Q.S Fatiri (فَاطِر) - 45 Vɛrise hakɛ

اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ فَاطِرِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ جَاعِلِ الْمَلٰۤىِٕكَةِ رُسُلًاۙ اُولِيْٓ اَجْنِحَةٍ مَّثْنٰى وَثُلٰثَ وَرُبٰعَۗ يَزِيْدُ فِى الْخَلْقِ مَا يَشَاۤءُۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

al-ḥamdu lillāhi fāṭiris-samāwāti wal-arḍi jā‘ilil-malāikati rusulā(n), ulī ajniḥatim maṡnā wa ṡulāṡa wa rubā‘(a), yazīdu fil-khalqi mā yasyā'(u), innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Tando ka kɛ Ala ye, sankolo ni dugukolo danbaga, min ye mɛlɛkɛw kɛ cidenw ye (ka koo suguya caaman ladon) minw be ni (dɔw be ni) kaman fila, saba ani naani ye. Ala b’a fɛ min na, a b’o fara a ka danfɛnw kan. Tiɲɛ na, Ala ye fɛɛn bɛɛ sebaga ye.

مَا يَفْتَحِ اللّٰهُ لِلنَّاسِ مِنْ رَّحْمَةٍ فَلَا مُمْسِكَ لَهَا ۚوَمَا يُمْسِكْۙ فَلَا مُرْسِلَ لَهٗ مِنْۢ بَعْدِهٖۗ وَهُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

mā yaftaḥillāhu lin-nāsi mir raḥmatin falā mumsika lahā, wa mā yumsik falā mursila lahū mim ba‘dih(ī), wa huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).

Ala ka nɛɛma o nɛɛma kɛ adamadenw ye, mɔgɔ si tɛ se k’o bari; ani a ka fɛn o fɛn mina, mɔgɔ si tɛ se k’a labɔ o kɔ. Ani, ale lo ye Sebagayatigi ye, Hakilitigiba lo.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اذْكُرُوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْۗ هَلْ مِنْ خَالِقٍ غَيْرُ اللّٰهِ يَرْزُقُكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِۗ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۖ فَاَنّٰى تُؤْفَكُوْنَ

yā ayyuhan-nāsużkurū ni‘matallāhi ‘alaikum, hal min khāliqin gairullāhi yarzuqukum minas-samā'i wal-arḍ(i), lā ilāha illā huw(a), fa'annā tu'fakūn(a).

E, mɔgɔw! Aw ye aw hakiri to Ala ta nɛɛma ra aw kan. Yala danbaga wɛrɛ be yen min tɛ Ala ye, min be se ka balo di aw ma ka bɔ sankolo la ani dugukolo kan wa? Ala wɛrɛ tɛ yi, ale kɔ; o tuma na, mun na aw y’aw yɛrɛ mabɔ (Ala kelenpe batoli la)?

وَاِنْ يُّكَذِّبُوْكَ فَقَدْ كُذِّبَتْ رُسُلٌ مِّنْ قَبْلِكَۗ وَاِلَى اللّٰهِ تُرْجَعُ الْاُمُوْرُ

wa iy yukażżibūka faqad kużżibat rusulum min qablik(a), wa ilallāhi turja‘ul-umūr(u).

N’u ye ngalon tigɛ aw la (aw y’u lasɔmi ka ban), o tuma na, cidenw minw tun be yen ka kɔn aw ɲɛ, olu fana ye ngalon tigɛ. Ani, koow bɛɛ be segi Ala dɔrɔn lo ma.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ فَلَا تَغُرَّنَّكُمُ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَاۗ وَلَا يَغُرَّنَّكُمْ بِاللّٰهِ الْغَرُوْرُ

yā ayyuhan-nāsu inna wa‘dallāhi ḥaqqun falā tagurrannakumul-ḥayātud-dun-yā, wa lā yagurrannakum billāhil-garūr(u).

E, mɔgɔw! Tiɲɛ na, Ala ka layidu ye tiɲɛ ye, o la, aw kana a to diɲɛ ka ɲɛnamaya k’aw lafili ani aw kana a to (Sutana) min ka lafili ka se, k’aw lafili Ala koo la.

اِنَّ الشَّيْطٰنَ لَكُمْ عَدُوٌّ فَاتَّخِذُوْهُ عَدُوًّاۗ اِنَّمَا يَدْعُوْا حِزْبَهٗ لِيَكُوْنُوْا مِنْ اَصْحٰبِ السَّعِيْرِۗ

innasy-syaiṭāna lakum ‘aduwwun fattakhiżūhu ‘aduwwā(n), innamā yad‘ū ḥizbahū liyakūnū min aṣḥābis-sa‘īr(i).

Tiɲɛn na, Sutana ye jugu ye i fɛ, o la, i k’a minɛ i n’a fɔ jugu, bari tiɲɛn na, Sutana b’a ka jɛnkulu weele dɔrɔn walisa u ka kɛ jahanama jeninin sigibagaw ye.

اَلَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيْدٌ ەۗ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّاَجْرٌ كَبِيْرٌ ࣖ

allażīna kafarū lahum ‘ażābun syadīd(un), wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti lahum magfiratuw wa ajrun kabīr(un).

Minw banna, olugu bɛna ɲanagbɛba le sɔrɔ o ra. Minw fana lara a ra, ka koɲuman kɛ, olugu bɛ yafa sɔrɔ, ka saraba sɔrɔ.

اَفَمَنْ زُيِّنَ لَهٗ سُوْۤءُ عَمَلِهٖ فَرَاٰهُ حَسَنًاۗ فَاِنَّ اللّٰهَ يُضِلُّ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُۖ فَلَا تَذْهَبْ نَفْسُكَ عَلَيْهِمْ حَسَرٰتٍۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ ۢبِمَا يَصْنَعُوْنَ

afaman zuyyina lahū sū'u ‘amalihī fara'āhu ḥasanā(n), fa'innallāha yuḍillu may yasyā'u wa yahdī may yasyā'(u), falā tażhab nafsuka ‘alaihim ḥasarāt(in), innallāha ‘alīmum bimā yaṣna‘ūn(a).

O la, yala a bɛnnin lo mɔgɔ min dilanna k’a miiri ko a ka kɛwale juguw cɛ ka ɲi, o kɔ, a k’a jati ko a ka kɛwale ɲumanw lo wa? Tiɲɛ na, Ala b’a fɛ ka min lafili, a b’a fɛ ka min bilasira. O la, i (Muhamadu) kana a to i yɛrɛ ka tunu nisɔngoya kosɔn u fan fɛ. Tiɲɛ na, Ala be u ka kokɛtaw bɛɛ lɔn.

وَاللّٰهُ الَّذِيْٓ اَرْسَلَ الرِّيٰحَ فَتُثِيْرُ سَحَابًا فَسُقْنٰهُ اِلٰى بَلَدٍ مَّيِّتٍ فَاَحْيَيْنَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَاۗ كَذٰلِكَ النُّشُوْرُ

wallāhul-lażī arsalar-riyāḥa fatuṡīru saḥāban fasuqnāhu ilā baladim mayyitin fa'aḥyainā bihil-arḍa ba‘da mautihā, każālikan-nusyūr(u).

Ala le bɛ fɔɲɔ ci; o kɔ, (fiɲɛ) ye sankabaw lamaga, o la, an ye sankabaw ɲɛsin jamana dɔ ma min tun sara (den tɛ sɔrɔ) o kɔ, ni sanji ye, an ye dugukolo lakunu a sanin kɔ (jalen). O lo ye kununi ye.

مَنْ كَانَ يُرِيْدُ الْعِزَّةَ فَلِلّٰهِ الْعِزَّةُ جَمِيْعًاۗ اِلَيْهِ يَصْعَدُ الْكَلِمُ الطَّيِّبُ وَالْعَمَلُ الصَّالِحُ يَرْفَعُهٗ ۗوَالَّذِيْنَ يَمْكُرُوْنَ السَّيِّاٰتِ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيْدٌ ۗوَمَكْرُ اُولٰۤىِٕكَ هُوَ يَبُوْرُ

man kāna yurīdul-‘izzata falillāhil-‘izzatu jamī‘ā(n), ilaihi yaṣ‘adul-kalimuṭ-ṭayyibu wal-‘amaluṣ-ṣāliḥu yarfa‘uh(ū), wal-lażīna yamkurūnas-sayyi'āti lahum ‘ażābun syadīd(un), wa makru ulā'ika huwa yabūr(u).

Mɔgɔ o mɔgɔ b’a fɛ ka bonya sɔrɔ, o tigi b’a lɔn ko bonya bɛɛ ye Ala ta ye. Kumaɲumanw bɛna wuri ale le ra, a bɛna kɛwaleɲumanw kɔrɔta. Minw bɛ kojugu ŋaninya, olugu kɔni bɛna tɔɔrɔba le sɔrɔ, o ta ŋaninyajuguw bɛna cɛn.

وَاللّٰهُ خَلَقَكُمْ مِّنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُّطْفَةٍ ثُمَّ جَعَلَكُمْ اَزْوَاجًاۗ وَمَا تَحْمِلُ مِنْ اُنْثٰى وَلَا تَضَعُ اِلَّا بِعِلْمِهٖۗ وَمَا يُعَمَّرُ مِنْ مُّعَمَّرٍ وَّلَا يُنْقَصُ مِنْ عُمُرِهٖٓ اِلَّا فِيْ كِتٰبٍۗ اِنَّ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرٌ

wallāhu khalaqakum min turābin ṡumma min nuṭfatin ṡumma ja‘alakum azwājā(n), wa mā taḥmilu min unṡā wa lā taḍa‘u illā bi‘ilmih(ī), wa mā yu‘ammaru mim mu‘ammariw wa lā yunqaṣu min ‘umurihī illā fī kitāb(in), inna żālika ‘alallāhi yasīr(un).

Ala y’aw dan ni bɔgɔ ye, o kɔfɛ, a y’aw dan fila fila (cɛ ni muso). Muso si tɛ kɔnɔ ta ka den sɔrɔ, ni a ma a lɔn. Ani mɔgɔ ka sii tɛ janya, a sii fana tɛ dɔgɔya, nka (a latigɛra) kitabu kɔnɔ (Lauh Mahfuzh). Tiɲɛ na, o koo ka nɔgɔ Ala fɛ.

وَمَا يَسْتَوِى الْبَحْرٰنِۖ هٰذَا عَذْبٌ فُرَاتٌ سَاۤىِٕغٌ شَرَابُهٗ وَهٰذَا مِلْحٌ اُجَاجٌۗ وَمِنْ كُلٍّ تَأْكُلُوْنَ لَحْمًا طَرِيًّا وَّتَسْتَخْرِجُوْنَ حِلْيَةً تَلْبَسُوْنَهَا ۚوَتَرَى الْفُلْكَ فِيْهِ مَوَاخِرَ لِتَبْتَغُوْا مِنْ فَضْلِهٖ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

wa mā yastawil-baḥrān(i), hāżā ‘ażbun furātun sā'igun syarābuhū wa hāżā milḥun ujāj(un), wa min kullin ta'kulūna laḥman ṭariyyaw wa tastakhrijūna ḥilyatan talbasūnahā, wa taral-fulka fīhi mawākhira litabtagū min faḍlihī wa la‘allakum tasykurūn(a).

Ani, o tɛ kelen ye (kɔgɔji fila cɛ; nin kelen ka ɲi, a ka kɛnɛ, a ka di ka min ani tɔ kelen ka kɔgɔ ani a ka kuna. Ani ka bɔ (kɔgɔji kelen kelen bɛɛ la) i be se ka sogo kɛnɛman dumu ani i be se ka biju minw don, i be se k’u bɔ yen, ani yen i be kurunw ye minw be tɛmɛna kɔgɔji kan walisa i k’a ka nɛɛma ɲini ani walisa i ka se ka waleɲuman lɔn.

يُوْلِجُ الَّيْلَ فِى النَّهَارِ وَيُوْلِجُ النَّهَارَ فِى الَّيْلِۚ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ كُلٌّ يَّجْرِيْ لِاَجَلٍ مُّسَمًّىۗ ذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ لَهُ الْمُلْكُۗ وَالَّذِيْنَ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ مَا يَمْلِكُوْنَ مِنْ قِطْمِيْرٍۗ

yūlijul-laila fin-nahāri wa yūlijun-nahāra fil-lail(i), wa sakhkharasy-syamsa wal-qamara kulluy yajrī li'ajalim musammā(n), żālikumullāhu rabbukum lahul-mulk(u), wal-lażīna tad‘ūna min dūnihī mā yamlikūna min qiṭmīr(in).

A ye suu kɛ tile ye, ka tile kɛ suu ye, ka tile ni kalo mara, u kelen kelen bɛɛ be munumunu ka kɛɲɛ n’u ka wagati latigɛnin ye. Ala ye aw Matigi ye, masayaw bɛɛ ye ale ta ye. Aw be minw weele (batoli) Ala kɔ, foyi t’o la hali i n’a fɔ farikolo yɔrɔ min ka dɔgɔ.

اِنْ تَدْعُوْهُمْ لَا يَسْمَعُوْا دُعَاۤءَكُمْۚ وَلَوْ سَمِعُوْا مَا اسْتَجَابُوْا لَكُمْۗ وَيَوْمَ الْقِيٰمَةِ يَكْفُرُوْنَ بِشِرْكِكُمْۗ وَلَا يُنَبِّئُكَ مِثْلُ خَبِيْرٍ ࣖ

in tad‘ūhum lā yasma‘ū du‘ā'akum, wa lau sami‘ū mastajābū lakum, wa yaumal-qiyāmati yakfurūna bisyirkikum, wa lā yunabbi'uka miṡlu khabīr(in).

N’i ​​y’u weele, u t’i ka weelekan mɛn, n’u y’o mɛn, u fana tɛ sɔn i ka delili ma. Ani lahara loon na, u bena ban i ka siraya la ani mɔgɔ si tɛna se ka kunnafoni di i ma i n’a fɔ (Ala) min ye tiɲɛn ye.

۞ يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اَنْتُمُ الْفُقَرَاۤءُ اِلَى اللّٰهِ ۚوَاللّٰهُ هُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيْدُ

yā ayyuhan-nāsu antumul-fuqarā'u ilallāh(i), wallāhu huwal-ganiyyul-ḥamīd(u).

E, mɔgɔw! Aw le mako bɛ Ala ra; ani Ala ye Nafolotigiba ye (a mako tɛ foyi la), tanulikɛla ye.

اِنْ يَّشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَيَأْتِ بِخَلْقٍ جَدِيْدٍۚ

iy yasya' yużhibkum wa ya'ti bikhalqin jadīd(in).

N’a tun b’a fɛ, siga t’a la, a tun bena aw halaki ka danfɛn kuraw ladon (aw nɔɔ na).

وَمَا ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ بِعَزِيْزٍ

wa mā żālika ‘alallāhi bi‘azīz(in).

O fana man gɛlɛn Ala ma.

وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِّزْرَ اُخْرٰى ۗوَاِنْ تَدْعُ مُثْقَلَةٌ اِلٰى حِمْلِهَا لَا يُحْمَلْ مِنْهُ شَيْءٌ وَّلَوْ كَانَ ذَا قُرْبٰىۗ اِنَّمَا تُنْذِرُ الَّذِيْنَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَيْبِ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ ۗوَمَنْ تَزَكّٰى فَاِنَّمَا يَتَزَكّٰى لِنَفْسِهٖ ۗوَاِلَى اللّٰهِ الْمَصِيْرُ

wa lā taziru wāziratuw wizra ukhrā, wa in tad‘u muṡqalatun ilā ḥimlihā lā yuḥmal minhu syai'uw wa lau kāna żā qurbā, innamā tunżirul-lażīna yakhsyauna rabbahum bil-gaibi wa aqāmuṣ-ṣalāh(ta), wa man tazakkā fa innamā yatazakkā linafsih(ī), wa ilallāhil-maṣīr(u).

Ni jurumunkɛbaga fana tɛna tɔw ta jurumun kunko ta. Ani, ni mɔgɔ min ka jurumuw ka doni ka bon, n’a ye (mɔgɔ wɛrɛ) weele k’a ka doni ta, o doni tɛna ta hali dɔɔni, hali ni (a ye minw weele, olu ye) a somɔgɔw ye. Tiɲɛ na, minw be siran u Matigi ɲɛ (hali n’u t’a ye) ani minw be delili kɛ, i be se k’olu dɔrɔn lo lasɔmi. Mɔgɔ o mɔgɔ b’a yɛrɛ saniya, o tigi b’a yɛrɛ saniya a yɛrɛ ka nafa kosɔn. Sekɔyɔrɔ ye Ala le ye.

وَمَا يَسْتَوِى الْاَعْمٰى وَالْبَصِيْرُ ۙ

wa mā yastawil-a‘mā wal-baṣīr(u).

Fiyentɔ ni fiyentɔ tɛ kelen ye;

وَلَا الظُّلُمٰتُ وَلَا النُّوْرُۙ

wa laẓ-ẓulumātu wa lan-nūr(u).

ani a ni dibi dafanin tɛ kelen ye ni yeelen ye, .

وَلَا الظِّلُّ وَلَا الْحَرُوْرُۚ

wa laẓ-ẓillu wa lal-ḥarūr(u).

ani minw be dibi la, olu ni minw be gwan, olu tɛ kelen ye;

وَمَا يَسْتَوِى الْاَحْيَاۤءُ وَلَا الْاَمْوَاتُۗ اِنَّ اللّٰهَ يُسْمِعُ مَنْ يَّشَاۤءُ ۚوَمَآ اَنْتَ بِمُسْمِعٍ مَّنْ فِى الْقُبُوْرِ

wa mā yastawil-aḥyā'u wa lal-amwāt(u), innallāha yusmi‘u may yasyā'(u), wa mā anta bimusmi‘im man fil-qubūr(i).

ani mɔgɔ ɲanamanw ni mɔgɔ saninw tɛ (ani) kelen ye. Tiɲɛ na, Ala b’a fɛ mɔgɔ min fɛ, a b’o tigi lamɛn ani e (Muhamadu) tɛna se ka kaburu kɔnɔ mɔgɔw kɛ mɛnnikɛlaw ye.

اِنْ اَنْتَ اِلَّا نَذِيْرٌ

in anta illā nażīr(un).

Ele tɛ foyi ye ni lasɔminibaga tɛ.

اِنَّآ اَرْسَلْنٰكَ بِالْحَقِّ بَشِيْرًا وَّنَذِيْرًا ۗوَاِنْ مِّنْ اُمَّةٍ اِلَّا خَلَا فِيْهَا نَذِيْرٌ

innā arsalnāka bil-ḥaqqi basyīraw wa nażīrā(n), wa im min ummatin illā khalā fīhā nażīr(un).

Can ra, an ka i ci ni can ye, i n’a fɔ kibaru diman fɔbaga, ani lasɔminibaga. Ani, kafo kelen tun tɛ yen ni lasɔminikɛla dɔ nana.

وَاِنْ يُّكَذِّبُوْكَ فَقَدْ كَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ ۚجَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ وَبِالزُّبُرِ وَبِالْكِتٰبِ الْمُنِيْرِ

wa iy yukażżibūka faqad każżabal-lażīna min qablihim, jā'athum rusuluhum bil-bayyināti wa biz-zuburi wa bil-kitābil-munīr(i).

N’u ye ngalon tigɛ aw la, o tuma na, mɔgɔ minw tun be yen ka kɔn u ɲɛ, olu fana ye ngalon tigɛ (cidenw); tuma min na a ka cidenw nana ni kunnafoni sɔbɛw ye (kabakow), zubur ani gafe minw be ɲɛfɔli dafaninw di.

ثُمَّ اَخَذْتُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا فَكَيْفَ كَانَ نَكِيْرِ ࣖ

Ṡumma akhażtul-lażīna kafarū fakaifa kāna nakīr(i).

O tuma na, ne bena kafiriw ɲangi, o kɔ, ne ka dimi nɔɔ filɛ.

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۚ فَاَخْرَجْنَا بِهٖ ثَمَرٰتٍ مُّخْتَلِفًا اَلْوَانُهَا ۗوَمِنَ الْجِبَالِ جُدَدٌ ۢبِيْضٌ وَّحُمْرٌ مُّخْتَلِفٌ اَلْوَانُهَا وَغَرَابِيْبُ سُوْدٌ

alam tara annallāha anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa'akhrajnā bihī ṡamarātim mukhtalifan alwānuhā, wa minal-jibāli judadum bīḍuw wa khumrum mukhtalifun alwānuhā wa garābību sūd(un).

Yala aw m’a ye ko Ala ye jii jigi ka bɔ sankolo la, ani an ye yiriden sifa caaman bɔ o jii la wa? Ani kuluw cɛma, yɔrɔ gwɛmanw ni yɔrɔ wulemanw be yen minw ɲɛgɛnw tɛ kelen ye ani yɔrɔ dɔw be yen (fana) minw ka gwɛ kosɔbɛ.

وَمِنَ النَّاسِ وَالدَّوَاۤبِّ وَالْاَنْعَامِ مُخْتَلِفٌ اَلْوَانُهٗ كَذٰلِكَۗ اِنَّمَا يَخْشَى اللّٰهَ مِنْ عِبَادِهِ الْعُلَمٰۤؤُاۗ اِنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ غَفُوْرٌ

wa minan-nāsi wad-dawābbi wal-an‘āmi mukhtalifun alwānuhū każālik(a), innamā yakhsyallāha min ‘ibādihil-ulamā'(u), innallāha ‘azīzun gafūr(un).

Ani o cogo la (ani) adamadenw cɛma, danfɛn ɲɛnamaw ni bɛgɛnw cɛma, ɲɛgɛnw (ani sifaw) be yen. Ala ka baaradenw cɛma, minw be siran a ɲɛ, ulamaw dɔrɔn lo be yen. Tiɲɛ na, Ala ye sebagayatigi ye, a be yafali kɛ.

اِنَّ الَّذِيْنَ يَتْلُوْنَ كِتٰبَ اللّٰهِ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاَنْفَقُوْا مِمَّا رَزَقْنٰهُمْ سِرًّا وَّعَلَانِيَةً يَّرْجُوْنَ تِجَارَةً لَّنْ تَبُوْرَۙ

innal-lażīna yatlūna kitāballāhi wa aqāmuṣ-ṣalāta wa anfaqū mimmā razaqnāhum sirraw wa ‘alāniyatay yarjūna tijāratal lan tabūr(a).

Tiɲɛ na, minw be Ala ka kitabu kalan tuma bɛɛ, ka delili kɛ, ani an ye balo min di u ma dogo la ani kɛnɛ kan, u b’o yɔrɔ dɔ sara, u jigi be jago dɔ kan min tɛna bɔnɛ lase u ma;

لِيُوَفِّيَهُمْ اُجُوْرَهُمْ وَيَزِيْدَهُمْ مِّنْ فَضْلِهٖۗ اِنَّهٗ غَفُوْرٌ شَكُوْرٌ

liyuwaffiyahum ujūrahum wa yazīdahum min faḍlih(ī), innahū gafūrun syakūr(un).

janko Ala ye a ta sara dafa o kan, ka dɔ fara a ta nɛɛma kan. Tiɲɛ na, Ala ye yafalikɛla ye, ɲumanlɔnbaga lo.

وَالَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ مِنَ الْكِتٰبِ هُوَ الْحَقُّ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِۗ اِنَّ اللّٰهَ بِعِبَادِهٖ لَخَبِيْرٌۢ بَصِيْرٌ

wal-lażī auḥainā ilaika minal-kitābi huwal-ḥaqqu muṣaddiqal limā baina yadaih(i), innallāha bi‘ibādihī lakhabīrum baṣīr(un).

An ye min jigi i kan (Muhamadu), o ye kitabu (Alkurana) ye, o ye tiɲɛ ye, min be kitabu tɛmɛninw tiɲɛtigiya. Tiɲɛ na, Ala ye fɛn bɛɛ lɔnbaga ye, a bɛ a ka jɔnw cogoya bɛɛ ye.

ثُمَّ اَوْرَثْنَا الْكِتٰبَ الَّذِيْنَ اصْطَفَيْنَا مِنْ عِبَادِنَاۚ فَمِنْهُمْ ظَالِمٌ لِّنَفْسِهٖ ۚوَمِنْهُمْ مُّقْتَصِدٌ ۚوَمِنْهُمْ سَابِقٌۢ بِالْخَيْرٰتِ بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗذٰلِكَ هُوَ الْفَضْلُ الْكَبِيْرُۗ

Ṡumma auraṡnal-kitābal-lażīnaṣṭafainā min ‘ibādinā, fa minhum ẓālimul linafsih(ī), wa minhum muqtaṣid(un), wa minhum sābiqum bil-khairāti bi'iżnillāh(i), żālika huwal-faḍlul-kabīr(u).

O kɔ, an ye kitabu di mɔgɔ minw ma, an ye minw sugandi an ka baarakɛlaw cɛma, o kɔ, mɔgɔ dɔw tun b’u yɛrɛw tɔɔrɔ, dɔw tun be yen minw tun be cɛmancɛ la ani dɔw tun be yen minw tun be ɲuman kɛ fɔlɔ ni Ala ka sira ye. O ye nilifɛnba lo ye.

جَنّٰتُ عَدْنٍ يَّدْخُلُوْنَهَا يُحَلَّوْنَ فِيْهَا مِنْ اَسَاوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَّلُؤْلُؤًا ۚوَلِبَاسُهُمْ فِيْهَا حَرِيْرٌ

jannātu ‘adniy yadkhulūnahā yuḥallauna fīhā min asāwira min żahabiw wa lu'lu'ā(n), wa libāsuhum fīhā ḥarīr(un).

(U bena) alijɛnɛ sɔrɔ 'Adn, u bena don a kɔnɔ, u bena u yɛrɛ masiri ni sanu ni nɛgɛw ye, u ka faniw bena kɛ siliki ye yen.

وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْٓ اَذْهَبَ عَنَّا الْحَزَنَۗ اِنَّ رَبَّنَا لَغَفُوْرٌ شَكُوْرٌۙ

wa qālul-ḥamdu lillāhil-lażī ażhaba ‘annal-ḥazan(a), inna rabbanā lagafūrun syakūr(un).

O ko: «Ala tando, ale min ye dusukasi bɔ an na. Tiɲɛ na, an Matigi ye yafabaga ye, ɲumanlɔnbaga lo.

ۨالَّذِيْٓ اَحَلَّنَا دَارَ الْمُقَامَةِ مِنْ فَضْلِهٖۚ لَا يَمَسُّنَا فِيْهَا نَصَبٌ وَّلَا يَمَسُّنَا فِيْهَا لُغُوْبٌ

allażī aḥallanā dāral-muqāmati min faḍlih(ī), lā yamassunā fīhā naṣabuw wa lā yamassunā fīhā lugūb(un).

min ka an bila yɔrɔ banbari dɔ ra a ta nɛɛma ra (sankolo); o kɔnɔ, an tɛ sɛgɛ ani an tɛ sɛgɛ.”

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَهُمْ نَارُ جَهَنَّمَۚ لَا يُقْضٰى عَلَيْهِمْ فَيَمُوْتُوْا وَلَا يُخَفَّفُ عَنْهُمْ مِّنْ عَذَابِهَاۗ كَذٰلِكَ نَجْزِيْ كُلَّ كَفُوْرٍ ۚ

wal-lażīna kafarū lahum nāru jahannam(a), lā yuqḍā ‘alaihim fayamūtū wa lā yukhaffafu ‘anhum min ‘ażābihā, każālika najzī kulla kafūr(in).

Minw banna, jahanama ye olugu le ye. O tɛna halaki fɔ ka taga sa, o ta sara fana tɛna nɔgɔya o ra. O cogo le ra, an bɛ mɔgɔ o mɔgɔ mina ka ban, o tigi sara kosɛbɛ.

وَهُمْ يَصْطَرِخُوْنَ فِيْهَاۚ رَبَّنَآ اَخْرِجْنَا نَعْمَلْ صَالِحًا غَيْرَ الَّذِيْ كُنَّا نَعْمَلُۗ اَوَلَمْ نُعَمِّرْكُمْ مَّا يَتَذَكَّرُ فِيْهِ مَنْ تَذَكَّرَ وَجَاۤءَكُمُ النَّذِيْرُۗ فَذُوْقُوْا فَمَا لِلظّٰلِمِيْنَ مِنْ نَّصِيْرٍ ࣖ

wa hum yaṣṭarikhūna fīhā, rabbanā akhirjnā na‘mal ṣāliḥan gairal-lażī kunnā na‘mal(u), awalam nu‘ammirkum mā yatażakkaru fīhi man tażakkara wa jā'akumun nażīr(u), fa żūqū famā liẓ-ẓālimīna min naṣīr(in).

O ka kule jahanama kɔnɔ ko: «An Matigi, an bɔ (jahanama kɔnɔ), siga t’a ra, an bɛna kɛwale ɲumanw kɛ, minw ni an tun bɛ minw kɛ fɔlɔ, o tɛ kelen ye.» (A fɔra o ye ko) Yala an ma aw si janya, janko aw ye miiri mɔgɔ minw b’a fɛ ka miiri, hali ni lasɔminibaga dɔ nana aw fɛ wa?

اِنَّ اللّٰهَ عَالِمُ غَيْبِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اِنَّهٗ عَلِيْمٌ ۢبِذَاتِ الصُّدُوْرِ

innallāha ‘ālimu gaibis-samāwāti wal-arḍ(i), innahū ‘alīmum biżātiṣ-ṣudūr(i).

Tiɲɛ na, Ala be fɛɛn dogoninw lɔn sankolow ni dugukolo kan. Tiɲɛn na, ale lo be dusukunw bɛɛ lɔn.

هُوَ الَّذِيْ جَعَلَكُمْ خَلٰۤىِٕفَ فِى الْاَرْضِۗ فَمَنْ كَفَرَ فَعَلَيْهِ كُفْرُهٗۗ وَلَا يَزِيْدُ الْكٰفِرِيْنَ كُفْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْ اِلَّا مَقْتًا ۚوَلَا يَزِيْدُ الْكٰفِرِيْنَ كُفْرُهُمْ اِلَّا خَسَارًا

huwal-lażī ja‘alakum khalā'ifa fil-arḍ(i), faman kafara fa‘alaihi kufruh(ū), wa lā yazīdul-kāfirīna kufruhum ‘inda rabbihim illā maqtā(n), wa lā yazīdul-kāfirīna kufruhum illā khasārā(n).

Ale le ka aw kɛ kalifaw ye dugukolo kan. Mɔgɔ o mɔgɔ mana ban, (a ka banna kɔlɔlɔw) bena ben a yɛrɛ kan. Kafiriw fana bɛna dɔ fara o Matigi ta dimi kan. Kafiriw ta lanabari bɛna dɔ fara o ta bɔnɛ kan dɔrɔn.

قُلْ اَرَاَيْتُمْ شُرَكَاۤءَكُمُ الَّذِيْنَ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗاَرُوْنِيْ مَاذَا خَلَقُوْا مِنَ الْاَرْضِ اَمْ لَهُمْ شِرْكٌ فِى السَّمٰوٰتِۚ اَمْ اٰتَيْنٰهُمْ كِتٰبًا فَهُمْ عَلٰى بَيِّنَتٍ مِّنْهُۚ بَلْ اِنْ يَّعِدُ الظّٰلِمُوْنَ بَعْضُهُمْ بَعْضًا اِلَّا غُرُوْرًا

qul ara'aitum syurakā'akumul-lażīna tad‘ūna min dūnillāh(i), arūnī māżā khalaqū minal-arḍi am lahum syirkun fis-samāwāt(i), am ātaināhum kitāban fahum ‘alā bayyinatim minh(u), bal iy ya‘iduẓ-ẓālimūna ba‘ḍuhum ba‘ḍan illā gurūrā(n).

A fɔ ko: «Aw bɛ aw ka jɛnɲɔgɔn minw daali ka bɔ Ala kɔ, aw ye olugu fɔ ne ye.» O ka dugukolo yɔrɔ min dan, o yira ne ra? Walima u niin tun be sankolo danni na wa? Walima an ka kitabu dɔ di o ma janko o ye dalilu gwɛninw sɔrɔ a kɔnɔ wa? Tiɲɛn na, kojugukɛlaw, u dɔw be nanbara dɔrɔn lo layidu di tɔɔw ma.

۞ اِنَّ اللّٰهَ يُمْسِكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ اَنْ تَزُوْلَا ەۚ وَلَىِٕنْ زَالَتَآ اِنْ اَمْسَكَهُمَا مِنْ اَحَدٍ مِّنْۢ بَعْدِهٖ ۗاِنَّهٗ كَانَ حَلِيْمًا غَفُوْرًا

innallāha yumsikus-samāwāti wal-arḍa an tazūlā, wa la'in zālatā in amsakahumā min aḥadim mim ba‘dih(ī), innahū kāna ḥalīman gafūrā(n).

Tiɲɛ na, Ala be sankolow ni dugukolo mara u kana tɛmɛ; ani n’u tun be tɛmɛna, mɔgɔ si tun tɛna se k’u mara ni Ala tɛ. Tiɲɛ na, a be muɲu, a be yafa.

وَاَقْسَمُوْا بِاللّٰهِ جَهْدَ اَيْمَانِهِمْ لَىِٕنْ جَاۤءَهُمْ نَذِيْرٌ لَّيَكُوْنُنَّ اَهْدٰى مِنْ اِحْدَى الْاُمَمِۚ فَلَمَّا جَاۤءَهُمْ نَذِيْرٌ مَّا زَادَهُمْ اِلَّا نُفُوْرًاۙ

wa aqsamū billāhi jahda aimānihim la'in jā'ahum nażīrul layakūnunna ahdā min iḥdal-umam(i), falammā jā'ahum nażīrum mā zādahum illā nufūrā(n).

O bɛ kali Ala ra, ni lasɔminibaga dɔ nana o fɛ, o bɛna bilasira ka tɛmɛ siya tɔw bɛɛ kan. Nka ni lasɔminibaga dɔ nana o fɛ, o ma dɔ fara o kan, nka o y’u yɛrɛ mabɔ (tiɲɛ) la.

ۨاسْتِكْبَارًا فِى الْاَرْضِ وَمَكْرَ السَّيِّئِۗ وَلَا يَحِيْقُ الْمَكْرُ السَّيِّئُ اِلَّا بِاَهْلِهٖ ۗفَهَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّا سُنَّتَ الْاَوَّلِيْنَۚ فَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللّٰهِ تَبْدِيْلًا ەۚ وَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّتِ اللّٰهِ تَحْوِيْلًا

istikbāran fil-arḍi wa makras-sayyi'(i), wa lā yaḥīqul-makrus-sayyi'u illā bi'ahlih(ī), fahal yanẓurūna illā sunnatal-awwalīn(a), falan tajida lisunnatillāhi tabdīlā(n), wa lan tajida lisunnatillāhi taḥwīlā(n).

o ta yɛrɛbonya kosɔn dugukolo kan, ani o ta ŋaniyajuguw. Laɲini juguw bɛna kɛ mɔgɔ minw yɛrɛ ye, olugu dɔrɔn le bɛna o latigɛ. U be mɔgɔ tɛmɛninw ka labɛnw (waleyali) dɔrɔn lo kɔnɔna. O tuma na, aw tɛna yɛlɛmani foyi sɔrɔ Ala fɛ, aw fana tɛna yɛlɛmani foyi sɔrɔ Ala ka labɛnw na.

اَوَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ وَكَانُوْٓا اَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً ۗوَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيُعْجِزَهٗ مِنْ شَيْءٍ فِى السَّمٰوٰتِ وَلَا فِى الْاَرْضِۗ اِنَّهٗ كَانَ عَلِيْمًا قَدِيْرًا

awalam yasīrū fil-arḍi fa yanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim wa kānū asyadda minhum quwwah(tan), wa mā kānallāhu liyu‘jizahū min syai'in fis-samāwāti wa lā fil-arḍ(i), innahū kāna ‘alīman qadīrā(n).

Ani, yala u ma tagama dugukolo kan k’a filɛ min kɛra u ɲɛfɛ (minw ye ciden sɔsɔ), hali k’a sɔrɔ o mɔgɔw fanga tun ka bon n’u ye wa? Ani foyi tɛ se ka Ala barika dɔgɔya sankolo la, dugukolo kan. Tiɲɛn na, ale lo be koo bɛɛ lɔn, a be se koo bɛɛ la.

وَلَوْ يُؤَاخِذُ اللّٰهُ النَّاسَ بِمَا كَسَبُوْا مَا تَرَكَ عَلٰى ظَهْرِهَا مِنْ دَاۤبَّةٍ وَّلٰكِنْ يُّؤَخِّرُهُمْ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّىۚ فَاِذَا جَاۤءَ اَجَلُهُمْ فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِعِبَادِهٖ بَصِيْرًا ࣖ

wa lau yu'ākhiżullāhun-nāsa bimā kasabū mā taraka ‘alā ẓahrihā min dābbatiw wa lākiy yu'akhkhiruhum ilā ajalim musammā(n), fa iżā jā'a ajaluhum fa innallāha kāna bi‘ibādihī baṣīrā(n).

Ni Ala tun ye adamadenw ɲangi u ka kɛwale kosɔn, siga t’a la, a tun tɛna danfɛn ɲɛnama kelen to dugukolo kan, nka a tun bena (ɲagari) bila wagati dɔ la min latigɛra. Kɔfɛ, n’u ka saya sera, Ala be fɛɛn bɛɛ ye (a ka jɔnw ka cogoya).