الۤمّۤ ۗ

alif lām mīm.

Alif Lam Mim.

اَحَسِبَ النَّاسُ اَنْ يُّتْرَكُوْٓا اَنْ يَّقُوْلُوْٓا اٰمَنَّا وَهُمْ لَا يُفْتَنُوْنَ

aḥasiban-nāsu ay yutrakū ay yaqūlū āmannā wa hum lā yuftanūn(a).

Yala mɔgɔw b’a miiri k’u bena to k’a fɔ dɔrɔn ko: “An lara,” ani u tɛna kɔrɔbɔ wa?

وَلَقَدْ فَتَنَّا الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلَيَعْلَمَنَّ اللّٰهُ الَّذِيْنَ صَدَقُوْا وَلَيَعْلَمَنَّ الْكٰذِبِيْنَ

wa laqad fatannal-lażīna min qablihim falaya‘lamannallāhul-lażīna ṣadaqū wa laya‘lamannal-kāżibīn(a).

Tiɲɛ na, an ye minw kɔrɔbɔ u ɲɛfɛ, o la, Ala be tiɲɛtigiw lɔn, a be galontigɛlaw lɔn.

اَمْ حَسِبَ الَّذِيْنَ يَعْمَلُوْنَ السَّيِّاٰتِ اَنْ يَّسْبِقُوْنَا ۗسَاۤءَ مَا يَحْكُمُوْنَ

am ḥasibal-lażīna ya‘malūnas-sayyi'āti ay yasbiqūnā, sā'a mā yaḥkumūn(a).

Walima minw be kojugu kɛ, olu b’a miiri k’olu bena bɔ an ka ɲangili la wa? U ye min sigi, o ka jugu kosɔbɛ!

مَنْ كَانَ يَرْجُوْا لِقَاۤءَ اللّٰهِ فَاِنَّ اَجَلَ اللّٰهِ لَاٰتٍ ۗوَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

man kāna yarjū liqā'allāhi fa'inna ajalallāhi la'āt(in), wa huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

Ni mɔgɔ o mɔgɔ jigi bɛ ɲɔgɔnye kan ni Ala ye, o tuma na, Ala ka wagati bɛna se. Ani, ale lo be koo bɛɛ mɛn, a be koo bɛɛ lɔn.

وَمَنْ جَاهَدَ فَاِنَّمَا يُجَاهِدُ لِنَفْسِهٖ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَغَنِيٌّ عَنِ الْعٰلَمِيْنَ

wa man jāhada fa'innamā yujāhidu linafsih(ī), innallāha laganiyyun ‘anil-‘ālamīn(a).

Ani mɔgɔ o mɔgɔ b’a jija ka jihadi kɛ, o tigi ka jihadi ye a yɛrɛ ta ye tiɲɛ na. Tiɲɛ na, Ala ye nafolotigiba ye (a mako tɛ foyi la) ka bɔ diɲɛ bɛɛ la.

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَنُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّاٰتِهِمْ وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ اَحْسَنَ الَّذِيْ كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti lanukaffiranna ‘anhum sayyi'ātihim wa lanajziyannahum aḥsanal-lażī kānū ya‘malūn(a).

Minw lara a ra, ka kɛwaleɲumanw kɛ, siga t’a la, an bena u ka filiw jɔɔsi, siga t’a la, an bena sara ɲuman di u ma u ka kɛwaliw kosɔn.

وَوَصَّيْنَا الْاِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ حُسْنًا ۗوَاِنْ جَاهَدٰكَ لِتُشْرِكَ بِيْ مَا لَيْسَ لَكَ بِهٖ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا ۗاِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَاُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

wa waṣṣainal-insāna biwālidaihi ḥusnā(n), wa in jāhadāka litusyrika bī mā laisa laka bihī ‘ilmun falā tuṭi‘humā, ilayya marji‘ukum fa'unabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

An y’a to adamadenw ka koɲuman kɛ u bangebagaw ye. N’u y’aw jagoya k’aw ka ne jɛn ni fɛɛn dɔ ye aw tɛ min lɔn, o tuma na, aw kana mɛnni kɛ u fɛ. Aw ka kɔsegi ne dɔrɔn le fɛ, aw ka min kɛ, ne bɛna o fɔ aw ye.

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَنُدْخِلَنَّهُمْ فِى الصّٰلِحِيْنَ

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti lanudkhilannahum fiṣ-ṣāliḥīn(a).

Minw lara a ra, ka o ta kɛwaleɲumanw kɛ, siga t’a ra, an bɛna olugu don mɔgɔ tilenninw cɛ ra.

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّقُوْلُ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ فَاِذَآ اُوْذِيَ فِى اللّٰهِ جَعَلَ فِتْنَةَ النَّاسِ كَعَذَابِ اللّٰهِ ۗوَلَىِٕنْ جَاۤءَ نَصْرٌ مِّنْ رَّبِّكَ لَيَقُوْلُنَّ اِنَّا كُنَّا مَعَكُمْۗ اَوَلَيْسَ اللّٰهُ بِاَعْلَمَ بِمَا فِيْ صُدُوْرِ الْعٰلَمِيْنَ

wa minan-nāsi may yaqūlu āmannā billāhi fa'iżā ūżiya fillāhi ja‘ala fitnatan-nāsi ka‘ażābillāh(i), wa la'in jā'a naṣrum mir rabbika layaqūlunna innā kunnā ma‘akum, awa laisallāhu bi'a‘lama bimā fī ṣudūril-‘ālamīn(a).

Ani adamadenw cɛma, dɔw be yen minw b’a fɔ ko: «An lara Ala la», nka n’a tɔɔrɔla (bari a lara) Ala la, a be adamadenw ka kɔrɔbɔliw jati Ala ka tɔɔrɔ ye. Ni dɛmɛ nana bɔ i Matigi fɛ, sigiya t’a ra, o bɛna a fɔ ko: «An bɛ ni i ye.» Yala min be adamadenw bɛɛ dusukun na, Ala t’o lɔn ka tɛmɛ wa?

وَلَيَعْلَمَنَّ اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَلَيَعْلَمَنَّ الْمُنٰفِقِيْنَ

wa laya‘lamannallāhul-lażīna āmanū wa laya‘lamannal-munāfiqīn(a).

Ala bɛ lanabagaw lɔn, a fana bɛ filankafow lɔn.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّبِعُوْا سَبِيْلَنَا وَلْنَحْمِلْ خَطٰيٰكُمْۗ وَمَا هُمْ بِحٰمِلِيْنَ مِنْ خَطٰيٰهُمْ مِّنْ شَيْءٍۗ اِنَّهُمْ لَكٰذِبُوْنَ

wa qālal-lażīna kafarū lil-lażīna āmanuttabi‘ū sabīlanā walnaḥmil khaṭāyākum, wa mā hum biḥāmilīna min khaṭāyāhum min syai'(in), innahum lakāżibūn(a).

Kafiriw b’a fɔ lanabagaw ye ko: «Aw ye tugu an ka sira kɔ, an bɛna aw ta jurumunw ta,» hali ni o tɛ se k’u yɛrɛ ta jurumunw ta hali dɔɔnin.» Tiɲɛn na, u ye ngalontigɛlaw ye pewu.

وَلَيَحْمِلُنَّ اَثْقَالَهُمْ وَاَثْقَالًا مَّعَ اَثْقَالِهِمْ وَلَيُسْـَٔلُنَّ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ عَمَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ ࣖ

wa layaḥmilunna aṡqālahum wa aṡqālam ma‘a aṡqālihim wa layus'alunna yaumal-qiyāmati ‘ammā kānū yaftarūn(a).

Ani tiɲɛ na, u bena u yɛrɛ ka jurumuw ta, ani mɔgɔ wɛrɛw ka jurumuw n’u ka jurumuw ye, ani sukununi loon na, siga t’a la, u bena ɲiningali kɛ u ka galonw koo la, u ye minw labɛn tuma bɛɛ.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا نُوْحًا اِلٰى قَوْمِهٖ فَلَبِثَ فِيْهِمْ اَلْفَ سَنَةٍ اِلَّا خَمْسِيْنَ عَامًا ۗفَاَخَذَهُمُ الطُّوْفَانُ وَهُمْ ظٰلِمُوْنَ

wa laqad arsalnā nūḥan ilā qaumihī falabiṡa fīhim alfa sanatin illā khamsīna ‘āmā(n), fa'akhażahumuṭ-ṭūfānu wa hum ẓālimūn(a).

Tiɲɛ na, an ye Nuhun ci a ka mɔgɔw fɛ, o la, a ye saan waa kelen kɛ n’u ye, walama saan biduuru ka dɔgɔ o ma. O kɔ, sanjiba dɔ benna u kan, k’a sɔrɔ u tun ye mɔgɔ tilenbaliw ye.

فَاَنْجَيْنٰهُ وَاَصْحٰبَ السَّفِيْنَةِ وَجَعَلْنٰهَآ اٰيَةً لِّلْعٰلَمِيْنَ

fa'anjaināhu wa aṣḥābas-safīnati wa ja‘alnāhā āyatal lil-‘ālamīn(a).

O la, an ye Nuhun ni kurun kɔnɔ mɔgɔw kisi, an y’o (ko) kɛ kalan ye adamadenw bɛɛ ye.

وَاِبْرٰهِيْمَ اِذْ قَالَ لِقَوْمِهِ اعْبُدُوا اللّٰهَ وَاتَّقُوْهُ ۗذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

wa ibrāhīma iż qāla liqaumihi‘budullāha wattaqūh(u), żālikum khairul lakum in kuntum ta‘lamūn(a).

Ibrahima fana tun y'a fɔ a ka jama ye ko: "Aw ka Ala bato, ka siran a ɲɛ, o le ka fisa aw ma, n'aw tun b'a lɔn."

اِنَّمَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَوْثَانًا وَّتَخْلُقُوْنَ اِفْكًا ۗاِنَّ الَّذِيْنَ تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ لَا يَمْلِكُوْنَ لَكُمْ رِزْقًا فَابْتَغُوْا عِنْدَ اللّٰهِ الرِّزْقَ وَاعْبُدُوْهُ وَاشْكُرُوْا لَهٗ ۗاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

innamā ta‘budūna min dūnillāhi auṡānaw wa takhluqūna ifkā(n), innal-lażīna ta‘budūna min dūnillāhi lā yamlikūna lakum rizqan fabtagū ‘indallāhir-rizqa wa‘budūhu wasykurū lah(ū), ilaihi turja‘ūn(a).

Tiɲɛ na, aw be fɛɛn minw bato ka fara Ala kan, olu ye jow dɔrɔn ye, aw be galon tigɛra. Tiɲɛ na, aw be fɛɛn min bato ni Ala tɛ, o tɛ se ka balo di aw ma; O la, aw ka balo ɲini Ala fɛ, k’a bato k’a barikada. Aw bɛna kɔsegi ale le ma.

وَاِنْ تُكَذِّبُوْا فَقَدْ كَذَّبَ اُمَمٌ مِّنْ قَبْلِكُمْ ۗوَمَا عَلَى الرَّسُوْلِ اِلَّا الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ

wa in tukażżibū faqad każżaba umamum min qablikum, wa mā ‘alar-rasūli illal-balāgul-mubīn(u).

Ni aw (kafiriw) ye ngalon tigɛ, o tuma na, mɔgɔ minw tun be aw ɲɛfɛ, olu fana ye ngalon tigɛ (cidenw). Ani ciden ka baara ye ka (Ala ka diinan) fɔ ka gwɛ dɔrɔn."

اَوَلَمْ يَرَوْا كَيْفَ يُبْدِئُ اللّٰهُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ ۗاِنَّ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرٌ

awalam yarau kaifa yubdi'ullāhul-khalqa ṡumma yu‘īduh(ū), inna żālika ‘alallāhi yasīr(un).

Yala u m’a kɔrɔsi cogo min na Ala be danfɛnw danni daminɛ, o kɔ, a be segi o kan tugun. Tiɲɛ na, o koo ka nɔgɔ Ala fɛ.

قُلْ سِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَانْظُرُوْا كَيْفَ بَدَاَ الْخَلْقَ ثُمَّ اللّٰهُ يُنْشِئُ النَّشْاَةَ الْاٰخِرَةَ ۗاِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ۚ

qul sīrū fil-arḍi fanẓurū kaifa bada'al-khalqa ṡummallāhu yunsyi'un-nasy'atal-ākhirah(ta), innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

A fɔ ko: "Aw ye tagama dugukolo kan, o kɔ, aw k'a filɛ (Ala) be danfɛnw dan cogo min na, o kɔ, Ala be koo laban na. Tiɲɛ na, Ala ye sebaga ye fɛɛn bɛɛ kan."

يُعَذِّبُ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَرْحَمُ مَنْ يَّشَاۤءُ ۚوَاِلَيْهِ تُقْلَبُوْنَ

yu‘ażżibu may yasyā'u wa yarḥamu may yasyā'(u), wa ilaihi tuqlabūn(a).

A (Ala) b’a fɛ ka mɔgɔ min ɲangi, a b’a fɛ ka makari min na, aw bɛ segi ale ma.

وَمَآ اَنْتُمْ بِمُعْجِزِيْنَ فِى الْاَرْضِ وَلَا فِى السَّمَاۤءِ ۖوَمَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ ࣖ

wa mā antum bimu‘jizīna fil-arḍi wa lā fis-samā'(i), wa mā lakum min dūnillāhi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

Aw tɛ se ka bɔ Ala ka ɲangili la fiyo dugukolo kan, sankolo la, latangabaga wala dɛmɛbaga si tɛ aw ye ni Ala tɛ.

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَلِقَاۤىِٕهٖٓ اُولٰۤىِٕكَ يَىِٕسُوْا مِنْ رَّحْمَتِيْ وَاُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wal-lażīna kafarū bi'āyātillāhi wa liqā'ihī ulā'ika ya'isū mir raḥmatī wa ulā'ika lahum ‘ażābun alīm(un).

Minw be ban Ala ka ayataw la, k’a kunbɛn, olu jigi be tigɛ ne ka hinu la, u bena tɔɔrɔba sɔrɔ.

فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهٖٓ اِلَّآ اَنْ قَالُوا اقْتُلُوْهُ اَوْ حَرِّقُوْهُ فَاَنْجٰىهُ اللّٰهُ مِنَ النَّارِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

famā kāna jawāba qaumihī illā an qaluqtulūhu au ḥarriqūhu fa anjāhullāhu minan-nār(i), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).

O la, jaabili wɛrɛ ma sɔrɔ a ka mɔgɔw fɛ (Ibrahima), n’a ma fɔ ko: «Aw k’a faga walima k’a jeni», o kɔ, Ala y’a kisi tasuma ma. Tiɲɛ na, tagamasiɲɛw be yen (Ala ka bonya) lanabagaw fɛ.

وَقَالَ اِنَّمَا اتَّخَذْتُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَوْثَانًاۙ مَّوَدَّةَ بَيْنِكُمْ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۚ ثُمَّ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ يَكْفُرُ بَعْضُكُمْ بِبَعْضٍ وَّيَلْعَنُ بَعْضُكُمْ بَعْضًا ۖوَّمَأْوٰىكُمُ النَّارُ وَمَا لَكُمْ مِّنْ نّٰصِرِيْنَۖ

wa qāla innamattakhażtum min dūnillāhi auṡānam mawaddata bainikum fil-ḥayātid-dun-yā, ṡumma yaumal-qiyāmati yakfuru ba‘ḍukum biba‘ḍiw wa yal‘anu ba‘ḍukum ba‘ḍā(n), wa ma'wākumun nāru wa mā lakum min nāṣirīn(a).

A (Ibrahima) ko: "Tiɲɛ na, aw be boli minw bato ka fara Ala kan, o ye ka kanuya dɔrɔn lo lawuli aw ni ɲɔgɔn cɛ dugukolo kan ɲanamaya ra, o tuma na, lakunulon na, aw dɔw bɛna ɲɔgɔn sɔsɔ, ka ɲɔgɔn danga; aw ka kɔsegi bɛna kɛ jahanama ye, dɛmɛbaga si tɛna sɔrɔ aw ye fewu."

۞ فَاٰمَنَ لَهٗ لُوْطٌۘ وَقَالَ اِنِّيْ مُهَاجِرٌ اِلٰى رَبِّيْ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

fa āmana lahū lūṭ(un), wa qāla innī muhājirun ilā rabbī, innahū huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).

O la, Luti y’a sɛmɛntiya (Ibrayima ka kiraya). A (Ibrahima) ko: «Tiɲɛ na, ne ka kan ka taga (yɔrɔ min na ne Matigi ye ci di) ma, tiɲɛ na, ale lo ye Sebagayatigi ye, Hakilitigiba ye.»

وَوَهَبْنَا لَهٗٓ اِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَجَعَلْنَا فِيْ ذُرِّيَّتِهِ النُّبُوَّةَ وَالْكِتٰبَ وَاٰتَيْنٰهُ اَجْرَهٗ فِى الدُّنْيَا ۚوَاِنَّهٗ فِى الْاٰخِرَةِ لَمِنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa wahabnā lahū isḥāqa wa ya‘qūba wa ja‘alnā fī żurriyyatihin nubuwwata wal-kitāba wa ātaināhu ajrahū fid-dun-yā, wa innahū fil-ākhirati laminaṣ-ṣāliḥīn(a).

An ka Ibrayima ni Isiyaka ni Yakuba di, ka kira ni kitabu dɔ kɛ a bɔnsɔnw ye, ka a sara di a ma diɲɛ kɔnɔ; ani tiɲɛ na, a bena kɛ Alaɲasiranbagaw cɛma saya kɔ.

وَلُوْطًا اِذْ قَالَ لِقَوْمِهٖٓ اِنَّكُمْ لَتَأْتُوْنَ الْفَاحِشَةَ ۖمَا سَبَقَكُمْ بِهَا مِنْ اَحَدٍ مِّنَ الْعٰلَمِيْنَ

wa lūṭan iż qāla liqaumihī innakum lata'tūnal-fāḥisyata mā sabaqakum bihā min aḥadim minal-‘ālamīn(a).

Ani (aw hakili to a la) tuma min na Luti y'a fɔ a ka mɔgɔw ye ko: «Tiɲɛ na, aw ye koo juguba dɔ kɛ (cɛɲɔgɔnɲini) min ma deli ka kɛ jama kɔnɔ ka kɔn aw ɲɛ.

اَىِٕنَّكُمْ لَتَأْتُوْنَ الرِّجَالَ وَتَقْطَعُوْنَ السَّبِيْلَ ەۙ وَتَأْتُوْنَ فِيْ نَادِيْكُمُ الْمُنْكَرَ ۗفَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهٖٓ اِلَّآ اَنْ قَالُوا ائْتِنَا بِعَذَابِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

a'innakum lata'tūnar-rijāla wa taqṭa‘ūnas-sabīl(a), wa ta'tūna fī nādīkumul-munkar(a), famā kāna jawāba qaumihī illā an qālu'tinā bi‘ażābillāhi in kunta minaṣ-ṣādiqīn(a).

Yala a bɛnnin lo aw ye taga mɔgɔw fɛ, ka nanbara kɛ, ka kojugu kɛ aw ta jamalajɛnyɔrɔw ra wa?» O la, a ka mɔgɔw ka jaabili tun tɛ wɛrɛ ye n’a ma fɔ ko: «I ka Ala ka ɲangili lase an ma, n’i ye mɔgɔ tilenninw dɔ ye.»

قَالَ رَبِّ انْصُرْنِيْ عَلَى الْقَوْمِ الْمُفْسِدِيْنَ ࣖ

qāla rabbinṣurnī ‘alal-qaumil-mufsidīn(a).

A (Luti) ye delili kɛ ko: «E, ne Matigi, ne dɛmɛ (ni ɲangili ye) mɔgɔw ye minw ye tiɲɛni kɛ.»

وَلَمَّا جَاۤءَتْ رُسُلُنَآ اِبْرٰهِيْمَ بِالْبُشْرٰىۙ قَالُوْٓا اِنَّا مُهْلِكُوْٓا اَهْلِ هٰذِهِ الْقَرْيَةِ ۚاِنَّ اَهْلَهَا كَانُوْا ظٰلِمِيْنَ ۚ

wa lammā jā'at rusulunā ibrāhīma bil-busyrā, qālū innā muhlikū ahli hāżihil-qaryah(ti), inna ahlahā kānū ẓālimīn(a).

An ka cidenw (mɛlɛkɛw) nana Ibrayima fɛ ni kibaro diiman ye tuma min na, u ko: «Tiɲɛ na, an bena nin dugu (Sodɔmu) mɔgɔw halaki, bari a mɔgɔw ye mɔgɔ juguw ye tiɲɛ na.»

قَالَ اِنَّ فِيْهَا لُوْطًا ۗقَالُوْا نَحْنُ اَعْلَمُ بِمَنْ فِيْهَا ۖ لَنُنَجِّيَنَّهٗ وَاَهْلَهٗٓ اِلَّا امْرَاَتَهٗ كَانَتْ مِنَ الْغٰبِرِيْنَ

qāla inna fīhā lūṭā(n), qālū naḥnu a‘lamu biman fīhā, lanunajjiyannahū wa ahlahū illamra'atahū kānat minal-gābirīn(a).

Ibrahima ko: «Tiɲɛ na, Luti be o dugu kɔnɔ.» O (mɛlɛkɛw) ko: "Anw b'a lɔn ka ɲɛ min be dugu nin kɔnɔ. An bena ale n'a nɔfɛmɔgɔw kisi siga t'a la fɔɔ a muso. A be mɔgɔ minw tora kɔfɛ (minw tununa) cɛma."

وَلَمَّآ اَنْ جَاۤءَتْ رُسُلُنَا لُوْطًا سِيْۤءَ بِهِمْ وَضَاقَ بِهِمْ ذَرْعًا وَّقَالُوْا لَا تَخَفْ وَلَا تَحْزَنْ ۗاِنَّا مُنَجُّوْكَ وَاَهْلَكَ اِلَّا امْرَاَتَكَ كَانَتْ مِنَ الْغٰبِرِيْنَ

wa lammā an jā'at rusulunā lūṭan sī'a bihim wa ḍāqa bihim żar‘aw wa qālū lā takhaf wa lā taḥzan, innā munajjūka wa ahlaka illamra'ataka kānat minal-gābirīn(a).

An ka cidenw (mɛlɛkɛw) nana Luti fɛ tuma min na, a nisɔngoyara u ka (nali) kosɔn, ani (a y’a ye ko) fanga t’a fɛ k’u latanga, u (cidenw) ko: «Aw kana siran, aw kana (fana) nisɔngoya.

اِنَّا مُنْزِلُوْنَ عَلٰٓى اَهْلِ هٰذِهِ الْقَرْيَةِ رِجْزًا مِّنَ السَّمَاۤءِ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ

innā munzilūna ‘alā ahli hāżihil-qaryati rijzam minas-samā'i bimā kānū yafsuqūn(a).

Can ra, an bɛna ɲangili jigi ka bɔ sankolo ra dugu mɔgɔw kan, sabu o ka kojugu kɛ.

وَلَقَدْ تَّرَكْنَا مِنْهَآ اٰيَةً ۢ بَيِّنَةً لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

wa laqad taraknā minhā āyatam bayyinatal liqaumiy ya‘qilūn(a).

Tiɲɛ na, an ye tagamasiɲɛ gwɛnin dɔ to o koo la faamuyabagaw ye.

وَاِلٰى مَدْيَنَ اَخَاهُمْ شُعَيْبًاۙ فَقَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ وَارْجُوا الْيَوْمَ الْاٰخِرَ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ ۖ

wa ilā madyana akhāhum syu‘aibā(n), faqāla yā qaumi‘budullāha warjul-yaumal-ākhira wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

Madiyankaw ma, (an y'u balimacɛ Suwayibu ci) k'a fɔ u ye ko: "E ne ka mɔgɔw, aw ka Ala bato, aw ka jigi la loon laban sara kan, aw kana yaala yaala dugukolo kan ka kojugu kɛ."

فَكَذَّبُوْهُ فَاَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَاَصْبَحُوْا فِيْ دَارِهِمْ جٰثِمِيْنَ ۙ

fa każżabūhu fa'akhażathumur-rajfatu fa'aṣbaḥū fī dārihim jāṡimīn(a).

U y’o sɔsɔ (Shuaib), o la dugukoloyɛrɛyɛrɛba dɔ y’u minɛ, o kɔ, suw tun lanin be u ka sigiyɔrɔw la.

وَعَادًا وَّثَمُوْدَا۟ وَقَدْ تَّبَيَّنَ لَكُمْ مِّنْ مَّسٰكِنِهِمْۗ وَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطٰنُ اَعْمَالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِيْلِ وَكَانُوْا مُسْتَبْصِرِيْنَ ۙ

wa ‘ādaw wa ṡamūda wa qat tabayyana lakum mim masākinihim, wa zayyana lahumusy-syaiṭānu a‘mālahum faṣaddahum ‘anis-sabīli wa kānū mustabṣirīn(a).

Aw ye aw hakiri to Adi ni Samud mɔgɔw fana kan, (u ka halakili) bɔra aw ye tiɲɛ na ka bɔ u ka sigiyɔrɔw tiɲɛninw na. Sutana y’u ka kɛwale juguw kɛ i n’a fɔ u cɛ ka ɲi, o cogo la k’u bali ka bɔ (Ala) ka sira kan, k’a sɔrɔ u ye mɔgɔw ye minw be yeli kɛ koɲuman,

وَقَارُوْنَ وَفِرْعَوْنَ وَهَامٰنَۗ وَلَقَدْ جَاۤءَهُمْ مُّوْسٰى بِالْبَيِّنٰتِ فَاسْتَكْبَرُوْا فِى الْاَرْضِ وَمَا كَانُوْا سٰبِقِيْنَ ۚ

wa qārūna wa fir‘auna wa hāmān(a), wa laqad jā'ahum mūsā bil-bayyināti fastakbarū fil-arḍi wa mā kānū sābiqīn(a).

ani (o fana) Karun, Farahuna ani Aman. Tiɲɛn na, Musa nana u fɛ ni kunnafoni gwɛninw ye. Nka o bɛ yɛrɛbonya kɛ dugukolo kan, olugu le tɛ bɔ (Ala ka ɲangili ra).

فَكُلًّا اَخَذْنَا بِذَنْۢبِهٖۙ فَمِنْهُمْ مَّنْ اَرْسَلْنَا عَلَيْهِ حَاصِبًا ۚوَمِنْهُمْ مَّنْ اَخَذَتْهُ الصَّيْحَةُ ۚوَمِنْهُمْ مَّنْ خَسَفْنَا بِهِ الْاَرْضَۚ وَمِنْهُمْ مَّنْ اَغْرَقْنَاۚ وَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

fakullan akhażnā biżambih(ī), faminhum man arsalnā ‘alaihi ḥāṣibā(n), wa minhum man akhażathuṣ-ṣaiḥah(tu), wa minhum man khasafnā bihil-arḍ(a), wa minhum man agraqnā, wa mā kānallāhu liyaẓlimahum wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

O la, an ye u kelen kelen bɛɛ ɲangi u ka jurumuw kosɔn, an ye kabakurukuruw fili u kan, sanpɛrɛnkanbaw ye dɔw gosi, an ye dɔw su dugukolo kɔnɔ, an ye dɔw su jii la. Ala t’a fɛ ka kojugu kɛ u la fiyo, nga olu lo ye tɔɔrɔ kɛ u yɛrɛ la.

مَثَلُ الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَوْلِيَاۤءَ كَمَثَلِ الْعَنْكَبُوْتِۚ اِتَّخَذَتْ بَيْتًاۗ وَاِنَّ اَوْهَنَ الْبُيُوْتِ لَبَيْتُ الْعَنْكَبُوْتِۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ

maṡalul-lażīnattakhażū min dūnillāhi auliyā'a kamaṡalil-‘ankabūt(i), ittakhażat baitā(n), wa inna auhanal-buyūti labaitul-‘ankabūt(i), lau kānū ya‘lamūn(a).

Minw be latangabaga wɛrɛw ta minw tɛ Ala ye, olu ka ntalen be i n’a fɔ nɛgɛden min be bon lɔ. Ani tiɲɛ na, bon min barika ka dɔgɔ, o ye nɛgɛw ka bon ye, n’u tun b’o lɔn.

اِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ مِنْ شَيْءٍۗ وَهُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

innallāha ya‘lamu mā yad‘ūna min dūnihī min syai'(in), wa huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).

Tiɲɛ na, u be min bato ale kɔ, Ala b'o lɔn. Ani, a be se ka koo bɛɛ kɛ, a be ni hakilitigi ye.

وَتِلْكَ الْاَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِۚ وَمَا يَعْقِلُهَآ اِلَّا الْعٰلِمُوْنَ

wa tilkal-amṡālu naḍribuhā lin-nās(i), wa mā ya‘qiluhā illal-‘ālimūn(a).

An ka nin ntalenw fɔ adamadenw ye; mɔgɔ si tɛna a faamu, fɔ lɔnniyatigiw.

خَلَقَ اللّٰهُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ بِالْحَقِّۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّلْمُؤْمِنِيْنَ ࣖ ۔

khalaqallāhus-samāwāti wal-arḍa bil-ḥaqq(i), inna fī żālika la'āyatal lil-mu'minīn(a).

Ala ye sankolo ni dugukolo dan ni tilenninya ye. Tiɲɛ na, tagamasiɲɛw be yen (Ala ka bonya) lanabagaw fɛ.

اُتْلُ مَآ اُوْحِيَ اِلَيْكَ مِنَ الْكِتٰبِ وَاَقِمِ الصَّلٰوةَۗ اِنَّ الصَّلٰوةَ تَنْهٰى عَنِ الْفَحْشَاۤءِ وَالْمُنْكَرِ ۗوَلَذِكْرُ اللّٰهِ اَكْبَرُ ۗوَاللّٰهُ يَعْلَمُ مَا تَصْنَعُوْنَ

utlu mā ūḥiya ilaika minal-kitābi wa aqimiṣ-ṣalāh(ta), innaṣ-ṣalāta tanhā ‘anil-faḥsyā'i wal-munkar(i), wa lażikrullāhi akbar(u), wallāhu ya‘lamu mā taṣna‘ūn(a).

Gafe (Al-Qur’an) min jigira i (Muhamadu) kan, i k’o kalan ka delili kɛ. Tiɲɛn na, delili be juguya ni juguman (kɛwalew) bali. Ani (a lɔn) ka hakili to Ala la (delili) ka bon (a ka ɲɛtaga ka tɛmɛ bato wɛrɛw kan). Aw be min kɛ, Ala b’o lɔn.

۞ وَلَا تُجَادِلُوْٓا اَهْلَ الْكِتٰبِ اِلَّا بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُۖ اِلَّا الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مِنْهُمْ وَقُوْلُوْٓا اٰمَنَّا بِالَّذِيْٓ اُنْزِلَ اِلَيْنَا وَاُنْزِلَ اِلَيْكُمْ وَاِلٰهُنَا وَاِلٰهُكُمْ وَاحِدٌ وَّنَحْنُ لَهٗ مُسْلِمُوْنَ

wa lā tujādilū ahlal-kitābi illā bil-latī hiya aḥsan(u), illal-lażīna ẓalamū minhum wa qūlū āmannā bil-lażī unzila ilainā wa unzila ilaikum wa ilāhunā wa ilāhukum wāḥiduw wa naḥnu lahū muslimūn(a).

Aw kana sɔsɔli kɛ ni kitabu mɔgɔw ye, fɔɔ ni cogo ɲuman na, fɔɔ ni kojugukɛlaw ye u cɛma, k'a fɔ ko: «An lara (gafew) la, minw jigira an ma, ani minw jigira aw ma, an ka Ala n'aw ka Ala ye kelen ye, an be kolo ale kelenpe ma.»

وَكَذٰلِكَ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ الْكِتٰبَۗ فَالَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يُؤْمِنُوْنَ بِهٖۚ وَمِنْ هٰٓؤُلَاۤءِ مَنْ يُّؤْمِنُ بِهٖۗ وَمَا يَجْحَدُ بِاٰيٰتِنَآ اِلَّا الْكٰفِرُوْنَ

wa każālika anzalnā ilaikal-kitāb(a), fal-lażīna ātaināhumul-kitāba yu'minūna bih(ī), wa min hā'ulā'i may yu'minu bih(ī), wa mā yajḥadu bi'āyātinā illal-kāfirūn(a).

An ye kitabu (alikurana) jigi i ma ten. An ye kitabu (Tawurata ni Kibaru Duman) di minw ma, olu lara a la (alikurana), u cɛma (Mɛki kafiriw) mɔgɔ dɔw be yen minw lara a la. Kafiriw dɔrɔn le bɛ an ta ayaaw sɔsɔ.

وَمَا كُنْتَ تَتْلُوْا مِنْ قَبْلِهٖ مِنْ كِتٰبٍ وَّلَا تَخُطُّهٗ بِيَمِيْنِكَ اِذًا لَّارْتَابَ الْمُبْطِلُوْنَ

wa mā kunta tatlū min qablihī min kitābiw wa lā takhuṭṭuhū biyamīnika iżal lartābal-mubṭilūn(a).

Ani e (Muhamadu) ma deli ka gafe kalan ka kɔn (alikurana) ɲɛ ani i ma (abada) gafe sɛbɛn n’i kininbolo ye; Ni (i tun ye kalan kɛ ani ka sɛbɛri kɛ), mɔgɔw tun bena sigasiga o la.

بَلْ هُوَ اٰيٰتٌۢ بَيِّنٰتٌ فِيْ صُدُوْرِ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَۗ وَمَا يَجْحَدُ بِاٰيٰتِنَآ اِلَّا الظّٰلِمُوْنَ

bal huwa āyātum bayyinātun fī ṣudūril-lażīna ūtul-‘ilm(a), wa mā yajḥadu bi'āyātinā illaẓ-ẓālimūn(a).

Tiɲɛ na, (alikurana) ye ayatiw ye minw gwɛnin lo lɔnniya tigiw dusukun na. Jurujugukɛlaw dɔrɔn lo be an ka vɛrisew sɔsɔ.

وَقَالُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيٰتٌ مِّنْ رَّبِّهٖ ۗ قُلْ اِنَّمَا الْاٰيٰتُ عِنْدَ اللّٰهِ ۗوَاِنَّمَآ اَنَا۠ نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ

wa qālū lau lā unzila ‘alaihi āyātum mir rabbih(ī), qul innamal-āyātu ‘indallāh(i), wa innamā ana nażīrum mubīn(un).

O ko: «Mun kosɔn kabakow ma jigi ka bɔ o Matigi fɛ?» A fɔ (Muhamadu) ko: "Kabakow be Ala bolo. Ne ye lasɔminikɛla gwɛnin dɔrɔn lo ye."

اَوَلَمْ يَكْفِهِمْ اَنَّآ اَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْكِتٰبَ يُتْلٰى عَلَيْهِمْ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَرَحْمَةً وَّذِكْرٰى لِقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ

awalam yakfihim annā anzalnā ‘alaikal-kitāba yutlā ‘alaihim, inna fī żālika laraḥmataw wa żikrā liqaumiy yu'minūn(a).

An ka kitabu (kurana) min karan o ye, an ka o jigi aw kan minkɛ, o ma bɔ o ye wa? Tiɲɛ na, (alikurana) kɔnɔ, dubaw ni kalanbaw be sɔrɔ lanabagaw fɛ.

قُلْ كَفٰى بِاللّٰهِ بَيْنِيْ وَبَيْنَكُمْ شَهِيْدًاۚ يَعْلَمُ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِالْبَاطِلِ وَكَفَرُوْا بِاللّٰهِ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ

qul kafā billāhi bainī wa bainakum syahīdā(n), ya‘lamu mā fis-samāwāti wal-arḍ(i), wal-lażīna āmanū bil-bāṭili wa kafarū billāhi ulā'ika humul-khāsirūn(a).

A fɔ (Muhamadu) ko: "Ala bɛ se ka kɛ seere ye ne ni aw cɛ. Minw be sankolow ni dugukolo kan, ale b'o lɔn. Minw lara ngalon na, ka ban Ala la, olu le ye bɔnɛ ye."

وَيَسْتَعْجِلُوْنَكَ بِالْعَذَابِۗ وَلَوْلَآ اَجَلٌ مُّسَمًّى لَّجَاۤءَهُمُ الْعَذَابُۗ وَلَيَأْتِيَنَّهُمْ بَغْتَةً وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

wa yasta‘jilūnaka bil-‘ażāb(i), wa lau lā ajalum musammal lajā'ahumul-‘ażāb(u), wa laya'tiyannahum bagtataw wa hum lā yasy‘urūn(a).

Ani, u b’a ɲini i fɛ i ka ɲangili jigi joona joona. Ni wagati latigɛnin tun tɛ, ɲangili tun bena na u la siga t’a la, ani (o ɲangili) tun bena na u la yɔrɔnin kelen, k’a sɔrɔ u t’o lɔn.

يَسْتَعْجِلُوْنَكَ بِالْعَذَابِۗ وَاِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيْطَةٌ ۢبِالْكٰفِرِيْنَۙ

yasta‘jilūnaka bil-‘ażāb(i), wa inna jahannama lamuḥīṭatum bil-kāfirīn(a).

U b’a ɲini i fɛ i ka ɲangili jigi joona joona. Can lo, jahanama bɛna kafiriw datugu;

يَوْمَ يَغْشٰىهُمُ الْعَذَابُ مِنْ فَوْقِهِمْ وَمِنْ تَحْتِ اَرْجُلِهِمْ وَيَقُوْلُ ذُوْقُوْا مَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

yauma yagsyāhumul-‘ażābu min fauqihim wa min taḥti arjulihim wa yaqūlu żūqū mā kuntum ta‘malūn(a).

o loon na, tɔɔrɔ bena u datugu ka bɔ sanfɛ ani u seenw jukɔrɔ ani (Ala) b’a fɔ u ye ko: “Aw ye min kɛ, aw k’o sara nɛnɛ!”

يٰعِبَادِيَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّ اَرْضِيْ وَاسِعَةٌ فَاِيَّايَ فَاعْبُدُوْنِ

yā ‘ibādiyal-lażīna āmanū inna arḍī wāsi‘atun fa iyyāya fa‘budūn(i).

E, ne ta baaraden kantigimanw! Tiɲɛ na, ne ka dugukolo ka bon, o la, aw ka ne bato (ne kelen).

كُلُّ نَفْسٍ ذَاۤىِٕقَةُ الْمَوْتِۗ ثُمَّ اِلَيْنَا تُرْجَعُوْنَ

kullu nafsin żā'iqatul-maut(i), ṡumma ilainā turja‘ūn(a).

Nimanfɛn ɲanamanw bɛɛ bɛna saya nɛnɛ. Ni o kɛra, aw bɛna sekɔ anw le ma dɔrɔn.

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَنُبَوِّئَنَّهُمْ مِّنَ الْجَنَّةِ غُرَفًا تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ نِعْمَ اَجْرُ الْعٰمِلِيْنَۖ

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti lanubawwi'annahum minal-jannati gurafan tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā, ni‘ma ajrul-‘āmilīn(a).

Minw lara a ra, ka kɛwaleɲumanw kɛ, an bɛna o bila sankolo ra, baw bɛ woyo minw jukɔrɔ, o bɛna to o yɔrɔ ra abada. O le ye koɲuman kɛbagaw ta sara ɲuman ye;

الَّذِيْنَ صَبَرُوْا وَعَلٰى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُوْنَ

al-lażīna ṣabarū wa ‘alā rabbihim yatawakkalūn(a).

(o ye) minw be muɲu ani k’u jigi la u ka Matigi kan.

وَكَاَيِّنْ مِّنْ دَاۤبَّةٍ لَّا تَحْمِلُ رِزْقَهَاۖ اللّٰهُ يَرْزُقُهَا وَاِيَّاكُمْ وَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

wa ka'ayyim min dābbatil lā taḥmilu rizqahā, allāhu yarzuquhā wa iyyākum, wa huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

Ani, danfɛn ɲɛnaman hakɛ min be tagama, olu tɛ (se) ka na n’u yɛrɛ ka balo ye. Ala lo be balo di ale n’aw ma. A be koo bɛɛ mɛn ani a be koo bɛɛ lɔn.

وَلَىِٕنْ سَاَلْتَهُمْ مَّنْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ لَيَقُوْلُنَّ اللّٰهُ ۗفَاَنّٰى يُؤْفَكُوْنَ

wa la'in sa'altahum man khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa sakhkharasy-syamsa wal-qamara layaqūlunnallāh(u), fa'annā yu'fakūn(a).

N'aw y'u ɲininga ko: «Jɔn le ye sankolo ni dugukolo dan, ka tile ni kalo mara?» Siga t’a ra, o bɛna a jaabi ko: «Ala!» O la, mun na u be se k’u yɛrɛ mabɔ (tiɲɛ na).

اَللّٰهُ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ وَيَقْدِرُ لَهٗ ۗاِنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

allāhu yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u min ‘ibādihī wa yaqdiru lah(ū), innallāha bikulli syai'in ‘alīm(un).

Ala b’a fɛ ka balo min di a ma a ka baarakɛlaw cɛma, a b’o dantigɛ a ye. Tiɲɛ na, Ala ye koo bɛɛ lɔnbaga ye.

وَلَىِٕنْ سَاَلْتَهُمْ مَّنْ نَّزَّلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ مِنْۢ بَعْدِ مَوْتِهَا لَيَقُوْلُنَّ اللّٰهُ ۙقُلِ الْحَمْدُ لِلّٰهِ ۗبَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ ࣖ

wa la'in sa'altahum man nazzala minas-samā'i mā'an fa'aḥyā bihil-arḍa mim ba‘di mautihā layaqūlunnallāh(u), qulil-ḥamdu lillāh(i), bal akṡaruhum lā ya‘qilūn(a).

Ani n'i y'u ɲininga ko: «Jɔn lo ye jii jigi ka bɔ sankolo la, ka dugukolo salen lakunu n'a ye?» Siga t’a ra, o bɛna a jaabi ko: «Ala!» Aw ye a fɔ ko: «Ala tanu,» nka o fanba ma faamuyali kɛ.

وَمَا هٰذِهِ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَآ اِلَّا لَهْوٌ وَّلَعِبٌۗ وَاِنَّ الدَّارَ الْاٰخِرَةَ لَهِيَ الْحَيَوَانُۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ

wa mā hāżihil-ḥayātud-dun-yā illā lahwuw wa la‘ib(un), wa innad-dāral-ākhirata lahiyal-ḥayawān(u), lau kānū ya‘lamūn(a).

Ani, duniɲa ka ɲɛnamaya ye tulonw ni tulonw dɔrɔn lo ye. Ani tiɲɛn na, saya kɔfɛ jamana lo ye ɲɛnamaya yɛrɛ yɛrɛ ye, n’u tun b’o lɔn.

فَاِذَا رَكِبُوْا فِى الْفُلْكِ دَعَوُا اللّٰهَ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ەۚ فَلَمَّا نَجّٰىهُمْ اِلَى الْبَرِّ اِذَا هُمْ يُشْرِكُوْنَۙ

fa'iżā rakibū fil-fulki da‘awullāha mukhliṣīna lahud-dīn(a), falammā najjāhum ilal-barri iżā hum yusyrikūn(a).

O la, u donna kurun kɔnɔ tuma min na, u ye Ala deli ni batoli dafanin ye a ma, nka tuma min na Ala y’u kisi ka bɔ dugukolo kan, o nɔɔ na, ​​u (kɔsegira) ka jɛn ni (Ala) ye,

لِيَكْفُرُوْا بِمَآ اٰتَيْنٰهُمْۙ وَلِيَتَمَتَّعُوْاۗ فَسَوْفَ يَعْلَمُوْنَ

liyakfurū bimā ātaināhum, fasaufa ya‘lamūn(a).

An ye dugawu minw di u ma, u ka ban u la ani u ka (ɲɛnamaya kɛ) ka ɲɛnagwɛ (kafiri la). O kɔ, kɔfɛ, u bena a lɔn (u ka kɛwalew kɔlɔlɔw).

اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّا جَعَلْنَا حَرَمًا اٰمِنًا وَّيُتَخَطَّفُ النَّاسُ مِنْ حَوْلِهِمْۗ اَفَبِالْبَاطِلِ يُؤْمِنُوْنَ وَبِنِعْمَةِ اللّٰهِ يَكْفُرُوْنَ

awalam yarau annā ja‘alnā ḥaraman āminaw wa yutakhaṭṭafun-nāsu min ḥaulihim, afabil-bāṭili yu'minūna wa bini‘matillāhi yakfurūn(a).

Yala o m’a kɔrɔsi ko an ka (o ta jamana) kɛ jamana saninman ye, jamana lafiyanin, hali k’a sɔrɔ a lamini mɔgɔw bɛ ɲɔgɔn sonya wa? Mun na (tiɲɛ bɔnin kɔ) u bele be la ngalon na, ka ban Ala ka dugawuw la?

وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَوْ كَذَّبَ بِالْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَهٗ ۗ اَلَيْسَ فِيْ جَهَنَّمَ مَثْوًى لِّلْكٰفِرِيْنَ

wa man aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każiban au każżaba bil-ḥaqqi lammā jā'ah(ū), alaisa fī jahannama maṡwal lil-kāfirīn(a).

Ani jɔn lo ka jugu ka tɛmɛ mɔgɔ min be ngalon tigɛ Ala kan, walima mɔgɔ min be tiɲɛ sɔsɔ n’a (tiɲɛ) nana a fɛ? Yala yɔrɔ tɛ jahanama kɔnɔ lanabariw ye wa?

وَالَّذِيْنَ جَاهَدُوْا فِيْنَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَاۗ وَاِنَّ اللّٰهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِيْنَ ࣖ

wal-lażīna jāhadū fīnā lanahdiyannahum subulanā, wa innallāha lama‘al-muḥsinīn(a).

Minw bɛ jija an ye, an bɛna an ta siraw yira o ra. Tiɲɛ na, Ala be koɲuman kɛbagaw fɛ.

الۤمّۤ ۗ

alif lām mīm.

Alif Lam Mim.

اَحَسِبَ النَّاسُ اَنْ يُّتْرَكُوْٓا اَنْ يَّقُوْلُوْٓا اٰمَنَّا وَهُمْ لَا يُفْتَنُوْنَ

aḥasiban-nāsu ay yutrakū ay yaqūlū āmannā wa hum lā yuftanūn(a).

Yala mɔgɔw b’a miiri k’u bena to k’a fɔ dɔrɔn ko: “An lara,” ani u tɛna kɔrɔbɔ wa?

وَلَقَدْ فَتَنَّا الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلَيَعْلَمَنَّ اللّٰهُ الَّذِيْنَ صَدَقُوْا وَلَيَعْلَمَنَّ الْكٰذِبِيْنَ

wa laqad fatannal-lażīna min qablihim falaya‘lamannallāhul-lażīna ṣadaqū wa laya‘lamannal-kāżibīn(a).

Tiɲɛ na, an ye minw kɔrɔbɔ u ɲɛfɛ, o la, Ala be tiɲɛtigiw lɔn, a be galontigɛlaw lɔn.

اَمْ حَسِبَ الَّذِيْنَ يَعْمَلُوْنَ السَّيِّاٰتِ اَنْ يَّسْبِقُوْنَا ۗسَاۤءَ مَا يَحْكُمُوْنَ

am ḥasibal-lażīna ya‘malūnas-sayyi'āti ay yasbiqūnā, sā'a mā yaḥkumūn(a).

Walima minw be kojugu kɛ, olu b’a miiri k’olu bena bɔ an ka ɲangili la wa? U ye min sigi, o ka jugu kosɔbɛ!

مَنْ كَانَ يَرْجُوْا لِقَاۤءَ اللّٰهِ فَاِنَّ اَجَلَ اللّٰهِ لَاٰتٍ ۗوَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

man kāna yarjū liqā'allāhi fa'inna ajalallāhi la'āt(in), wa huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

Ni mɔgɔ o mɔgɔ jigi bɛ ɲɔgɔnye kan ni Ala ye, o tuma na, Ala ka wagati bɛna se. Ani, ale lo be koo bɛɛ mɛn, a be koo bɛɛ lɔn.

وَمَنْ جَاهَدَ فَاِنَّمَا يُجَاهِدُ لِنَفْسِهٖ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَغَنِيٌّ عَنِ الْعٰلَمِيْنَ

wa man jāhada fa'innamā yujāhidu linafsih(ī), innallāha laganiyyun ‘anil-‘ālamīn(a).

Ani mɔgɔ o mɔgɔ b’a jija ka jihadi kɛ, o tigi ka jihadi ye a yɛrɛ ta ye tiɲɛ na. Tiɲɛ na, Ala ye nafolotigiba ye (a mako tɛ foyi la) ka bɔ diɲɛ bɛɛ la.

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَنُكَفِّرَنَّ عَنْهُمْ سَيِّاٰتِهِمْ وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ اَحْسَنَ الَّذِيْ كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti lanukaffiranna ‘anhum sayyi'ātihim wa lanajziyannahum aḥsanal-lażī kānū ya‘malūn(a).

Minw lara a ra, ka kɛwaleɲumanw kɛ, siga t’a la, an bena u ka filiw jɔɔsi, siga t’a la, an bena sara ɲuman di u ma u ka kɛwaliw kosɔn.

وَوَصَّيْنَا الْاِنْسَانَ بِوَالِدَيْهِ حُسْنًا ۗوَاِنْ جَاهَدٰكَ لِتُشْرِكَ بِيْ مَا لَيْسَ لَكَ بِهٖ عِلْمٌ فَلَا تُطِعْهُمَا ۗاِلَيَّ مَرْجِعُكُمْ فَاُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

wa waṣṣainal-insāna biwālidaihi ḥusnā(n), wa in jāhadāka litusyrika bī mā laisa laka bihī ‘ilmun falā tuṭi‘humā, ilayya marji‘ukum fa'unabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

An y’a to adamadenw ka koɲuman kɛ u bangebagaw ye. N’u y’aw jagoya k’aw ka ne jɛn ni fɛɛn dɔ ye aw tɛ min lɔn, o tuma na, aw kana mɛnni kɛ u fɛ. Aw ka kɔsegi ne dɔrɔn le fɛ, aw ka min kɛ, ne bɛna o fɔ aw ye.

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَنُدْخِلَنَّهُمْ فِى الصّٰلِحِيْنَ

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti lanudkhilannahum fiṣ-ṣāliḥīn(a).

Minw lara a ra, ka o ta kɛwaleɲumanw kɛ, siga t’a ra, an bɛna olugu don mɔgɔ tilenninw cɛ ra.

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّقُوْلُ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ فَاِذَآ اُوْذِيَ فِى اللّٰهِ جَعَلَ فِتْنَةَ النَّاسِ كَعَذَابِ اللّٰهِ ۗوَلَىِٕنْ جَاۤءَ نَصْرٌ مِّنْ رَّبِّكَ لَيَقُوْلُنَّ اِنَّا كُنَّا مَعَكُمْۗ اَوَلَيْسَ اللّٰهُ بِاَعْلَمَ بِمَا فِيْ صُدُوْرِ الْعٰلَمِيْنَ

wa minan-nāsi may yaqūlu āmannā billāhi fa'iżā ūżiya fillāhi ja‘ala fitnatan-nāsi ka‘ażābillāh(i), wa la'in jā'a naṣrum mir rabbika layaqūlunna innā kunnā ma‘akum, awa laisallāhu bi'a‘lama bimā fī ṣudūril-‘ālamīn(a).

Ani adamadenw cɛma, dɔw be yen minw b’a fɔ ko: «An lara Ala la», nka n’a tɔɔrɔla (bari a lara) Ala la, a be adamadenw ka kɔrɔbɔliw jati Ala ka tɔɔrɔ ye. Ni dɛmɛ nana bɔ i Matigi fɛ, sigiya t’a ra, o bɛna a fɔ ko: «An bɛ ni i ye.» Yala min be adamadenw bɛɛ dusukun na, Ala t’o lɔn ka tɛmɛ wa?

وَلَيَعْلَمَنَّ اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَلَيَعْلَمَنَّ الْمُنٰفِقِيْنَ

wa laya‘lamannallāhul-lażīna āmanū wa laya‘lamannal-munāfiqīn(a).

Ala bɛ lanabagaw lɔn, a fana bɛ filankafow lɔn.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّبِعُوْا سَبِيْلَنَا وَلْنَحْمِلْ خَطٰيٰكُمْۗ وَمَا هُمْ بِحٰمِلِيْنَ مِنْ خَطٰيٰهُمْ مِّنْ شَيْءٍۗ اِنَّهُمْ لَكٰذِبُوْنَ

wa qālal-lażīna kafarū lil-lażīna āmanuttabi‘ū sabīlanā walnaḥmil khaṭāyākum, wa mā hum biḥāmilīna min khaṭāyāhum min syai'(in), innahum lakāżibūn(a).

Kafiriw b’a fɔ lanabagaw ye ko: «Aw ye tugu an ka sira kɔ, an bɛna aw ta jurumunw ta,» hali ni o tɛ se k’u yɛrɛ ta jurumunw ta hali dɔɔnin.» Tiɲɛn na, u ye ngalontigɛlaw ye pewu.

وَلَيَحْمِلُنَّ اَثْقَالَهُمْ وَاَثْقَالًا مَّعَ اَثْقَالِهِمْ وَلَيُسْـَٔلُنَّ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ عَمَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ ࣖ

wa layaḥmilunna aṡqālahum wa aṡqālam ma‘a aṡqālihim wa layus'alunna yaumal-qiyāmati ‘ammā kānū yaftarūn(a).

Ani tiɲɛ na, u bena u yɛrɛ ka jurumuw ta, ani mɔgɔ wɛrɛw ka jurumuw n’u ka jurumuw ye, ani sukununi loon na, siga t’a la, u bena ɲiningali kɛ u ka galonw koo la, u ye minw labɛn tuma bɛɛ.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا نُوْحًا اِلٰى قَوْمِهٖ فَلَبِثَ فِيْهِمْ اَلْفَ سَنَةٍ اِلَّا خَمْسِيْنَ عَامًا ۗفَاَخَذَهُمُ الطُّوْفَانُ وَهُمْ ظٰلِمُوْنَ

wa laqad arsalnā nūḥan ilā qaumihī falabiṡa fīhim alfa sanatin illā khamsīna ‘āmā(n), fa'akhażahumuṭ-ṭūfānu wa hum ẓālimūn(a).

Tiɲɛ na, an ye Nuhun ci a ka mɔgɔw fɛ, o la, a ye saan waa kelen kɛ n’u ye, walama saan biduuru ka dɔgɔ o ma. O kɔ, sanjiba dɔ benna u kan, k’a sɔrɔ u tun ye mɔgɔ tilenbaliw ye.

فَاَنْجَيْنٰهُ وَاَصْحٰبَ السَّفِيْنَةِ وَجَعَلْنٰهَآ اٰيَةً لِّلْعٰلَمِيْنَ

fa'anjaināhu wa aṣḥābas-safīnati wa ja‘alnāhā āyatal lil-‘ālamīn(a).

O la, an ye Nuhun ni kurun kɔnɔ mɔgɔw kisi, an y’o (ko) kɛ kalan ye adamadenw bɛɛ ye.

وَاِبْرٰهِيْمَ اِذْ قَالَ لِقَوْمِهِ اعْبُدُوا اللّٰهَ وَاتَّقُوْهُ ۗذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

wa ibrāhīma iż qāla liqaumihi‘budullāha wattaqūh(u), żālikum khairul lakum in kuntum ta‘lamūn(a).

Ibrahima fana tun y'a fɔ a ka jama ye ko: "Aw ka Ala bato, ka siran a ɲɛ, o le ka fisa aw ma, n'aw tun b'a lɔn."

اِنَّمَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَوْثَانًا وَّتَخْلُقُوْنَ اِفْكًا ۗاِنَّ الَّذِيْنَ تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ لَا يَمْلِكُوْنَ لَكُمْ رِزْقًا فَابْتَغُوْا عِنْدَ اللّٰهِ الرِّزْقَ وَاعْبُدُوْهُ وَاشْكُرُوْا لَهٗ ۗاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

innamā ta‘budūna min dūnillāhi auṡānaw wa takhluqūna ifkā(n), innal-lażīna ta‘budūna min dūnillāhi lā yamlikūna lakum rizqan fabtagū ‘indallāhir-rizqa wa‘budūhu wasykurū lah(ū), ilaihi turja‘ūn(a).

Tiɲɛ na, aw be fɛɛn minw bato ka fara Ala kan, olu ye jow dɔrɔn ye, aw be galon tigɛra. Tiɲɛ na, aw be fɛɛn min bato ni Ala tɛ, o tɛ se ka balo di aw ma; O la, aw ka balo ɲini Ala fɛ, k’a bato k’a barikada. Aw bɛna kɔsegi ale le ma.

وَاِنْ تُكَذِّبُوْا فَقَدْ كَذَّبَ اُمَمٌ مِّنْ قَبْلِكُمْ ۗوَمَا عَلَى الرَّسُوْلِ اِلَّا الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ

wa in tukażżibū faqad każżaba umamum min qablikum, wa mā ‘alar-rasūli illal-balāgul-mubīn(u).

Ni aw (kafiriw) ye ngalon tigɛ, o tuma na, mɔgɔ minw tun be aw ɲɛfɛ, olu fana ye ngalon tigɛ (cidenw). Ani ciden ka baara ye ka (Ala ka diinan) fɔ ka gwɛ dɔrɔn."

اَوَلَمْ يَرَوْا كَيْفَ يُبْدِئُ اللّٰهُ الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ ۗاِنَّ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرٌ

awalam yarau kaifa yubdi'ullāhul-khalqa ṡumma yu‘īduh(ū), inna żālika ‘alallāhi yasīr(un).

Yala u m’a kɔrɔsi cogo min na Ala be danfɛnw danni daminɛ, o kɔ, a be segi o kan tugun. Tiɲɛ na, o koo ka nɔgɔ Ala fɛ.

قُلْ سِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَانْظُرُوْا كَيْفَ بَدَاَ الْخَلْقَ ثُمَّ اللّٰهُ يُنْشِئُ النَّشْاَةَ الْاٰخِرَةَ ۗاِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ۚ

qul sīrū fil-arḍi fanẓurū kaifa bada'al-khalqa ṡummallāhu yunsyi'un-nasy'atal-ākhirah(ta), innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

A fɔ ko: "Aw ye tagama dugukolo kan, o kɔ, aw k'a filɛ (Ala) be danfɛnw dan cogo min na, o kɔ, Ala be koo laban na. Tiɲɛ na, Ala ye sebaga ye fɛɛn bɛɛ kan."

يُعَذِّبُ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَرْحَمُ مَنْ يَّشَاۤءُ ۚوَاِلَيْهِ تُقْلَبُوْنَ

yu‘ażżibu may yasyā'u wa yarḥamu may yasyā'(u), wa ilaihi tuqlabūn(a).

A (Ala) b’a fɛ ka mɔgɔ min ɲangi, a b’a fɛ ka makari min na, aw bɛ segi ale ma.

وَمَآ اَنْتُمْ بِمُعْجِزِيْنَ فِى الْاَرْضِ وَلَا فِى السَّمَاۤءِ ۖوَمَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ ࣖ

wa mā antum bimu‘jizīna fil-arḍi wa lā fis-samā'(i), wa mā lakum min dūnillāhi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

Aw tɛ se ka bɔ Ala ka ɲangili la fiyo dugukolo kan, sankolo la, latangabaga wala dɛmɛbaga si tɛ aw ye ni Ala tɛ.

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَلِقَاۤىِٕهٖٓ اُولٰۤىِٕكَ يَىِٕسُوْا مِنْ رَّحْمَتِيْ وَاُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wal-lażīna kafarū bi'āyātillāhi wa liqā'ihī ulā'ika ya'isū mir raḥmatī wa ulā'ika lahum ‘ażābun alīm(un).

Minw be ban Ala ka ayataw la, k’a kunbɛn, olu jigi be tigɛ ne ka hinu la, u bena tɔɔrɔba sɔrɔ.

فَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهٖٓ اِلَّآ اَنْ قَالُوا اقْتُلُوْهُ اَوْ حَرِّقُوْهُ فَاَنْجٰىهُ اللّٰهُ مِنَ النَّارِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

famā kāna jawāba qaumihī illā an qaluqtulūhu au ḥarriqūhu fa anjāhullāhu minan-nār(i), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).

O la, jaabili wɛrɛ ma sɔrɔ a ka mɔgɔw fɛ (Ibrahima), n’a ma fɔ ko: «Aw k’a faga walima k’a jeni», o kɔ, Ala y’a kisi tasuma ma. Tiɲɛ na, tagamasiɲɛw be yen (Ala ka bonya) lanabagaw fɛ.

وَقَالَ اِنَّمَا اتَّخَذْتُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَوْثَانًاۙ مَّوَدَّةَ بَيْنِكُمْ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۚ ثُمَّ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ يَكْفُرُ بَعْضُكُمْ بِبَعْضٍ وَّيَلْعَنُ بَعْضُكُمْ بَعْضًا ۖوَّمَأْوٰىكُمُ النَّارُ وَمَا لَكُمْ مِّنْ نّٰصِرِيْنَۖ

wa qāla innamattakhażtum min dūnillāhi auṡānam mawaddata bainikum fil-ḥayātid-dun-yā, ṡumma yaumal-qiyāmati yakfuru ba‘ḍukum biba‘ḍiw wa yal‘anu ba‘ḍukum ba‘ḍā(n), wa ma'wākumun nāru wa mā lakum min nāṣirīn(a).

A (Ibrahima) ko: "Tiɲɛ na, aw be boli minw bato ka fara Ala kan, o ye ka kanuya dɔrɔn lo lawuli aw ni ɲɔgɔn cɛ dugukolo kan ɲanamaya ra, o tuma na, lakunulon na, aw dɔw bɛna ɲɔgɔn sɔsɔ, ka ɲɔgɔn danga; aw ka kɔsegi bɛna kɛ jahanama ye, dɛmɛbaga si tɛna sɔrɔ aw ye fewu."

۞ فَاٰمَنَ لَهٗ لُوْطٌۘ وَقَالَ اِنِّيْ مُهَاجِرٌ اِلٰى رَبِّيْ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

fa āmana lahū lūṭ(un), wa qāla innī muhājirun ilā rabbī, innahū huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).

O la, Luti y’a sɛmɛntiya (Ibrayima ka kiraya). A (Ibrahima) ko: «Tiɲɛ na, ne ka kan ka taga (yɔrɔ min na ne Matigi ye ci di) ma, tiɲɛ na, ale lo ye Sebagayatigi ye, Hakilitigiba ye.»

وَوَهَبْنَا لَهٗٓ اِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَجَعَلْنَا فِيْ ذُرِّيَّتِهِ النُّبُوَّةَ وَالْكِتٰبَ وَاٰتَيْنٰهُ اَجْرَهٗ فِى الدُّنْيَا ۚوَاِنَّهٗ فِى الْاٰخِرَةِ لَمِنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa wahabnā lahū isḥāqa wa ya‘qūba wa ja‘alnā fī żurriyyatihin nubuwwata wal-kitāba wa ātaināhu ajrahū fid-dun-yā, wa innahū fil-ākhirati laminaṣ-ṣāliḥīn(a).

An ka Ibrayima ni Isiyaka ni Yakuba di, ka kira ni kitabu dɔ kɛ a bɔnsɔnw ye, ka a sara di a ma diɲɛ kɔnɔ; ani tiɲɛ na, a bena kɛ Alaɲasiranbagaw cɛma saya kɔ.

وَلُوْطًا اِذْ قَالَ لِقَوْمِهٖٓ اِنَّكُمْ لَتَأْتُوْنَ الْفَاحِشَةَ ۖمَا سَبَقَكُمْ بِهَا مِنْ اَحَدٍ مِّنَ الْعٰلَمِيْنَ

wa lūṭan iż qāla liqaumihī innakum lata'tūnal-fāḥisyata mā sabaqakum bihā min aḥadim minal-‘ālamīn(a).

Ani (aw hakili to a la) tuma min na Luti y'a fɔ a ka mɔgɔw ye ko: «Tiɲɛ na, aw ye koo juguba dɔ kɛ (cɛɲɔgɔnɲini) min ma deli ka kɛ jama kɔnɔ ka kɔn aw ɲɛ.

اَىِٕنَّكُمْ لَتَأْتُوْنَ الرِّجَالَ وَتَقْطَعُوْنَ السَّبِيْلَ ەۙ وَتَأْتُوْنَ فِيْ نَادِيْكُمُ الْمُنْكَرَ ۗفَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهٖٓ اِلَّآ اَنْ قَالُوا ائْتِنَا بِعَذَابِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

a'innakum lata'tūnar-rijāla wa taqṭa‘ūnas-sabīl(a), wa ta'tūna fī nādīkumul-munkar(a), famā kāna jawāba qaumihī illā an qālu'tinā bi‘ażābillāhi in kunta minaṣ-ṣādiqīn(a).

Yala a bɛnnin lo aw ye taga mɔgɔw fɛ, ka nanbara kɛ, ka kojugu kɛ aw ta jamalajɛnyɔrɔw ra wa?» O la, a ka mɔgɔw ka jaabili tun tɛ wɛrɛ ye n’a ma fɔ ko: «I ka Ala ka ɲangili lase an ma, n’i ye mɔgɔ tilenninw dɔ ye.»

قَالَ رَبِّ انْصُرْنِيْ عَلَى الْقَوْمِ الْمُفْسِدِيْنَ ࣖ

qāla rabbinṣurnī ‘alal-qaumil-mufsidīn(a).

A (Luti) ye delili kɛ ko: «E, ne Matigi, ne dɛmɛ (ni ɲangili ye) mɔgɔw ye minw ye tiɲɛni kɛ.»

وَلَمَّا جَاۤءَتْ رُسُلُنَآ اِبْرٰهِيْمَ بِالْبُشْرٰىۙ قَالُوْٓا اِنَّا مُهْلِكُوْٓا اَهْلِ هٰذِهِ الْقَرْيَةِ ۚاِنَّ اَهْلَهَا كَانُوْا ظٰلِمِيْنَ ۚ

wa lammā jā'at rusulunā ibrāhīma bil-busyrā, qālū innā muhlikū ahli hāżihil-qaryah(ti), inna ahlahā kānū ẓālimīn(a).

An ka cidenw (mɛlɛkɛw) nana Ibrayima fɛ ni kibaro diiman ye tuma min na, u ko: «Tiɲɛ na, an bena nin dugu (Sodɔmu) mɔgɔw halaki, bari a mɔgɔw ye mɔgɔ juguw ye tiɲɛ na.»

قَالَ اِنَّ فِيْهَا لُوْطًا ۗقَالُوْا نَحْنُ اَعْلَمُ بِمَنْ فِيْهَا ۖ لَنُنَجِّيَنَّهٗ وَاَهْلَهٗٓ اِلَّا امْرَاَتَهٗ كَانَتْ مِنَ الْغٰبِرِيْنَ

qāla inna fīhā lūṭā(n), qālū naḥnu a‘lamu biman fīhā, lanunajjiyannahū wa ahlahū illamra'atahū kānat minal-gābirīn(a).

Ibrahima ko: «Tiɲɛ na, Luti be o dugu kɔnɔ.» O (mɛlɛkɛw) ko: "Anw b'a lɔn ka ɲɛ min be dugu nin kɔnɔ. An bena ale n'a nɔfɛmɔgɔw kisi siga t'a la fɔɔ a muso. A be mɔgɔ minw tora kɔfɛ (minw tununa) cɛma."

وَلَمَّآ اَنْ جَاۤءَتْ رُسُلُنَا لُوْطًا سِيْۤءَ بِهِمْ وَضَاقَ بِهِمْ ذَرْعًا وَّقَالُوْا لَا تَخَفْ وَلَا تَحْزَنْ ۗاِنَّا مُنَجُّوْكَ وَاَهْلَكَ اِلَّا امْرَاَتَكَ كَانَتْ مِنَ الْغٰبِرِيْنَ

wa lammā an jā'at rusulunā lūṭan sī'a bihim wa ḍāqa bihim żar‘aw wa qālū lā takhaf wa lā taḥzan, innā munajjūka wa ahlaka illamra'ataka kānat minal-gābirīn(a).

An ka cidenw (mɛlɛkɛw) nana Luti fɛ tuma min na, a nisɔngoyara u ka (nali) kosɔn, ani (a y’a ye ko) fanga t’a fɛ k’u latanga, u (cidenw) ko: «Aw kana siran, aw kana (fana) nisɔngoya.

اِنَّا مُنْزِلُوْنَ عَلٰٓى اَهْلِ هٰذِهِ الْقَرْيَةِ رِجْزًا مِّنَ السَّمَاۤءِ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ

innā munzilūna ‘alā ahli hāżihil-qaryati rijzam minas-samā'i bimā kānū yafsuqūn(a).

Can ra, an bɛna ɲangili jigi ka bɔ sankolo ra dugu mɔgɔw kan, sabu o ka kojugu kɛ.

وَلَقَدْ تَّرَكْنَا مِنْهَآ اٰيَةً ۢ بَيِّنَةً لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

wa laqad taraknā minhā āyatam bayyinatal liqaumiy ya‘qilūn(a).

Tiɲɛ na, an ye tagamasiɲɛ gwɛnin dɔ to o koo la faamuyabagaw ye.

وَاِلٰى مَدْيَنَ اَخَاهُمْ شُعَيْبًاۙ فَقَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ وَارْجُوا الْيَوْمَ الْاٰخِرَ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ ۖ

wa ilā madyana akhāhum syu‘aibā(n), faqāla yā qaumi‘budullāha warjul-yaumal-ākhira wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

Madiyankaw ma, (an y'u balimacɛ Suwayibu ci) k'a fɔ u ye ko: "E ne ka mɔgɔw, aw ka Ala bato, aw ka jigi la loon laban sara kan, aw kana yaala yaala dugukolo kan ka kojugu kɛ."

فَكَذَّبُوْهُ فَاَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَاَصْبَحُوْا فِيْ دَارِهِمْ جٰثِمِيْنَ ۙ

fa każżabūhu fa'akhażathumur-rajfatu fa'aṣbaḥū fī dārihim jāṡimīn(a).

U y’o sɔsɔ (Shuaib), o la dugukoloyɛrɛyɛrɛba dɔ y’u minɛ, o kɔ, suw tun lanin be u ka sigiyɔrɔw la.

وَعَادًا وَّثَمُوْدَا۟ وَقَدْ تَّبَيَّنَ لَكُمْ مِّنْ مَّسٰكِنِهِمْۗ وَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطٰنُ اَعْمَالَهُمْ فَصَدَّهُمْ عَنِ السَّبِيْلِ وَكَانُوْا مُسْتَبْصِرِيْنَ ۙ

wa ‘ādaw wa ṡamūda wa qat tabayyana lakum mim masākinihim, wa zayyana lahumusy-syaiṭānu a‘mālahum faṣaddahum ‘anis-sabīli wa kānū mustabṣirīn(a).

Aw ye aw hakiri to Adi ni Samud mɔgɔw fana kan, (u ka halakili) bɔra aw ye tiɲɛ na ka bɔ u ka sigiyɔrɔw tiɲɛninw na. Sutana y’u ka kɛwale juguw kɛ i n’a fɔ u cɛ ka ɲi, o cogo la k’u bali ka bɔ (Ala) ka sira kan, k’a sɔrɔ u ye mɔgɔw ye minw be yeli kɛ koɲuman,

وَقَارُوْنَ وَفِرْعَوْنَ وَهَامٰنَۗ وَلَقَدْ جَاۤءَهُمْ مُّوْسٰى بِالْبَيِّنٰتِ فَاسْتَكْبَرُوْا فِى الْاَرْضِ وَمَا كَانُوْا سٰبِقِيْنَ ۚ

wa qārūna wa fir‘auna wa hāmān(a), wa laqad jā'ahum mūsā bil-bayyināti fastakbarū fil-arḍi wa mā kānū sābiqīn(a).

ani (o fana) Karun, Farahuna ani Aman. Tiɲɛn na, Musa nana u fɛ ni kunnafoni gwɛninw ye. Nka o bɛ yɛrɛbonya kɛ dugukolo kan, olugu le tɛ bɔ (Ala ka ɲangili ra).

فَكُلًّا اَخَذْنَا بِذَنْۢبِهٖۙ فَمِنْهُمْ مَّنْ اَرْسَلْنَا عَلَيْهِ حَاصِبًا ۚوَمِنْهُمْ مَّنْ اَخَذَتْهُ الصَّيْحَةُ ۚوَمِنْهُمْ مَّنْ خَسَفْنَا بِهِ الْاَرْضَۚ وَمِنْهُمْ مَّنْ اَغْرَقْنَاۚ وَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

fakullan akhażnā biżambih(ī), faminhum man arsalnā ‘alaihi ḥāṣibā(n), wa minhum man akhażathuṣ-ṣaiḥah(tu), wa minhum man khasafnā bihil-arḍ(a), wa minhum man agraqnā, wa mā kānallāhu liyaẓlimahum wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

O la, an ye u kelen kelen bɛɛ ɲangi u ka jurumuw kosɔn, an ye kabakurukuruw fili u kan, sanpɛrɛnkanbaw ye dɔw gosi, an ye dɔw su dugukolo kɔnɔ, an ye dɔw su jii la. Ala t’a fɛ ka kojugu kɛ u la fiyo, nga olu lo ye tɔɔrɔ kɛ u yɛrɛ la.

مَثَلُ الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَوْلِيَاۤءَ كَمَثَلِ الْعَنْكَبُوْتِۚ اِتَّخَذَتْ بَيْتًاۗ وَاِنَّ اَوْهَنَ الْبُيُوْتِ لَبَيْتُ الْعَنْكَبُوْتِۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ

maṡalul-lażīnattakhażū min dūnillāhi auliyā'a kamaṡalil-‘ankabūt(i), ittakhażat baitā(n), wa inna auhanal-buyūti labaitul-‘ankabūt(i), lau kānū ya‘lamūn(a).

Minw be latangabaga wɛrɛw ta minw tɛ Ala ye, olu ka ntalen be i n’a fɔ nɛgɛden min be bon lɔ. Ani tiɲɛ na, bon min barika ka dɔgɔ, o ye nɛgɛw ka bon ye, n’u tun b’o lɔn.

اِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ مِنْ شَيْءٍۗ وَهُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

innallāha ya‘lamu mā yad‘ūna min dūnihī min syai'(in), wa huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).

Tiɲɛ na, u be min bato ale kɔ, Ala b'o lɔn. Ani, a be se ka koo bɛɛ kɛ, a be ni hakilitigi ye.

وَتِلْكَ الْاَمْثَالُ نَضْرِبُهَا لِلنَّاسِۚ وَمَا يَعْقِلُهَآ اِلَّا الْعٰلِمُوْنَ

wa tilkal-amṡālu naḍribuhā lin-nās(i), wa mā ya‘qiluhā illal-‘ālimūn(a).

An ka nin ntalenw fɔ adamadenw ye; mɔgɔ si tɛna a faamu, fɔ lɔnniyatigiw.

خَلَقَ اللّٰهُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ بِالْحَقِّۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّلْمُؤْمِنِيْنَ ࣖ ۔

khalaqallāhus-samāwāti wal-arḍa bil-ḥaqq(i), inna fī żālika la'āyatal lil-mu'minīn(a).

Ala ye sankolo ni dugukolo dan ni tilenninya ye. Tiɲɛ na, tagamasiɲɛw be yen (Ala ka bonya) lanabagaw fɛ.

اُتْلُ مَآ اُوْحِيَ اِلَيْكَ مِنَ الْكِتٰبِ وَاَقِمِ الصَّلٰوةَۗ اِنَّ الصَّلٰوةَ تَنْهٰى عَنِ الْفَحْشَاۤءِ وَالْمُنْكَرِ ۗوَلَذِكْرُ اللّٰهِ اَكْبَرُ ۗوَاللّٰهُ يَعْلَمُ مَا تَصْنَعُوْنَ

utlu mā ūḥiya ilaika minal-kitābi wa aqimiṣ-ṣalāh(ta), innaṣ-ṣalāta tanhā ‘anil-faḥsyā'i wal-munkar(i), wa lażikrullāhi akbar(u), wallāhu ya‘lamu mā taṣna‘ūn(a).

Gafe (Al-Qur’an) min jigira i (Muhamadu) kan, i k’o kalan ka delili kɛ. Tiɲɛn na, delili be juguya ni juguman (kɛwalew) bali. Ani (a lɔn) ka hakili to Ala la (delili) ka bon (a ka ɲɛtaga ka tɛmɛ bato wɛrɛw kan). Aw be min kɛ, Ala b’o lɔn.

۞ وَلَا تُجَادِلُوْٓا اَهْلَ الْكِتٰبِ اِلَّا بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُۖ اِلَّا الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مِنْهُمْ وَقُوْلُوْٓا اٰمَنَّا بِالَّذِيْٓ اُنْزِلَ اِلَيْنَا وَاُنْزِلَ اِلَيْكُمْ وَاِلٰهُنَا وَاِلٰهُكُمْ وَاحِدٌ وَّنَحْنُ لَهٗ مُسْلِمُوْنَ

wa lā tujādilū ahlal-kitābi illā bil-latī hiya aḥsan(u), illal-lażīna ẓalamū minhum wa qūlū āmannā bil-lażī unzila ilainā wa unzila ilaikum wa ilāhunā wa ilāhukum wāḥiduw wa naḥnu lahū muslimūn(a).

Aw kana sɔsɔli kɛ ni kitabu mɔgɔw ye, fɔɔ ni cogo ɲuman na, fɔɔ ni kojugukɛlaw ye u cɛma, k'a fɔ ko: «An lara (gafew) la, minw jigira an ma, ani minw jigira aw ma, an ka Ala n'aw ka Ala ye kelen ye, an be kolo ale kelenpe ma.»

وَكَذٰلِكَ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ الْكِتٰبَۗ فَالَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يُؤْمِنُوْنَ بِهٖۚ وَمِنْ هٰٓؤُلَاۤءِ مَنْ يُّؤْمِنُ بِهٖۗ وَمَا يَجْحَدُ بِاٰيٰتِنَآ اِلَّا الْكٰفِرُوْنَ

wa każālika anzalnā ilaikal-kitāb(a), fal-lażīna ātaināhumul-kitāba yu'minūna bih(ī), wa min hā'ulā'i may yu'minu bih(ī), wa mā yajḥadu bi'āyātinā illal-kāfirūn(a).

An ye kitabu (alikurana) jigi i ma ten. An ye kitabu (Tawurata ni Kibaru Duman) di minw ma, olu lara a la (alikurana), u cɛma (Mɛki kafiriw) mɔgɔ dɔw be yen minw lara a la. Kafiriw dɔrɔn le bɛ an ta ayaaw sɔsɔ.

وَمَا كُنْتَ تَتْلُوْا مِنْ قَبْلِهٖ مِنْ كِتٰبٍ وَّلَا تَخُطُّهٗ بِيَمِيْنِكَ اِذًا لَّارْتَابَ الْمُبْطِلُوْنَ

wa mā kunta tatlū min qablihī min kitābiw wa lā takhuṭṭuhū biyamīnika iżal lartābal-mubṭilūn(a).

Ani e (Muhamadu) ma deli ka gafe kalan ka kɔn (alikurana) ɲɛ ani i ma (abada) gafe sɛbɛn n’i kininbolo ye; Ni (i tun ye kalan kɛ ani ka sɛbɛri kɛ), mɔgɔw tun bena sigasiga o la.

بَلْ هُوَ اٰيٰتٌۢ بَيِّنٰتٌ فِيْ صُدُوْرِ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَۗ وَمَا يَجْحَدُ بِاٰيٰتِنَآ اِلَّا الظّٰلِمُوْنَ

bal huwa āyātum bayyinātun fī ṣudūril-lażīna ūtul-‘ilm(a), wa mā yajḥadu bi'āyātinā illaẓ-ẓālimūn(a).

Tiɲɛ na, (alikurana) ye ayatiw ye minw gwɛnin lo lɔnniya tigiw dusukun na. Jurujugukɛlaw dɔrɔn lo be an ka vɛrisew sɔsɔ.

وَقَالُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيٰتٌ مِّنْ رَّبِّهٖ ۗ قُلْ اِنَّمَا الْاٰيٰتُ عِنْدَ اللّٰهِ ۗوَاِنَّمَآ اَنَا۠ نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ

wa qālū lau lā unzila ‘alaihi āyātum mir rabbih(ī), qul innamal-āyātu ‘indallāh(i), wa innamā ana nażīrum mubīn(un).

O ko: «Mun kosɔn kabakow ma jigi ka bɔ o Matigi fɛ?» A fɔ (Muhamadu) ko: "Kabakow be Ala bolo. Ne ye lasɔminikɛla gwɛnin dɔrɔn lo ye."

اَوَلَمْ يَكْفِهِمْ اَنَّآ اَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْكِتٰبَ يُتْلٰى عَلَيْهِمْ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَرَحْمَةً وَّذِكْرٰى لِقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ

awalam yakfihim annā anzalnā ‘alaikal-kitāba yutlā ‘alaihim, inna fī żālika laraḥmataw wa żikrā liqaumiy yu'minūn(a).

An ka kitabu (kurana) min karan o ye, an ka o jigi aw kan minkɛ, o ma bɔ o ye wa? Tiɲɛ na, (alikurana) kɔnɔ, dubaw ni kalanbaw be sɔrɔ lanabagaw fɛ.

قُلْ كَفٰى بِاللّٰهِ بَيْنِيْ وَبَيْنَكُمْ شَهِيْدًاۚ يَعْلَمُ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِالْبَاطِلِ وَكَفَرُوْا بِاللّٰهِ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ

qul kafā billāhi bainī wa bainakum syahīdā(n), ya‘lamu mā fis-samāwāti wal-arḍ(i), wal-lażīna āmanū bil-bāṭili wa kafarū billāhi ulā'ika humul-khāsirūn(a).

A fɔ (Muhamadu) ko: "Ala bɛ se ka kɛ seere ye ne ni aw cɛ. Minw be sankolow ni dugukolo kan, ale b'o lɔn. Minw lara ngalon na, ka ban Ala la, olu le ye bɔnɛ ye."

وَيَسْتَعْجِلُوْنَكَ بِالْعَذَابِۗ وَلَوْلَآ اَجَلٌ مُّسَمًّى لَّجَاۤءَهُمُ الْعَذَابُۗ وَلَيَأْتِيَنَّهُمْ بَغْتَةً وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

wa yasta‘jilūnaka bil-‘ażāb(i), wa lau lā ajalum musammal lajā'ahumul-‘ażāb(u), wa laya'tiyannahum bagtataw wa hum lā yasy‘urūn(a).

Ani, u b’a ɲini i fɛ i ka ɲangili jigi joona joona. Ni wagati latigɛnin tun tɛ, ɲangili tun bena na u la siga t’a la, ani (o ɲangili) tun bena na u la yɔrɔnin kelen, k’a sɔrɔ u t’o lɔn.

يَسْتَعْجِلُوْنَكَ بِالْعَذَابِۗ وَاِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيْطَةٌ ۢبِالْكٰفِرِيْنَۙ

yasta‘jilūnaka bil-‘ażāb(i), wa inna jahannama lamuḥīṭatum bil-kāfirīn(a).

U b’a ɲini i fɛ i ka ɲangili jigi joona joona. Can lo, jahanama bɛna kafiriw datugu;

يَوْمَ يَغْشٰىهُمُ الْعَذَابُ مِنْ فَوْقِهِمْ وَمِنْ تَحْتِ اَرْجُلِهِمْ وَيَقُوْلُ ذُوْقُوْا مَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

yauma yagsyāhumul-‘ażābu min fauqihim wa min taḥti arjulihim wa yaqūlu żūqū mā kuntum ta‘malūn(a).

o loon na, tɔɔrɔ bena u datugu ka bɔ sanfɛ ani u seenw jukɔrɔ ani (Ala) b’a fɔ u ye ko: “Aw ye min kɛ, aw k’o sara nɛnɛ!”

يٰعِبَادِيَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّ اَرْضِيْ وَاسِعَةٌ فَاِيَّايَ فَاعْبُدُوْنِ

yā ‘ibādiyal-lażīna āmanū inna arḍī wāsi‘atun fa iyyāya fa‘budūn(i).

E, ne ta baaraden kantigimanw! Tiɲɛ na, ne ka dugukolo ka bon, o la, aw ka ne bato (ne kelen).

كُلُّ نَفْسٍ ذَاۤىِٕقَةُ الْمَوْتِۗ ثُمَّ اِلَيْنَا تُرْجَعُوْنَ

kullu nafsin żā'iqatul-maut(i), ṡumma ilainā turja‘ūn(a).

Nimanfɛn ɲanamanw bɛɛ bɛna saya nɛnɛ. Ni o kɛra, aw bɛna sekɔ anw le ma dɔrɔn.

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَنُبَوِّئَنَّهُمْ مِّنَ الْجَنَّةِ غُرَفًا تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ نِعْمَ اَجْرُ الْعٰمِلِيْنَۖ

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti lanubawwi'annahum minal-jannati gurafan tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā, ni‘ma ajrul-‘āmilīn(a).

Minw lara a ra, ka kɛwaleɲumanw kɛ, an bɛna o bila sankolo ra, baw bɛ woyo minw jukɔrɔ, o bɛna to o yɔrɔ ra abada. O le ye koɲuman kɛbagaw ta sara ɲuman ye;

الَّذِيْنَ صَبَرُوْا وَعَلٰى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُوْنَ

al-lażīna ṣabarū wa ‘alā rabbihim yatawakkalūn(a).

(o ye) minw be muɲu ani k’u jigi la u ka Matigi kan.

وَكَاَيِّنْ مِّنْ دَاۤبَّةٍ لَّا تَحْمِلُ رِزْقَهَاۖ اللّٰهُ يَرْزُقُهَا وَاِيَّاكُمْ وَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

wa ka'ayyim min dābbatil lā taḥmilu rizqahā, allāhu yarzuquhā wa iyyākum, wa huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

Ani, danfɛn ɲɛnaman hakɛ min be tagama, olu tɛ (se) ka na n’u yɛrɛ ka balo ye. Ala lo be balo di ale n’aw ma. A be koo bɛɛ mɛn ani a be koo bɛɛ lɔn.

وَلَىِٕنْ سَاَلْتَهُمْ مَّنْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ لَيَقُوْلُنَّ اللّٰهُ ۗفَاَنّٰى يُؤْفَكُوْنَ

wa la'in sa'altahum man khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa sakhkharasy-syamsa wal-qamara layaqūlunnallāh(u), fa'annā yu'fakūn(a).

N'aw y'u ɲininga ko: «Jɔn le ye sankolo ni dugukolo dan, ka tile ni kalo mara?» Siga t’a ra, o bɛna a jaabi ko: «Ala!» O la, mun na u be se k’u yɛrɛ mabɔ (tiɲɛ na).

اَللّٰهُ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ وَيَقْدِرُ لَهٗ ۗاِنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

allāhu yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u min ‘ibādihī wa yaqdiru lah(ū), innallāha bikulli syai'in ‘alīm(un).

Ala b’a fɛ ka balo min di a ma a ka baarakɛlaw cɛma, a b’o dantigɛ a ye. Tiɲɛ na, Ala ye koo bɛɛ lɔnbaga ye.

وَلَىِٕنْ سَاَلْتَهُمْ مَّنْ نَّزَّلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ مِنْۢ بَعْدِ مَوْتِهَا لَيَقُوْلُنَّ اللّٰهُ ۙقُلِ الْحَمْدُ لِلّٰهِ ۗبَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ ࣖ

wa la'in sa'altahum man nazzala minas-samā'i mā'an fa'aḥyā bihil-arḍa mim ba‘di mautihā layaqūlunnallāh(u), qulil-ḥamdu lillāh(i), bal akṡaruhum lā ya‘qilūn(a).

Ani n'i y'u ɲininga ko: «Jɔn lo ye jii jigi ka bɔ sankolo la, ka dugukolo salen lakunu n'a ye?» Siga t’a ra, o bɛna a jaabi ko: «Ala!» Aw ye a fɔ ko: «Ala tanu,» nka o fanba ma faamuyali kɛ.

وَمَا هٰذِهِ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَآ اِلَّا لَهْوٌ وَّلَعِبٌۗ وَاِنَّ الدَّارَ الْاٰخِرَةَ لَهِيَ الْحَيَوَانُۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ

wa mā hāżihil-ḥayātud-dun-yā illā lahwuw wa la‘ib(un), wa innad-dāral-ākhirata lahiyal-ḥayawān(u), lau kānū ya‘lamūn(a).

Ani, duniɲa ka ɲɛnamaya ye tulonw ni tulonw dɔrɔn lo ye. Ani tiɲɛn na, saya kɔfɛ jamana lo ye ɲɛnamaya yɛrɛ yɛrɛ ye, n’u tun b’o lɔn.

فَاِذَا رَكِبُوْا فِى الْفُلْكِ دَعَوُا اللّٰهَ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ەۚ فَلَمَّا نَجّٰىهُمْ اِلَى الْبَرِّ اِذَا هُمْ يُشْرِكُوْنَۙ

fa'iżā rakibū fil-fulki da‘awullāha mukhliṣīna lahud-dīn(a), falammā najjāhum ilal-barri iżā hum yusyrikūn(a).

O la, u donna kurun kɔnɔ tuma min na, u ye Ala deli ni batoli dafanin ye a ma, nka tuma min na Ala y’u kisi ka bɔ dugukolo kan, o nɔɔ na, ​​u (kɔsegira) ka jɛn ni (Ala) ye,

لِيَكْفُرُوْا بِمَآ اٰتَيْنٰهُمْۙ وَلِيَتَمَتَّعُوْاۗ فَسَوْفَ يَعْلَمُوْنَ

liyakfurū bimā ātaināhum, fasaufa ya‘lamūn(a).

An ye dugawu minw di u ma, u ka ban u la ani u ka (ɲɛnamaya kɛ) ka ɲɛnagwɛ (kafiri la). O kɔ, kɔfɛ, u bena a lɔn (u ka kɛwalew kɔlɔlɔw).

اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّا جَعَلْنَا حَرَمًا اٰمِنًا وَّيُتَخَطَّفُ النَّاسُ مِنْ حَوْلِهِمْۗ اَفَبِالْبَاطِلِ يُؤْمِنُوْنَ وَبِنِعْمَةِ اللّٰهِ يَكْفُرُوْنَ

awalam yarau annā ja‘alnā ḥaraman āminaw wa yutakhaṭṭafun-nāsu min ḥaulihim, afabil-bāṭili yu'minūna wa bini‘matillāhi yakfurūn(a).

Yala o m’a kɔrɔsi ko an ka (o ta jamana) kɛ jamana saninman ye, jamana lafiyanin, hali k’a sɔrɔ a lamini mɔgɔw bɛ ɲɔgɔn sonya wa? Mun na (tiɲɛ bɔnin kɔ) u bele be la ngalon na, ka ban Ala ka dugawuw la?

وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَوْ كَذَّبَ بِالْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَهٗ ۗ اَلَيْسَ فِيْ جَهَنَّمَ مَثْوًى لِّلْكٰفِرِيْنَ

wa man aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każiban au każżaba bil-ḥaqqi lammā jā'ah(ū), alaisa fī jahannama maṡwal lil-kāfirīn(a).

Ani jɔn lo ka jugu ka tɛmɛ mɔgɔ min be ngalon tigɛ Ala kan, walima mɔgɔ min be tiɲɛ sɔsɔ n’a (tiɲɛ) nana a fɛ? Yala yɔrɔ tɛ jahanama kɔnɔ lanabariw ye wa?

وَالَّذِيْنَ جَاهَدُوْا فِيْنَا لَنَهْدِيَنَّهُمْ سُبُلَنَاۗ وَاِنَّ اللّٰهَ لَمَعَ الْمُحْسِنِيْنَ ࣖ

wal-lażīna jāhadū fīnā lanahdiyannahum subulanā, wa innallāha lama‘al-muḥsinīn(a).

Minw bɛ jija an ye, an bɛna an ta siraw yira o ra. Tiɲɛ na, Ala be koɲuman kɛbagaw fɛ.