا يَدْخُلِ الْاِيْمَانُ فِيْ قُلُوْبِكُمْ ۗوَاِنْ تُطِيْعُوا اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ لَا يَلِتْكُمْ مِّنْ اَعْمَالِكُمْ شَيْـًٔا ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

qālatil-a‘rābu āmannā, qul lam tu'minū wa lākin qūlū aslamnā wa lammā yadkhulil-īmānu fī qulūbikum, wa in tuṭī‘ullāha wa rasūlahū lā yalitkum min a‘mālikum syai'ā(n), innallāha gafūrur raḥīm(un).

Beduin Arabuw ko: “An lara.” A fɔ u ye ko: "Aw ma la a la fɔlɔ, nka aw k'a fɔ ko: 'An y'an yɛrɛ di silamɛya ma', bari limaniya ma don aw dusukunw na fɔlɔ. N'aw ye Ala n'a ka ciden mɛn, a tɛna aw ka kɛwalew dɔgɔya hali dɔɔni. Tiɲɛ na, Ala ye yafabaga ye, makaribaga ye."

اِنَّمَا الْمُؤْمِنُوْنَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ ثُمَّ لَمْ يَرْتَابُوْا وَجَاهَدُوْا بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الصّٰدِقُوْنَ

innamal-mu'minūnal-lażīna āmanū billāhi wa rasūlihī ṡumma lam yartābū wa jāhadū bi'amwālihim wa anfusihim fī sabīlillāh(i), ulā'ika humuṣ-ṣādiqūn(a).

Tiɲɛ na, limaniya lakikaw ye minw lara Ala n’a ka ciden na, o kɔ, u tɛ sigasiga, u be jijali kɛ n’u ka nafolo n’u niin ye Ala sira kan. Olu le ye mɔgɔsɔbɛw ye.

قُلْ اَتُعَلِّمُوْنَ اللّٰهَ بِدِيْنِكُمْۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

qul atu‘alimūnallāha bidīnikum, wallāhu ya‘lamu mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wallāhu bikulli syai'in ‘alīm(un).

A fɔ u ye ko: «Yala aw bena aw ka diinɛ (aw ka lannakow) fɔ Ala ye wa, hali ni Ala b’a lɔn sankolow ni dugukolo kan, ani Ala ye fɛɛn bɛɛ lɔnbaga ye wa?»

يَمُنُّوْنَ عَلَيْكَ اَنْ اَسْلَمُوْا ۗ قُلْ لَّا تَمُنُّوْا عَلَيَّ اِسْلَامَكُمْ ۚبَلِ اللّٰهُ يَمُنُّ عَلَيْكُمْ اَنْ هَدٰىكُمْ لِلْاِيْمَانِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

yamunnūna ‘alaika an aslamū, qul lā tamunnū ‘alayya islāmakum, balillāhu yamunnu ‘alaikum an hadākum lil-īmāni in kuntum ṣādiqīn(a).

U b’a miiri k’u ye dɛmɛ don i la n’u ka silamɛya ye. A fɔ ko: «I kana a miiri ko i ye ɲumanya kɛ ne ye n’i ka silamɛya ye, tiɲɛ na, Ala lo ye duba don i la k’a yira i la ko i ka limaniya, n’i ye tiɲɛtigi ye.»

اِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ غَيْبَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَاللّٰهُ بَصِيْرٌۢ بِمَا تَعْمَلُوْنَ ࣖ

innallāha ya‘lamu gaibas-samāwāti wal-arḍ(i), wallāhu baṣīrum bimā ta‘malūn(a).

Tiɲɛ na, fɛn yebali minw be sankolow ni dugukolo kan, Ala b’o lɔn. Aw bɛ min kɛ, Ala bɛ o bɛɛ ye.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُقَدِّمُوْا بَيْنَ يَدَيِ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tuqaddimū baina yadayillāhi wa rasūlihī wattaqullāh(a), innallāha samī‘un ‘alīm(un).

Aw larabagaw! Aw kana taga Ala n’a ka ciden ɲɛfɛ ka siran Ala ɲɛ. Tiɲɛ na, Ala ye koo bɛɛ mɛnbaga ye, koo bɛɛ lɔnbaga lo.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَرْفَعُوْٓا اَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ وَلَا تَجْهَرُوْا لَهٗ بِالْقَوْلِ كَجَهْرِ بَعْضِكُمْ لِبَعْضٍ اَنْ تَحْبَطَ اَعْمَالُكُمْ وَاَنْتُمْ لَا تَشْعُرُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tarfa‘ū aṣwātakum fauqa ṣautin-nabiyyi wa lā tajharū lahū bil-qauli kajahri ba‘ḍikum liba‘ḍin an taḥbaṭa a‘mālukum wa antum lā tasy‘urūn(a).

Aw larabagaw! Kana i kan kɔrɔta ka tɛmɛ kira kan kan, ani kana kuma a fɛ ni kanba ye i n’a fɔ i dɔw b’a kɛ cogo min na dɔw fɛ, o tuma na (sara) i ka kɛwalew bɛɛ be se ka jɔɔsi k’a sɔrɔ i t’a lɔn.

اِنَّ الَّذِيْنَ يَغُضُّوْنَ اَصْوَاتَهُمْ عِنْدَ رَسُوْلِ اللّٰهِ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ امْتَحَنَ اللّٰهُ قُلُوْبَهُمْ لِلتَّقْوٰىۗ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّاَجْرٌ عَظِيْمٌ

innal-lażīna yaguḍḍūna aṣwātahum ‘inda rasūlillāhi ulā'ikal-lażīnamtaḥanallāhu qulūbahum lit-taqwā, lahum magfiratuw wa ajrun ‘aẓīm(un).

Tiɲɛ na, minw b’u kaan jigi Ala ka ciden gɛrɛfɛ, olu ye mɔgɔw ye minw dusukunw kɔrɔbɔra Ala fɛ k’u kɛ Alabatobagaw ye. O bɛna yafa sɔrɔ, ka barajiba sɔrɔ.

اِنَّ الَّذِيْنَ يُنَادُوْنَكَ مِنْ وَّرَاۤءِ الْحُجُرٰتِ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ

innal-lażīna yunādūnaka miw warā'il-ḥujurāti akṡaruhum lā ya‘qilūn(a).

Tiɲɛ na, mɔgɔ minw b’i weele (Muhamadu) ka bɔ (i ka) so kɔfɛ, u fanba t’o faamu.

وَلَوْ اَنَّهُمْ صَبَرُوْا حَتّٰى تَخْرُجَ اِلَيْهِمْ لَكَانَ خَيْرًا لَّهُمْ ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa lau annahum ṣabarū ḥattā takhruja ilaihim lakāna khairal lahum, wallāhu gafūrur raḥīm(un).

Ani, n'u tun ye muɲu fɔɔ i ka bɔ ka na u kunbɛn, o tun ka fisa u ma. Ala ye yafalikɛla ye, hinɛbaga ye.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنْ جَاۤءَكُمْ فَاسِقٌۢ بِنَبَاٍ فَتَبَيَّنُوْٓا اَنْ تُصِيْبُوْا قَوْمًاۢ بِجَهَالَةٍ فَتُصْبِحُوْا عَلٰى مَا فَعَلْتُمْ نٰدِمِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū in jā'akum fāsiqum binaba'in fa tabayyanū an tuṣībū qaumam bijahālatin fa tuṣbiḥū ‘alā mā fa‘altum nādimīn(a).

Aw larabagaw! Ni mɔgɔjugu dɔ nana ni kibaroya ye i fɛ, o tuma na, i ka tiɲɛ sɛgɛsɛgɛ, walisa i kana mɔgɔ dɔ tɔɔrɔ kunfinya kosɔn (jateminɛbaliya), ani a laban na, i ka nimisa i ka kɛwalew la.

وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ فِيْكُمْ رَسُوْلَ اللّٰهِ ۗ لَوْ يُطِيْعُكُمْ فِيْ كَثِيْرٍ مِّنَ الْاَمْرِ لَعَنِتُّمْ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ حَبَّبَ اِلَيْكُمُ الْاِيْمَانَ وَزَيَّنَهٗ فِيْ قُلُوْبِكُمْ وَكَرَّهَ اِلَيْكُمُ الْكُفْرَ وَالْفُسُوْقَ وَالْعِصْيَانَ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الرّٰشِدُوْنَۙ

wa‘lamū anna fīkum rasūlallāh(i), lau yuṭī‘ukum fī kaṡīrim minal-amri la‘anittum wa lākinnallāha ḥabbaba ilaikumul-īmāna wa zayyanahū fī qulūbikum wa karraha ilaikumul-kufra wal-fusūqa wal-‘iṣyān(a), ulā'ika humur-rāsyidūn(a).

Aw k’a lɔn fana ko Ala ka ciden be aw cɛma. N’a be mɛnni kɛ i fɛ koo caaman na, siga t’a la, i bena don gwɛlɛya la. Nka Ala y’a to aw ye limaniya kanu ani k’a (lannaya) cɛɲumanya aw dusukunw na ani k’a to aw ye kafiri, juguya ani kanminɛbaliya kɔniya. Olugu le bɛ sira terennin tagamana;

فَضْلًا مِّنَ اللّٰهِ وَنِعْمَةً ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

faḍlam minallāhi wa ni‘mah(tan), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

i n’a fɔ Ala ka nilifɛn ni nɛɛma. Ala ye ko bɛɛ lɔnbaga ye, ko bɛɛ lɔnbaga lo.

وَاِنْ طَاۤىِٕفَتٰنِ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ اقْتَتَلُوْا فَاَصْلِحُوْا بَيْنَهُمَاۚ فَاِنْۢ بَغَتْ اِحْدٰىهُمَا عَلَى الْاُخْرٰى فَقَاتِلُوا الَّتِيْ تَبْغِيْ حَتّٰى تَفِيْۤءَ اِلٰٓى اَمْرِ اللّٰهِ ۖفَاِنْ فَاۤءَتْ فَاَصْلِحُوْا بَيْنَهُمَا بِالْعَدْلِ وَاَقْسِطُوْا ۗاِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِيْنَ

wa in ṭā'ifatāni minal-mu'minīnaqtatalū fa aṣliḥū bainahumā, fa im bagat iḥdāhumā ‘alal-ukhrā fa qātilul-latī tabgī ḥattā tafī'a ilā amrillāh(i), fa in fā'at fa aṣliḥū bainahumā bil-‘adli wa aqsiṭū, innallāha yuḥibbul-muqsiṭīn(a).

Ni lanabagaw jɛnkulu fila be kɛlɛ la, aw ka hɛɛrɛ sigi u ni ɲɔgɔn cɛ. Ni o fila la kelen ye tilenbaliya kɛ tɔ kelen (kulu) la, o tuma na, tilenbaliya kɛbaga (kulu) kɛlɛ, walasa kulu ka segi ka taga Ala ka cikanw na. Ni o kulu kɔsegira (Ala ka cifɔni ma), o tuma na, aw ka hɛɛrɛ sigi u fila cɛ tilenninya la, ka tilenninya kɛ. Tiɲɛ na, mɔgɔ minw be tilenninya kɛ, Ala b’olu kanu.

اِنَّمَا الْمُؤْمِنُوْنَ اِخْوَةٌ فَاَصْلِحُوْا بَيْنَ اَخَوَيْكُمْ وَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ ࣖ

innamal-mu'minūna ikhwatun fa aṣliḥū baina akhawaikum wattaqullāha la‘allakum turḥamūn(a).

Tiɲɛ na, lanabagaw ye balimaw ye, o la, aw ka hɛɛrɛ sigi aw balima fila cɛ (minw be ɲɔgɔn sɔsɔra) ani aw ka siran Ala ɲɛ, janko aw ka se ka hinu sɔrɔ.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِّنْ قَوْمٍ عَسٰٓى اَنْ يَّكُوْنُوْا خَيْرًا مِّنْهُمْ وَلَا نِسَاۤءٌ مِّنْ نِّسَاۤءٍ عَسٰٓى اَنْ يَّكُنَّ خَيْرًا مِّنْهُنَّۚ وَلَا تَلْمِزُوْٓا اَنْفُسَكُمْ وَلَا تَنَابَزُوْا بِالْاَلْقَابِۗ بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوْقُ بَعْدَ الْاِيْمَانِۚ وَمَنْ لَّمْ يَتُبْ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā yaskhar qaumum min qaumin ‘asā ay yakūnū khairam minhum wa lā nisā'um min nisā'in ‘asā ay yakunna khairam minhunn(a), wa lā talmizū anfusakum wa lā tanābazū bil-alqāb(i), bi'salismul-fusūqu ba‘dal-īmān(i), wa mal lam yatub fa ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

Aw larabagaw! Jamana dɔ kana yɛlɛko kɛ jamana wɛrɛ la (bari) a be se ka kɛ ko olu (minw be yɛlɛko kɛ) ka fisa n’u ye (minw be yɛlɛko kɛ) ani musow fana man kan ka (minw be yɛlɛko kɛ) muso wɛrɛw la (bari) a be se ka kɛ ko musow (minw be yɛlɛko kɛ) ka fisa ni musow ye (minw be yɛlɛko kɛ). Aw kana ɲɔgɔn kɔrɔfɔ, aw kana ɲɔgɔn tɔgɔjugu fɔ. Weeleli min ka jugu ka tɛmɛ o bɛɛ kan, o ye (weleli) min ka jugu (Alaɲasiran) lanaya kɔ. Ni mɔgɔ o mɔgɔ ma nimisa, o tigi le ye kojugukɛlaw ye.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اجْتَنِبُوْا كَثِيْرًا مِّنَ الظَّنِّۖ اِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ اِثْمٌ وَّلَا تَجَسَّسُوْا وَلَا يَغْتَبْ بَّعْضُكُمْ بَعْضًاۗ اَيُحِبُّ اَحَدُكُمْ اَنْ يَّأْكُلَ لَحْمَ اَخِيْهِ مَيْتًا فَكَرِهْتُمُوْهُۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ تَوَّابٌ رَّحِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanujtanibū kaṡīram minaẓ-ẓann(i), inna ba‘daẓ-ẓanni iṡmuw wa lā tajassasū wa lā yagtab ba‘ḍukum ba‘ḍā(n), ayuḥibbu aḥadukum ay ya'kula laḥma akhīhi maitan fa karihtumūh(u), wattaqullāh(a), innallāha tawwābur raḥīm(un).

Aw larabagaw! Aw k’aw yɛrɛ mabɔ miiriya jugu caaman na, tiɲɛn na, miiriya jugu dɔw ye jurumuw ye ani aw kana tɔɔw jalaki ani aw kana a to aw si ka mɔgɔw lɔgɔbɔ. Yala aw ra dɔ b’a fɛ k’a balemacɛ sanin sogo domu wa? Tiɲɛn lo, o b’i kɔniya. Aw ye siran Ala ɲa, tiɲɛ na, Ala ye nimisa sɔnbaga ye, makaribaga ye.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنَّا خَلَقْنٰكُمْ مِّنْ ذَكَرٍ وَّاُنْثٰى وَجَعَلْنٰكُمْ شُعُوْبًا وَّقَبَاۤىِٕلَ لِتَعَارَفُوْا ۚ اِنَّ اَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللّٰهِ اَتْقٰىكُمْ ۗاِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ خَبِيْرٌ

yā ayyuhan-nāsu innā khalaqnākum min żakariw wa unṡā wa ja‘alnākum syu‘ūbaw wa qabā'ila lita‘ārafū, inna akramakum ‘indallāhi atqākum, innallāha ‘alīmun khabīr(un).

E, mɔgɔw! Tiɲɛ na, an y’aw dan ka bɔ cɛɛ ni muso la, o kɔ, an y’aw kɛ siyaw ni siyaw ye, janko aw ka ɲɔgɔn lɔn. Tiɲɛ na, aw cɛma, mɔgɔ min ka bon ni bɛɛ ye Ala ɲɛɛ kɔrɔ, o le ye Alaɲasiranbaga ye ka tɛmɛ bɛɛ kan. Tiɲɛ na, Ala ye koo bɛɛ lɔnbaga ye, a be koo bɛɛ lamɛn.

۞ قَالَتِ الْاَعْرَابُ اٰمَنَّا ۗ قُلْ لَّمْ تُؤْمِنُوْا وَلٰكِنْ قُوْلُوْٓا اَسْلَمْنَا وَلَمَّا يَدْخُلِ الْاِيْمَانُ فِيْ قُلُوْبِكُمْ ۗوَاِنْ تُطِيْعُوا اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ لَا يَلِتْكُمْ مِّنْ اَعْمَالِكُمْ شَيْـًٔا ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

qālatil-a‘rābu āmannā, qul lam tu'minū wa lākin qūlū aslamnā wa lammā yadkhulil-īmānu fī qulūbikum, wa in tuṭī‘ullāha wa rasūlahū lā yalitkum min a‘mālikum syai'ā(n), innallāha gafūrur raḥīm(un).

Beduin Arabuw ko: “An lara.” A fɔ u ye ko: "Aw ma la a la fɔlɔ, nka aw k'a fɔ ko: 'An y'an yɛrɛ di silamɛya ma', bari limaniya ma don aw dusukunw na fɔlɔ. N'aw ye Ala n'a ka ciden mɛn, a tɛna aw ka kɛwalew dɔgɔya hali dɔɔni. Tiɲɛ na, Ala ye yafabaga ye, makaribaga ye."

اِنَّمَا الْمُؤْمِنُوْنَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ ثُمَّ لَمْ يَرْتَابُوْا وَجَاهَدُوْا بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الصّٰدِقُوْنَ

innamal-mu'minūnal-lażīna āmanū billāhi wa rasūlihī ṡumma lam yartābū wa jāhadū bi'amwālihim wa anfusihim fī sabīlillāh(i), ulā'ika humuṣ-ṣādiqūn(a).

Tiɲɛ na, limaniya lakikaw ye minw lara Ala n’a ka ciden na, o kɔ, u tɛ sigasiga, u be jijali kɛ n’u ka nafolo n’u niin ye Ala sira kan. Olu le ye mɔgɔsɔbɛw ye.

قُلْ اَتُعَلِّمُوْنَ اللّٰهَ بِدِيْنِكُمْۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

qul atu‘alimūnallāha bidīnikum, wallāhu ya‘lamu mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wallāhu bikulli syai'in ‘alīm(un).

A fɔ u ye ko: «Yala aw bena aw ka diinɛ (aw ka lannakow) fɔ Ala ye wa, hali ni Ala b’a lɔn sankolow ni dugukolo kan, ani Ala ye fɛɛn bɛɛ lɔnbaga ye wa?»

يَمُنُّوْنَ عَلَيْكَ اَنْ اَسْلَمُوْا ۗ قُلْ لَّا تَمُنُّوْا عَلَيَّ اِسْلَامَكُمْ ۚبَلِ اللّٰهُ يَمُنُّ عَلَيْكُمْ اَنْ هَدٰىكُمْ لِلْاِيْمَانِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

yamunnūna ‘alaika an aslamū, qul lā tamunnū ‘alayya islāmakum, balillāhu yamunnu ‘alaikum an hadākum lil-īmāni in kuntum ṣādiqīn(a).

U b’a miiri k’u ye dɛmɛ don i la n’u ka silamɛya ye. A fɔ ko: «I kana a miiri ko i ye ɲumanya kɛ ne ye n’i ka silamɛya ye, tiɲɛ na, Ala lo ye duba don i la k’a yira i la ko i ka limaniya, n’i ye tiɲɛtigi ye.»

اِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ غَيْبَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَاللّٰهُ بَصِيْرٌۢ بِمَا تَعْمَلُوْنَ ࣖ

innallāha ya‘lamu gaibas-samāwāti wal-arḍ(i), wallāhu baṣīrum bimā ta‘malūn(a).

Tiɲɛ na, fɛn yebali minw be sankolow ni dugukolo kan, Ala b’o lɔn. Aw bɛ min kɛ, Ala bɛ o bɛɛ ye.