الۤرٰ ۗ تِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِ الْمُبِيْنِۗ

alif lām rā, tilka āyātul-kitābil-mubīn(i).

Alif Lam Ra. O ye kitabu (Alkurana) ka vɛrisew ye minw gwɛnin lo.

اِنَّآ اَنْزَلْنٰهُ قُرْاٰنًا عَرَبِيًّا لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ

innā anzalnāhu qur'ānan ‘arabiyyal la‘allakum ta‘qilūn(a).

Tiɲɛ na, an y'a jigi arabukan na, janko aw k'a faamu.

نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ اَحْسَنَ الْقَصَصِ بِمَآ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ هٰذَا الْقُرْاٰنَۖ وَاِنْ كُنْتَ مِنْ قَبْلِهٖ لَمِنَ الْغٰفِلِيْنَ

naḥnu naquṣṣu ‘alaika aḥsanal-qaṣaṣi bimā auḥainā ilaika hāżal-qur'ān(a), wa in kunta min qablihī laminal-gāfilīn(a).

An ye maana ɲuman fɔ i ye (Muhamadu) ka nin alikurana jigi i kan, tiɲɛ na, i tun be o ɲɛfɛ mɔgɔ minw tun t’a lɔn.

اِذْ قَالَ يُوْسُفُ لِاَبِيْهِ يٰٓاَبَتِ اِنِّيْ رَاَيْتُ اَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا وَّالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ رَاَيْتُهُمْ لِيْ سٰجِدِيْنَ

iż qāla yūsufu li'abīhi yā abati innī ra'aitu aḥada ‘asyara kaukabaw wasy-syamsa wal-qamara ra'aituhum lī sājidīn(a).

(Aw hakili to a la), tuma min na Yusufu y'a fɔ a fa ye ko: "E n facɛ! Tiɲɛ na, ne (siko) ye lolo tan ni kelen ye, tile ni kalo; ne y'u bɛɛ ye u be n kunbiri gwanna."

قَالَ يٰبُنَيَّ لَا تَقْصُصْ رُءْيَاكَ عَلٰٓى اِخْوَتِكَ فَيَكِيْدُوْا لَكَ كَيْدًا ۗاِنَّ الشَّيْطٰنَ لِلْاِنْسَانِ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

qāla yā bunayya lā taqṣuṣ ru'yāka ‘alā ikhwatika fa yakīdū laka kaidā(n), innasy-syaiṭāna lil-insāni ‘aduwwum mubīn(un).

A (a facɛ) ko: "E n dencɛ! I kana i ka siko fɔ i balimaw ye, u bena labɛn kɛ (ka i halaki). Tiɲɛ na, Sutana ye jugu ye adamadenw fɛ."

وَكَذٰلِكَ يَجْتَبِيْكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِ وَيُتِمُّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكَ وَعَلٰٓى اٰلِ يَعْقُوْبَ كَمَآ اَتَمَّهَا عَلٰٓى اَبَوَيْكَ مِنْ قَبْلُ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَۗ اِنَّ رَبَّكَ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wa każālika yajtabīka rabbuka wa yu‘allimuka min ta'wīlil-aḥādīṡi wa yutimmu ni‘matahū ‘alaika wa ‘alā āli ya‘qūba kamā atammahā ‘alā abawaika min qablu ibrāhīma wa isḥāq(a), inna rabbaka ‘alīmun ḥakīm(un).

O la, Ala y’i sugandi (ka kɛ kira ye) ka siko kɔrɔ dɔw kalan i ye ani ka (a ka nɛɛma) dafa i ni Yakuba ka denbaya kan, i n’a fɔ a tun y’a ka nɛɛma dafa i bɛnba fila kan ka kɔn o ɲɛ, (o ye) Ibrayima ni Isiyaka ye. Tiɲɛ na, i Matigi ye koo bɛɛ lɔnbaga ye, koo bɛɛ lɔnbaga lo.

۞ لَقَدْ كَانَ فِيْ يُوْسُفَ وَاِخْوَتِهٖٓ اٰيٰتٌ لِّلسَّاۤىِٕلِيْنَ

laqad kāna fī yūsufa wa ikhwatihī āyātul lis-sā'ilīn(a).

Tiɲɛ na, Yusufu n’a balimacɛw ka (tariku) kɔnɔ, tagamasiɲɛw be yen (Ala ka sebagaya) minw be ɲiningali kɛ.

اِذْ قَالُوْا لَيُوْسُفُ وَاَخُوْهُ اَحَبُّ اِلٰٓى اَبِيْنَا مِنَّا وَنَحْنُ عُصْبَةٌ ۗاِنَّ اَبَانَا لَفِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍۙ

iż qālū layūsufu wa akhūhu aḥabbu ilā abīnā minnā wa naḥnu ‘uṣbah(tun), inna abānā lafī ḍalālim mubīn(in).

Tuma min na u ko: "Tiɲɛ na, Yusufu n'a balimacɛ (Bunyamin) tun ka di u fa ye ka tɛmɛ an kan, hali n'an tun ye kulu kelen (barikaman) ye. Tiɲɛ na, an fa tun be fili yɛrɛ yɛrɛ la."

ۨاقْتُلُوْا يُوْسُفَ اَوِ اطْرَحُوْهُ اَرْضًا يَّخْلُ لَكُمْ وَجْهُ اَبِيْكُمْ وَتَكُوْنُوْا مِنْۢ بَعْدِهٖ قَوْمًا صٰلِحِيْنَ

uqtulū yūsufa awiṭraḥūhu arḍay yakhlu lakum wajhu abīkum wa takūnū mim ba‘dihī qauman ṣāliḥīn(a).

Yusufu faga walima k'a fili yɔrɔ dɔ la walisa i fa ka hakili ka ben i kan, o kɔ, i ka kɛ mɔgɔɲuman ye.»

قَالَ قَاۤىِٕلٌ مِّنْهُمْ لَا تَقْتُلُوْا يُوْسُفَ وَاَلْقُوْهُ فِيْ غَيٰبَتِ الْجُبِّ يَلْتَقِطْهُ بَعْضُ السَّيَّارَةِ اِنْ كُنْتُمْ فٰعِلِيْنَ

qāla qā'ilum minhum lā taqtulū yūsufa wa alqūhu fī gayābatil-jubbi yaltaqiṭhu ba‘ḍus-sayyārati in kuntum fā‘ilīn(a).

O dɔ ko: «Aw kana Yusufu faga, aw k’a bila kɔlɔn jukɔrɔ dɔrɔn, tagamakɛla dɔw k’a ta, n’aw b’a fɛ k’o kɛ.»

قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مَا لَكَ لَا تَأْمَنَّ۫ا عَلٰى يُوْسُفَ وَاِنَّا لَهٗ لَنٰصِحُوْنَ

qālū yā abānā mā laka lā ta'mannā ‘alā yūsufa wa innā lahū lanāṣiḥūn(a).

U ko: "E an fa! Mun na i tɛ la an na Yusufu koo la, k'a sɔrɔ tiɲɛ na, an bɛɛ be ɲuman lo fɛ a ye."

اَرْسِلْهُ مَعَنَا غَدًا يَّرْتَعْ وَيَلْعَبْ وَاِنَّا لَهٗ لَحٰفِظُوْنَ

arsilhu ma‘anā gaday yarta‘ wa yal‘ab wa innā lahū laḥāfiẓūn(a).

A to a ka taga n’an ye sini sɔgɔma, janko a ka se ka ɲɛnagwɛ ani ka tulon kɛ, an bena a filɛ tiɲɛn na.”

قَالَ اِنِّيْ لَيَحْزُنُنِيْٓ اَنْ تَذْهَبُوْا بِهٖ وَاَخَافُ اَنْ يَّأْكُلَهُ الذِّئْبُ وَاَنْتُمْ عَنْهُ غٰفِلُوْنَ

qāla innī layaḥzununī an tażhabū bihī wa akhāfu ay ya'kulahuż-żi'bu wa antum ‘anhu gāfilūn(a).

A (Yakuba) ko: «Tiɲɛ na, i ka taga n’a ye (Yusufu) ye ne dusukasi kosɔbɛ ani ne tun be hami ko wulu bena a dumu, k’a sɔrɔ i tun t’i janto a la.»

قَالُوْا لَىِٕنْ اَكَلَهُ الذِّئْبُ وَنَحْنُ عُصْبَةٌ اِنَّآ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ

qālū la'in akalahuż-żi'bu wa naḥnu ‘uṣbatun innā iżal lakhāsirūn(a).

Tiɲɛ na, u ko: «Ni wulu y'a dumu, hali n'an ye (fangatigi) kulu ye, o tuma na, tiɲɛ na, anw lo bena bɔnɛ sɔrɔ.»

فَلَمَّا ذَهَبُوْا بِهٖ وَاَجْمَعُوْٓا اَنْ يَّجْعَلُوْهُ فِيْ غَيٰبَتِ الْجُبِّۚ وَاَوْحَيْنَآ اِلَيْهِ لَتُنَبِّئَنَّهُمْ بِاَمْرِهِمْ هٰذَا وَهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

falammā żahabū bihī wa ajma‘ū ay yaj‘alūhu fī gayābatil-jubb(i), wa auḥainā ilaihi latunabbi'annahum bi'amrihim hāżā wa hum lā yasy‘urūn(a).

O la, u y'a minɛ tuma min na, u sɔnna k'a bila kɔlɔn jukɔrɔ, an y'a yira a la ko: «I bena o koo fɔ u ye, k'a sɔrɔ u m'a lɔn.»

وَجَاۤءُوْٓ اَبَاهُمْ عِشَاۤءً يَّبْكُوْنَۗ

wa jā'ū abāhum ‘isyā'ay yabkūn(a).

O kɔ, wulada fɛ, o kasitɔ tagara o facɛ fɛ.

قَالُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّا ذَهَبْنَا نَسْتَبِقُ وَتَرَكْنَا يُوْسُفَ عِنْدَ مَتَاعِنَا فَاَكَلَهُ الذِّئْبُۚ وَمَآ اَنْتَ بِمُؤْمِنٍ لَّنَا وَلَوْ كُنَّا صٰدِقِيْنَ

qālū yā abānā innā żahabnā nastabiqu wa taraknā yūsufa ‘inda matā‘inā fa akalahuż-żi'b(u), wa mā anta bimu'minil lanā wa lau kunnā ṣādiqīn(a).

U ko: "E an facɛ! Tiɲɛ na, an bolila ka taga Yusufu to an ka minanw gɛrɛfɛ, o kɔ, wulu y'a dumu; ani siga t'a la, i tina la an na, hali n'an ye tiɲɛ fɔ."

وَجَاۤءُوْ عَلٰى قَمِيْصِهٖ بِدَمٍ كَذِبٍۗ قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ اَنْفُسُكُمْ اَمْرًاۗ فَصَبْرٌ جَمِيْلٌ ۗوَاللّٰهُ الْمُسْتَعَانُ عَلٰى مَا تَصِفُوْنَ

wa jā'ū ‘alā qamīṣihī bidamin każib(in), qāla bal sawwalat lakum anfusukum amrā(n), fa ṣabrun jamīl(un), wallāhul musta‘ānu ‘alā mā taṣifūn(a).

O nana n’u ka faniw ye (minw tun nɔgɔnin lo ni joli nɔgɔnin ye). A (Yakuba) ko: "Tiɲɛ na, ele kelen lo be fɛn ɲumanw ye minw tɛ fɛn juguw ye; o la, muɲuli dɔrɔn le ka fisa (ne fɛ). Ani i ka dɛmɛ ɲini Ala fɛ i be min fɔra."

وَجَاۤءَتْ سَيَّارَةٌ فَاَرْسَلُوْا وَارِدَهُمْ فَاَدْلٰى دَلْوَهٗ ۗقَالَ يٰبُشْرٰى هٰذَا غُلٰمٌ ۗوَاَسَرُّوْهُ بِضَاعَةً ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ ۢبِمَا يَعْمَلُوْنَ

wa jā'at sayyāratun fa arsalū wāridahum fa adlā dalwah(ū), qāla yā busyrā hāżā gulām(un), wa asarrūhu biḍā‘ah(tan), wallāhu ‘alīmum bimā ya‘malūn(a).

Tagamakɛlaw kulu dɔ nana jii bɔyɔrɔ dɔ ci. A y'a ka bɔgɔdaga jigi k'a fɔ ko: "O, kabako lo! Kanbele dɔ filɛ nin ye!" O kɔ, u y’a dogo k’a kɛ jagofɛn ye. U ye min kɛ, Ala b’o bɛɛ lɔn.

وَشَرَوْهُ بِثَمَنٍۢ بَخْسٍ دَرَاهِمَ مَعْدُوْدَةٍ ۚوَكَانُوْا فِيْهِ مِنَ الزّٰهِدِيْنَ ࣖ

wa syarauhu biṡamanim bakhsin darāhima ma‘dūdah(tin), wa kānū fīhi minaz-zāhidīn(a).

Ani, u y’a (Yusufu) feere sɔngɔ dɔgɔman na, dirham damadɔ, sabu u tun t’u mako don a la.

وَقَالَ الَّذِى اشْتَرٰىهُ مِنْ مِّصْرَ لِامْرَاَتِهٖٓ اَكْرِمِيْ مَثْوٰىهُ عَسٰىٓ اَنْ يَّنْفَعَنَآ اَوْ نَتَّخِذَهٗ وَلَدًا ۗوَكَذٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوْسُفَ فِى الْاَرْضِۖ وَلِنُعَلِّمَهٗ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِۗ وَاللّٰهُ غَالِبٌ عَلٰٓى اَمْرِهٖ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

wa qālal-lażisytarāhu mim miṣra limra'atihī akrimī maṡwāhu ‘asā ay yanfa‘anā au nattakhiżahū waladā(n), wa każālika makkannā liyūsufa fil-arḍ(i), wa linu‘allimahū min ta'wīlil-aḥādīṡ(i), wallāhu gālibun ‘alā amrihī wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Misiranka min y'a san, ale y'a fɔ a muso ye ko: «I ka yɔrɔ ɲuman di a ma (ani baara), n'a sɔrɔ a bena an nafa, walima an k'a ta k'a kɛ an dencɛ ye.» An ye lɔyɔrɔ ɲuman di Yusufu ma jamana kɔnɔ (Misira), an ye siko kɔrɔ fɔ a ye. Ani Ala ka sebagaya b’a ka koow la, nka mɔgɔ fanba t’o faamu.

وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهٗٓ اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًا ۗوَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ

wa lammā balaga asyuddahū ātaināhu ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa każālika najzil-muḥsinīn(a).

Ni a sera kɔgɔya ra tuma min na, an ka sebagaya ni lɔnniya di a ma. Minw bɛ koɲuman kɛ, an bɛ olugu sara ten le.

وَرَاوَدَتْهُ الَّتِيْ هُوَ فِيْ بَيْتِهَا عَنْ نَّفْسِهٖ وَغَلَّقَتِ الْاَبْوَابَ وَقَالَتْ هَيْتَ لَكَ ۗقَالَ مَعَاذَ اللّٰهِ اِنَّهٗ رَبِّيْٓ اَحْسَنَ مَثْوَايَۗ اِنَّهٗ لَا يُفْلِحُ الظّٰلِمُوْنَ

wa rāwadathul-latī huwa fī baitihā ‘an nafsihī wa gallaqatil-abwāba wa qālat haita lak(a), qāla ma‘āżallāhi innahū rabbī aḥsana maṡwāy(a), innahū lā yuflihuẓ-ẓālimūn(a).

A (Yusufu) tun be muso minw ka soo, olu y’a kɔrɔbɔ. A ka daaw datugu k’a fɔ ko: «Aw ye gbara ne ra.» Yusufu ko: «Ne be n’ yɛrɛ tanga Ala ma, tiɲɛ na, n’ matigi ye n’ minɛ ka ɲɛ.» Tiɲɛn na, mɔgɔ tilenbali tɛna kunnadiya sɔrɔ.

وَلَقَدْ هَمَّتْ بِهٖۙ وَهَمَّ بِهَا ۚ لَوْلَآ اَنْ رَّاٰ بُرْهَانَ رَبِّهٖۗ كَذٰلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوْۤءَ وَالْفَحْشَاۤءَۗ اِنَّهٗ مِنْ عِبَادِنَا الْمُخْلَصِيْنَ

wa laqad hammat bihī wa hamma bihā lau lā ar ra'ā burhāna rabbih(ī), każālika linaṣrifa ‘anhus-sū'a wal-faḥsyā'(a), innahū min ‘ibādinal-mukhlaṣīn(a).

Ani tiɲɛ na, muso tun y’a latigɛ (Yusufu). Yusufu fana tun b’a fɛ, n’a ma tagamasiɲɛ ye (ka bɔ) a Matigi fɛ. O cogo ra, an ka kojugu ni haramunin mabɔ a ra. Tiɲɛ na, ale (Yusufu) be an ka baaraden sugandininw cɛma.

وَاسْتَبَقَا الْبَابَ وَقَدَّتْ قَمِيْصَهٗ مِنْ دُبُرٍ وَّاَلْفَيَا سَيِّدَهَا لَدَا الْبَابِۗ قَالَتْ مَا جَزَاۤءُ مَنْ اَرَادَ بِاَهْلِكَ سُوْۤءًا اِلَّآ اَنْ يُّسْجَنَ اَوْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wastabaqal-bāba wa qaddat qamīṣahū min duburiw wa alfayā sayyidahā ladal-bāb(i), qālat mā jazā'u man arāda bi'ahlika sū'an illā ay yusjana au ‘ażābun alīm(un).

U fila bolila ka taga da la ani muso y’a ka (Yusufu) ka fani sama ka bɔ a kɔfɛ fɔɔ a farafara ani u fila ye muso cɛɛ sɔrɔ da la. A (muso) ko: «Mɔgɔ min be ni ŋaniya jugu ye i muso kan, o sara ye mun ye, n’a ma kɛ kaso la walima (ka jalaki) ɲangili juguman ye?»

قَالَ هِيَ رَاوَدَتْنِيْ عَنْ نَّفْسِيْ وَشَهِدَ شَاهِدٌ مِّنْ اَهْلِهَاۚ اِنْ كَانَ قَمِيْصُهٗ قُدَّ مِنْ قُبُلٍ فَصَدَقَتْ وَهُوَ مِنَ الْكٰذِبِيْنَ

qāla hiya rāwadatnī ‘an nafsī wa syahida syāhidum min ahlihā, in kāna qamīṣuhū qudda min qubulin fa ṣadaqat wa huwa minal-kāżibīn(a).

A (Yusufu) ko: «Ale le bɛ ne gosi, ka ne lafili.» Seere dɔ min bɔra muso somɔgɔw la, o ye seereya kɛ ko: «N'a ka fani farafara a ɲɛfɛ, o tuma na, a be tiɲɛ fɔra, ani ale (Yusufu) ye galontigɛlaw dɔ ye.»

وَاِنْ كَانَ قَمِيْصُهٗ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ فَكَذَبَتْ وَهُوَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

wa in kāna qamīṣuhū qudda min duburin fa każabat wa huwa minaṣ-ṣādiqīn(a).

Ni a ka fani farafara a kɔfɛ, o tuma na, a be tiɲɛ fɔra, ani ale (Yusufu) ye tiɲɛtigiw dɔ ye.”

فَلَمَّا رَاٰ قَمِيْصَهٗ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ قَالَ اِنَّهٗ مِنْ كَيْدِكُنَّ ۗاِنَّ كَيْدَكُنَّ عَظِيْمٌ

falammā ra'ā qamīṣahū qudda min duburin qāla innahū min kaidikunn(a), inna kaidakunna ‘aẓīm(un).

O la, tuma min na a (muso cɛɛ) y'a ka (Yusufu) ka fani faranin ye a kɔfɛ, a ko: "Tiɲɛ na, nin ye i ka nanbara ye. I ka nanbara ka bon tiɲɛ na."

يُوْسُفُ اَعْرِضْ عَنْ هٰذَا وَاسْتَغْفِرِيْ لِذَنْۢبِكِۖ اِنَّكِ كُنْتِ مِنَ الْخٰطِـِٕيْنَ ࣖ

yūsufu a‘riḍ ‘an hāżā wastagfirī liżambik(i), innaki kunti minal-khāṭi'īn(a).

E Yusufu! «I ka ɲinɛ nin kɔ, ka (ne muso) yafa ɲini i ka jurumun kosɔn, bari i ye jurumunw dɔ ye.»

۞ وَقَالَ نِسْوَةٌ فِى الْمَدِيْنَةِ امْرَاَتُ الْعَزِيْزِ تُرَاوِدُ فَتٰىهَا عَنْ نَّفْسِهٖۚ قَدْ شَغَفَهَا حُبًّاۗ اِنَّا لَنَرٰىهَا فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

wa qāla niswatun fil-madīnatimra'atul-‘azīzi turāwidu fatāhā ‘an nafsih(ī), qad syagafahā ḥubbā(n), innā lanarāhā fī ḍalālim mubīn(in).

Dugu musow ko: "Al-Aziz muso y'a ka baaraden lafili, k'a lafili k'a bila a ka mara kɔnɔ, a ka baaraden y'a dɔrɔmin kanuya la tiɲɛ na. An b'a ye tiɲɛ na fili la."

فَلَمَّا سَمِعَتْ بِمَكْرِهِنَّ اَرْسَلَتْ اِلَيْهِنَّ وَاَعْتَدَتْ لَهُنَّ مُتَّكَـاً وَّاٰتَتْ كُلَّ وَاحِدَةٍ مِّنْهُنَّ سِكِّيْنًا وَّقَالَتِ اخْرُجْ عَلَيْهِنَّ ۚ فَلَمَّا رَاَيْنَهٗٓ اَكْبَرْنَهٗ وَقَطَّعْنَ اَيْدِيَهُنَّۖ وَقُلْنَ حَاشَ لِلّٰهِ مَا هٰذَا بَشَرًاۗ اِنْ هٰذَآ اِلَّا مَلَكٌ كَرِيْمٌ

falammā sami‘at bimakrihinna arsalat ilaihinna wa a‘tadat lahunna muttaka'aw wa ātat kulla wāḥidim minhunna sikkīnaw wa qālatikhruj ‘alaihinn(a), falammā ra'ainahū akbarnahū wa qaṭṭa‘na aidiyahunn(a), wa qulna ḥāsya lillāhi mā hāżā illā basyarā(n), in hāżā illā malakun karīm(un).

O la, muso y'u ka nɛni mɛn tuma min na, a ye musow weele ka sigiyɔrɔ labɛn u ye, u kelen kelen bɛɛ ye muru di (ka dumuni tigɛ), o kɔ, a ko (Yusufu ma) ko: «I ka bɔ (i yɛrɛ yira) u ye.» Musow y’a ye tuma min na, u kabakoyara (a ka cɛɲa la), u y’u yɛrɛ bolow mandimi (u m’a lɔn). K'a fɔ ko: "Ala dafaninba, nin tɛ adamaden ye. Nin ye mɛlɛkɛ ɲuman ye tiɲɛ na."

قَالَتْ فَذٰلِكُنَّ الَّذِيْ لُمْتُنَّنِيْ فِيْهِ ۗوَلَقَدْ رَاوَدْتُّهٗ عَنْ نَّفْسِهٖ فَاسْتَعْصَمَ ۗوَلَىِٕنْ لَّمْ يَفْعَلْ مَآ اٰمُرُهٗ لَيُسْجَنَنَّ وَلَيَكُوْنًا مِّنَ الصّٰغِرِيْنَ

qālat fa żālikunnal-lażī lumtunnanī fīh(i), wa laqad rāwattuhū ‘an nafsihī fasta‘ṣam(a), wa la'il lam yaf‘al mā āmuruhū layusjananna wa layakūnam minaṣ-ṣāgirīn(a).

A (Al-Aziz muso) ko: "O tigi lo y'a to i ye ne nɛni bari (ne tun b'a fɛ), tiɲɛ na, ne y'a kɔrɔbɔ k'a bila a ka mara kɔnɔ nka a banna. N'a ma ne ka cikan kɛ, siga t'a la, a bena don kaso la, a bena kɛ mɔgɔ nɔgɔnin ye."

قَالَ رَبِّ السِّجْنُ اَحَبُّ اِلَيَّ مِمَّا يَدْعُوْنَنِيْٓ اِلَيْهِ ۚوَاِلَّا تَصْرِفْ عَنِّيْ كَيْدَهُنَّ اَصْبُ اِلَيْهِنَّ وَاَكُنْ مِّنَ الْجٰهِلِيْنَ

qāla rabbis-sijnu aḥabbu ilayya mimmā yad‘ūnanī ilaih(i), wa illā taṣrif ‘annī kaidahunna aṣbu ilaihinna wa akum minal-jāhilīn(a).

Yusufu ko: "E n Matigi! Kaso ka di n ye ka tɛmɛ u ka welekan dafali kan. N'i tun ma n tanga u ka nanbara ma, n tun b'a fɛ ka (u ka sago dafa) ani tiɲɛ na, n tun bena kɛ mɔgɔ hakilitanw dɔ ye."

فَاسْتَجَابَ لَهٗ رَبُّهٗ فَصَرَفَ عَنْهُ كَيْدَهُنَّ ۗاِنَّهٗ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

fastajāba lahū rabbuhū fa ṣarafa ‘anhu kaidahunn(a), innahū huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

O kama, Ala ye Yusufu ka delili jaabi ani k’a kisi u ka nanbara ma. Ale lo be koo bɛɛ mɛn ani a be koo bɛɛ lɔn.

ثُمَّ بَدَا لَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا رَاَوُا الْاٰيٰتِ لَيَسْجُنُنَّهٗ حَتّٰى حِيْنٍ ࣖ

Ṡumma badā lahum mim ba‘di mā ra'awul-āyāti layasjununnahū ḥattā ḥīn(in).

O kɔ, u ye tagamasiɲɛw ye (Yusufu ka tiɲɛtigiya) minkɛ, u y’a miiri k’u ka kan k’a don kaso la wagati dɔ kɔnɔ.

وَدَخَلَ مَعَهُ السِّجْنَ فَتَيٰنِ ۗقَالَ اَحَدُهُمَآ اِنِّيْٓ اَرٰىنِيْٓ اَعْصِرُ خَمْرًا ۚوَقَالَ الْاٰخَرُ اِنِّيْٓ اَرٰىنِيْٓ اَحْمِلُ فَوْقَ رَأْسِيْ خُبْزًا تَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْهُ ۗنَبِّئْنَا بِتَأْوِيْلِهٖ ۚاِنَّا نَرٰىكَ مِنَ الْمُحْسِنِيْنَ

wa dakhala ma‘ahus-sijna fatayān(i), qāla aḥaduhumā innī arānī a‘ṣiru khamrā(n), wa qālal-ākharu innī arānī aḥmilu fauqa ra'sī khubzan ta'kuluṭ-ṭairu minh(u), nabbi'nā bita'wīlih(ī), innā narāka minal-muḥsinīn(a).

Kanbele fila donna kasobon kɔnɔ n’a ye. Kelen ko: «Tiɲɛ na, ne ye siko kɛ ko ne be rɛzɛnsunw pɛrɛnna, tɔ kelen ko: «Ne ye siko kɛ ko ne be buru ta n kun na, kɔnɔw be min dɔ dumu.» A kɔrɔ di an ma. Tiɲɛn na, an b’i ye koɲuman kɛbagaw cɛma.

قَالَ لَا يَأْتِيْكُمَا طَعَامٌ تُرْزَقٰنِهٖٓ اِلَّا نَبَّأْتُكُمَا بِتَأْوِيْلِهٖ قَبْلَ اَنْ يَّأْتِيَكُمَا ۗذٰلِكُمَا مِمَّا عَلَّمَنِيْ رَبِّيْۗ اِنِّيْ تَرَكْتُ مِلَّةَ قَوْمٍ لَّا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ هُمْ كٰفِرُوْنَۙ

qāla lā ya'tīkumā ṭa‘āmun turzaqānihī illā nabba'tukumā bita'wīlihī qabla ay ya'tiyakumā, żālikumā mimmā ‘allamanī rabbī, innī taraktu millata qaumil lā yu'minūna billāhi wa hum bil-ākhirati hum kāfirūn(a).

A (Yusufu) ko: "Dumuni o dumuni bena di aw fila bɛɛ ma, ne sera ka takwil ɲɛfɔ, sanni (dumuni) ka se aw ma. O ye Ala ka min kalan ne ye, o dɔ lo. Tiɲɛ na, minw ma la Ala la, n ye olu ka diinan bila, tiɲɛ na, u lanin tɛ lahara la .

وَاتَّبَعْتُ مِلَّةَ اٰبَاۤءِيْٓ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَۗ مَا كَانَ لَنَآ اَنْ نُّشْرِكَ بِاللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ ذٰلِكَ مِنْ فَضْلِ اللّٰهِ عَلَيْنَا وَعَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ

wattaba‘tu millata ābā'ī ibrāhīma wa isḥāqa wa ya‘qūb(a), mā kāna lanā an nusyrika billāhi min syai'(in), żālika min faḍlillāhi ‘alainā wa ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).

Ani, n’ be tugu n’ bɛnbaw ka diinan kɔ: Ibrayima, Isiyaka ani Yakuba. A ma kan an (kiraw) ka foyi fara Ala kan. A bɔra Ala ka nɛɛma la an ni adamadenw (bɛɛ) ma; nka mɔgɔ fanba tɛ waleɲuman lɔn .

يٰصَاحِبَيِ السِّجْنِ ءَاَرْبَابٌ مُّتَفَرِّقُوْنَ خَيْرٌ اَمِ اللّٰهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُۗ

yā ṣāḥibayis-sijni a'arbābum mutafarriqūna khairun amillāhul-wāḥidul-qahhār(u).

E kasoden fila! Jumɛn lo ka ɲi, ala sifa caaman wa, walima Sebagayabɛɛtigi, Sebagayabɛɛtigi Ala?

مَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖٓ اِلَّآ اَسْمَاۤءً سَمَّيْتُمُوْهَآ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ مَّآ اَنْزَلَ اللّٰهُ بِهَا مِنْ سُلْطٰنٍۗ اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلّٰهِ ۗاَمَرَ اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّآ اِيَّاهُ ۗذٰلِكَ الدِّيْنُ الْقَيِّمُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

mā ta‘budūna min dūnihī illā asmā'an sammaitumūhā antum wa ābā'ukum mā anzalallāhu bihā min sulṭān(in), inil-ḥukmu illā lillāh(i), amara allā ta‘budū illā iyyāh(u), żālikad-dīnul-qayyimu wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Aw bɛ min bato ka fara ale kan, o ye tɔgɔ dɔrɔn le ye, aw yɛrɛ le ka minw labɛn, walama aw bɛnbaw fɛ. Ala ma kunnafoni foyi bɔ o (tɔgɔw) kan. O latigɛli ye Ala kelenpe ta ye. A y’a fɔ ko aw kana mɔgɔ wɛrɛ bato n’ale tɛ. O ye diinan tilennin ye, nka mɔgɔ fanba t’o lɔn.

يٰصَاحِبَيِ السِّجْنِ اَمَّآ اَحَدُكُمَا فَيَسْقِيْ رَبَّهٗ خَمْرًا ۗوَاَمَّا الْاٰخَرُ فَيُصْلَبُ فَتَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْ رَّأْسِهٖ ۗ قُضِيَ الْاَمْرُ الَّذِيْ فِيْهِ تَسْتَفْتِيٰنِۗ

yā ṣāḥibayis-sijni ammā aḥadukumā fa yasqī rabbahū khamrā(n), wa ammal-ākharu fa yuṣlabu fa ta'kuluṭ-ṭairu mir ra'sih(ī), quḍiyal-amrul-lażī fīhi tastaftiyān(i).

O kasoden fila, “Jili Aw la kelen bena kɛ a matigi ka dɔlɔ dicogo kuntigi ye. Tɔɔ kelen kɔni, a bena gwengwen yiri kan, o kɔ, kɔnɔw bena a kuun yɔrɔ dɔ dumu. Aw ye min ɲininga (ne fɛ), o jaabira.”

وَقَالَ لِلَّذِيْ ظَنَّ اَنَّهٗ نَاجٍ مِّنْهُمَا اذْكُرْنِيْ عِنْدَ رَبِّكَۖ فَاَنْسٰىهُ الشَّيْطٰنُ ذِكْرَ رَبِّهٖ فَلَبِثَ فِى السِّجْنِ بِضْعَ سِنِيْنَ ࣖ

wa qāla lil-lażī ẓanna annahū nājim minhumażkurnī ‘inda rabbik(a), fa ansāhusy-syaiṭānu żikra rabbihī fa labiṡa fis-sijni biḍ‘a sinīn(a).

A (Yusufu) y'a fɔ mɔgɔ min ye, a b'a lɔn ko a bena lafiya sɔrɔ u fila cɛ, ko: «I ka ne ka koow ɲɛfɔ i matigi ye.» O kama, Sutana y’a to a ɲinɛna k’a ɲɛfɔ (Yusufu ka cogoya) a matigi ye. O kosɔn, a (Yusufu) tora kaso la saan caaman kɔnɔ.

وَقَالَ الْمَلِكُ اِنِّيْٓ اَرٰى سَبْعَ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعَ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۗ يٰٓاَيُّهَا الْمَلَاُ اَفْتُوْنِيْ فِيْ رُءْيَايَ اِنْ كُنْتُمْ لِلرُّءْيَا تَعْبُرُوْنَ

wa qālal-maliku innī arā sab‘a baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘a sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), yā ayyuhal-mala'u aftūnī fī ru'yāya in kuntum lir-ru'yā ta‘burūn(a).

Masacɛ ko (a ka jamana ɲɛmɔgɔw ma) ko: "Tiɲɛ na, ne ye siko kɛ ko misi wolonfila minw tun ka bon, misi wolonfila minw tun ka dɔgɔ, olu tun be dumuna, alikama yiriden wolonfila tun be binkɛnɛman ye, tɔ kelen tun jalen lo.

قَالُوْٓا اَضْغَاثُ اَحْلَامٍ ۚوَمَا نَحْنُ بِتَأْوِيْلِ الْاَحْلَامِ بِعٰلِمِيْنَ

qālū aḍgāṡu aḥlām(in), wa mā naḥnu bita'wīlil-aḥlāmi bi‘ālimīn(a).

O ko: «(O ye) siko lakolonw ye, an tɛ se ka o siko kɔrɔ fɔ.»

وَقَالَ الَّذِيْ نَجَا مِنْهُمَا وَادَّكَرَ بَعْدَ اُمَّةٍ اَنَا۠ اُنَبِّئُكُمْ بِتَأْوِيْلِهٖ فَاَرْسِلُوْنِ

wa qālal-lażī najā minhumā waddakara ba‘da ummatin ana unabbi'ukum bita'wīlihī fa arsilūn(i).

Min tora u ni ɲɔgɔn cɛ, min hakili jigira (Yusufu la) wagati dɔ tɛmɛnin kɔ, a ko: «Ne bɛna (min bɛ se ka siko kɔrɔ fɔ) lalɔnniya aw ye, o la, aw ye ne ci (a fɛ).»

يُوْسُفُ اَيُّهَا الصِّدِّيْقُ اَفْتِنَا فِيْ سَبْعِ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعِ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۙ لَّعَلِّيْٓ اَرْجِعُ اِلَى النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَعْلَمُوْنَ

yūsufu ayyuhaṣ-ṣiddīqu aftinā fī sab‘i baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘i sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), la‘allī arji‘u ilan-nāsi la‘allahum ya‘lamūn(a).

Yusufu, e min ka kan ka la a la kosɔbɛ! I ka misiw wolonfila minw dumu, misi fariman wolonfila, ani alikama kungolo wolonfila, janko ne ye segi ka taga mɔgɔw fɛ, janko o ye o lɔn.

قَالَ تَزْرَعُوْنَ سَبْعَ سِنِيْنَ دَاَبًاۚ فَمَا حَصَدْتُّمْ فَذَرُوْهُ فِيْ سُنْۢبُلِهٖٓ اِلَّا قَلِيْلًا مِّمَّا تَأْكُلُوْنَ

qāla tazra‘ūna sab‘a sinīna da'abā(n), famā ḥaṣattum fa żarūhu fī sumbulihī illā qalīlam mimmā ta'kulūn(a).

A (Yusufu) ko: "Aw ka se ka sɛnɛ kɛ saan wolonfila (ka tugu ɲɔgɔn kɔ) i n'a fɔ aw tun b'a kɛ cogo min na, o tuma na, aw bena suman min tigɛ, aw k'o to yiridenw kan, fɔɔ dɔɔni, aw k'o dumu."

ثُمَّ يَأْتِيْ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ سَبْعٌ شِدَادٌ يَّأْكُلْنَ مَا قَدَّمْتُمْ لَهُنَّ اِلَّا قَلِيْلًا مِّمَّا تُحْصِنُوْنَ

Ṡumma ya'tī mim ba‘di żālika sab‘un syidāduy ya'kulna mā qaddamtum lahunna illā qalīlam mimmā tuḥṣinūn(a).

O kɔ, saan wolonfila bena kɛ gwɛlɛyaba ye, i ye min mara u ye, o bena u dumu, fɔɔ i ye min mara (sumanw) dɔɔni dɔrɔn.

ثُمَّ يَأْتِيْ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ عَامٌ فِيْهِ يُغَاثُ النَّاسُ وَفِيْهِ يَعْصِرُوْنَ ࣖ

Ṡumma ya'tī mim ba‘di żālika ‘āmun fīhi yugāṡun-nāsu wa fīhi ya‘ṣirūn(a).

O kɔ, saan dɔ bena na, sanji bena di mɔgɔw ma (ka bɛn) ani o wagati la, u bena (ɛrɛzɛnsunw) sɔgɔ.”

وَقَالَ الْمَلِكُ ائْتُوْنِيْ بِهٖ ۚفَلَمَّا جَاۤءَهُ الرَّسُوْلُ قَالَ ارْجِعْ اِلٰى رَبِّكَ فَسْـَٔلْهُ مَا بَالُ النِّسْوَةِ الّٰتِيْ قَطَّعْنَ اَيْدِيَهُنَّ ۗاِنَّ رَبِّيْ بِكَيْدِهِنَّ عَلِيْمٌ

wa qālal-maliku'tūnī bih(ī), falammā jā'ahur-rasūlu qālarji‘ ilā rabbika fas'alhu mā bālun-niswatil-lātī qaṭṭa‘na aidiyahunn(a), inna rabbī bikaidihinna ‘alīm(un).

Masacɛ ko: «Aw ye na ni a ye ne fɛ.» Ciden nana a fɛ tuma min na, a (Yusufu) ko: "Segi i matigi fɛ, k'a ɲininga ko muso minw y'a bolo mandimi, olu kɛra min ye. Tiɲɛ na, ne Matigi b'u ka nanbara lɔn."

قَالَ مَا خَطْبُكُنَّ اِذْ رَاوَدْتُّنَّ يُوْسُفَ عَنْ نَّفْسِهٖۗ قُلْنَ حَاشَ لِلّٰهِ مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ مِنْ سُوْۤءٍ ۗقَالَتِ امْرَاَتُ الْعَزِيْزِ الْـٰٔنَ حَصْحَصَ الْحَقُّۖ اَنَا۠ رَاوَدْتُّهٗ عَنْ نَّفْسِهٖ وَاِنَّهٗ لَمِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qāla mā khaṭbukunna iż rāwattunna yūsufa ‘an nafsih(ī), qulna ḥāsya lillāhi mā ‘alimnā ‘alaihi min sū'(in), qālatimra'atul-‘azīzil-āna ḥaṣḥaṣal-ḥaqq(u), ana rāwattuhū ‘an nafsihī wa innahū laminaṣ-ṣādiqīn(a).

A (masacɛ) ko (musow ma) ko: «Aw tun bɛ cogo di, aw ka Yusufu kɔrɔbɔ k’a yɛrɛ majigi?» U ko: «Ala dafanin lo, an ma kojugu si lɔn a fɛ.» Al-Aziz muso ko: «Sisan, tiɲɛ gwɛra, ne lo y’a kɔrɔbɔ k’a lafili, tiɲɛ na, a ye tiɲɛtigiw dɔ ye.»

ذٰلِكَ لِيَعْلَمَ اَنِّيْ لَمْ اَخُنْهُ بِالْغَيْبِ وَاَنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِيْ كَيْدَ الْخَاۤىِٕنِيْنَ ۔

Żālika liya‘lama annī lam akhunhu bil-gaibi wa annallāha lā yahdī kaidal-khā'inīn(a).

(Yusufu ko): «O ye walisa ale (Al-Aziz) k’a lɔn ko tiɲɛ na, ne m’a janfa k’a sɔrɔ a tun tɛ yen (so), ani ko janfakɛlaw ka nanbara tɛ sɔn Ala ma .

۞ وَمَآ اُبَرِّئُ نَفْسِيْۚ اِنَّ النَّفْسَ لَاَمَّارَةٌ ۢ بِالسُّوْۤءِ اِلَّا مَا رَحِمَ رَبِّيْۗ اِنَّ رَبِّيْ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa mā ubarri'u nafsī, innan-nafsa la'ammāratum bis-sū'i illā mā raḥima rabbī, inna rabbī gafūrur raḥīm(un).

Ani ne t’a fɔ ko ne hɔɔrɔnyanin lo (filiw la), bari tiɲɛ na, negelakow be mɔgɔ lasun ka juguya kɛ tuma bɛɛ, fɔɔ (negelakow) min kama ne Matigi ye makari kɛ. Tiɲɛ na, ne Matigi ye yafalikɛla ye, hinɛbaga lo.

وَقَالَ الْمَلِكُ ائْتُوْنِيْ بِهٖٓ اَسْتَخْلِصْهُ لِنَفْسِيْۚ فَلَمَّا كَلَّمَهٗ قَالَ اِنَّكَ الْيَوْمَ لَدَيْنَا مَكِيْنٌ اَمِيْنٌ

wa qālal-maliku'tūnī bihī astakhliṣhu linafsī, falammā kallamahū qāla innakal-yauma ladainā makīnun amīn(un).

Masacɛ ko: «Aw ye na ni a ye (Yusufu) ne fɛ, janko ne ye a sugandi (i n’a fɔ mɔgɔ min ka surun ne ra).» Tuma min na a (masacɛ) ye baro kɛ n'a ye, a (masacɛ) ko: «Tiɲɛ na, i (kabini) bi, i kɛra mɔgɔba ye an ka mɔgɔw cɛma, i be la min na.»

قَالَ اجْعَلْنِيْ عَلٰى خَزَاۤىِٕنِ الْاَرْضِۚ اِنِّيْ حَفِيْظٌ عَلِيْمٌ

qālaj‘alnī ‘alā khazā'inil-arḍ(i), innī ḥafīẓun ‘alīm(un).

A (Yusufu) ko: «Aw ye ne kɛ jamana (Misira) ka nafolo marabaga ye, bari tiɲɛ na, ne ye mɔgɔ ye min be se kɔlɔsili la, min be lɔnniya sɔrɔ.»

وَكَذٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوْسُفَ فِى الْاَرْضِ يَتَبَوَّاُ مِنْهَا حَيْثُ يَشَاۤءُۗ نُصِيْبُ بِرَحْمَتِنَا مَنْ نَّشَاۤءُ وَلَا نُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ

wa każālika makkannā liyūsufa fil-arḍi yatabawwa'u minhā ḥaiṡu yasyā'(u), nuṣību biraḥmatinā man nasyā'u wa lā nuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).

An ye lɔyɔrɔ di Yusufu ma nin jamana nin na (Misira); ka sigi yɔrɔ o yɔrɔ, a b’a fɛ. An b’a fɛ ka makari mɔgɔ min na, an tɛ ɲuman kɛbagaw ka sara tiɲɛ .

وَلَاَجْرُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَكَانُوْا يَتَّقُوْنَ ࣖ

wa la'ajrul-ākhirati khairul lil-lażīna āmanū wa kānū yattaqūn(a).

Ani tiɲɛn na, sara min bena sɔrɔ saya kɔ, o ka fisa ni minw ye, minw limaniyara ani u be Ala bato tuma bɛɛ.

وَجَاۤءَ اِخْوَةُ يُوْسُفَ فَدَخَلُوْا عَلَيْهِ فَعَرَفَهُمْ وَهُمْ لَهٗ مُنْكِرُوْنَ

wa jā'a ikhwatu yūsufa fa dakhalū ‘alaihi fa ‘arafahum wa hum lahū munkirūn(a).

Yusufu balimacɛw nana (Misira) ani u donna (a ka yɔrɔ la). O la, ale (Yusufu) y’u lɔn, k’a sɔrɔ u m’a lɔn (tugu).

وَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ قَالَ ائْتُوْنِيْ بِاَخٍ لَّكُمْ مِّنْ اَبِيْكُمْ ۚ اَلَا تَرَوْنَ اَنِّيْٓ اُوْفِى الْكَيْلَ وَاَنَا۠ خَيْرُ الْمُنْزِلِيْنَ

wa lammā jahhazahum bijahāzihim qāla'tūnī bi'akhil lakum min abīkum, alā tarauna annī ūfil-kaila wa ana khairul-munzilīn(a).

A (Yusufu) ye dumuni labɛn u ye tuma min na, a ko: «Aw ka na n’aw balimacɛ ye, min ni aw (Bunyamin) fa kelen lo, aw t’a ye ko ne lo be sumanin dafa ani ko ne lo ye jatigi ɲuman ye wa?

فَاِنْ لَّمْ تَأْتُوْنِيْ بِهٖ فَلَا كَيْلَ لَكُمْ عِنْدِيْ وَلَا تَقْرَبُوْنِ

fa illam ta'tūnī bihī falā kaila lakum ‘indī wa lā taqrabūn(i).

O la, n'aw ma na n'a ye, aw tɛna (suman) sɔrɔ ne fɛ tuguni, aw kana gwɛrɛ ne la."

قَالُوْا سَنُرَاوِدُ عَنْهُ اَبَاهُ وَاِنَّا لَفٰعِلُوْنَ

qālū sanurāwidu ‘anhu abāhu wa innā lafā‘ilūn(a).

U ko: “An bena a facɛ lasun (k’a minɛ) ani an bena o kɛ tiɲɛn na.”

وَقَالَ لِفِتْيٰنِهِ اجْعَلُوْا بِضَاعَتَهُمْ فِيْ رِحَالِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَعْرِفُوْنَهَآ اِذَا انْقَلَبُوْٓا اِلٰٓى اَهْلِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

wa qāla lifityānihij‘alū biḍā‘atahum fī riḥālihim la‘allahum ya‘rifūnahā iżanqalabū ilā ahlihim la‘allahum yarji‘ūn(a).

A (Yusufu) y'a fɔ a ka baaradenw ye ko: «Aw k'u ka (falenfɛnw) don u ka bɔrɔw kɔnɔ, walisa u k'a lɔn ko n'u kɔsegira u ka denbayamɔgɔw fɛ, jigiya b'a la k'u bena segi ka na tugun.»

فَلَمَّا رَجَعُوْٓا اِلٰٓى اَبِيْهِمْ قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مُنِعَ مِنَّا الْكَيْلُ فَاَرْسِلْ مَعَنَآ اَخَانَا نَكْتَلْ وَاِنَّا لَهٗ لَحٰفِظُوْنَ

falammā raja‘ū ilā abīhim qālū yā abānā muni‘a minnal-kailu fa arsil ma‘anā akhānā naktal wa innā lahū laḥāfiẓūn(a).

O la, u kɔsegira u facɛ fɛ (Yakuba) tuma min na, u ko: "E an fa! An tɛna yɔrɔ wɛrɛ sɔrɔ (n'an ma na n'an balimacɛ ye), o la, an balimacɛ ka taga n'an ye walisa an ka yɔrɔ sɔrɔ, an bena a ladon tiɲɛ na."

قَالَ هَلْ اٰمَنُكُمْ عَلَيْهِ اِلَّا كَمَآ اَمِنْتُكُمْ عَلٰٓى اَخِيْهِ مِنْ قَبْلُۗ فَاللّٰهُ خَيْرٌ حٰفِظًا وَّهُوَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ

qāla hal āmanukum ‘alaihi illā kamā amintukum ‘alā akhīhi min qabl(u), fallāhu khairun ḥāfiẓaw wa huwa arḥamur-rāḥimīn(a).

A (Yakuba) ko: «Ne bɛna a (Bunyamin) kalifa i ma cogo di, i n’a fɔ ne tun k’a balimacɛ (Yusufu) kalifa i ma cogo min na fɔlɔ?» O la, Ala ye latangabaga ɲuman ye ani ale lo ye makaribaga ye makaribagaw cɛma .

وَلَمَّا فَتَحُوْا مَتَاعَهُمْ وَجَدُوْا بِضَاعَتَهُمْ رُدَّتْ اِلَيْهِمْۗ قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مَا نَبْغِيْۗ هٰذِهٖ بِضَاعَتُنَا رُدَّتْ اِلَيْنَا وَنَمِيْرُ اَهْلَنَا وَنَحْفَظُ اَخَانَا وَنَزْدَادُ كَيْلَ بَعِيْرٍۗ ذٰلِكَ كَيْلٌ يَّسِيْرٌ

wa lammā fataḥū matā‘ahum wajadū biḍā‘atahum ruddat ilaihim, qālū yā abānā mā nabgī, hāżihī biḍā‘atunā ruddat ilainā wa namīru ahlanā wa naḥfaẓu akhānā wa nazdādu kaila ba‘īr(in), żālika kailuy yasīr(un).

U y’u ka minanw dayɛlɛ tuma min na, u y’a ye k’u ka minanw (yɛlɛmani) kɔsegira u ma. U ko: "An facɛ! An tun be se ka mun wɛrɛ ɲini tugun. Nin ye an ka nafolo ye min kɔsegira an ma, an bena se k'an ka denbaya balo, an bena an ka somɔgɔw ladon, an bena dumuni wɛrɛ sɔrɔ (sumanw) min ka gwɛlɛ i n'a fɔ ɲɔgɔmɛ ka doni. O ye koo nɔgɔman ye (Misira masacɛ fɛ)."

قَالَ لَنْ اُرْسِلَهٗ مَعَكُمْ حَتّٰى تُؤْتُوْنِ مَوْثِقًا مِّنَ اللّٰهِ لَتَأْتُنَّنِيْ بِهٖٓ اِلَّآ اَنْ يُّحَاطَ بِكُمْۚ فَلَمَّآ اٰتَوْهُ مَوْثِقَهُمْ قَالَ اللّٰهُ عَلٰى مَا نَقُوْلُ وَكِيْلٌ

qāla lan ursilahū ma‘akum ḥattā tu'tūni mauṡiqam minallāhi lata'tunnanī bihī illā ayyuḥāṭa bikum, falammā ātauhu mauṡiqahum qālallāhu ‘alā mā naqūlu wakīl(un).

A (Yakuba) ko: «Ne tɛna a to a ka taga (taga) n’i ye, fɔɔ i ka kali ne ye (Ala tɔgɔ la) ko i bena a lase ne ma tiɲɛ na, fɔɔ n’i laminina (juguw fɛ).” U kalinin kɔ, ale (Yakuba) ko: «An be min fɔ, Ala ye seere ye.»

وَقَالَ يٰبَنِيَّ لَا تَدْخُلُوْا مِنْۢ بَابٍ وَّاحِدٍ وَّادْخُلُوْا مِنْ اَبْوَابٍ مُّتَفَرِّقَةٍۗ وَمَآ اُغْنِيْ عَنْكُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلّٰهِ ۗعَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَعَلَيْهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُوْنَ

wa qāla yā baniyya lā tadkhulū mim bābiw wāḥidiw wadkhulū min abwābim mutafarriqah(tin), wa mā ugnī ‘ankum minallāhi min syai'(in), inil-ḥukmu illā lillāh(i), ‘alaihi tawakkaltu wa ‘alaihi falyatawakkalil-mutawakkilūn(a).

A (Yakuba) ko: "E ne deenw! Aw kana don da kelen fɛ, aw kana don da wɛrɛw fɛ, nka ne tɛ se k'aw lafasa hali dɔɔni ka bɔ Ala ka danbe ma. O latigɛli ye Ala kelenpe ta ye. Ne be n jigi la ale kan, minw b'u jigi la ale kan fana."

وَلَمَّا دَخَلُوْا مِنْ حَيْثُ اَمَرَهُمْ اَبُوْهُمْۗ مَا كَانَ يُغْنِيْ عَنْهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا حَاجَةً فِيْ نَفْسِ يَعْقُوْبَ قَضٰىهَاۗ وَاِنَّهٗ لَذُوْ عِلْمٍ لِّمَا عَلَّمْنٰهُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ ࣖ

wa lammā dakhalū min ḥaiṡu amarahum abūhum, mā kāna yugnī ‘anhum minallāhi min syai'in illā ḥājatan fī nafsi ya‘qūba qaḍāhā, wa innahū lażū ‘ilmil limā ‘allamnāhu wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

U donna tuma min na ka kɛɲɛ n’u facɛ ka cifɔni ye, (u ka donni) tun tɛ se ka Ala ka latigɛli ban hali dɔɔni, (nka o tun ye) nege dɔrɔn ye Yakuba la, a tun ye min latigɛ. Tiɲɛ na, lɔnniya b’a fɛ, bari an y’a kalan. Nka mɔgɔ fanba t’o lɔn.

وَلَمَّا دَخَلُوْا عَلٰى يُوْسُفَ اٰوٰٓى اِلَيْهِ اَخَاهُ قَالَ اِنِّيْٓ اَنَا۠ اَخُوْكَ فَلَا تَبْتَىِٕسْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa lammā dakhalū ‘alā yūsufa āwā ilaihi akhāhu qāla innī akhūka falā tabta'is bimā kānū ya‘malūn(a).

U donna (yɔrɔ min na) Yusufu, a y'a balimacɛ (Bunyamin) bila a nɔɔ na, ​​a (Yusufu) ko: «Tiɲɛ na, ne ye i balimacɛ ye, u ye min kɛ, i kana nisɔngoya o la.»

فَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ جَعَلَ السِّقَايَةَ فِيْ رَحْلِ اَخِيْهِ ثُمَّ اَذَّنَ مُؤَذِّنٌ اَيَّتُهَا الْعِيْرُ اِنَّكُمْ لَسٰرِقُوْنَ

falammā jahhazahum bijahāzihim ja‘las-siqāyata fī raḥli akhīhi ṡumma ażżana mu'ażżinun ayyatuhal-‘īru innakum lasāriqūn(a).

O la, dumuni labɛnnin kɔ u ye tuma min na, a (Yusufu) ye tasa don a balimacɛ ka bɔrɔ kɔnɔ. O kɔ, mɔgɔ dɔ pɛrɛnna ko: "E karavan! Tiɲɛ na, aw ye sonw ye."

قَالُوْا وَاَقْبَلُوْا عَلَيْهِمْ مَّاذَا تَفْقِدُوْنَ

qālū wa aqbalū ‘alaihim māżā tafqidūn(a).

U y’a ɲininga, k’u ɲɛɛ sin u ma (jalakibagaw) ko: “Aw ye mun lo tunu?”

قَالُوْا نَفْقِدُ صُوَاعَ الْمَلِكِ وَلِمَنْ جَاۤءَ بِهٖ حِمْلُ بَعِيْرٍ وَّاَنَا۠ بِهٖ زَعِيْمٌ

qālū nafqidu ṣuwā‘al-maliki wa liman jā'a bihī ḥimlu ba‘īriw wa ana bihī za‘īm(un).

U y’a jaabi ko: “An ye masacɛ ka tasa tunu, ni mɔgɔ o mɔgɔ y’a segi, o tigi bena ɲɔgɔmɛ doni dumuni sɔrɔ, ne b’o garanti.”

قَالُوْا تَاللّٰهِ لَقَدْ عَلِمْتُمْ مَّا جِئْنَا لِنُفْسِدَ فِى الْاَرْضِ وَمَا كُنَّا سٰرِقِيْنَ

qālū tallāhi laqad ‘alimtum mā ji'tanā linufsida fil-arḍi wa mā kunnā sāriqīn(a).

U (Yusufu balimaw) y’a jaabi ko: “Ala ka barika la, i b’a lɔn ko an ma na ka tiɲɛni kɛ jamana kɔnɔ, an fana tɛ sonw ye.”

قَالُوْا فَمَا جَزَاۤؤُهٗٓ اِنْ كُنْتُمْ كٰذِبِيْنَ

qālū famā jazā'uhū in kuntum kāżibīn(a).

U ko: “Nga n’i ye ngalon tigɛ, o ɲangili ye mun lo ye?”

قَالُوْا جَزَاۤؤُهٗ مَنْ وُّجِدَ فِيْ رَحْلِهٖ فَهُوَ جَزَاۤؤُهٗ ۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الظّٰلِمِيْنَ

qālū jazā'uhū maw wujida fī raḥlihī fa huwa jazā'uh(ū), każālika najziẓ-ẓālimīn(a).

U y'a jaabi ko: "Yafali ye nin ye: ni mɔgɔ o mɔgɔ ye fɛɛn tununin sɔrɔ a ka bɔrɔ kɔnɔ, o tigi bena a ka ɲangili sɔrɔ, an be kojugukɛlaw ɲangi ten."

فَبَدَاَ بِاَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَاۤءِ اَخِيْهِ ثُمَّ اسْتَخْرَجَهَا مِنْ وِّعَاۤءِ اَخِيْهِۗ كَذٰلِكَ كِدْنَا لِيُوْسُفَۗ مَا كَانَ لِيَأْخُذَ اَخَاهُ فِيْ دِيْنِ الْمَلِكِ اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ ۗنَرْفَعُ دَرَجٰتٍ مَّنْ نَّشَاۤءُۗ وَفَوْقَ كُلِّ ذِيْ عِلْمٍ عَلِيْمٌ

fa bada'a bi'au‘iyatihim qabla wi‘ā'i akhīhi ṡummastakhrajahā miw wi‘ā'i akhīh(i), każālika kidnā liyūsuf(a), mā kāna liya'khuża akhāhu fī dīnil-maliki illā ay yasyā'allāh(u), narfa‘u darajātim man nasyā'(u), wa fauqa kulli żī ‘ilmin ‘alīm(un).

O la, a y’a daminɛ k’u ka bɔrɔw sɛgɛsɛgɛ a yɛrɛ balimacɛ ta ɲɛfɛ, o kɔ, a y’u bɔ a balimacɛ ka bɔrɔ kɔnɔ. O cogo la, An ye labɛn kɛ Yusufu ye. A tun tɛ se k’a balimacɛ ɲangi ka kɛɲɛ ni masacɛ ka sariya ye fɔɔ ni Ala sɔnna. An be min fɛ, an b’o tigi lawuli. ani lɔnnibaga bɛɛ sanfɛ, mɔgɔ dɔ be yen min ka lɔnniya ka bon .

۞ قَالُوْٓا اِنْ يَّسْرِقْ فَقَدْ سَرَقَ اَخٌ لَّهٗ مِنْ قَبْلُۚ فَاَسَرَّهَا يُوْسُفُ فِيْ نَفْسِهٖ وَلَمْ يُبْدِهَا لَهُمْۚ قَالَ اَنْتُمْ شَرٌّ مَّكَانًا ۚوَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا تَصِفُوْنَ

qālū iy yasriq faqad saraqa akhul lahū min qabl(u), fa asarrahā yūsufu fī nafsihī wa lam yubdihā lahum, qāla antum syarrum makānā(n), wallāhu a‘lamu bimā taṣifūn(a).

U ko: «N'a ye sonyali kɛ, a balimacɛ fana ye sonyali kɛ ka kɔn o ɲɛ.» O la, Yusufu ye (dimi) dogo a dusukun na, a m’o yira u la. A ko (a dusukun na) ko: "I ka lɔyɔrɔ ka jugu ka tɛmɛ. I be min ɲɛfɔ, Ala b'o lɔn ka ɲɛ."

قَالُوْا يٰٓاَيُّهَا الْعَزِيْزُ اِنَّ لَهٗٓ اَبًا شَيْخًا كَبِيْرًا فَخُذْ اَحَدَنَا مَكَانَهٗ ۚاِنَّا نَرٰىكَ مِنَ الْمُحْسِنِيْنَ

qālū yā ayyuhal-‘azīzu inna lahū aban syaikhan kabīran fa khuż aḥadanā makānah(ū), innā narāka minal-muḥsinīn(a).

U ko: "E, Ala-Azizi, facɛkɔrɔba b'a fɛ, o la, i ka an dɔ ta a nɔɔ na, ​​tiɲɛ na, an y'a ye ko i ye koɲuman kɛbagaw dɔ ye."

قَالَ مَعَاذَ اللّٰهِ اَنْ نَّأْخُذَ اِلَّا مَنْ وَّجَدْنَا مَتَاعَنَا عِنْدَهٗٓ ۙاِنَّآ اِذًا لَّظٰلِمُوْنَ ࣖ

qāla ma‘āżallāhi an na'khuża illā maw wajadnā matā‘anā ‘indah(ū), innā iżal laẓālimūn(a).

A (Yusuf) ko: "Ne be Ala ɲininga a ka an tanga (mɔgɔ si) ma, fɔɔ an ye an ka nafolo sɔrɔ mɔgɔ min fɛ, n'an y'o kɛ, o kɔrɔ ko an ye kojugukɛlaw ye."

فَلَمَّا اسْتَيْـَٔسُوْا مِنْهُ خَلَصُوْا نَجِيًّاۗ قَالَ كَبِيْرُهُمْ اَلَمْ تَعْلَمُوْٓا اَنَّ اَبَاكُمْ قَدْ اَخَذَ عَلَيْكُمْ مَّوْثِقًا مِّنَ اللّٰهِ وَمِنْ قَبْلُ مَا فَرَّطْتُّمْ فِيْ يُوْسُفَ فَلَنْ اَبْرَحَ الْاَرْضَ حَتّٰى يَأْذَنَ لِيْٓ اَبِيْٓ اَوْ يَحْكُمَ اللّٰهُ لِيْۚ وَهُوَ خَيْرُ الْحٰكِمِيْنَ

falammastai'asū minhu khalaṣū najiyyā(n), qāla kabīruhum alam ta‘lamū anna abākum qad akhaża ‘alaikum mauṡiqam minallāhi wa min qablu mā farrattum fī yūsufa falan abraḥal-arḍa ḥattā ya'żana lī abī au yaḥkumallāhu lī, wa huwa khairul-ḥākimīn(a).

O la, tuma min na u jigi tigɛra o la (Yusufu ka latigɛli) u tun be u kelen (k’u to miiriya la) ka ɲɔgɔn sɔsɔ. O la, mɔgɔ kɔrɔba ko: "Aw m'a lɔn ko aw facɛ ye layidu ta aw fɛ ni (Ala tɔgɔ) ye ani sanni o cɛ, aw ye Yusufu to yen wa? O la, ne tɛna bɔ nin jamana nin na (Misira) fɔɔ ni ne facɛ ye sira di n ma (ka kɔsegi), walima Ala ka latigɛli dɔ di n ma. Ani ale lo ye kititigɛla ɲuman ye."

اِرْجِعُوْٓا اِلٰٓى اَبِيْكُمْ فَقُوْلُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّ ابْنَكَ سَرَقَۚ وَمَا شَهِدْنَآ اِلَّا بِمَا عَلِمْنَا وَمَا كُنَّا لِلْغَيْبِ حٰفِظِيْنَ

irji‘ū ilā abīkum fa qūlū yā abānā innabnaka saraq(a), wa mā syahidnā illā bimā ‘alimnā wa mā kunnā lil-gaibi ḥāfiẓīn(a).

I ka kɔsegi i fa fɛ k'a fɔ a ye ko: "E an facɛ! Tiɲɛ na, i dencɛ ye sonyali kɛ, an ye min lɔn, an m'o lɔn.

وَسْـَٔلِ الْقَرْيَةَ الَّتِيْ كُنَّا فِيْهَا وَالْعِيْرَ الَّتِيْٓ اَقْبَلْنَا فِيْهَاۗ وَاِنَّا لَصٰدِقُوْنَ

was'alil-qaryatal-latī kunnā fīhā wal-‘īral-latī aqbalnā fīhā, wa innā laṣādiqūn(a).

An be jamana min na, ani mɔgɔw minw nana n’an ye, aw k’o ɲininga. Ani, an lo ye mɔgɔ tilenninw ye.”

قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ اَنْفُسُكُمْ اَمْرًاۗ فَصَبْرٌ جَمِيْلٌ ۗعَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّأْتِيَنِيْ بِهِمْ جَمِيْعًاۗ اِنَّهٗ هُوَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ

qāla bal sawwalat lakum anfusukum amrā(n), fa ṣabrun jamīl(un), ‘asallāhu ay ya'tiyanī bihim jamī‘ā(n), innahū huwal-‘alīmul-ḥakīm(u).

A (Yakuba) ko: "Tiɲɛ na, e kelen lo be koo ɲumanw (jugumanw) ye. O la, (ne ka muɲuli) ye muɲuli ɲuman ye. Jigiya b'a la ko Ala bena u bɛɛ lase ne ma. Tiɲɛ na, ale lo ye fɛɛn bɛɛ lɔnbaga ye, hakilitigi ye."

وَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰٓاَسَفٰى عَلٰى يُوْسُفَ وَابْيَضَّتْ عَيْنٰهُ مِنَ الْحُزْنِ فَهُوَ كَظِيْمٌ

wa tawallā ‘anhum wa qāla yā asafā ‘alā yūsufa wabyaḍḍat ‘aināhu minal-ḥuzni fa huwa kaẓīm(un).

A (Yakuba) y'a yɛrɛ mabɔ u la (a dencɛw) k'a fɔ ko: «E, ne ka dusukasi Yusufu kosɔn», a ɲɛɛw gwɛra nisɔngoya fɛ. A y’a ka dimi mara a kɔnɔ (a deenw fan fɛ).

قَالُوْا تَاللّٰهِ تَفْتَؤُا تَذْكُرُ يُوْسُفَ حَتّٰى تَكُوْنَ حَرَضًا اَوْ تَكُوْنَ مِنَ الْهٰلِكِيْنَ

qālū tallāhi tafta'u tażkuru yūsufa ḥattā takūna ḥaraḍan au takūna minal-hālikīn(a).

U ko: «Ala ka sira la, aw tɛ Yusufu hakili to, fɔɔ n’aw (tɔɔrɔ) bana jugu dɔ la, walima n’aw be halakibagaw cɛma.»

قَالَ اِنَّمَآ اَشْكُوْا بَثِّيْ وَحُزْنِيْٓ اِلَى اللّٰهِ وَاَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

qāla innamā asykū baṡṡī wa ḥuznī ilallāhi wa a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

A (Yakuba) y'a jaabi ko: "Ne be n' ka tɔɔrɔw n'n ka nisɔngoya fɔ Ala dɔrɔn lo ye. Aw tɛ min lɔn, ne b'o lɔn Ala fɛ."

يٰبَنِيَّ اذْهَبُوْا فَتَحَسَّسُوْا مِنْ يُّوْسُفَ وَاَخِيْهِ وَلَا تَا۟يْـَٔسُوْا مِنْ رَّوْحِ اللّٰهِ ۗاِنَّهٗ لَا يَا۟يْـَٔسُ مِنْ رَّوْحِ اللّٰهِ اِلَّا الْقَوْمُ الْكٰفِرُوْنَ

yā baniyyażhabū fa taḥassasū miy yūsufa wa akhīhi wa lā tai'asū mir rauḥillāh(i), innahū lā yai'asu mir rauḥillāhi illal-qaumul-kāfirūn(a).

E, ne ta denw! Aw ye taga (kibaruya) ɲini Yusufu n’a balimaw koo la ani aw kana jigi tigɛ Ala ka hinu la. Tiɲɛ na, minw jigi tigɛra Ala ka hinu na, olu ye kafiriw dɔrɔn ye.»

فَلَمَّا دَخَلُوْا عَلَيْهِ قَالُوْا يٰٓاَيُّهَا الْعَزِيْزُ مَسَّنَا وَاَهْلَنَا الضُّرُّ وَجِئْنَا بِبِضَاعَةٍ مُّزْجٰىةٍ فَاَوْفِ لَنَا الْكَيْلَ وَتَصَدَّقْ عَلَيْنَاۗ اِنَّ اللّٰهَ يَجْزِى الْمُتَصَدِّقِيْنَ

falammā dakhalū ‘alaihi qālū yā ayyuhal-‘azīzu massanā wa ahlanaḍ-ḍurru wa ji'nā bibiḍā‘atim muzjātin fa aufi lanal-kaila wa taṣaddaq ‘alainā, innallāha yajzil-mutaṣaddiqīn(a).

O la, u donna Yusufu ka yɔrɔ la tuma min na, u ko: "E Al-Aziz! Anw n'an ka denbaya tɔɔrɔla, an nana ni fɛɛn gwansanw ye, o la, an ka (sɛnɛfɛnw) hakɛ fa, ka saraka di an ma. Tiɲɛ na, saraka dibagaw ma, Ala b'u sara."

قَالَ هَلْ عَلِمْتُمْ مَّا فَعَلْتُمْ بِيُوْسُفَ وَاَخِيْهِ اِذْ اَنْتُمْ جٰهِلُوْنَ

qāla hal ‘alimtum mā fa‘altum biyūsufa wa akhīhi iż antum jāhilūn(a).

A (Yusufu) ko: «I ye min kɛ Yusufu n’a balimacɛw la, i b’o lɔn (juguya) la, bari i m’i ka kɛwalew kɔlɔlɔw faamu wa?»

قَالُوْٓا ءَاِنَّكَ لَاَنْتَ يُوْسُفُۗ قَالَ اَنَا۠ يُوْسُفُ وَهٰذَآ اَخِيْ قَدْ مَنَّ اللّٰهُ عَلَيْنَاۗ اِنَّهٗ مَنْ يَّتَّقِ وَيَصْبِرْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ

qālū a'innaka la'anta yūsuf(u), qāla ana yūsufu wa hāżā akhī qad mannallāhu ‘alainā, innahū may yataqqi wa yaṣbir fa innallāha lā yuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).

O ko: «Ele le ye Yusufu ye can ra wa?» A (Yusufu) y'a jaabi ko: "Ne ye Yusufu ye, nin ye ne balimacɛ ye. Tiɲɛ na, Ala y'a ka nɛɛma di an ma. Tiɲɛ na, mɔgɔ o mɔgɔ be Ala bato, ka muɲu, o tuma na, tiɲɛ na, Ala tɛ ɲuman kɛbagaw ka sara tiɲɛ."

قَالُوْا تَاللّٰهِ لَقَدْ اٰثَرَكَ اللّٰهُ عَلَيْنَا وَاِنْ كُنَّا لَخٰطِـِٕيْنَ

qālū tallāhi laqad āṡarakallāhu ‘alainā wa in kunnā lakhāṭi'īn(a).

U ko: «Ala ka barika la, tiɲɛ na, Ala y’aw fɛ ka tɛmɛ anw kan, tiɲɛ na, anw le ye jurumunkɛlaw ye.»

قَالَ لَا تَثْرِيْبَ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَۗ يَغْفِرُ اللّٰهُ لَكُمْ ۖوَهُوَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ

qāla lā taṡrība ‘alaikumul-yaum(a), wa yagfirullāhu lakum, wa huwa arḥamur-rāḥimīn(a).

A (Yusufu) ko: "Bi bi la, tɔgɔjugu si tɛ aw kan, Ala ka yafa aw ma. Ani ale lo ye makaribaga ye makaribagaw cɛma."

اِذْهَبُوْا بِقَمِيْصِيْ هٰذَا فَاَلْقُوْهُ عَلٰى وَجْهِ اَبِيْ يَأْتِ بَصِيْرًا ۚوَأْتُوْنِيْ بِاَهْلِكُمْ اَجْمَعِيْنَ ࣖ

iżhabū biqamīṣī hāżā fa alqūhu ‘alā wajhi abī ya'ti baṣīrā(n), wa'tūnī bi'ahlikum ajma‘īn(a).

Taga ni ne ta faniw ye, o kɔ, i ye o mɔmɔ ne facɛ ɲada ra, o kɔ, a bɛna kɔ filɛ; Aw ye na ni aw ta somɔgɔw bɛɛ ye ne fɛ.»

وَلَمَّا فَصَلَتِ الْعِيْرُ قَالَ اَبُوْهُمْ اِنِّيْ لَاَجِدُ رِيْحَ يُوْسُفَ لَوْلَآ اَنْ تُفَنِّدُوْنِ

wa lammā faṣalatil-‘īru qāla abūhum innī la'ajidu rīḥa yūsufa lau lā an tufannidūn(i).

O kɔ, mɔgɔw bɔra (ka bɔ Ezipiti jamana na), u facɛ ko: «Tiɲɛ na, ne ye Yusufu kasa mɛn, n’aw tun ma ne jalaki ko n’ hakili barika ka dɔgɔ (tiɲɛ na, aw tun bena ne jalaki).»

قَالُوْا تَاللّٰهِ اِنَّكَ لَفِيْ ضَلٰلِكَ الْقَدِيْمِ

qālū tallāhi innaka lafī ḍalālikal-qadīm(i).

U (a somɔgɔw) ko: «Ala ka sira la, aw bele be aw ka fili kɔrɔw la.»

فَلَمَّآ اَنْ جَاۤءَ الْبَشِيْرُ اَلْقٰىهُ عَلٰى وَجْهِهٖ فَارْتَدَّ بَصِيْرًاۗ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكُمْۙ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

falammā an jā'al-basyīru alqāhu ‘alā wajihihī fartadda baṣīrā(n), qāla alam aqul lakum, innī a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

O kama, kibaro diiman fɔbaga sera tuma min na, a ye (fani) mɔmɔ a (Yakuba) ɲɛda kan, o kɔ, a ye yeli kɛ tugun. A (Yakuba) ko: «Yala ne m’a fɔ aw ye ko aw tɛ min lɔn, ne b’o lɔn ka bɔ Ala fɛ wa?»

قَالُوْا يٰٓاَبَانَا اسْتَغْفِرْ لَنَا ذُنُوْبَنَآ اِنَّا كُنَّا خٰطِـِٕيْنَ

qālū yā abānastagfir lanā żunūbanā innā kunnā khāṭi'īn(a).

O ko: «E an fa! Yafa ɲini an fɛ an ka jurumunw kosɔn, tiɲɛ na, anw ye jurumunw ye.»

قَالَ سَوْفَ اَسْتَغْفِرُ لَكُمْ رَبِّيْ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ

qāla saufa astagfiru lakum rabbī, innahū huwal-gafūrur-raḥīm(u).

A (Yakuba) ko: "Ne bena yafa ɲini ne Matigi fɛ aw ye. Tiɲɛ na, ale lo ye yafabaga ye, hinɛbaga ye."

فَلَمَّا دَخَلُوْا عَلٰى يُوْسُفَ اٰوٰٓى اِلَيْهِ اَبَوَيْهِ وَقَالَ ادْخُلُوْا مِصْرَ اِنْ شَاۤءَ اللّٰهُ اٰمِنِيْنَ ۗ

falammā dakhalū ‘alā yūsufa āwā ilaihi abawaihi wa qāladkhulū miṣra in syā'allāhu āminīn(a).

O la, u donna (yɔrɔ min na) Yusufu, a y'a bangebagaw minɛ (ka yɔrɔ labɛn) k'a fɔ u ye ko: «Aw ka don Ezipiti jamana na, ni Ala sɔnna, hɛɛrɛ la.»

وَرَفَعَ اَبَوَيْهِ عَلَى الْعَرْشِ وَخَرُّوْا لَهٗ سُجَّدًاۚ وَقَالَ يٰٓاَبَتِ هٰذَا تَأْوِيْلُ رُءْيَايَ مِنْ قَبْلُ ۖقَدْ جَعَلَهَا رَبِّيْ حَقًّاۗ وَقَدْ اَحْسَنَ بِيْٓ اِذْ اَخْرَجَنِيْ مِنَ السِّجْنِ وَجَاۤءَ بِكُمْ مِّنَ الْبَدْوِ مِنْۢ بَعْدِ اَنْ نَّزَغَ الشَّيْطٰنُ بَيْنِيْ وَبَيْنَ اِخْوَتِيْۗ اِنَّ رَبِّيْ لَطِيْفٌ لِّمَا يَشَاۤءُ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ

wa rafa‘a abawaihi ‘alal-‘arsyi wa kharrū lahū sujjadā(n), wa qāla yā abati hāżā ta'wīlu ru'yāya min qabl(u), qad ja‘alahā rabbī ḥaqqā(n), wa qad aḥsana bī iż akhrajanī minas-sijni wa jā'a bikum minal-badwi mim ba‘di an nazagasy-syaiṭānu bainī wa baina ikhwatī, inna rabbī laṭīful limā yasyā'(u), innahū huwal-‘alīmul-ḥakīm(u).

Ani, a y’a bangebagaw lawuli ka sigi masaya la. O (bɛɛ) y’u kunbiri gwan a (Yusufu) kɔrɔ. A ko: "E ne fa! Nin ye ne ka siko tɛmɛnin kɔrɔ ye. Tiɲɛ na, ne Matigi y'a kɛ tiɲɛ ye. Tiɲɛ na, ne Matigi ye koɲuman kɛ ne ye, tuma min na a ye ne bɔ kaso la, tuma min na a y'i bɔ dugu kɔnɔ, Sutana ye (jɛnɲɔgɔnya) tiɲɛ ka ban ne ni ne balimaw cɛ, tiɲɛ na, a ka ɲi. Fɛɛn bɛɛ lɔnbaga, Hakilitigi.

۞ رَبِّ قَدْ اٰتَيْتَنِيْ مِنَ الْمُلْكِ وَعَلَّمْتَنِيْ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِۚ فَاطِرَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اَنْتَ وَلِيّٖ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِۚ تَوَفَّنِيْ مُسْلِمًا وَّاَلْحِقْنِيْ بِالصّٰلِحِيْنَ

rabbi qad ātaitanī minal-mulki wa ‘allamtanī min ta'wīlil-aḥādīṡ(i), fāṭiras-samāwāti wal-arḍ(i), anta waliyyī fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), tawaffanī muslimaw wa alḥiqnī biṣ-ṣāliḥīn(a).

Ne Matigi, tiɲɛ na, i ye fanga dɔw di ne ma, ka siko dɔw kɔrɔ fɔ ne ye. (E Ala), sankolo ni dugukolo danbaga, ele lo ye ne latangabaga ye diɲɛ ni lahara, i ka ne to silamɛya la, ka fara ne kan ni Alaɲasiranbagaw ye."

ذٰلِكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ الْغَيْبِ نُوْحِيْهِ اِلَيْكَۚ وَمَا كُنْتَ لَدَيْهِمْ اِذْ اَجْمَعُوْٓا اَمْرَهُمْ وَهُمْ يَمْكُرُوْنَ

Żālika min ambā'il-gaibi nūḥīhi ilaik(a), wa mā kunta ladaihim iż ajma‘ū amrahum wa hum yamkurūn(a).

O ye kibaro yebali dɔw ye, an ye minw jigi i kan (Muhamadu); hali ni ele tun tɛ o kɛrɛ fɛ, tuma min na o bɛnna ka fɛɛrɛ dɔ labɛn (ka Yusufu don kɔlɔn kɔnɔ).

وَمَآ اَكْثَرُ النَّاسِ وَلَوْ حَرَصْتَ بِمُؤْمِنِيْنَ

wa mā akṡarun-nāsi wa lau ḥaraṣta bimu'minīn(a).

Ani, mɔgɔ fanba tɛna la a la hali n’i b’a fɛ sɔbɛ la.

وَمَا تَسْـَٔلُهُمْ عَلَيْهِ مِنْ اَجْرٍۗ اِنْ هُوَ اِلَّا ذِكْرٌ لِّلْعٰلَمِيْنَ ࣖ

wa mā tas'aluhum ‘alaihi min ajr(in), in huwa illā żikrul lil-‘ālamīn(a).

Ani, i t’u ɲininga foyi la (i ka weleli kosɔn), bari o (weleli) ye kalan ye diɲɛ bɛɛ ye.

وَكَاَيِّنْ مِّنْ اٰيَةٍ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ يَمُرُّوْنَ عَلَيْهَا وَهُمْ عَنْهَا مُعْرِضُوْنَ

wa ka'ayyim min āyatin fis-samāwāti wal-arḍi yamurrūna ‘alaihā wa hum ‘anhā mu‘rḍūn(a).

O ka tagamasiyɛn joli le tɛmɛ sankolow ni dugukolo kan, nka o ka o yɛrɛ mabɔ o ra.

وَمَا يُؤْمِنُ اَكْثَرُهُمْ بِاللّٰهِ اِلَّا وَهُمْ مُّشْرِكُوْنَ

wa mā yu'minu akṡaruhum billāhi illā wa hum musyrikūn(a).

O fanba fana ma la Ala ra, tiɲɛ na, o bɛ jɛnɲɔgɔnw don a ra.

اَفَاَمِنُوْٓا اَنْ تَأْتِيَهُمْ غَاشِيَةٌ مِّنْ عَذَابِ اللّٰهِ اَوْ تَأْتِيَهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

afa aminū an ta'tiyahum gāsyiyatum min ‘ażābillāhi au ta'tiyahumus-sā‘atu bagtataw wa hum lā yasy‘urūn(a).

Yala u b’a miiri k’u latanganin lo Ala ka ɲangili nali ma min b’u datugu, walima kiyabɔ min be na u kan yɔrɔnin kelen, k’a sɔrɔ u m’o lɔn wa?

قُلْ هٰذِهٖ سَبِيْلِيْٓ اَدْعُوْٓا اِلَى اللّٰهِ ۗعَلٰى بَصِيْرَةٍ اَنَا۠ وَمَنِ اتَّبَعَنِيْ ۗوَسُبْحٰنَ اللّٰهِ وَمَآ اَنَا۠ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

qul hāżihī sabīlī ad‘ū ilallāh(i), ‘alā baṣīratin ana wa manittaba‘anī, wa subḥānallāhi wa mā ana minal-musyrikīn(a).

A fɔ (Muhamadu) ko: «Nin ye ne ka sira ye, ne ni minw be tugu ne kɔ, an b’aw weele Ala fɛ ni jigiya ye, Ala ka nɔɔrɔ, ne tɛ mushirikiw dɔ ye.»

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ مِّنْ اَهْلِ الْقُرٰىۗ اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ وَلَدَارُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اتَّقَوْاۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

wa mā arsalnā min qablika illā rijālan nūḥī ilaihim min ahlil-qurā, afalam yasīrū fil-arḍi fa yanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, wa ladārul-ākhirati khairul lil-lażīnattaqau, afalā ta‘qilūn(a).

An ma mɔgɔ dɔ ci ka kɔn i ɲɛ (Muhamadu), fɔɔ mɔgɔ dɔ, an ye yiraliw di min ma jamana mɔgɔw cɛma. Yala u ma tagama dugukolo kan ka min kɛ u ɲɛfɛ (minw ye ciden lafili) o filɛ. Ani tiɲɛn na, saya kɔfɛ jamana ka fisa ni Alaɲasiranbagaw ye. Aw m'a faamu wa?

حَتّٰٓى اِذَا اسْتَيْـَٔسَ الرُّسُلُ وَظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ قَدْ كُذِبُوْا جَاۤءَهُمْ نَصْرُنَاۙ فَنُجِّيَ مَنْ نَّشَاۤءُ ۗوَلَا يُرَدُّ بَأْسُنَا عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِيْنَ

Ḥattā iżastai'asar-rusulu wa ẓannū annahum qad kużibū jā'ahum naṣrunā, fa nujjiya man nasyā'(u), wa lā yuraddu ba'sunā ‘anil-qaumil-mujrimīn(a).

O la, ni jigi tɛ cidenw na tugu (u ka mɔgɔw ka limaniya koo la) ani u lanin b’a la ko u ye ngalon tigɛ u la, o tuma na, u (cidenw) be na an dɛmɛ, o tuma na, an b’a fɛ mɔgɔ min fɛ, u bena kisi. Ani An ka ɲangili tɛ se ka ban jurumunkɛlaw fɛ .

لَقَدْ كَانَ فِيْ قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِّاُولِى الْاَلْبَابِۗ مَا كَانَ حَدِيْثًا يُّفْتَرٰى وَلٰكِنْ تَصْدِيْقَ الَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيْلَ كُلِّ شَيْءٍ وَّهُدًى وَّرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ

laqad kāna fī qaṣaṣihim ‘ibratul li'ulil-albāb(i), mā kāna ḥadīṡay yuftarā wa lākin taṣdīqal-lażī baina yadaihi wa tafṣīla kulli syai'iw wa hudaw wa raḥmatal liqaumiy yu'minūn(a).

Tiɲɛn na, kalan be sɔrɔ u ka maanaw kɔnɔ hakilitigiw fɛ. (Akurana) tɛ maana labɛnnin ye, nka a be (gafew) tɛmɛninw tiɲɛtigiya, a be koo bɛɛ ɲɛfɔ, ani (i n’a fɔ) bilasirali ni makari minw limaniyara.

الۤرٰ ۗ تِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِ الْمُبِيْنِۗ

alif lām rā, tilka āyātul-kitābil-mubīn(i).

Alif Lam Ra. O ye kitabu (Alkurana) ka vɛrisew ye minw gwɛnin lo.

اِنَّآ اَنْزَلْنٰهُ قُرْاٰنًا عَرَبِيًّا لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ

innā anzalnāhu qur'ānan ‘arabiyyal la‘allakum ta‘qilūn(a).

Tiɲɛ na, an y'a jigi arabukan na, janko aw k'a faamu.

نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ اَحْسَنَ الْقَصَصِ بِمَآ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ هٰذَا الْقُرْاٰنَۖ وَاِنْ كُنْتَ مِنْ قَبْلِهٖ لَمِنَ الْغٰفِلِيْنَ

naḥnu naquṣṣu ‘alaika aḥsanal-qaṣaṣi bimā auḥainā ilaika hāżal-qur'ān(a), wa in kunta min qablihī laminal-gāfilīn(a).

An ye maana ɲuman fɔ i ye (Muhamadu) ka nin alikurana jigi i kan, tiɲɛ na, i tun be o ɲɛfɛ mɔgɔ minw tun t’a lɔn.

اِذْ قَالَ يُوْسُفُ لِاَبِيْهِ يٰٓاَبَتِ اِنِّيْ رَاَيْتُ اَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا وَّالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ رَاَيْتُهُمْ لِيْ سٰجِدِيْنَ

iż qāla yūsufu li'abīhi yā abati innī ra'aitu aḥada ‘asyara kaukabaw wasy-syamsa wal-qamara ra'aituhum lī sājidīn(a).

(Aw hakili to a la), tuma min na Yusufu y'a fɔ a fa ye ko: "E n facɛ! Tiɲɛ na, ne (siko) ye lolo tan ni kelen ye, tile ni kalo; ne y'u bɛɛ ye u be n kunbiri gwanna."

قَالَ يٰبُنَيَّ لَا تَقْصُصْ رُءْيَاكَ عَلٰٓى اِخْوَتِكَ فَيَكِيْدُوْا لَكَ كَيْدًا ۗاِنَّ الشَّيْطٰنَ لِلْاِنْسَانِ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

qāla yā bunayya lā taqṣuṣ ru'yāka ‘alā ikhwatika fa yakīdū laka kaidā(n), innasy-syaiṭāna lil-insāni ‘aduwwum mubīn(un).

A (a facɛ) ko: "E n dencɛ! I kana i ka siko fɔ i balimaw ye, u bena labɛn kɛ (ka i halaki). Tiɲɛ na, Sutana ye jugu ye adamadenw fɛ."

وَكَذٰلِكَ يَجْتَبِيْكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِ وَيُتِمُّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكَ وَعَلٰٓى اٰلِ يَعْقُوْبَ كَمَآ اَتَمَّهَا عَلٰٓى اَبَوَيْكَ مِنْ قَبْلُ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَۗ اِنَّ رَبَّكَ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wa każālika yajtabīka rabbuka wa yu‘allimuka min ta'wīlil-aḥādīṡi wa yutimmu ni‘matahū ‘alaika wa ‘alā āli ya‘qūba kamā atammahā ‘alā abawaika min qablu ibrāhīma wa isḥāq(a), inna rabbaka ‘alīmun ḥakīm(un).

O la, Ala y’i sugandi (ka kɛ kira ye) ka siko kɔrɔ dɔw kalan i ye ani ka (a ka nɛɛma) dafa i ni Yakuba ka denbaya kan, i n’a fɔ a tun y’a ka nɛɛma dafa i bɛnba fila kan ka kɔn o ɲɛ, (o ye) Ibrayima ni Isiyaka ye. Tiɲɛ na, i Matigi ye koo bɛɛ lɔnbaga ye, koo bɛɛ lɔnbaga lo.

۞ لَقَدْ كَانَ فِيْ يُوْسُفَ وَاِخْوَتِهٖٓ اٰيٰتٌ لِّلسَّاۤىِٕلِيْنَ

laqad kāna fī yūsufa wa ikhwatihī āyātul lis-sā'ilīn(a).

Tiɲɛ na, Yusufu n’a balimacɛw ka (tariku) kɔnɔ, tagamasiɲɛw be yen (Ala ka sebagaya) minw be ɲiningali kɛ.

اِذْ قَالُوْا لَيُوْسُفُ وَاَخُوْهُ اَحَبُّ اِلٰٓى اَبِيْنَا مِنَّا وَنَحْنُ عُصْبَةٌ ۗاِنَّ اَبَانَا لَفِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍۙ

iż qālū layūsufu wa akhūhu aḥabbu ilā abīnā minnā wa naḥnu ‘uṣbah(tun), inna abānā lafī ḍalālim mubīn(in).

Tuma min na u ko: "Tiɲɛ na, Yusufu n'a balimacɛ (Bunyamin) tun ka di u fa ye ka tɛmɛ an kan, hali n'an tun ye kulu kelen (barikaman) ye. Tiɲɛ na, an fa tun be fili yɛrɛ yɛrɛ la."

ۨاقْتُلُوْا يُوْسُفَ اَوِ اطْرَحُوْهُ اَرْضًا يَّخْلُ لَكُمْ وَجْهُ اَبِيْكُمْ وَتَكُوْنُوْا مِنْۢ بَعْدِهٖ قَوْمًا صٰلِحِيْنَ

uqtulū yūsufa awiṭraḥūhu arḍay yakhlu lakum wajhu abīkum wa takūnū mim ba‘dihī qauman ṣāliḥīn(a).

Yusufu faga walima k'a fili yɔrɔ dɔ la walisa i fa ka hakili ka ben i kan, o kɔ, i ka kɛ mɔgɔɲuman ye.»

قَالَ قَاۤىِٕلٌ مِّنْهُمْ لَا تَقْتُلُوْا يُوْسُفَ وَاَلْقُوْهُ فِيْ غَيٰبَتِ الْجُبِّ يَلْتَقِطْهُ بَعْضُ السَّيَّارَةِ اِنْ كُنْتُمْ فٰعِلِيْنَ

qāla qā'ilum minhum lā taqtulū yūsufa wa alqūhu fī gayābatil-jubbi yaltaqiṭhu ba‘ḍus-sayyārati in kuntum fā‘ilīn(a).

O dɔ ko: «Aw kana Yusufu faga, aw k’a bila kɔlɔn jukɔrɔ dɔrɔn, tagamakɛla dɔw k’a ta, n’aw b’a fɛ k’o kɛ.»

قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مَا لَكَ لَا تَأْمَنَّ۫ا عَلٰى يُوْسُفَ وَاِنَّا لَهٗ لَنٰصِحُوْنَ

qālū yā abānā mā laka lā ta'mannā ‘alā yūsufa wa innā lahū lanāṣiḥūn(a).

U ko: "E an fa! Mun na i tɛ la an na Yusufu koo la, k'a sɔrɔ tiɲɛ na, an bɛɛ be ɲuman lo fɛ a ye."

اَرْسِلْهُ مَعَنَا غَدًا يَّرْتَعْ وَيَلْعَبْ وَاِنَّا لَهٗ لَحٰفِظُوْنَ

arsilhu ma‘anā gaday yarta‘ wa yal‘ab wa innā lahū laḥāfiẓūn(a).

A to a ka taga n’an ye sini sɔgɔma, janko a ka se ka ɲɛnagwɛ ani ka tulon kɛ, an bena a filɛ tiɲɛn na.”

قَالَ اِنِّيْ لَيَحْزُنُنِيْٓ اَنْ تَذْهَبُوْا بِهٖ وَاَخَافُ اَنْ يَّأْكُلَهُ الذِّئْبُ وَاَنْتُمْ عَنْهُ غٰفِلُوْنَ

qāla innī layaḥzununī an tażhabū bihī wa akhāfu ay ya'kulahuż-żi'bu wa antum ‘anhu gāfilūn(a).

A (Yakuba) ko: «Tiɲɛ na, i ka taga n’a ye (Yusufu) ye ne dusukasi kosɔbɛ ani ne tun be hami ko wulu bena a dumu, k’a sɔrɔ i tun t’i janto a la.»

قَالُوْا لَىِٕنْ اَكَلَهُ الذِّئْبُ وَنَحْنُ عُصْبَةٌ اِنَّآ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ

qālū la'in akalahuż-żi'bu wa naḥnu ‘uṣbatun innā iżal lakhāsirūn(a).

Tiɲɛ na, u ko: «Ni wulu y'a dumu, hali n'an ye (fangatigi) kulu ye, o tuma na, tiɲɛ na, anw lo bena bɔnɛ sɔrɔ.»

فَلَمَّا ذَهَبُوْا بِهٖ وَاَجْمَعُوْٓا اَنْ يَّجْعَلُوْهُ فِيْ غَيٰبَتِ الْجُبِّۚ وَاَوْحَيْنَآ اِلَيْهِ لَتُنَبِّئَنَّهُمْ بِاَمْرِهِمْ هٰذَا وَهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

falammā żahabū bihī wa ajma‘ū ay yaj‘alūhu fī gayābatil-jubb(i), wa auḥainā ilaihi latunabbi'annahum bi'amrihim hāżā wa hum lā yasy‘urūn(a).

O la, u y'a minɛ tuma min na, u sɔnna k'a bila kɔlɔn jukɔrɔ, an y'a yira a la ko: «I bena o koo fɔ u ye, k'a sɔrɔ u m'a lɔn.»

وَجَاۤءُوْٓ اَبَاهُمْ عِشَاۤءً يَّبْكُوْنَۗ

wa jā'ū abāhum ‘isyā'ay yabkūn(a).

O kɔ, wulada fɛ, o kasitɔ tagara o facɛ fɛ.

قَالُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّا ذَهَبْنَا نَسْتَبِقُ وَتَرَكْنَا يُوْسُفَ عِنْدَ مَتَاعِنَا فَاَكَلَهُ الذِّئْبُۚ وَمَآ اَنْتَ بِمُؤْمِنٍ لَّنَا وَلَوْ كُنَّا صٰدِقِيْنَ

qālū yā abānā innā żahabnā nastabiqu wa taraknā yūsufa ‘inda matā‘inā fa akalahuż-żi'b(u), wa mā anta bimu'minil lanā wa lau kunnā ṣādiqīn(a).

U ko: "E an facɛ! Tiɲɛ na, an bolila ka taga Yusufu to an ka minanw gɛrɛfɛ, o kɔ, wulu y'a dumu; ani siga t'a la, i tina la an na, hali n'an ye tiɲɛ fɔ."

وَجَاۤءُوْ عَلٰى قَمِيْصِهٖ بِدَمٍ كَذِبٍۗ قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ اَنْفُسُكُمْ اَمْرًاۗ فَصَبْرٌ جَمِيْلٌ ۗوَاللّٰهُ الْمُسْتَعَانُ عَلٰى مَا تَصِفُوْنَ

wa jā'ū ‘alā qamīṣihī bidamin każib(in), qāla bal sawwalat lakum anfusukum amrā(n), fa ṣabrun jamīl(un), wallāhul musta‘ānu ‘alā mā taṣifūn(a).

O nana n’u ka faniw ye (minw tun nɔgɔnin lo ni joli nɔgɔnin ye). A (Yakuba) ko: "Tiɲɛ na, ele kelen lo be fɛn ɲumanw ye minw tɛ fɛn juguw ye; o la, muɲuli dɔrɔn le ka fisa (ne fɛ). Ani i ka dɛmɛ ɲini Ala fɛ i be min fɔra."

وَجَاۤءَتْ سَيَّارَةٌ فَاَرْسَلُوْا وَارِدَهُمْ فَاَدْلٰى دَلْوَهٗ ۗقَالَ يٰبُشْرٰى هٰذَا غُلٰمٌ ۗوَاَسَرُّوْهُ بِضَاعَةً ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ ۢبِمَا يَعْمَلُوْنَ

wa jā'at sayyāratun fa arsalū wāridahum fa adlā dalwah(ū), qāla yā busyrā hāżā gulām(un), wa asarrūhu biḍā‘ah(tan), wallāhu ‘alīmum bimā ya‘malūn(a).

Tagamakɛlaw kulu dɔ nana jii bɔyɔrɔ dɔ ci. A y'a ka bɔgɔdaga jigi k'a fɔ ko: "O, kabako lo! Kanbele dɔ filɛ nin ye!" O kɔ, u y’a dogo k’a kɛ jagofɛn ye. U ye min kɛ, Ala b’o bɛɛ lɔn.

وَشَرَوْهُ بِثَمَنٍۢ بَخْسٍ دَرَاهِمَ مَعْدُوْدَةٍ ۚوَكَانُوْا فِيْهِ مِنَ الزّٰهِدِيْنَ ࣖ

wa syarauhu biṡamanim bakhsin darāhima ma‘dūdah(tin), wa kānū fīhi minaz-zāhidīn(a).

Ani, u y’a (Yusufu) feere sɔngɔ dɔgɔman na, dirham damadɔ, sabu u tun t’u mako don a la.

وَقَالَ الَّذِى اشْتَرٰىهُ مِنْ مِّصْرَ لِامْرَاَتِهٖٓ اَكْرِمِيْ مَثْوٰىهُ عَسٰىٓ اَنْ يَّنْفَعَنَآ اَوْ نَتَّخِذَهٗ وَلَدًا ۗوَكَذٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوْسُفَ فِى الْاَرْضِۖ وَلِنُعَلِّمَهٗ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِۗ وَاللّٰهُ غَالِبٌ عَلٰٓى اَمْرِهٖ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

wa qālal-lażisytarāhu mim miṣra limra'atihī akrimī maṡwāhu ‘asā ay yanfa‘anā au nattakhiżahū waladā(n), wa każālika makkannā liyūsufa fil-arḍ(i), wa linu‘allimahū min ta'wīlil-aḥādīṡ(i), wallāhu gālibun ‘alā amrihī wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Misiranka min y'a san, ale y'a fɔ a muso ye ko: «I ka yɔrɔ ɲuman di a ma (ani baara), n'a sɔrɔ a bena an nafa, walima an k'a ta k'a kɛ an dencɛ ye.» An ye lɔyɔrɔ ɲuman di Yusufu ma jamana kɔnɔ (Misira), an ye siko kɔrɔ fɔ a ye. Ani Ala ka sebagaya b’a ka koow la, nka mɔgɔ fanba t’o faamu.

وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهٗٓ اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًا ۗوَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ

wa lammā balaga asyuddahū ātaināhu ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa każālika najzil-muḥsinīn(a).

Ni a sera kɔgɔya ra tuma min na, an ka sebagaya ni lɔnniya di a ma. Minw bɛ koɲuman kɛ, an bɛ olugu sara ten le.

وَرَاوَدَتْهُ الَّتِيْ هُوَ فِيْ بَيْتِهَا عَنْ نَّفْسِهٖ وَغَلَّقَتِ الْاَبْوَابَ وَقَالَتْ هَيْتَ لَكَ ۗقَالَ مَعَاذَ اللّٰهِ اِنَّهٗ رَبِّيْٓ اَحْسَنَ مَثْوَايَۗ اِنَّهٗ لَا يُفْلِحُ الظّٰلِمُوْنَ

wa rāwadathul-latī huwa fī baitihā ‘an nafsihī wa gallaqatil-abwāba wa qālat haita lak(a), qāla ma‘āżallāhi innahū rabbī aḥsana maṡwāy(a), innahū lā yuflihuẓ-ẓālimūn(a).

A (Yusufu) tun be muso minw ka soo, olu y’a kɔrɔbɔ. A ka daaw datugu k’a fɔ ko: «Aw ye gbara ne ra.» Yusufu ko: «Ne be n’ yɛrɛ tanga Ala ma, tiɲɛ na, n’ matigi ye n’ minɛ ka ɲɛ.» Tiɲɛn na, mɔgɔ tilenbali tɛna kunnadiya sɔrɔ.

وَلَقَدْ هَمَّتْ بِهٖۙ وَهَمَّ بِهَا ۚ لَوْلَآ اَنْ رَّاٰ بُرْهَانَ رَبِّهٖۗ كَذٰلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوْۤءَ وَالْفَحْشَاۤءَۗ اِنَّهٗ مِنْ عِبَادِنَا الْمُخْلَصِيْنَ

wa laqad hammat bihī wa hamma bihā lau lā ar ra'ā burhāna rabbih(ī), każālika linaṣrifa ‘anhus-sū'a wal-faḥsyā'(a), innahū min ‘ibādinal-mukhlaṣīn(a).

Ani tiɲɛ na, muso tun y’a latigɛ (Yusufu). Yusufu fana tun b’a fɛ, n’a ma tagamasiɲɛ ye (ka bɔ) a Matigi fɛ. O cogo ra, an ka kojugu ni haramunin mabɔ a ra. Tiɲɛ na, ale (Yusufu) be an ka baaraden sugandininw cɛma.

وَاسْتَبَقَا الْبَابَ وَقَدَّتْ قَمِيْصَهٗ مِنْ دُبُرٍ وَّاَلْفَيَا سَيِّدَهَا لَدَا الْبَابِۗ قَالَتْ مَا جَزَاۤءُ مَنْ اَرَادَ بِاَهْلِكَ سُوْۤءًا اِلَّآ اَنْ يُّسْجَنَ اَوْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wastabaqal-bāba wa qaddat qamīṣahū min duburiw wa alfayā sayyidahā ladal-bāb(i), qālat mā jazā'u man arāda bi'ahlika sū'an illā ay yusjana au ‘ażābun alīm(un).

U fila bolila ka taga da la ani muso y’a ka (Yusufu) ka fani sama ka bɔ a kɔfɛ fɔɔ a farafara ani u fila ye muso cɛɛ sɔrɔ da la. A (muso) ko: «Mɔgɔ min be ni ŋaniya jugu ye i muso kan, o sara ye mun ye, n’a ma kɛ kaso la walima (ka jalaki) ɲangili juguman ye?»

قَالَ هِيَ رَاوَدَتْنِيْ عَنْ نَّفْسِيْ وَشَهِدَ شَاهِدٌ مِّنْ اَهْلِهَاۚ اِنْ كَانَ قَمِيْصُهٗ قُدَّ مِنْ قُبُلٍ فَصَدَقَتْ وَهُوَ مِنَ الْكٰذِبِيْنَ

qāla hiya rāwadatnī ‘an nafsī wa syahida syāhidum min ahlihā, in kāna qamīṣuhū qudda min qubulin fa ṣadaqat wa huwa minal-kāżibīn(a).

A (Yusufu) ko: «Ale le bɛ ne gosi, ka ne lafili.» Seere dɔ min bɔra muso somɔgɔw la, o ye seereya kɛ ko: «N'a ka fani farafara a ɲɛfɛ, o tuma na, a be tiɲɛ fɔra, ani ale (Yusufu) ye galontigɛlaw dɔ ye.»

وَاِنْ كَانَ قَمِيْصُهٗ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ فَكَذَبَتْ وَهُوَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

wa in kāna qamīṣuhū qudda min duburin fa każabat wa huwa minaṣ-ṣādiqīn(a).

Ni a ka fani farafara a kɔfɛ, o tuma na, a be tiɲɛ fɔra, ani ale (Yusufu) ye tiɲɛtigiw dɔ ye.”

فَلَمَّا رَاٰ قَمِيْصَهٗ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ قَالَ اِنَّهٗ مِنْ كَيْدِكُنَّ ۗاِنَّ كَيْدَكُنَّ عَظِيْمٌ

falammā ra'ā qamīṣahū qudda min duburin qāla innahū min kaidikunn(a), inna kaidakunna ‘aẓīm(un).

O la, tuma min na a (muso cɛɛ) y'a ka (Yusufu) ka fani faranin ye a kɔfɛ, a ko: "Tiɲɛ na, nin ye i ka nanbara ye. I ka nanbara ka bon tiɲɛ na."

يُوْسُفُ اَعْرِضْ عَنْ هٰذَا وَاسْتَغْفِرِيْ لِذَنْۢبِكِۖ اِنَّكِ كُنْتِ مِنَ الْخٰطِـِٕيْنَ ࣖ

yūsufu a‘riḍ ‘an hāżā wastagfirī liżambik(i), innaki kunti minal-khāṭi'īn(a).

E Yusufu! «I ka ɲinɛ nin kɔ, ka (ne muso) yafa ɲini i ka jurumun kosɔn, bari i ye jurumunw dɔ ye.»

۞ وَقَالَ نِسْوَةٌ فِى الْمَدِيْنَةِ امْرَاَتُ الْعَزِيْزِ تُرَاوِدُ فَتٰىهَا عَنْ نَّفْسِهٖۚ قَدْ شَغَفَهَا حُبًّاۗ اِنَّا لَنَرٰىهَا فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

wa qāla niswatun fil-madīnatimra'atul-‘azīzi turāwidu fatāhā ‘an nafsih(ī), qad syagafahā ḥubbā(n), innā lanarāhā fī ḍalālim mubīn(in).

Dugu musow ko: "Al-Aziz muso y'a ka baaraden lafili, k'a lafili k'a bila a ka mara kɔnɔ, a ka baaraden y'a dɔrɔmin kanuya la tiɲɛ na. An b'a ye tiɲɛ na fili la."

فَلَمَّا سَمِعَتْ بِمَكْرِهِنَّ اَرْسَلَتْ اِلَيْهِنَّ وَاَعْتَدَتْ لَهُنَّ مُتَّكَـاً وَّاٰتَتْ كُلَّ وَاحِدَةٍ مِّنْهُنَّ سِكِّيْنًا وَّقَالَتِ اخْرُجْ عَلَيْهِنَّ ۚ فَلَمَّا رَاَيْنَهٗٓ اَكْبَرْنَهٗ وَقَطَّعْنَ اَيْدِيَهُنَّۖ وَقُلْنَ حَاشَ لِلّٰهِ مَا هٰذَا بَشَرًاۗ اِنْ هٰذَآ اِلَّا مَلَكٌ كَرِيْمٌ

falammā sami‘at bimakrihinna arsalat ilaihinna wa a‘tadat lahunna muttaka'aw wa ātat kulla wāḥidim minhunna sikkīnaw wa qālatikhruj ‘alaihinn(a), falammā ra'ainahū akbarnahū wa qaṭṭa‘na aidiyahunn(a), wa qulna ḥāsya lillāhi mā hāżā illā basyarā(n), in hāżā illā malakun karīm(un).

O la, muso y'u ka nɛni mɛn tuma min na, a ye musow weele ka sigiyɔrɔ labɛn u ye, u kelen kelen bɛɛ ye muru di (ka dumuni tigɛ), o kɔ, a ko (Yusufu ma) ko: «I ka bɔ (i yɛrɛ yira) u ye.» Musow y’a ye tuma min na, u kabakoyara (a ka cɛɲa la), u y’u yɛrɛ bolow mandimi (u m’a lɔn). K'a fɔ ko: "Ala dafaninba, nin tɛ adamaden ye. Nin ye mɛlɛkɛ ɲuman ye tiɲɛ na."

قَالَتْ فَذٰلِكُنَّ الَّذِيْ لُمْتُنَّنِيْ فِيْهِ ۗوَلَقَدْ رَاوَدْتُّهٗ عَنْ نَّفْسِهٖ فَاسْتَعْصَمَ ۗوَلَىِٕنْ لَّمْ يَفْعَلْ مَآ اٰمُرُهٗ لَيُسْجَنَنَّ وَلَيَكُوْنًا مِّنَ الصّٰغِرِيْنَ

qālat fa żālikunnal-lażī lumtunnanī fīh(i), wa laqad rāwattuhū ‘an nafsihī fasta‘ṣam(a), wa la'il lam yaf‘al mā āmuruhū layusjananna wa layakūnam minaṣ-ṣāgirīn(a).

A (Al-Aziz muso) ko: "O tigi lo y'a to i ye ne nɛni bari (ne tun b'a fɛ), tiɲɛ na, ne y'a kɔrɔbɔ k'a bila a ka mara kɔnɔ nka a banna. N'a ma ne ka cikan kɛ, siga t'a la, a bena don kaso la, a bena kɛ mɔgɔ nɔgɔnin ye."

قَالَ رَبِّ السِّجْنُ اَحَبُّ اِلَيَّ مِمَّا يَدْعُوْنَنِيْٓ اِلَيْهِ ۚوَاِلَّا تَصْرِفْ عَنِّيْ كَيْدَهُنَّ اَصْبُ اِلَيْهِنَّ وَاَكُنْ مِّنَ الْجٰهِلِيْنَ

qāla rabbis-sijnu aḥabbu ilayya mimmā yad‘ūnanī ilaih(i), wa illā taṣrif ‘annī kaidahunna aṣbu ilaihinna wa akum minal-jāhilīn(a).

Yusufu ko: "E n Matigi! Kaso ka di n ye ka tɛmɛ u ka welekan dafali kan. N'i tun ma n tanga u ka nanbara ma, n tun b'a fɛ ka (u ka sago dafa) ani tiɲɛ na, n tun bena kɛ mɔgɔ hakilitanw dɔ ye."

فَاسْتَجَابَ لَهٗ رَبُّهٗ فَصَرَفَ عَنْهُ كَيْدَهُنَّ ۗاِنَّهٗ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

fastajāba lahū rabbuhū fa ṣarafa ‘anhu kaidahunn(a), innahū huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

O kama, Ala ye Yusufu ka delili jaabi ani k’a kisi u ka nanbara ma. Ale lo be koo bɛɛ mɛn ani a be koo bɛɛ lɔn.

ثُمَّ بَدَا لَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا رَاَوُا الْاٰيٰتِ لَيَسْجُنُنَّهٗ حَتّٰى حِيْنٍ ࣖ

Ṡumma badā lahum mim ba‘di mā ra'awul-āyāti layasjununnahū ḥattā ḥīn(in).

O kɔ, u ye tagamasiɲɛw ye (Yusufu ka tiɲɛtigiya) minkɛ, u y’a miiri k’u ka kan k’a don kaso la wagati dɔ kɔnɔ.

وَدَخَلَ مَعَهُ السِّجْنَ فَتَيٰنِ ۗقَالَ اَحَدُهُمَآ اِنِّيْٓ اَرٰىنِيْٓ اَعْصِرُ خَمْرًا ۚوَقَالَ الْاٰخَرُ اِنِّيْٓ اَرٰىنِيْٓ اَحْمِلُ فَوْقَ رَأْسِيْ خُبْزًا تَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْهُ ۗنَبِّئْنَا بِتَأْوِيْلِهٖ ۚاِنَّا نَرٰىكَ مِنَ الْمُحْسِنِيْنَ

wa dakhala ma‘ahus-sijna fatayān(i), qāla aḥaduhumā innī arānī a‘ṣiru khamrā(n), wa qālal-ākharu innī arānī aḥmilu fauqa ra'sī khubzan ta'kuluṭ-ṭairu minh(u), nabbi'nā bita'wīlih(ī), innā narāka minal-muḥsinīn(a).

Kanbele fila donna kasobon kɔnɔ n’a ye. Kelen ko: «Tiɲɛ na, ne ye siko kɛ ko ne be rɛzɛnsunw pɛrɛnna, tɔ kelen ko: «Ne ye siko kɛ ko ne be buru ta n kun na, kɔnɔw be min dɔ dumu.» A kɔrɔ di an ma. Tiɲɛn na, an b’i ye koɲuman kɛbagaw cɛma.

قَالَ لَا يَأْتِيْكُمَا طَعَامٌ تُرْزَقٰنِهٖٓ اِلَّا نَبَّأْتُكُمَا بِتَأْوِيْلِهٖ قَبْلَ اَنْ يَّأْتِيَكُمَا ۗذٰلِكُمَا مِمَّا عَلَّمَنِيْ رَبِّيْۗ اِنِّيْ تَرَكْتُ مِلَّةَ قَوْمٍ لَّا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ هُمْ كٰفِرُوْنَۙ

qāla lā ya'tīkumā ṭa‘āmun turzaqānihī illā nabba'tukumā bita'wīlihī qabla ay ya'tiyakumā, żālikumā mimmā ‘allamanī rabbī, innī taraktu millata qaumil lā yu'minūna billāhi wa hum bil-ākhirati hum kāfirūn(a).

A (Yusufu) ko: "Dumuni o dumuni bena di aw fila bɛɛ ma, ne sera ka takwil ɲɛfɔ, sanni (dumuni) ka se aw ma. O ye Ala ka min kalan ne ye, o dɔ lo. Tiɲɛ na, minw ma la Ala la, n ye olu ka diinan bila, tiɲɛ na, u lanin tɛ lahara la .

وَاتَّبَعْتُ مِلَّةَ اٰبَاۤءِيْٓ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَۗ مَا كَانَ لَنَآ اَنْ نُّشْرِكَ بِاللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ ذٰلِكَ مِنْ فَضْلِ اللّٰهِ عَلَيْنَا وَعَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ

wattaba‘tu millata ābā'ī ibrāhīma wa isḥāqa wa ya‘qūb(a), mā kāna lanā an nusyrika billāhi min syai'(in), żālika min faḍlillāhi ‘alainā wa ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).

Ani, n’ be tugu n’ bɛnbaw ka diinan kɔ: Ibrayima, Isiyaka ani Yakuba. A ma kan an (kiraw) ka foyi fara Ala kan. A bɔra Ala ka nɛɛma la an ni adamadenw (bɛɛ) ma; nka mɔgɔ fanba tɛ waleɲuman lɔn .

يٰصَاحِبَيِ السِّجْنِ ءَاَرْبَابٌ مُّتَفَرِّقُوْنَ خَيْرٌ اَمِ اللّٰهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُۗ

yā ṣāḥibayis-sijni a'arbābum mutafarriqūna khairun amillāhul-wāḥidul-qahhār(u).

E kasoden fila! Jumɛn lo ka ɲi, ala sifa caaman wa, walima Sebagayabɛɛtigi, Sebagayabɛɛtigi Ala?

مَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖٓ اِلَّآ اَسْمَاۤءً سَمَّيْتُمُوْهَآ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ مَّآ اَنْزَلَ اللّٰهُ بِهَا مِنْ سُلْطٰنٍۗ اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلّٰهِ ۗاَمَرَ اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّآ اِيَّاهُ ۗذٰلِكَ الدِّيْنُ الْقَيِّمُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

mā ta‘budūna min dūnihī illā asmā'an sammaitumūhā antum wa ābā'ukum mā anzalallāhu bihā min sulṭān(in), inil-ḥukmu illā lillāh(i), amara allā ta‘budū illā iyyāh(u), żālikad-dīnul-qayyimu wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Aw bɛ min bato ka fara ale kan, o ye tɔgɔ dɔrɔn le ye, aw yɛrɛ le ka minw labɛn, walama aw bɛnbaw fɛ. Ala ma kunnafoni foyi bɔ o (tɔgɔw) kan. O latigɛli ye Ala kelenpe ta ye. A y’a fɔ ko aw kana mɔgɔ wɛrɛ bato n’ale tɛ. O ye diinan tilennin ye, nka mɔgɔ fanba t’o lɔn.

يٰصَاحِبَيِ السِّجْنِ اَمَّآ اَحَدُكُمَا فَيَسْقِيْ رَبَّهٗ خَمْرًا ۗوَاَمَّا الْاٰخَرُ فَيُصْلَبُ فَتَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْ رَّأْسِهٖ ۗ قُضِيَ الْاَمْرُ الَّذِيْ فِيْهِ تَسْتَفْتِيٰنِۗ

yā ṣāḥibayis-sijni ammā aḥadukumā fa yasqī rabbahū khamrā(n), wa ammal-ākharu fa yuṣlabu fa ta'kuluṭ-ṭairu mir ra'sih(ī), quḍiyal-amrul-lażī fīhi tastaftiyān(i).

O kasoden fila, “Jili Aw la kelen bena kɛ a matigi ka dɔlɔ dicogo kuntigi ye. Tɔɔ kelen kɔni, a bena gwengwen yiri kan, o kɔ, kɔnɔw bena a kuun yɔrɔ dɔ dumu. Aw ye min ɲininga (ne fɛ), o jaabira.”

وَقَالَ لِلَّذِيْ ظَنَّ اَنَّهٗ نَاجٍ مِّنْهُمَا اذْكُرْنِيْ عِنْدَ رَبِّكَۖ فَاَنْسٰىهُ الشَّيْطٰنُ ذِكْرَ رَبِّهٖ فَلَبِثَ فِى السِّجْنِ بِضْعَ سِنِيْنَ ࣖ

wa qāla lil-lażī ẓanna annahū nājim minhumażkurnī ‘inda rabbik(a), fa ansāhusy-syaiṭānu żikra rabbihī fa labiṡa fis-sijni biḍ‘a sinīn(a).

A (Yusufu) y'a fɔ mɔgɔ min ye, a b'a lɔn ko a bena lafiya sɔrɔ u fila cɛ, ko: «I ka ne ka koow ɲɛfɔ i matigi ye.» O kama, Sutana y’a to a ɲinɛna k’a ɲɛfɔ (Yusufu ka cogoya) a matigi ye. O kosɔn, a (Yusufu) tora kaso la saan caaman kɔnɔ.

وَقَالَ الْمَلِكُ اِنِّيْٓ اَرٰى سَبْعَ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعَ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۗ يٰٓاَيُّهَا الْمَلَاُ اَفْتُوْنِيْ فِيْ رُءْيَايَ اِنْ كُنْتُمْ لِلرُّءْيَا تَعْبُرُوْنَ

wa qālal-maliku innī arā sab‘a baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘a sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), yā ayyuhal-mala'u aftūnī fī ru'yāya in kuntum lir-ru'yā ta‘burūn(a).

Masacɛ ko (a ka jamana ɲɛmɔgɔw ma) ko: "Tiɲɛ na, ne ye siko kɛ ko misi wolonfila minw tun ka bon, misi wolonfila minw tun ka dɔgɔ, olu tun be dumuna, alikama yiriden wolonfila tun be binkɛnɛman ye, tɔ kelen tun jalen lo.

قَالُوْٓا اَضْغَاثُ اَحْلَامٍ ۚوَمَا نَحْنُ بِتَأْوِيْلِ الْاَحْلَامِ بِعٰلِمِيْنَ

qālū aḍgāṡu aḥlām(in), wa mā naḥnu bita'wīlil-aḥlāmi bi‘ālimīn(a).

O ko: «(O ye) siko lakolonw ye, an tɛ se ka o siko kɔrɔ fɔ.»

وَقَالَ الَّذِيْ نَجَا مِنْهُمَا وَادَّكَرَ بَعْدَ اُمَّةٍ اَنَا۠ اُنَبِّئُكُمْ بِتَأْوِيْلِهٖ فَاَرْسِلُوْنِ

wa qālal-lażī najā minhumā waddakara ba‘da ummatin ana unabbi'ukum bita'wīlihī fa arsilūn(i).

Min tora u ni ɲɔgɔn cɛ, min hakili jigira (Yusufu la) wagati dɔ tɛmɛnin kɔ, a ko: «Ne bɛna (min bɛ se ka siko kɔrɔ fɔ) lalɔnniya aw ye, o la, aw ye ne ci (a fɛ).»

يُوْسُفُ اَيُّهَا الصِّدِّيْقُ اَفْتِنَا فِيْ سَبْعِ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعِ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۙ لَّعَلِّيْٓ اَرْجِعُ اِلَى النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَعْلَمُوْنَ

yūsufu ayyuhaṣ-ṣiddīqu aftinā fī sab‘i baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘i sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), la‘allī arji‘u ilan-nāsi la‘allahum ya‘lamūn(a).

Yusufu, e min ka kan ka la a la kosɔbɛ! I ka misiw wolonfila minw dumu, misi fariman wolonfila, ani alikama kungolo wolonfila, janko ne ye segi ka taga mɔgɔw fɛ, janko o ye o lɔn.

قَالَ تَزْرَعُوْنَ سَبْعَ سِنِيْنَ دَاَبًاۚ فَمَا حَصَدْتُّمْ فَذَرُوْهُ فِيْ سُنْۢبُلِهٖٓ اِلَّا قَلِيْلًا مِّمَّا تَأْكُلُوْنَ

qāla tazra‘ūna sab‘a sinīna da'abā(n), famā ḥaṣattum fa żarūhu fī sumbulihī illā qalīlam mimmā ta'kulūn(a).

A (Yusufu) ko: "Aw ka se ka sɛnɛ kɛ saan wolonfila (ka tugu ɲɔgɔn kɔ) i n'a fɔ aw tun b'a kɛ cogo min na, o tuma na, aw bena suman min tigɛ, aw k'o to yiridenw kan, fɔɔ dɔɔni, aw k'o dumu."

ثُمَّ يَأْتِيْ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ سَبْعٌ شِدَادٌ يَّأْكُلْنَ مَا قَدَّمْتُمْ لَهُنَّ اِلَّا قَلِيْلًا مِّمَّا تُحْصِنُوْنَ

Ṡumma ya'tī mim ba‘di żālika sab‘un syidāduy ya'kulna mā qaddamtum lahunna illā qalīlam mimmā tuḥṣinūn(a).

O kɔ, saan wolonfila bena kɛ gwɛlɛyaba ye, i ye min mara u ye, o bena u dumu, fɔɔ i ye min mara (sumanw) dɔɔni dɔrɔn.

ثُمَّ يَأْتِيْ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ عَامٌ فِيْهِ يُغَاثُ النَّاسُ وَفِيْهِ يَعْصِرُوْنَ ࣖ

Ṡumma ya'tī mim ba‘di żālika ‘āmun fīhi yugāṡun-nāsu wa fīhi ya‘ṣirūn(a).

O kɔ, saan dɔ bena na, sanji bena di mɔgɔw ma (ka bɛn) ani o wagati la, u bena (ɛrɛzɛnsunw) sɔgɔ.”

وَقَالَ الْمَلِكُ ائْتُوْنِيْ بِهٖ ۚفَلَمَّا جَاۤءَهُ الرَّسُوْلُ قَالَ ارْجِعْ اِلٰى رَبِّكَ فَسْـَٔلْهُ مَا بَالُ النِّسْوَةِ الّٰتِيْ قَطَّعْنَ اَيْدِيَهُنَّ ۗاِنَّ رَبِّيْ بِكَيْدِهِنَّ عَلِيْمٌ

wa qālal-maliku'tūnī bih(ī), falammā jā'ahur-rasūlu qālarji‘ ilā rabbika fas'alhu mā bālun-niswatil-lātī qaṭṭa‘na aidiyahunn(a), inna rabbī bikaidihinna ‘alīm(un).

Masacɛ ko: «Aw ye na ni a ye ne fɛ.» Ciden nana a fɛ tuma min na, a (Yusufu) ko: "Segi i matigi fɛ, k'a ɲininga ko muso minw y'a bolo mandimi, olu kɛra min ye. Tiɲɛ na, ne Matigi b'u ka nanbara lɔn."

قَالَ مَا خَطْبُكُنَّ اِذْ رَاوَدْتُّنَّ يُوْسُفَ عَنْ نَّفْسِهٖۗ قُلْنَ حَاشَ لِلّٰهِ مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ مِنْ سُوْۤءٍ ۗقَالَتِ امْرَاَتُ الْعَزِيْزِ الْـٰٔنَ حَصْحَصَ الْحَقُّۖ اَنَا۠ رَاوَدْتُّهٗ عَنْ نَّفْسِهٖ وَاِنَّهٗ لَمِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qāla mā khaṭbukunna iż rāwattunna yūsufa ‘an nafsih(ī), qulna ḥāsya lillāhi mā ‘alimnā ‘alaihi min sū'(in), qālatimra'atul-‘azīzil-āna ḥaṣḥaṣal-ḥaqq(u), ana rāwattuhū ‘an nafsihī wa innahū laminaṣ-ṣādiqīn(a).

A (masacɛ) ko (musow ma) ko: «Aw tun bɛ cogo di, aw ka Yusufu kɔrɔbɔ k’a yɛrɛ majigi?» U ko: «Ala dafanin lo, an ma kojugu si lɔn a fɛ.» Al-Aziz muso ko: «Sisan, tiɲɛ gwɛra, ne lo y’a kɔrɔbɔ k’a lafili, tiɲɛ na, a ye tiɲɛtigiw dɔ ye.»

ذٰلِكَ لِيَعْلَمَ اَنِّيْ لَمْ اَخُنْهُ بِالْغَيْبِ وَاَنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِيْ كَيْدَ الْخَاۤىِٕنِيْنَ ۔

Żālika liya‘lama annī lam akhunhu bil-gaibi wa annallāha lā yahdī kaidal-khā'inīn(a).

(Yusufu ko): «O ye walisa ale (Al-Aziz) k’a lɔn ko tiɲɛ na, ne m’a janfa k’a sɔrɔ a tun tɛ yen (so), ani ko janfakɛlaw ka nanbara tɛ sɔn Ala ma .

۞ وَمَآ اُبَرِّئُ نَفْسِيْۚ اِنَّ النَّفْسَ لَاَمَّارَةٌ ۢ بِالسُّوْۤءِ اِلَّا مَا رَحِمَ رَبِّيْۗ اِنَّ رَبِّيْ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa mā ubarri'u nafsī, innan-nafsa la'ammāratum bis-sū'i illā mā raḥima rabbī, inna rabbī gafūrur raḥīm(un).

Ani ne t’a fɔ ko ne hɔɔrɔnyanin lo (filiw la), bari tiɲɛ na, negelakow be mɔgɔ lasun ka juguya kɛ tuma bɛɛ, fɔɔ (negelakow) min kama ne Matigi ye makari kɛ. Tiɲɛ na, ne Matigi ye yafalikɛla ye, hinɛbaga lo.

وَقَالَ الْمَلِكُ ائْتُوْنِيْ بِهٖٓ اَسْتَخْلِصْهُ لِنَفْسِيْۚ فَلَمَّا كَلَّمَهٗ قَالَ اِنَّكَ الْيَوْمَ لَدَيْنَا مَكِيْنٌ اَمِيْنٌ

wa qālal-maliku'tūnī bihī astakhliṣhu linafsī, falammā kallamahū qāla innakal-yauma ladainā makīnun amīn(un).

Masacɛ ko: «Aw ye na ni a ye (Yusufu) ne fɛ, janko ne ye a sugandi (i n’a fɔ mɔgɔ min ka surun ne ra).» Tuma min na a (masacɛ) ye baro kɛ n'a ye, a (masacɛ) ko: «Tiɲɛ na, i (kabini) bi, i kɛra mɔgɔba ye an ka mɔgɔw cɛma, i be la min na.»

قَالَ اجْعَلْنِيْ عَلٰى خَزَاۤىِٕنِ الْاَرْضِۚ اِنِّيْ حَفِيْظٌ عَلِيْمٌ

qālaj‘alnī ‘alā khazā'inil-arḍ(i), innī ḥafīẓun ‘alīm(un).

A (Yusufu) ko: «Aw ye ne kɛ jamana (Misira) ka nafolo marabaga ye, bari tiɲɛ na, ne ye mɔgɔ ye min be se kɔlɔsili la, min be lɔnniya sɔrɔ.»

وَكَذٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوْسُفَ فِى الْاَرْضِ يَتَبَوَّاُ مِنْهَا حَيْثُ يَشَاۤءُۗ نُصِيْبُ بِرَحْمَتِنَا مَنْ نَّشَاۤءُ وَلَا نُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ

wa każālika makkannā liyūsufa fil-arḍi yatabawwa'u minhā ḥaiṡu yasyā'(u), nuṣību biraḥmatinā man nasyā'u wa lā nuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).

An ye lɔyɔrɔ di Yusufu ma nin jamana nin na (Misira); ka sigi yɔrɔ o yɔrɔ, a b’a fɛ. An b’a fɛ ka makari mɔgɔ min na, an tɛ ɲuman kɛbagaw ka sara tiɲɛ .

وَلَاَجْرُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَكَانُوْا يَتَّقُوْنَ ࣖ

wa la'ajrul-ākhirati khairul lil-lażīna āmanū wa kānū yattaqūn(a).

Ani tiɲɛn na, sara min bena sɔrɔ saya kɔ, o ka fisa ni minw ye, minw limaniyara ani u be Ala bato tuma bɛɛ.

وَجَاۤءَ اِخْوَةُ يُوْسُفَ فَدَخَلُوْا عَلَيْهِ فَعَرَفَهُمْ وَهُمْ لَهٗ مُنْكِرُوْنَ

wa jā'a ikhwatu yūsufa fa dakhalū ‘alaihi fa ‘arafahum wa hum lahū munkirūn(a).

Yusufu balimacɛw nana (Misira) ani u donna (a ka yɔrɔ la). O la, ale (Yusufu) y’u lɔn, k’a sɔrɔ u m’a lɔn (tugu).

وَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ قَالَ ائْتُوْنِيْ بِاَخٍ لَّكُمْ مِّنْ اَبِيْكُمْ ۚ اَلَا تَرَوْنَ اَنِّيْٓ اُوْفِى الْكَيْلَ وَاَنَا۠ خَيْرُ الْمُنْزِلِيْنَ

wa lammā jahhazahum bijahāzihim qāla'tūnī bi'akhil lakum min abīkum, alā tarauna annī ūfil-kaila wa ana khairul-munzilīn(a).

A (Yusufu) ye dumuni labɛn u ye tuma min na, a ko: «Aw ka na n’aw balimacɛ ye, min ni aw (Bunyamin) fa kelen lo, aw t’a ye ko ne lo be sumanin dafa ani ko ne lo ye jatigi ɲuman ye wa?

فَاِنْ لَّمْ تَأْتُوْنِيْ بِهٖ فَلَا كَيْلَ لَكُمْ عِنْدِيْ وَلَا تَقْرَبُوْنِ

fa illam ta'tūnī bihī falā kaila lakum ‘indī wa lā taqrabūn(i).

O la, n'aw ma na n'a ye, aw tɛna (suman) sɔrɔ ne fɛ tuguni, aw kana gwɛrɛ ne la."

قَالُوْا سَنُرَاوِدُ عَنْهُ اَبَاهُ وَاِنَّا لَفٰعِلُوْنَ

qālū sanurāwidu ‘anhu abāhu wa innā lafā‘ilūn(a).

U ko: “An bena a facɛ lasun (k’a minɛ) ani an bena o kɛ tiɲɛn na.”

وَقَالَ لِفِتْيٰنِهِ اجْعَلُوْا بِضَاعَتَهُمْ فِيْ رِحَالِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَعْرِفُوْنَهَآ اِذَا انْقَلَبُوْٓا اِلٰٓى اَهْلِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

wa qāla lifityānihij‘alū biḍā‘atahum fī riḥālihim la‘allahum ya‘rifūnahā iżanqalabū ilā ahlihim la‘allahum yarji‘ūn(a).

A (Yusufu) y'a fɔ a ka baaradenw ye ko: «Aw k'u ka (falenfɛnw) don u ka bɔrɔw kɔnɔ, walisa u k'a lɔn ko n'u kɔsegira u ka denbayamɔgɔw fɛ, jigiya b'a la k'u bena segi ka na tugun.»

فَلَمَّا رَجَعُوْٓا اِلٰٓى اَبِيْهِمْ قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مُنِعَ مِنَّا الْكَيْلُ فَاَرْسِلْ مَعَنَآ اَخَانَا نَكْتَلْ وَاِنَّا لَهٗ لَحٰفِظُوْنَ

falammā raja‘ū ilā abīhim qālū yā abānā muni‘a minnal-kailu fa arsil ma‘anā akhānā naktal wa innā lahū laḥāfiẓūn(a).

O la, u kɔsegira u facɛ fɛ (Yakuba) tuma min na, u ko: "E an fa! An tɛna yɔrɔ wɛrɛ sɔrɔ (n'an ma na n'an balimacɛ ye), o la, an balimacɛ ka taga n'an ye walisa an ka yɔrɔ sɔrɔ, an bena a ladon tiɲɛ na."

قَالَ هَلْ اٰمَنُكُمْ عَلَيْهِ اِلَّا كَمَآ اَمِنْتُكُمْ عَلٰٓى اَخِيْهِ مِنْ قَبْلُۗ فَاللّٰهُ خَيْرٌ حٰفِظًا وَّهُوَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ

qāla hal āmanukum ‘alaihi illā kamā amintukum ‘alā akhīhi min qabl(u), fallāhu khairun ḥāfiẓaw wa huwa arḥamur-rāḥimīn(a).

A (Yakuba) ko: «Ne bɛna a (Bunyamin) kalifa i ma cogo di, i n’a fɔ ne tun k’a balimacɛ (Yusufu) kalifa i ma cogo min na fɔlɔ?» O la, Ala ye latangabaga ɲuman ye ani ale lo ye makaribaga ye makaribagaw cɛma .

وَلَمَّا فَتَحُوْا مَتَاعَهُمْ وَجَدُوْا بِضَاعَتَهُمْ رُدَّتْ اِلَيْهِمْۗ قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مَا نَبْغِيْۗ هٰذِهٖ بِضَاعَتُنَا رُدَّتْ اِلَيْنَا وَنَمِيْرُ اَهْلَنَا وَنَحْفَظُ اَخَانَا وَنَزْدَادُ كَيْلَ بَعِيْرٍۗ ذٰلِكَ كَيْلٌ يَّسِيْرٌ

wa lammā fataḥū matā‘ahum wajadū biḍā‘atahum ruddat ilaihim, qālū yā abānā mā nabgī, hāżihī biḍā‘atunā ruddat ilainā wa namīru ahlanā wa naḥfaẓu akhānā wa nazdādu kaila ba‘īr(in), żālika kailuy yasīr(un).

U y’u ka minanw dayɛlɛ tuma min na, u y’a ye k’u ka minanw (yɛlɛmani) kɔsegira u ma. U ko: "An facɛ! An tun be se ka mun wɛrɛ ɲini tugun. Nin ye an ka nafolo ye min kɔsegira an ma, an bena se k'an ka denbaya balo, an bena an ka somɔgɔw ladon, an bena dumuni wɛrɛ sɔrɔ (sumanw) min ka gwɛlɛ i n'a fɔ ɲɔgɔmɛ ka doni. O ye koo nɔgɔman ye (Misira masacɛ fɛ)."

قَالَ لَنْ اُرْسِلَهٗ مَعَكُمْ حَتّٰى تُؤْتُوْنِ مَوْثِقًا مِّنَ اللّٰهِ لَتَأْتُنَّنِيْ بِهٖٓ اِلَّآ اَنْ يُّحَاطَ بِكُمْۚ فَلَمَّآ اٰتَوْهُ مَوْثِقَهُمْ قَالَ اللّٰهُ عَلٰى مَا نَقُوْلُ وَكِيْلٌ

qāla lan ursilahū ma‘akum ḥattā tu'tūni mauṡiqam minallāhi lata'tunnanī bihī illā ayyuḥāṭa bikum, falammā ātauhu mauṡiqahum qālallāhu ‘alā mā naqūlu wakīl(un).

A (Yakuba) ko: «Ne tɛna a to a ka taga (taga) n’i ye, fɔɔ i ka kali ne ye (Ala tɔgɔ la) ko i bena a lase ne ma tiɲɛ na, fɔɔ n’i laminina (juguw fɛ).” U kalinin kɔ, ale (Yakuba) ko: «An be min fɔ, Ala ye seere ye.»

وَقَالَ يٰبَنِيَّ لَا تَدْخُلُوْا مِنْۢ بَابٍ وَّاحِدٍ وَّادْخُلُوْا مِنْ اَبْوَابٍ مُّتَفَرِّقَةٍۗ وَمَآ اُغْنِيْ عَنْكُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلّٰهِ ۗعَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَعَلَيْهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُوْنَ

wa qāla yā baniyya lā tadkhulū mim bābiw wāḥidiw wadkhulū min abwābim mutafarriqah(tin), wa mā ugnī ‘ankum minallāhi min syai'(in), inil-ḥukmu illā lillāh(i), ‘alaihi tawakkaltu wa ‘alaihi falyatawakkalil-mutawakkilūn(a).

A (Yakuba) ko: "E ne deenw! Aw kana don da kelen fɛ, aw kana don da wɛrɛw fɛ, nka ne tɛ se k'aw lafasa hali dɔɔni ka bɔ Ala ka danbe ma. O latigɛli ye Ala kelenpe ta ye. Ne be n jigi la ale kan, minw b'u jigi la ale kan fana."

وَلَمَّا دَخَلُوْا مِنْ حَيْثُ اَمَرَهُمْ اَبُوْهُمْۗ مَا كَانَ يُغْنِيْ عَنْهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا حَاجَةً فِيْ نَفْسِ يَعْقُوْبَ قَضٰىهَاۗ وَاِنَّهٗ لَذُوْ عِلْمٍ لِّمَا عَلَّمْنٰهُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ ࣖ

wa lammā dakhalū min ḥaiṡu amarahum abūhum, mā kāna yugnī ‘anhum minallāhi min syai'in illā ḥājatan fī nafsi ya‘qūba qaḍāhā, wa innahū lażū ‘ilmil limā ‘allamnāhu wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

U donna tuma min na ka kɛɲɛ n’u facɛ ka cifɔni ye, (u ka donni) tun tɛ se ka Ala ka latigɛli ban hali dɔɔni, (nka o tun ye) nege dɔrɔn ye Yakuba la, a tun ye min latigɛ. Tiɲɛ na, lɔnniya b’a fɛ, bari an y’a kalan. Nka mɔgɔ fanba t’o lɔn.

وَلَمَّا دَخَلُوْا عَلٰى يُوْسُفَ اٰوٰٓى اِلَيْهِ اَخَاهُ قَالَ اِنِّيْٓ اَنَا۠ اَخُوْكَ فَلَا تَبْتَىِٕسْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa lammā dakhalū ‘alā yūsufa āwā ilaihi akhāhu qāla innī akhūka falā tabta'is bimā kānū ya‘malūn(a).

U donna (yɔrɔ min na) Yusufu, a y'a balimacɛ (Bunyamin) bila a nɔɔ na, ​​a (Yusufu) ko: «Tiɲɛ na, ne ye i balimacɛ ye, u ye min kɛ, i kana nisɔngoya o la.»

فَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ جَعَلَ السِّقَايَةَ فِيْ رَحْلِ اَخِيْهِ ثُمَّ اَذَّنَ مُؤَذِّنٌ اَيَّتُهَا الْعِيْرُ اِنَّكُمْ لَسٰرِقُوْنَ

falammā jahhazahum bijahāzihim ja‘las-siqāyata fī raḥli akhīhi ṡumma ażżana mu'ażżinun ayyatuhal-‘īru innakum lasāriqūn(a).

O la, dumuni labɛnnin kɔ u ye tuma min na, a (Yusufu) ye tasa don a balimacɛ ka bɔrɔ kɔnɔ. O kɔ, mɔgɔ dɔ pɛrɛnna ko: "E karavan! Tiɲɛ na, aw ye sonw ye."

قَالُوْا وَاَقْبَلُوْا عَلَيْهِمْ مَّاذَا تَفْقِدُوْنَ

qālū wa aqbalū ‘alaihim māżā tafqidūn(a).

U y’a ɲininga, k’u ɲɛɛ sin u ma (jalakibagaw) ko: “Aw ye mun lo tunu?”

قَالُوْا نَفْقِدُ صُوَاعَ الْمَلِكِ وَلِمَنْ جَاۤءَ بِهٖ حِمْلُ بَعِيْرٍ وَّاَنَا۠ بِهٖ زَعِيْمٌ

qālū nafqidu ṣuwā‘al-maliki wa liman jā'a bihī ḥimlu ba‘īriw wa ana bihī za‘īm(un).

U y’a jaabi ko: “An ye masacɛ ka tasa tunu, ni mɔgɔ o mɔgɔ y’a segi, o tigi bena ɲɔgɔmɛ doni dumuni sɔrɔ, ne b’o garanti.”

قَالُوْا تَاللّٰهِ لَقَدْ عَلِمْتُمْ مَّا جِئْنَا لِنُفْسِدَ فِى الْاَرْضِ وَمَا كُنَّا سٰرِقِيْنَ

qālū tallāhi laqad ‘alimtum mā ji'tanā linufsida fil-arḍi wa mā kunnā sāriqīn(a).

U (Yusufu balimaw) y’a jaabi ko: “Ala ka barika la, i b’a lɔn ko an ma na ka tiɲɛni kɛ jamana kɔnɔ, an fana tɛ sonw ye.”

قَالُوْا فَمَا جَزَاۤؤُهٗٓ اِنْ كُنْتُمْ كٰذِبِيْنَ

qālū famā jazā'uhū in kuntum kāżibīn(a).

U ko: “Nga n’i ye ngalon tigɛ, o ɲangili ye mun lo ye?”

قَالُوْا جَزَاۤؤُهٗ مَنْ وُّجِدَ فِيْ رَحْلِهٖ فَهُوَ جَزَاۤؤُهٗ ۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الظّٰلِمِيْنَ

qālū jazā'uhū maw wujida fī raḥlihī fa huwa jazā'uh(ū), każālika najziẓ-ẓālimīn(a).

U y'a jaabi ko: "Yafali ye nin ye: ni mɔgɔ o mɔgɔ ye fɛɛn tununin sɔrɔ a ka bɔrɔ kɔnɔ, o tigi bena a ka ɲangili sɔrɔ, an be kojugukɛlaw ɲangi ten."

فَبَدَاَ بِاَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَاۤءِ اَخِيْهِ ثُمَّ اسْتَخْرَجَهَا مِنْ وِّعَاۤءِ اَخِيْهِۗ كَذٰلِكَ كِدْنَا لِيُوْسُفَۗ مَا كَانَ لِيَأْخُذَ اَخَاهُ فِيْ دِيْنِ الْمَلِكِ اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ ۗنَرْفَعُ دَرَجٰتٍ مَّنْ نَّشَاۤءُۗ وَفَوْقَ كُلِّ ذِيْ عِلْمٍ عَلِيْمٌ

fa bada'a bi'au‘iyatihim qabla wi‘ā'i akhīhi ṡummastakhrajahā miw wi‘ā'i akhīh(i), każālika kidnā liyūsuf(a), mā kāna liya'khuża akhāhu fī dīnil-maliki illā ay yasyā'allāh(u), narfa‘u darajātim man nasyā'(u), wa fauqa kulli żī ‘ilmin ‘alīm(un).

O la, a y’a daminɛ k’u ka bɔrɔw sɛgɛsɛgɛ a yɛrɛ balimacɛ ta ɲɛfɛ, o kɔ, a y’u bɔ a balimacɛ ka bɔrɔ kɔnɔ. O cogo la, An ye labɛn kɛ Yusufu ye. A tun tɛ se k’a balimacɛ ɲangi ka kɛɲɛ ni masacɛ ka sariya ye fɔɔ ni Ala sɔnna. An be min fɛ, an b’o tigi lawuli. ani lɔnnibaga bɛɛ sanfɛ, mɔgɔ dɔ be yen min ka lɔnniya ka bon .

۞ قَالُوْٓا اِنْ يَّسْرِقْ فَقَدْ سَرَقَ اَخٌ لَّهٗ مِنْ قَبْلُۚ فَاَسَرَّهَا يُوْسُفُ فِيْ نَفْسِهٖ وَلَمْ يُبْدِهَا لَهُمْۚ قَالَ اَنْتُمْ شَرٌّ مَّكَانًا ۚوَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا تَصِفُوْنَ

qālū iy yasriq faqad saraqa akhul lahū min qabl(u), fa asarrahā yūsufu fī nafsihī wa lam yubdihā lahum, qāla antum syarrum makānā(n), wallāhu a‘lamu bimā taṣifūn(a).

U ko: «N'a ye sonyali kɛ, a balimacɛ fana ye sonyali kɛ ka kɔn o ɲɛ.» O la, Yusufu ye (dimi) dogo a dusukun na, a m’o yira u la. A ko (a dusukun na) ko: "I ka lɔyɔrɔ ka jugu ka tɛmɛ. I be min ɲɛfɔ, Ala b'o lɔn ka ɲɛ."

قَالُوْا يٰٓاَيُّهَا الْعَزِيْزُ اِنَّ لَهٗٓ اَبًا شَيْخًا كَبِيْرًا فَخُذْ اَحَدَنَا مَكَانَهٗ ۚاِنَّا نَرٰىكَ مِنَ الْمُحْسِنِيْنَ

qālū yā ayyuhal-‘azīzu inna lahū aban syaikhan kabīran fa khuż aḥadanā makānah(ū), innā narāka minal-muḥsinīn(a).

U ko: "E, Ala-Azizi, facɛkɔrɔba b'a fɛ, o la, i ka an dɔ ta a nɔɔ na, ​​tiɲɛ na, an y'a ye ko i ye koɲuman kɛbagaw dɔ ye."

قَالَ مَعَاذَ اللّٰهِ اَنْ نَّأْخُذَ اِلَّا مَنْ وَّجَدْنَا مَتَاعَنَا عِنْدَهٗٓ ۙاِنَّآ اِذًا لَّظٰلِمُوْنَ ࣖ

qāla ma‘āżallāhi an na'khuża illā maw wajadnā matā‘anā ‘indah(ū), innā iżal laẓālimūn(a).

A (Yusuf) ko: "Ne be Ala ɲininga a ka an tanga (mɔgɔ si) ma, fɔɔ an ye an ka nafolo sɔrɔ mɔgɔ min fɛ, n'an y'o kɛ, o kɔrɔ ko an ye kojugukɛlaw ye."

فَلَمَّا اسْتَيْـَٔسُوْا مِنْهُ خَلَصُوْا نَجِيًّاۗ قَالَ كَبِيْرُهُمْ اَلَمْ تَعْلَمُوْٓا اَنَّ اَبَاكُمْ قَدْ اَخَذَ عَلَيْكُمْ مَّوْثِقًا مِّنَ اللّٰهِ وَمِنْ قَبْلُ مَا فَرَّطْتُّمْ فِيْ يُوْسُفَ فَلَنْ اَبْرَحَ الْاَرْضَ حَتّٰى يَأْذَنَ لِيْٓ اَبِيْٓ اَوْ يَحْكُمَ اللّٰهُ لِيْۚ وَهُوَ خَيْرُ الْحٰكِمِيْنَ

falammastai'asū minhu khalaṣū najiyyā(n), qāla kabīruhum alam ta‘lamū anna abākum qad akhaża ‘alaikum mauṡiqam minallāhi wa min qablu mā farrattum fī yūsufa falan abraḥal-arḍa ḥattā ya'żana lī abī au yaḥkumallāhu lī, wa huwa khairul-ḥākimīn(a).

O la, tuma min na u jigi tigɛra o la (Yusufu ka latigɛli) u tun be u kelen (k’u to miiriya la) ka ɲɔgɔn sɔsɔ. O la, mɔgɔ kɔrɔba ko: "Aw m'a lɔn ko aw facɛ ye layidu ta aw fɛ ni (Ala tɔgɔ) ye ani sanni o cɛ, aw ye Yusufu to yen wa? O la, ne tɛna bɔ nin jamana nin na (Misira) fɔɔ ni ne facɛ ye sira di n ma (ka kɔsegi), walima Ala ka latigɛli dɔ di n ma. Ani ale lo ye kititigɛla ɲuman ye."

اِرْجِعُوْٓا اِلٰٓى اَبِيْكُمْ فَقُوْلُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّ ابْنَكَ سَرَقَۚ وَمَا شَهِدْنَآ اِلَّا بِمَا عَلِمْنَا وَمَا كُنَّا لِلْغَيْبِ حٰفِظِيْنَ

irji‘ū ilā abīkum fa qūlū yā abānā innabnaka saraq(a), wa mā syahidnā illā bimā ‘alimnā wa mā kunnā lil-gaibi ḥāfiẓīn(a).

I ka kɔsegi i fa fɛ k'a fɔ a ye ko: "E an facɛ! Tiɲɛ na, i dencɛ ye sonyali kɛ, an ye min lɔn, an m'o lɔn.

وَسْـَٔلِ الْقَرْيَةَ الَّتِيْ كُنَّا فِيْهَا وَالْعِيْرَ الَّتِيْٓ اَقْبَلْنَا فِيْهَاۗ وَاِنَّا لَصٰدِقُوْنَ

was'alil-qaryatal-latī kunnā fīhā wal-‘īral-latī aqbalnā fīhā, wa innā laṣādiqūn(a).

An be jamana min na, ani mɔgɔw minw nana n’an ye, aw k’o ɲininga. Ani, an lo ye mɔgɔ tilenninw ye.”

قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ اَنْفُسُكُمْ اَمْرًاۗ فَصَبْرٌ جَمِيْلٌ ۗعَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّأْتِيَنِيْ بِهِمْ جَمِيْعًاۗ اِنَّهٗ هُوَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ

qāla bal sawwalat lakum anfusukum amrā(n), fa ṣabrun jamīl(un), ‘asallāhu ay ya'tiyanī bihim jamī‘ā(n), innahū huwal-‘alīmul-ḥakīm(u).

A (Yakuba) ko: "Tiɲɛ na, e kelen lo be koo ɲumanw (jugumanw) ye. O la, (ne ka muɲuli) ye muɲuli ɲuman ye. Jigiya b'a la ko Ala bena u bɛɛ lase ne ma. Tiɲɛ na, ale lo ye fɛɛn bɛɛ lɔnbaga ye, hakilitigi ye."

وَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰٓاَسَفٰى عَلٰى يُوْسُفَ وَابْيَضَّتْ عَيْنٰهُ مِنَ الْحُزْنِ فَهُوَ كَظِيْمٌ

wa tawallā ‘anhum wa qāla yā asafā ‘alā yūsufa wabyaḍḍat ‘aināhu minal-ḥuzni fa huwa kaẓīm(un).

A (Yakuba) y'a yɛrɛ mabɔ u la (a dencɛw) k'a fɔ ko: «E, ne ka dusukasi Yusufu kosɔn», a ɲɛɛw gwɛra nisɔngoya fɛ. A y’a ka dimi mara a kɔnɔ (a deenw fan fɛ).

قَالُوْا تَاللّٰهِ تَفْتَؤُا تَذْكُرُ يُوْسُفَ حَتّٰى تَكُوْنَ حَرَضًا اَوْ تَكُوْنَ مِنَ الْهٰلِكِيْنَ

qālū tallāhi tafta'u tażkuru yūsufa ḥattā takūna ḥaraḍan au takūna minal-hālikīn(a).

U ko: «Ala ka sira la, aw tɛ Yusufu hakili to, fɔɔ n’aw (tɔɔrɔ) bana jugu dɔ la, walima n’aw be halakibagaw cɛma.»

قَالَ اِنَّمَآ اَشْكُوْا بَثِّيْ وَحُزْنِيْٓ اِلَى اللّٰهِ وَاَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

qāla innamā asykū baṡṡī wa ḥuznī ilallāhi wa a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

A (Yakuba) y'a jaabi ko: "Ne be n' ka tɔɔrɔw n'n ka nisɔngoya fɔ Ala dɔrɔn lo ye. Aw tɛ min lɔn, ne b'o lɔn Ala fɛ."

يٰبَنِيَّ اذْهَبُوْا فَتَحَسَّسُوْا مِنْ يُّوْسُفَ وَاَخِيْهِ وَلَا تَا۟يْـَٔسُوْا مِنْ رَّوْحِ اللّٰهِ ۗاِنَّهٗ لَا يَا۟يْـَٔسُ مِنْ رَّوْحِ اللّٰهِ اِلَّا الْقَوْمُ الْكٰفِرُوْنَ

yā baniyyażhabū fa taḥassasū miy yūsufa wa akhīhi wa lā tai'asū mir rauḥillāh(i), innahū lā yai'asu mir rauḥillāhi illal-qaumul-kāfirūn(a).

E, ne ta denw! Aw ye taga (kibaruya) ɲini Yusufu n’a balimaw koo la ani aw kana jigi tigɛ Ala ka hinu la. Tiɲɛ na, minw jigi tigɛra Ala ka hinu na, olu ye kafiriw dɔrɔn ye.»

فَلَمَّا دَخَلُوْا عَلَيْهِ قَالُوْا يٰٓاَيُّهَا الْعَزِيْزُ مَسَّنَا وَاَهْلَنَا الضُّرُّ وَجِئْنَا بِبِضَاعَةٍ مُّزْجٰىةٍ فَاَوْفِ لَنَا الْكَيْلَ وَتَصَدَّقْ عَلَيْنَاۗ اِنَّ اللّٰهَ يَجْزِى الْمُتَصَدِّقِيْنَ

falammā dakhalū ‘alaihi qālū yā ayyuhal-‘azīzu massanā wa ahlanaḍ-ḍurru wa ji'nā bibiḍā‘atim muzjātin fa aufi lanal-kaila wa taṣaddaq ‘alainā, innallāha yajzil-mutaṣaddiqīn(a).

O la, u donna Yusufu ka yɔrɔ la tuma min na, u ko: "E Al-Aziz! Anw n'an ka denbaya tɔɔrɔla, an nana ni fɛɛn gwansanw ye, o la, an ka (sɛnɛfɛnw) hakɛ fa, ka saraka di an ma. Tiɲɛ na, saraka dibagaw ma, Ala b'u sara."

قَالَ هَلْ عَلِمْتُمْ مَّا فَعَلْتُمْ بِيُوْسُفَ وَاَخِيْهِ اِذْ اَنْتُمْ جٰهِلُوْنَ

qāla hal ‘alimtum mā fa‘altum biyūsufa wa akhīhi iż antum jāhilūn(a).

A (Yusufu) ko: «I ye min kɛ Yusufu n’a balimacɛw la, i b’o lɔn (juguya) la, bari i m’i ka kɛwalew kɔlɔlɔw faamu wa?»

قَالُوْٓا ءَاِنَّكَ لَاَنْتَ يُوْسُفُۗ قَالَ اَنَا۠ يُوْسُفُ وَهٰذَآ اَخِيْ قَدْ مَنَّ اللّٰهُ عَلَيْنَاۗ اِنَّهٗ مَنْ يَّتَّقِ وَيَصْبِرْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ

qālū a'innaka la'anta yūsuf(u), qāla ana yūsufu wa hāżā akhī qad mannallāhu ‘alainā, innahū may yataqqi wa yaṣbir fa innallāha lā yuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).

O ko: «Ele le ye Yusufu ye can ra wa?» A (Yusufu) y'a jaabi ko: "Ne ye Yusufu ye, nin ye ne balimacɛ ye. Tiɲɛ na, Ala y'a ka nɛɛma di an ma. Tiɲɛ na, mɔgɔ o mɔgɔ be Ala bato, ka muɲu, o tuma na, tiɲɛ na, Ala tɛ ɲuman kɛbagaw ka sara tiɲɛ."

قَالُوْا تَاللّٰهِ لَقَدْ اٰثَرَكَ اللّٰهُ عَلَيْنَا وَاِنْ كُنَّا لَخٰطِـِٕيْنَ

qālū tallāhi laqad āṡarakallāhu ‘alainā wa in kunnā lakhāṭi'īn(a).

U ko: «Ala ka barika la, tiɲɛ na, Ala y’aw fɛ ka tɛmɛ anw kan, tiɲɛ na, anw le ye jurumunkɛlaw ye.»

قَالَ لَا تَثْرِيْبَ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَۗ يَغْفِرُ اللّٰهُ لَكُمْ ۖوَهُوَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ

qāla lā taṡrība ‘alaikumul-yaum(a), wa yagfirullāhu lakum, wa huwa arḥamur-rāḥimīn(a).

A (Yusufu) ko: "Bi bi la, tɔgɔjugu si tɛ aw kan, Ala ka yafa aw ma. Ani ale lo ye makaribaga ye makaribagaw cɛma."

اِذْهَبُوْا بِقَمِيْصِيْ هٰذَا فَاَلْقُوْهُ عَلٰى وَجْهِ اَبِيْ يَأْتِ بَصِيْرًا ۚوَأْتُوْنِيْ بِاَهْلِكُمْ اَجْمَعِيْنَ ࣖ

iżhabū biqamīṣī hāżā fa alqūhu ‘alā wajhi abī ya'ti baṣīrā(n), wa'tūnī bi'ahlikum ajma‘īn(a).

Taga ni ne ta faniw ye, o kɔ, i ye o mɔmɔ ne facɛ ɲada ra, o kɔ, a bɛna kɔ filɛ; Aw ye na ni aw ta somɔgɔw bɛɛ ye ne fɛ.»

وَلَمَّا فَصَلَتِ الْعِيْرُ قَالَ اَبُوْهُمْ اِنِّيْ لَاَجِدُ رِيْحَ يُوْسُفَ لَوْلَآ اَنْ تُفَنِّدُوْنِ

wa lammā faṣalatil-‘īru qāla abūhum innī la'ajidu rīḥa yūsufa lau lā an tufannidūn(i).

O kɔ, mɔgɔw bɔra (ka bɔ Ezipiti jamana na), u facɛ ko: «Tiɲɛ na, ne ye Yusufu kasa mɛn, n’aw tun ma ne jalaki ko n’ hakili barika ka dɔgɔ (tiɲɛ na, aw tun bena ne jalaki).»

قَالُوْا تَاللّٰهِ اِنَّكَ لَفِيْ ضَلٰلِكَ الْقَدِيْمِ

qālū tallāhi innaka lafī ḍalālikal-qadīm(i).

U (a somɔgɔw) ko: «Ala ka sira la, aw bele be aw ka fili kɔrɔw la.»

فَلَمَّآ اَنْ جَاۤءَ الْبَشِيْرُ اَلْقٰىهُ عَلٰى وَجْهِهٖ فَارْتَدَّ بَصِيْرًاۗ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكُمْۙ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

falammā an jā'al-basyīru alqāhu ‘alā wajihihī fartadda baṣīrā(n), qāla alam aqul lakum, innī a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

O kama, kibaro diiman fɔbaga sera tuma min na, a ye (fani) mɔmɔ a (Yakuba) ɲɛda kan, o kɔ, a ye yeli kɛ tugun. A (Yakuba) ko: «Yala ne m’a fɔ aw ye ko aw tɛ min lɔn, ne b’o lɔn ka bɔ Ala fɛ wa?»

قَالُوْا يٰٓاَبَانَا اسْتَغْفِرْ لَنَا ذُنُوْبَنَآ اِنَّا كُنَّا خٰطِـِٕيْنَ

qālū yā abānastagfir lanā żunūbanā innā kunnā khāṭi'īn(a).

O ko: «E an fa! Yafa ɲini an fɛ an ka jurumunw kosɔn, tiɲɛ na, anw ye jurumunw ye.»

قَالَ سَوْفَ اَسْتَغْفِرُ لَكُمْ رَبِّيْ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ

qāla saufa astagfiru lakum rabbī, innahū huwal-gafūrur-raḥīm(u).

A (Yakuba) ko: "Ne bena yafa ɲini ne Matigi fɛ aw ye. Tiɲɛ na, ale lo ye yafabaga ye, hinɛbaga ye."

فَلَمَّا دَخَلُوْا عَلٰى يُوْسُفَ اٰوٰٓى اِلَيْهِ اَبَوَيْهِ وَقَالَ ادْخُلُوْا مِصْرَ اِنْ شَاۤءَ اللّٰهُ اٰمِنِيْنَ ۗ

falammā dakhalū ‘alā yūsufa āwā ilaihi abawaihi wa qāladkhulū miṣra in syā'allāhu āminīn(a).

O la, u donna (yɔrɔ min na) Yusufu, a y'a bangebagaw minɛ (ka yɔrɔ labɛn) k'a fɔ u ye ko: «Aw ka don Ezipiti jamana na, ni Ala sɔnna, hɛɛrɛ la.»

وَرَفَعَ اَبَوَيْهِ عَلَى الْعَرْشِ وَخَرُّوْا لَهٗ سُجَّدًاۚ وَقَالَ يٰٓاَبَتِ هٰذَا تَأْوِيْلُ رُءْيَايَ مِنْ قَبْلُ ۖقَدْ جَعَلَهَا رَبِّيْ حَقًّاۗ وَقَدْ اَحْسَنَ بِيْٓ اِذْ اَخْرَجَنِيْ مِنَ السِّجْنِ وَجَاۤءَ بِكُمْ مِّنَ الْبَدْوِ مِنْۢ بَعْدِ اَنْ نَّزَغَ الشَّيْطٰنُ بَيْنِيْ وَبَيْنَ اِخْوَتِيْۗ اِنَّ رَبِّيْ لَطِيْفٌ لِّمَا يَشَاۤءُ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ

wa rafa‘a abawaihi ‘alal-‘arsyi wa kharrū lahū sujjadā(n), wa qāla yā abati hāżā ta'wīlu ru'yāya min qabl(u), qad ja‘alahā rabbī ḥaqqā(n), wa qad aḥsana bī iż akhrajanī minas-sijni wa jā'a bikum minal-badwi mim ba‘di an nazagasy-syaiṭānu bainī wa baina ikhwatī, inna rabbī laṭīful limā yasyā'(u), innahū huwal-‘alīmul-ḥakīm(u).

Ani, a y’a bangebagaw lawuli ka sigi masaya la. O (bɛɛ) y’u kunbiri gwan a (Yusufu) kɔrɔ. A ko: "E ne fa! Nin ye ne ka siko tɛmɛnin kɔrɔ ye. Tiɲɛ na, ne Matigi y'a kɛ tiɲɛ ye. Tiɲɛ na, ne Matigi ye koɲuman kɛ ne ye, tuma min na a ye ne bɔ kaso la, tuma min na a y'i bɔ dugu kɔnɔ, Sutana ye (jɛnɲɔgɔnya) tiɲɛ ka ban ne ni ne balimaw cɛ, tiɲɛ na, a ka ɲi. Fɛɛn bɛɛ lɔnbaga, Hakilitigi.

۞ رَبِّ قَدْ اٰتَيْتَنِيْ مِنَ الْمُلْكِ وَعَلَّمْتَنِيْ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِۚ فَاطِرَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اَنْتَ وَلِيّٖ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِۚ تَوَفَّنِيْ مُسْلِمًا وَّاَلْحِقْنِيْ بِالصّٰلِحِيْنَ

rabbi qad ātaitanī minal-mulki wa ‘allamtanī min ta'wīlil-aḥādīṡ(i), fāṭiras-samāwāti wal-arḍ(i), anta waliyyī fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), tawaffanī muslimaw wa alḥiqnī biṣ-ṣāliḥīn(a).

Ne Matigi, tiɲɛ na, i ye fanga dɔw di ne ma, ka siko dɔw kɔrɔ fɔ ne ye. (E Ala), sankolo ni dugukolo danbaga, ele lo ye ne latangabaga ye diɲɛ ni lahara, i ka ne to silamɛya la, ka fara ne kan ni Alaɲasiranbagaw ye."

ذٰلِكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ الْغَيْبِ نُوْحِيْهِ اِلَيْكَۚ وَمَا كُنْتَ لَدَيْهِمْ اِذْ اَجْمَعُوْٓا اَمْرَهُمْ وَهُمْ يَمْكُرُوْنَ

Żālika min ambā'il-gaibi nūḥīhi ilaik(a), wa mā kunta ladaihim iż ajma‘ū amrahum wa hum yamkurūn(a).

O ye kibaro yebali dɔw ye, an ye minw jigi i kan (Muhamadu); hali ni ele tun tɛ o kɛrɛ fɛ, tuma min na o bɛnna ka fɛɛrɛ dɔ labɛn (ka Yusufu don kɔlɔn kɔnɔ).

وَمَآ اَكْثَرُ النَّاسِ وَلَوْ حَرَصْتَ بِمُؤْمِنِيْنَ

wa mā akṡarun-nāsi wa lau ḥaraṣta bimu'minīn(a).

Ani, mɔgɔ fanba tɛna la a la hali n’i b’a fɛ sɔbɛ la.

وَمَا تَسْـَٔلُهُمْ عَلَيْهِ مِنْ اَجْرٍۗ اِنْ هُوَ اِلَّا ذِكْرٌ لِّلْعٰلَمِيْنَ ࣖ

wa mā tas'aluhum ‘alaihi min ajr(in), in huwa illā żikrul lil-‘ālamīn(a).

Ani, i t’u ɲininga foyi la (i ka weleli kosɔn), bari o (weleli) ye kalan ye diɲɛ bɛɛ ye.

وَكَاَيِّنْ مِّنْ اٰيَةٍ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ يَمُرُّوْنَ عَلَيْهَا وَهُمْ عَنْهَا مُعْرِضُوْنَ

wa ka'ayyim min āyatin fis-samāwāti wal-arḍi yamurrūna ‘alaihā wa hum ‘anhā mu‘rḍūn(a).

O ka tagamasiyɛn joli le tɛmɛ sankolow ni dugukolo kan, nka o ka o yɛrɛ mabɔ o ra.

وَمَا يُؤْمِنُ اَكْثَرُهُمْ بِاللّٰهِ اِلَّا وَهُمْ مُّشْرِكُوْنَ

wa mā yu'minu akṡaruhum billāhi illā wa hum musyrikūn(a).

O fanba fana ma la Ala ra, tiɲɛ na, o bɛ jɛnɲɔgɔnw don a ra.

اَفَاَمِنُوْٓا اَنْ تَأْتِيَهُمْ غَاشِيَةٌ مِّنْ عَذَابِ اللّٰهِ اَوْ تَأْتِيَهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

afa aminū an ta'tiyahum gāsyiyatum min ‘ażābillāhi au ta'tiyahumus-sā‘atu bagtataw wa hum lā yasy‘urūn(a).

Yala u b’a miiri k’u latanganin lo Ala ka ɲangili nali ma min b’u datugu, walima kiyabɔ min be na u kan yɔrɔnin kelen, k’a sɔrɔ u m’o lɔn wa?

قُلْ هٰذِهٖ سَبِيْلِيْٓ اَدْعُوْٓا اِلَى اللّٰهِ ۗعَلٰى بَصِيْرَةٍ اَنَا۠ وَمَنِ اتَّبَعَنِيْ ۗوَسُبْحٰنَ اللّٰهِ وَمَآ اَنَا۠ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

qul hāżihī sabīlī ad‘ū ilallāh(i), ‘alā baṣīratin ana wa manittaba‘anī, wa subḥānallāhi wa mā ana minal-musyrikīn(a).

A fɔ (Muhamadu) ko: «Nin ye ne ka sira ye, ne ni minw be tugu ne kɔ, an b’aw weele Ala fɛ ni jigiya ye, Ala ka nɔɔrɔ, ne tɛ mushirikiw dɔ ye.»

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ مِّنْ اَهْلِ الْقُرٰىۗ اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ وَلَدَارُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اتَّقَوْاۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

wa mā arsalnā min qablika illā rijālan nūḥī ilaihim min ahlil-qurā, afalam yasīrū fil-arḍi fa yanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, wa ladārul-ākhirati khairul lil-lażīnattaqau, afalā ta‘qilūn(a).

An ma mɔgɔ dɔ ci ka kɔn i ɲɛ (Muhamadu), fɔɔ mɔgɔ dɔ, an ye yiraliw di min ma jamana mɔgɔw cɛma. Yala u ma tagama dugukolo kan ka min kɛ u ɲɛfɛ (minw ye ciden lafili) o filɛ. Ani tiɲɛn na, saya kɔfɛ jamana ka fisa ni Alaɲasiranbagaw ye. Aw m'a faamu wa?

حَتّٰٓى اِذَا اسْتَيْـَٔسَ الرُّسُلُ وَظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ قَدْ كُذِبُوْا جَاۤءَهُمْ نَصْرُنَاۙ فَنُجِّيَ مَنْ نَّشَاۤءُ ۗوَلَا يُرَدُّ بَأْسُنَا عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِيْنَ

Ḥattā iżastai'asar-rusulu wa ẓannū annahum qad kużibū jā'ahum naṣrunā, fa nujjiya man nasyā'(u), wa lā yuraddu ba'sunā ‘anil-qaumil-mujrimīn(a).

O la, ni jigi tɛ cidenw na tugu (u ka mɔgɔw ka limaniya koo la) ani u lanin b’a la ko u ye ngalon tigɛ u la, o tuma na, u (cidenw) be na an dɛmɛ, o tuma na, an b’a fɛ mɔgɔ min fɛ, u bena kisi. Ani An ka ɲangili tɛ se ka ban jurumunkɛlaw fɛ .

لَقَدْ كَانَ فِيْ قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِّاُولِى الْاَلْبَابِۗ مَا كَانَ حَدِيْثًا يُّفْتَرٰى وَلٰكِنْ تَصْدِيْقَ الَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيْلَ كُلِّ شَيْءٍ وَّهُدًى وَّرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ

laqad kāna fī qaṣaṣihim ‘ibratul li'ulil-albāb(i), mā kāna ḥadīṡay yuftarā wa lākin taṣdīqal-lażī baina yadaihi wa tafṣīla kulli syai'iw wa hudaw wa raḥmatal liqaumiy yu'minūn(a).

Tiɲɛn na, kalan be sɔrɔ u ka maanaw kɔnɔ hakilitigiw fɛ. (Akurana) tɛ maana labɛnnin ye, nka a be (gafew) tɛmɛninw tiɲɛtigiya, a be koo bɛɛ ɲɛfɔ, ani (i n’a fɔ) bilasirali ni makari minw limaniyara.