Q.S Yunusu (يُونُس) - 109 Vɛrise hakɛ

الۤرٰ ۗتِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِ الْحَكِيْمِ

alif lām rā, tilka āyātul-kitābil-ḥakīm(i).

Alif Lam Ra. O ye alikurana vɛrisew ye minw fanin be hakilitigiya la.

اَكَانَ لِلنَّاسِ عَجَبًا اَنْ اَوْحَيْنَآ اِلٰى رَجُلٍ مِّنْهُمْ اَنْ اَنْذِرِ النَّاسَ وَبَشِّرِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنَّ لَهُمْ قَدَمَ صِدْقٍ عِنْدَ رَبِّهِمْ ۗ قَالَ الْكٰفِرُوْنَ اِنَّ هٰذَا لَسٰحِرٌ مُّبِيْنٌ

akāna lin-nāsi ‘ajaban an auḥainā ilā rajulim minhum an anżirin-nāsa wa basysyiril-lażīna āmanū anna lahum qadama ṣidqin ‘inda rabbihim, qālal-kāfirūna inna hāżā lasāḥirum mubīn(un).

A ma bari ko mɔgɔw ka kan ka kabakoya k'a ye ko An ye jirali dɔ di cɛɛ dɔ ma u cɛma ko: «I ka mɔgɔw lasɔmi, ka lanabagaw nisɔndiya, k'u ye lɔyɔrɔba sɔrɔ Ala ɲɛɛ kɔrɔ.» Kafiriw ko: «Nin cɛ (Muhamadu) ye jinamoriyakɛla ye tiɲɛ na.»

اِنَّ رَبَّكُمُ اللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِ يُدَبِّرُ الْاَمْرَۗ مَا مِنْ شَفِيْعٍ اِلَّا مِنْۢ بَعْدِ اِذْنِهٖۗ ذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ فَاعْبُدُوْهُۗ اَفَلَا تَذَكَّرُوْنَ

inna rabbakumullāhul -lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa fī sittati ayyāmin ṡummastawā ‘alal-‘arsyi yudabbirul-amr(a), mā min syafī‘in illā mim ba‘di iżnih(ī), żālikumullāhu rabbukum fa‘budūh(u), afalā tażakkarūn(a).

Tiɲɛ na, aw ka Matigi ye Ala ye min ye sankolo ni dugukolo dan wagati wɔɔrɔ kɔnɔ, o kɔ, a sigira masasigilan kan ka koow bɛɛ labɛn. Mɔgɔ si tɛ se ka delili kɛ fɔɔ n’a y’a to. O ye Ala ye, aw Matigi, aw k’a bato. Yala i ma kalanw ta wa?

اِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيْعًاۗ وَعْدَ اللّٰهِ حَقًّاۗ اِنَّهٗ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ لِيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ بِالْقِسْطِۗ وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَهُمْ شَرَابٌ مِّنْ حَمِيْمٍ وَّعَذَابٌ اَلِيْمٌ ۢبِمَا كَانُوْا يَكْفُرُوْنَ

ilaihi marji‘ukum jamī‘ā(n), wa‘dallāhi ḥaqqā(n), innahū yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduhū liyajziyal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti bil-qisṭ(i), wal-lażīna kafarū lahum syarābum min ḥamīmiw wa ‘ażābun alīmum bimā kānū yakfurūn(a).

Aw bɛɛ bɛna kɔsegi ale le ma. O ye Ala ka layidu yɛrɛ yɛrɛ lo ye, min be se ka layidu ta. Tiɲɛ na, ale lo ye danfɛnw danni daminɛ, ka sɔrɔ ka segi o kan (k’u lakunu ka bɔ saya la u kununin kɔ), walisa minw limaniyara ani ka kɛwale ɲumanw kɛ ni tilenninya ye, a k’olu sara. Kafiriw ta fan fɛ, ji wulinin be yen u ka minni kɛ, ani tɔɔrɔ jugu dɔ u ka kafiri kosɔn.

هُوَ الَّذِيْ جَعَلَ الشَّمْسَ ضِيَاۤءً وَّالْقَمَرَ نُوْرًا وَّقَدَّرَهٗ مَنَازِلَ لِتَعْلَمُوْا عَدَدَ السِّنِيْنَ وَالْحِسَابَۗ مَا خَلَقَ اللّٰهُ ذٰلِكَ اِلَّا بِالْحَقِّۗ يُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

huwal-lażī ja‘alasy-syamsa ḍiyā'aw wal-qamara nūraw wa qaddarahū manāzila lita‘lamū ‘adadas-sinīna wal-ḥisāb(a), mā khalaqallāhu zālika illā bil-ḥaqq(i), yufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).

Ale le ka tile kɛ yeelen ye, ka kalo kɛ yeelen ye, k’a ka yɛlɛmayɔrɔw dantigɛ, janko aw ka se ka san hakɛ ni (waati) jate lɔn. Ala ma nin dan fo ni tiɲɛ ye. A be tagamasiɲɛw (a ka bonya) ɲɛfɔ jama ye min b’a lɔn.

اِنَّ فِى اخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَمَا خَلَقَ اللّٰهُ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَّقُوْنَ

inna fikhtilāfil-laili wan-nahāri wa mā khalaqallāhu fis-samāwāti wal-arḍi la'āyātil liqaumiy yattaqūn(a).

Tiɲɛ na, suu ni tile yɛlɛmani na, ani Ala ye min dan sankolow ni dugukolo kan, tagamasiɲɛw be yen (a ka bonya) mɔgɔw ye minw be Ala bato.

اِنَّ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا وَرَضُوْا بِالْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَاطْمَـَٔنُّوْا بِهَا وَالَّذِيْنَ هُمْ عَنْ اٰيٰتِنَا غٰفِلُوْنَۙ

innal-lażīna lā yarjūna liqā'anā wa raḍū bil-ḥayātid-dun-yā waṭma'annū bihā wal-lażīna hum ‘an āyātinā gāfilūn(a).

Tiɲɛ na, minw jigi tɛ (minw lanin t’a la) ka ɲɔgɔn kunbɛn, ani minw wasanin lo duniɲa ka ɲɛnamaya la, ani minw be hɛɛrɛ sɔrɔ n’a ye, ani minw tɛ An ka vɛrisew janto,

اُولٰۤىِٕكَ مَأْوٰىهُمُ النَّارُ بِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

ulā'ika ma'wāhumun nāru bimā kānū yaksibūn(a).

o ye jahanama ta le ye, o ta kɛwalew kosɔn.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ يَهْدِيْهِمْ رَبُّهُمْ بِاِيْمَانِهِمْۚ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهِمُ الْاَنْهٰرُ فِيْ جَنّٰتِ النَّعِيْمِ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti yahdīhim rabbuhum bi'īmānihim, tajrī min taḥtihimul-anhāru fī jannātin na‘īm(i).

Tiɲɛn na, minw lara Ala la ani u be koɲuman kɛ, siga t’a la, Ala bena u ɲɛminɛ u ka limaniya kosɔn. U be alijɛnɛ kɔnɔ min fanin be ninsɔndiya la, bajiw be jigi min jukɔrɔ.

دَعْوٰىهُمْ فِيْهَا سُبْحٰنَكَ اللّٰهُمَّ وَتَحِيَّتُهُمْ فِيْهَا سَلٰمٌۚ وَاٰخِرُ دَعْوٰىهُمْ اَنِ الْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ ࣖ

da‘wāhum fīhā subḥānakallāhumma wa taḥiyyatuhum fīhā salām(un), wa ākhiru da‘wāhum anil-ḥamdu lillāhi rabbil-‘ālamīn(a).

U ka delili min be kɛ a kɔnɔ, o ye ko: «Subhanakallahumma» (Bonya ka kɛ i ye, an Matigi), u ka foli ye ko: «Salam» (hɛɛrɛ ka kɛ i ye). Ani u ka delili laban ye, "Al-hamdu lillahi Rabbil 'alamin" (Ala ka tanu, diɲɛ bɛɛ Matigi).

۞ وَلَوْ يُعَجِّلُ اللّٰهُ لِلنَّاسِ الشَّرَّ اسْتِعْجَالَهُمْ بِالْخَيْرِ لَقُضِيَ اِلَيْهِمْ اَجَلُهُمْۗ فَنَذَرُ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا فِيْ طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُوْنَ

wa lau yu‘ajjilullāhu lin-nāsisy-syarrasti‘jālahum bil-khairi laquḍiya ilaihim ajaluhum, fa nażarul-lażīna lā yarjūna liqā'anā fī ṭugyānihim ya‘mahūn(a).

Ni Ala ye juguman teliya adamadenw na i n’a fɔ u b’a ɲini cogo min na ka ɲumanya teliya, siga t’a la, u ka ɲɛnamaya bena ban. Nka minw jigi t’a la ka an kunbɛn, an b’olu to u ka fili la.

وَاِذَا مَسَّ الْاِنْسَانَ الضُّرُّ دَعَانَا لِجَنْۢبِهٖٓ اَوْ قَاعِدًا اَوْ قَاۤىِٕمًا ۚفَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُ ضُرَّهٗ مَرَّ كَاَنْ لَّمْ يَدْعُنَآ اِلٰى ضُرٍّ مَّسَّهٗۗ كَذٰلِكَ زُيِّنَ لِلْمُسْرِفِيْنَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa iżā massal-insānaḍ-ḍurru da‘ānā lijambihī au qā‘idan au qā'imā(n), falammā kasyafnā ‘anhu ḍurrahū marra ka'allam yad‘unā ilā ḍurrim massah(ū), każālika zuyyina lil-musrifīna mā kānū ya‘malūn(a).

Ni mɔgɔ dɔ be farati la, a be an deli a lanin be, a siginin, walima a lɔnin, nka an ye farati bɔ a la ka ban tuma min na, a be kɔsegi (sira tununin na), i n’a fɔ a ma deli ka an deli ko farati min y’a sɔrɔ, an k’o (bɔ a la). O cogo la, a be kɛ cɛɲumanya ye mɔgɔw fɛ minw be tɛmɛ u ka baara dan na.

وَلَقَدْ اَهْلَكْنَا الْقُرُوْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَمَّا ظَلَمُوْاۙ وَجَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ وَمَا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْا ۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الْقَوْمَ الْمُجْرِمِيْنَ

wa laqad ahlaknal-qurūna min qablikum lammā ẓalamū, wa jā'athum rusuluhum bil-bayyināti wa mā kānū liyu'minū, każālika najzil-qaumal-mujrimīn(a).

Tiɲɛ na, an ye mɔgɔw halaki i ɲa, tuma min na u ye tilenbaliyakow kɛ, hali n'u ka cidenw tun nana ni kunnafoni (tiɲɛnw) ye, nga u tun t'a fɛ ka la a la fiyo. An be jurumun kɛbagaw sara ten.

ثُمَّ جَعَلْنٰكُمْ خَلٰۤىِٕفَ فِى الْاَرْضِ مِنْۢ بَعْدِهِمْ لِنَنْظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُوْنَ

Ṡumma ja‘alnākum khalā'ifa fil-arḍi mim ba‘dihim linanẓura kaifa ta‘malūn(a).

O kɔ, an y’aw kɛ u nɔnabila ye dugukolo kan u kɔ, janko an k’a ye aw ka baara kɛcogo la.

وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيَاتُنَا بَيِّنٰتٍۙ قَالَ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا ائْتِ بِقُرْاٰنٍ غَيْرِ هٰذَآ اَوْ بَدِّلْهُ ۗ قُلْ مَا يَكُوْنُ لِيْٓ اَنْ اُبَدِّلَهٗ مِنْ تِلْقَاۤئِ نَفْسِيْ ۚاِنْ اَتَّبِعُ اِلَّا مَا يُوْحٰٓى اِلَيَّ ۚ اِنِّيْٓ اَخَافُ اِنْ عَصَيْتُ رَبِّيْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ

wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyināt(in), qālal-lażīna lā yarjūna liqā'ana'ti biqur'ānin gairi hāżā au baddilh(u), qul mā yakūnu lī an ubaddilahū min tilqā'i nafsī, in attabi‘u illā mā yūḥā ilayy(a), innī akhāfu in ‘aṣaitu rabbī ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).

Ani tuma min na an ka ayaw kalanna u ye ka gwɛ, minw tun ma miiri k’u bena ɲɔgɔn kunbɛn, olu ko: “Aw ka na ni gafe wɛrɛ ye min tɛ nin alikurana ye, walima aw k’a nɔnabila.” A fɔ (Muhamadu) ko: "A ma bɛn ne ma k'a yɛlɛma n yɛrɛ sago la. Ne be tugu min jira ne la dɔrɔn. Tiɲɛ na, ne be siran loonba (kiyabɔ) ka ɲangili ɲɛ ni n ma mɛnni kɛ n Matigi fɛ."

قُلْ لَّوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا تَلَوْتُهٗ عَلَيْكُمْ وَلَآ اَدْرٰىكُمْ بِهٖ ۖفَقَدْ لَبِثْتُ فِيْكُمْ عُمُرًا مِّنْ قَبْلِهٖۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

qul lau syā'allāhu mā talautuhū ‘alaikum wa lā adrākum bih(ī), faqad labiṡtu fīkum ‘umuram min qablih(ī), afalā ta‘qilūn(a).

A fɔ (Muhamadu) ko: «Ni Ala tun b’a fɛ, ne tun tɛna a kalan i ye, Ala fana tun tɛna o lalɔnniya i ye.» Ne tun be n’aw ye wagati dɔ la ka kɔn (sanni alikurana ka jigi). Aw m'a faamu wa?

فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَوْ كَذَّبَ بِاٰيٰتِهٖۗ اِنَّهٗ لَا يُفْلِحُ الْمُجْرِمُوْنَ

faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każiban au każżaba bi'āyātih(ī), innahū lā yufliḥul-mujrimūn(a).

O la, jɔn lo ye tilenbaliyako ye ka tɛmɛ mɔgɔ min be ngalon tigɛ Ala kan, walima k’a ka ayataw sɔsɔ? Tiɲɛn na, minw be jurumu kɛ, u tɛna kunnadiya sɔrɔ.

وَيَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنْفَعُهُمْ وَيَقُوْلُوْنَ هٰٓؤُلَاۤءِ شُفَعَاۤؤُنَا عِنْدَ اللّٰهِ ۗقُلْ اَتُنَبِّـُٔوْنَ اللّٰهَ بِمَا لَا يَعْلَمُ فِى السَّمٰوٰتِ وَلَا فِى الْاَرْضِۗ سُبْحٰنَهٗ وَتَعٰلٰى عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

wa ya‘budūna min dūnillāhi mā lā yaḍurruhum wa lā yanfa‘uhum wa yaqūlūna hā'ulā'i syufa‘ā'unā ‘indallāh(i), qul atunabbi'ūnallāha bimā lā ya‘lamu fis-samāwāti wa lā fil-arḍ(i), subḥānahū wa ta‘ālā ‘ammā yusyrikūn(a).

U be Ala bato ka fara Ala kan, fɛɛn min tɛ se ka balawo lase u ma, min tɛ u nafa, u b’a fɔ ko: “Olu le ye an ka delilikɛlaw ye Ala ɲakɔrɔ.” Aw y’a fɔ ko: «Yala aw bɛna fɛn dɔ fɔ Ala ye, a ma min lɔn sankolow ra, a ma min lɔn dugukolo kan wa?» U be min jɛn ni ɲɔgɔn ye, nɔɔrɔ be o Ala kan ani k’a kuntigiba ta.

وَمَا كَانَ النَّاسُ اِلَّآ اُمَّةً وَّاحِدَةً فَاخْتَلَفُوْاۗ وَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَّبِّكَ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ فِيْمَا فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ

wa mā kānan-nāsu illā ummataw wāḥidatan fakhtalafū, wa lau lā kalimatun sabaqat mir rabbika laquḍiya bainahum fīmā fīhi yakhtalifūn(a).

Ani, adamadenw tun ye jama kelen dɔrɔn lo ye fɔlɔ la, o kɔ, u farala ɲɔgɔn kan. Ni sariya tun tɛ yen min bɔra i Matigi fɛ, latigɛli tun bɛna kɛ (diɲɛ kɔnɔ) u ni ɲɔgɔn cɛ, u ka sɔsɔli min kɛra.

وَيَقُوْلُوْنَ لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۚ فَقُلْ اِنَّمَا الْغَيْبُ لِلّٰهِ فَانْتَظِرُوْاۚ اِنِّيْ مَعَكُمْ مِّنَ الْمُنْتَظِرِيْنَ ࣖ

wa yaqūlūna lau lā unzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), faqul innamal-gaibu lillāhi fantaẓirū, innī ma‘akum minal-muntaẓirīn(a).

O ko: «Mun na dalilu (kabako) ma jigi a kan ka bɔ a Matigi fɛ?» A fɔ ko: "Tiɲɛ na, fɛɛn yebali bɛɛ ye Ala kelenpe ta ye, o la, aw ka kɔnɔni kɛ n'aw ye. Aw k'a lɔn ko ne fana be kɔnɔni kɛ n'aw ye."

وَاِذَآ اَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَةً مِّنْۢ بَعْدِ ضَرَّاۤءَ مَسَّتْهُمْ اِذَا لَهُمْ مَّكْرٌ فِيْٓ اٰيٰتِنَاۗ قُلِ اللّٰهُ اَسْرَعُ مَكْرًاۗ اِنَّ رُسُلَنَا يَكْتُبُوْنَ مَا تَمْكُرُوْنَ

wa iżā ażaqnan-nāsa raḥmatam mim ba‘di ḍarrā'a massathum iżā lahum makrun fī āyātinā, qulillāhu asra‘u makrā(n), inna rusulanā yaktubūna mā tamkurūn(a).

Ni an ye hinu kɛ adamadenw na, balawo dɔ kɛnin kɔ u kan, u be nanbara bɛɛ kɛ o yɔrɔnin bɛɛ (an ka tagamasiɲɛw kan). A fɔ ko: «Ala bɛna sara joona (o nanbara kosɔn).» Tiɲɛ na, an ka mɛlɛkɛw b’i ka nanbarakow kɔrɔsi.

هُوَ الَّذِيْ يُسَيِّرُكُمْ فِى الْبَرِّ وَالْبَحْرِۗ حَتّٰٓى اِذَا كُنْتُمْ فِىْ الْفُلْكِۚ وَجَرَيْنَ بِهِمْ بِرِيْحٍ طَيِّبَةٍ وَّفَرِحُوْا بِهَا جَاۤءَتْهَا رِيْحٌ عَاصِفٌ وَّجَاۤءَهُمُ الْمَوْجُ مِنْ كُلِّ مَكَانٍ وَّظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ اُحِيْطَ بِهِمْۙ دَعَوُا اللّٰهَ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ەۚ لَىِٕنْ اَنْجَيْتَنَا مِنْ هٰذِهٖ لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الشّٰكِرِيْنَ

huwal-lażī yusayyirukum fil-barri wal-baḥr(i), ḥattā iżā kuntum fil-fulk(i), wa jaraina bihim birīḥin ṭayyibatiw wa fariḥū bihā jā'athā rīḥun ‘āṣifuw wa jā'ahumul-mauju min kulli makāniw wa ẓannū annahum uḥīṭa bihim, da‘awullāha mukhliṣīna lahud-dīn(a), la'in anjaitanā min hāżihī lanakūnanna minasy-syākirīn(a).

Ala min y’a to i be se ka tagama dugukolo kan, (ani kurun boli) baji kan, ale lo. O la, n’i be kurun kɔnɔ, ani a (kurun) be yɛlɛmayɛlɛma k’u (mɔgɔw) ta ni fɔɲɔ ɲuman ye, u be nisɔndiya o kosɔn; barika la, sanfiɲɛ dɔ nana, jikuruw y’u bugɔ ka bɔ yɔrɔ bɛɛ la, u tun b’a miiri k’u laminina (farati), o la, u ye Ala kelenpe deli ni kɔnɔgwɛ ye. (A ko): «N'i y'an kisi nin (farati) ma, siga t'a la, an bena kɛ barikadabagaw ye.»

فَلَمَّآ اَنْجٰىهُمْ اِذَا هُمْ يَبْغُوْنَ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ ۗيٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنَّمَا بَغْيُكُمْ عَلٰٓى اَنْفُسِكُمْ مَّتَاعَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۖ ثُمَّ اِلَيْنَا مَرْجِعُكُمْ فَنُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

falammā anjāhum iżā hum yabgūna fil-arḍi bigairil-ḥaqq(i), yā ayyuhan-nāsu innamā bagyukum ‘alā anfusikum matā‘al-ḥayātid-dun-yā, ṡumma ilainā marji‘ukum fa nunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

Nka tuma min na Ala y’u kisi, o nɔɔ na, ​​u ye tilenbaliyako kɛ dugukolo kan k’a sɔrɔ (kuun) tɛ yen. E, mɔgɔw! Can ra, aw ta terenbariya farati bɛna ben aw kan; O ye nin dunuɲa ɲanamanya diyabɔ dɔrɔn le ye; o tuma na, aw kɔsegili ye anw le ye, aw tun bɛ min kɛ, an bɛna o fɔ aw ye.

اِنَّمَا مَثَلُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَاۤءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَالْاَنْعَامُ ۗحَتّٰٓى اِذَآ اَخَذَتِ الْاَرْضُ زُخْرُفَهَا وَازَّيَّنَتْ وَظَنَّ اَهْلُهَآ اَنَّهُمْ قٰدِرُوْنَ عَلَيْهَآ اَتٰىهَآ اَمْرُنَا لَيْلًا اَوْ نَهَارًا فَجَعَلْنٰهَا حَصِيْدًا كَاَنْ لَّمْ تَغْنَ بِالْاَمْسِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

innamā maṡalul-ḥayātid-dun-yā kamā'in anzalnāhu minas-samā'i fakhtalaṭa bihī nabātul-arḍi mimmā ya'kulun-nāsu wal-an‘ām(u), ḥattā iżā akhażatil-arḍu zukhrufahā wazzayyanat wa ẓanna ahluhā annahum qādirūna ‘alaihā, atāhā amrunā lailan au nahāran fa ja‘alnāhā ḥaṣīdan ka'allam tagna bil-ams(i), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy yatafakkarūn(a).

Nin diɲɛ ɲɛnamaya misaliya be i n’a fɔ jii (sanji) dɔrɔn, an be min jigi ka bɔ sankolo la, o kɔ, dugukolo ka falenfɛnw be falen ka caya, dɔw be dumu adamadenw ni bɛgɛnw fɛ. Fo wagati min na dugukolo dafanin lo a cɛɲa la, k’a masiri, ani a sigibagaw b’a miiri k’u bena a sɔrɔ tiɲɛn na (k’a yiridenw tigɛ), an ka ɲangili be na a kan sufɛ wala tilefɛ, ani an b’a (sɛnɛfɛnw) kɛ i n’a fɔ sɔgɔlan, i n’a fɔ a ma falen kunu. An be (an ka sebagaya) tagamasiɲɛw ɲɛfɔ ten, jama min be miiri.

وَاللّٰهُ يَدْعُوْآ اِلٰى دَارِ السَّلٰمِ ۚوَيَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

wallāhu yad‘ū ilā dāris-salām(i), wa yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Ala be (mɔgɔw) weele ka na Dar al-Salam (alijinɛ) la, a be min fɛ, a b’o tigi bila sira tilennin kan (silamɛya).

۞ لِلَّذِيْنَ اَحْسَنُوا الْحُسْنٰى وَزِيَادَةٌ ۗوَلَا يَرْهَقُ وُجُوْهَهُمْ قَتَرٌ وَّلَا ذِلَّةٌ ۗاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

lil-lażīna aḥsanul-ḥusnā wa ziyādah(tun), wa lā yarhaqu wujūhahum qataruw wa lā żillah(tun), ulā'ika aṣḥābul-jannati hum fīhā khālidūn(a).

Minw be koɲuman kɛ, o ye sara ɲuman ye (alijinɛ) ani min ka ca n’o ye (Ala yeli diya). Ani, buguri finman tɛ u ɲada kan, maloya fana tɛ u la. Olugu le ye sankolo sigibagaw ye, o bɛna to yi fɔ wagati bɛɛ.

وَالَّذِيْنَ كَسَبُوا السَّيِّاٰتِ جَزَاۤءُ سَيِّئَةٍ ۢبِمِثْلِهَاۙ وَتَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ ۗمَا لَهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ عَاصِمٍۚ كَاَنَّمَآ اُغْشِيَتْ وُجُوْهُهُمْ قِطَعًا مِّنَ الَّيْلِ مُظْلِمًاۗ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِ ۚهُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wal-lażīna każabus-sayyi'āti jazā'u sayyi'atim bimiṡlihā, wa tarhaquhum żillah(tun), mā lahum minallāhi min ‘āṣim(in), ka'annamā ugsyiyat wujūhuhum qiṭa‘am minal-laili muẓlimā(n), ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Minw bɛ kojugu kɛ, olugu bɛna kojugu min sɔrɔ, o ka kan ni min ye, maloya bɛna o datugu. O latangabaga tɛ yen ka bɔ Ala ka ɲangili ma, i n’a fɔ u ɲɛda datugunin lo ni suu dibiman yɔrɔ dɔw ye. Olugu le ye jahanama mɔgɔw ye, o bɛna to yi wagati bɛɛ.

وَيَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِيْعًا ثُمَّ نَقُوْلُ لِلَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا مَكَانَكُمْ اَنْتُمْ وَشُرَكَاۤؤُكُمْۚ فَزَيَّلْنَا بَيْنَهُمْ وَقَالَ شُرَكَاۤؤُهُمْ مَّا كُنْتُمْ اِيَّانَا تَعْبُدُوْنَ

wa yauma naḥsyuruhum jamī‘an ṡumma naqūlu lil-lażīna asyrakū makānakum antum wa syurakā'ukum, fa zayyalnā bainahum wa qāla syurakā'uhum mā kuntum iyyānā ta‘budūn(a).

An y'u bɛɛ lajɛn o loon na, an y'a fɔ olu ye ko: «Aw ka to aw be yɔrɔ min na, aw n'aw ka jɛnɲɔgɔnw.» O kɔ, an y’u bɔ ɲɔgɔn na, k’a fɔ u jɛnɲɔgɔnw ye ko: «Aw ma an bato abada.

فَكَفٰى بِاللّٰهِ شَهِيْدًاۢ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ اِنْ كُنَّا عَنْ عِبَادَتِكُمْ لَغٰفِلِيْنَ

fa kafā billāhi syahīdam bainanā wa bainakum in kunnā ‘an ‘ibādatikum lagāfilīn(a).

O la, Ala be se ka kɛ seere ye an n’aw cɛ, bari an ma foyi lɔn aw ka batoli koo la (anw fɛ).”

هُنَالِكَ تَبْلُوْا كُلُّ نَفْسٍ مَّآ اَسْلَفَتْ وَرُدُّوْٓا اِلَى اللّٰهِ مَوْلٰىهُمُ الْحَقِّ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ ࣖ

hunālika tablū kullu nafsim mā aslafat wa ruddū ilallāhi maulāhumul-ḥaqqi wa ḍalla ‘anhum mā kānū yaftarūn(a).

O yɔrɔ la (Mahsyar foro), niin bɛɛ be sara sɔrɔ a ka kɛwalew kosɔn (ka kɔn) ani u be segi ka taga Ala fɛ, u latangabaga lakika, ani u ye min dan (galon latangabaga) o be tunu u la.

قُلْ مَنْ يَّرْزُقُكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ اَمَّنْ يَّمْلِكُ السَّمْعَ وَالْاَبْصَارَ وَمَنْ يُّخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَمَنْ يُّدَبِّرُ الْاَمْرَۗ فَسَيَقُوْلُوْنَ اللّٰهُ ۚفَقُلْ اَفَلَا تَتَّقُوْنَ

qul may yarzuqukum minas-samā'i wal-arḍi ammay yamlikus-sam‘a wal-abṣāra wa may yukhrijul-ḥayya minal-mayyiti wa yukhrijul-mayyita minal-ḥayyi wa may yudabbirul-amr(a), fa sayaqūlūnallāh(u), faqul afalā tattaqūn(a).

A fɔ (Muhamadu) ko: «Jɔn lo be balo di aw ma ka bɔ sankolow ni dugukolo kan, walima jɔn lo be se ka (dan) mɛnni ni yeli la, ani jɔn lo be mɔgɔ ɲanamanw bɔ suuw la, ka suw bɔ mɔgɔ ɲɛnamanw na, ani jɔn lo be koow bɛɛ labɛn?” O ra, o bɛna a jaabi ko: «Ala.» O la, a fɔ ko: «Mun na aw tɛ siran (A) ɲɛ?»

فَذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمُ الْحَقُّۚ فَمَاذَا بَعْدَ الْحَقِّ اِلَّا الضَّلٰلُ ۖفَاَنّٰى تُصْرَفُوْنَ

fa żālikumullāhu rabbukumul-ḥaqq(u), fa māżā ba‘dal-ḥaqqi illaḍ-ḍalāl(u), fa annā tuṣrafūn(a).

O la, o ye Ala ye, aw ka Ala yɛrɛ yɛrɛ; o tuma na, foyi tɛ can kɔ ni fili tɛ. O la, mun na aw y’aw yɛrɛ mabɔ (tiɲɛ na)?

كَذٰلِكَ حَقَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ عَلَى الَّذِيْنَ فَسَقُوْٓا اَنَّهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ

każālika ḥaqqat kalimatu rabbika ‘alal-lażīna fasaqū annahum lā yu'minūn(a).

I Matigi ye ɲangili sigi mɔgɔjuguw kan ten, bari u ma la a la.

قُلْ هَلْ مِنْ شُرَكَاۤىِٕكُمْ مَّنْ يَّبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗۗ قُلِ اللّٰهُ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ فَاَنّٰى تُؤْفَكُوْنَ

qul hal min syurakā'ikum may yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduh(ū), qulillāhu yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduhū fa annā tu'fakūn(a).

A fɔ ko: “Yala mɔgɔ dɔ be yen i ka jɛnɲɔgɔnw cɛma min be se ka (danfɛnw) danni daminɛ, ka sɔrɔ ka segi a kan (k’a lakunu) tugun wa?” A fɔ ko: "Ala ye danfɛnw danni daminɛ, o kɔ, a ye segi o kan. O la, aw y'aw kɔ don cogo di (ka batoli wɛrɛ kɛ min tɛ Ala ye)?"

قُلْ هَلْ مِنْ شُرَكَاۤىِٕكُمْ مَّنْ يَّهْدِيْٓ اِلَى الْحَقِّۗ قُلِ اللّٰهُ يَهْدِيْ لِلْحَقِّۗ اَفَمَنْ يَّهْدِيْٓ اِلَى الْحَقِّ اَحَقُّ اَنْ يُّتَّبَعَ اَمَّنْ لَّا يَهِدِّيْٓ اِلَّآ اَنْ يُّهْدٰىۚ فَمَا لَكُمْۗ كَيْفَ تَحْكُمُوْنَ

qul hal min syurakā'ikum may yahdī ilal-ḥaqq(i),qulillāhu yahdī lil-ḥaqq(i), afamay yahdī ilal-ḥaqqi aḥaqqu ay yuttaba‘a ammal lā yahiddī illā ay yuhdā, famā lakum, kaifa taḥkumūn(a).

A fɔ ko: “Yala mɔgɔ dɔ be yen i ka jɛnɲɔgɔnw cɛma min b’i bilasira ka taga tiɲɛ na wa?” A fɔ ko: «Ala le bɛ mɔgɔw bilasira ka taga tiɲɛ ma.» O la, joo juman lo be yen ka tugu u kɔ ka tɛmɛ tɔɔw kan, Ala min be mɔgɔw bilasira ka taga tiɲɛn na, wala mɔgɔw minw tɛ se ka mɔgɔw bilasira ani u yɛrɛ mako be bilasirali la? O la, mun na i (y’o kɛ)? I be desizɔnw ta cogo di?

وَمَا يَتَّبِعُ اَكْثَرُهُمْ اِلَّا ظَنًّاۗ اِنَّ الظَّنَّ لَا يُغْنِيْ مِنَ الْحَقِّ شَيْـًٔاۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ ۢبِمَا يَفْعَلُوْنَ

wa mā yattabi‘u akṡaruhum illā ẓannā(n), innaẓ-ẓanna lā yugnī minal-ḥaqqi syai'ā(n), innallāha ‘alīmum bimā yaf‘alūn(a).

Ani, u fanba be tugu miiriliw dɔrɔn lo kɔ. Tiɲɛn na, o miiriya tɛ tiɲɛn kɛlɛli la hali dɔɔni. Tiɲɛ na, Ala be u ka kokɛtaw bɛɛ lɔn.

وَمَا كَانَ هٰذَا الْقُرْاٰنُ اَنْ يُّفْتَرٰى مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلٰكِنْ تَصْدِيْقَ الَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيْلَ الْكِتٰبِ لَا رَيْبَ فِيْهِ مِنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَۗ

wa mā kāna hāżal-qur'ānu ay yuftarā min dūnillāhi wa lākin taṣdīqal-lażī baina yadaihi wa tafṣīlal-kitābi lā raiba fīhi mir rabbil-‘ālamīn(a).

Ani a tɛ se ka kɛ ko nin alikurana nin ka kɛ mɔgɔ wɛrɛ ye min tɛ Ala ye; nka (alikurana) be (gafew) tɛmɛninw tiɲɛtigiya ani a ye sariya minw sigi, siga t’u la, (minw jigira) ka bɔ diɲɛ bɛɛ Matigi fɛ .

اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰىهُ ۗ قُلْ فَأْتُوْا بِسُوْرَةٍ مِّثْلِهٖ وَادْعُوْا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

am yaqūlūnaftarāh(u), qul fa'tū bisūratim miṡlihī wad‘ū manistaṭa‘tum min dūnillāhi in kuntum ṣādiqīn(a).

Yala a bɛnnin lo u k’a fɔ ko ale (Muhamadu) lo y’o labɛn wa? A fɔ ko: «Aw ye sura dɔ dilan min bɔnin be alikurana sura ma, ani mɔgɔ o mɔgɔ be se k’a dilan, n’aw ye tiɲɛtigiw ye, aw k’o tigi weele aw cɛma.»

بَلْ كَذَّبُوْا بِمَا لَمْ يُحِيْطُوْا بِعِلْمِهٖ وَلَمَّا يَأْتِهِمْ تَأْوِيْلُهٗۗ كَذٰلِكَ كَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الظّٰلِمِيْنَ

bal każżabū bimā lam yuḥīṭū bi‘ilmihī wa lammā ya'tihim ta'wīluh(ū), każālika każżabal-lażīna min qablihim fanẓur kaifa kāna ‘āqibatuẓ-ẓālimīn(a).

Tiɲɛn na (tiɲɛn lo), u tɛ min lɔn ka ɲɛ fɔlɔ ani u ma ɲɛfɔli sɔrɔ o la, u be ban o la. O cogo kelen na, mɔgɔ minw tun be yen ka kɔn u ɲɛ, olu tun ye ban (ciden). O kama, i k’i janto mɔgɔ tilenbaliw ka nɔfɛkow la.

وَمِنْهُمْ مَّنْ يُّؤْمِنُ بِهٖ وَمِنْهُمْ مَّنْ لَّا يُؤْمِنُ بِهٖۗ وَرَبُّكَ اَعْلَمُ بِالْمُفْسِدِيْنَ ࣖ

wa minhum may yu'minu bihī wa minhum mal lā yu'minu bih(ī), wa rabbuka a‘lamu bil-mufsidīn(a).

Ani o cɛma, mɔgɔ dɔw be yen minw lara a la (alikurana), ani dɔw be yen (o fana) minw ma la a la. K’a sɔrɔ i Matigi le bɛ tiɲɛni kɛbagaw lɔn ka tɛmɛ.

وَاِنْ كَذَّبُوْكَ فَقُلْ لِّيْ عَمَلِيْ وَلَكُمْ عَمَلُكُمْۚ اَنْتُمْ بَرِيْۤـُٔوْنَ مِمَّآ اَعْمَلُ وَاَنَا۠ بَرِيْۤءٌ مِّمَّا تَعْمَلُوْنَ

wa in każżabūka faqul lī ‘amalī wa lakum ‘amalukum, antum barī'ūna mimmā a‘malu wa ana barī'um mimmā ta‘malūn(a).

Ani n'u (hali bi) ye ngalon tigɛ i la (Muhamadu), o tuma na, a fɔ ko: "Ne fɛ, ne ka baara lo, e fɛ, i ka baara lo. Ne be min kɛ, i t'o kunko ye ani i be min kɛ, ne tɛ n'o kunko ye."

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّسْتَمِعُوْنَ اِلَيْكَۗ اَفَاَنْتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ وَلَوْ كَانُوْا لَا يَعْقِلُوْنَ

wa minhum may yastami‘ūna ilaik(a), afa anta tusmi‘uṣ-ṣumma wa lau kānū lā ya‘qilūn(a).

Ani, mɔgɔ dɔw be yen minw b’i lamɛn (Muhamadu). Nka, yala i be se k’a kɛ tulogwerenw be mɛnni kɛ hali k’a sɔrɔ u t’o faamu wa?

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّنْظُرُ اِلَيْكَۗ اَفَاَنْتَ تَهْدِى الْعُمْيَ وَلَوْ كَانُوْا لَا يُبْصِرُوْنَ

wa minhum may yanẓuru ilaik(a), afa anta tahdil-‘umya wa lau kānū lā yubṣirūn(a).

Ani, mɔgɔ dɔw be yen u cɛma minw b’i filɛ. Nka, yala i be se ka fiyentɔw ɲɛminɛ, hali n’u t’u janto u la wa?

اِنَّ اللّٰهَ لَا يَظْلِمُ النَّاسَ شَيْـًٔا وَّلٰكِنَّ النَّاسَ اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

innallāha lā yaẓlimun-nāsa syai'aw wa lākinnan-nāsa anfusahum yaẓlimūn(a).

Tiɲɛ na, Ala tɛ adamadenw tɔɔrɔ hali dɔɔni, nga adamadenw le be tɔɔrɔ u yɛrɛw la.

وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ كَاَنْ لَّمْ يَلْبَثُوْٓا اِلَّا سَاعَةً مِّنَ النَّهَارِ يَتَعَارَفُوْنَ بَيْنَهُمْۗ قَدْ خَسِرَ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِلِقَاۤءِ اللّٰهِ وَمَا كَانُوْا مُهْتَدِيْنَ

wa yauma yaḥsyuruhum ka'allam yalbaṡū illā sā‘atam minan-nahāri yata‘ārafūna bainahum, qad khasiral-lażīna każżabū biliqā'illāhi wa mā kānū muhtadīn(a).

Ala bena u lajɛn loon min na, a bena kɛ i n’a fɔ u ma to (diɲɛ kɔnɔ) fɔɔ wagati dɔɔni dɔrɔn, u bena ɲɔgɔn lɔn tuma min na. Minw banna k’u ka ɲɔgɔnye ni Ala ye, siga t’a la, olu bena bɔnɛ, u tɛna sira sɔrɔ.

وَاِمَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِيْ نَعِدُهُمْ اَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَاِلَيْنَا مَرْجِعُهُمْ ثُمَّ اللّٰهُ شَهِيْدٌ عَلٰى مَا يَفْعَلُوْنَ

wa immā nuriyannaka ba‘ḍal-lażī na‘iduhum au natawaffayannaka fa ilainā marji‘uhum ṡummallāhu syahīdun ‘alā mā yaf‘alūn(a).

An tun ye tɔɔrɔ min layidu ta u ye, n’an y’o dɔw yira i la (Muhamadu), (i bena o ye tiɲɛn na) wala n’an y’i tɛmɛ (sanni o cɛ), o tuma na, u bena kɔsegi an ma, ani Ala bena kɛ u ka koow seere ye.

وَلِكُلِّ اُمَّةٍ رَّسُوْلٌ ۚفَاِذَا جَاۤءَ رَسُوْلُهُمْ قُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ

wa likulli ummatir rasūl(un), fa iżā jā'a rasūluhum quḍiya bainahum bil-qisṭi wa hum lā yuẓlamūn(a).

Cidenw be siya bɛɛ fɛ. O la, u ka ciden nana tuma min na, sariya tun be baara kɛ n’u ye cogo tilennin na ani (hali dɔɔni) u tun tɛ kojugu kɛ u la.

وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰى هٰذَا الْوَعْدُ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa yaqūlūna matā hāżal-wa‘du in kuntum ṣādiqīn(a).

O ko: «Sirani bɛna na tuma jumɛn ni aw ye can fɔ?»

قُلْ لَّآ اَمْلِكُ لِنَفْسِيْ ضَرًّا وَّلَا نَفْعًا اِلَّا مَا شَاۤءَ اللّٰهُ ۗ لِكُلِّ اُمَّةٍ اَجَلٌ ۚاِذَا جَاۤءَ اَجَلُهُمْ فَلَا يَسْتَأْخِرُوْنَ سَاعَةً وَّلَا يَسْتَقْدِمُوْنَ

qul lā amliku linafsī ḍarraw wa lā naf‘an illā mā syā'allāh(u), likulli ummatin ajal(un), iżā jā'a ajaluhum falā yasta'khirūna sā‘ataw wa lā yastaqdimūn(a).

A fɔ (Muhamadu) ko: «Ne tɛ se ka kojugu kɛlɛ, walima ka nafa lase ne yɛrɛ ma, fo ni Ala sago lo.» Saya be jamana bɛɛ fɛ (waati dantigɛ). N’u ka saya sera, u tɛ se ka wagati dɔɔni ɲini wala ka teliya.

قُلْ اَرَءَيْتُمْ اِنْ اَتٰىكُمْ عَذَابُهٗ بَيَاتًا اَوْ نَهَارًا مَّاذَا يَسْتَعْجِلُ مِنْهُ الْمُجْرِمُوْنَ

qul ara'aitum in atākum ‘ażābuhū bayātan au nahāram māżā yasta‘jilu minhul-mujrimūn(a).

A fɔ ko: «Aw k’a ɲɛfɔ ne ye, n’a ka tɔɔrɔ nana aw kan sufɛ walima tilefɛ, jurumunkɛlaw bɛna ɲini juman le ra ka teliya?»

اَثُمَّ اِذَا مَا وَقَعَ اٰمَنْتُمْ بِهٖۗ اٰۤلْـٰٔنَ وَقَدْ كُنْتُمْ بِهٖ تَسْتَعْجِلُوْنَ

aṡumma iżā mā waqa‘a āmantum bih(ī), āl'āna wa qad kuntum bihī tasta‘jilūn(a).

O kɔ, ɲangili kɛnin kɔ, yala i lara o la wa? Yala a (kura) lo sisan, hali ni fɔlɔ la, i tun b’a ɲini tuma bɛɛ ko a ka teliya wa?

ثُمَّ قِيْلَ لِلَّذِيْنَ ظَلَمُوْا ذُوْقُوْا عَذَابَ الْخُلْدِۚ هَلْ تُجْزَوْنَ اِلَّا بِمَا كُنْتُمْ تَكْسِبُوْنَ

Ṡumma qīla lil-lażīna ẓalamū żūqū ‘ażābal-khuld(i), hal tujzauna illā bimā kuntum taksibūn(a).

O kɔ, a fɔra kojugukɛlaw ma ko: "Aw ka tɔɔrɔ banbali nɛnɛ. Aw tɛna sara sɔrɔ, nka (ka kɛɲɛ ni) aw ka baara ye."

۞ وَيَسْتَنْۢبِـُٔوْنَكَ اَحَقٌّ هُوَ ۗ قُلْ اِيْ وَرَبِّيْٓ اِنَّهٗ لَحَقٌّ ۗوَمَآ اَنْتُمْ بِمُعْجِزِيْنَ ࣖ

wa yastambi'ūnaka aḥaqqun huw(a), qul ī wa rabbī innahū laḥaqq(un), wa mā antum bimu‘jizīn(a).

U b'i ɲininga (Muhamadu) ko: «Yala o (layidu ɲangili) ye tiɲɛ ye wa?» A fɔ ko: «Ɔnhɔn, ne Matigi, tiɲɛ na, (ɲangili) ye tiɲɛ ye tiɲɛ na, aw tɛna se k’aw yɛrɛ tanga o ma abada.»

وَلَوْ اَنَّ لِكُلِّ نَفْسٍ ظَلَمَتْ مَا فِى الْاَرْضِ لَافْتَدَتْ بِهٖۗ وَاَسَرُّوا النَّدَامَةَ لَمَّا رَاَوُا الْعَذَابَۚ وَقُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ

wa lau anna likulli nafsin ẓalamat mā fil-arḍi laftadat bih(ī), wa asarrun-nadāmata lammā ra'awul-‘ażāb(a), wa quḍiya bainahum bil-qisṭi wa hum lā yuẓlamūn(a).

Ni mɔgɔ tilenbali bɛɛ tun be ni fɛɛn bɛɛ ye dugukolo kan, siga t’a la, a tun bena a yɛrɛ kunmabɔ n’o ye, ani u tun bena u ka nimisa dogo tuma min na u tun ye tɔɔrɔ ye. O kɔ, kiti dɔ tigɛra o ni terenninya ra, o ma kojugu kɛ o ra.

اَلَآ اِنَّ لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اَلَآ اِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

alā inna lillāhi mā fis-samāwāti wal-arḍ(i), alā inna wa‘dallāhi ḥaqquw wa lākinna akṡarahum lā ya‘lamūn(a).

Aw k’a lɔn ko tiɲɛ na, fɛɛn o fɛɛn be sankolow ni dugukolo kan, o bɛɛ ye Ala ta ye. Yala Ala ta layiri tɛ can ye wa? Nka u fanba m’o lɔn.

هُوَ يُحْيٖ وَيُمِيْتُ وَاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

huwa yuḥyī wa yumītu wa ilaihi turja‘ūn(a).

Ale le bɛ ɲanamanya di, ka saya lase mɔgɔ ma, aw bɛna kɔsegi ale dɔrɔn ma.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ مَّوْعِظَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَشِفَاۤءٌ لِّمَا فِى الصُّدُوْرِۙ وَهُدًى وَّرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِيْنَ

yā ayyuhan-nāsu qad jā'atkum mau‘iẓatum mir rabbikum wa syifā'ul limā fiṣ-ṣudūr(i), wa hudaw wa raḥmatul lil-mu'minīn(a).

E, mɔgɔw! Tiɲɛ na, kalan dɔ (alikurana) nana i fɛ ka bɔ i Matigi fɛ, fura min be disi banaw la, ani bilasirali ni hinu ye lanabagaw ye.

قُلْ بِفَضْلِ اللّٰهِ وَبِرَحْمَتِهٖ فَبِذٰلِكَ فَلْيَفْرَحُوْاۗ هُوَ خَيْرٌ مِّمَّا يَجْمَعُوْنَ

qul bifaḍlillāhi wa biraḥmatihī fa biżālika falyafraḥū, huwa khairum mimmā yajma‘ūn(a).

A fɔ (Muhamadu) ko: "Ala ka nɛɛma n'a ka hinu fɛ, u ka nisɔndiya. O ka fisa ni u be min lajɛn."

قُلْ اَرَءَيْتُمْ مَّآ اَنْزَلَ اللّٰهُ لَكُمْ مِّنْ رِّزْقٍ فَجَعَلْتُمْ مِّنْهُ حَرَامًا وَّحَلٰلًا ۗ قُلْ ءٰۤاللّٰهُ اَذِنَ لَكُمْ اَمْ عَلَى اللّٰهِ تَفْتَرُوْنَ

qul ara'aitum mā anzalallāhu lakum mir rizqin fa ja‘altum minhu ḥarāmaw wa ḥalālā(n), qul āllāhu ażina lakum am ‘alallāhi taftarūn(a).

A fɔ (Muhamadu) ko: «Ala ye balo min ci i ma, i k’o ɲɛfɔ n ye, o kɔ, i b’a dɔ kɛ haram ye, dɔw k’a kɛ halal ye.» A fɔ ko: «Yala Ala ka sira di aw ma wa, walama aw b’a labɛn Ala tɔgɔ ra wa?»

وَمَا ظَنُّ الَّذِيْنَ يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَشْكُرُوْنَ ࣖ

wa mā ẓannul-lażīna yaftarūna ‘alallāhil-każiba yaumal-qiyāmah(ti), innallāha lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡarahum lā yasykurūn(a).

Ani minw be ngalon tigɛ Ala kan labɔli loon na, olu ka jalaki ye mun lo ye? Tiɲɛ na, nilifɛnw (dilen) be Ala fɛ tiɲɛ na, nka u fanba tɛ barikada.

وَمَا تَكُوْنُ فِيْ شَأْنٍ وَّمَا تَتْلُوْا مِنْهُ مِنْ قُرْاٰنٍ وَّلَا تَعْمَلُوْنَ مِنْ عَمَلٍ اِلَّا كُنَّا عَلَيْكُمْ شُهُوْدًا اِذْ تُفِيْضُوْنَ فِيْهِۗ وَمَا يَعْزُبُ عَنْ رَّبِّكَ مِنْ مِّثْقَالِ ذَرَّةٍ فِى الْاَرْضِ وَلَا فِى السَّمَاۤءِ وَلَآ اَصْغَرَ مِنْ ذٰلِكَ وَلَآ اَكْبَرَ اِلَّا فِيْ كِتٰبٍ مُّبِيْنٍ

wa mā takūnu fī sya'niw wa mā tatlū minhu min qur'āniw wa lā ta‘malūna min ‘amalin illā kunnā ‘alaikum syuhūdan iż tufīḍūna fīh(i), wa mā ya‘zubu ‘ar rabbika mim miṡqāli żarratin fil-arḍi wa lā fis-samā'i wa lā aṣgara min żālika wa lā akbara illā fī kitābim mubīn(in).

Yala aw (Muhamadu) tɛ baara si la, aw tɛ alikurana yɔrɔ si kalan, aw tɛ baara si kɛ, nka anw ye seerew ye aw kan n’aw y’o kɛ wa? I kana i janto i Matigi ka lɔnniya la hali dɔɔni, hali n’a ka bon i n’a fɔ zara, dugukolo kan walima sankolo la. Fɛɛn si tɛ yen min ka dɔgɔ n’o ye wala min ka bon n’o ye, nka o bɛɛ sɛbɛra gafe yɛrɛ yɛrɛ kɔnɔ (Lauh Mahfuzh).

اَلَآ اِنَّ اَوْلِيَاۤءَ اللّٰهِ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَۚ

alā inna auliyā'allāhi lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Aw ye aw hakili to Ala ka mɔgɔ senumanw na, siranya tɛ u ɲɛ ani u tɛ dusukasi.

اَلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَكَانُوْا يَتَّقُوْنَۗ

al-lażīna āmanū wa kānū yattaqūn(a).

(O ye) minw limaniyara ani u be Ala bato tuma bɛɛ.

لَهُمُ الْبُشْرٰى فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَفِى الْاٰخِرَةِۗ لَا تَبْدِيْلَ لِكَلِمٰتِ اللّٰهِ ۗذٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُۗ

lahumul-busyrā fil-ḥayātid-dun-yā wa fil-ākhirah(ti), lā tabdīla likalimātillāh(i), żālika huwal-fauzul-‘aẓīm((u).

O fɛ, kibaro diiman lo diɲɛ kɔnɔ ani saya kɔ. Yɛlɛmani tɛ Ala ka layiduw la. O ye se sɔrɔba ye.

وَلَا يَحْزُنْكَ قَوْلُهُمْۘ اِنَّ الْعِزَّةَ لِلّٰهِ جَمِيْعًاۗ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

wa lā yaḥzunka qauluhum, innal-‘izzata lillāhi jamī‘ā(n), huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

Ani, aw (Muhamadu) kana nisɔngoya u ka kumaw na. Tiɲɛ na, fanga bɛɛ ye Ala ta ye. A be koo bɛɛ mɛn ani a be koo bɛɛ lɔn .

اَلَآ اِنَّ لِلّٰهِ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَمَنْ فِى الْاَرْضِۗ وَمَا يَتَّبِعُ الَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ شُرَكَاۤءَ ۗاِنْ يَّتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَاِنْ هُمْ اِلَّا يَخْرُصُوْنَ

alā inna lillāhi man fis-samāwāti wa man fil-arḍ(i), wa mā yattabi‘ul-lażīna yad‘ūna min dūnillāhi syurakā'(a), iy yattabi‘ūna illaẓ-ẓanna wa in hum illā yakhruṣūn(a).

Aw k’aw hakili to a la ko minw be sankolow la ani minw be dugukolo kan, olu bɛɛ ye Ala ka bololafɛnw ye. Minw be jɛnɲɔgɔn wɛrɛw weele minw tɛ Ala ye, olu tɛ tugu (lannaya dɔ kɔ). U be tugu jateminɛw dɔrɔn lo kɔ ani u be miirila dɔrɔn.

هُوَ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الَّيْلَ لِتَسْكُنُوْا فِيْهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًا ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّسْمَعُوْنَ

huwal-lażī ja‘ala lakumul-laila litaskunū fīhi wan-nahāra mubṣirā(n), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yasma‘ūn(a).

Ale le bɛ su kɛ aw ye, janko aw ye lafiɲɛ a ra, ka tere bɔ. Tiɲɛ na, tagamasiɲɛw be yen o koo la (Ala ka sebagaya) minw be mɛnni kɛ.

قَالُوا اتَّخَذَ اللّٰهُ وَلَدًا سُبْحٰنَهٗ ۗ هُوَ الْغَنِيُّ ۗ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ اِنْ عِنْدَكُمْ مِّنْ سُلْطٰنٍۢ بِهٰذَاۗ اَتَقُوْلُوْنَ عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

qāluttakhażallāhu waladan subḥānah(ū), huwal-ganiyy(u), lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), in ‘indakum min sulṭānim bihāżā, ataqūlūna ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

O (Yawudiw ni kerecɛnw) ko: «Dencɛ be Ala fɛ.» Nɔɔrɔ ka kɛ a ye, ale le ye naforotigiba ye; Fɛn o fɛn bɛ sankolo ra, ani dugukolo kan, o bɛɛ ye ale ta le ye. Kuun barikaman t’i fɛ o koo la. Aw ma min lɔn, aw ka o fɔ Ala ta ko ra wa?

قُلْ اِنَّ الَّذِيْنَ يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ لَا يُفْلِحُوْنَۗ

qul innal-lażīna yaftarūna ‘alallāhil-każiba lā yufliḥūn(a).

A fɔ ko: «Can ra, minw bɛ galon latigɛ Ala kama, olugu tɛna se sɔrɔ.»

مَتَاعٌ فِى الدُّنْيَا ثُمَّ اِلَيْنَا مَرْجِعُهُمْ ثُمَّ نُذِيْقُهُمُ الْعَذَابَ الشَّدِيْدَ بِمَا كَانُوْا يَكْفُرُوْنَ ࣖ

matā‘un fid-dun-yā ṡumma ilainā marji‘uhum ṡumma nużīquhumul-‘ażābasy syadīda bimā kānū yakfurūn(a).

(O ye) diyabɔ (waati dɔɔnin) k’u to diɲɛ kɔnɔ, o kɔ, u bena kɔsegi an fɛ, o kɔ, an bena ɲangili gwɛlɛman di u ma, u ka banbari kosɔn.

۞ وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَاَ نُوْحٍۘ اِذْ قَالَ لِقَوْمِهٖ يٰقَوْمِ اِنْ كَانَ كَبُرَ عَلَيْكُمْ مَّقَامِيْ وَتَذْكِيْرِيْ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ فَعَلَى اللّٰهِ تَوَكَّلْتُ فَاَجْمِعُوْٓا اَمْرَكُمْ وَشُرَكَاۤءَكُمْ ثُمَّ لَا يَكُنْ اَمْرُكُمْ عَلَيْكُمْ غُمَّةً ثُمَّ اقْضُوْٓا اِلَيَّ وَلَا تُنْظِرُوْنِ

watlu ‘alaihim naba'a nūḥ(in), iż qāla liqaumihī yā qaumi in kāna kabura ‘alaikum maqāmī wa tażkīrī bi'āyātillāhi fa ‘alallāhi tawakkaltu fa ajmi‘ū amrakum wa syurakā'akum ṡumma lā yakun amrukum ‘alaikum gummatan ṡummaqḍū ilayya wa lā tunẓirūn(i).

Ani, aw ka kibaroya nafamanw kalan u ye Nuhun koo la tuma min na (a) y’a fɔ a ka mɔgɔw ye ko: "E ne ka mɔgɔw! N’a ka gwɛlɛ aw ma ko ne ka to (n’aw fɛ) ani ne ka lasɔmini be ni Ala ka ayataw ye, o tuma na, ne be n’ jigi la Ala kan.

فَاِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَمَا سَاَلْتُكُمْ مِّنْ اَجْرٍۗ اِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلَى اللّٰهِ ۙوَاُمِرْتُ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْمُسْلِمِيْنَ

fa in tawallaitum famā sa'altukum min ajr(in), in ajriya illā ‘alallāh(i), wa umirtu an akūna minal-muslimīn(a).

O la, n’aw y’aw yɛrɛ mabɔ (ne ka lasɔmini na), ne tɛ sara fitinin ɲini aw fɛ. Ne ka sara tɛ mɔgɔ wɛrɛ ye ni Ala tɛ, ani ne ye yamaruya sɔrɔ ka kɛ silamɛw cɛma (n’ yɛrɛ di).”

فَكَذَّبُوْهُ فَنَجَّيْنٰهُ وَمَنْ مَّعَهٗ فِى الْفُلْكِ وَجَعَلْنٰهُمْ خَلٰۤىِٕفَ وَاَغْرَقْنَا الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُنْذَرِيْنَ

fa każżabūhu fa najjaināhu wa mam ma‘ahū fil-fulki wa ja‘alnāhum khalā'ifa wa agraqnal-lażīna każżabū bi'āyātinā, fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-munżarīn(a).

O kɔ, u ye ngalon tigɛ a kan (Nuhun), o kɔ, an y’ale ni minw tun be kurun kɔnɔ, an y’u kisi, an y’u kɛ kalifaw ye, an ye minw tun be an ka ayataw tiɲɛtigiya, an y’u tunu jii la. O kama, mɔgɔ minw lasɔmina, i k’i janto u ka koow laban na.

ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهٖ رُسُلًا اِلٰى قَوْمِهِمْ فَجَاۤءُوْهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَمَا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْا بِمَا كَذَّبُوْا بِهٖ مِنْ قَبْلُ ۗ كَذٰلِكَ نَطْبَعُ عَلٰى قُلُوْبِ الْمُعْتَدِيْنَ

Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihī rusulan ilā qaumihim fa jā'ūhum bil-bayyināti famā kānū liyu'minū bimā każżabū bihī min qabl(u), każālika naṭba‘u ‘alā qulūbil-mu‘tadīn(a).

O kɔ, (Nuhu) kɔ, an ye cidenw ci u ka mɔgɔw fɛ, o la, cidenw nana u fɛ ni kunnafoni gwɛninw ye, nka u ma sɔn ka la a la bari u tun be ban o la fɔlɔ. O cogo ra, an bɛ mɔgɔ minw bɛ sariya tiɲɛ, an bɛ olugu jusukunw datugu.

ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ مُّوْسٰى وَهٰرُوْنَ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ بِاٰيٰتِنَا فَاسْتَكْبَرُوْا وَكَانُوْا قَوْمًا مُّجْرِمِيْنَ

Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihim mūsā wa hārūna ilā fir‘auna wa mala'ihī bi'āyātinā fastakbarū wa kānū qaumam mujrimīn(a).

O kɔ, an ye Musa ni Haruna ci Farahuna n’a ka jama ɲɛmɔgɔw fɛ, ka na n’an ka tagamasiɲɛw ye (sebagaya). A be komi u tun be waso ani u tun ye jurumunkɛlaw ye.

فَلَمَّا جَاۤءَهُمُ الْحَقُّ مِنْ عِنْدِنَا قَالُوْٓا اِنَّ هٰذَا لَسِحْرٌ مُّبِيْنٌ

falammā jā'ahumul-ḥaqqu min ‘indinā qālū inna hāżā lasiḥrum mubīn(un).

O la, tiɲɛ nana u fɛ tuma min na ka bɔ an fɛ, u ko: «Nin ye jinamoriya yɛrɛ yɛrɛ ye.»

قَالَ مُوْسٰٓى اَتَقُوْلُوْنَ لِلْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَكُمْ ۗ اَسِحْرٌ هٰذَاۗ وَلَا يُفْلِحُ السّٰحِرُوْنَ

qāla mūsā ataqūlūna lil-ḥaqqi lammā jā'akum, asiḥrun hāżā, wa lā yufliḥus-sāḥirūn(a).

Musa ko: «Yala a ka kan k’a fɔ can ye ko nin ye jinamoriya le ye wa?» Hali ni jinamoriw ma se sɔrɔ.»

قَالُوْٓا اَجِئْتَنَا لِتَلْفِتَنَا عَمَّا وَجَدْنَا عَلَيْهِ اٰبَاۤءَنَا وَتَكُوْنَ لَكُمَا الْكِبْرِيَاۤءُ فِى الْاَرْضِۗ وَمَا نَحْنُ لَكُمَا بِمُؤْمِنِيْنَ

qālū aji'tanā litalfitanā ‘ammā wajadnā ‘alaihi ābā'anā wa takūna lakumal-kibriyā'u fil-arḍ(i), wa mā naḥnu lakumā bimu'minīn(a).

O ko: "Yala aw nana an fɛ ka an bɔ (lannaya) la, an ye min sɔrɔ an bɛnbaw bɛ min kɛra (bolow batoli), ani janko aw fila ka se ka fanga sɔrɔ dugukolo kan (Misira jamana) wa? An tɛna la aw fila ra."

وَقَالَ فِرْعَوْنُ ائْتُوْنِيْ بِكُلِّ سٰحِرٍ عَلِيْمٍ

wa qāla fir‘aunu'tūnī bikulli sāḥirin ‘alīm(in).

Firaun y'a fɔ (a ka jama ɲɛmɔgɔw ye) ko: «Aw ka na ni jinamoriyakɛla ŋanaw bɛɛ ye ne fɛ!»

فَلَمَّا جَاۤءَ السَّحَرَةُ قَالَ لَهُمْ مُّوْسٰٓى اَلْقُوْا مَآ اَنْتُمْ مُّلْقُوْنَ

falammā jā'as-saḥaratu qāla lahum mūsā alqū mā antum mulqūn(a).

O ra, jinamoriw nana minkɛ, Musa k’a fɔ o ye ko: «Aw b’a fɛ ka min fili, aw ye o fili!»

فَلَمَّآ اَلْقَوْا قَالَ مُوْسٰى مَا جِئْتُمْ بِهِ ۙالسِّحْرُۗ اِنَّ اللّٰهَ سَيُبْطِلُهٗۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُصْلِحُ عَمَلَ الْمُفْسِدِيْنَ ࣖ

falammā alqau qāla mūsā mā ji'tum bihis-siḥr(u), innallāha sayubṭiluh(ū), innallāha lā yuṣliḥu ‘amalal-mufsidīn(a).

U y'a fili ka ban tuma min na, Musa ko: "Aw be min kɛra, o ye jinamoriya ye, tiɲɛ na, Ala bena o jinamoriya ngalon yira. Tiɲɛ na, Ala tɛna a to tiɲɛnikɛlaw ka baara ka taga ɲɛ."

وَيُحِقُّ اللّٰهُ الْحَقَّ بِكَلِمٰتِهٖ وَلَوْ كَرِهَ الْمُجْرِمُوْنَ

wa yuḥiqqullāhul-ḥaqqa bikalimātihī wa lau karihal-mujrimūn(a).

Ani, Ala bena min tilennin sigi n’a ka sariya ye, hali n’o ma diya jurumunkɛlaw ye.

فَمَآ اٰمَنَ لِمُوْسٰىٓ اِلَّا ذُرِّيَّةٌ مِّنْ قَوْمِهٖ عَلٰى خَوْفٍ مِّنْ فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهِمْ اَنْ يَّفْتِنَهُمْ ۗوَاِنَّ فِرْعَوْنَ لَعَالٍ فِى الْاَرْضِۚ وَاِنَّهٗ لَمِنَ الْمُسْرِفِيْنَ

famā āmana limūsā illā żurriyyatum min qaumihī ‘alā khaufim min fir‘auna wa mala'ihim ay yaftinahum, wa inna fir‘auna la‘ālin fil-arḍ(i), wa innahū laminal-musrifīn(a).

O la, mɔgɔ si ma la Musa la, fɔɔ a ka mɔgɔw bɔnsɔnw, minw tun be siranna ko Farawona n'a ka kuntigiw (jama) bena u tɔɔrɔ. Tiɲɛ na, Farawona ye fangafin kɛ dugukolo kan tiɲɛn na, ani tiɲɛn na, a tun ye sariya tiɲɛbagaw dɔ ye.

وَقَالَ مُوْسٰى يٰقَوْمِ اِنْ كُنْتُمْ اٰمَنْتُمْ بِاللّٰهِ فَعَلَيْهِ تَوَكَّلُوْٓا اِنْ كُنْتُمْ مُّسْلِمِيْنَ

wa qāla mūsā yā qaumi in kuntum āmantum billāhi fa ‘alaihi tawakkalū in kuntum muslimīn(a).

Musa ko: "E ne ka mɔgɔw, n'aw lara Ala la, aw k'aw jigi la a kan, n'aw ye silamɛw ye tiɲɛ na."

فَقَالُوْا عَلَى اللّٰهِ تَوَكَّلْنَا ۚرَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا فِتْنَةً لِّلْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ

fa qālū ‘alallāhi tawakkalnā, rabbanā lā taj‘alnā fitnatal lil-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

O kɔ, u y'a fɔ ko: "An y'an jigi la Ala kan. An Matigi, i kana an kɛ mɔgɔ tilenbaliw ka tɔgɔ tiɲɛni ye.

وَنَجِّنَا بِرَحْمَتِكَ مِنَ الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ

wa najjinā biraḥmatika minal-qaumil-kāfirīn(a).

ka an kisi i ta hinu ma kafiriw bolo.»

وَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰى وَاَخِيْهِ اَنْ تَبَوَّاٰ لِقَوْمِكُمَا بِمِصْرَ بُيُوْتًا وَّاجْعَلُوْا بُيُوْتَكُمْ قِبْلَةً وَّاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَۗ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa auḥainā ilā mūsā wa akhīhi an tabawwa'ā liqaumikumā bimiṣra buyūtaw waj‘alū buyūtakum qiblataw wa aqīmuṣ-ṣalāh(ta), wa basysyiril-mu'minīn(a).

An y'a fɔ Musa n'a balimacɛ ye ko: "Aw ka boon caaman ta Ezipiti jamana na k'u kɛ aw ka mɔgɔw ye, k'aw ka boonw kɛ batoyɔrɔw ye, ka delili kɛ, ka lanabagaw nisɔndiya."

وَقَالَ مُوْسٰى رَبَّنَآ اِنَّكَ اٰتَيْتَ فِرْعَوْنَ وَمَلَاَهٗ زِيْنَةً وَّاَمْوَالًا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۗ رَبَّنَا لِيُضِلُّوْا عَنْ سَبِيْلِكَ ۚرَبَّنَا اطْمِسْ عَلٰٓى اَمْوَالِهِمْ وَاشْدُدْ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُوْا حَتّٰى يَرَوُا الْعَذَابَ الْاَلِيْمَ

wa qāla mūsā rabbanā innaka ātaita fir‘auna wa mala'ahū zīnataw wa amwālan fil-ḥayātid-dun-yā, rabbanā liyuḍillū ‘an sabīlik(a), rabbanaṭmis ‘alā amwālihim wasydud ‘alā qulūbihim falā yu'minū ḥattā yarawul-‘ażābal-alīm(a).

Musa ko: "An Matigi, i ye fanikolonw ni nafolo di Farahuna n'a ka jama ɲɛmɔgɔw ma diɲɛ ɲanamaya kɔnɔ. An Matigi, (o kosɔn) u ye (mɔgɔw) lafili i ka sira kan. E Matigi, u ka nafolo tiɲɛ, k'u dusukunw datugu, janko u kana la a la fɔɔ u ka ɲangili jugu ye."

قَالَ قَدْ اُجِيْبَتْ دَّعْوَتُكُمَا فَاسْتَقِيْمَا وَلَا تَتَّبِعٰۤنِّ سَبِيْلَ الَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ

qāla qad ujībad da‘watukumā fastaqīmā wa lā tattabi‘ānni sabīlal-lażīna lā ya‘lamūn(a).

Ala ko: «Tiɲɛ na, aw ka ɲinini kɛra, o la, aw fila bɛɛ ka to sira tilennin kan, aw kana tugu lɔnbaliw ka sira kɔ abada.»

۞ وَجَاوَزْنَا بِبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ الْبَحْرَ فَاَتْبَعَهُمْ فِرْعَوْنُ وَجُنُوْدُهٗ بَغْيًا وَّعَدْوًا ۗحَتّٰىٓ اِذَآ اَدْرَكَهُ الْغَرَقُ قَالَ اٰمَنْتُ اَنَّهٗ لَآ اِلٰهَ اِلَّا الَّذِيْٓ اٰمَنَتْ بِهٖ بَنُوْٓا اِسْرَاۤءِيْلَ وَاَنَا۠ مِنَ الْمُسْلِمِيْنَ

wa jāwaznā bibanī isrā'īlal-baḥra fa atba‘ahum fir‘aunu wa junūduhū bagyaw wa ‘adwā(n), ḥattā iżā adrakahul-garaqu qāla āmantu annahū lā ilāha illal-lażī āmanat bihī banū isrā'īla wa ana minal-muslimīn(a).

An ye Isirayɛlidenw kisi kɔgɔji kɔfɛ, o kɔ, Firawona n'a ka kɛlɛbolo tugura u kɔ, ka mɔgɔw tɔɔrɔ ani k'u tɔɔrɔ. O la, tuma min na Fir’aun tun bɛ ɲini ka tunu, a ko: «Ne lanin b’a la ko ala wɛrɛ tɛ yen ni Ala min tɛ Isirayɛlidenw lanin be min na, ne fana ye silamɛw dɔ ye (y’a yɛrɛ di).”

اٰۤلْـٰٔنَ وَقَدْ عَصَيْتَ قَبْلُ وَكُنْتَ مِنَ الْمُفْسِدِيْنَ

Āl'āna wa qad ‘aṣaita qablu wa kunta minal-mufsidīn(a).

Mun na sisan dɔrɔn (aw lanin b’a la), k’a sɔrɔ tiɲɛ na, aw tun tɛ mɛnni kɛ kabini wagatijan, ani aw fana ye mɔgɔ minw be tiɲɛni kɛ, aw dɔ lo.

فَالْيَوْمَ نُنَجِّيْكَ بِبَدَنِكَ لِتَكُوْنَ لِمَنْ خَلْفَكَ اٰيَةً ۗوَاِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ النَّاسِ عَنْ اٰيٰتِنَا لَغٰفِلُوْنَ ࣖ

fal yauma nunajjīka bibadanika litakūna liman khalfaka āyah(tan), wa inna kaṡīram minan-nāsi ‘an āyātinā lagāfilūn(a).

O la, bi, an y’i farikolo kisi walisa i ka kɛ kalan ye mɔgɔ minw bena na i kɔ, nka mɔgɔ fanba t’an ka tagamasiɲɛw (fanga) lamɛn.

وَلَقَدْ بَوَّأْنَا بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ مُبَوَّاَ صِدْقٍ وَّرَزَقْنٰهُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِ ۚفَمَا اخْتَلَفُوْا حَتّٰى جَاۤءَهُمُ الْعِلْمُ ۗاِنَّ رَبَّكَ يَقْضِيْ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ فِيْمَا كَانُوْا فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ

wa laqad bawwa'nā banī isrā'īla mubawwa'a ṣidqiw wa razaqnāhum minaṭ-ṭayyibāt(i), famākhtalafū ḥattā jā'ahumul-‘ilm(u), inna rabbaka yaqḍī bainahum yaumal-qiyāmati fīmā kānū fīhi yakhtalifūn(a).

Tiɲɛ na, an ye Isirayɛlidenw bila sigiyɔrɔ ɲuman na, an ye baloɲuman di u ma. O la, u ma sɔsɔli kɛ, fɔɔ ni lɔnniya nana u fɛ (min fɔra tawurata kɔnɔ). Can lo, i Matigi bɛna kiti tigɛ o ni ɲɔgɔn cɛ lafiyalon na, o ka sɔsɔri minw kɛ, o ko ra.

فَاِنْ كُنْتَ فِيْ شَكٍّ مِّمَّآ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ فَسْـَٔلِ الَّذِيْنَ يَقْرَءُوْنَ الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكَ ۚ لَقَدْ جَاۤءَكَ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ فَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِيْنَۙ

fa in kunta fī syakkim mimmā anzalnā ilaika fas'alil-lażīna yaqra'ūnal-kitāba min qablik(a), laqad jā'akal-ḥaqqu mir rabbika falā takūnanna minal-mumtarīn(a).

O la, n’i (Muhamadu) be sigasiga an ye min jigi i kan, o tuma na, mɔgɔ min ye gafe kalan ka kɔn i ɲɛ, i k’o tigi ɲininga. Tiɲɛ na, tiɲɛ nana i fɛ ka bɔ i Matigi fɛ, o la, i kana kɛ sigasigabagaw dɔ ye abada.

وَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ فَتَكُوْنَ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

wa lā takūnanna minal-lażīna każżabū bi'āyātillāhi fa takūna minal-khāsirīn(a).

Aw kana kɛ Ala ka ayataw sɔsɔbagaw cɛma abada, n’o tɛ, aw bɛna kɛ bɔnɛw sɔrɔbagaw cɛma.

اِنَّ الَّذِيْنَ حَقَّتْ عَلَيْهِمْ كَلِمَةُ رَبِّكَ لَا يُؤْمِنُوْنَ

innal-lażīna ḥaqqat ‘alaihim kalimatu rabbika lā yu'minūn(a).

Tiɲɛ na, mɔgɔ minw y'u jigi sigi i Matigi ka sariya koo la, olu tɛna la a la .

وَلَوْ جَاۤءَتْهُمْ كُلُّ اٰيَةٍ حَتّٰى يَرَوُا الْعَذَابَ الْاَلِيْمَ

wa lau jā'athum kullu āyatin ḥattā yarawul-‘ażābal-alīm(a).

hali n’u be tagamasiɲɛw sɔrɔ (Ala ka bonya), fɔɔ u ka ɲangili jugu dɔ ye.

فَلَوْلَا كَانَتْ قَرْيَةٌ اٰمَنَتْ فَنَفَعَهَآ اِيْمَانُهَآ اِلَّا قَوْمَ يُوْنُسَۗ لَمَّآ اٰمَنُوْا كَشَفْنَا عَنْهُمْ عَذَابَ الْخِزْيِ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَمَتَّعْنٰهُمْ اِلٰى حِيْنٍ

falau lā kānat qaryatun āmanat fa nafa‘ahā īmānuhā illā qauma yūnus(a), lammā āmanū kasyafnā ‘anhum ‘ażābal-khizyi fil-ḥayātid-dun-yā wa matta‘nāhum ilā ḥīn(in).

O la, mun na jamana dɔ (sigibaga) tɛ yen min limaniyara, ani a ka limaniya be nafa lase a ma ni Yunusu ka mɔgɔw tɛ? Tuma min na u (Yunusi ka mɔgɔw) lara a la, an ye diɲɛ ɲanamaya tɔɔrɔ min be mɔgɔ majigi, an y’o bɔ u la, ani an ye diyabɔ u ye wagati dɔ kɔnɔ.

وَلَوْ شَاۤءَ رَبُّكَ لَاٰمَنَ مَنْ فِى الْاَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيْعًاۗ اَفَاَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتّٰى يَكُوْنُوْا مُؤْمِنِيْنَ

wa lau syā'a rabbuka la'āmana man fil-arḍi kulluhum jamī‘ā(n), afa anta tukrihun-nāsa ḥattā yakūnū mu'minīn(a).

Ni i Matigi tun sɔnna, dugukolo kan mɔgɔw bɛɛ tun bɛna la a ra. Nka yala i b’a fɛ ka mɔgɔw jagoya k’u kɛ lanabagaw ye wa?

وَمَا كَانَ لِنَفْسٍ اَنْ تُؤْمِنَ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗوَيَجْعَلُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِيْنَ لَا يَعْقِلُوْنَ

wa mā kāna linafsin an tu'mina illā bi'iżnillāh(i), wa yaj‘alur-rijsa ‘alal-lażīna lā ya‘qilūn(a).

Mɔgɔ si tɛna la a ra ni Ala ka sira di, ani Ala bɛ ɲangili kɛ faamuyabaliw kan.

قُلِ انْظُرُوْا مَاذَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ ۗوَمَا تُغْنِى الْاٰيٰتُ وَالنُّذُرُ عَنْ قَوْمٍ لَّا يُؤْمِنُوْنَ

qulinẓurū māżā fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa mā tugnil-āyātu wan-nużuru ‘an qaumil lā yu'minūn(a).

A fɔ ko: «Fɛn minw bɛ sankolo ra, ani dugukolo kan, aw ye o kɔrɔsi!» Nafa t’a la tagamasiɲɛw (Ala ka bonya) ni cidenw ma minw be lasɔminiw di mɔgɔw ma minw ma la a la.

فَهَلْ يَنْتَظِرُوْنَ اِلَّا مِثْلَ اَيَّامِ الَّذِيْنَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِهِمْۗ قُلْ فَانْتَظِرُوْٓا اِنِّيْ مَعَكُمْ مِّنَ الْمُنْتَظِرِيْنَ

fahal yantaẓirūna illā miṡla ayyāmil-lażīna khalau min qablihim, qul fantaẓirū innī ma‘akum minal-muntaẓirīn(a).

O la, u tɛ foyi kɔnɔ fɔɔ (koow) minw ni koow (minw kɛra) minw kɛra ka kɔn u ɲɛ. A fɔ ko: «O la, i ka kɔnɔni kɛ, ne fana ye mɔgɔ dɔ ye min be kɔnɔni kɛra n’i ye.»

ثُمَّ نُنَجِّيْ رُسُلَنَا وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كَذٰلِكَ ۚحَقًّا عَلَيْنَا نُنْجِ الْمُؤْمِنِيْنَ ࣖ

Ṡumma nunajjī rusulanā wal-lażīna āmanū każālik(a), ḥaqqan ‘alainā nunjil-mu'minīn(a).

O kɔ, an ye an ka cidenw ni lanabagaw kisi, o la, an ka kan ka lanabagaw kisi.

قُلْ يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنْ كُنْتُمْ فِيْ شَكٍّ مِّنْ دِيْنِيْ فَلَآ اَعْبُدُ الَّذِيْنَ تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلٰكِنْ اَعْبُدُ اللّٰهَ الَّذِيْ يَتَوَفّٰىكُمْ ۖ وَاُمِرْتُ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَۙ

qul yā ayyuhan nāsu in kuntum fī syakkim min dīnī falā a‘budul-lażīna ta‘budūna min dūnillāhi wa lākin a‘budullāhal-lażī yatawaffākum, wa umirtu an akūna minal-mu'minīn(a).

A fɔ (Muhamadu) ko: "E mɔgɔw! N'aw bele be sigasiga ne ka diinan na, o tuma na (aw k'a lɔn) aw be mɔgɔ min bato, ne tɛ o si bato ni Ala tɛ, nka ne be Ala bato min bena aw faga ani ne ye yamaruya sɔrɔ ka kɛ lanabagaw cɛma."

وَاَنْ اَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّيْنِ حَنِيْفًاۚ وَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

wa an aqim wajhaka lid-dīni ḥanīfā(n), wa lā takūnanna minal-musyrikīn(a).

ani (yamaruya dira ne ma), «I ɲɛda ɲɛsin diinan ma ni kɔnɔgwɛ ye ani ni kɔnɔgwɛ ye ani i kana kɛ musiriw dɔ ye abada.»

وَلَا تَدْعُ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَنْفَعُكَ وَلَا يَضُرُّكَ ۚفَاِنْ فَعَلْتَ فَاِنَّكَ اِذًا مِّنَ الظّٰلِمِيْنَ

wa lā tad‘u min dūnillāhi mā lā yanfa‘uka wa lā yaḍurruk(a), fa in fa‘alta fa innaka iżam minaẓ-ẓālimīn(a).

Fɛɛn min tɛ aw nafa, min tɛ bɔnɛ lase aw ma ni Ala tɛ, aw kana o bato, bari n’aw y’o kɛ, aw bena kɛ kojugukɛlaw dɔ ye.”

وَاِنْ يَّمْسَسْكَ اللّٰهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهٗ ٓاِلَّا هُوَ ۚوَاِنْ يُّرِدْكَ بِخَيْرٍ فَلَا رَاۤدَّ لِفَضْلِهٖۗ يُصِيْبُ بِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ ۗوَهُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ

wa iy yamsaskallāhu biḍurrin falā kāsyifa lahū illā huw(a), wa iy yuridka bikhairin falā rādda lifaḍlih(ī), yuṣību bihī may yasyā'u min ‘ibādih(ī), wa huwal-gafūrur-raḥīm(u).

Ni Ala ye balawo dɔ lase aw ma, mɔgɔ si tɛ se k’o bɔ yen fɔɔ ale. Ni Ala b’a fɛ ka ɲumanya kɛ i ye, o tuma na, mɔgɔ si tɛ se ka ban a ka nɛɛma la. A b’a fɛ ka mɔgɔ o mɔgɔ di a ta baaradenw ma, a bɛ o di o tigi ma. Ale lo be yafa mɔgɔw ma kosɔbɛ, a be makari mɔgɔw la kosɔbɛ.

قُلْ يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاۤءَكُمُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكُمْ ۚفَمَنِ اهْتَدٰى فَاِنَّمَا يَهْتَدِيْ لِنَفْسِهٖ ۚوَمَنْ ضَلَّ فَاِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا ۚوَمَآ اَنَا۠ عَلَيْكُمْ بِوَكِيْلٍۗ

qul yā ayyuhan-nāsu qad jā'akumul-ḥaqqu mir rabbikum, fa manihtadā fa innamā yahtadī linafsih(ī), wa man ḍalla fa innamā yaḍillu ‘alaihā, wa mā ana ‘alaikum biwakīl(in).

A fɔ (Muhamadu) ko: "E mɔgɔw! Tiɲɛ (alikurana) nana aw fɛ ka bɔ aw Matigi fɛ, o la, ni mɔgɔ o mɔgɔ ye bilasirali sɔrɔ, o tigi ye a yɛrɛ ka (ɲuman) ye.

وَاتَّبِعْ مَا يُوْحٰىٓ اِلَيْكَ وَاصْبِرْ حَتّٰى يَحْكُمَ اللّٰهُ ۚوَهُوَ خَيْرُ الْحٰكِمِيْنَ ࣖ

wattabi‘ mā yūḥā ilaika waṣbir ḥattā yaḥkumallāh(u), wa huwa khairul-ḥākimīn(a).

Min jigira i ma, i ka tugu o kɔ, ka muɲu fɔɔ Ala ka latigɛli dɔ di i ma. Ale lo ye kititigɛla ɲuman ye.