Q.S Saba (سَبَأ) - 54 Vɛrise hakɛ

اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِ وَلَهُ الْحَمْدُ فِى الْاٰخِرَةِۗ وَهُوَ الْحَكِيْمُ الْخَبِيْرُ

al-ḥamdu lillāhil-lażī lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍi wa lahul-ḥamdu fil-ākhirah(ti), wa huwal-ḥakīmul-khabīr(u).

Fɛɛn minw be sankolow la ani dugukolo kan, tanuli be kɛ Ala ye ani tanuli bɛɛ be kɛ Ala ye saya kɔ. Ani, ale lo ye hakilitigi ye, min ka tiɲɛn fɔ ka tɛmɛ bɛɛ kan.

يَعْلَمُ مَا يَلِجُ فِى الْاَرْضِ وَمَا يَخْرُجُ مِنْهَا وَمَا يَنْزِلُ مِنَ السَّمَاۤءِ وَمَا يَعْرُجُ فِيْهَاۗ وَهُوَ الرَّحِيْمُ الْغَفُوْرُ

ya‘lamu mā yaliju fil-arḍi wa mā yakhruju minhā wa mā yanzilu minas-samā'i wa mā ya‘ruju fīhā, wa huwar-raḥīmul-gafūr(u).

Fɛɛn minw be don dugukolo kɔnɔ, minw be bɔ dugukolo kɔnɔ, minw be jigi ka bɔ sankolo la ani minw be yɛlɛ dugukolo kan, a b'o lɔn. Ani, ale lo ye makaribaga ye, ani yafabaga ye.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَا تَأْتِيْنَا السَّاعَةُ ۗقُلْ بَلٰى وَرَبِّيْ لَتَأْتِيَنَّكُمْۙ عٰلِمِ الْغَيْبِۙ لَا يَعْزُبُ عَنْهُ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ فِى السَّمٰوٰتِ وَلَا فِى الْاَرْضِ وَلَآ اَصْغَرُ مِنْ ذٰلِكَ وَلَآ اَكْبَرُ اِلَّا فِيْ كِتٰبٍ مُّبِيْنٍۙ

wa qālal-lażīna kafarū lā ta'tīnas-sā‘ah(tu), qul balā wa rabbī lata'tiyannakum, ‘ālimul-gaib(i), lā ya‘zubu ‘anhu miṡqālu żarratin fis-samāwāti wa lā fil-arḍi wa lā aṣgaru min żālika wa lā akbaru illā fī kitābim mubīn(in).

Olu fana ko: «Kiti loon tɛna se an ma.» A fɔ ko: "A bena na tiɲɛ na, ne Matigi fɛ min be koo yebali lɔn, wagati bena na i fɛ tiɲɛ na. Fɛɛn si ma dogo a la hali min ka gwɛlɛ i n'a fɔ zarra sankolo la walima dugukolo kan, min ka dɔgɔ n'o ye walima min ka bon n'o ye, fɛɛn bɛɛ (sɛbɛnna) kitabu gwɛnin dɔ kɔnɔ (Lauh)fuz,"

لِّيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِۗ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّرِزْقٌ كَرِيْمٌ

liyajziyal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāt(i), ulā'ika lahum magfiratuw wa rizqun karīm(un).

o cogo ra, minw lara a ra, ka kɛwaleɲumanw kɛ, ale (Ala) bɛna o sara. U be yafa sɔrɔ ani ka balofɛn ɲuman sɔrɔ (sankolo).

وَالَّذِيْنَ سَعَوْ فِيْٓ اٰيٰتِنَا مُعٰجِزِيْنَ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ عَذَابٌ مِّنْ رِّجْزٍ اَلِيْمٌ

wal-lażīna sa‘au fī āyātinā mu‘ājizīna ulā'ika lahum ‘ażābum mir rijzin alīm(un).

Ani minw b’a ɲini ka (an ka ayataw kɛlɛ) n’o miiriya ye k’u be se k’an ka ɲangili barika ka dɔgɔya, u bena ɲangili sɔrɔ, o min ye ɲangili ye min be mɔgɔ tɔɔrɔ kosɔbɛ.

وَيَرَى الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ الَّذِيْٓ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ هُوَ الْحَقَّۙ وَيَهْدِيْٓ اِلٰى صِرَاطِ الْعَزِيْزِ الْحَمِيْدِ

wa yaral-lażīna ūtul-‘ilmal-lażī unzila ilaika mir rabbika huwal-ḥaqq(a), wa yahdī ilā ṣirāṭil-‘azīzil-ḥamīd(i).

Lɔnniya dira minw ma, olu ka miiriya ye ko (jiraliw) minw jigira i ma (Muhamadu) fɛ ka bɔ i Matigi fɛ, olu ye tiɲɛ ye, u be (adamadenw) bilasira ka taga (Ala) ka sira kan, min ye sebagayaba ye, min ka kan ni tanuli ye.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا هَلْ نَدُلُّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ يُّنَبِّئُكُمْ اِذَا مُزِّقْتُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍۙ اِنَّكُمْ لَفِيْ خَلْقٍ جَدِيْدٍۚ

wa qālal-lażīna kafarū hal nadullukum ‘alā rajuliy yunabbi'ukum iżā muzziqtum kulla mumazzaq(in), innakum lafī khalqin jadīd(in).

Kafiriw ko (u teriw ma) ko: «Yala an bɛna mɔgɔ dɔ yira aw ra, min bɛna a fɔ aw ye ko ni aw farikolo tiɲɛna pewu, aw bɛna kunu danfɛn kura ra wa?»

اَفْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَمْ بِهٖ جِنَّةٌ ۗبَلِ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ فِى الْعَذَابِ وَالضَّلٰلِ الْبَعِيْدِ

aftarā ‘alallāhi każiban am bihī jinnah(tun), balil-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati fil-‘ażābi waḍ-ḍalālil-ba‘īd(i).

Yala a be ngalon tigɛra Ala kan wa, wala a ye fatɔ ye?” (Ɔn ɔn), nka minw lanin t’a la ko saya kɔ, olu be tɔɔrɔ ni fili la ka tɛmɛ o kan.

اَفَلَمْ يَرَوْا اِلٰى مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِۗ اِنْ نَّشَأْ نَخْسِفْ بِهِمُ الْاَرْضَ اَوْ نُسْقِطْ عَلَيْهِمْ كِسَفًا مِّنَ السَّمَاۤءِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّكُلِّ عَبْدٍ مُّنِيْبٍ ࣖ

afalam yarau ilā mā baina aidīhim wa mā khalfahum minas-samā'i wal-arḍ(i), in nasya' nakhsif bihimul-arḍa au nusqiṭ ‘alaihim kisafam minas-samā'(i), inna fī żālika la'āyatal likulli ‘abdim munīb(in).

O ra, sankolo ni dugukolo min bɛ o ɲa fɛ, ani o kɔ fɛ, yala o tɛ o janto o ra wa? Ni an tun b’a fɛ, an tun b’u sutura dugukolo kan, walima an tun bena fɛn dɔw jigi ka bɔ sankolo la u kan. Tiɲɛ na, tagamasiɲɛ be yen tiɲɛ na (Ala ka sebagaya) jɔn o jɔn min be kɔsegi (a ma).

۞ وَلَقَدْ اٰتَيْنَا دَاوٗدَ مِنَّا فَضْلًاۗ يٰجِبَالُ اَوِّبِيْ مَعَهٗ وَالطَّيْرَ ۚوَاَلَنَّا لَهُ الْحَدِيْدَۙ

wa laqad ātainā dāwūda minnā faḍlā(n), yā jibālu awwibī ma‘ahū waṭ-ṭair(a), wa alannā lahul-ḥadīd(a).

Tiɲɛ na, an ye nilifɛn dɔ di Dawuda ma ka bɔ an fɛ. (An ko): "E kuluw ni kɔnɔw! Aw ye yɛlɛma siɲɛ caman ni Dawuda ye," an ye nɛgɛ nɔgɔya a ye;

اَنِ اعْمَلْ سٰبِغٰتٍ وَّقَدِّرْ فِى السَّرْدِ وَاعْمَلُوْا صَالِحًاۗ اِنِّيْ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

ani‘mal sābigātiw wa qaddir fis-sardi wa‘malū ṣāliḥā(n), innī bimā ta‘malūna baṣīr(un).

o kɔrɔ) ka kɛlɛkɛminanw dilan ka juru suma; ani aw ye kɛwaleɲumanw kɛ. Tiɲɛn na, aw be min kɛ, ne be o bɛɛ filɛ.

وَلِسُلَيْمٰنَ الرِّيْحَ غُدُوُّهَا شَهْرٌ وَّرَوَاحُهَا شَهْرٌۚ وَاَسَلْنَا لَهٗ عَيْنَ الْقِطْرِۗ وَمِنَ الْجِنِّ مَنْ يَّعْمَلُ بَيْنَ يَدَيْهِ بِاِذْنِ رَبِّهٖۗ وَمَنْ يَّزِغْ مِنْهُمْ عَنْ اَمْرِنَا نُذِقْهُ مِنْ عَذَابِ السَّعِيْرِ

wa lisulaimānar-rīḥa guduwwuhā syahruw wa rawāḥuhā syahr(un), wa asalnā lahū ‘ainal-qiṭr(i), wa minal-jinni may ya‘malu baina yadaihi bi'iżni rabbih(ī), wa may yazig minhum ‘an amrinā nużiqhu min ‘ażābis-sa‘īr(i).

An ye fiɲɛ (minɛ) Suleman ye, min ka sɔgɔma tagama tun be bɛn kalo kelen tagama ma, a ka tagama wulafɛ tun bɛ bɛn kalo kelen tagama ma (o fana) ani an ye zira jilaman bɔ a ye. Jinɛ dɔw fana be yen minw be baara kɛ a ɲɛfɛ (a ka mara kɔnɔ) n’u Matigi ka sira ye. Ni mɔgɔ o mɔgɔ ka bɔ an ka kuma na, an bɛna jahanama tasuma jeninin ɲangili bila o tigi ra.

يَعْمَلُوْنَ لَهٗ مَا يَشَاۤءُ مِنْ مَّحَارِيْبَ وَتَمَاثِيْلَ وَجِفَانٍ كَالْجَوَابِ وَقُدُوْرٍ رّٰسِيٰتٍۗ اِعْمَلُوْٓا اٰلَ دَاوٗدَ شُكْرًا ۗوَقَلِيْلٌ مِّنْ عِبَادِيَ الشَّكُوْرُ

ya‘malūna lahū mā yasyā'u mim maḥārība wa tamāṡīla wa jifānin kal-jawābi wa qudūrir-rāsiyāt(in), i‘malū āla dāwūda syukrā(n), wa qalīlum min ‘ibādiyasy-syakūr(u).

U (jiniw) ye baara kɛ Sulemani ye ka kɛɲɛ n’a sago ye, i n’a fɔ ka boon janw, jaaw, tasa minw (bonya) i n’a fɔ bajiw ani dagaw minw tora (tasuma kan). Aw ka baara kɛ, aw Dawud denbaya, ka barikada (Ala ma). Ani, ne ka baarakɛlaw damadɔ lo be barikada.

فَلَمَّا قَضَيْنَا عَلَيْهِ الْمَوْتَ مَا دَلَّهُمْ عَلٰى مَوْتِهٖٓ اِلَّا دَاۤبَّةُ الْاَرْضِ تَأْكُلُ مِنْسَاَتَهٗ ۚفَلَمَّا خَرَّ تَبَيَّنَتِ الْجِنُّ اَنْ لَّوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ الْغَيْبَ مَا لَبِثُوْا فِى الْعَذَابِ الْمُهِيْنِۗ

falammā qaḍainā ‘alaihil-mauta mā dallahum ‘alā mautihī illā dābbatul-arḍi ta'kulu minsa'atah(ū), falammā kharra tabayyanatil-jinnu allau kānū ya‘lamūnal-gaiba mā labiṡū fil-‘ażābil-muhīn(i).

O la, tuma min na an ye saya latigɛ a ye (Suliman), foyi m’a ka saya yira u la fɔɔ nɛgɛ minw y’a ka bere dumu. O la, tuma min na a benna, jinɛw tun b’a lɔn ko n’u ye koo yebaliw lɔn, u tɛna to tɔɔrɔ maloyalen na.

لَقَدْ كَانَ لِسَبَاٍ فِيْ مَسْكَنِهِمْ اٰيَةٌ ۚجَنَّتٰنِ عَنْ يَّمِيْنٍ وَّشِمَالٍ ەۗ كُلُوْا مِنْ رِّزْقِ رَبِّكُمْ وَاشْكُرُوْا لَهٗ ۗبَلْدَةٌ طَيِّبَةٌ وَّرَبٌّ غَفُوْرٌ

laqad kāna lisaba'in fī maskanihim āyah(tun), jannatāni ‘ay yamīniw wa syimāl(in), kulū mir rizqi rabbikum wasykurū lah(ū), baldatun ṭayyibatuw wa rabbun gafūr(un).

Tiɲɛ na, Sabae mɔgɔw fɛ, tagamasiɲɛ dɔ be yen (Ala ka bonya) u ka sigiyɔrɔ la, o ye nankoyɔrɔ fila ye kinin fɛ ani numan fɛ, (a fɔra u ye ko), "Aw ka dumuni (min dira) aw Matigi fɛ, aw k'a barikada. (Aw ka jamana) ye jamana ɲuman (lafiyaman) ye k'a sɔrɔ (aw ka Ala) lo."

فَاَعْرَضُوْا فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ سَيْلَ الْعَرِمِ وَبَدَّلْنٰهُمْ بِجَنَّتَيْهِمْ جَنَّتَيْنِ ذَوَاتَيْ اُكُلٍ خَمْطٍ وَّاَثْلٍ وَّشَيْءٍ مِّنْ سِدْرٍ قَلِيْلٍ

fa a‘raḍū fa arsalnā ‘alaihim sailal-‘arimi wa baddalnāhum bijannataihim jannataini żawātai ukulin khamṭiw wa aṡliw wa syai'im min sidrin qalīl(in).

Nka u y’u kɔ don, o la, an ye jiba dɔ ci u kan ani an y’u ka nanko fila nɔnabila ni nanko fila ye minw falenna ni (yiriw) ye minw be yiriden kunamanw bɔ, Atsl yiriw ani Sidr yiri damadɔ.

ذٰلِكَ جَزَيْنٰهُمْ بِمَا كَفَرُوْاۗ وَهَلْ نُجٰزِيْٓ اِلَّا الْكَفُوْرَ

Żālika jazaināhum bimā kafarū, wa hal nujāzī illal-kafūr(a).

An ka o sara ten le, o ta banbariya kosɔn. An tɛ ɲangili le kɛ (i n’a fɔ o), fɔ minw ka kafiriw ka bon kosɛbɛ.

وَجَعَلْنَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ الْقُرَى الَّتِيْ بٰرَكْنَا فِيْهَا قُرًى ظَاهِرَةً وَّقَدَّرْنَا فِيْهَا السَّيْرَۗ سِيْرُوْا فِيْهَا لَيَالِيَ وَاَيَّامًا اٰمِنِيْنَ

wa ja‘alnā bainahum wa bainal-qural-latī bāraknā fīhā quran ẓāhirataw wa qaddarnā fihas-sair(a), sīrū fīhā layāliya wa ayyāman āminīn(a).

An ye sigiɲɔgɔn jamana caaman kɛ u (Saba’ mɔgɔw) ni jamana minw cɛ (Syam), ani an ye tagama (yɔrɔjanw) latigɛ o jamanaw cɛ. Aw ye tagama nin jamanaw ra hɛra ni laganfiya ra su fɛ, ani tere fɛ.

فَقَالُوْا رَبَّنَا بٰعِدْ بَيْنَ اَسْفَارِنَا وَظَلَمُوْٓا اَنْفُسَهُمْ فَجَعَلْنٰهُمْ اَحَادِيْثَ وَمَزَّقْنٰهُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّكُلِّ صَبَّارٍ شَكُوْرٍ

fa qālū rabbanā bā‘id baina asfārinā wa ẓalamū anfusahum fa ja‘alnāhum aḥādīṡa wa mazzaqnāhum kulla mumazzaq(in), inna fī żālika la'āyātil likulli ṣabbārin syakūr(in).

O ra, o ko: «An Matigi, an ka tagama yɔrɔjan,» ani (o kɔrɔ) ka kojugu kɛ o yɛrɛ ra; O la, an y’u kɛ barokun ye ani an y’u halaki ka ben duguma. Tiɲɛ na, o ye ko tagamasiɲɛw be yen tiɲɛ na (Ala ka sebagaya) mɔgɔ o mɔgɔ be muɲu ani a be barikada.

وَلَقَدْ صَدَّقَ عَلَيْهِمْ اِبْلِيْسُ ظَنَّهٗ فَاتَّبَعُوْهُ اِلَّا فَرِيْقًا مِّنَ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa laqad ṣaddaqa ‘alaihim iblīsu ẓannahū fattaba‘ūhu illā farīqam minal-mu'minīn(a).

Ani tiɲɛn na, Sutana sera k’u lasɔn a ka jalaki tiɲɛn na, o la, u tugura a kɔ, fɔɔ lanabagaw dɔw.

وَمَا كَانَ لَهٗ عَلَيْهِمْ مِّنْ سُلْطَانٍ اِلَّا لِنَعْلَمَ مَنْ يُّؤْمِنُ بِالْاٰخِرَةِ مِمَّنْ هُوَ مِنْهَا فِيْ شَكٍّ ۗوَرَبُّكَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ حَفِيْظٌ ࣖ

wa mā kāna lahū ‘alaihim min sulṭānin illā lina‘lama may yu'minu bil-ākhirati mimman huwa minhā fī syakk(in), wa rabbuka ‘alā kulli syai'in ḥafīẓ(un).

Ani fanga foyi tɛ (Sutana ta) u kan, nka an ka se ka danfara don mɔgɔ minw lanin b’a la ko saya be yen, ani minw bele be sigasiga a la (saya kɔ). I Matigi le ye fɛn bɛɛ marabaga ye.

قُلِ ادْعُوا الَّذِيْنَ زَعَمْتُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِۚ لَا يَمْلِكُوْنَ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ فِى السَّمٰوٰتِ وَلَا فِى الْاَرْضِ وَمَا لَهُمْ فِيْهِمَا مِنْ شِرْكٍ وَّمَا لَهٗ مِنْهُمْ مِّنْ ظَهِيْرٍ

qulid‘ul-lażīna za‘amtum min dūnillāh(i), lā yamlikūna miṡqāla żarratin fis-samāwāti wa lā fil-arḍi wa mā lahum fīhimā min syirkiw wa mā lahū minhum min ẓahīr(in).

A fɔ (Muhamadu) ko: "Aw be mɔgɔ minw jati ala wɛrɛw ye, aw k'olu weele! Fanga t'o la hali sankolo ni dugukolo kan, u niyɔrɔ tɛ sankolo ni dugukolo danni na fewu, u si tɛ dɛmɛbaga ye a ye."

وَلَا تَنْفَعُ الشَّفَاعَةُ عِنْدَهٗٓ اِلَّا لِمَنْ اَذِنَ لَهٗ ۗحَتّٰىٓ اِذَا فُزِّعَ عَنْ قُلُوْبِهِمْ قَالُوْا مَاذَاۙ قَالَ رَبُّكُمْۗ قَالُوا الْحَقَّۚ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيْرُ

wa lā tanfa‘usy-syafā‘atu ‘indahū illā liman ażina lah(ū), ḥattā iżā fuzzi‘a ‘an qulūbihim qālū māżā, qāla rabbukum, qālul-ḥaqq(a), wa huwal-‘aliyyul-kabīr(u).

Ani delili (dɛmɛ) min be bɔ a fɛ, o nafa ka bon mɔgɔ minw ma dɔrɔn, a ye sira di minw ma (ka o delili sɔrɔ). O ra, ni siranya bɔra o jusukunw na, o bɛ a fɔ ko: «Aw Matigi ka mun le fɔ?» U y'a jaabi ko: "(Kumadenw) ye tiɲɛ ye," ani ale lo ye Sanfɛla ye, min ka bon ni bɛɛ ye.

۞ قُلْ مَنْ يَّرْزُقُكُمْ مِّنَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ قُلِ اللّٰهُ ۙوَاِنَّآ اَوْ اِيَّاكُمْ لَعَلٰى هُدًى اَوْ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

qul may yarzuqukum minas-samāwāti wal-arḍ(i), qulillāh(u), wa innā au iyyākum la‘alā hudan au fī ḍalālim mubīn(in).

A fɔ (Muhamadu) ko: «Jɔn le bɛ balo di aw ma ka bɔ sankolo ni dugukolo kan?» Aw k’a fɔ ko: «Ala», ani tiɲɛ na, anw wala aw (mushiriw), siga t’a la, an bena kɛ tiɲɛ kɔnɔ wala fili gwɛnin kɔnɔ.

قُلْ لَّا تُسْـَٔلُوْنَ عَمَّآ اَجْرَمْنَا وَلَا نُسْـَٔلُ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

qul lā tus'alūna ‘ammā ajramnā wa lā nus'alu ‘ammā ta‘malūn(a).

A fɔ ko: «An ka min kɛ, aw tɛna o kɛ, an fana tɛna o kɛ.»

قُلْ يَجْمَعُ بَيْنَنَا رَبُّنَا ثُمَّ يَفْتَحُ بَيْنَنَا بِالْحَقِّۗ وَهُوَ الْفَتَّاحُ الْعَلِيْمُ

qul yajma‘u bainanā rabbunā ṡumma yaftaḥu bainanā bil-ḥaqq(i), wa huwal-fattāḥul-‘alīm(u).

A fɔ ko: "An Matigi bena an bɛɛ lajɛn, o kɔ, a bena kiti tigɛ an ni ɲɔgɔn cɛ ka ɲɛ. Ale lo ye kiti tigɛbaga ye, a be koo bɛɛ lɔn."

قُلْ اَرُوْنِيَ الَّذِيْنَ اَلْحَقْتُمْ بِهٖ شُرَكَاۤءَ كَلَّا ۗبَلْ هُوَ اللّٰهُ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

qul arūniyal-lażīna alḥaqtum bihī syurakā'a kallā, bal huwallāhul-‘azīzul-ḥakīm(u).

A fɔ ko: "Aw be bato min kɛ a ye, aw k'o yira ne la, o tɛ se ka kɛ! Tiɲɛ na, ale lo ye Ala ye, sebagayatigi, hakilitigi."

وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا كَاۤفَّةً لِّلنَّاسِ بَشِيْرًا وَّنَذِيْرًا وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

wa mā arsalnāka illā kāffatal lin-nāsi basyīraw wa nażīraw wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

An ma ele (Muhamadu) ci adamadenw bɛɛ ma i n’a fɔ kibaro diiman fɔbaga ani lasɔminibaga, nka mɔgɔ fanba t’o lɔn.

وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰى هٰذَا الْوَعْدُ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa yaqūlūna matā hāżal-wa‘du in kuntum ṣādiqīn(a).

O ko: «Nin layiri bɛna kɛ wagati juman le, ni aw bɛ can fɔra?»

قُلْ لَّكُمْ مِّيْعَادُ يَوْمٍ لَّا تَسْتَأْخِرُوْنَ عَنْهُ سَاعَةً وَّلَا تَسْتَقْدِمُوْنَ ࣖ

qul lakum mī‘ādu yaumil lā tasta'khirūna ‘anhu sā‘ataw wa lā tastaqdimūn(a).

A fɔ ko: “Layidu don loon dɔ b’i fɛ (lakununi loon), i ti se k’a ɲini a ka sumaya wala k’a teliya wagati dɔɔni kɔnɔ.”

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَنْ نُّؤْمِنَ بِهٰذَا الْقُرْاٰنِ وَلَا بِالَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِۗ وَلَوْ تَرٰىٓ اِذِ الظّٰلِمُوْنَ مَوْقُوْفُوْنَ عِنْدَ رَبِّهِمْۖ يَرْجِعُ بَعْضُهُمْ اِلٰى بَعْضِ ِۨالْقَوْلَۚ يَقُوْلُ الَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا لِلَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا لَوْلَآ اَنْتُمْ لَكُنَّا مُؤْمِنِيْنَ

wa qālal-lażīna kafarū lan nu'mina bihāżal-qur'āni wa lā bil-lażī baina yadaih(i), wa lau tarā iżiẓ-ẓālimūna mauqūfūna ‘inda rabbihim, yarji‘u ba‘ḍuhum ilā ba‘ḍinil-qaul(a), yaqūlul-lażīnastuḍ‘ifū lil-lażīnastakbarū lau lā antum lakunnā mu'minīn(a).

Kafiriw ko: «An tɛna la nin alikurana la, an tɛna la kitabu tɛmɛninw na.» Ani (o ye siranya ye) n’i y’a ye ko ni kojugukɛlaw bilala u ka Matigi ɲakɔrɔ, u dɔw b’u ka kumaw segi dɔw ma; Mɔgɔ minw be jati barikantanw ye, olu b'a fɔ yɛrɛboɲamɔgɔw ye ko: «Ni aw tun te yen, an tun bena kɛ lanabagaw ye.»

قَالَ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا لِلَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْٓا اَنَحْنُ صَدَدْنٰكُمْ عَنِ الْهُدٰى بَعْدَ اِذْ جَاۤءَكُمْ بَلْ كُنْتُمْ مُّجْرِمِيْنَ

qālal-lażīnastakbarū lil-lażīnastuḍ‘ifū anaḥnu ṣadadnākum ‘anil-hudā ba‘da iż jā'akum bal kuntum mujrimīn(a).

Minw be waso, olu b'a fɔ minw be jati barikantanw ye ko: "Anw lo y'aw bali ka bilasirali sɔrɔ bilasirali nanin kɔ aw fɛ wa? (Ɔn ɔn!) Tiɲɛ na, aw yɛrɛ lo be jurumun kɛ."

وَقَالَ الَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا لِلَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا بَلْ مَكْرُ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ اِذْ تَأْمُرُوْنَنَآ اَنْ نَّكْفُرَ بِاللّٰهِ وَنَجْعَلَ لَهٗٓ اَنْدَادًا ۗوَاَسَرُّوا النَّدَامَةَ لَمَّا رَاَوُا الْعَذَابَۗ وَجَعَلْنَا الْاَغْلٰلَ فِيْٓ اَعْنَاقِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ هَلْ يُجْزَوْنَ اِلَّا مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa qālal-lażīnastuḍ‘ifū lil-lażīnastakbarū bal makrul-laili wan-nahāri iż ta'murūnanā an nakfura billāhi wa naj‘ala lahū andādā(n), wa asarrun-nadāmata lammā ra'awul-‘ażāb(a), wa ja‘alnal-aglāla fī a‘nāqil-lażīna kafarū, hal yujzauna illā mā kānū ya‘malūn(a).

Minw jatera barikantanw ye, olu b’a fɔ yɛrɛbonyabagaw ye ko: «(Ɔn ɔn!) Tiɲɛ na, (aw ka) nanbara lo suu ni tile (min b’an bali), n’aw b’an weele ko an ka ban Ala la, ka kɛ a ka jɛnɲɔgɔnw ye.» U y’a yira ko u nimisara tuma min na u ye halakili ye. An ka jɔlɔkɔ siri kafiriw kanw na. U tɛ sara sɔrɔ ka kɛɲɛ n’u ka baara ye.

وَمَآ اَرْسَلْنَا فِيْ قَرْيَةٍ مِّنْ نَّذِيْرٍ اِلَّا قَالَ مُتْرَفُوْهَآ ۙاِنَّا بِمَآ اُرْسِلْتُمْ بِهٖ كٰفِرُوْنَ

wa mā arsalnā min qaryatim min nażīrin illā qāla mutrafūhā, innā bimā ursiltum bihī kāfirūn(a).

Tuma o tuma n’an ye lasɔmini ci jamana dɔ la, mɔgɔw minw tun be nafolo la (o jamana na) olu tun b’a fɔ ko: “I ye min fɔ i n’a fɔ ciden, an b’o sɔsɔ pewu.”

وَقَالُوْا نَحْنُ اَكْثَرُ اَمْوَالًا وَّاَوْلَادًاۙ وَّمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِيْنَ

wa qālū naḥnu akṡaru amwālaw wa aulādā(n), wa mā naḥnu bimu‘ażżabīn(a).

O ko: «An ka nafolo ni denw ka ca (ka tɛmɛ aw kan) ani an tɛna ɲangili sɔrɔ.»

قُلْ اِنَّ رَبِّيْ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ ࣖ

qul inna rabbī yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdiru wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

A fɔ ko: «Tiɲɛ na, ne Matigi bɛ balo caya mɔgɔ min ma, a b’a fɛ k’a dan, nka mɔgɔ fanba m’a lɔn.»

وَمَآ اَمْوَالُكُمْ وَلَآ اَوْلَادُكُمْ بِالَّتِيْ تُقَرِّبُكُمْ عِنْدَنَا زُلْفٰىٓ اِلَّا مَنْ اٰمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًاۙ فَاُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ جَزَاۤءُ الضِّعْفِ بِمَا عَمِلُوْا وَهُمْ فِى الْغُرُفٰتِ اٰمِنُوْنَ

wa mā amwālukum wa lā aulādukum bil-latī tuqarribukum ‘indanā zulfā illā man āmana wa ‘amila ṣāliḥā(n), fa'ulā'ika lahum jazā'uḍ-ḍi‘fi bimā ‘amilū wa hum fil-gurufāti āminūn(a).

Ani, aw ka nafolo, aw ka denw tɛ min b’aw gɛrɛ an na; nka minw lara a ra ka kɛwaleɲumanw kɛ, olugu le bɛ sara fla sɔrɔ o ta kɛwalew kosɔn; O bɛ lafiya ni kɛnɛya ra sankolo ra (sankolo ra).

وَالَّذِيْنَ يَسْعَوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِنَا مُعٰجِزِيْنَ اُولٰۤىِٕكَ فِى الْعَذَابِ مُحْضَرُوْنَ

wal-lażīna yas‘auna fī āyātinā mu‘ājizīna ulā'ika fil-‘ażābi muḥḍarūn(a).

Minw b’a fɛ ka an ka ayaaw kɛlɛ walisa k’u barika ka dɔgɔya (an ka ɲangili tiɲɛ), olu bena bila ɲangili kɔrɔ.

قُلْ اِنَّ رَبِّيْ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ وَيَقْدِرُ لَهٗ ۗوَمَآ اَنْفَقْتُمْ مِّنْ شَيْءٍ فَهُوَ يُخْلِفُهٗ ۚوَهُوَ خَيْرُ الرّٰزِقِيْنَ

qul inna rabbī yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u min ‘ibādihī wa yaqdiru lah(ū), wa mā anfaqtum min syai'in fahuwa yukhlifuh(ū), wa huwa khairur-rāziqīn(a).

A fɔ ko: «Tiɲɛ na, ne Matigi bɛ balo caya, k’a dan min ma, a b’a fɛ k’a di a ta jɔnw ma.» Aw ye fɛɛn o fɛɛn sara, Ala bena o nɔnabila ani ale lo ye balo dibaga ye ka tɛmɛ bɛɛ kan.

وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ جَمِيْعًا ثُمَّ يَقُوْلُ لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اَهٰٓؤُلَاۤءِ اِيَّاكُمْ كَانُوْا يَعْبُدُوْنَ

wa yauma yaḥsyuruhum jamī‘an ṡumma yaqūlu lil-malā'ikati ahā'ulā'i iyyākum kānū ya‘budūn(a).

Ala y’u bɛɛ lajɛn loon min na, a y’a fɔ mɛlɛkɛw ye ko: “Yala u tun b’aw bato fɔlɔ wa?”

قَالُوْا سُبْحٰنَكَ اَنْتَ وَلِيُّنَا مِنْ دُوْنِهِمْ ۚبَلْ كَانُوْا يَعْبُدُوْنَ الْجِنَّ اَكْثَرُهُمْ بِهِمْ مُّؤْمِنُوْنَ

qālū subḥānaka anta waliyyunā min dūnihim, bal kānū ya‘budūnal-jinna akṡaruhum bihim mu'minūn(a).

Mɛlɛkɛw y'a jaabi ko: "Bonya ka kɛ i ye. Ele le ye an latangabaga ye, olu tɛ; tiɲɛ na, u ye jinɛ bato, u fanba lara jinɛ la."

فَالْيَوْمَ لَا يَمْلِكُ بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ نَّفْعًا وَّلَا ضَرًّا ۗوَنَقُوْلُ لِلَّذِيْنَ ظَلَمُوْا ذُوْقُوْا عَذَابَ النَّارِ الَّتِيْ كُنْتُمْ بِهَا تُكَذِّبُوْنَ

fal-yauma lā yamliku ba‘ḍukum liba‘ḍin naf‘aw wa ḍarrā(n), wa naqūlu lil-lażīna ẓalamū żūqū ‘ażāban-nāril-latī kuntum bihā tukażżibūn(a).

O la, bi, fanga t’aw dɔw la (ka nafa lase) tɔɔw ma wala ka (ban) kojugu kɛ u la. An y'a fɔ kojugukɛlaw ye ko: «Aw ye jahanama tɔɔrɔ nɛnɛ aw tun banna min na fɔlɔfɔlɔ!»

وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيٰتُنَا بَيِّنٰتٍ قَالُوْا مَا هٰذَآ اِلَّا رَجُلٌ يُّرِيْدُ اَنْ يَّصُدَّكُمْ عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُكُمْ ۚوَقَالُوْا مَا هٰذَآ اِلَّآ اِفْكٌ مُّفْتَرًىۗ وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَهُمْۙ اِنْ هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ

wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyinātin qālū mā hāżā illā rajuluy yurīdu ay yaṣuddakum ‘ammā kāna ya‘budu ābā'ukum, wa qālū mā hāżā illā ifkum muftarā(n), wa qālal-lażīna kafarū lil-ḥaqqi lammā jā'ahum, in hāżā illā siḥrum mubīn(un).

An ka ayaya jɛlenw kalanna u ye tuma min na, u ko: «Nin mɔgɔ tɛ foyi wɛrɛ fɛ n’aw bɛnbaw tun be min bato, k’aw bali o la», u ko: «Nin (alikurana) tɛ foyi ye ni ngalon ye min dilanna.» Kafiriw y’a fɔ tiɲɛ koo la tuma min na tiɲɛ (alikurana) nana u fɛ ko: “Nin tɛ foyi ye ni jinamoriya gwɛnin tɛ.”

وَمَآ اٰتَيْنٰهُمْ مِّنْ كُتُبٍ يَّدْرُسُوْنَهَا وَمَآ اَرْسَلْنَآ اِلَيْهِمْ قَبْلَكَ مِنْ نَّذِيْرٍۗ

wa mā ātaināhum min kutubiy yadrusūnahā wa mā arsalnā ilaihim qablaka min nażīr(in).

U tun be kitabu minw kalan, an ma o di u ma abada ani an ma lasɔminikɛla ci u ma ka kɔn i ɲɛ (Muhamadu).

وَكَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۙ وَمَا بَلَغُوْا مِعْشَارَ مَآ اٰتَيْنٰهُمْ فَكَذَّبُوْا رُسُلِيْۗ فَكَيْفَ كَانَ نَكِيْرِ ࣖ

wa każżabal-lażīna min qablihim, wa mā balagū mi‘syāra mā ātaināhum fakażżabū rusulī, fakaifa kāna nakīr(i).

Minw tun be yen ka kɔn u ɲɛ, olu tun ye ngalon tigɛ (cidenw) k’a sɔrɔ minw tun be (Mɛki kafiriw) an tun ye min di u ɲɛfɛmɔgɔw ma, u tun ma o tannan sɔrɔ fɔlɔ nka u tun be ngalon tigɛ ne ka cidenw na. O la, (a filɛ) ne ka dimi kɔlɔlɔw ka jugu cogo min na.

۞ قُلْ اِنَّمَآ اَعِظُكُمْ بِوَاحِدَةٍۚ اَنْ تَقُوْمُوْا لِلّٰهِ مَثْنٰى وَفُرَادٰى ثُمَّ تَتَفَكَّرُوْاۗ مَا بِصَاحِبِكُمْ مِّنْ جِنَّةٍۗ اِنْ هُوَ اِلَّا نَذِيْرٌ لَّكُمْ بَيْنَ يَدَيْ عَذَابٍ شَدِيْدٍ

qul innamā a‘iẓukum biwāḥidah(tin), an taqūmū lillāhi maṡnā wa furādā ṡumma tatafakkarū, mā biṣāḥibikum min jinnah(tin), in huwa illā nażīrul lakum baina yadai ‘ażābin syadīd(in).

A fɔ ko: "Ne b'a fɛ k'aw lasɔmi ko kelen dɔrɔn na, o ye ko aw ka Ala ɲɛsin (ni kɔnɔgwɛ ye) fila fila walima kelen kelen, o kɔfɛ, aw ka miiri (Muhamadu kan). Aw tericɛ tɛ fatɔ ye hali dɔɔni. A tɛ foyi ye ni lasɔmini ye aw ma sanni aw ka ɲangili jugu kunbɛn."

قُلْ مَا سَاَلْتُكُمْ مِّنْ اَجْرٍ فَهُوَ لَكُمْۗ اِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلَى اللّٰهِ ۚوَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيْدٌ

qul mā sa'altukum min ajrin fahuwa lakum, in ajriya illā ‘alallāh(i), wa huwa ‘alā kulli syai'in syahīd(un).

A fɔ (Muhamadu) ko: "Ne be sara o sara ɲini i fɛ, o ye i ta ye. Ne ka sara be bɔ Ala dɔrɔn lo fɛ, ale lo be fɛɛn bɛɛ lɔn."

قُلْ اِنَّ رَبِّيْ يَقْذِفُ بِالْحَقِّۚ عَلَّامُ الْغُيُوْبِ

qul inna rabbī yaqżifu bil-ḥaqq(i), ‘allāmul-guyūb(i).

A fɔ ko: «Tiɲɛ na, ne Matigi le bɛ can le yira. Ale le ye fɛn yebaliw bɛɛ lɔnbaga ye.»

قُلْ جَاۤءَ الْحَقُّ وَمَا يُبْدِئُ الْبَاطِلُ وَمَا يُعِيْدُ

qul jā'al-ḥaqqu wa mā yubdi'ul-bāṭilu wa mā yu‘īd(u).

A fɔ ko: «Tiɲɛ nana, ngalon tɛna daminɛ, a tɛna (walima) segi ka kɛ.»

قُلْ اِنْ ضَلَلْتُ فَاِنَّمَآ اَضِلُّ عَلٰى نَفْسِيْۚ وَاِنِ اهْتَدَيْتُ فَبِمَا يُوْحِيْٓ اِلَيَّ رَبِّيْۗ اِنَّهٗ سَمِيْعٌ قَرِيْبٌ

qul in ḍalaltu fa'innamā aḍillu ‘alā nafsī, wa inihtadaitu fabimā yūḥī ilayya rabbī, innahū samī‘un qarīb(un).

A fɔ ko: "Ni ne tununa, ne bɛ tununa ne yɛrɛ kosɔn, ni ne ye sira sɔrɔ, o ye ne Matigi ka min yira ne ra, o le kosɔn. Tiɲɛ na, a bɛ fɛn bɛɛ mɛn, a ka surun fɛn bɛɛ ra."

وَلَوْ تَرٰىٓ اِذْ فَزِعُوْا فَلَا فَوْتَ وَاُخِذُوْا مِنْ مَّكَانٍ قَرِيْبٍۙ

wa lau tarā iż fazi‘ū falā fauta wa ukhiżū mim makānin qarīb(in).

Ani (o ye siranya ye) n’i y’a ye ko u (kafiriw) kabakoyara siranya fɛ (lakunbalon na); o kɔ, u ma se ka bɔ ani u y’u minɛ ka bɔ yɔrɔ dɔ la min tun be gɛrɛfɛ (ka taga n’u ye jahanama kɔnɔ), .

وَّقَالُوْٓا اٰمَنَّا بِهٖۚ وَاَنّٰى لَهُمُ التَّنَاوُشُ مِنْ مَّكَانٍۢ بَعِيْدٍۚ

wa qālū āmannā bih(ī), wa annā lahumut-tanāwusyu mim makānim ba‘īd(in).

ani (tuma min na) o ko: «An lara a ra.» Nka u be se ka (lannaya) sɔrɔ cogo di ka bɔ yɔrɔjan?

وَقَدْ كَفَرُوْا بِهٖ مِنْ قَبْلُۚ وَيَقْذِفُوْنَ بِالْغَيْبِ مِنْ مَّكَانٍۢ بَعِيْدٍۚ

wa qad kafarū bihī min qabl(u), wa yaqżifūna bil-gaibi mim makānim ba‘īd(in).

Tiɲɛ na, u tun ye Ala ban ka kɔn o ɲɛ; Ani, u be ban koo yebaliw la k’u to yɔrɔjan.

وَحِيْلَ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَا يَشْتَهُوْنَۙ كَمَا فُعِلَ بِاَشْيَاعِهِمْ مِّنْ قَبْلُۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا فِيْ شَكٍّ مُّرِيْبٍ ࣖ

wa ḥīla bainahum wa baina mā yasytahūn(a), kamā fu‘ila bi'asy-yā‘ihim min qabl(u), innahum fī syakkim murīb(in).

Ani, danfara be sigi u n’u ka nege cɛ i n’a fɔ a tun be kɛ cogo min na minw tun be ni miiriya kelen ye ka kɔn u ɲɛ. Tiɲɛn na, u tun be sigasiga kosɔbɛ (duniɲa nin kɔnɔ).