Q.S Ali-Mayida (اَلْمَائِدَة) - 120 Vɛrise hakɛ

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَوْفُوْا بِالْعُقُوْدِۗ اُحِلَّتْ لَكُمْ بَهِيْمَةُ الْاَنْعَامِ اِلَّا مَا يُتْلٰى عَلَيْكُمْ غَيْرَ مُحِلِّى الصَّيْدِ وَاَنْتُمْ حُرُمٌۗ اِنَّ اللّٰهَ يَحْكُمُ مَا يُرِيْدُ

yā ayyuhal-lażīna āmanū aufū bil-‘uqūd(i), uḥillat lakum bahīmatul-an‘āmi illā mā yutlā ‘alaikum gaira muḥilliṣ-ṣaidi wa antum ḥurum(un), innallāha yaḥkumu mā yurīd(u).

Aw larabagaw! Layidu minw ta, i k’u dafa. Baganw daganin lo i ye, fo n’a fɔra i ye, ani donsoya daganin tɛ n’i be ihram (hajj walima umrah) la. Tiɲɛ na, Ala be sariya dantigɛ ka kɛɲɛ n’a sago ye.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُحِلُّوْا شَعَاۤىِٕرَ اللّٰهِ وَلَا الشَّهْرَ الْحَرَامَ وَلَا الْهَدْيَ وَلَا الْقَلَاۤىِٕدَ وَلَآ اٰۤمِّيْنَ الْبَيْتَ الْحَرَامَ يَبْتَغُوْنَ فَضْلًا مِّنْ رَّبِّهِمْ وَرِضْوَانًا ۗوَاِذَا حَلَلْتُمْ فَاصْطَادُوْا ۗوَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَاٰنُ قَوْمٍ اَنْ صَدُّوْكُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ اَنْ تَعْتَدُوْاۘ وَتَعَاوَنُوْا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوٰىۖ وَلَا تَعَاوَنُوْا عَلَى الْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِ ۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tuḥillū sya‘ā'irallāhi wa lasy-syahral-ḥarāma wa lal-hadya wa lal-qalā'ida wa lā āmmīnal-baital-ḥarāma yabtagūna faḍlam mir rabbihim wa riḍwānā(n), wa iżā ḥalaltum faṣṭādū, wa lā yajrimannakum syana'ānu qaumin an ṣaddūkum ‘anil- asjidil-ḥarāmi an ta‘tadū, wa ta‘āwanū ‘alal-birri wat-taqwā, wa lā ta‘āwanū ‘alal-iṡmi wal-‘udwān(i), wattaqullāh(a), innallāha syadīdul-‘iqāb(i).

Aw larabagaw! Aw kana Ala ka sariya senumanw tiɲɛ, ani aw kana (haram kalow ka bonya tiɲɛ), aw kana hadyu (saraka bɛgɛnw) ni qala’id (saraka bɛgɛnw minw be tagamasiɲɛw kɛ) (tiɲɛ), ani aw kana (fana) mɔgɔw tiɲɛ minw be taga bɔ Baitulharam la; o bɛ o Matigi ta nɛɛma ni a ta diyanya le ɲini. Nka n’i ye ihram dafa, o tuma na, i be se ka donsoya kɛ. Kana a to (i ka) kɔniya min be jama dɔ kan sabu u b’i bali ka bɔ misiriba la, k’i jija ka tɛmɛ i ka dan na (u fan fɛ). Ani k’aw dɛmɛ tilenninya ni Alaɲasiran (kɛli) la, ka aw dɛmɛ jurumunw ni juguya kɛli la. Aw ye siran Ala ɲa, tiɲɛ na, Ala ka ɲangili ka gwɛlɛ kosɛbɛ.

حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوْذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيْحَةُ وَمَآ اَكَلَ السَّبُعُ اِلَّا مَا ذَكَّيْتُمْۗ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَاَنْ تَسْتَقْسِمُوْا بِالْاَزْلَامِۗ ذٰلِكُمْ فِسْقٌۗ اَلْيَوْمَ يَىِٕسَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ دِيْنِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِۗ اَلْيَوْمَ اَكْمَلْتُ لَكُمْ دِيْنَكُمْ وَاَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِيْ وَرَضِيْتُ لَكُمُ الْاِسْلَامَ دِيْنًاۗ فَمَنِ اضْطُرَّ فِيْ مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِّاِثْمٍۙ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

Ḥurrimat ‘alaikumul-maitatu wad-damu wa laḥmul-khinzīri wa mā uhilla ligairillāhi bihī wal-munkhaniqatu wal-mauqūżatu wal-mutaraddiyatu wan-naṭīḥatu wa mā akalas-sabu‘u illā mā żakkaitum, wa mā żubiḥa ‘alan-nuṣubi wa an tastaqsimū bil-azlām(i), żālikum fisq(un), al-yauma ya'isal-lażīna kafarū min dīnikum falā takhsyauhum wakhsyaun(i), al-yauma akmaltu lakum dīnakum wa atmamtu ‘alaikum ni‘matī wa raḍītu lakumul-islāma dīnā(n), fa maniḍṭurra fī makhmaṣatin gaira mutajānifil li'iṡm(in), fa innallāha gafūrur raḥīm(un).

A haramunin lo aw ye (ka) sogo, joli, kɔkɔtisogo, ani (sogo) dumu minw ma faga Ala tɔgɔ la, minw nɔgɔra, minw bugɔra, minw benna, minw sɔgɔra, ani minw tigɛra kongosogow fɛ, fo ni aw be wagati sɔrɔ ka minw faga. Ani (haramunin fana) minw be faga boliw kama. Ani (a haramunin lo fana) ka nafolo caaman bɔ ni azlam (kalanw ye), (bari) o ye wale jugu ye. Bi, kafiriw jigi tigɛra (ka se sɔrɔ) aw ka diinan na, o la, aw kana siran u ɲɛ, nka aw ka siran ne ɲɛ. Bi, ne ye aw ka diinɛ dafa aw ye, ka ne ka dugawuw dafa aw ye, ka silamɛya sɔn aw ma. Nka ni mɔgɔ o mɔgɔ waajibiyara kongo kosɔn, k’a sɔrɔ a ma jurumun kɛ, o tuma na, tiɲɛ na, Ala ye yafalikɛla ye, hinɛbaga ye .

يَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَآ اُحِلَّ لَهُمْۗ قُلْ اُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبٰتُۙ وَمَا عَلَّمْتُمْ مِّنَ الْجَوَارِحِ مُكَلِّبِيْنَ تُعَلِّمُوْنَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَكُمُ اللّٰهُ فَكُلُوْا مِمَّآ اَمْسَكْنَ عَلَيْكُمْ وَاذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهِ ۖوَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ

yas'alūnaka māżā uḥilla lahum, qul uḥilla lakumuṭ-ṭayyibāt(u), wa mā ‘allamtum minal-jawāriḥi mukallibīna tu‘allimūnahunna mimmā ‘allamakumullāhu fa kulū mimmā amsakna ‘alaikum ważkurusmallāhi ‘alaih(i), wattaqullāh(a), innallāha sarī‘ul-ḥisāb(i).

U b’i ɲininga (Muhamadu) ko: “Mun lo daganin lo u ye?” A fɔ ko: "Min daganin lo aw ye, o ye dumuni ɲuman ye ani (kongosogo minw minɛna) ni bɛgɛnw ye, aw ye minw dege donsoya la, aw ye minw dege ka kɛɲɛ ni Ala ye min kalan aw ye. O la, a ye min minɛ aw ye, aw k'o dumu, ka Ala tɔgɔ fɔ (n'aw y'a labila). Ani aw ka siran Ala ɲɛ, tiɲɛ na, Hi recko is very

اَلْيَوْمَ اُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبٰتُۗ وَطَعَامُ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ حِلٌّ لَّكُمْ ۖوَطَعَامُكُمْ حِلٌّ لَّهُمْ ۖوَالْمُحْصَنٰتُ مِنَ الْمُؤْمِنٰتِ وَالْمُحْصَنٰتُ مِنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ اِذَآ اٰتَيْتُمُوْهُنَّ اُجُوْرَهُنَّ مُحْصِنِيْنَ غَيْرَ مُسٰفِحِيْنَ وَلَا مُتَّخِذِيْٓ اَخْدَانٍۗ وَمَنْ يَّكْفُرْ بِالْاِيْمَانِ فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهٗ ۖوَهُوَ فِى الْاٰخِرَةِ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ ࣖ

al-yauma uḥilla lakumuṭ-ṭayyibāt(u), wa ṭa‘āmul-lażīna ūtul-kitāba ḥillul lakum, wa ṭa‘āmukum ḥillul lahum, wal-muḥṣanātu minal-mu'mināti wal-muḥṣanātu minal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum iżā ātaitumūhunna ujūrahunna muḥṣinīna gaira musāfiḥīna wa lā muttakhiżī akhdān(in), wa may yakfur bil-īmāni faqad ḥabiṭa ‘amaluh(ū), wa huwa fil-ākhirati minal-khāsirīn(a).

O loon na, fɛɛn ɲuman bɛɛ daganin lo i ye. Kitabu mɔgɔw ka dumuni (saraka) ye halal ye aw fɛ, aw ka dumuni ye halal ye o fɛ. Ani (a daganin lo aw ka furu) muso minw be bonya mara muso limaniyaninw cɛma ani muso minw be bonya mara mɔgɔ minw cɛma, kitabu dira minw ma ka kɔn aw ɲɛ, n’aw y’u ka sara sara k’u furu, n’aw tɛ kakalaya kɛ ani n’aw tɛ muso kɛ sokɔnɔbagan ye. Ni mɔgɔ o mɔgɔ ka ban a lanin kɔ, o tuma na, tiɲɛ na, u ka kɛwaliw tun ye gwansan ye, ani lahara, o tigi bena kɛ bɔnɛbagaw dɔ ye.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا قُمْتُمْ اِلَى الصَّلٰوةِ فَاغْسِلُوْا وُجُوْهَكُمْ وَاَيْدِيَكُمْ اِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوْا بِرُءُوْسِكُمْ وَاَرْجُلَكُمْ اِلَى الْكَعْبَيْنِۗ وَاِنْ كُنْتُمْ جُنُبًا فَاطَّهَّرُوْاۗ وَاِنْ كُنْتُمْ مَّرْضٰٓى اَوْ عَلٰى سَفَرٍ اَوْ جَاۤءَ اَحَدٌ مِّنْكُمْ مِّنَ الْغَاۤىِٕطِ اَوْ لٰمَسْتُمُ النِّسَاۤءَ فَلَمْ تَجِدُوْا مَاۤءً فَتَيَمَّمُوْا صَعِيْدًا طَيِّبًا فَامْسَحُوْا بِوُجُوْهِكُمْ وَاَيْدِيْكُمْ مِّنْهُ ۗمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِّنْ حَرَجٍ وَّلٰكِنْ يُّرِيْدُ لِيُطَهِّرَكُمْ وَلِيُتِمَّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā qumtum ilaṣ-ṣalāti fagsilū wujūhakum wa aidiyakum ilal-marāfiqi wamsaḥū biru'ūsikum wa arjulakum ilal-ka‘bain(i), wa in kuntum junuban faṭṭahharū, wa in kuntum marḍā au ‘alā safarin au jā'a aḥadum minkum minal-gā'iṭi au lāmastumun-nisā'a falam tajidū mā'an fa tayammamū ṣa‘īdan ṭayyiban famsaḥū biwujūhikum wa aidīkum minh(u), mā yurīdullāhu liyaj‘ala ‘alaikum min ḥarajiw wa lākiy yurīdu liyuṭahhirakum wa liyutimma na‘matahū ‘alaikum la‘allakum tasykurūn(a).

Aw larabagaw! N’i ​​b’a fɛ ka delili kɛ, i b’i ɲɛda n’i bolow ko fɔɔ ka taga se i nɔgɔkun ma, k’i kuun furan ani k’i seenw (ko) fɔɔ ka taga se i seenw ma (wudhu). Ni i ye junub ye, o tuma na, i ka ko. N'i banana, walima n'i be tagama na, walima n'i be kɔsegira ka bɔ ɲɛgɛn na, walima n'i magara muso la, n'i ma ji sɔrɔ, i ka tayamum kɛ ni buguri ɲuman (sanuman) ye; aw k’aw ɲɛda n’aw bolow jɔɔsi n’a ye (buguri). Ala t’a fɛ ka koow gwɛlɛya aw ma, nka a b’a fɛ k’aw saniya k’a ka dubaw dafa aw kan, janko aw ka barikada.

وَاذْكُرُوْا نِعْمَةَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَمِيْثَاقَهُ الَّذِيْ وَاثَقَكُمْ بِهٖٓ ۙاِذْ قُلْتُمْ سَمِعْنَا وَاَطَعْنَا ۖوَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ ۢبِذَاتِ الصُّدُوْرِ

ważkurū ni‘matallāhi ‘alaikum wa mīṡāqahul-lażī wāṡaqakum bih(ī), iż qultum sami‘nā wa aṭa‘nā, wattaqullāh(a), innallāha ‘alīmum biżātiṣ-ṣudūr(i).

Aw ye aw hakiri to Ala ta nɛɛma ra aw ma, ani a ta jɛnɲɔgɔnya min ka aw siri, aw ko tuma min na aw y’a fɔ ko: «An y’a mɛn, an y’a mɛn.» Aw ye siran Ala ɲa, tiɲɛ na, Ala be aw dusukunw bɛɛ lɔn.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُوْنُوْا قَوَّامِيْنَ لِلّٰهِ شُهَدَاۤءَ بِالْقِسْطِۖ وَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَاٰنُ قَوْمٍ عَلٰٓى اَلَّا تَعْدِلُوْا ۗاِعْدِلُوْاۗ هُوَ اَقْرَبُ لِلتَّقْوٰىۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ خَبِيْرٌۢ بِمَا تَعْمَلُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū kūnū qawwāmīna lillāhi syuhadā'a bil-qisṭi wa lā yajrimannakum syana'ānu qamin ‘alā allā ta‘dilū, i‘dilū, huwa aqrabu lit-taqwā wattaqullāh(a), innallāha khabīrum bimā ta‘malūn(a).

Aw larabagaw! Aw ka kɛ tilenninya labatobagaw ye Ala ye, (ni) aw kɛra seere tilenninw ye. Ani, i be siya dɔ kɔniya minkɛ, o kana i lasun ka tilenbaliyakow kɛ. I ka tilenninya kɛ. Sabu (tilen) ka surun Alako la. Aw ye siran Ala ɲa, tiɲɛ na, Ala b’aw ka kɛtaw kɔrɔsi.

وَعَدَ اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِۙ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّاَجْرٌ عَظِيْمٌ

wa‘adallāhul-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāt(i), lahum magfiratuw wa ajrun ‘aẓīm(un).

Ala ye layidu ta mɔgɔ minw ye, minw lara a la, ani minw be koɲuman kɛ, (ko) u bena yafa sɔrɔ ani saraba sɔrɔ.

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَحِيْمِ

wal-lażīna kafarū wa każżabū bi'āyātinā ulā'ika aṣḥābul-jaḥīm(i).

Minw banna, ka ban an ta tagamasiyɛnw na, olugu le ye jahanama sigibagaw ye.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اذْكُرُوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ اِذْ هَمَّ قَوْمٌ اَنْ يَّبْسُطُوْٓا اِلَيْكُمْ اَيْدِيَهُمْ فَكَفَّ اَيْدِيَهُمْ عَنْكُمْۚ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗوَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُوْنَ ࣖ

yā ayyuhal-lażīna āmanużkurū ni‘matallāhi ‘alaikum iż hamma qaumun ay yabsuṭū ilaikum aidiyahum fa kaffa aidiyahum ‘ankum, wattaqullāh(a), wa ‘alallāhi falyatawakkalil-mu'minūn(a).

Aw larabagaw! Aw ye aw hakiri to Ala ka nɛɛma min dira aw ma, tuma min na jama dɔ tun b’a fɛ ka aw kɛlɛ n’u bolow ye, o tuma na, Ala y’u bolow bali aw ma. Aw ye siran Ala ɲa, lanabagaw ka kan k’u jigi la Ala dɔrɔn kan.

۞ وَلَقَدْ اَخَذَ اللّٰهُ مِيْثَاقَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَۚ وَبَعَثْنَا مِنْهُمُ اثْنَيْ عَشَرَ نَقِيْبًاۗ وَقَالَ اللّٰهُ اِنِّيْ مَعَكُمْ ۗ لَىِٕنْ اَقَمْتُمُ الصَّلٰوةَ وَاٰتَيْتُمُ الزَّكٰوةَ وَاٰمَنْتُمْ بِرُسُلِيْ وَعَزَّرْتُمُوْهُمْ وَاَقْرَضْتُمُ اللّٰهَ قَرْضًا حَسَنًا لَّاُكَفِّرَنَّ عَنْكُمْ سَيِّاٰتِكُمْ وَلَاُدْخِلَنَّكُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۚ فَمَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذٰلِكَ مِنْكُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاۤءَ السَّبِيْلِ

wa laqad akhażallāhu mīṡāqa banī isrā'īl(a), wa ba‘aṡnā minhumuṡnai ‘asyara naqībā(n), wa qālallāhu innī ma‘akum, la'in aqamtumuṣ-ṣalāta wa ātaitumuz-zakāta wa āmantum birusulī wa ‘azzartumūhum wa aqraḍtumullāha qarḍan ḥasanal la'ukaffiranna ‘ankum sayyi'ātikum wa la'udkhilannakum jannātin tajrī min taḥtihal-anhār(u), faman kafara ba‘da żālika minkum faqad ḍalla sawā'as-sabīl(i).

Tiɲɛ na, Ala ye jɛnɲɔgɔnya bɔ Israɛldenw na, an ye ɲɛmɔgɔ tan ni fila sigi u cɛma. Ala ko: «Ne bɛ n’i ye.» Tiɲɛ na, n’aw ye delili kɛ, ka zaka sara, ka la ne ka cidenw na, k’u dɛmɛ, ka juru ɲuman don Ala la, siga t’a la, ne bena aw ka filiw jɔɔsi, siga t’a la, ne bena aw don alijɛnɛ kɔnɔ, bajiw be bɔ min jukɔrɔ. Nka aw ra, ni mɔgɔ o mɔgɔ banna o kɔ, o tigi bɔra siratilennin kan.»

فَبِمَا نَقْضِهِمْ مِّيْثَاقَهُمْ لَعَنّٰهُمْ وَجَعَلْنَا قُلُوْبَهُمْ قٰسِيَةً ۚ يُحَرِّفُوْنَ الْكَلِمَ عَنْ مَّوَاضِعِهٖۙ وَنَسُوْا حَظًّا مِّمَّا ذُكِّرُوْا بِهٖۚ وَلَا تَزَالُ تَطَّلِعُ عَلٰى خَاۤىِٕنَةٍ مِّنْهُمْ اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْهُمْ ۖ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاصْفَحْ ۗاِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ

fabimā naqḍihim mīṡāqahum la‘annāhum wa ja‘alnā qulūbahum qāsiyah(tan), yuḥarrifūnal-kalima ‘am mawāḍi‘ih(ī), wa nasū ḥaẓẓam mimmā żukkirū bih(ī), wa lā tazālu taṭṭali‘u ‘alā khā'inatim minhum illā qalīlam minhum fa‘fu ‘anhum waṣfaḥ, innallāha yuḥibbul-muḥsinīn(a).

(Nga) k’a sɔrɔ u y’u ka jɛnɲɔgɔnya tiɲɛ, an y’u danga, an y’u dusukunw gwɛlɛya. U tun be to ka (Ala ka kuma) yɛlɛma k’a bɔ a nɔɔ na, ​​u tun be (ni ŋaniya) ɲinɛ cikan dɔw kɔ, u tun ye minw lasɔmi. E (Muhamadu) bena janfa ye u fɛ tuma bɛɛ fɔɔ mɔgɔ dɔɔni u cɛma (minw tɛ janfa kɛ), o la, yafa u ma k’u to yen. Tiɲɛ na, mɔgɔ minw be koɲuman kɛ, olu le ka di Ala ye.

وَمِنَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّا نَصٰرٰٓى اَخَذْنَا مِيْثَاقَهُمْ فَنَسُوْا حَظًّا مِّمَّا ذُكِّرُوْا بِهٖۖ فَاَغْرَيْنَا بَيْنَهُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاۤءَ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ ۗ وَسَوْفَ يُنَبِّئُهُمُ اللّٰهُ بِمَا كَانُوْا يَصْنَعُوْنَ

wa minal-lażīna qālū innā naṣārā akhażnā mīṡāqahum fa nasū ḥaẓẓam mimmā żukkirū bih(ī), fa agrainā bainahumul-‘adāwata wal-bagḍā'a ilā yaumil-qiyāmah(ti), wa saufa yunabbi'uhumullāhu bimā kānū yaṣna‘ūn(a).

Minw b’a fɔ ko: «Anw ye kerecɛnw ye», an y’u ka jɛnɲɔgɔnya ta, nka u tun ɲinɛna cikan dɔw kɔ, u tun ye minw lasɔmi, o la, an ye juguya ni kɔniya lawuli u cɛma fɔɔ ka taga se lakununi loon ma. U tun be min kɛ, Ala bena o fɔ u ye joona.

يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ قَدْ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلُنَا يُبَيِّنُ لَكُمْ كَثِيْرًا مِّمَّا كُنْتُمْ تُخْفُوْنَ مِنَ الْكِتٰبِ وَيَعْفُوْا عَنْ كَثِيْرٍەۗ قَدْ جَاۤءَكُمْ مِّنَ اللّٰهِ نُوْرٌ وَّكِتٰبٌ مُّبِيْنٌۙ

yā ahlal-kitābi qad jā'akum rasūlunā yubayyinu lakum kaṡīram mimmā kuntum tukhfūna minal-kitābi wa ya‘fū ‘an kaṡīr(in), qad jā'akum minallāhi nūruw wa kitābum mubīn(un).

E kitabu mɔgɔw! Tiɲɛ na, an ka ciden nana aw fɛ, ka kitabu fanba ɲafɔ aw ye, aw tun ye min dogo, aw tun ma sɔn minw ma. Tiɲɛ na, yeelen dɔ nana aw fɛ ka bɔ Ala fɛ, ani kitabu gwɛnin.

يَّهْدِيْ بِهِ اللّٰهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَهٗ سُبُلَ السَّلٰمِ وَيُخْرِجُهُمْ مِّنَ الظُّلُمٰتِ اِلَى النُّوْرِ بِاِذْنِهٖ وَيَهْدِيْهِمْ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

yahdī bihillāhi manittaba‘a riḍwānahū subulas-salāmi wa yukhrijuhum minaẓ-ẓulumāti ilan-nūri bi'iżnihī wa yahdīhim ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Minw be tugu a sago kɔ, Ala b’u bilasira n’o ye kisili sira kan, ani (o gafe fana fɛ) Ala b’o tigi bɔ dibi dafalen na ka don yeelen na n’a ka sira ye, ka sira tilennin yira a la.

لَقَدْ كَفَرَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ هُوَ الْمَسِيْحُ ابْنُ مَرْيَمَۗ قُلْ فَمَنْ يَّمْلِكُ مِنَ اللّٰهِ شَيْـًٔا اِنْ اَرَادَ اَنْ يُّهْلِكَ الْمَسِيْحَ ابْنَ مَرْيَمَ وَاُمَّهٗ وَمَنْ فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا ۗوَلِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا ۗ يَخْلُقُ مَا يَشَاۤءُ ۗوَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

laqad kafaral-lażīna qālū innallāha huwal-masīḥubnu maryam(a), qul famay yamliku minallāhi syai'an in arāda ay yuhlikal-masīḥabna maryama wa ummahū wa man fil-arḍi jamī‘ā(n), wa lillāhi mulkus-samāwāti wal-arḍi wa mā bainahumā, yakhluqu mā yasyā'(u), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Tiɲɛ na, minw b'a fɔ ko: «Tiɲɛ na, Ala le ye Mariyamu dencɛ ye, olu banna.» A fɔ (Muhamadu) ko: «Jɔn le bɛ se ka Ala sago bali, n’a b’a fɛ ka Masiya, Mariyamu dencɛ, a bamuso, ani (adamadenw) bɛɛ halaki dugukolo kan?» Sankolow ni dugukolo masaya ye Ala ta ye, ani min bɛ o ni ɲɔgɔn cɛ. A b’a fɛ min na, a b’o dan. Ala ye sebaga ye fɛɛn bɛɛ kan.

وَقَالَتِ الْيَهُوْدُ وَالنَّصٰرٰى نَحْنُ اَبْنٰۤؤُا اللّٰهِ وَاَحِبَّاۤؤُهٗ ۗ قُلْ فَلِمَ يُعَذِّبُكُمْ بِذُنُوْبِكُمْ ۗ بَلْ اَنْتُمْ بَشَرٌ مِّمَّنْ خَلَقَۗ يَغْفِرُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَلِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا ۖوَاِلَيْهِ الْمَصِيْرُ

wa qālatil-yahūdu wan-naṣārā naḥnu abnā'ullāhi wa aḥibbā'uh(ū), qul falima yu‘ażżibukum biżunūbikum, bal antum basyarum mimman khalaq(a), yagfiru limay yasyā'u wa yu‘ażżibu may yasyā'(u), wa lillāhi mulkus-samāwāti wal-arḍi wa mā bainahumā, wa ilaihil-maṣīr(u).

Yahutuw ni kerecɛnw b’a fɔ ko: “Anw ye Ala denw ye, anw ye Ala ka kanubagaw ye.” A fɔ ko: "Mun na Ala b'aw ɲangi aw ka jurumuw kosɔn? Ɔn ɔn, aw ye adamadenw ye a ye minw dan. A be yafa mɔgɔ min ma, a b'a fɛ ka mɔgɔ min ɲangi. Sankolo ni dugukolo masayaw bɛɛ ani fɛɛn minw b'u cɛ, olu bɛɛ ye Ala ta ye. Fɛɛn bɛɛ bena segi ale ma."

يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ قَدْ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلُنَا يُبَيِّنُ لَكُمْ عَلٰى فَتْرَةٍ مِّنَ الرُّسُلِ اَنْ تَقُوْلُوْا مَا جَاۤءَنَا مِنْۢ بَشِيْرٍ وَّلَا نَذِيْرٍۗ فَقَدْ جَاۤءَكُمْ بَشِيْرٌ وَّنَذِيْرٌ ۗوَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ࣖ

yā ahlal-kitābi qad jā'akum rasūlunā yubayyinu lakum ‘alā fatratim minar-rusuli an taqūlū mā jā'anā mim basyīriw wa lā nażīr(in), faqad jā'akum basyīruw wa nażīr(un), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

E kitabu mɔgɔw! Tiɲɛ na, an ka ciden nana aw fɛ, ka (an ka sariya) ɲɛfɔ aw ye, wagati min na cidenw (ci) tigɛra, janko aw kana a fɔ ko: «Mɔgɔ si ma na an fɛ, kibaruya fɔbaga, lasɔminibaga tɛ.» Can lo, kibaru diman fɔbaga ni lasɔminibaga dɔ nana aw fɛ. Ala ye sebaga ye fɛɛn bɛɛ kan.

وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ يٰقَوْمِ اذْكُرُوْا نِعْمَةَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ اِذْ جَعَلَ فِيْكُمْ اَنْۢبِيَاۤءَ وَجَعَلَكُمْ مُّلُوْكًاۙ وَّاٰتٰىكُمْ مَّا لَمْ يُؤْتِ اَحَدًا مِّنَ الْعٰلَمِيْنَ

wa iż qāla mūsā liqaumihī yā qaumiżkurū ni‘matallāhi ‘alaikum iż ja‘ala fīkum ambiyā'a wa ja‘alakum mulūkā(n), wa ātākum mā lam yu'ti aḥadam minal-‘ālamīn(a).

Ani (aw hakili to) tuma min na Musa y'a fɔ a ka mɔgɔw ye ko: "E ne ka mɔgɔw, aw hakili to Ala ka nɛɛma la aw kan, tuma min na a ye kiraw sigi aw cɛma, k'aw kɛ hɔɔrɔnw ye, ka fɛɛn dɔ di aw ma min ma deli ka di mɔgɔ si ma jamana wɛrɛw cɛma."

يٰقَوْمِ ادْخُلُوا الْاَرْضَ الْمُقَدَّسَةَ الَّتِيْ كَتَبَ اللّٰهُ لَكُمْ وَلَا تَرْتَدُّوْا عَلٰٓى اَدْبَارِكُمْ فَتَنْقَلِبُوْا خٰسِرِيْنَ

yā qaumidkhulul-arḍal-muqaddasatal-latī kataballāhu lakum wa lā tartaddū ‘alā adbārikum fa tanqalibū khāsirīn(a).

E, ne ta mɔgɔw! Ala ye jamana senuman min latigɛ aw ye, aw ka don o kɔnɔ (Palɛsitini), aw kana kɔsegi (jugu siranya kosɔn), n’o tɛ, aw bena kɛ bɔnɛbaga ye.

قَالُوْا يٰمُوْسٰٓى اِنَّ فِيْهَا قَوْمًا جَبَّارِيْنَۖ وَاِنَّا لَنْ نَّدْخُلَهَا حَتّٰى يَخْرُجُوْا مِنْهَاۚ فَاِنْ يَّخْرُجُوْا مِنْهَا فَاِنَّا دٰخِلُوْنَ

qālū yā mūsā inna fīhā qauman jabbārīn(a), wa innā lan nadkhulahā ḥattā yakhrujū minhā, fa iy yakhrujū minhā fa innā dākhilūn(a).

U ko: "E Musa! Tiɲɛ na, mɔgɔ barikamanw ni mɔgɔ juguw be yen o jamana na, an tɛna don yen fɔɔ u ka bɔ yen. N'u bɔra yen, an bena don yen siga t'a la."

قَالَ رَجُلَانِ مِنَ الَّذِيْنَ يَخَافُوْنَ اَنْعَمَ اللّٰهُ عَلَيْهِمَا ادْخُلُوْا عَلَيْهِمُ الْبَابَۚ فَاِذَا دَخَلْتُمُوْهُ فَاِنَّكُمْ غٰلِبُوْنَ ەۙ وَعَلَى اللّٰهِ فَتَوَكَّلُوْٓا اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

qāla rajulāni minal-lażīna yakhāfūna an‘amallāhu ‘alaihimadkhulū ‘alaihimul-bāb(a), fa iżā dakhaltumūhu fa innakum gālibūn(a), wa ‘alallāhi fa tawakkalū in kuntum mu'minīn(a).

Cɛɛ fila minw tun be Ala batobagaw cɛma, Ala tun ye nɛɛma minw sɔrɔ, olu ko: "Aw ka kɛlɛ kɛ n'u ye (jamana) daa fɛ. N'aw donna o kɔnɔ, siga t'a la, aw bena see sɔrɔ. Aw k'aw jigi la Ala kelenpe kan, n'aw ye lanabagaw ye."

قَالُوْا يٰمُوْسٰٓى اِنَّا لَنْ نَّدْخُلَهَآ اَبَدًا مَّا دَامُوْا فِيْهَا ۖفَاذْهَبْ اَنْتَ وَرَبُّكَ فَقَاتِلَآ اِنَّا هٰهُنَا قٰعِدُوْنَ

qālū yā mūsā innā lan nadkhulahā abadam mā dāmū fīhā, fażhab anta wa rabbuka fa qātilā innā hāhunā qā‘idūn(a).

U ko: "E Musa! An tɛna don a kɔnɔ abada n'u be yen, o la, taga n'i Matigi ye, ka kɛlɛ kɛ n'aw fila bɛɛ ye. An ka to yan dɔrɔn."

قَالَ رَبِّ اِنِّيْ لَآ اَمْلِكُ اِلَّا نَفْسِيْ وَاَخِيْ فَافْرُقْ بَيْنَنَا وَبَيْنَ الْقَوْمِ الْفٰسِقِيْنَ

qāla rabbi innī lā amliku illā nafsī wa akhī fafruq bainanā wa bainal-qaumil-fāsiqīn(a).

A (Musa) ko: "Ne Matigi, ne bɛ ne yɛrɛ ni ne balimacɛ dɔrɔn le mara. O ra, an bɔ o mɔgɔjuguw ra."

قَالَ فَاِنَّهَا مُحَرَّمَةٌ عَلَيْهِمْ اَرْبَعِيْنَ سَنَةً ۚيَتِيْهُوْنَ فِى الْاَرْضِۗ فَلَا تَأْسَ عَلَى الْقَوْمِ الْفٰسِقِيْنَ ࣖ

qāla fa innahā muḥarramatun ‘alaihim arba‘īna sanah(tan), yatīhūna fil-arḍ(i), falā ta'sa ‘alal qaumil-fāsiqīn(a).

(Ala) ko: "(N'o lo), o tuma na (jamana) banna u la saan binaani kɔnɔ, (o wagati kɔnɔ) u bena yaala yaala dugukolo kan ɲagaminin. O la, aw (Musa) kana dusukasi (ka miiri) o mɔgɔ juguw ka siniɲɛsigi la."

۞ وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَاَ ابْنَيْ اٰدَمَ بِالْحَقِّۘ اِذْ قَرَّبَا قُرْبَانًا فَتُقُبِّلَ مِنْ اَحَدِهِمَا وَلَمْ يُتَقَبَّلْ مِنَ الْاٰخَرِۗ قَالَ لَاَقْتُلَنَّكَ ۗ قَالَ اِنَّمَا يَتَقَبَّلُ اللّٰهُ مِنَ الْمُتَّقِيْنَ

watlu ‘alaihim naba'abnai ādama bil-ḥaqqi iż qarrabā qurbānan fa tuqubbila min aḥadihimā wa lam yutaqabbal minal-ākhar(i), qāla la'aqtulannak(a), qāla innamā yataqabbalullāhu minal-muttaqīn(a).

Ani ka tiɲɛ fɔ (Muhamadu) ye Adama dencɛ fila ka maana kan, tuma min na u fila bɛɛ ye saraka bɔ, u kelen (Habil) ka (saraka) sɔnna, tɔ kelen (Qabil) ma sɔn. A (Qabil) ko: «Tiɲɛ na, ne bɛna i faga tiɲɛ na!» A (Habil) ko: «Tiɲɛ na, Ala tɛ sɔn (saraka) ma Alaɲasiranbagaw dɔrɔn fɛ.»

لَىِٕنْۢ بَسَطْتَّ اِلَيَّ يَدَكَ لِتَقْتُلَنِيْ مَآ اَنَا۠ بِبَاسِطٍ يَّدِيَ اِلَيْكَ لِاَقْتُلَكَۚ اِنِّيْٓ اَخَافُ اللّٰهَ رَبَّ الْعٰلَمِيْنَ

la'im basaṭta ilayya yadaka litaqtulanī mā ana bibāsiṭiy yadiya ilaika li'aqtulak(a), innī akhāfullāha rabbal-‘ālamīn(a).

Tiɲɛ na, n'i (Qabil) y'i bolo wuli ne kan k'i faga, ne tɛna bolo wuli i kan k'i faga. Ne be siran Ala ɲɛ, diɲɛ bɛɛ Matigi.

اِنِّيْٓ اُرِيْدُ اَنْ تَبُوْۤاَ بِاِثْمِيْ وَاِثْمِكَ فَتَكُوْنَ مِنْ اَصْحٰبِ النَّارِۚ وَذٰلِكَ جَزٰۤؤُا الظّٰلِمِيْنَۚ

innī urīdu an tabū'a bi'iṡmī wa iṡmika fa takūna min aṣḥābin-nār(i), wa żālika jazā'uẓ-ẓālimīn(a).

Tiɲɛ na, ne b'a fɛ aw ka segi ka na ni ne ka jurumuw ye (fagali) ani aw yɛrɛ ka jurumuw, o tuma na, aw bena kɛ jahanama sigibagaw ye, o lo ye kojugukɛlaw sara ye.

فَطَوَّعَتْ لَهٗ نَفْسُهٗ قَتْلَ اَخِيْهِ فَقَتَلَهٗ فَاَصْبَحَ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

fa ṭawwa‘at lahū nafsuhū qatla akhīhi fa qatalahū fa aṣbaḥa minal-khāsirīn(a).

O la, nege (Qabil) y’a lasun k’a balimacɛ faga, o kɔ, a (tiɲɛn na) y’a faga, o la, a kɛra bɔnɛbagaw dɔ ye.

فَبَعَثَ اللّٰهُ غُرَابًا يَّبْحَثُ فِى الْاَرْضِ لِيُرِيَهٗ كَيْفَ يُوَارِيْ سَوْءَةَ اَخِيْهِ ۗ قَالَ يٰوَيْلَتٰٓى اَعَجَزْتُ اَنْ اَكُوْنَ مِثْلَ هٰذَا الْغُرَابِ فَاُوَارِيَ سَوْءَةَ اَخِيْۚ فَاَصْبَحَ مِنَ النّٰدِمِيْنَ ۛ

fa ba‘aṡallāhu gurābay yabḥaṡu fil-arḍi liyuriyahū kaifa yuwārī sau'ata akhīh(i), qāla yā wailatā a‘ajazta an akūna miṡla hāżal-gurābi fa uwāriya sau'ata akhī, fa aṣbaḥa minan-nādimīn(a).

O kɔ, Ala ye kanbele dɔ ci ka dugukolo sɔgɔ k’a yira a la (Qabil). A ka kan k’a balimacɛ suu don cogo min na. Qabil ko: "O, bɔnɛ ye ne ye! Mun na ne tɛ se ka nin kongokolon kɛ, ka se ka n balimacɛ sutura?" O kama, mɔgɔ minw bena nimisa, a bena kɛ olu dɔ ye.

مِنْ اَجْلِ ذٰلِكَ ۛ كَتَبْنَا عَلٰى بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اَنَّهٗ مَنْ قَتَلَ نَفْسًاۢ بِغَيْرِ نَفْسٍ اَوْ فَسَادٍ فِى الْاَرْضِ فَكَاَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيْعًاۗ وَمَنْ اَحْيَاهَا فَكَاَنَّمَآ اَحْيَا النَّاسَ جَمِيْعًا ۗوَلَقَدْ جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُنَا بِالْبَيِّنٰتِ ثُمَّ اِنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ بَعْدَ ذٰلِكَ فِى الْاَرْضِ لَمُسْرِفُوْنَ

min ajli żālik(a), katabnā ‘alā banī isrā'īla annahū man qatala nafsam bigairi nafsin au fasādin fil-arḍi fa ka'annamā qatalan-nāsa jamī‘ā(n), wa man aḥyāhā fa ka'annamā aḥyan-nāsa jamī‘ā(n), wa laqad jā'athum rusulunā bil-bayyināt(i), ṡumma inna kaṡīram minhum ba‘da żālika fil-arḍi lamusrifūn(a).

O la, an ye (sariya) latigɛ Isirayɛlidenw ye, ko ni mɔgɔ o mɔgɔ ye mɔgɔ faga, k’a sɔrɔ o tigi ye mɔgɔ wɛrɛ faga, walima k’a sɔrɔ a ye tiɲɛni kɛ dugukolo kan, o be kɛ i n’a fɔ a ye adamadenw bɛɛ faga. Ni mɔgɔ o mɔgɔ ka adamaden kelen niin mara, a bɛ i n’a fɔ a ka adamadenw bɛɛ niin mara. Tiɲɛ na, an ka ciden nana u fɛ ni kunnafoni gwɛninw ye. Nka o kɔ, u caaman tɛmɛna dugukolo dan na o kɔ.

اِنَّمَا جَزٰۤؤُا الَّذِيْنَ يُحَارِبُوْنَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ وَيَسْعَوْنَ فِى الْاَرْضِ فَسَادًا اَنْ يُّقَتَّلُوْٓا اَوْ يُصَلَّبُوْٓا اَوْ تُقَطَّعَ اَيْدِيْهِمْ وَاَرْجُلُهُمْ مِّنْ خِلَافٍ اَوْ يُنْفَوْا مِنَ الْاَرْضِۗ ذٰلِكَ لَهُمْ خِزْيٌ فِى الدُّنْيَا وَلَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

innamā jazā'ul-lażīna yuḥāribūnallāha wa rasūlahū wa yas‘auna fil-arḍi fasādan ay yuqattalū au yuṣallabū au tuqaṭṭa‘a aidīhim wa arjuluhum min khilāfin au yunfau minal-arḍ(i), żālika lahum khizyun fid-dun-yā wa lahum fil-ākhirati ‘ażābun ‘aẓīm(un).

Minw be Ala n’a ka ciden kɛlɛ ka tiɲɛni kɛ dugukolo kan, olu ka ɲangili ye ka faga dɔrɔn, walima k’u gwengwen kuruwa kan, walima k’u bolow n’u senw tigɛ kuruwa la, walima k’u gwɛn ka bɔ u ka soow kɔnɔ. O ye maroya le ye o fɛ dunuɲa ra, saya kɔ, o bɛna ɲanagbɛba sɔrɔ.

اِلَّا الَّذِيْنَ تَابُوْا مِنْ قَبْلِ اَنْ تَقْدِرُوْا عَلَيْهِمْۚ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

illal-lażīna tābū min qabli an taqdirū ‘alaihim, fa‘lamū annallāha gafūrur raḥīm(un).

Fo ni mɔgɔ minw nimisara ka kɔn i ka se ka o mara; o tuma na, aw k’a lɔn ko Ala ye yafalikɛla ye, hinɛbaga ye.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَابْتَغُوْٓا اِلَيْهِ الْوَسِيْلَةَ وَجَاهِدُوْا فِيْ سَبِيْلِهٖ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha wabtagū ilaihil-wasīlata wa jāhidū fī sabīlihī la‘allakum tufliḥūn(a).

Aw larabagaw! Aw ye siran Ala ɲɛ ani ka wasilah (sira) ɲini ka gwɛrɛ a la, ka jija (kɛlɛ) a ka sira kan, walisa aw ka se ka ɲɛtaga sɔrɔ.

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْ اَنَّ لَهُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا وَّمِثْلَهٗ مَعَهٗ لِيَفْتَدُوْا بِهٖ مِنْ عَذَابِ يَوْمِ الْقِيٰمَةِ مَا تُقُبِّلَ مِنْهُمْ ۚ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

innal-lażīna kafarū lau anna lahum mā fil-arḍi jamī‘aw wa miṡlahū ma‘ahū liyaftadū bihī min ‘ażābi yaumil-qiyāmati mā tuqubbila minhum, wa lahum ‘ażābun alīm(un).

Tiɲɛ na, kafiriw, ni dugukolo kan fɛɛn bɛɛ tun b’u fɛ, ani u tun y’o hakɛ (ka fara o kan) fara a kan walisa k’u yɛrɛ kunmabɔ ɲangili la lakunu loon na, o (kunmabɔsara) bɛɛ tun tɛna sɔn u fɛ. U (bele) be ɲangili jugu dɔ sɔrɔ.

يُرِيْدُوْنَ اَنْ يَّخْرُجُوْا مِنَ النَّارِ وَمَا هُمْ بِخٰرِجِيْنَ مِنْهَا ۖوَلَهُمْ عَذَابٌ مُّقِيْمٌ

yurīdūna ay yakhrujū minan-nāri wa mā hum bikhārijīna minhā, wa lahum ‘ażābun muqīm(un).

O b’a fɛ ka bɔ jahanama kɔnɔ, nka o tɛna se ka bɔ a ra. Ani, u bena ɲangili banbali sɔrɔ.

وَالسَّارِقُ وَالسَّارِقَةُ فَاقْطَعُوْٓا اَيْدِيَهُمَا جَزَاۤءًۢ بِمَا كَسَبَا نَكَالًا مِّنَ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

was-sāriqu was-sāriqatu faqṭa‘ū aidiyahumā jazā'am bimā kasabā nakālam minallāh(i), wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).

Cɛɛw ni muso minw be sonyali kɛ, aw k’u bolow tigɛ (i n’a fɔ) u ka kɛwalew sara ani Ala ka ɲangili. Ala fana ye sebagayatigi ye, a lɔnbaga lo.

فَمَنْ تَابَ مِنْۢ بَعْدِ ظُلْمِهٖ وَاَصْلَحَ فَاِنَّ اللّٰهَ يَتُوْبُ عَلَيْهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

faman tāba mim ba‘di ẓulmihī wa aṣlaḥa fa innallāha yatūbu ‘alaih(i), innallāha gafūrur raḥīm(un).

Nka ni mɔgɔ o mɔgɔ ka nimisa kojugu kɛnin kɔ, k’a yɛrɛ fisaya, o tuma na, tiɲɛ na, Ala sɔnna a ka nimisa ma. Tiɲɛ na, Ala ye yafalikɛla ye, hinɛbaga lo.

اَلَمْ تَعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ يُعَذِّبُ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَغْفِرُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

alam ta‘lam annallāha lahū mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), yu‘ażżibu may yasyā'u wa yagfiru limay yasyā'(u), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Aw m’a lɔn ko sankolo ni dugukolo masaya bɛɛ be Ala bolo, a b’a fɛ ka min ɲangi, a b’a fɛ ka yafa min ma. Ala ye sebaga ye fɛɛn bɛɛ kan.

۞ يٰٓاَيُّهَا الرَّسُوْلُ لَا يَحْزُنْكَ الَّذِيْنَ يُسَارِعُوْنَ فِى الْكُفْرِ مِنَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اٰمَنَّا بِاَفْوَاهِهِمْ وَلَمْ تُؤْمِنْ قُلُوْبُهُمْ ۛ وَمِنَ الَّذِيْنَ هَادُوْا ۛ سَمّٰعُوْنَ لِلْكَذِبِ سَمّٰعُوْنَ لِقَوْمٍ اٰخَرِيْنَۙ لَمْ يَأْتُوْكَ ۗ يُحَرِّفُوْنَ الْكَلِمَ مِنْۢ بَعْدِ مَوَاضِعِهٖۚ يَقُوْلُوْنَ اِنْ اُوْتِيْتُمْ هٰذَا فَخُذُوْهُ وَاِنْ لَّمْ تُؤْتَوْهُ فَاحْذَرُوْا ۗوَمَنْ يُّرِدِ اللّٰهُ فِتْنَتَهٗ فَلَنْ تَمْلِكَ لَهٗ مِنَ اللّٰهِ شَيْـًٔا ۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ لَمْ يُرِدِ اللّٰهُ اَنْ يُّطَهِّرَ قُلُوْبَهُمْ ۗ لَهُمْ فِى الدُّنْيَا خِزْيٌ ۖوَّلَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

yā ayyuhar-rasūlu lā yaḥzunkal-lażīna yusāri‘ūna fil-kufri minal-lażīna qālū āmannā bi'afwāhihim wa lam tu'min qulūbuhum - wa minal-lażīna hādū - sammā‘ūna lil-każibi sammā‘ūna liqaumin ākharīna lam ya'tūk(a), yuḥarrifūnal-kalima mim ba‘di mawāḍi‘ih(ī), yaqūlūna in ūtītum hāżā fa khuż­hu wa illam tu'tauhu faḥżarū, wa may yuridillāhu fitnatahū falan tamlika lahū minallāhi syai'ā(n), ulā'ikal-lażīna lam yuridillāhu ay yuṭahhira qulūbahum, lahum fid-dun-yā khizyuw wa lahum fil-ākhirati ‘ażābun ‘aẓīm(un).

E Ala (Muhamadu)! Kana nisɔngoya sabu u be ɲɔgɔn sɔsɔra u ka lannayabaliya la. O ye (filankafow) ye minw b’a fɔ n’u daa ye ko: «An lara a ra», hali k’a sɔrɔ o dusukun ma la a ra fɔlɔ, ani Yahutuw fana minw ka di tiɲɛ na ka (kibaruya) galonw mɛn ani minw ka di tiɲɛ na ka (kumaw) mɛn mɔgɔ wɛrɛw fɛ minw ma deli ka na aw fɛ. U ye kumadenw (Tawurata) yɛlɛma ka bɔ u kɔrɔ yɛrɛ yɛrɛ la. U ko: «Ni nin lo dira i ma (min yɛlɛmana), i ka sɔn o ma, ni fɛɛn dɔ dira i ma min tɛ nin ye, o tuma na, i k’i yɛrɛ kɔlɔsi.» Ala b’a fɛ mɔgɔ o mɔgɔ k’a to a ka tunu, i tɛ se ka ban foyi la Ala fɛ (k’a dɛmɛ) hali dɔɔni. O ye mɔgɔw ye, Ala t’a fɛ k’u dusukun saniya tugun. Dunuɲa nin kɔnɔ, u bena maloya ani saya kɔ, u bena ɲangiliba sɔrɔ.

سَمّٰعُوْنَ لِلْكَذِبِ اَكّٰلُوْنَ لِلسُّحْتِۗ فَاِنْ جَاۤءُوْكَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ اَوْ اَعْرِضْ عَنْهُمْ ۚوَاِنْ تُعْرِضْ عَنْهُمْ فَلَنْ يَّضُرُّوْكَ شَيْـًٔا ۗ وَاِنْ حَكَمْتَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِيْنَ

sammā‘ūna lil-każibi akkālūna lis-suḥt(i), fa in jā'ūka faḥkum bainahum au a‘riḍ ‘anhum, wa in tu‘riḍ ‘anhum falay yaḍurrūka syai'ā(n), wa in ḥakamta faḥkum bainahum bil-qisṭ(i), innallāha yuḥibbul-muqsiṭīn(a).

A ka di u ye kosɔbɛ ka ngalon kibaroya mɛn, u be haram (dumuni) caaman dumu. N’u (yahutuw) nana i fɛ (Muhamadu ka kiti ɲini), o tuma na, i ka kiti tigɛ u ni ɲɔgɔn cɛ walima i k’i yɛrɛ mabɔ u la, n’i y’i yɛrɛ mabɔ u la o tuma na, u tɛna foyi kɛ i la hali dɔɔni. Nka n’i ye desizɔn ta (u ka koo la), o tuma na, i ka desizɔn ta ni tilenninya ye. Tiɲɛ na, Ala be mɔgɔ tilenninw kanu.

وَكَيْفَ يُحَكِّمُوْنَكَ وَعِنْدَهُمُ التَّوْرٰىةُ فِيْهَا حُكْمُ اللّٰهِ ثُمَّ يَتَوَلَّوْنَ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ ۗوَمَآ اُولٰۤىِٕكَ بِالْمُؤْمِنِيْنَ ࣖ

wa kaifa yuḥakkimūnaka wa ‘indahumut-taurātu fīhā ḥukmullāhi ṡumma yatawallauna mim ba‘di żālik(a), wa mā ulā'ika bil-mu'minīn(a).

U bena i kɛ u ka kititigɛla ye cogo di, hali ni tawurata b’u bolo, Ala ka sariya be min kɔnɔ, o kɔ, u bena u yɛrɛ mabɔ i ka latigɛli la? Tiɲɛ na, u tɛ lanabagaw ye.

اِنَّآ اَنْزَلْنَا التَّوْرٰىةَ فِيْهَا هُدًى وَّنُوْرٌۚ يَحْكُمُ بِهَا النَّبِيُّوْنَ الَّذِيْنَ اَسْلَمُوْا لِلَّذِيْنَ هَادُوْا وَالرَّبّٰنِيُّوْنَ وَالْاَحْبَارُ بِمَا اسْتُحْفِظُوْا مِنْ كِتٰبِ اللّٰهِ وَكَانُوْا عَلَيْهِ شُهَدَاۤءَۚ فَلَا تَخْشَوُا النَّاسَ وَاخْشَوْنِ وَلَا تَشْتَرُوْا بِاٰيٰتِيْ ثَمَنًا قَلِيْلًا ۗوَمَنْ لَّمْ يَحْكُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْكٰفِرُوْنَ

innā anzalnat-taurāta fīhā hudaw wa nūr(un), yaḥkumu bihan-nabiyyūnal-lażīna aslamū lil-lażīna hādū war-rabbāniyyūna wal-aḥbāru bimastuḥfiẓū min kitābillāhi wa kānū ‘alaihi syuhadā'(a), falā takhsyawun-nāsa wakhsyauni wa lā tasytarū bi'āyātī ṡamanan qalīlā(n), wa mal lam yaḥkum bimā anzalallāhu fa ulā'ika humul-kāfirūn(a).

Can ra, anw le ka Tawurata kitabu jigi; a kɔnɔ, ɲɛminɛli ni yeelen be yen. Ni nin gafe ye, kiraw minw tun b’u yɛrɛ majigi Ala ye, olu tun be kiti tigɛ yahutuw ka koow la, i n’a fɔ u ka lɔnnikɛlaw n’u ka sarakalasebagaw tun b’a kɛ cogo min na, bari u tun cira ka Ala ka gafew mara ani u tun ye seerew ye o la. O ra, aw kana siran mɔgɔw ɲa, (nka) aw ye siran ne ɲa. Ani aw kana Ne ka vɛrisew feere sɔngɔ fitinin na. Minw ma kiti tigɛ ka kɛɲɛ ni Ala ka min jigi ye, olugu le ye kafiriw ye.

وَكَتَبْنَا عَلَيْهِمْ فِيْهَآ اَنَّ النَّفْسَ بِالنَّفْسِ وَالْعَيْنَ بِالْعَيْنِ وَالْاَنْفَ بِالْاَنْفِ وَالْاُذُنَ بِالْاُذُنِ وَالسِّنَّ بِالسِّنِّۙ وَالْجُرُوْحَ قِصَاصٌۗ فَمَنْ تَصَدَّقَ بِهٖ فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَّهٗ ۗوَمَنْ لَّمْ يَحْكُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

wa katabnā ‘alaihim fīhā annan-nafsa bin-nafsi wal-‘aina bil-‘aini wal-anfa bil-anfi wal-użuna bil-użuni was-sinna bis-sinni wal-jurūḥa qiṣāṣ(un), faman taṣaddaqa bihī fa huwa kaffāratul lah(ū), wa mal lam yaḥkum bimā anzalallāhu fa ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

An ye sariya latigɛ o ye a kɔnɔ (Tawurata) ko ɲanamaya ni ɲanamaya, ɲa ni ɲa, nun ni tulo, tulo ni tulo, ɲin ni ɲin, ani joli sara be yen. Ni mɔgɔ o mɔgɔ ye (jogo sara) to yen, o ye yafa ye a ye. Ni mɔgɔ o mɔgɔ ma kiti tigɛ ka kɛɲɛ ni Ala ka min jigira ye, o tigi ye kojugukɛlaw ye.

وَقَفَّيْنَا عَلٰٓى اٰثَارِهِمْ بِعِيْسَى ابْنِ مَرْيَمَ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ التَّوْرٰىةِ ۖوَاٰتَيْنٰهُ الْاِنْجِيْلَ فِيْهِ هُدًى وَّنُوْرٌۙ وَّمُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ التَّوْرٰىةِ وَهُدًى وَّمَوْعِظَةً لِّلْمُتَّقِيْنَۗ

wa qaffainā ‘alā āṡārihim bi‘īsabni maryama muṣaddiqal limā baina yadaihi minat-taurāh(ti), wa ātaināhul-injīla fīhi hudaw wa nūr(un), wa muṣaddiqal limā baina yadaihi minat-taurāti wa hudaw wa mau‘iẓatal lil-muttaqīn(a).

An ye taga n’u ka sira ye ka Yezu ci, Mariyamu dencɛ, ka Tawurata min tun be yen ka kɔn ale ɲɛ, o tiɲɛtigiya. An ye Kibaru Duman jigi a ma, min kɔnɔ, siratigɛ ni yeelen tun be yen, min tun be tawurata sinsin min tun nana ka kɔn a ɲɛ, ani siratigɛ ni ladili ye Alaɲasiranbagaw ye.

وَلْيَحْكُمْ اَهْلُ الْاِنْجِيْلِ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ فِيْهِۗ وَمَنْ لَّمْ يَحْكُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفٰسِقُوْنَ

walyaḥkum ahlul-injīli bimā anzalallāhu fīh(i), wa mal lam yaḥkum bimā anzalallāhu fa ulā'ika humul-fasiqūn(a).

Ani, Kibaru Duman kɔmɔgɔw ka koow latigɛ ka kɛɲɛ ni Ala ye min yira a kɔnɔ. Mɔgɔ o mɔgɔ ma koow latigɛ ka kɛɲɛ ni Ala ka min jigira ye, o tigi lo ye mɔgɔjuguw ye.

وَاَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْكِتٰبِ وَمُهَيْمِنًا عَلَيْهِ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعْ اَهْوَاۤءَهُمْ عَمَّا جَاۤءَكَ مِنَ الْحَقِّۗ لِكُلٍّ جَعَلْنَا مِنْكُمْ شِرْعَةً وَّمِنْهَاجًا ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَجَعَلَكُمْ اُمَّةً وَّاحِدَةً وَّلٰكِنْ لِّيَبْلُوَكُمْ فِيْ مَآ اٰتٰىكُمْ فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرٰتِۗ اِلَى اللّٰهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيْعًا فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ فِيْهِ تَخْتَلِفُوْنَۙ

wa anzalnā ilaikal-kitāba bil-ḥaqqi muṣaddiqal limā baina yadaihi minal-kitābi wa muhaiminan ‘alaihi faḥkum bainahum bimā anzalallāhu wa lā tattabi‘ ahwā'ahum ‘ammā jā'aka minal-ḥaqq(i), likullin ja‘alnā minkum syir‘ataw wa minhājā(n), wa lau syā'allāhu laja‘alakum ummataw wāḥidataw wa lākil liyabluwakum fī mā ātākum fastabiqul-khairāt(i), ilallāhi marji‘ukum jamī‘an fa yunabbi'ukum bimā kuntum fīhi takhtalifūn(a).

An ye kitabu (Alikurana) jigi i ma (Muhamadu) ka na ni tiɲɛ ye, min be kitabu minw jigira ka kɔn, u tiɲɛtigiya, k’u latanga, o la, i k’u ka koow latigɛ ka kɛɲɛ ni Ala ye min jigira, i kana tugu u sago kɔ ni tiɲɛ min nana i fɛ, o bilali la. An be sariyaw ni sira gwɛnin di aw cɛma mɔgɔw bɛɛ ma. Ni Ala tun b’a fɛ, a tun b’aw kɛ jama kelen ye (dɔrɔn), nka Ala b’a fɛ k’aw kɔrɔbɔ a ye nilifɛn minw di aw ma, o la, aw ka ɲɔgɔn sɔsɔ ka kɛwale ɲumanw kɛ. Aw bɛɛ bɛna sekɔ Ala le ma, o tuma na, aw tun bɛ sɔsɔli min kɛra fɔlɔfɔlɔ, a bɛna o yira aw ra.

وَاَنِ احْكُمْ بَيْنَهُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعْ اَهْوَاۤءَهُمْ وَاحْذَرْهُمْ اَنْ يَّفْتِنُوْكَ عَنْۢ بَعْضِ مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ اِلَيْكَۗ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاعْلَمْ اَنَّمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ اَنْ يُّصِيْبَهُمْ بِبَعْضِ ذُنُوْبِهِمْ ۗوَاِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ النَّاسِ لَفٰسِقُوْنَ

wa aniḥkum bainahum bimā anzalallāhu wa lā tattabi‘ ahwā'ahum waḥżarūhum ay yaftinūka ‘am ba‘ḍi mā anzalallāhu ilaik(a), fa in tawallau fa‘lam annamā yurīdullāhu ay yuṣībahum biba‘ḍi żunūbihim, wa inna kaṡīram minan-nāsi lafāsiqūn(a).

ani ka koow latigɛ u ni ɲɔgɔn cɛ ka kɛɲɛ ni Ala ka min jigi ye, ani kana tugu u sago kɔ. Aw ye aw yɛrɛ kɔrɔsi o ra, janko Ala ka min jigi aw kan, o kana aw lafiri o ra. N’u y’u yɛrɛ mabɔ (Ala ye sariya min jigi), aw k’a lɔn ko Ala b’a fɛ ka bɔnɛ lase u ma u ka jurumu dɔw kosɔn. Ani tiɲɛn na, adamadenw fanba ye mɔgɔ juguw ye.

اَفَحُكْمَ الْجَاهِلِيَّةِ يَبْغُوْنَۗ وَمَنْ اَحْسَنُ مِنَ اللّٰهِ حُكْمًا لِّقَوْمٍ يُّوْقِنُوْنَ ࣖ

afaḥukmul-jāhiliyyati yabgūn(a), wa man aḥsanu minallāhi ḥukmal liqaumiy yūqinūn(a).

Jahiliya sariya juman lo b’a fɛ? Mɔgɔ minw lara u ka diinan na, jɔn lo ka sariya ka fisa ni Ala ta ye?

۞ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوا الْيَهُوْدَ وَالنَّصٰرٰٓى اَوْلِيَاۤءَ ۘ بَعْضُهُمْ اَوْلِيَاۤءُ بَعْضٍۗ وَمَنْ يَّتَوَلَّهُمْ مِّنْكُمْ فَاِنَّهٗ مِنْهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżul-yahūda wan-naṣārā auliyā'(a), ba‘ḍuhum auliyā'u ba‘ḍ(in), wa may yatawallahum minkum fa innahū minhum, innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

Aw larabagaw! I kana Yahudiyaw ni kerecɛnw kɛ i teri sɔbɛw ye; o bɛ ɲɔgɔn latanga. Aw cɛma, min y'u kɛ teri sɔbɛw ye, o tigi b'u cɛma. Tiɲɛ na, Ala tɛ kojugukɛlaw bila sira kan.

فَتَرَى الَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌ يُّسَارِعُوْنَ فِيْهِمْ يَقُوْلُوْنَ نَخْشٰٓى اَنْ تُصِيْبَنَا دَاۤىِٕرَةٌ ۗفَعَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّأْتِيَ بِالْفَتْحِ اَوْ اَمْرٍ مِّنْ عِنْدِهٖ فَيُصْبِحُوْا عَلٰى مَآ اَسَرُّوْا فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ نٰدِمِيْنَۗ

fa taral-lażīna fī qulūbihim maraḍuy yusāri‘ūna fīhim yaqūlūna nakhsyā an tuṣībanā dā'irah(tun), fa ‘asallāhu ay ya'tiya bil-fatḥi au amrim min ‘indihī fa yuṣbiḥū ‘alā mā asarrū fī anfusihim nādimīn(a).

O tuma na, i bena mɔgɔw ye minw dusukun banana, u be sin ka gwɛrɛ u la (Yawudiw ni kerecɛnw), k’a fɔ ko: “An be siranna kasaara ɲɛ.” Jigiya b’a la ko Ala bena see sɔrɔ (a ka ciden fɛ), walima ka latigɛli dɔ bɔ a fɛ, walisa u ka nimisa u ye min dogo u yɛrɛ kɔnɔ.

وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَهٰٓؤُلَاۤءِ الَّذِيْنَ اَقْسَمُوْا بِاللّٰهِ جَهْدَ اَيْمَانِهِمْۙ اِنَّهُمْ لَمَعَكُمْۗ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فَاَصْبَحُوْا خٰسِرِيْنَ

wa yaqūlul-lażīna āmanū ahā'ulā'il-lażīna aqsamū billāhi jahda aimānihim, innahum lama‘akum, ḥabiṭat a‘māluhum fa aṣbaḥū khāsirīn(a).

Lanabagaw bɛna a fɔ ko: «Yala nin le ye mɔgɔ ye min bɛ kali Ala tɔgɔ ra, ko o bɛ ni aw ye tiɲɛ na wa?» O ta kɛwalew bɛɛ kɛra gbansanw le ye, o kosɔn o bɛ kɛ bɔnɔbagatɔw le ye.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَنْ يَّرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِيْنِهٖ فَسَوْفَ يَأْتِى اللّٰهُ بِقَوْمٍ يُّحِبُّهُمْ وَيُحِبُّوْنَهٗٓ ۙاَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ اَعِزَّةٍ عَلَى الْكٰفِرِيْنَۖ يُجَاهِدُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلَا يَخَافُوْنَ لَوْمَةَ لَاۤىِٕمٍ ۗذٰلِكَ فَضْلُ اللّٰهِ يُؤْتِيْهِ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū may yartadda minkum ‘an dīnihī fa saufa ya'tillāhu biqaumiy yuḥibbuhum wa yuḥibbūnah(ū), ażillatin ‘alal-mu'minīna a‘izzatin ‘alal-kāfirīn(a), yujāhidūna fī sabīlillāhi wa lā yakhāfūna laumata lā'im(in), żālika faḍlullāhi yu'tīhi may yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).

Aw larabagaw! Aw cɛma, mɔgɔ o mɔgɔ mana ban a ka diinan na, o tuma na, Ala bena jama dɔ lawuli, a bena u kanu, u fana bena a kanu, ka dususuman kɛ lanabagaw la, nka ka gwɛlɛya kafiriw ma, minw be jijali kɛ Ala sira kan, ani minw tɛ siran kɔrɔfɔli kanubagaw ka nɛni ɲɛ. O ye Ala ka nilifɛn ye, a b’a di min ma, a b’o di a ma. Ala ye fɛn bɛɛ laminibaga ye (a ka nilifɛn) ye, fɛn bɛɛ lɔnbaga lo.

اِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوا الَّذِيْنَ يُقِيْمُوْنَ الصَّلٰوةَ وَيُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَهُمْ رٰكِعُوْنَ

innamā waliyyukumullāhu wa rasūluhū wal-lażīna āmanul-lażīna yuqīmūnaṣ-ṣalāta wa yu'tūnaz-zakāta wa hum rāki‘ūn(a).

Tiɲɛ na, aw ka dɛmɛbaga kelenpe ye Ala ye, a ka ciden, ani lanabagaw, minw be delili kɛ ani ka zaka sara, k’a sɔrɔ u be kolo (Ala ma).

وَمَنْ يَّتَوَلَّ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فَاِنَّ حِزْبَ اللّٰهِ هُمُ الْغٰلِبُوْنَ ࣖ

wa may yatawallallāha wa rasūlahū wal-lażīna āmanū fa inna ḥizballāhi humul-gālibūn(a).

Ni mɔgɔ o mɔgɔ ka Ala, a ka ciden, ani lanabagaw kɛ a dɛmɛbagaw ye, tiɲɛ na, Ala ka mɔgɔw (diinan) le bɛ se sɔrɔ.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوا الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا دِيْنَكُمْ هُزُوًا وَّلَعِبًا مِّنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَالْكُفَّارَ اَوْلِيَاۤءَۚ وَاتَّقُوا اللّٰهَ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżul-lażīnattakhażū dīnakum huzuwaw wa la‘ibam minal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum wal-kuffāra auliyā'(a), wattaqullāha in kuntum mu'minīn(a).

Aw larabagaw! Aw kana aw ka ɲɛmɔgɔw kɛ mɔgɔw ye minw b’aw ka diinɛ kɛ yɛlɛkofɛn ye ani tulonfɛn ye, (o kɔrɔ) kitabu dira minw ma ka kɔn aw ɲɛ ani kafiriw (shirikiw) cɛma. Ni aw ye lanabagaw ye, aw ye siran Ala ɲa.

وَاِذَا نَادَيْتُمْ اِلَى الصَّلٰوةِ اتَّخَذُوْهَا هُزُوًا وَّلَعِبًا ۗذٰلِكَ بِاَ نَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَعْقِلُوْنَ

wa iżā nādaitum ilaṣ-ṣalātittakhażūhā huzuwaw wa la‘ibā(n), żālika bi'annahum qaumul lā ya‘qilūn(a).

Ani n’i ye (u) weele ka (kɛ) delili la, u b’a kɛ yɛlɛkofɛn ye ani tulonkɛfɛn ye. O kɛra sabu o ye mɔgɔw ye minw tɛ faamuri kɛ.

قُلْ يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ هَلْ تَنْقِمُوْنَ مِنَّآ اِلَّآ اَنْ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْنَا وَمَآ اُنْزِلَ مِنْ قَبْلُۙ وَاَنَّ اَكْثَرَكُمْ فٰسِقُوْنَ

qul yā ahlal-kitābi hal tanqimūna minnā illā an āmannā billāhi wa mā unzila ilainā wa mā unzila min qabl(u), wa anna akṡarakum fāsiqūn(a).

A fɔ ko: "E kitabu tigiw! Yala aw b'a miiri ko an filila, k'a sɔrɔ an lara Ala la, min jigira an ma, ani min jigira ka kɔn o ɲɛ wa? Tiɲɛ na, aw fanba ye mɔgɔjuguw ye."

قُلْ هَلْ اُنَبِّئُكُمْ بِشَرٍّ مِّنْ ذٰلِكَ مَثُوْبَةً عِنْدَ اللّٰهِ ۗمَنْ لَّعَنَهُ اللّٰهُ وَغَضِبَ عَلَيْهِ وَجَعَلَ مِنْهُمُ الْقِرَدَةَ وَالْخَنَازِيْرَ وَعَبَدَ الطَّاغُوْتَۗ اُولٰۤىِٕكَ شَرٌّ مَّكَانًا وَّاَضَلُّ عَنْ سَوَاۤءِ السَّبِيْلِ

qul hal unabbi'ukum bisyarrim min żālika maṡūbatan ‘indallāh(i), mal la‘anahullāhu wa gaḍiba ‘alaihi wa ja‘ala minhumul-qiradata wal-khanāzīra wa ‘abadaṭ-ṭāgūt(a), ulā'ika syarrum makānaw wa aḍallu ‘an sawā'is-sabīl(i).

A fɔ (Muhamadu) ko: "Yala ne bena mɔgɔw fɔ aw ye, minw ka sara ka jugu ni (mɔgɔjuguw) ye Ala ɲɛɛ kɔrɔ wa? O ye mɔgɔw ye minw danganin lo ani u diminin lo Ala kɔrɔ, minw kɛra kongokolonw ni lɛɛw ye, ani (minw be) Thaghut bato." U be yɔrɔ jugu la ani u tununa ka bɔ sira tilennin kan ka tɛmɛ fɔlɔ kan.

وَاِذَا جَاۤءُوْكُمْ قَالُوْٓا اٰمَنَّا وَقَدْ دَّخَلُوْا بِالْكُفْرِ وَهُمْ قَدْ خَرَجُوْا بِهٖ ۗوَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا كَانُوْا يَكْتُمُوْنَ

wa iżā jā'ūkum qālū āmannā wa qad dakhalū bil-kufri wa hum qad kharajū bih(ī), wallāhu a‘lamu bimā kānū yaktumūn(a).

Ni o (Yawudiw walima filankafow) nana i fɛ, o b’a fɔ ko: «An lara a ra», hali ni o nana i fɛ ni lannayabali ye, o fana tagara; o bɛ min dogo, Ala le ka o lɔn ka ɲa.

وَتَرٰى كَثِيْرًا مِّنْهُمْ يُسَارِعُوْنَ فِى الْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَاَكْلِهِمُ السُّحْتَۗ لَبِئْسَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa tarā kaṡīram minhum yusāri‘ūna fil-iṡmi wal-‘udwāni wa aklihimus-suḥt(a), labi'sa mā kānū ya‘malūn(a).

Ani, i bena u caaman ye (Yahutuw) u be ɲɔgɔn sɔsɔra ka jurumuw kɛ, ka juguya kɛ ani ka fɛɛn nɔgɔninw dumu. U ye min kɛ, o ka jugu kosɔbɛ.

لَوْلَا يَنْهٰىهُمُ الرَّبّٰنِيُّوْنَ وَالْاَحْبَارُ عَنْ قَوْلِهِمُ الْاِثْمَ وَاَكْلِهِمُ السُّحْتَۗ لَبِئْسَ مَا كَانُوْا يَصْنَعُوْنَ

lau lā yanhāhumur-rabbāniyyūna wal-aḥbāru ‘an qaulihimul-iṡma wa aklihimus-suḥt(a), labi'sa mā kānū yaṣna‘ūn(a).

Mun na u ka diinan mɔgɔkɔrɔw n’u ka sarakalasebagaw t’u bali ka ngalon kumaw fɔ ani ka haramufɛnw dumu? U ye min kɛ, o ka jugu kosɔbɛ.

وَقَالَتِ الْيَهُوْدُ يَدُ اللّٰهِ مَغْلُوْلَةٌ ۗغُلَّتْ اَيْدِيْهِمْ وَلُعِنُوْا بِمَا قَالُوْا ۘ بَلْ يَدٰهُ مَبْسُوْطَتٰنِۙ يُنْفِقُ كَيْفَ يَشَاۤءُۗ وَلَيَزِيْدَنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ مَّآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ طُغْيَانًا وَّكُفْرًاۗ وَاَلْقَيْنَا بَيْنَهُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاۤءَ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِۗ كُلَّمَآ اَوْقَدُوْا نَارًا لِّلْحَرْبِ اَطْفَاَهَا اللّٰهُ ۙوَيَسْعَوْنَ فِى الْاَرْضِ فَسَادًاۗ وَاللّٰهُ لَا يُحِبُّ الْمُفْسِدِيْنَ

wa qālatil-yahūdu yadullāhi maglūlah(tun), gullat aidīhim wa lu‘inū bimā qālū, bal yadāhu mabsūṭatān(i), yunfiqu kaifa yasyā'(u), wa layazīdanna kaṡīram minhum mā unzila ilaika mir rabbika ṭugyānaw wa kufrā(n), wa alqainā bainahumul-‘adāwata wal-bagḍā'a ilā yaumil-qiyāmah(ti), kullamā auqadū nāral lil-ḥarbi aṭfa'ahallāh(u), wa yas‘auna fil-arḍi fasādā(n), wallāhu lā yuḥibbul-mufsidīn(a).

Yahutuw ko: “Ala borow sirinin lo.” Tiɲɛ na, o bolow le sirinin lo ni jɔlɔkɔ ye, olugu le danganin lo o ka kumaw kosɔn, hali ni Ala bolo fila bɛɛ dayɛlɛnin lo; A be balo di i n’a fɔ a b’a fɛ cogo min na. Ani (alikurana) min jigira i ma ka bɔ i Matigi fɛ, siga t’a la, o bena dɔ fara u fanba ka kanminɛ ni kafiri kan. An ka juguya ni kɔniya don o ni ɲɔgɔn cɛ fɔ ka taga se lahara. Tuma o tuma n’u ye kɛlɛ tasuma mɛnɛ, Ala tun b’a faga. Ani, u b’a ɲini (ka) halaki dugukolo kan. Tiɲɛnikɛlaw fana man di Ala ye.

وَلَوْ اَنَّ اَهْلَ الْكِتٰبِ اٰمَنُوْا وَاتَّقَوْا لَكَفَّرْنَا عَنْهُمْ سَيِّاٰتِهِمْ وَلَاَدْخَلْنٰهُمْ جَنّٰتِ النَّعِيْمِ

wa lau anna ahlal-kitābi āmanū wattaqau lakaffarnā ‘anhum sayyi'ātihim wa la'adkhalnāhum jannātin-na‘īm(i).

Ni kitabu mɔgɔw tun lara, ka Alaɲasiranw kɛ, an tun bɛna o ta filiw jɔsi, ka o ladon alijɛnɛw kɔnɔ, minw fanin bɛ nisɔndiya la.

وَلَوْ اَنَّهُمْ اَقَامُوا التَّوْرٰىةَ وَالْاِنْجِيْلَ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْهِمْ مِّنْ رَّبِّهِمْ لَاَكَلُوْا مِنْ فَوْقِهِمْ وَمِنْ تَحْتِ اَرْجُلِهِمْۗ مِنْهُمْ اُمَّةٌ مُّقْتَصِدَةٌ ۗ وَكَثِيْرٌ مِّنْهُمْ سَاۤءَ مَا يَعْمَلُوْنَ ࣖ

wa lau annahum aqāmut-taurāta wal-injīla wa mā unzila ilaihim mir rabbihim la'akalū min fauqihim wa min taḥti arjulihim, minhum ummatum muqtaṣidah(tun), wa kaṡīrum minhum sā'a mā ya‘malūn(a).

Ni u tun be Tawurata, Kibaru Duman ani (Akurana) sariyaw labato tiɲɛn na, u tun bena dumuni sɔrɔ u sanfɛ ani u seen jukɔrɔ. Mɔgɔ hɔɔrɔnw ni kanminɛli jɛnkulu dɔ tun b’u cɛma. Ani, u caaman ka jugu kosɔbɛ u ka koow la.

۞ يٰٓاَيُّهَا الرَّسُوْلُ بَلِّغْ مَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ ۗوَاِنْ لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسٰلَتَهٗ ۗوَاللّٰهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ

yā ayyuhar-rasūlu ballig mā unzila ilaika mir rabbik(a), wa illam taf‘al famā ballagta risālatah(ū), wallāhu ya‘ṣimuka minan-nās(i), innallāha lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).

E, Ciraden! I Matigi ye min yira i la, i k’o fɔ i ye. N’i ​​m’o kɛ (min yamaruya dira i ma) o kɔrɔ ko i t’a ka cikan lase mɔgɔw ma. Ani Ala b’aw tanga adamadenw ma (juguya). Can ra, Ala tɛ kafiriw bila sira kan.

قُلْ يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ لَسْتُمْ عَلٰى شَيْءٍ حَتّٰى تُقِيْمُوا التَّوْرٰىةَ وَالْاِنْجِيْلَ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكُمْ مِّنْ رَّبِّكُمْ ۗوَلَيَزِيْدَنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ مَّآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ طُغْيَانًا وَّكُفْرًاۚ فَلَا تَأْسَ عَلَى الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ

qul yā ahlal-kitābi lastum ‘alā syai'in ḥattā tuqīmut-taurāta wal-injīla wa mā unzila ilaikum mir rabbikum, wa layazīdanna kaṡīram minhum mā unzila ilaika mir rabbika ṭugyānaw wa kufrā(n), falā ta'sa ‘alal-qaumil-kāfirīn(a).

A fɔ (Muhamadu) ko: "E kitabu tigiw! Aw tɛ jati diinɛmɔgɔw ye hali dɔɔni fo n'aw ye tawurata, Kibaru Duman ani (Akurana) kalanw sabati, aw Matigi ye minw jigi aw kan." I Matigi ye min jigi i kan, siga t’a la, o bena u caaman kɛ murutiw ye, ka murutili kɛ u la, o la, i kana jigi tigɛ kafiriw la.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَالَّذِيْنَ هَادُوْا وَالصَّابِـُٔوْنَ وَالنَّصٰرٰى مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

innal-lażīna āmanū wal-lażīna hādū waṣ-ṣābi'ūna wan-naṣārā man āmana billāhi wal-yaumil-ākhiri wa ‘amila ṣāliḥan falā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Tiɲɛ na, minw lara a la, yahutuw, shabiyɛnw ani kerecɛnw, ni mɔgɔ o mɔgɔ lara Ala la, laban loon na, ka kɛwali ɲumanw kɛ, o tuma na, hami tɛ u la, u tɛ dusukasi.

لَقَدْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ وَاَرْسَلْنَآ اِلَيْهِمْ رُسُلًا ۗ كُلَّمَا جَاۤءَهُمْ رَسُوْلٌۢ بِمَا لَا تَهْوٰٓى اَنْفُسُهُمْۙ فَرِيْقًا كَذَّبُوْا وَفَرِيْقًا يَّقْتُلُوْنَ

laqad akhażnā mīṡāqa banī isrā'īla wa arsalnā ilaihim rusulā(n), kullamā jā'ahum rasūlum bimā lā tahwā anfusuhum, farīqan każżabū wa farīqay yaqtulūn(a).

Tiɲɛ na, an ye jɛnɲɔgɔnya bɔ Isirayɛlidenw fɛ, an ye cidenw ci u fɛ. Nka ciden kelen kelen bɛɛ nana ni fɛɛn dɔ ye u fɛ min tun tɛ bɛn n’u sago ye, (o la) u ye dɔw (cidenw) ngalon tigɛ ani u ye dɔw faga.

وَحَسِبُوْٓا اَلَّا تَكُوْنَ فِتْنَةٌ فَعَمُوْا وَصَمُّوْا ثُمَّ تَابَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ ثُمَّ عَمُوْا وَصَمُّوْا كَثِيْرٌ مِّنْهُمْۗ وَاللّٰهُ بَصِيْرٌۢ بِمَا يَعْمَلُوْنَ

wa ḥasibū allā takūna fitnatun fa ‘amū wa ṣammū ṡumma tāballāhu ‘alaihim ṡumma ‘amū wa ṣammū kaṡīrum minhum, wallāhu baṣīrum bimā ya‘malūn(a).

Ani u tun b’a miiri ko balawo si tɛna kɛ (u ye kiraw fagali fɛ), o la u kɛra fiyentɔw ni tulogwerenw ye, o kɔ, Ala sɔnna u ka nimisali ma, o kɔ, u caman kɛra fiyentɔw ni tulogwerenw ye. O bɛ min kɛ, Ala bɛ o bɛɛ ye.

لَقَدْ كَفَرَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ هُوَ الْمَسِيْحُ ابْنُ مَرْيَمَ ۗوَقَالَ الْمَسِيْحُ يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اعْبُدُوا اللّٰهَ رَبِّيْ وَرَبَّكُمْ ۗاِنَّهٗ مَنْ يُّشْرِكْ بِاللّٰهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللّٰهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ وَمَأْوٰىهُ النَّارُ ۗوَمَا لِلظّٰلِمِيْنَ مِنْ اَنْصَارٍ

laqad kafaral-lażīna qālū innallāha huwal-masīḥubnu maryam(a), wa qālal-masīḥu yā banī isrā'īla‘budullāha rabbī wa rabbakum, innahū may yusyrik billāhi faqad ḥarramallāhu ‘alaihil-jannata wa ma'wāhun nār(u), wa mā liẓ-ẓālimīna min anṣār(in).

Tiɲɛ na, minw b'a fɔ ko: «Tiɲɛ na, Ala le ye Mariyamu dencɛ ye, olu banna.» Hali ni Al-Masih (a yɛrɛ) ko: "E Isirayɛlidenw, aw ka Ala bato, ne ka Matigi ani aw ka Matigi." Tiɲɛ na, ni mɔgɔ o mɔgɔ ye (fɛn o fɛɛn) kɛ Ala ye, o tuma na, Ala ye sankolo bali o tigi ye, a yɔrɔ ye jahanama ye. Dɛmɛbaga tɛ mɔgɔ terenbariw fɛ fana.

لَقَدْ كَفَرَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ ثَالِثُ ثَلٰثَةٍ ۘ وَمَا مِنْ اِلٰهٍ اِلَّآ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ ۗوَاِنْ لَّمْ يَنْتَهُوْا عَمَّا يَقُوْلُوْنَ لَيَمَسَّنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

laqad kafaral-lażīna qālū innallāha ṡāliṡu ṡalāsah(tin), wa mā min ilāhin illā ilāhuw wāḥid(un), wa illam yantahū ‘ammā yaqūlūna layamassannal-lażīna kafarū minhum ‘ażābun alīm(un).

Tiɲɛ na, minw b’a fɔ ko Ala ye o saba dɔ ye, olu ka banna, hali ni ala wɛrɛ tɛ yen (min ka kan ka bato) ni Ala kelenpe tɛ. U be min fɔra, n'u m'o dabila, u cɛma minw be kafiriw la, olu bena ɲangiliba dɔ sɔrɔ, siga t'a la.

اَفَلَا يَتُوْبُوْنَ اِلَى اللّٰهِ وَيَسْتَغْفِرُوْنَهٗۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

afalā yatūbūna ilallāhi wa yastagfirūnah(ū), wallāhu gafūrur raḥīm(un).

Mun na u tɛ nimisa Ala fɛ ka yafa ɲini a fɛ? Ala ye yafali ye, hinɛbaga lo.

مَا الْمَسِيْحُ ابْنُ مَرْيَمَ اِلَّا رَسُوْلٌۚ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُۗ وَاُمُّهٗ صِدِّيْقَةٌ ۗ كَانَا يَأْكُلَانِ الطَّعَامَ ۗ اُنْظُرْ كَيْفَ نُبَيِّنُ لَهُمُ الْاٰيٰتِ ثُمَّ انْظُرْ اَنّٰى يُؤْفَكُوْنَ

mal-masīḥubnu maryama illā rasūl(un), qad khalat min qablihir rusul(u), wa ummuhū ṣiddīqah(tun), kānā ya'kulāniṭ-ṭa‘ām(a), unẓur kaifa nubayyinu lahumul-āyāti ṡummanẓur annā yu'fakūn(a).

Masiya, Mariyamu dencɛ, tun ye Ciden dɔrɔn lo ye. Ka kɔn o ɲɛ, ciden caaman tun tɛmɛna. Ani, a bamuso tun ye mɔgɔ ye min tugura tiɲɛn kɔ. U fila bɛɛ ka teli ka dumuni kɛ. Aw k’a filɛ An be vɛrisew (sebagaya tagamasiɲɛw) ɲɛfɔ cogo min na u ye (Kitamɔgɔw), o kɔ, aw k’a filɛ u be yɛlɛma cogo min na (u ka negelakow fɛ)

قُلْ اَتَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَمْلِكُ لَكُمْ ضَرًّا وَّلَا نَفْعًا ۗوَاللّٰهُ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

qul ata‘budūna min dūnillāhi mā lā yamliku lakum ḍarraw wa lā naf‘ā(n), wallāhu huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

A fɔ (Muhamadu) ko: «Mun na aw be fɛɛn wɛrɛ bato min tɛ Ala ye, fɛɛn min tɛ se ka balawo lase aw ma, min tɛ (fana) aw nafa?» Ala ye ko bɛɛ mɛnbaga ye, ko bɛɛ lɔnbaga lo.

قُلْ يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ لَا تَغْلُوْا فِيْ دِيْنِكُمْ غَيْرَ الْحَقِّ وَلَا تَتَّبِعُوْٓا اَهْوَاۤءَ قَوْمٍ قَدْ ضَلُّوْا مِنْ قَبْلُ وَاَضَلُّوْا كَثِيْرًا وَّضَلُّوْا عَنْ سَوَاۤءِ السَّبِيْلِ ࣖ

qul yā ahlal-kitābi lā taglū fī dīnikum gairal-ḥaqqi wa lā tattabi‘ū ahwā'a qaumin qad ḍallū min qablu wa aḍallū kaṡīraw wa ḍallū ‘an sawā'is-sabīl(i).

A fɔ (Muhamadu) ko: "E kitabu tigiw! Aw kana danbe kɛ cogoya dɔw la minw tɛ tiɲɛ ye aw ka diinɛ kɔnɔ. Ani minw tununa ka kɔrɔ, minw tun ye mɔgɔ caman lafili, ani u yɛrɛw tununa ka bɔ sira tilennin kan, aw kana tugu olu ka negelakow kɔ."

لُعِنَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْۢ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ عَلٰى لِسَانِ دَاوٗدَ وَعِيْسَى ابْنِ مَرْيَمَ ۗذٰلِكَ بِمَا عَصَوْا وَّكَانُوْا يَعْتَدُوْنَ

lu‘inal-lażīna kafarū mim banī isrā'īla ‘alā lisāni dāwūda wa ‘īsabni maryam(a), żālika bimā ‘aṣaw wa kānū ya‘tadūn(a).

Kafiri minw bɔra Israɛldenw na, olu danga Dawuda ni Mariyamu dencɛ Yezu ka kumaw fɛ. O be kɛ sabu u tɛ mɛnni kɛ ani u be tɛmɛ dan na tuma bɛɛ.

كَانُوْا لَا يَتَنَاهَوْنَ عَنْ مُّنْكَرٍ فَعَلُوْهُۗ لَبِئْسَ مَا كَانُوْا يَفْعَلُوْنَ

kānū lā yatanāhauna ‘am munkarin fa‘alūh(u), labi'sa mā kānū yaf‘alūn(a).

U be koo jugu minw kɛ tuma bɛɛ, u tɛ ɲɔgɔn bali k’o kɛ. U ye min kɛ, o ka jugu kosɔbɛ.

تَرٰى كَثِيْرًا مِّنْهُمْ يَتَوَلَّوْنَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا ۗ لَبِئْسَ مَا قَدَّمَتْ لَهُمْ اَنْفُسُهُمْ اَنْ سَخِطَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ وَفِى الْعَذَابِ هُمْ خٰلِدُوْنَ

tarā kaṡīram minhum yatawallaunal-lażīna kafarū, labi'sa mā qaddamat lahum anfusuhum an sakhiṭallāhu ‘alaihim wa fil ‘ażābi hum khālidūn(a).

I b’a ye k’u caman be kafiriw (Alashiriw) dɛmɛna. Tiɲɛ na, u ye min kɛ u yɛrɛ la, o ka jugu kosɔbɛ, o ye Ala ka dimi ye, u bena to ɲangili banbali kɔnɔ.

وَلَوْ كَانُوْا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالنَّبِيِّ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْهِ مَا اتَّخَذُوْهُمْ اَوْلِيَاۤءَ وَلٰكِنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ فٰسِقُوْنَ

wa lau kānū yu'minūna billāhi wan-nabiyyi wa mā unzila ilaihi mattakhażūhum auliyā'a wa lākinna kaṡīram minhum fāsiqūn(a).

Ni u tun lara Ala la, ani kira (Muhamadu) la, ani min jigira a kan, u tun tɛna mushiriw kɛ u teri kantigiw ye. Nka, u caaman ye mɔgɔjuguw ye.

۞ لَتَجِدَنَّ اَشَدَّ النَّاسِ عَدَاوَةً لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوا الْيَهُوْدَ وَالَّذِيْنَ اَشْرَكُوْاۚ وَلَتَجِدَنَّ اَقْرَبَهُمْ مَّوَدَّةً لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوا الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّا نَصٰرٰىۗ ذٰلِكَ بِاَنَّ مِنْهُمْ قِسِّيْسِيْنَ وَرُهْبَانًا وَّاَنَّهُمْ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ ۔

latajidanna asyaddan-nāsi ‘adāwatal lil-lażīna āmanul-yahūda wal-lażīna asyrakū, wa latajidanna aqrabahum mawaddatal lil-lażīna āmanul-lażīna qālū innā naṣārā, żālika bi'anna minhum qissīsīna wa ruhbānaw wa annahum lā yastakbirūn(a).

Siga t’a la, i bena mɔgɔw sɔrɔ minw ka juguya ka bon lanabagaw ma, o ye yahutuw ni mushriw ye. Ani, siga t’a la, i bena mɔgɔ minw sɔrɔ, olu minw ka teriw be ɲɔgɔn fɛ ni lanabagaw ye, olu ye minw b’a fɔ ko: “Tiɲɛ na, anw ye kerecɛnw ye.” O kɛra sabu sarakalasebagaw ni mɔnpɛriw be yen u cɛma, (o fana) sabu u t’u yɛrɛ bonya.

وَاِذَا سَمِعُوْا مَآ اُنْزِلَ اِلَى الرَّسُوْلِ تَرٰٓى اَعْيُنَهُمْ تَفِيْضُ مِنَ الدَّمْعِ مِمَّا عَرَفُوْا مِنَ الْحَقِّۚ يَقُوْلُوْنَ رَبَّنَآ اٰمَنَّا فَاكْتُبْنَا مَعَ الشّٰهِدِيْنَ

wa iżā sami‘ū mā unzila ilar-rasūli tarā a‘yunahum tafīḍu minad-dam‘i mimmā ‘arafū minal-ḥaqq(i), yaqūlūna rabbanā āmannā faktubnā ma‘asy-syāhidīn(a).

O la, u ye min lamɛn (alikurana) jigira ciden (Muhamadu) ma, i y’a ye k’u ɲɛji bɔra tiɲɛ kosɔn, u tun ye min lɔn (ka bɔ u yɛrɛ ka gafew kɔnɔ), k’a fɔ ko: «E Matigi, an lara, o la, i k’an sɛbɛn ni minw ye seerew ye (Muhamadu ni Muhamadu ka tiɲɛ kan).

وَمَا لَنَا لَا نُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَمَا جَاۤءَنَا مِنَ الْحَقِّۙ وَنَطْمَعُ اَنْ يُّدْخِلَنَا رَبُّنَا مَعَ الْقَوْمِ الصّٰلِحِيْنَ

wa mā lanā lā nu'minu billāhi wa mā jā'anā minal-ḥaqq(i), wa naṭma‘u ay yudkhilanā rabbunā ma‘al-qaumiṣ-ṣāliḥīn(a).

Mun na an tɛna la Ala la, ani tiɲɛ min nana an fɛ, hali n’an b’a fɛ kosɔbɛ an Matigi k’an don mɔgɔ tilenninw cɛma?»

فَاَثَابَهُمُ اللّٰهُ بِمَا قَالُوْا جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ وَذٰلِكَ جَزَاۤءُ الْمُحْسِنِيْنَ

fa aṡābahumullāhu bimā qālū jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā, wa żālika jazā'ul-muḥsinīn(a).

O la, Ala y’u sara u ka kuma minw fɔra, (o ye alijɛnɛ ye, bajiw be jigi min jukɔrɔ, u bena to yen abada. O le ye sara ye (minw bɛ koɲuman kɛ).

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَحِيْمِ ࣖ

wal-lażīna kafarū wa każżabū bi'āyātinā ulā'ika aṣḥābul-jaḥīm(i).

Minw banna, ka ban an ka tagamasiyɛnw na, olu le ye jahanama sigibagaw ye.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُحَرِّمُوْا طَيِّبٰتِ مَآ اَحَلَّ اللّٰهُ لَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوْا ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tuḥarrimū ṭayyibāti mā aḥallallāhu lakum wa lā ta‘tadū, innallāha lā yuḥibbul-mu‘tadīn(a).

Aw larabagaw! Ala ye ɲuman min daga aw ye, aw kana o bali, aw kana tɛmɛ dan kan. Tiɲɛ na, mɔgɔ minw be dan tiɲɛ, olu man di Ala ye.

وَكُلُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ حَلٰلًا طَيِّبًا ۖوَّاتَّقُوا اللّٰهَ الَّذِيْٓ اَنْتُمْ بِهٖ مُؤْمِنُوْنَ

wa kulū mimmā razaqakumullāhu ḥalālan ṭayyibā(n), wattaqullāhal-lażī antum bihī mu'minūn(a).

Ala ye min di aw ma k’a kɛ balofɛn ɲuman ye, aw k’o dumu, ka siran Ala ɲɛ a la.

لَا يُؤَاخِذُكُمُ اللّٰهُ بِاللَّغْوِ فِيْٓ اَيْمَانِكُمْ وَلٰكِنْ يُّؤَاخِذُكُمْ بِمَا عَقَّدْتُّمُ الْاَيْمَانَۚ فَكَفَّارَتُهٗٓ اِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسٰكِيْنَ مِنْ اَوْسَطِ مَا تُطْعِمُوْنَ اَهْلِيْكُمْ اَوْ كِسْوَتُهُمْ اَوْ تَحْرِيْرُ رَقَبَةٍ ۗفَمَنْ لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلٰثَةِ اَيَّامٍ ۗذٰلِكَ كَفَّارَةُ اَيْمَانِكُمْ اِذَا حَلَفْتُمْ ۗوَاحْفَظُوْٓا اَيْمَانَكُمْ ۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمْ اٰيٰتِهٖ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

lā yu'ākhiżukumullāhu bil-lagwi fī aimānikum wa lākiy yu'ākhiżukum bimā ‘aqqattumul-aimān(a), fa kaffāratuhū iṭ‘āmu ‘asyarati masākīna min ausaṭi mā tuṭ‘imūna ahlīkum au kiswatuhum au taḥrīru raqabah(tin), famal lam yajid fa ṣiyāmu ṡalāṡati ayyām(in), żālika kaffāratu aimānikum iżā ḥalaftum, waḥfaẓū aimānakum, każālika yubayyinullāhu lakum āyātihī la‘allakum tasykurūn(a).

Ala t’i ɲangi i ka kaliw kosɔn i ma minw kɛ (ka kali), nka a b’i ɲangi i ka kali minw kɛra ni ŋaniya ye, o la, kafarat (kali tiɲɛni sara) ye fantan tan baloli ye, o ye ka bɔ dumuni na i be to ka min di i ka denbaya ma, walima ka fani di u ma walima ka baaraden dɔ bɔ kaso la. Min ma se k’o kɛ, o tuma na (a ka jugu) a ka sunɔgɔ tile saba kɔnɔ. I ka kali cogo le ye nin ye n’i be kali. Ani, i k’i ka layidu dafa. O cogo la, Ala b’a ka sariyaw ɲɛfɔ aw ye walisa aw ka se ka barikada (a ye).

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْاَنْصَابُ وَالْاَزْلَامُ رِجْسٌ مِّنْ عَمَلِ الشَّيْطٰنِ فَاجْتَنِبُوْهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū innamal-khamru wal-maisiru wal-anṣābu wal-azlāmu rijsum min ‘amalisy-syaiṭāni fajtanibūhu la‘allakum tufliḥūn(a).

Aw larabagaw! Tiɲɛn na, ka dɔrɔ min, ka tulon kɛ, ka (saraka bɔ) boliw ye ani ka nafolo caaman bɔ ni kama ye, o ye koo juguw ye ani u be Sutana ka kɛwalew dɔw la. O la, i ka yɔrɔ janya o (kɛwalew) la walisa i ka se ka kunnadiya sɔrɔ.

اِنَّمَا يُرِيْدُ الشَّيْطٰنُ اَنْ يُّوْقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاۤءَ فِى الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللّٰهِ وَعَنِ الصَّلٰوةِ فَهَلْ اَنْتُمْ مُّنْتَهُوْنَ

innamā yurīdusy-syaiṭānu ay yūqi‘a bainakumul-‘adāwata wal-bagḍā'a fil-khamri wal-maisiri wa yaṣuddakum ‘an żikrillāhi wa ‘aniṣ-ṣalāti fahal antum muntahūn(a).

Minni ni tulonkɛ fɛ, Sutana b’a fɛ ka juguya ni kɔniya dɔrɔn lo don aw cɛma, k’aw bali ka hakili to Ala la ani ka delili kɛ, o la, yala aw t’a fɛ k’o dabila wa?

وَاَطِيْعُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوا الرَّسُوْلَ وَاحْذَرُوْا ۚفَاِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّمَا عَلٰى رَسُوْلِنَا الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ

wa aṭī‘ullāha wa aṭī‘ur-rasūla waḥżarū, fa in tawallaitum fa‘lamū annamā ‘alā rasūlinal-balāgul-mubīn(u).

Aw ye Ala bonya, ka ciden bonya, ka aw yɛrɛ kɔlɔsi. N’i ​​y’i kɔ don, i k’a lɔn ko an ka ciden ka baara tun ye ka (cikan) fɔ ka gwɛ dɔrɔn.

لَيْسَ عَلَى الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ جُنَاحٌ فِيْمَا طَعِمُوْٓا اِذَا مَا اتَّقَوْا وَّاٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ ثُمَّ اتَّقَوْا وَّاٰمَنُوْا ثُمَّ اتَّقَوْا وَّاَحْسَنُوْا ۗوَاللّٰهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ ࣖ

laisa ‘alal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti ṡummattaqau wa āmanū ṡummattaqau wa aḥsanū, wallāhu yuḥibbul-muḥsinīn(a).

Minw limaniyara, ka kɛwale ɲumanw kɛ, jurumu tɛ olu la u ka dumunifɛnw na (ka kɔrɔ), n’u ye Alaɲasiranbaga ye, ka limaniya, ka kɛwali ɲumanw kɛ, o tuma na, u be to ka Alaɲasiran kɛ ani ka la a la, o tuma na, u (hali bi) Alaɲasiran be yen ani ka kɛwale ɲumanw kɛ. Mɔgɔ minw be koɲuman kɛ, olu le ka di Ala ye.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَيَبْلُوَنَّكُمُ اللّٰهُ بِشَيْءٍ مِّنَ الصَّيْدِ تَنَالُهٗٓ اَيْدِيْكُمْ وَرِمَاحُكُمْ لِيَعْلَمَ اللّٰهُ مَنْ يَّخَافُهٗ بِالْغَيْبِۚ فَمَنِ اعْتَدٰى بَعْدَ ذٰلِكَ فَلَهٗ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū layabluwannakumullāhu bisyai'im minaṣ-ṣaidi tanāluhū aidīkum wa rimāḥukum liya‘lamallāhu may yakhāfuhū bil-gaib(i), fa mani‘tadā ba‘da żālika fa lahū ‘ażābun alīm(un).

Aw larabagaw! Siga t’a la, Ala bena aw kɔrɔbɔ ni kongosogo ye, aw be se ka min sɔrɔ nɔgɔya la n’aw bolow n’aw ka nɛgɛw ye walisa Ala k’a lɔn mɔgɔ min be siran a ɲɛ, hali n’a t’a ye. Ni mɔgɔ o mɔgɔ mana tɛmɛ o daan kan o kɔ, o tigi bɛ ɲangiliba le sɔrɔ.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَقْتُلُوا الصَّيْدَ وَاَنْتُمْ حُرُمٌ ۗوَمَنْ قَتَلَهٗ مِنْكُمْ مُّتَعَمِّدًا فَجَزَۤاءٌ مِّثْلُ مَا قَتَلَ مِنَ النَّعَمِ يَحْكُمُ بِهٖ ذَوَا عَدْلٍ مِّنْكُمْ هَدْيًاۢ بٰلِغَ الْكَعْبَةِ اَوْ كَفَّارَةٌ طَعَامُ مَسٰكِيْنَ اَوْ عَدْلُ ذٰلِكَ صِيَامًا لِّيَذُوْقَ وَبَالَ اَمْرِهٖ ۗعَفَا اللّٰهُ عَمَّا سَلَفَ ۗوَمَنْ عَادَ فَيَنْتَقِمُ اللّٰهُ مِنْهُ ۗوَاللّٰهُ عَزِيْزٌ ذُو انْتِقَامٍ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā taqtuluṣ-ṣaida wa antum ḥurum(un), wa man qatalahū minkum muta‘ammidan fa jazā'um miṡlu mā qatala minan-na‘ami yaḥkumu bihī żawā ‘adlim minkum hadyam bāligal-ka‘bati au kaffāratun ṭa‘āmu masākīna au ‘adlu żālika ṣiyāmal liyażūqa wabāla amrih(ī), ‘afallāhu ‘ammā salaf(a), wa man ‘āda fa yantaqimullāhu minh(u), wallāhu ‘azīzun żuntiqām(in).

Aw larabagaw! Kana kongosogow faga k’i to Ihram (Hajji walima Umrah) la. Aw la mɔgɔ o mɔgɔ y’a faga ni ŋaniya ye, o tuma na, sara ye k’a nɔnabila ni bɛgɛnw ye minw be bɛn ni sogo min fagara, ka kɛɲɛ ni mɔgɔ tilennin fila ka latigɛli ye aw cɛma k’a kɛ hadyu ye ka taga n’a ye Kaaba la, walima kafarat (ka kunmabɔsara sara ni) fantanw baloli ye, walima ka sunɔgɔ, ka kɛɲɛ n’a ka dumuni kɔlɔlɔ jugu ye. Min kɛra ka tɛmɛ, Ala ye yafa o ma. Ni mɔgɔ o mɔgɔ segira ka taga o kɛli la, siga t’a la, Ala bena o tigi ɲangi. Ala, Sebagayabɛɛtigi, be ni tɔɔrɔ ye.

اُحِلَّ لَكُمْ صَيْدُ الْبَحْرِ وَطَعَامُهٗ مَتَاعًا لَّكُمْ وَلِلسَّيَّارَةِ ۚوَحُرِّمَ عَلَيْكُمْ صَيْدُ الْبَرِّ مَا دُمْتُمْ حُرُمًا ۗوَاتَّقُوا اللّٰهَ الَّذِيْٓ اِلَيْهِ تُحْشَرُوْنَ

uḥilla lakum ṣaidul-baḥri wa ṭa‘āmuhū matā‘al lakum wa lis-sayyārah(ti), wa ḥurrima ‘alaikum ṣaidul-barri mā dumtum ḥurumā(n), wattaqullāhal-lażī ilaihi tuḥsyarūn(a).

A daganin lo aw ka baji kɔnɔfɛnw ni dumuni (minw bɔra) baji kɔnɔ k’u kɛ dumuni diiman ye aw fɛ, ani tagamakɛlaw fɛ; ani a haramunin lo aw ye (ka dugukolo kan bɛgɛnw minɛ), n’aw be ihram kɔnɔ. Aw ye siran Ala ɲa, aw bɛna lajɛn min fɛ.

۞ جَعَلَ اللّٰهُ الْكَعْبَةَ الْبَيْتَ الْحَرَامَ قِيٰمًا لِّلنَّاسِ وَالشَّهْرَ الْحَرَامَ وَالْهَدْيَ وَالْقَلَاۤىِٕدَ ۗذٰلِكَ لِتَعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۙ وَاَنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

ja‘alallāhul-ka‘batal-baital-ḥarāma qiyāmal lin-nāsi wasy-syahral-ḥarāma wal-hadya wal-qalā'id(a), żālika lita‘lamū annallāha ya‘lamu mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa annallāha bikulli syai'in ‘alīm(un).

Ala ye Kaaba kɛ boon senuman ye adamadenw be lajɛn yɔrɔ min na. O cogo kelen na, haram kalow, hadyu ni qala’id. O kɛra janko aw k’a lɔn ko min bɛ sankolow ni dugukolo kan, Ala b’o lɔn, ko Ala le ye fɛn bɛɛ lɔnbaga ye.

اِعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِۙ وَاَنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌۗ

i‘lamū annallāha syadīdul-‘iqāb(i), wa annallāha gafūrur raḥīm(un).

Aw k’a lɔn ko Ala ka ɲangili ka gwɛlɛ kosɛbɛ, ko Ala ye yafabaga ye, hinɛbaga ye.

مَا عَلَى الرَّسُوْلِ اِلَّا الْبَلٰغُ ۗوَاللّٰهُ يَعْلَمُ مَا تُبْدُوْنَ وَمَا تَكْتُمُوْنَ

mā ‘alar-rasūli illal-balāg(u),wallāhu ya‘lamu mā tubdūna wa mā taktumūn(a).

Ciden ka kan ka min kɛ, o tɛ foyi ye ni (Ala ka cikan) tɛ, aw be min yira ani aw be min dogo, Ala b’o lɔn.

قُلْ لَّا يَسْتَوِى الْخَبِيْثُ وَالطَّيِّبُ وَلَوْ اَعْجَبَكَ كَثْرَةُ الْخَبِيْثِۚ فَاتَّقُوا اللّٰهَ يٰٓاُولِى الْاَلْبَابِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ ࣖ

qul lā yastawil-khabīṡu waṭ-ṭayyibu wa lau a‘jabaka kaṡratul-khabīṡ(i), fattaqullāha yā ulil-albābi la‘allakum tufliḥūn(a).

A fɔ (Muhamadu) ko: "Juguman ni ɲuman tɛ kelen ye, hali ni juguman caya b'aw dusukun sama, o la, aw hakilitigiw, aw ka siran Ala ɲɛ, janko aw ka se ka ɲɛtaga sɔrɔ."

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَسْـَٔلُوْا عَنْ اَشْيَاۤءَ اِنْ تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ ۚوَاِنْ تَسْـَٔلُوْا عَنْهَا حِيْنَ يُنَزَّلُ الْقُرْاٰنُ تُبْدَ لَكُمْ ۗعَفَا اللّٰهُ عَنْهَا ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ حَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tas'alū ‘an asy-yā'a in tubda lakum tasu'kum, wa in tas'alū ‘anhā ḥīna yunazzalul-qur'ānu tubda lakum, ‘afallāhu ‘anhā, wallāhu gafūrun ḥalīm(un).

Aw larabagaw! Kana koo dɔw ɲininga (i ka kira fɛ), n’u y’u ɲɛfɔ i ye, u bena (tiɲɛn na) gwɛlɛya lase i ma. N’i ​​y’a ɲininga ko alikurana be jigi tuma min na, a bena (siga t’a la) ɲɛfɔ i ye. Ala ye yafa (aw ma) o ko la. Ala ye yafalikɛla ye, hinɛbaga ye.

قَدْ سَاَلَهَا قَوْمٌ مِّنْ قَبْلِكُمْ ثُمَّ اَصْبَحُوْا بِهَا كٰفِرِيْنَ

qad sa'alahā qaumum min qablikum ṡumma aṣbaḥū bihā kāfirīn(a).

Tiɲɛ na, ka kɔn aw ɲɛ, mɔgɔ dɔw tun be yen minw tun be o ɲɔgɔn ɲininga (u ka kira fɛ), o kɔ, u kɛra kafiriw ye.

مَا جَعَلَ اللّٰهُ مِنْۢ بَحِيْرَةٍ وَّلَا سَاۤىِٕبَةٍ وَّلَا وَصِيْلَةٍ وَّلَا حَامٍ ۙوَّلٰكِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَۗ وَاَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ

mā ja‘alallāhu mim baḥīratiw wa lā sā'ibatiw wa lā waṣīlatiw wa lā ḥām(in), wa lākinnal-lażīna kafarū yaftarūna ‘alallāhil-każib(a), wa akṡaruhum lā ya‘qilūn(a).

Ala ma bahira, Sa’iba, Wasilah ani haam ka kɛli fɔ abada. Nga kafiriw be galon tigɛ Ala kama, u fanba tɛ faamuyali kɛ.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ تَعَالَوْا اِلٰى مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ وَاِلَى الرَّسُوْلِ قَالُوْا حَسْبُنَا مَا وَجَدْنَا عَلَيْهِ اٰبَاۤءَنَا ۗ اَوَلَوْ كَانَ اٰبَاۤؤُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ شَيْـًٔا وَّلَا يَهْتَدُوْنَ

wa iżā qīla lahum ta‘ālau ilā mā anzalallāhu wa ilar-rasūli qālū ḥasbunā mā wajadnā ‘alaihi ābā'anā, awalau kāna ābā'uhum lā ya‘lamūna syai'aw wa lā yahtadūn(a).

Ni a fɔra o ye ko: «Ala ye min jigi, aw ye tugu o kɔ, ka tugu ciden kɔ.» U y'a jaabi ko: «An ye min sɔrɔ an bɛnbaw la, o be an wasa.» Yala (u bena tugu) u bɛnbaw kɔ hali k’a sɔrɔ u bɛnbaw tun tɛ foyi lɔn ani u tun ma (fana) ɲɛminɛ wa?

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا عَلَيْكُمْ اَنْفُسَكُمْ ۚ لَا يَضُرُّكُمْ مَّنْ ضَلَّ اِذَا اهْتَدَيْتُمْ ۗ اِلَى اللّٰهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيْعًا فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū ‘alaikum anfusakum, lā yaḍurrukum man ḍalla iżahtadaitum, ilallāhi marji‘ukum jamī‘an fa yunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

Aw larabagaw! Aw ye aw yɛrɛ kɔrɔsi; (bari) mɔgɔ min be sira lafili, ale tɛna koo jugu kɛ i la n’u y’i lafili. Aw bɛɛ bɛna segi Ala dɔrɔn le ma, o kɔ, aw ye min kɛ, a bɛna o ɲɛfɔ aw ye.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا شَهَادَةُ بَيْنِكُمْ اِذَا حَضَرَ اَحَدَكُمُ الْمَوْتُ حِيْنَ الْوَصِيَّةِ اثْنٰنِ ذَوَا عَدْلٍ مِّنْكُمْ اَوْ اٰخَرٰنِ مِنْ غَيْرِكُمْ اِنْ اَنْتُمْ ضَرَبْتُمْ فِى الْاَرْضِ فَاَصَابَتْكُمْ مُّصِيْبَةُ الْمَوْتِۗ تَحْبِسُوْنَهُمَا مِنْۢ بَعْدِ الصَّلٰوةِ فَيُقْسِمٰنِ بِاللّٰهِ اِنِ ارْتَبْتُمْ لَا نَشْتَرِيْ بِهٖ ثَمَنًا وَّلَوْ كَانَ ذَا قُرْبٰىۙ وَلَا نَكْتُمُ شَهَادَةَ اللّٰهِ اِنَّآ اِذًا لَّمِنَ الْاٰثِمِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū syahādatu bainikum iżā ḥaḍara aḥadakumul-mautu ḥīnal-waṣiyyatiṡnāni żawā ‘adlim minkum au ākharāni min gairikum in antum ḍarabtum fil-arḍi fa aṣābatkum muṣībatul-maut(i), taḥbisūnahumā mim ba‘diṣ-ṣalāti fa yuqsimāni billāhi inirtabtum lā nasytarī bihī ṡamanaw wa lau kāna żā qurbā, wa lā naktumu syahādatallāhi innā iżal laminal-āṡimīn(a).

Aw larabagaw! Ni aw kelen (aw la kelen) be saya ɲɛfɛ, k’a sɔrɔ a be ɲini ka testaman kɛ, o tuma na, mɔgɔ fila minw be aw cɛma dɔrɔn, wala mɔgɔ fila minw ka (diinan) tɛ kelen ye n’aw ye, olu ka (tesaman) seereya. N'i be tagama dugukolo kan ani saya farati b'i la, i ka kan ka seere fila nunu minɛ delili kɔ, walisa u fila bɛɛ ka kali Ala tɔgɔ la n'i be sigasiga ko: "Ala ka kali la, an tɛna nafa sɔrɔ nin kali la, hali n'a ye somɔgɔ gɛrɛfɛla ye, ani an tɛ seereya dogo is case indeed of the Allah. jurumunkɛlaw.

فَاِنْ عُثِرَ عَلٰٓى اَنَّهُمَا اسْتَحَقَّآ اِثْمًا فَاٰخَرٰنِ يَقُوْمٰنِ مَقَامَهُمَا مِنَ الَّذِيْنَ اسْتَحَقَّ عَلَيْهِمُ الْاَوْلَيٰنِ فَيُقْسِمٰنِ بِاللّٰهِ لَشَهَادَتُنَآ اَحَقُّ مِنْ شَهَادَتِهِمَا وَمَا اعْتَدَيْنَآ ۖاِنَّآ اِذًا لَّمِنَ الظّٰلِمِيْنَ

fa in ‘uṡira ‘alā annahumastaḥaqqā iṡman fa ākharāni yaqūmāni maqāmahumā minal-lażīnastaḥaqqa ‘alaihimul-aulayāni fa yuqsimāni billāhi lasyahādatunā aḥaqqu min syahādatihimā wa ma‘tadainā, innā iżal laminaẓ-ẓālimīn(a).

Ni a y'a yira ko seere fila nunu ye jurumu kɛ, o tuma na mɔgɔ fila wɛrɛ bena u lɔyɔrɔ ta, o kɔrɔ, cɛɛntalaw cɛma ani minw ka surun mɔgɔ min sara la, o tuma na, u fila bɛɛ bena kali Ala tɔgɔ la ko: «Tiɲɛ na, an ka seereya ka kan ni sɔnni ye ka tɛmɛ o fila ka seereya kan, an tɛ dan sigi o la. o ra, an bɛna kɛ kojugukɛbagaw dɔ ye.»

ذٰلِكَ اَدْنٰٓى اَنْ يَّأْتُوْا بِالشَّهَادَةِ عَلٰى وَجْهِهَآ اَوْ يَخَافُوْٓا اَنْ تُرَدَّ اَيْمَانٌۢ بَعْدَ اَيْمَانِهِمْۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاسْمَعُوْا ۗوَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْفٰسِقِيْنَ ࣖ

Żālika adnā ay ya'tū bisy-syahādati ‘alā wajhihā au yakhāfū an turadda aimānum ba‘da aimānihim, wattaqullāha wasma‘ū, wallāhu lā yahdil qaumal-fāsiqīn(a).

O cogo la, a ka fisa u ma k’u ka seereya kɛ ka kɛɲɛ ni tiɲɛ ye, ani u be siran k’u ka kali ka segi (cɛntabaga ma) u ka kali kɔ. Aw ye siran Ala ɲɛ, ka (A ka cifɔniw) lamɛn. Ala fana tɛ mɔgɔjuguw bila sira kan.

۞ يَوْمَ يَجْمَعُ اللّٰهُ الرُّسُلَ فَيَقُوْلُ مَاذَٓا اُجِبْتُمْ ۗ قَالُوْا لَا عِلْمَ لَنَا ۗاِنَّكَ اَنْتَ عَلَّامُ الْغُيُوْبِ

yauma yajma‘ullāhur-rusula fa yaqūlu māżā ujibtum, qālū lā ‘ilma lanā, innaka anta ‘allāmul-guyūb(i).

(Aw k’aw hakili to) loon min na, Ala ye cidenw lajɛn, o kɔ, a y’u ɲininga ko: «Aw ka mɔgɔw ka jaabili tun ye mun ye aw ka (welekan) ma?» O (cidenw) y'a jaabi ko: "An m'a lɔn (o koo la). Tiɲɛ na, ele lo ye fɛɛn yebaliw bɛɛ lɔnbaga ye."

اِذْ قَالَ اللّٰهُ يٰعِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ اذْكُرْ نِعْمَتِيْ عَلَيْكَ وَعَلٰى وَالِدَتِكَ ۘاِذْ اَيَّدْتُّكَ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ تُكَلِّمُ النَّاسَ فِى الْمَهْدِ وَكَهْلًا ۚوَاِذْ عَلَّمْتُكَ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَالتَّوْرٰىةَ وَالْاِنْجِيْلَ ۚوَاِذْ تَخْلُقُ مِنَ الطِّيْنِ كَهَيْـَٔةِ الطَّيْرِ بِاِذْنِيْ فَتَنْفُخُ فِيْهَا فَتَكُوْنُ طَيْرًاۢ بِاِذْنِيْ وَتُبْرِئُ الْاَكْمَهَ وَالْاَبْرَصَ بِاِذْنِيْ ۚوَاِذْ تُخْرِجُ الْمَوْتٰى بِاِذْنِيْ ۚوَاِذْ كَفَفْتُ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ عَنْكَ اِذْ جِئْتَهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْهُمْ اِنْ هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ

iż qālallāhu yā ‘īsabna maryamażkur ni‘matī ‘alaika wa ‘alā wālidatik(a), iż ayyattuka birūḥil-qudus(i), tukallimun-nāsa fil-mahdi wa kahlā(n), wa iż ‘allamtukal-kitāba wal-ḥikmata wat-taurāta wal-injīl(a), wa iż takhluqu minaṭ-ṭīni kahai'atiṭ-ṭairi bi'iżnī fa tanfukhu fīhā fa takūnu ṭairam bi'iżnī wa tubri'ul-akmaha wal-abraṣa bi'iżnī, wa iż tukhrijul-mautā bi'iżnī, wa iż kafaftu banī isrā'īla ‘anka iż ji'tahum bil-bayyināti fa qālal-lażīna kafarū minhum in hāżā illā siḥrum mubīn(un).

Ani aw hakili to tuma min na Ala ko: "E Yesu, Mariyamu dencɛ! Hakili to ne ka nɛɛma kan aw n'aw baa kan, tuma min na ne y'aw barika bonya ni Nii Senuman ye. Aw tun be se ka kuma adamadenw fɛ tuma min na aw tun be denmisɛnw na ani tuma min na aw tun ye mɔgɔkɔrɔbaw ye. Ani aw hakili to wagati min na ne tun b'aw kalan sɛbɛri la, (ani tuma min na) Torahme the Go And the Wisdom, the Wisdom. dugukolo kɔnɔnin dɔ ni ne ka yamaruya ye, o kɔ, i ye fiyɛ a kan, o kɔ, a kɛra kɔnɔnin ye (tiɲɛn) ni ne ta yamaruya ye. kill you) tuma min na i ye kunnafoni lakikaw yira u la, o tuma na, kafiri minw tun b’u cɛma, olu ko: “Nin tɛ foyi ye ni jinamoriya lakika tɛ.”

وَاِذْ اَوْحَيْتُ اِلَى الْحَوَارِيّٖنَ اَنْ اٰمِنُوْا بِيْ وَبِرَسُوْلِيْ ۚ قَالُوْٓا اٰمَنَّا وَاشْهَدْ بِاَنَّنَا مُسْلِمُوْنَ

wa iż auḥaitu ilal-ḥawāriyyīna an āminū bī wa birasūlī, qālū āmannā wasyhad bi'annanā muslimūn(a).

Ani (hakili to a la), tuma min na ne ye Yezu ka kalandenw hakili sigi ko: “Aw ka la ne la ani ne ka ciden na.” U y'a jaabi ko: «An lara, an ye seereya kɛ (ciden) ko an ye jama ye min be kolo (silamɛw) ma.»

اِذْ قَالَ الْحَوَارِيُّوْنَ يٰعِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ هَلْ يَسْتَطِيْعُ رَبُّكَ اَنْ يُّنَزِّلَ عَلَيْنَا مَاۤىِٕدَةً مِّنَ السَّمَاۤءِ ۗقَالَ اتَّقُوا اللّٰهَ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

iż qālal-ḥawāriyyūna yā ‘īsabna maryama hal yastaṭī‘u rabbuka ay yunazzila ‘alainā mā'idatam minas-samā'(i), qālattaqullāha in kuntum mu'minīn(a).

(I hakili to a la), tuma min na Yezu ka kalanden kantigiw y'a fɔ ko: "E Yezu, Mariyamu dencɛ! Yala i Matigi be sɔn ka dumuni jigi ka bɔ sankolo la ka na an fɛ wa?" Yezu y'u jaabi ko: «Aw ka siran Ala ɲɛ n'aw ye lanabagaw ye.»

قَالُوْا نُرِيْدُ اَنْ نَّأْكُلَ مِنْهَا وَتَطْمَىِٕنَّ قُلُوْبُنَا وَنَعْلَمَ اَنْ قَدْ صَدَقْتَنَا وَنَكُوْنَ عَلَيْهَا مِنَ الشّٰهِدِيْنَ

qālū nurīdu an na'kula minhā wa taṭma'inna qulūbunā wa na‘lama an qad ṣadaqtanā wa nakūna ‘alaihā minasy-syāhidīn(a).

U ko: «An b'a fɛ ka o dumuni dumu janko an dusukunw ka lafiya, ani an ka la a la ko i ye tiɲɛ fɔ an ye, ani anw le bena kɛ (dumuni) seere ye.»

قَالَ عِيْسَى ابْنُ مَرْيَمَ اللّٰهُمَّ رَبَّنَآ اَنْزِلْ عَلَيْنَا مَاۤىِٕدَةً مِّنَ السَّمَاۤءِ تَكُوْنُ لَنَا عِيْدًا لِّاَوَّلِنَا وَاٰخِرِنَا وَاٰيَةً مِّنْكَ وَارْزُقْنَا وَاَنْتَ خَيْرُ الرّٰزِقِيْنَ

qāla ‘īsabnu maryamallāhumma rabbanā anzil ‘alainā mā'idatam minas-samā'i takūnu lanā ‘īdal li'awwalinā wa ākhirinā wa āyatam minka warzuqnā wa anta khairur-rāziqīn(a).

Yezu, Mariyamu dencɛ, y'a deli ko: "E an Matigi, i ka dumuni dɔ jigi an fɛ ka bɔ sankolo la (a be ben loon min na) o bena kɛ an ka fɛti ye, o ye minw be n'an ye sisan ani minw bena na an kɔ, ani a bena kɛ i ka sebagaya tagamasiɲɛ ye; i ka balo di an ma, ani ele lo ye balo dibaga ɲuman ye."

قَالَ اللّٰهُ اِنِّيْ مُنَزِّلُهَا عَلَيْكُمْ ۚ فَمَنْ يَّكْفُرْ بَعْدُ مِنْكُمْ فَاِنِّيْٓ اُعَذِّبُهٗ عَذَابًا لَّآ اُعَذِّبُهٗٓ اَحَدًا مِّنَ الْعٰلَمِيْنَ ࣖ

qālallāhu innī munazziluhā ‘alaikum, famay yakfur ba‘du minkum fa innī u‘ażżibuhū ‘ażābal lā u‘ażzibuhū aḥadam minal-‘ālamīn(a).

Ala ko: «Tiɲɛ na, ne bɛna tasa ci aw ma, nka ni mɔgɔ o mɔgɔ ka ban aw cɛ ra (tasa jiginin kɔ), o tuma na, ne bɛna ɲangili min kɛ a ra, ne ma deli ka min lase mɔgɔ si ma adamadenw cɛma (danfɛnw bɛɛ)».

وَاِذْ قَالَ اللّٰهُ يٰعِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ ءَاَنْتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُوْنِيْ وَاُمِّيَ اِلٰهَيْنِ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗقَالَ سُبْحٰنَكَ مَا يَكُوْنُ لِيْٓ اَنْ اَقُوْلَ مَا لَيْسَ لِيْ بِحَقٍّ ۗاِنْ كُنْتُ قُلْتُهٗ فَقَدْ عَلِمْتَهٗ ۗتَعْلَمُ مَا فِيْ نَفْسِيْ وَلَآ اَعْلَمُ مَا فِيْ نَفْسِكَ ۗاِنَّكَ اَنْتَ عَلَّامُ الْغُيُوْبِ

wa iż qālallāhu yā ‘īsabna maryama a'anta qulta lin-nāsittakhiżūnī wa ummiya ilāhaini min dūnillah(i), qāla subḥānaka mā yakūnu lī an aqūla mā laisa lī biḥaqq(in), in kuntu qultuhū faqad ‘alimtah(ū), ta‘lamu mā fī nafsī wa lā a‘lamu mā fī nafsik(a), innaka anta ‘allāmul-guyūb(i).

Ani (aw hakili to a la) tuma min na Ala ko: "E Yesu, Mariyamu dencɛ, yala ele lo tun b'a fɔ mɔgɔw ye ko aw ka ne ni ne bamuso kɛ ala fila ye ka fara Ala kan wa?" (Isa) y'a jaabi ko: "Bonya ka kɛ i ye, a man kan ne ye ka min fɔ, min tɛ ne ta ye. Ni ne tun y'o fɔ, i tun b'a lɔn. I b'a lɔn min be ne kɔnɔ, ne fana t'a lɔn min be i kɔnɔ. Tiɲɛ na, fɛɛn yebaliw bɛɛ lɔnbaga lo."

مَا قُلْتُ لَهُمْ اِلَّا مَآ اَمَرْتَنِيْ بِهٖٓ اَنِ اعْبُدُوا اللّٰهَ رَبِّيْ وَرَبَّكُمْ ۚوَكُنْتُ عَلَيْهِمْ شَهِيْدًا مَّا دُمْتُ فِيْهِمْ ۚ فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِيْ كُنْتَ اَنْتَ الرَّقِيْبَ عَلَيْهِمْ ۗوَاَنْتَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيْدٌ

mā qultu lahum illā mā amartanī bihī ani‘budullāha rabbī wa rabbakum, wa kuntu ‘alaihim syahīdam mā dumtu fīhim, falammā tawaffaitanī kunta antar-raqība ‘alaihim, wa anta ‘alā kulli syai'in syahīd(un).

Ne ma o fɔ abada, fɔɔ i ye min fɔ ne ye (o ye ko: «Aw ye Ala bato, ne Matigi ani aw Matigi», ani ne tun ye seere ye u kama, n tun be u cɛma tuma min na. O la, i tɛmɛnin kɔ ne fɛ, ele lo tun b’u kɔrɔsira. Ani, E lo ye koo bɛɛ Seere ye.

اِنْ تُعَذِّبْهُمْ فَاِنَّهُمْ عِبَادُكَ ۚوَاِنْ تَغْفِرْ لَهُمْ فَاِنَّكَ اَنْتَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

in tu‘ażżibhum fa innahum ‘ibāduk(a), wa in tagfir lahum fa innaka antal-‘azīzul-ḥakīm(u).

N'i y'u tɔɔrɔ, o tuma na, u ye i ka jɔnw ye, n'i ye yafa u ma, tiɲɛ na, ele lo ye sebagayatigi ye, hakilitigi ye.»

قَالَ اللّٰهُ هٰذَا يَوْمُ يَنْفَعُ الصّٰدِقِيْنَ صِدْقُهُمْ ۗ لَهُمْ جَنّٰتٌ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًا ۗرَضِيَ اللّٰهُ عَنْهُمْ وَرَضُوْا عَنْهُ ۗذٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ

qālallāhu hāżā yaumu yanfa‘uṣ-ṣādiqīna ṣidquhum, lahum jannātun tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā abadā(n), raḍiyallāhu ‘anhum wa raḍū ‘anh(u), żālikal-fauzul-‘aẓīm(u).

Ala ko: "O wagati le ra, mɔgɔ tilenninw bɛ nafa sɔrɔ a ta terenninya ra, o bɛna nankɔw sɔrɔ, bajiw bɛ bɔ minw jukɔrɔ, o bɛna to o yɔrɔ ra abada, Ala ka di o ye, o fana ka di a ye, o ye sebagayaba ye."

لِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا فِيْهِنَّ ۗوَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ࣖ

lillāhi mulkus-samāwāti wal-arḍi wa mā fīhinn(a), wa huwa ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Sankolow ni dugukolo ani u kɔnɔfɛnw bɛɛ masaya ye Ala ta ye; ani ale le ye Sebagayabɛɛtigi ye fɛn bɛɛ kunna.