Q.S Buguri Sura (اَلشُّورَىٰ) - 53 Vɛrise hakɛ

حٰمۤ ۚ

Ḥā mīm.

Ha Mim

عۤسۤقۤ ۗ

‘ain sīn qāf.

Ain Sin Qaf

كَذٰلِكَ يُوْحِيْٓ اِلَيْكَ وَاِلَى الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكَۙ اللّٰهُ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

każālika yūḥī ilaika wa ilal-lażīna min qablik(a), allāhul-‘azīzul-ḥakīm(u).

O cogo ra, Ala, Sebagayabɛɛtigi, Hakilitigi, y’a yira i la (Muhamadu) ani minw tun be yen ka kɔn i ɲɛ.

لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيْمُ

lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa huwal-‘aliyyul-‘aẓīm(u).

Fɛn o fɛn bɛ sankolo ra, ani dugukolo kan, o bɛɛ ye ale ta le ye. Ani, ale lo ye mɔgɔba ye, min ka bon ni bɛɛ ye.

تَكَادُ السَّمٰوٰتُ يَتَفَطَّرْنَ مِنْ فَوْقِهِنَّ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ يُسَبِّحُوْنَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَيَسْتَغْفِرُوْنَ لِمَنْ فِى الْاَرْضِۗ اَلَآ اِنَّ اللّٰهَ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ

takādus-samāwātu yatafaṭṭarna min fauqihinna wal-malā'ikatu yusabbiḥūna biḥamdi rabbihim wa yastagfirūna liman fil-arḍ(i), alā innallāha huwal-gafūrur-raḥīm(u).

Sankolo tun bɛ ɲini ka kari ka bɔ sanfɛ (Ala ka bonya kosɔn) ani mɛlɛkɛw y’u ka Matigi tando bonya, ka yafa ɲini dugukolo kan mɔgɔw ye. Aw k’aw hakili to a ra, tiɲɛ na, Ala ye yafalikɛla ye, hinɛbaga ye.

وَالَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءَ اللّٰهُ حَفِيْظٌ عَلَيْهِمْۖ وَمَآ اَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيْلٍ

wal-lażīnattakhażū min dūnihī auliyā'allāhu ḥafīẓun ‘alaihim, wa mā anta ‘alaihim biwakīl(in).

Minw bɛ latangabaga ta Ala kɔ, Ala bɛ o ta kɛwalew kɔlɔsi; E (Muhamadu) kɔni, e tɛ mɔgɔ ye min kalifara u ma k’u kɔlɔsi.

وَكَذٰلِكَ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ قُرْاٰنًا عَرَبِيًّا لِّتُنْذِرَ اُمَّ الْقُرٰى وَمَنْ حَوْلَهَا وَتُنْذِرَ يَوْمَ الْجَمْعِ لَا رَيْبَ فِيْهِ ۗفَرِيْقٌ فِى الْجَنَّةِ وَفَرِيْقٌ فِى السَّعِيْرِ

wa każālika auḥainā ilaika qur'ānan ‘arabiyyal litunżira ummal-qurā wa man ḥaulahā wa tunżira yaumal-jam‘i lā raiba fīh(i), farīqun fil-jannati wa farīqun fis-sa‘īr(i).

O cogo la, an ye alikurana jigi i kan arabukan na, walisa i ka se ka faaba (Mɛki) sigibagaw n’a lamini (jamanaw) sigibagaw lasɔmi ani k’i lasɔmi lajɛnba (kiyabɔlon) koo la, sigasigali tɛ min na. Dɔw be taga sankolo la ani dɔw be taga jahanama na.

وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَجَعَلَهُمْ اُمَّةً وَّاحِدَةً وَّلٰكِنْ يُّدْخِلُ مَنْ يَّشَاۤءُ فِيْ رَحْمَتِهٖۗ وَالظّٰلِمُوْنَ مَا لَهُمْ مِّنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

wa lau syā'allāhu laja‘alahum ummataw wāḥidataw wa lākiy yudkhilu may yasyā'u fī raḥmatih(ī), waẓ-ẓālimūna mā lahum miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

Ni Ala tun b’a fɛ, a tun b’u kɛ jama kelen ye, nka a tun b’a fɛ mɔgɔ minw na, a tun b’u don a ka hinu kɔnɔ. Ani, kojugukɛbagaw tɛ ni latangabaga wala dɛmɛbaga ye o fɛ.

اَمِ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءَۚ فَاللّٰهُ هُوَ الْوَلِيُّ وَهُوَ يُحْيِ الْمَوْتٰى ۖوَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ࣖ

amittakhażū min dūnihī auliyā'(a), fallāhu huwal-waliyyu wa huwa yuḥyil-mautā, wa huwa ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Walima u ye latangabaga wɛrɛ ta min tɛ ale ye wa? Hali Ala, ale le ye (tiɲɛn) latangabaga ye. Ani, a be suuw lakunu, ani a ka sebagaya be fɛɛn bɛɛ kan.

وَمَا اخْتَلَفْتُمْ فِيْهِ مِنْ شَيْءٍ فَحُكْمُهٗٓ اِلَى اللّٰهِ ۗذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبِّيْ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُۖ وَاِلَيْهِ اُنِيْبُ

wa makhtalaftum fīhi min syai'in faḥukmuhū ilallāh(i), żālikumullāhu rabbī ‘alaihi tawakkaltu wa ilaihi unīb(u).

Aw mana sɔsɔli kɛ n’a ye koo dɔ la, o latigɛli be Ala lo bolo. (Min be ni jogo ɲɔgɔnw ye) Ala lo ye ne ka Matigi ye. Ne bɛ ne jigi la ale le kan, ne bɛ sekɔ ale le ma.

فَاطِرُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا وَّمِنَ الْاَنْعَامِ اَزْوَاجًاۚ يَذْرَؤُكُمْ فِيْهِۗ لَيْسَ كَمِثْلِهٖ شَيْءٌ ۚوَهُوَ السَّمِيْعُ الْبَصِيْرُ

fāṭirus-samāwāti wal-arḍ(i), ja‘ala lakum min anfusikum azwājaw wa minal-an‘āmi azwājā(n), yażra'ukum fīh(i), laisa kamiṡlihī syai'(un), wa huwas-samī‘ul-baṣīr(u).

(Ala) Sankolo ni dugukolo danbaga. A ye furuɲɔgɔnw dan aw ye aw yɛrɛ sugu la, ani furuɲɔgɔnw bɔ bagan suguw la (o fana). A y’a to aw cayara o cogo la. Foyi tɛ i n’a fɔ ale. Ani, ale lo be koo bɛɛ lamɛn, a be koo bɛɛ ye.

لَهٗ مَقَالِيْدُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۚ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُ ۗاِنَّهٗ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

lahū maqālīdus-samāwāti wal-arḍ(i), yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdir(u), innahū bikulli syai'in ‘alīm(un).

Sankolo ni dugukolo naforow ye ale ta le ye; A b’a ka balofɛnw caya ani a b’a di mɔgɔ min ma, a b’o di a ma. Tiɲɛn na, ale lo be koo bɛɛ lɔn.

۞ شَرَعَ لَكُمْ مِّنَ الدِّيْنِ مَا وَصّٰى بِهٖ نُوْحًا وَّالَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ وَمَا وَصَّيْنَا بِهٖٓ اِبْرٰهِيْمَ وَمُوْسٰى وَعِيْسٰٓى اَنْ اَقِيْمُوا الدِّيْنَ وَلَا تَتَفَرَّقُوْا فِيْهِۗ كَبُرَ عَلَى الْمُشْرِكِيْنَ مَا تَدْعُوْهُمْ اِلَيْهِۗ اَللّٰهُ يَجْتَبِيْٓ اِلَيْهِ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَهْدِيْٓ اِلَيْهِ مَنْ يُّنِيْبُۗ

syara‘a lakum minad-dīni mā waṣṣā bihī nūḥaw wal-lażī auḥainā ilaika wa mā waṣṣā bihī ibrāhīma wa mūsā wa ‘īsā an aqīmud-dīna wa lā tatafarraqū fīh(i), kabura ‘alal-musyrikīna mā tad‘ūhum ilaih(i), allāhu yajtabī ilaihi may yasyā'u wa yahdī ilaihi may yunīb(u).

A ye testaman di Nuhun ma ani an ye min jigi i kan (Muhamadu) ani an ye min di Ibrayima ni Musa ni Yezu ma, o ye k’i ka diinɛ (lannaya ni Alako) sabati, i kana tila a la. I be diinan min weele u ma, a ka gwɛlɛ kosɔbɛ musiriw ma (ka tugu o kɔ). Ala be mɔgɔ minw sugandi, a b’u sugandi ka don Alakelen diinɛ kɔnɔ, ani a be bilasirali di a ka (diinan) ma, minw be kɔsegi (a ma).

وَمَا تَفَرَّقُوْٓا اِلَّا مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَهُمُ الْعِلْمُ بَغْيًاۢ بَيْنَهُمْۗ وَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَّبِّكَ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّى لَّقُضِيَ بَيْنَهُمْۗ وَاِنَّ الَّذِيْنَ اُوْرِثُوا الْكِتٰبَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ لَفِيْ شَكٍّ مِّنْهُ مُرِيْبٍ

wa mā tafarraqū illā mim ba‘di mā jā'ahumul-‘ilmu bagyam bainahum, wa lau lā kalimatun sabaqat mir rabbika ilā ajalim musammal laquḍiya bainahum, wa innal-lażīna ūriṡul-kitāba mim ba‘dihim lafī syakkim minhu murīb(in).

Olu (Kitatigiw) tun tɛ tilan, fɔɔ ni lɔnniya (tiɲɛ min tun be ciraw fɛ) nana u fɛ, ɲangoya kosɔn u ni ɲɔgɔn cɛ. Ni sariya dɔ tun tɛ yen min tun be yen ka kɔn i Matigi fɛ (ka ɲangili bila kɔfɛ) fɔɔ wagati latigɛnin, siga t’a la, u ka ɲangili tun bena kɛ. Ani tiɲɛ na, minw ye kitabu (Tawurata ni Kibaru Duman) sɔrɔ u kɔ (Muhamadu ka wagati la), olu tun be sigasiga kosɔbɛ tiɲɛ na kitabu (Alkurana) koo la.

فَلِذٰلِكَ فَادْعُ ۚوَاسْتَقِمْ كَمَآ اُمِرْتَۚ وَلَا تَتَّبِعْ اَهْوَاۤءَهُمْۚ وَقُلْ اٰمَنْتُ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنْ كِتٰبٍۚ وَاُمِرْتُ لِاَعْدِلَ بَيْنَكُمْ ۗ اَللّٰهُ رَبُّنَا وَرَبُّكُمْ ۗ لَنَآ اَعْمَالُنَا وَلَكُمْ اَعْمَالُكُمْ ۗ لَاحُجَّةَ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ ۗ اَللّٰهُ يَجْمَعُ بَيْنَنَا ۚوَاِلَيْهِ الْمَصِيْرُ ۗ

fa liżālika fad‘(u), wastaqim kamā umirt(a), wa lā tattabi‘ ahwā'ahum, wa qul āmantu bimā anzalallāhu min kitāb(in), wa umirtu li'a‘dila bainakum, allāhu rabbunā wa rabbukum, lanā a‘mālunā wa lakum a‘mālukum, lā ḥujjata bainanā wa bainakum, allāhu yajma‘u bainanā,wa ilaihil-maṣīr(u).

O la, aw ka (lannabagaw) weele ka to (lannaya la ani ka waajuli kɛ) i n’a fɔ aw (Muhamadu) y’a fɔ aw ye cogo min na, aw kana tugu u ka negelakow kɔ k’a fɔ ko: “Ne lanin b’a la ko Ala ye kitabu min jigi, ne cira ka tilenninya kɛ aw ni ɲɔgɔn cɛ. Ala ye an ka Matigi ye ani aw ka Matigi ye. an ni ale cɛ (an) bɛ kɔsegi."

وَالَّذِيْنَ يُحَاۤجُّوْنَ فِى اللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ مَا اسْتُجِيْبَ لَهٗ حُجَّتُهُمْ دَاحِضَةٌ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَعَلَيْهِمْ غَضَبٌ وَّلَهُمْ عَذَابٌ شَدِيْدٌ

wal-lażīna yuḥājjūna fillāhi mim ba‘di mastujība lahū ḥujjatuhum dāḥiḍatun ‘inda rabbihim wa ‘alaihim gaḍabuw wa lahum ‘ażābun syadīd(un).

Minw be sɔsɔli kɛ Ala ka diinan koo la, u ka sɔsɔli be kɛ gwansan ye u Matigi ɲɛɛ kɔrɔ. U ye (Ala) ka dimi sɔrɔ ani u ye ɲangili juguba sɔrɔ.

اَللّٰهُ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ وَالْمِيْزَانَ ۗوَمَا يُدْرِيْكَ لَعَلَّ السَّاعَةَ قَرِيْبٌ

allāhul-lażī anzalal-kitāba bil-ḥaqqi wal-mīzān(a), wa mā yudrīka la‘allas-sā‘ata qarīb(un).

Ala ye kitabu (Al-Qur’an) jigi ni tiɲɛ ni tilenninya ye. Ani, yala i b’a lɔn ko n’a sɔrɔ duniɲa laban surunyana wa?

يَسْتَعْجِلُ بِهَا الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِهَاۚ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مُشْفِقُوْنَ مِنْهَاۙ وَيَعْلَمُوْنَ اَنَّهَا الْحَقُّ ۗ اَلَآ اِنَّ الَّذِيْنَ يُمَارُوْنَ فِى السَّاعَةِ لَفِيْ ضَلٰلٍۢ بَعِيْدٍ

yasta‘jilu bihal-lażīna lā yu'minūna bihā, wal-lażīna āmanū musyfiqūna minhā, wa ya‘lamūna annahal-ḥaqq(u), alā innal-lażīna yumārūna fis-sā‘ati lafī ḍalālim ba‘īd(in).

Mɔgɔ minw lanin t’a la ko laban loon be yen, olu b’a ɲini a fɛ a ka kɛ joona, ani mɔgɔ minw lanin b’a la, olu be siran o ɲɛ ani u lanin b’a la ko laban loon ye tiɲɛn ye (a bena kɛ). A lɔn ko tiɲɛn na, mɔgɔ minw be sɔsɔli kɛ ko Apokalipisi ma kɛ, olu tununa tiɲɛn na.

اَللّٰهُ لَطِيْفٌۢ بِعِبَادِهٖ يَرْزُقُ مَنْ يَّشَاۤءُ ۚوَهُوَ الْقَوِيُّ الْعَزِيْزُ ࣖ

allāhu laṭīfum bi‘ibādihī yarzuqu may yasyā'(u), wa huwal-qawiyyul-‘azīz(u).

Ala bɛ dususuman kɛ a ta jɔnw ye; A b’a fɛ ka balo di min ma, ale lo ye Sebagayabɛɛtigi ye, Sebagayabɛɛtigi.

مَنْ كَانَ يُرِيْدُ حَرْثَ الْاٰخِرَةِ نَزِدْ لَهٗ فِيْ حَرْثِهٖۚ وَمَنْ كَانَ يُرِيْدُ حَرْثَ الدُّنْيَا نُؤْتِهٖ مِنْهَاۙ وَمَا لَهٗ فِى الْاٰخِرَةِ مِنْ نَّصِيْبٍ

man kāna yurīdu ḥarṡal-ākhirati nazid lahū fī ḥarṡih(ī), wa man kāna yurīdu ḥarṡad-dun-yā nu'tihī minhā, wa mā lahū fil-ākhirati min naṣīb(in).

Ni mɔgɔ o mɔgɔ b’a fɛ ka tɔnɔ sɔrɔ lahara, an bɛna dɔ fara a kan, ni min b’a fɛ ka tɔnɔ sɔrɔ diɲɛ kɔnɔ, an b’a dɔ di a ma (duniɲa nafa), nka a tɛna niyɔrɔ sɔrɔ lahara ra.

اَمْ لَهُمْ شُرَكٰۤؤُا شَرَعُوْا لَهُمْ مِّنَ الدِّيْنِ مَا لَمْ يَأْذَنْۢ بِهِ اللّٰهُ ۗوَلَوْلَا كَلِمَةُ الْفَصْلِ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ ۗوَاِنَّ الظّٰلِمِيْنَ لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

am lahum syurakā'u syara‘ū lahum minad-dīni mā lam ya'żam bihillāh(u), wa lau lā kalimatul-faṣli laquḍiya bainahum, wa innaẓ-ẓālimīna lahum ‘ażābun alīm(un).

Yala ala wɛrɛ b’u fɛ min tɛ Ala ye, min be diinan sariyaw sigi mɔgɔ minw ye, Ala tɛ sɔn minw ma wa? Ni sariya tun ma bɔ min tun bɛ (Ala ka ɲangili) bila kɔfɛ, ɲangili tun bɛna kɛ u ni ɲɔgɔn cɛ. Ani tiɲɛn na, jama tilenbaliw bena tɔɔrɔba sɔrɔ.

تَرَى الظّٰلِمِيْنَ مُشْفِقِيْنَ مِمَّا كَسَبُوْا وَهُوَ وَاقِعٌۢ بِهِمْ ۗوَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ فِيْ رَوْضَاتِ الْجَنَّاتِۚ لَهُمْ مَّا يَشَاۤءُوْنَ عِنْدَ رَبِّهِمْ ۗذٰلِكَ هُوَ الْفَضْلُ الْكَبِيْرُ

taraẓ-ẓālimīna musyfiqīna mimmā kasabū wa huwa wāqi‘um bihim, wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti fī rauḍātil-jannāt(i), lahum mā yasyā'ūna ‘inda rabbihim, żālika huwal-faḍlul-kabīr(u).

I b’a ye ko kojugukɛlaw siranna kosɔbɛ u ka (kojuguw) kɛninw kosɔn, ani (ɲangili) benna u kan. Minw lara a ra, ka kɛwaleɲumanw kɛ, olugu bɛ sankolo nankoyɔrɔw ra, o bɛ min fɛ, o bɛ o sɔrɔ Ala fɛ. O ye nilifɛnba lo ye.

ذٰلِكَ الَّذِيْ يُبَشِّرُ اللّٰهُ عِبَادَهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِۗ قُلْ لَّآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ اَجْرًا اِلَّا الْمَوَدَّةَ فِى الْقُرْبٰىۗ وَمَنْ يَّقْتَرِفْ حَسَنَةً نَّزِدْ لَهٗ فِيْهَا حُسْنًا ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ شَكُوْرٌ

Żālikal-lażī yubasysyirullāhu ‘ibādahul-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāt(i), qul lā as'alukum ‘alaihi ajran illal-mawaddata fil-qurbā, wa may yaqtarif ḥasanatan nazid lahū fīhā ḥusnā(n), innallāha gafūrun syakūr(un).

O (nilifɛn) min fɔra, Ala y’o fɔ walisa k’a ka jɔnw nisɔndiya, minw limaniyara ani ka kɛwale ɲumanw kɛ. A fɔ (Muhamadu) ko: «Ne tɛ foyi ɲini i fɛ ne ka welekan na, fɔɔ denbaya kanuya.» Ni mɔgɔ o mɔgɔ ye ɲuman kɛ, an bena ɲuman fara a kan. Tiɲɛ na, Ala ye yafalikɛla ye, ɲumanlɔnbaga lo.

اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًاۚ فَاِنْ يَّشَاِ اللّٰهُ يَخْتِمْ عَلٰى قَلْبِكَ ۗوَيَمْحُ اللّٰهُ الْبَاطِلَ وَيُحِقُّ الْحَقَّ بِكَلِمٰتِهٖ ۗاِنَّهٗ عَلِيْمٌ ۢبِذَاتِ الصُّدُوْرِ

am yaqūlūnaftarā ‘alallāhi każibā(n), fa'iy yasya'illāhu yakhtim ‘alā qalbik(a), wa yamḥullāhul-bāṭila wa yuḥiqqul-ḥaqqa bikalimātih(ī), innahū ‘alīmum biżātiṣ-ṣudūr(i).

Walima u b'a fɔ ko: «Ale (Muhamadu) ye ngalon tigɛ Ala kan.» Ni Ala sɔnna, siga t’a la, a bena i dusukun datugu. Ala fana be ngalon bɔ yen, ka tiɲɛ tiɲɛ n’a ka kuma ye (alikurana). Tiɲɛn na, ale lo be dusukunw bɛɛ lɔn.

وَهُوَ الَّذِيْ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهٖ وَيَعْفُوْا عَنِ السَّيِّاٰتِ وَيَعْلَمُ مَا تَفْعَلُوْنَۙ

wa huwal-lażī yaqbalut-taubata ‘an ‘ibādihī wa ya‘fū ‘anis-sayyi'āti wa ya‘lamu mā taf‘alūn(a).

Ani, ale lo be sɔn nimisali ma a ka jɔnw fɛ, ka filiw yafa, ani k’a lɔn aw be min kɛ,

وَيَسْتَجِيْبُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ وَيَزِيْدُهُمْ مِّنْ فَضْلِهٖ ۗوَالْكٰفِرُوْنَ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيْدٌ

wa yastajībul-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti wa yazīduhum min faḍlih(ī), wal-kāfirūna lahum ‘ażābun syadīd(un).

ani a be sɔn (delili) minw ma, minw lara a la ani u be koɲuman kɛ, ani a be dɔ fara u kan a ka ɲumanya la. Mɔgɔ minw tɛ mɛnni kɛ, olu bena ɲangili gwɛlɛw sɔrɔ.

۞ وَلَوْ بَسَطَ اللّٰهُ الرِّزْقَ لِعِبَادِهٖ لَبَغَوْا فِى الْاَرْضِ وَلٰكِنْ يُّنَزِّلُ بِقَدَرٍ مَّا يَشَاۤءُ ۗاِنَّهٗ بِعِبَادِهٖ خَبِيْرٌۢ بَصِيْرٌ

wa lau basaṭallāhur rizqa li‘ibādihī labagau fil-arḍi wa lākiy yunazzilu biqadarim mā yasyā'(u), innahū bi‘ibādihī khabīrum baṣīr(un).

Ni Ala tun ye balo di a ka jɔnw ma, u tun bena tɛmɛ u ka dan na dugukolo kan, nka a tun bena o jigi a sago hakɛ la. Tiɲɛ na, a be a ka baarakɛlaw ka koow bɛɛ lɔn, a be fɛɛn bɛɛ ye.

وَهُوَ الَّذِيْ يُنَزِّلُ الْغَيْثَ مِنْۢ بَعْدِ مَا قَنَطُوْا وَيَنْشُرُ رَحْمَتَهٗ ۗوَهُوَ الْوَلِيُّ الْحَمِيْدُ

wa huwal-lażī yunazzilul-gaiṡa mim ba‘di mā qanaṭū wa yansyuru raḥmatah(ū), wa huwal-waliyyul-ḥamīd(u).

Ani, ale lo be sanji jigi u jigi tigɛnin kɔ ani k’a ka hinu jɛnsɛn. Ani, ale lo be mɔgɔw tanga ka tɛmɛ bɛɛ kan, ale lo be tanuli kɛ ka tɛmɛ bɛɛ kan.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖ خَلْقُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَثَّ فِيْهِمَا مِنْ دَاۤبَّةٍ ۗوَهُوَ عَلٰى جَمْعِهِمْ اِذَا يَشَاۤءُ قَدِيْرٌ ࣖ

wa min āyātihī khalqus-samāwāti wal-arḍi wa mā baṡṡa fīhimā min dābbah(tin), wa huwa ‘alā jam‘ihim iżā yasyā'u qadīr(un).

A ka tagamasiɲɛw (bonya) dɔ ye sankolo ni dugukolo danni ye ani fɛnɲɛnama minw be yɛlɛmayɛlɛma, a ye minw jɛnsɛn u kan. Ani, ale lo ye Sebagayabɛɛtigi ye ka fɛɛn bɛɛ lajɛn n’a b’a fɛ.

وَمَآ اَصَابَكُمْ مِّنْ مُّصِيْبَةٍ فَبِمَا كَسَبَتْ اَيْدِيْكُمْ وَيَعْفُوْا عَنْ كَثِيْرٍۗ

wa mā aṣābakum mim muṣībatin fabimā kasabat aidīkum wa ya‘fū ‘an kaṡīr(in).

Balawo o balawo mana aw sɔrɔ, o ye aw bolow ka baara le kosɔn, Ala bɛ yafa mɔgɔ caman ma (aw ka jurumuw na).

وَمَآ اَنْتُمْ بِمُعْجِزِيْنَ فِى الْاَرْضِۚ وَمَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

wa mā antum bimu‘jizīna fil-arḍ(i), wa mā lakum min dūnillāhi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

Aw tɛ se ka bɔsi (Ala ka ɲangili ma) dugukolo kan, latangabaga wala dɛmɛbaga tɛ aw fɛ ni Ala tɛ.

وَمِنْ اٰيٰتِهِ الْجَوَارِ فِى الْبَحْرِ كَالْاَعْلَامِ ۗ

wa min āyātihil-jawāri fil-baḥri kal-a‘lām(i).

A ka tagamasiɲɛw dɔ ye kurunw ye (minw be tagama) baji kɔnɔ i n’a fɔ kuluw.

اِنْ يَّشَأْ يُسْكِنِ الرِّيْحَ فَيَظْلَلْنَ رَوَاكِدَ عَلٰى ظَهْرِهٖۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّكُلِّ صَبَّارٍ شَكُوْرٍۙ

iy yasya' yuskinir-rīḥa fa yaẓlalna rawākida ‘alā ẓahrih(ī), inna fī żālika la'āyātil likulli ṣabbārin syakūr(in).

N’a sɔnna, a bena fɔɲɔ lalɔ, u be lɔ kɔgɔji sanfɛ. Can ra, tagamasiyɛnw bɛ nin le ra (Ala ta sebagaya) minw bɛ muɲu, ani ɲumanlɔnbagaw;

اَوْ يُوْبِقْهُنَّ بِمَا كَسَبُوْا وَيَعْفُ عَنْ كَثِيْرٍۙ

au yūbiqhunna bimā kasabū wa ya‘fu ‘an kaṡīr(in).

walama (A bena) kurunw tiɲɛ u ka (jurumuw) kosɔn ani ka yafa u caaman ma, .

وَّيَعْلَمَ الَّذِيْنَ يُجَادِلُوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِنَاۗ مَا لَهُمْ مِّنْ مَّحِيْصٍ

wa ya‘lamal-lażīna yujādilūna fī āyātinā, mā lahum mim maḥīṣ(in).

ani janko minw bɛ an ta tagamasiyɛnw sɔsɔ, olugu k’a lɔn ko bɔyɔrɔ tɛna o fɛ (ka bɔ ɲangili ra).

فَمَآ اُوْتِيْتُمْ مِّنْ شَيْءٍ فَمَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۚوَمَا عِنْدَ اللّٰهِ خَيْرٌ وَّاَبْقٰى لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَلٰى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُوْنَۚ

famā ūtītum min syai'in fa matā‘ul-ḥayātid-dun-yā, wa mā ‘indallāhi khairuw wa abqā lil-lażīna āmanū wa ‘alā rabbihim yatawakkalūn(a).

Fɛɛn o fɛɛn (diya) dira i ma, o ye ɲɛnamaya diya ye nin diɲɛ kɔnɔ. Hali ni fɛn minw bɛ Ala fɛ, o le ka fisa ni fɛn banbaliw ye, minw bɛ lanayabagaw fɛ, o bɛ o jigi la Ala kelenpe kan.

وَالَّذِيْنَ يَجْتَنِبُوْنَ كَبٰۤىِٕرَ الْاِثْمِ وَالْفَوَاحِشَ وَاِذَا مَا غَضِبُوْا هُمْ يَغْفِرُوْنَ ۚ

wal-lażīna yajtanibūna kabā'iral-iṡmi wal-fawāḥisya wa iżā mā gaḍibū hum yagfirūn(a).

ani fana (minw kama) minw b’u yɛrɛ tanga jurumubaw ni kɛwale juguw ma, ani n’u dimina, u be yafa o yɔrɔnin bɛɛ,

وَالَّذِيْنَ اسْتَجَابُوْا لِرَبِّهِمْ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَۖ وَاَمْرُهُمْ شُوْرٰى بَيْنَهُمْۖ وَمِمَّا رَزَقْنٰهُمْ يُنْفِقُوْنَ ۚ

wal-lażīnastajābū lirabbihim wa aqāmuṣ-ṣalāta wa amruhum syūrā bainahum, wa mimmā razaqnāhum yunfiqūn(a).

ani (minw be sɔn) Ala ka weleli ma, ka delili kɛ, k’a sɔrɔ u ka koow be (latigɛ) u ni ɲɔgɔn cɛ, ani an ye balo min di u ma, u b’o dɔ sara, .

وَالَّذِيْنَ اِذَآ اَصَابَهُمُ الْبَغْيُ هُمْ يَنْتَصِرُوْنَ

wal-lażīna iżā aṣābahumul-bagyu hum yantaṣirūn(a).

ani (minw kama) n’u ye tilenbaliyako kɛ u la, u b’u yɛrɛ lafasa.

وَجَزٰۤؤُا سَيِّئَةٍ سَيِّئَةٌ مِّثْلُهَا ۚفَمَنْ عَفَا وَاَصْلَحَ فَاَجْرُهٗ عَلَى اللّٰهِ ۗاِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الظّٰلِمِيْنَ

wa jazā'u sayyi'atin sayyi'atum miṡluhā, faman ‘afā wa aṣlaḥa fa ajruhū ‘alallāh(i), innahū lā yuḥibbuẓ-ẓālimīn(a).

Juguman sara ye juguman ye min bɛnnin lo, nka ni mɔgɔ min ye yafa, ka koɲuman kɛ (juguman kɛbagaw ye), o sara bɛ bɔ Ala fɛ. Tiɲɛn na, mɔgɔ tilenbaliw koo man di a ye.

وَلَمَنِ انْتَصَرَ بَعْدَ ظُلْمِهٖ فَاُولٰۤىِٕكَ مَا عَلَيْهِمْ مِّنْ سَبِيْلٍۗ

wa lamanintaṣara ba‘da ẓulmihī fa ulā'ika mā ‘alaihim min sabīl(in).

Nka mɔgɔ minw b’u yɛrɛ lafasa kojugu kɛnin kɔ, kuun t’a la k’u jalaki.

اِنَّمَا السَّبِيْلُ عَلَى الَّذِيْنَ يَظْلِمُوْنَ النَّاسَ وَيَبْغُوْنَ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّۗ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

innamas-sabīlu ‘alal-lażīna yaẓlimūnan-nāsa wa yabgūna fil-arḍi bigairil-ḥaqq(i), ulā'ika lahum ‘ażābun alīm(un).

Tiɲɛn na, minw be tilenbaliyako kɛ adamadenw na ani u be tɛmɛ dan na dugukolo kan k’a sɔrɔ tiɲɛn tɛ (ka ɲɛsin) olu dɔrɔn lo be jalaki. U ye tɔɔrɔba dɔ sɔrɔ.

وَلَمَنْ صَبَرَ وَغَفَرَ اِنَّ ذٰلِكَ لَمِنْ عَزْمِ الْاُمُوْرِ ࣖ

wa laman ṣabara wa gafara inna żālika lamin ‘azmil-umūr(i).

Nka ni mɔgɔ min be muɲu ka yafa, o tigi ye koo ɲuman ye.

وَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ وَّلِيٍّ مِّنْۢ بَعْدِهٖ ۗوَتَرَى الظّٰلِمِيْنَ لَمَّا رَاَوُا الْعَذَابَ يَقُوْلُوْنَ هَلْ اِلٰى مَرَدٍّ مِّنْ سَبِيْلٍۚ

wa may yuḍlilillāhu famā lahū miw waliyyim mim ba‘dih(ī), wa taraẓ-ẓālimīna lammā ra'awul-‘ażāba yaqūlūna hal ilā maraddim min sabīl(in).

Ni mɔgɔ o mɔgɔ ka kan ka tunu Ala fɛ, o tuma na, latangabaga tɛna sɔrɔ o kɔ. I bena kojugukɛlaw ye n'u ye tɔɔrɔ ye k'a fɔ ko: «Yala sira be yen ka kɔsegi (duniɲa kɔnɔ) wa?»

وَتَرٰىهُمْ يُعْرَضُوْنَ عَلَيْهَا خٰشِعِيْنَ مِنَ الذُّلِّ يَنْظُرُوْنَ مِنْ طَرْفٍ خَفِيٍّۗ وَقَالَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّ الْخٰسِرِيْنَ الَّذِيْنَ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ وَاَهْلِيْهِمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ اَلَآ اِنَّ الظّٰلِمِيْنَ فِيْ عَذَابٍ مُّقِيْمٍ

wa tarāhum yu‘raḍūna ‘alaihā khāsyi‘īna minaż żulli yanẓurūna min ṭarfin khafiyy(in), wa qālal-lażīna āmanū innal-khāsirīnal-lażīna khasirū anfusahum wa ahlīhim yaumal-qiyāmah(ti), alā innaẓ-ẓālimīna fī ‘ażābim muqīm(in).

Ani i bena u ye u ɲɛɛ be jahanama kan u kunbiri gwannin lo sabu u maloyara, u bena u filɛ ni ɲɛda nɔgɔnin ye. Lanabagaw ko: «Can ra, mɔgɔ minw bɛ tɔɔrɔ lase o yɛrɛ ma, ani o ta somɔgɔw ma, olugu le ye bɔnɛ ye lahara lon na.» I hakili to a la ko tiɲɛn na, kojugukɛlaw be ɲangili banbali kɔnɔ.

وَمَا كَانَ لَهُمْ مِّنْ اَوْلِيَاۤءَ يَنْصُرُوْنَهُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗوَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ سَبِيْلٍ ۗ

wa mā kāna lahum min auliyā'a yanṣurūnahum min dūnillāh(i), wa may yuḍlilillāhu famā lahū min sabīl(in).

Lakanabaga si tɛna sɔrɔ o fɛ min bɛ se k’u dɛmɛ ni Ala tɛ. Ala y’a to mɔgɔ o mɔgɔ ka tunu, bɔyɔrɔ si tɛna sɔrɔ a fɛ (ka sira sɔrɔ).

اِسْتَجِيْبُوْا لِرَبِّكُمْ مِّنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَ يَوْمٌ لَّا مَرَدَّ لَهٗ مِنَ اللّٰهِ ۗمَا لَكُمْ مِّنْ مَّلْجَاٍ يَّوْمَىِٕذٍ وَّمَا لَكُمْ مِّنْ نَّكِيْرٍ

istajībū lirabbikum min qabli ay ya'tiya yaumul lā maradda lahū minallāh(i), mā lakum mim malja'iy yauma'iżiw wa mā lakum min nakīr(in).

Aw ye aw Matigi ka welekan lamɛn sanni loon dɔ ka na ka bɔ Ala fɛ, min tɛ se ka ban (Ala ka cikan fɛ). O lon na, aw tɛna lafiya sɔrɔ, aw tɛna se ka aw ka jurumunw sɔsɔ.

فَاِنْ اَعْرَضُوْا فَمَآ اَرْسَلْنٰكَ عَلَيْهِمْ حَفِيْظًا ۗاِنْ عَلَيْكَ اِلَّا الْبَلٰغُ ۗوَاِنَّآ اِذَآ اَذَقْنَا الْاِنْسَانَ مِنَّا رَحْمَةً فَرِحَ بِهَا ۚوَاِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ ۢبِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْهِمْ فَاِنَّ الْاِنْسَانَ كَفُوْرٌ

fa in a‘raḍū famā arsalnāka ‘alaihim ḥafīẓā(n), in ‘alaika illal-balāg(u), wa innā iżā ażaqnal-insāna minnā raḥmatan fariḥa bihā, wa in tuṣibhum sayyi'atum bimā qaddamat aidīhim fa'innal-insāna kafūr(un).

N’u y’u kɔ don, o tuma na, (aw hakili to a la) An ma aw ci ka kɛ u kɔrɔsibaga ye. I ka kunkanbaara tɛ foyi ye n’i ma (minitiw) lase. Tiɲɛ na, n’an ye makari dɔ mɛn mɔgɔ la ka bɔ an fɛ, a b’o bisimila ni nisɔndiya ye; nka ni tɔɔrɔ ka o sɔrɔ o yɛrɛ boro ta kɛwalew kosɔn (o bɛna o sɔsɔ o ra tiɲɛ na), tiɲɛ na, adamadenw bɛ banna kosɛbɛ (dugawuw ra).

لِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ يَخْلُقُ مَا يَشَاۤءُ ۗيَهَبُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ اِنَاثًا وَّيَهَبُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ الذُّكُوْرَ ۙ

lillāhi mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), yakhluqu mā yasyā'(u), yahabu limay yasyā'u ināṡaw wa yahabu limay yasyā'uż-żukūr(a).

Sankolo ni dugukolo masaya ye Ala ta le ye; A sago be min dan, a be min fɛ, a be denmusow di o ma, a be dencɛw di o ma.

اَوْ يُزَوِّجُهُمْ ذُكْرَانًا وَّاِنَاثًا ۚوَيَجْعَلُ مَنْ يَّشَاۤءُ عَقِيْمًا ۗاِنَّهٗ عَلِيْمٌ قَدِيْرٌ

au yuzawwijuhum żukrānaw wa ināṡā(n), wa yaj‘alu may yasyā'u ‘aqīmā(n), innahū ‘alīmun qadīr(un).

walama a bɛ cɛ ni muso sifaw di, ka min diyabɔ, a bɛ o kɛ den sɔrɔbaga ye. Ale lo be koo bɛɛ lɔn ani a be se koo bɛɛ la.

۞ وَمَا كَانَ لِبَشَرٍ اَنْ يُّكَلِّمَهُ اللّٰهُ اِلَّا وَحْيًا اَوْ مِنْ وَّرَاۤئِ حِجَابٍ اَوْ يُرْسِلَ رَسُوْلًا فَيُوْحِيَ بِاِذْنِهٖ مَا يَشَاۤءُ ۗاِنَّهٗ عَلِيٌّ حَكِيْمٌ

wa mā kāna libasyarin ay yukallimahullāhu illā waḥyan au miw warā'i ḥijābin au yursila rasūlan fa yūḥiya bi'iżnihī mā yasyā'(u), innahū ‘aliyyun ḥakīm(un).

Ani a ma bɛn adamaden ma ko Ala ka kuma n’a ye fɔɔ n’a y’a yira a la, walima n’a ma bɔ fani kɔfɛ, wala n’a ma ciden (mɛlɛkɛ) ci, ka sɔrɔ ka min fɛ, a b’o yira a la n’a ka sira ye. Tiɲɛn na, ale lo ye Alaba ye, Hakilitigiba lo.

وَكَذٰلِكَ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ رُوْحًا مِّنْ اَمْرِنَا ۗمَا كُنْتَ تَدْرِيْ مَا الْكِتٰبُ وَلَا الْاِيْمَانُ وَلٰكِنْ جَعَلْنٰهُ نُوْرًا نَّهْدِيْ بِهٖ مَنْ نَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِنَا ۗوَاِنَّكَ لَتَهْدِيْٓ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍۙ

wa każālika auḥainā ilaika rūḥam min amrinā, mā kunta tadrī mal-kitābu wa lal-īmānu wa lākin ja‘alnāhu nūran nahdī bihī man nasyā'u min ‘ibādinā, wa innaka latahdī ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

O cogo la, an ye (Muhamadu) hakili jigi (Akurana) kan an ka cikan fɛ. Fɔlɔ, aw tun t’a lɔn kitabu (Al-Qur’an) ye min ye, ani limaniya ye min ye, nka an ye alikurana kɛ yeelen ye, an tun b’a fɛ ka min bila an ka baarakɛlaw cɛma, an tun b’o tigi bilasira n’o ye. Tiɲɛ na, i be mɔgɔw bilasira sira tilennin kan.

صِرَاطِ اللّٰهِ الَّذِيْ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ اَلَآ اِلَى اللّٰهِ تَصِيْرُ الْاُمُوْرُ ࣖ

Ṣirāṭillāhil-lażī lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), alā ilallāhi taṣīrul-umūr(u).

(O ye) Ala ka sira ye, fɛɛn o fɛɛn be sankolow la ani dugukolo kan, o bɛɛ ye ale ta ye. Aw k’aw hakili to a la ko koow bɛɛ be kɔsegi Ala ma.