Embrasser l'Islam, cliquez ici
Islam Al-Haq: Kurani ani Hadisi
(Islam kɛrɛnkɛrɛn)

Q.S Al-Azi ab (اَلْأَحْزَاب) - 73 Vɛrise hakɛ

(Jɛnkulu minw be ɲɔgɔn fɛ)

Qari

Murottal Audio

1

يٰٓاَيُّهَا النَّبِيُّ اتَّقِ اللّٰهَ وَلَا تُطِعِ الْكٰفِرِيْنَ وَالْمُنٰفِقِيْنَ ۗاِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلِيْمًا حَكِيْمًاۙ

yā ayyuhan-nabiyyuttaqillāha wa lā tuṭi‘il-kāfirīna wal-munāfiqīn(a), innallāha kāna ‘alīman ḥakīmā(n).

E, cira! Aw ye siran Ala ɲa, aw kana mɛnni kɛ kafiriw ni filankafow fɛ. Tiɲɛ na, Ala ye koo bɛɛ lɔnbaga ye, ani koo bɛɛ lɔnbaga ye.


2

وَّاتَّبِعْ مَا يُوْحٰىٓ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ ۗاِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرًاۙ

wattabi‘ mā yūḥā ilaika mir rabbik(a), innallāha kāna bimā ta‘malūna khabīrā(n).

ani i Matigi ka min yira i ra, i ye tugu o kɔ. Can ra, Ala b’a janto aw ta kɛwalew ra kosɛbɛ;


3

وَّتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ وَكِيْلًا

wa tawakkal ‘alallāh(i), wa kafā billāhi wakīlā(n).

ka aw jigi la Ala kan.» Ala le bɛ se k’a kɛ mɔgɔ kɔrɔsibaga ye.


4

مَا جَعَلَ اللّٰهُ لِرَجُلٍ مِّنْ قَلْبَيْنِ فِيْ جَوْفِهٖ ۚوَمَا جَعَلَ اَزْوَاجَكُمُ الّٰـِٕۤيْ تُظٰهِرُوْنَ مِنْهُنَّ اُمَّهٰتِكُمْ ۚوَمَا جَعَلَ اَدْعِيَاۤءَكُمْ اَبْنَاۤءَكُمْۗ ذٰلِكُمْ قَوْلُكُمْ بِاَفْوَاهِكُمْ ۗوَاللّٰهُ يَقُوْلُ الْحَقَّ وَهُوَ يَهْدِى السَّبِيْلَ

mā ja‘alallāhu lirajulim min qalbaini fī jaufih(ī), wa mā ja‘ala azwājakumul-lā'ī tuẓāhirūna minhunna ummahātikum, wa mā ja‘ala ad‘iyā'akum abnā'akum, żālikum qaulukum bi'afwāhikum, wallāhu yaqūlul-ḥaqqa wa huwa yahdis-sabīl(a).

Ala ma mɔgɔ kɛ dusukun fila ye a ka woo kɔnɔ; Aw ka muso minw zihar, a ma o kɛ aw bamusow ye, aw ka den minw lamɔ, a ma o kɛ aw yɛrɛ denw ye. O kumaw ye kuma dɔrɔn le ye i da ra. Ala be tiɲɛ fɔ ani a be sira (tilennin) yira.


5

اُدْعُوْهُمْ لِاٰبَاۤىِٕهِمْ هُوَ اَقْسَطُ عِنْدَ اللّٰهِ ۚ فَاِنْ لَّمْ تَعْلَمُوْٓا اٰبَاۤءَهُمْ فَاِخْوَانُكُمْ فِى الدِّيْنِ وَمَوَالِيْكُمْ ۗوَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ فِيْمَآ اَخْطَأْتُمْ بِهٖ وَلٰكِنْ مَّا تَعَمَّدَتْ قُلُوْبُكُمْ ۗوَكَانَ اللّٰهُ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا

ud‘ūhum li'ābā'ihim huwa aqsaṭu ‘indallāh(i), fa illam ta‘lamū ābā'ahum fa ikhwānukum fid-dīni wa mawālīkum, wa laisa ‘alaikum junāḥun fīmā akhṭa'tum bihī wa lākim mā ta‘ammadat qulūbukum, wa kānallāhu gafūrar raḥīmā(n).

Aw k’u weele (den minw lamɔna) n’u faw tɔgɔw ye (ka baara kɛ n’u ye); o ye tilenninya ye Ala ɲɛɛ kɔrɔ, n’aw m’u bɛw lɔn, aw k’u weele ko aw ka diinɛ balimaw n’aw balimamusow. Ani jurumun tɛ i kan n’i filila o koo la, nka (jurumu be yen) i dusukun b’a fɛ min na. Ala ye yafali ye, hinɛbaga lo.


6

اَلنَّبِيُّ اَوْلٰى بِالْمُؤْمِنِيْنَ مِنْ اَنْفُسِهِمْ وَاَزْوَاجُهٗٓ اُمَّهٰتُهُمْ ۗوَاُولُوا الْاَرْحَامِ بَعْضُهُمْ اَوْلٰى بِبَعْضٍ فِيْ كِتٰبِ اللّٰهِ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ وَالْمُهٰجِرِيْنَ اِلَّآ اَنْ تَفْعَلُوْٓا اِلٰٓى اَوْلِيَاۤىِٕكُمْ مَّعْرُوْفًا ۗ كَانَ ذٰلِكَ فِى الْكِتٰبِ مَسْطُوْرًا

an-nabiyyu aulā bil-mu'minīna min anfusihim wa azwājuhū ummahātuhum, wa ulul-arḥāmi ba‘ḍuhum aulā biba‘ḍin fī kitābillāhi minal-mu'minīna wal-muhājirīna illā an taf‘alū ilā auliyā'ikum ma‘rūfā(n), kāna żālika fil-kitābi masṭūrā(n).

Kira tun ka bon lanabagaw fɛ ka tɛmɛ u yɛrɛ kan ani a musow tun b’u bamuso ye. Mɔgɔ minw be ɲɔgɔn fɛ joli sira fɛ, olu ka jogo (cɛntatɔw) ka ca Ala ka kitabu kɔnɔ ka tɛmɛ limaniyabagaw ni muhajirinw kan, fo n’i b’a fɛ ka ɲumanya kɛ i balimaw ye (diinanmɔgɔw). O cogo la, a sɛbɛra (Ala ka) kitabu kɔnɔ.


7

وَاِذْ اَخَذْنَا مِنَ النَّبِيّٖنَ مِيْثَاقَهُمْ وَمِنْكَ وَمِنْ نُّوْحٍ وَّاِبْرٰهِيْمَ وَمُوْسٰى وَعِيْسَى ابْنِ مَرْيَمَ ۖوَاَخَذْنَا مِنْهُمْ مِّيْثَاقًا غَلِيْظًاۙ

wa iż akhażnā minan-nabiyyīna mīṡāqahum wa minka wa min nūḥiw wa ibrāhīma wa mūsā wa ‘īsabni maryam(a), wa akhażnā minhum mīṡāqan galīẓā(n).

Ani (aw hakili to a la) tuma min na an ye jɛnɲɔgɔnya ta kiraw fɛ ani ele yɛrɛ fɛ, Nuhun fɛ, ni Ibrayima fɛ, ni Musa fɛ, ani Mariyamu dencɛ Yesu fɛ, ani an ye jɛnɲɔgɔnya barikaman ta o fɛ;


8

لِّيَسْـَٔلَ الصّٰدِقِيْنَ عَنْ صِدْقِهِمْ ۚوَاَعَدَّ لِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابًا اَلِيْمًا ࣖ

liyas'alaṣ-ṣādiqīna ‘an ṣidqihim, wa a‘adda lil-kāfirīna ‘ażāban alīmā(n).

janko a ye mɔgɔ terenninw ɲininka o ta terenninya ra. A be ɲangili jugumanba dɔ di kafiriw ma.


9

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اذْكُرُوْا نِعْمَةَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ اِذْ جَاۤءَتْكُمْ جُنُوْدٌ فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِيْحًا وَّجُنُوْدًا لَّمْ تَرَوْهَا ۗوَكَانَ اللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرًاۚ

yā ayyuhal-lażīna āmanużkurū ni‘matallāhi ‘alaikum iż jā'atkum junūdun fa'arsalnā ‘alaihim rīḥaw wa junūdal lam tarauhā, wa kānallāhu bimā ta‘malūna baṣīrā(n).

Aw larabagaw! Aw ye aw hakiri to Ala ka nɛɛma na, min kɛra aw ye, tuma min na kɛlɛbolo nana aw fɛ, o kɔ, an ye sanfiɲɛ ni kɛlɛbolo dɔ ci u kan, aw tun tɛ se ka min ye. Aw bɛ min kɛ, Ala bɛ o bɛɛ ye.


10

اِذْ جَاۤءُوْكُمْ مِّنْ فَوْقِكُمْ وَمِنْ اَسْفَلَ مِنْكُمْ وَاِذْ زَاغَتِ الْاَبْصَارُ وَبَلَغَتِ الْقُلُوْبُ الْحَنَاجِرَ وَتَظُنُّوْنَ بِاللّٰهِ الظُّنُوْنَا۠ ۗ

iż jā'ūkum min fauqikum wa min asfala minkum wa iż zāgatil-abṣāru wa balagatil-qulūbul-ḥanājira wa taẓunnūna billāhiẓ-ẓunūnā.

(O ye) n’u bɔra sanfɛ ani duguma ka na i fɛ, ani n’i ɲɛɛw be yɛlɛmayɛlɛma ani n’i dusukun be sɔgɔsɔgɔra i ka kan na ani n’i be ni miiriya juguw ye Ala koo la.


11

هُنَالِكَ ابْتُلِيَ الْمُؤْمِنُوْنَ وَزُلْزِلُوْا زِلْزَالًا شَدِيْدًا

hunālikabtuliyal-mu'minūna wa zulzilū zilzālan syadīdā(n).

O yɔrɔ la, lanabagaw be kɔrɔbɔ ani u be yuguyugu (u dusukunw) ni jɔrɔnanko jugu ye.


12

وَاِذْ يَقُوْلُ الْمُنٰفِقُوْنَ وَالَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌ مَّا وَعَدَنَا اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗٓ اِلَّا غُرُوْرًا

wa iż yaqūlul-munāfiqūna wal-lażīna fī qulūbihim maraḍum mā wa‘adanallāhu wa rasūluhū illā gurūrā(n).

Ani (aw hakili to a la) tuma min na filankafow ni minw dusukun banana, olu y’a fɔ ko: «Ala n’a ka ciden ye min layidu ta an ye, o ye nanbara dɔrɔn lo ye.»


13

وَاِذْ قَالَتْ طَّاۤىِٕفَةٌ مِّنْهُمْ يٰٓاَهْلَ يَثْرِبَ لَا مُقَامَ لَكُمْ فَارْجِعُوْا ۚوَيَسْتَأْذِنُ فَرِيْقٌ مِّنْهُمُ النَّبِيَّ يَقُوْلُوْنَ اِنَّ بُيُوْتَنَا عَوْرَةٌ ۗوَمَا هِيَ بِعَوْرَةٍ ۗاِنْ يُّرِيْدُوْنَ اِلَّا فِرَارًا

wa iż qālat ṭā'ifatum minhum yā ahla yaṡriba lā muqāma lakum farji‘ū, wa yasta'żinu farīqum minhumun-nabiyya yaqūlūna inna buyūtanā ‘aurah(tun), wa mā hiya bi‘aurah(tin), iy yurīdūna illā firārā(n).

Ani (aw hakili to a la) tuma min na u ka kulu dɔ ko: "E Yasrib (Madina) mɔgɔw! Yɔrɔ tɛ aw ye, aw ka kɔsegi." Ani u dɔw ye sira ɲini kira fɛ (ka kɔsegi u ka soo) k’a fɔ ko: “Tiɲɛ na, an ka boonw dayɛlɛnin lo (kɔlɔsilikɛlaw tɛ yen).” Hali ni boonw tun ma dayɛlɛ, u tun b’a fɛ ka boli dɔrɔn.


14

وَلَوْ دُخِلَتْ عَلَيْهِمْ مِّنْ اَقْطَارِهَا ثُمَّ سُىِٕلُوا الْفِتْنَةَ لَاٰتَوْهَا وَمَا تَلَبَّثُوْا بِهَآ اِلَّا يَسِيْرًا

wa lau dukhilat ‘alaihim min aqṭārihā ṡumma su'ilul-fitnata la'ātauhā wa mā talabbaṡū bihā illā yasīrā(n).

Ni (Yasrib) binna fan bɛɛ fɛ, k’a ɲini u fɛ u ka ɲagamini kɛ, u tun b’o kɛ tiɲɛn na; o ka wagati dɔɔnin dɔrɔn le kɔnɔ.


15

وَلَقَدْ كَانُوْا عَاهَدُوا اللّٰهَ مِنْ قَبْلُ لَا يُوَلُّوْنَ الْاَدْبَارَ ۗوَكَانَ عَهْدُ اللّٰهِ مَسْـُٔوْلًا

wa laqad kānū ‘āhadullāha min qablu lā yuwallūnal-adbār(a), wa kāna ‘ahdullāhi mas'ūlā(n).

Tiɲɛ na, u tun ye layidu ta Ala ye ka kɔn k’u tɛna kɔsegi (kɔfɛ). Ani bɛnkan min kɛra ni Ala ye, o bena jateminɛ kɛ.


16

قُلْ لَّنْ يَّنْفَعَكُمُ الْفِرَارُ اِنْ فَرَرْتُمْ مِّنَ الْمَوْتِ اَوِ الْقَتْلِ وَاِذًا لَّا تُمَتَّعُوْنَ اِلَّا قَلِيْلًا

qul lay yanfa‘akumul-firāru in farartum minal-mauti awil-qatli wa iżal lā tumatta‘ūna illā qalīlā(n).

A fɔ (Muhamadu) ko: «Boli tɛ nafa foyi lase i ma, n’i be bolila saya ɲɛ walima fagali ɲɛ, ani n’o lo (i kisira saya ma) i bena diyabɔ wagati dɔɔni dɔrɔn kɔnɔ.”


17

قُلْ مَنْ ذَا الَّذِيْ يَعْصِمُكُمْ مِّنَ اللّٰهِ اِنْ اَرَادَ بِكُمْ سُوْۤءًا اَوْ اَرَادَ بِكُمْ رَحْمَةً ۗوَلَا يَجِدُوْنَ لَهُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلِيًّا وَّلَا نَصِيْرًا

qul man żal-lażī ya‘ṣimukum minallāhi in arāda bikum sū'an au arāda bikum raḥmah(tan), wa lā yajidūna lahum min dūnillāhi waliyyaw wa lā naṣīrā(n).

A fɔ ko: «Jɔn le bɛ se ka aw tanga Ala ma, ni a bɛ balawo fɛ aw ye, walama ni a bɛ hina aw ye?» O tɛna latangabaga, walama dɛmɛbaga sɔrɔ ni Ala tɛ.


18

۞ قَدْ يَعْلَمُ اللّٰهُ الْمُعَوِّقِيْنَ مِنْكُمْ وَالْقَاۤىِٕلِيْنَ لِاِخْوَانِهِمْ هَلُمَّ اِلَيْنَا ۚوَلَا يَأْتُوْنَ الْبَأْسَ اِلَّا قَلِيْلًاۙ

qad ya‘lamullāhul-mu‘awwiqīna minkum wal-qā'ilīna li'ikhwānihim halumma ilainā, wa lā ya'tūnal-ba'sa illā qalīlā(n).

Tiɲɛ na, minw be lɔ aw ni ɲɔgɔn cɛ, ani minw b’a fɔ u balimaw ye ko: “Na an fɛ,” Ala b’olu lɔn. Nka o nana kɛrɛ ra wagati dɔɔni dɔrɔn;


19

اَشِحَّةً عَلَيْكُمْ ۖ فَاِذَا جَاۤءَ الْخَوْفُ رَاَيْتَهُمْ يَنْظُرُوْنَ اِلَيْكَ تَدُوْرُ اَعْيُنُهُمْ كَالَّذِيْ يُغْشٰى عَلَيْهِ مِنَ الْمَوْتِۚ فَاِذَا ذَهَبَ الْخَوْفُ سَلَقُوْكُمْ بِاَلْسِنَةٍ حِدَادٍ اَشِحَّةً عَلَى الْخَيْرِۗ اُولٰۤىِٕكَ لَمْ يُؤْمِنُوْا فَاَحْبَطَ اللّٰهُ اَعْمَالَهُمْۗ وَكَانَ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرًا

asyiḥḥatan ‘alaikum, fa iżā jā'al-khaufu ra'aitahum yanẓurūna ilaika tadūru a‘yunuhum kal-lażī yugsyā ‘alaihi minal-maut(i), fa iżā żahabal-khaufu salaqūkum bi'alsinatin ḥidādin asyiḥḥatan ‘alal-khair(i), ulā'ika lam yu'minū fa aḥbaṭallāhu a‘mālahum, wa kāna żālika ‘alallāhi yasīrā(n).

o bɛ nɛgɛri kɛ aw ra. Ni siranya (farati) nana, i b’a ye k’u b’i filɛra ni ɲɛɛ kɔrɔtaninw ye i n’a fɔ mɔgɔw minw be sɔgɔsɔgɔra sabu u be ɲini ka sa, ani ni siranya banna, u be danga i la ni nɛɛnkunw ye minw be mɔgɔw lasun u ka koo ɲuman kɛ. Minw ma la a la, o tuma na, Ala b’u ka kɛwaliw bɔsi. O fana ka nɔgɔ Ala fɛ.


20

يَحْسَبُوْنَ الْاَحْزَابَ لَمْ يَذْهَبُوْا ۚوَاِنْ يَّأْتِ الْاَحْزَابُ يَوَدُّوْا لَوْ اَنَّهُمْ بَادُوْنَ فِى الْاَعْرَابِ يَسْاَلُوْنَ عَنْ اَنْۢبَاۤىِٕكُمْ ۗوَلَوْ كَانُوْا فِيْكُمْ مَّا قٰتَلُوْٓا اِلَّا قَلِيْلًا ࣖ

yaḥsabūnal-aḥzāba lam yażhabū, wa iy ya'til aḥzābu yawaddū lau annahum bādūna fil a‘rābi yas'alūna ‘an ambā'ikum, wa lau kānū fīkum mā qātalū illā qalīlā(n).

U b’a miiri (ko) (jɛɲɔgɔnya) kuluw ma taga, ni (jɛɲɔgɔnya) kuluw kɔsegira, siga t’a la, u b’a fɛ ka kɛ duguw kɔnɔ ni beduin arabuw ye, ka kibaruya ɲini i fɛ. Ni o tun bɛ ni aw ye, o tun tɛna kɛrɛ kɛ, fɔ wagati dɔɔnin dɔrɔn.


21

لَقَدْ كَانَ لَكُمْ فِيْ رَسُوْلِ اللّٰهِ اُسْوَةٌ حَسَنَةٌ لِّمَنْ كَانَ يَرْجُوا اللّٰهَ وَالْيَوْمَ الْاٰخِرَ وَذَكَرَ اللّٰهَ كَثِيْرًاۗ

laqad kāna lakum fī rasūlillāhi uswatun ḥasanatul liman kāna yarjullāha wal yaumal ākhira wa żakarallāha kaṡīrā(n).

Tiɲɛ na, misaliya ɲuman be Ala ka ciden kɔnɔ aw ye (o ye) minw jigi be Ala ka hinu kan ani kiti loon nali kan, ani minw be hakili to Ala la kosɔbɛ.


22

وَلَمَّا رَاَ الْمُؤْمِنُوْنَ الْاَحْزَابَۙ قَالُوْا هٰذَا مَا وَعَدَنَا اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗ وَصَدَقَ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗ ۖوَمَا زَادَهُمْ اِلَّآ اِيْمَانًا وَّتَسْلِيْمًاۗ

wa lammā ra'al-mu'minūnal-aḥzāb(a), qālū hāżā mā wa‘adanallāhu wa rasūluhū wa ṣadaqallāhu wa rasūluh(ū), wa mā zādahum illā īmānaw wa taslīmā(n).

Lanabagaw ye o (jɛɲɔgɔnw) jɛnkuluw ye tuma min na, u ko: «Ala n’a ka ciden ye layidu min ta an ye, o le ye nin ye.» Ala n’a ka ciden fana ye tiɲɛ ye. Ani o be dɔ fara u ka limaniya n’u ka silamɛya kan.


23

مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ رِجَالٌ صَدَقُوْا مَا عَاهَدُوا اللّٰهَ عَلَيْهِ ۚ فَمِنْهُمْ مَّنْ قَضٰى نَحْبَهٗۙ وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّنْتَظِرُ ۖوَمَا بَدَّلُوْا تَبْدِيْلًاۙ

minal-mu'minīna rijālun ṣadaqū mā ‘āhadullāha ‘alaih(i), faminhum man qaḍā naḥbah(ū), wa minhum may yantaẓir(u), wa mā baddalū tabdīlā(n).

Lanabagaw cɛma, mɔgɔ dɔw be yen minw b’u ka layidu dafa Ala ye. O la, mɔgɔ dɔw be ben, dɔw be yen minw be kɔnɔni kɛ ani u tɛ (u ka layidu) yɛlɛma hali dɔɔni,


24

لِّيَجْزِيَ اللّٰهُ الصّٰدِقِيْنَ بِصِدْقِهِمْ وَيُعَذِّبَ الْمُنٰفِقِيْنَ اِنْ شَاۤءَ اَوْ يَتُوْبَ عَلَيْهِمْ ۗاِنَّ اللّٰهَ كَانَ غَفُوْرًا رَّحِيْمًاۚ

liyajziyallāhuṣ-ṣādiqīna biṣidqihim wa yu‘ażżibal-munāfiqīna in syā'a au yatūba ‘alaihim, innallāha kāna gafūrar raḥīmā(n).

janko Ala ye mɔgɔ tilenninw sara u ka tilenninya kosɔn, ka filankafow ɲangi n’a sɔnna, walima n’a sɔnna u ka nimisali ma. Tiɲɛ na, Ala ye yafalikɛla ye, hinɛbaga lo.


25

وَرَدَّ اللّٰهُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِغَيْظِهِمْ لَمْ يَنَالُوْا خَيْرًا ۗوَكَفَى اللّٰهُ الْمُؤْمِنِيْنَ الْقِتَالَ ۗوَكَانَ اللّٰهُ قَوِيًّا عَزِيْزًاۚ

wa raddallāhul-lażīna kafarū bigaiẓihim lam yanālū khairā(n), wa kafallāhul-mu'minīnal-qitāl(a), wa kānallāhu qawiyyan ‘azīzā(n).

Kafiri minw ka cogoya fanin be dimi na, Ala b’olu gwɛn, bari u fana tɛ nafa foyi sɔrɔ. Ala (min be dɛmɛ don) be se ka lanabagaw bali ka kɛlɛ kɛ. Ani Ala ye Sebagayabɛɛtigi ye, Sebagayabɛɛtigi.


26

وَاَنْزَلَ الَّذِيْنَ ظَاهَرُوْهُمْ مِّنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ مِنْ صَيَاصِيْهِمْ وَقَذَفَ فِيْ قُلُوْبِهِمُ الرُّعْبَ فَرِيْقًا تَقْتُلُوْنَ وَتَأْسِرُوْنَ فَرِيْقًاۚ

wa anzalal-lażīna ẓāharūhum min ahlil-kitābi min ṣayāṣīhim wa qażafa fī qulūbihimur-ru‘ba farīqan taqtulūna wa ta'sirūna farīqā(n).

A ye kitabu mɔgɔw (Bani Quraizah) minw y’u dɛmɛ (jɛkuluw) jigi ka bɔ u ka fangabonw kɔnɔ, ka siranya don u dusukunw na. I ka o dɔw faga, ka dɔw mina.


27

وَاَوْرَثَكُمْ اَرْضَهُمْ وَدِيَارَهُمْ وَاَمْوَالَهُمْ وَاَرْضًا لَّمْ تَطَـُٔوْهَا ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرًا ࣖ

wa auraṡakum arḍahum wa diyārahum wa amwālahum wa arḍal lam taṭa'ūhā, wa kānallāhu ‘alā kulli syai'in qadīrā(n).

A y’u ka dugukolow, n’u ka boonw n’u ka bololafɛnw to aw ye, ani (o cogo kelen na) aw ma senna dugukolo min kan. Ala ye sebaga ye fɛɛn bɛɛ kan.


28

يٰٓاَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِّاَزْوَاجِكَ اِنْ كُنْتُنَّ تُرِدْنَ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا وَزِيْنَتَهَا فَتَعَالَيْنَ اُمَتِّعْكُنَّ وَاُسَرِّحْكُنَّ سَرَاحًا جَمِيْلًا

yā ayyuhan-nabiyyu qul li'azwājika in kuntunna turidnal-ḥayātad-dun-yā wa zīnatahā fa ta‘ālaina umatti‘kunna wa usarriḥkunna sarāḥan jamīlā(n).

E, cira! A fɔ i muso ye ko: «N’i b’a fɛ ka ɲɛnamaya kɛ diɲɛ kɔnɔ n’a ka faniw ye, o tuma na, na yan, n’ ka mut’ah di i ma, n’ k’i furu sa cogo ɲuman na.»


29

وَاِنْ كُنْتُنَّ تُرِدْنَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ وَالدَّارَ الْاٰخِرَةَ فَاِنَّ اللّٰهَ اَعَدَّ لِلْمُحْسِنٰتِ مِنْكُنَّ اَجْرًا عَظِيْمًا

wa in kuntunna turidnallāha wa rasūlahū wad-dāral-ākhirata fa innallāha a‘adda lil-muḥsināti minkunna ajran ‘aẓīmā(n).

Ni aw bɛ Ala n’a ka ciden fɛ, ani lahara jamana fɛ, o tuma na, Ala ye saraba dɔ labɛn aw cɛ ra minw bɛ koɲuman kɛ.


30

يٰنِسَاۤءَ النَّبِيِّ مَنْ يَّأْتِ مِنْكُنَّ بِفَاحِشَةٍ مُّبَيِّنَةٍ يُّضٰعَفْ لَهَا الْعَذَابُ ضِعْفَيْنِۗ وَكَانَ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرًا ۔

yā nisā'an-nabiyyi may ya'ti minkunna bifāḥisyatim mubayyinatiy yuḍā‘af lahal-‘ażābu ḍi‘fain(i), wa kāna żālika ‘alallāhi yasīrā(n).

E, cira musow! Aw ra mɔgɔ o mɔgɔ ka kojuguba kɛ, siga t’a la, o tigi ta ɲangi bɛna caya siɲaga fla. O fana ka nɔgɔ Ala fɛ.


31

۞ وَمَنْ يَّقْنُتْ مِنْكُنَّ لِلّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَتَعْمَلْ صَالِحًا نُّؤْتِهَآ اَجْرَهَا مَرَّتَيْنِۙ وَاَعْتَدْنَا لَهَا رِزْقًا كَرِيْمًا

wa may yaqnut minkunna lillāhi wa rasūlihī wa ta‘mal ṣāliḥan nu'tihā ajrahā marratain(i), wa a‘tadnā lahā rizqan karīmā(n).

Aw cɛma, mɔgɔ o mɔgɔ (kira musow) ka to ka Ala n’a ka ciden kanminɛ, ka kɛwale ɲumanw kɛ, siga t’a la, an bena sara fila di a ma, an bena balo ɲuman di a ma.


32

يٰنِسَاۤءَ النَّبِيِّ لَسْتُنَّ كَاَحَدٍ مِّنَ النِّسَاۤءِ اِنِ اتَّقَيْتُنَّ فَلَا تَخْضَعْنَ بِالْقَوْلِ فَيَطْمَعَ الَّذِيْ فِيْ قَلْبِهٖ مَرَضٌ وَّقُلْنَ قَوْلًا مَّعْرُوْفًاۚ

yā nisā'an-nabiyyi lastunna ka'aḥadim minan-nisā'i inittaqaitunna falā takhḍa‘na bil-qauli fa yaṭma‘al-lażī fī qalbihī maraḍuw wa qulna qaulam ma‘rūfā(n).

E, cira musow! I tɛ i n’a fɔ muso tɔw, ni i ye Alaɲasiranbaga ye. O la, kana i kunbiri gwan (i kaan nɔgɔya) kuma na walisa bana be mɔgɔ minw dusukun na, olu ka negelakow ka wuli, ani ka kuma ɲumanw fɔ.


33

وَقَرْنَ فِيْ بُيُوْتِكُنَّ وَلَا تَبَرَّجْنَ تَبَرُّجَ الْجَاهِلِيَّةِ الْاُوْلٰى وَاَقِمْنَ الصَّلٰوةَ وَاٰتِيْنَ الزَّكٰوةَ وَاَطِعْنَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ ۗاِنَّمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ لِيُذْهِبَ عَنْكُمُ الرِّجْسَ اَهْلَ الْبَيْتِ وَيُطَهِّرَكُمْ تَطْهِيْرًاۚ

wa qarna fī buyūtikunna wa lā tabarrajna tabarrujal-jāhiliyyatil-ūlā wa aqimnaṣ-ṣalāta wa ātīnaz-zakāta wa aṭi‘nallāha wa rasūlah(ū), innamā yurīdullāhu liyużhiba ‘ankumur-rijsa ahlal-baiti wa yuṭahhirakum taṭhīrā(n).

Aw ka to aw ka sow kɔnɔ, aw kana aw yɛrɛ masiri ani ka (jogo) kɛ i n’a fɔ fɔlɔfɔlɔ kunfinyamɔgɔw, ka delili kɛ, ka zaka sara ani ka Ala n’a ka ciden labato. Tiɲɛ na, Ala b’a fɛ ka jurumu bɔ i la, e Ahlul Bait, k’i saniya i n’a fɔ a be se ka kɛ cogo min na.


34

وَاذْكُرْنَ مَا يُتْلٰى فِيْ بُيُوْتِكُنَّ مِنْ اٰيٰتِ اللّٰهِ وَالْحِكْمَةِۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ لَطِيْفًا خَبِيْرًا ࣖ

ważkurna mā yutlā fī buyūtikunna min āyātillāhi wal-ḥikmah(ti), innallāha kāna laṭīfan khabīrā(n).

Ani min be kalan i ka soo kɔnɔ ka bɔ Ala ka ayataw n’a ka hakilitigiya la (i ka kira ka sunna) i hakili to o la. Tiɲɛ na, Ala ye dusuɲuman ye, a be koo bɛɛ lɔn.


35

اِنَّ الْمُسْلِمِيْنَ وَالْمُسْلِمٰتِ وَالْمُؤْمِنِيْنَ وَالْمُؤْمِنٰتِ وَالْقٰنِتِيْنَ وَالْقٰنِتٰتِ وَالصّٰدِقِيْنَ وَالصّٰدِقٰتِ وَالصّٰبِرِيْنَ وَالصّٰبِرٰتِ وَالْخٰشِعِيْنَ وَالْخٰشِعٰتِ وَالْمُتَصَدِّقِيْنَ وَالْمُتَصَدِّقٰتِ وَالصَّاۤىِٕمِيْنَ وَالصّٰۤىِٕمٰتِ وَالْحٰفِظِيْنَ فُرُوْجَهُمْ وَالْحٰفِظٰتِ وَالذّٰكِرِيْنَ اللّٰهَ كَثِيْرًا وَّالذّٰكِرٰتِ اَعَدَّ اللّٰهُ لَهُمْ مَّغْفِرَةً وَّاَجْرًا عَظِيْمًا

innal-muslimīna wal-muslimāti wal-mu'minīna wal-mu'mināti wal-qānitīna wal-qānitāti waṣ-ṣādiqīna waṣ-ṣādiqāti waṣ-ṣābirīna waṣ-ṣābirāti wal-khāsyi‘īna wal-khāsyi‘āti wal-mutaṣaddiqīna wal-mutaṣaddiqāti waṣ-ṣā'imīna waṣ-ṣā'imāti wal-ḥāfiẓīna furūjahum wal-ḥāfiẓāti waż-żākirīnallāha kaṡīraw waż-żākirāti a‘addallāhu lahum magfirataw wa ajran ‘aẓīmā(n).

Tiɲɛ na, silamɛcɛw ni musow, cɛɛw ni musow lanabagaw, cɛɛw ni musow minw be to u ka lamɛnni na, cɛɛw ni muso minw be tilen, cɛɛw ni muso minw be muɲu, cɛɛw ni muso minw majiginin lo, cɛɛw ni muso minw be saraka di, cɛɛw ni muso minw be sunɔgɔ, cɛɛw ni muso minw b’u ka bonya mara, mention of Allah has the name for them ( ani saraba.


36

وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ وَّلَا مُؤْمِنَةٍ اِذَا قَضَى اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗٓ اَمْرًا اَنْ يَّكُوْنَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ مِنْ اَمْرِهِمْ ۗوَمَنْ يَّعْصِ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ فَقَدْ ضَلَّ ضَلٰلًا مُّبِيْنًاۗ

wa mā kāna limu'miniw wa lā mu'minatin iżā qaḍallāhu wa rasūluhū amran ay yakūna lahumul-khiyaratu min amrihim, wa may ya‘ṣillāha wa rasūlahū faqad ḍalla ḍalālam mubīnā(n).

A ma bɛn fana cɛɛw ni musow lanabagaw ma, ni Ala n’a ka ciden ye sariya dɔ sigi, sugandili ( wɛrɛ) bena kɛ u ye u ka koow la. Ni mɔgɔ o mɔgɔ banna ka Ala n'a ka ciden kan bila, o tigi ye fili gwɛnin ye.


37

وَاِذْ تَقُوْلُ لِلَّذِيْٓ اَنْعَمَ اللّٰهُ عَلَيْهِ وَاَنْعَمْتَ عَلَيْهِ اَمْسِكْ عَلَيْكَ زَوْجَكَ وَاتَّقِ اللّٰهَ وَتُخْفِيْ فِيْ نَفْسِكَ مَا اللّٰهُ مُبْدِيْهِ وَتَخْشَى النَّاسَۚ وَاللّٰهُ اَحَقُّ اَنْ تَخْشٰىهُ ۗ فَلَمَّا قَضٰى زَيْدٌ مِّنْهَا وَطَرًاۗ زَوَّجْنٰكَهَا لِكَيْ لَا يَكُوْنَ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ حَرَجٌ فِيْٓ اَزْوَاجِ اَدْعِيَاۤىِٕهِمْ اِذَا قَضَوْا مِنْهُنَّ وَطَرًاۗ وَكَانَ اَمْرُ اللّٰهِ مَفْعُوْلًا

wa iż taqūlu lil-lażī an‘amallāhu ‘alaihi wa an‘amta ‘alaihi amsik ‘alaika zaujaka wattaqillāha wa tukhfī fī nafsika mallāhu mubdīhi wa takhsyan-nās(a), wallāhu aḥaqqu an takhsyāh(u), falammā qaḍā zaidum minhā waṭaran zawwajnākahā likai lā yakūna ‘alal-mu'minīna ḥarajun fī azwāji ad‘iyā'ihim iżā qaḍau minhunna waṭarā(n), wa kāna amrullāhi maf‘ūlā(n).

Ani (aw hakili to a la), tuma min na aw (Muhamadu) y’a fɔ mɔgɔ min ye, Ala ye nɛɛma kɛ min ye, ani aw (fana) ye nɛɛma kɛ a ye, ko: «I ka muso mara, ka Ala siran», k’a sɔrɔ i tun be Ala bena min yira, i tun b’o dogora i dusukun na, ani i tun be siran mɔgɔw ɲɛ, hali ni Ala tun be ni joo ye ka siran i ɲɛ. O la, tuma min na Zaid y’a ka makoɲɛfɛnw ban a muso la (a y’a furu sa), An y’i furu a ma (Zainab) walisa sɔsɔli kana kɛ lanabagaw fɛ k’u ka denmisɛnw musow (furu), ni denmisɛnw y’u ka makoɲɛfɛnw ban u ka musow la. Ala ka min latigɛ, o le bɛna dafa, sigiya t’a ra.


38

مَا كَانَ عَلَى النَّبِيِّ مِنْ حَرَجٍ فِيْمَا فَرَضَ اللّٰهُ لَهٗ ۗسُنَّةَ اللّٰهِ فِى الَّذِيْنَ خَلَوْا مِنْ قَبْلُ ۗوَكَانَ اَمْرُ اللّٰهِ قَدَرًا مَّقْدُوْرًاۙ

mā kāna ‘alan-nabiyyi min ḥarajin fīmā faraḍallāhu lah(ū), sunnatallāhi fil-lażīna khalau min qabl(u), wa kāna amrullāhi qadaram maqdūrā(n).

Ala tun ye min latigɛ a ye, sɔsɔli foyi tun tɛ o la cira fɛ. (Ala y’o latigɛ) i n’a fɔ Ala ka sunna ka cira tɛmɛninw ma. Ala ta sariya ye sariya le ye, min bɛna a kɛ, sigiya t’a ra;


39

ۨالَّذِيْنَ يُبَلِّغُوْنَ رِسٰلٰتِ اللّٰهِ وَيَخْشَوْنَهٗ وَلَا يَخْشَوْنَ اَحَدًا اِلَّا اللّٰهَ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ حَسِيْبًا

allażīna yuballigūna risālātillāhi wa yakhsyaunahū wa lā yakhsyauna aḥadan illallāh(a), wa kafā billāhi ḥasībā(n).

(o ye) minw be Ala ka cikanw lase, u be siran a ɲɛ, u tɛ siran mɔgɔ si ɲɛ fɔɔ Ala. Ala fana bɛ se jatebɔbaga ma.


40

مَا كَانَ مُحَمَّدٌ اَبَآ اَحَدٍ مِّنْ رِّجَالِكُمْ وَلٰكِنْ رَّسُوْلَ اللّٰهِ وَخَاتَمَ النَّبِيّٖنَۗ وَكَانَ اللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمًا ࣖ

mā kāna muḥammadun abā aḥadim mir rijālikum wa lākir rasūlallāhi wa khātaman-nabiyyīn(a), wa kānallāhu bikulli syai'in ‘alīmā(n).

Muhamadu tɛ aw si facɛ ye, nka ale ye Ala ka ciden ye ani kiraw ka tagamasiɲɛ ye. Ala fana ye fɛn bɛɛ lɔnbaga ye.


41

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اذْكُرُوا اللّٰهَ ذِكْرًا كَثِيْرًاۙ

yā ayyuhal-lażīna āmanużkurullāha żikran kaṡīrā(n),

Aw larabagaw! Aw ye aw hakiri to Ala ra, ka aw hakiri to (a tɔgɔ) ra i n’a fɔ aw bɛ se ka kɛ cogo min na,


42

وَّسَبِّحُوْهُ بُكْرَةً وَّاَصِيْلًا

wa sabbiḥūhu bukrataw wa aṣīlā(n).

ani aw ye a bonya sɔgɔma ni wula fɛ.


43

هُوَ الَّذِيْ يُصَلِّيْ عَلَيْكُمْ وَمَلٰۤىِٕكَتُهٗ لِيُخْرِجَكُمْ مِّنَ الظُّلُمٰتِ اِلَى النُّوْرِۗ وَكَانَ بِالْمُؤْمِنِيْنَ رَحِيْمًا

huwal-lażī yuṣallī ‘alaikum wa malā'ikatahū liyukhrijakum minaẓ-ẓulumāti ilan-nūr(i), wa kāna bil-mu'minīna raḥīmā(n).

Ale le bɛ hina aw ni a ta mɛlɛkɛw ma (a bɛ yafa ɲini aw ye), janko a ye aw bɔ dibi ra ka don yeelen na (yeelen). A fana ye makaribaga ye ka tɛmɛ lanabagaw kan.


44

تَحِيَّتُهُمْ يَوْمَ يَلْقَوْنَهٗ سَلٰمٌ ۚوَاَعَدَّ لَهُمْ اَجْرًا كَرِيْمًا

taḥiyyatuhum yauma yalqaunahū salām(un), wa a‘adda lahum ajran karīmā(n).

U (lannabagaw) ka foli min kɛra n’u y’a kunbɛn, o tun ye ko: «Salam», ani a ye sara ɲuman labɛn u ye.


45

يٰٓاَيُّهَا النَّبِيُّ اِنَّآ اَرْسَلْنٰكَ شَاهِدًا وَّمُبَشِّرًا وَّنَذِيْرًاۙ

yā ayyuhan-nabiyyu innā arsalnāka syāhidaw wa mubasysyiraw wa nażīrā(n).

E, cira! Can ra, an ka i ci ka na i kɛ seere ye, ka kɛ kibaru diman fɔbaga ye, ani lasɔminibaga ye.


46

وَّدَاعِيًا اِلَى اللّٰهِ بِاِذْنِهٖ وَسِرَاجًا مُّنِيْرًا

wa dā‘iyan ilallāhi bi'iżnihī wa sirājam munīrā(n).

ani ka kɛ Ala welebaga ye (diinan) fɛ n’a ka yamaruya ye ani i n’a fɔ yeelen min be yeelen bɔ.


47

وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِيْنَ بِاَنَّ لَهُمْ مِّنَ اللّٰهِ فَضْلًا كَبِيْرًا

wa basysyiril-mu'minīna bi'anna lahum minallāhi faḍlan kabīrā(n).

Aw ye kibaru diman fɔ lanabagaw ye ko tiɲɛ na, Ala ka nilifɛnba dɔ b’u fɛ.


48

وَلَا تُطِعِ الْكٰفِرِيْنَ وَالْمُنٰفِقِيْنَ وَدَعْ اَذٰىهُمْ وَتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ وَكِيْلًا

wa lā tuṭi‘il-kāfirīna wal-munāfiqīna wa da‘ ażāhum wa tawakkal ‘alallāh(i), wa kafā billāhi wakīlā(n).

Ani (Muhamadu) kana mɛnni kɛ o kafiriw ni filankafow fɛ, kana i janto u ka ɲagaminiw la ani k’i jigi la Ala kan. Ala le bɛ se ka kɛ latangabaga ye.


49

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا نَكَحْتُمُ الْمُؤْمِنٰتِ ثُمَّ طَلَّقْتُمُوْهُنَّ مِنْ قَبْلِ اَنْ تَمَسُّوْهُنَّ فَمَا لَكُمْ عَلَيْهِنَّ مِنْ عِدَّةٍ تَعْتَدُّوْنَهَاۚ فَمَتِّعُوْهُنَّ وَسَرِّحُوْهُنَّ سَرَاحًا جَمِيْلًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā nakaḥtumul-mu'mināti ṡumma ṭallaqtumūhunna min qabli an tamassūhunna famā lakum ‘alaihinna min ‘iddatin ta‘taddūnahā, fa matti‘ūhunna wa sarriḥūhunna sarāḥan jamīlā(n).

Aw larabagaw! N’i ​​ye muso dannabagaw furu, o kɔ, i y’u furu sa sanni i k’i yɛrɛ don u ka koow la, o tuma na, idation wagati tɛ yen u fɛ, i ka ɲi k’o jati. Nka mut'ah di u ma k'u to u ka taga sira ɲuman kan.


50

يٰٓاَيُّهَا النَّبِيُّ اِنَّآ اَحْلَلْنَا لَكَ اَزْوَاجَكَ الّٰتِيْٓ اٰتَيْتَ اُجُوْرَهُنَّ وَمَا مَلَكَتْ يَمِيْنُكَ مِمَّآ اَفَاۤءَ اللّٰهُ عَلَيْكَ وَبَنٰتِ عَمِّكَ وَبَنٰتِ عَمّٰتِكَ وَبَنٰتِ خَالِكَ وَبَنٰتِ خٰلٰتِكَ الّٰتِيْ هَاجَرْنَ مَعَكَۗ وَامْرَاَةً مُّؤْمِنَةً اِنْ وَّهَبَتْ نَفْسَهَا لِلنَّبِيِّ اِنْ اَرَادَ النَّبِيُّ اَنْ يَّسْتَنْكِحَهَا خَالِصَةً لَّكَ مِنْ دُوْنِ الْمُؤْمِنِيْنَۗ قَدْ عَلِمْنَا مَا فَرَضْنَا عَلَيْهِمْ فِيْٓ اَزْوَاجِهِمْ وَمَا مَلَكَتْ اَيْمَانُهُمْ لِكَيْلَا يَكُوْنَ عَلَيْكَ حَرَجٌۗ وَكَانَ اللّٰهُ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا

yā ayyuhan-nabiyyu innā aḥlalnā laka azwājakal-lātī ātaita ujūrahunna wa mā malakat yamīnuka mimmā afā'allāhu ‘alaika wa banāti ‘ammika wa banāti ‘ammātika wa banāti khālika wa banāti khālātikal-lātī hājarna ma‘ak(a), wamra'atam mu'minatan iw wahabat nafsahā lin-nabiyyi in arādan-nabiyyu ay yastankiḥahā, khāliṣatal laka min dūnil-mu'minīn(a), qad ‘alimnā mā faraḍnā ‘alaihim fī azwājihim wa mā malakat aimānuhum likailā yakūna ‘alaika ḥaraj(un), wa kānallāhu gafūrar raḥīmā(n).

E, cira! Tiɲɛ na, i ye muso minw di, ani baaraden minw b’i bolo, ani i ye minw sɔrɔ kɛlɛ la, Ala ye min di i ma, ani (o cogo kelen na) i facɛ balimacɛw denmusow, i facɛ balimamusow denmusow, i bamuso balimamusow denmusow, ani i denmusow, ani i denmusow, ani i denmusow, ani i denmusow, ani i denmusow, an y’u daga. muso lanabagaw minw tun b’u yɛrɛ di kira ma ni kira tun b’a fɛ k’a furu, i n’a fɔ fɛɛn kɛrɛnkɛrɛnnin dɔ aw fɛ, lanabagaw bɛɛ tɛ. An ye min ɲini u fɛ u ka musow n’u ka baaradenw koo la, an b’o lɔn ka ban walisa o kana kɛ gwɛlɛya ye aw fɛ. Ala ye yafalikɛla ye, hinɛbaga ye.


51

۞ تُرْجِيْ مَنْ تَشَاۤءُ مِنْهُنَّ وَتُـْٔوِيْٓ اِلَيْكَ مَنْ تَشَاۤءُۗ وَمَنِ ابْتَغَيْتَ مِمَّنْ عَزَلْتَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكَۗ ذٰلِكَ اَدْنٰٓى اَنْ تَقَرَّ اَعْيُنُهُنَّ وَلَا يَحْزَنَّ وَيَرْضَيْنَ بِمَآ اٰتَيْتَهُنَّ كُلُّهُنَّۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ مَا فِيْ قُلُوْبِكُمْ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَلِيْمًا حَلِيْمًا

turjī man tasyā'u wa tu'wī ilaika man tasyā'(u), wa manibtagaita mimman ‘azalta falā junāḥa ‘alaik(a), żālika adnā an taqarra a‘yunuhunna wa lā yaḥzanna wa yarḍaina bimā ātaitahunna kulluhunn(a), wallāhu ya‘lamu mā fī qulūbikum, wa kānallāhu ‘alīman ḥalīmā(n).

I be se ka (jɛɲɔgɔnya kɛ ni) mɔgɔ min ye u cɛma (i ka musow) ani (i be se fana) ka cɛɲɔgɔnya kɛ ni mɔgɔ min ye (u cɛma) i b’a fɛ. Ni aw ka muso minw bla danna, ni aw b’a fɛ ka muso min furu tuun, jurumun tɛ aw kan. O lo ka surun u ka hakilisigi ma, u tɛna dusukasi, ani i ye min di u ma, u wasanin lo o la. Fɛɛn min b'aw dusukun na, Ala b'o lɔn. Ala ye fɛn bɛɛ lɔnbaga ye, fɛn bɛɛ kantigi ye.


52

لَا يَحِلُّ لَكَ النِّسَاۤءُ مِنْۢ بَعْدُ وَلَآ اَنْ تَبَدَّلَ بِهِنَّ مِنْ اَزْوَاجٍ وَّلَوْ اَعْجَبَكَ حُسْنُهُنَّ اِلَّا مَا مَلَكَتْ يَمِيْنُكَۗ وَكَانَ اللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ رَّقِيْبًا ࣖ

lā yaḥillu lakan-nisā'u mim ba‘du wa lā an tabaddala bihinna min azwājiw wa lau a‘jabaka ḥusnuhunna illā mā malakat yamīnuk(a), wa kānallāhu ‘alā kulli syai'ir raqībā(n).

A ma daga i ye (E Muhamadu) ka muso ( wɛrɛw) furu o kɔ, walima k’u nɔnabila ni muso ( wɛrɛw ye ) ye, hali n’u ka cɛɲa b’i sama, fɔɔ (jɔɔnw) minw b’i kinin fɛ. Ala fana ye fɛn bɛɛ lɔnbaga ye.


53

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَدْخُلُوْا بُيُوْتَ النَّبِيِّ اِلَّآ اَنْ يُّؤْذَنَ لَكُمْ اِلٰى طَعَامٍ غَيْرَ نٰظِرِيْنَ اِنٰىهُ وَلٰكِنْ اِذَا دُعِيْتُمْ فَادْخُلُوْا فَاِذَا طَعِمْتُمْ فَانْتَشِرُوْا وَلَا مُسْتَأْنِسِيْنَ لِحَدِيْثٍۗ اِنَّ ذٰلِكُمْ كَانَ يُؤْذِى النَّبِيَّ فَيَسْتَحْيٖ مِنْكُمْ ۖوَاللّٰهُ لَا يَسْتَحْيٖ مِنَ الْحَقِّۗ وَاِذَا سَاَلْتُمُوْهُنَّ مَتَاعًا فَسْـَٔلُوْهُنَّ مِنْ وَّرَاۤءِ حِجَابٍۗ ذٰلِكُمْ اَطْهَرُ لِقُلُوْبِكُمْ وَقُلُوْبِهِنَّۗ وَمَا كَانَ لَكُمْ اَنْ تُؤْذُوْا رَسُوْلَ اللّٰهِ وَلَآ اَنْ تَنْكِحُوْٓا اَزْوَاجَهٗ مِنْۢ بَعْدِهٖٓ اَبَدًاۗ اِنَّ ذٰلِكُمْ كَانَ عِنْدَ اللّٰهِ عَظِيْمًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tadkhulū buyūtan-nabiyyi illā ay yu'żana lakum ilā ṭa‘āmin gaira nāẓirīna ināhu wa lākin iżā du‘ītum fadkhulū fa iżā ṭa‘imtum fantasyirū wa lā musta'nisīna liḥadīṡ(in), inna żālikum kāna yu'żin-nabiyya fayastaḥyī minkum, wallāhu lā yastaḥyī minal-ḥaqq(i), wa iżā sa'altumūhunna matā‘an fas'alūhunna miw warā'i ḥijāb(in), żālikum aṭharu liqulūbikum wa qulūbihinn(a), wa mā kāna lakum an tu'żū rasūlallāhi wa lā an tankiḥū azwājahū mim ba‘dihī abadā(n), inna żālikum kāna ‘indallāhi ‘aẓīmā(n).

Aw larabagaw! Aw kana don kira ka soow kɔnɔ fɔɔ n’u y’a to aw be dumuni kɛ k’a sɔrɔ aw ma dumuni tobi makɔnɔ. Nka n’u y’i weele, don ani n’i ye dumuni kɛ ka ban, i ka bɔ yen k’a sɔrɔ i kana baro janya. Tiɲɛ na, o lo be kira hakili ɲagami fɔɔ a (kira) be maloya i la (k’i bɔ), ani Ala tɛ maloya (ka ɲɛfɔli kɛ) min ye tiɲɛn ye. N’i ​​ye fɛɛn dɔ (mago) ɲini u fɛ (Kira musow), o tuma na, i k’o ɲini ka bɔ fani dɔ kɔfɛ. O (sira) saniyanin lo ka tɛmɛ aw dusukunw n’u dusukunw kan. I kana Ala ka ciden dusukun tɔɔrɔ ani i kana a musow furu abada (Kira sanin kɔ). Tiɲɛ na, o ye jurumunba ye Ala ɲɛɛ kɔrɔ.


54

اِنْ تُبْدُوْا شَيْـًٔا اَوْ تُخْفُوْهُ فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمًا

in tubdū syai'an au tukhfūhu fa'innallāha kāna bikulli syai'in ‘alīmā(n).

N’i ​​ye fɛɛn dɔ yira, walima k’a dogo, o tuma na, Ala ye fɛɛn bɛɛ lɔnbaga ye.


55

لَا جُنَاحَ عَلَيْهِنَّ فِيْٓ اٰبَاۤىِٕهِنَّ وَلَآ اَبْنَاۤىِٕهِنَّ وَلَآ اِخْوَانِهِنَّ وَلَآ اَبْنَاۤءِ اِخْوَانِهِنَّ وَلَآ اَبْنَاۤءِ اَخَوٰتِهِنَّ وَلَا نِسَاۤىِٕهِنَّ وَلَا مَا مَلَكَتْ اَيْمَانُهُنَّۚ وَاتَّقِيْنَ اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيْدًا

lā junāḥa ‘alaihinna fī ābā'ihinna wa lā abnā'ihinna wa lā ikhwānihinna wa lā abnā'i ikhwānihinna wa lā abnā'i akhawātihinna wa lā nisā'ihinna wa lā mā malakat aimānuhunn(a), wattaqīnallāh(a), innallāha kāna ‘alā kulli syai'in syahīdā(n).

Jurumu tɛ kira musow kan (ka ɲɔgɔn kunbɛn ni fani tɛ) n’u faaw ye, n’u dencɛw ye, n’u balimaw ye, n’u balimacɛw dencɛw ye, n’u balimamusow dencɛw ye, n’u ka musow (dannabagaw) n’u ka baaradenw ye, ani u be siran aw (nabi musow) ɲɛ Ala ɲɛ. Tiɲɛ na, Ala ye koo bɛɛ seere ye.


56

اِنَّ اللّٰهَ وَمَلٰۤىِٕكَتَهٗ يُصَلُّوْنَ عَلَى النَّبِيِّۗ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا صَلُّوْا عَلَيْهِ وَسَلِّمُوْا تَسْلِيْمًا

innallāha wa malā'ikatahū yuṣallūna ‘alan-nabiyy(i), yā ayyuhal-lażīna āmanū ṣallū ‘alaihi wa sallimū taslīmā(n).

Tiɲɛ na, Ala n’a ka mɛlɛkɛw be salat di kira ma. Aw larabagaw! Salawatlah ka kira ye ani k’a fo ni bonya ye.


57

اِنَّ الَّذِيْنَ يُؤْذُوْنَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ لَعَنَهُمُ اللّٰهُ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ وَاَعَدَّ لَهُمْ عَذَابًا مُّهِيْنًا

innal-lażīna yu'żūnallāha wa rasūlahū la‘anahumullāhu fid-dun-yā wal-ākhirati wa a‘adda lahum ‘ażābam muhīnā(n).

Tiɲɛ na, mɔgɔ minw be Ala n’a ka ciden tɔɔrɔ, Ala bena u danga diɲɛ kɔnɔ ani lahara, ka ɲangili dɔ di u ma min be maloya.


58

وَالَّذِيْنَ يُؤْذُوْنَ الْمُؤْمِنِيْنَ وَالْمُؤْمِنٰتِ بِغَيْرِ مَا اكْتَسَبُوْا فَقَدِ احْتَمَلُوْا بُهْتَانًا وَّاِثْمًا مُّبِيْنًا ࣖ

wal-lażīna yu'żūnal-mu'minīna wal-mu'mināti bigairi maktasabū faqadiḥtamalū buhtānaw wa iṡmam mubīnā(n).

Ani minw ye lanabagaw cɛmanw ni musomanw tɔɔrɔ, k’a sɔrɔ u ma jalaki foyi kɛ, o tuma na, tiɲɛn na, u ye ngalonw ni jurumun yɛrɛ yɛrɛw ta.


59

يٰٓاَيُّهَا النَّبِيُّ قُلْ لِّاَزْوَاجِكَ وَبَنٰتِكَ وَنِسَاۤءِ الْمُؤْمِنِيْنَ يُدْنِيْنَ عَلَيْهِنَّ مِنْ جَلَابِيْبِهِنَّۗ ذٰلِكَ اَدْنٰىٓ اَنْ يُّعْرَفْنَ فَلَا يُؤْذَيْنَۗ وَكَانَ اللّٰهُ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا

yā ayyuhan-nabiyyu qul li'azwājika wa banātika wa nisā'il-mu'minīna yudnīna ‘alaihinna min jalābībihinn(a), żālika adnā ay yu‘rafna falā yu'żain(a), wa kānallāhu gafūrar raḥīmā(n).

E, cira! Aw k’a fɔ aw ka musow ye, aw denmusow ani lanabagaw ka musow ye ko: «O ka fani don o fari bɛɛ ra.» O kɛra walisa mɔgɔw k’u lɔn nɔgɔman na, walisa u kana u tɔɔrɔ. Ala ye yafalikɛla ye, hinɛbaga ye.


60

۞ لَىِٕنْ لَّمْ يَنْتَهِ الْمُنٰفِقُوْنَ وَالَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌ وَّالْمُرْجِفُوْنَ فِى الْمَدِيْنَةِ لَنُغْرِيَنَّكَ بِهِمْ ثُمَّ لَا يُجَاوِرُوْنَكَ فِيْهَآ اِلَّا قَلِيْلًا

la'il lam yantahil-munāfiqūna wal-lażīna fī qulūbihim maraḍuw wal-murjifūna fil-madīnati lanugriyannaka bihim ṡumma lā yujāwirūnaka fīhā illā qalīlā(n).

Tiɲɛ na, ni filankafow, minw dusukun banana ani minw be ngalon jɛnsɛn Madina kɔnɔ, olu ma ban (ka aw tɔɔrɔ), siga t’a la, an bena ci di aw ma (aw ka kɛlɛ kɛ) n’u ye, o tuma na, u tɛna kɛ aw sigiɲɔgɔnw ye tugun (Madina kɔnɔ) fɔɔ wagati dɔɔnin, .


61

مَلْعُوْنِيْنَۖ اَيْنَمَا ثُقِفُوْٓا اُخِذُوْا وَقُتِّلُوْا تَقْتِيْلًا

mal‘ūnīn(a), ainamā ṡuqifū ukhiżū wa quttilū taqtīlā(n).

a be jalaki cogo dɔ la. Ni o ka o sɔrɔ yɔrɔ o yɔrɔ, o bɛna o mina ka o faga, o tɛ hina o ra.


62

سُنَّةَ اللّٰهِ فِى الَّذِيْنَ خَلَوْا مِنْ قَبْلُ ۚوَلَنْ تَجِدَ لِسُنَّةِ اللّٰهِ تَبْدِيْلًا

sunnatallāhi fil-lażīna khalau min qabl(u), wa lan tajida lisunnatillāhi tabdīlā(n).

I n’a fɔ Ala ka sunna min (be ɲɛsin fana) mɔgɔ minw ma, ani aw tɛna yɛlɛmani foyi sɔrɔ Ala ka sunna kɔnɔ.


63

يَسْـَٔلُكَ النَّاسُ عَنِ السَّاعَةِۗ قُلْ اِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ اللّٰهِ ۗوَمَا يُدْرِيْكَ لَعَلَّ السَّاعَةَ تَكُوْنُ قَرِيْبًا

yas'alukan-nāsu ‘anis-sā‘ah(ti), qul innamā ‘ilmuhā ‘indallāh(i), wa mā yudrīka la‘allas-sā‘ata takūnu qarībā(n).

Mɔgɔw ​​b’i ɲininga (Muhamadu) kiti loon koo la. A fɔ ko: «Laban loon lɔnniya bɛ Ala kelen le fɛ.» Ani, yala i b’a lɔn, n’a sɔrɔ kiti loon surunyana wa?


64

اِنَّ اللّٰهَ لَعَنَ الْكٰفِرِيْنَ وَاَعَدَّ لَهُمْ سَعِيْرًاۙ

innallāha la‘anal-kāfirīna wa a‘adda lahum sa‘īrā(n).

Tiɲɛ na, Ala ye kafiriw danga, ka tasuma (jahanama) labɛn u ye.


65

خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًاۚ لَا يَجِدُوْنَ وَلِيًّا وَّلَا نَصِيْرًا ۚ

khālidīna fīhā abadā(n), lā yajidūna waliyyaw wa lā naṣīrā(n).

o bɛna to yi tuma bɛɛ; latangabaga, walama dɛmɛbaga tɛna sɔrɔ o fɛ.


66

يَوْمَ تُقَلَّبُ وُجُوْهُهُمْ فِى النَّارِ يَقُوْلُوْنَ يٰلَيْتَنَآ اَطَعْنَا اللّٰهَ وَاَطَعْنَا الرَّسُوْلَا۠

yauma tuqallabu wujūhuhum fin-nāri yaqūlūna yā laitanā aṭa‘nallāha wa aṭa‘nar-rasūlā.

Loon min na u ɲɛda yɛlɛmana jahanama kɔnɔ, u bena a fɔ ko: «E, n’ tun ye Ala ka kuma mɛn, ka ciden ka kuma mɛn.»


67

وَقَالُوْا رَبَّنَآ اِنَّآ اَطَعْنَا سَادَتَنَا وَكُبَرَاۤءَنَا فَاَضَلُّوْنَا السَّبِيْلَا۠

wa qālū rabbanā innā aṭa‘nā sādatanā wa kubarā'anā fa aḍallūnas-sabīlā.

O ko: «An Matigi, tiɲɛ na, an ye an ka kuntigiw n’an ka kuntigiw mɛn, o kɔ, u y’an lafili ka bɔ sira (tilennin) kan.


68

رَبَّنَآ اٰتِهِمْ ضِعْفَيْنِ مِنَ الْعَذَابِ وَالْعَنْهُمْ لَعْنًا كَبِيْرًا ࣖ

rabbanā ātihim ḍi‘faini minal-‘ażābi wal‘anhum la‘nan kabīrā(n).

An Matigi, i ye tɔɔrɔ fla lase o ma, ka o danga ni dangaba ye.»


69

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَكُوْنُوْا كَالَّذِيْنَ اٰذَوْا مُوْسٰى فَبَرَّاَهُ اللّٰهُ مِمَّا قَالُوْا ۗوَكَانَ عِنْدَ اللّٰهِ وَجِيْهًا ۗ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā takūnū kal-lażīna āżau mūsā fa barra'ahullāhu mimmā qālū, wa kāna ‘indallāhi wajīhā(n).

Aw larabagaw! Kana kɛ i n’a fɔ minw ye Musa tɔɔrɔ, o la, Ala y’a bɔ u ka jalaki la. Ani, a ye mɔgɔ ye min lɔyɔrɔ ka bon Ala ɲɛɛ kɔrɔ.


70

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَقُوْلُوْا قَوْلًا سَدِيْدًاۙ

yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha wa qūlū qaulan sadīdā(n).

Aw larabagaw! Aw ye siran Ala ɲa, ka kumaɲumanw fɔ;


71

يُّصْلِحْ لَكُمْ اَعْمَالَكُمْ وَيَغْفِرْ لَكُمْ ذُنُوْبَكُمْۗ وَمَنْ يُّطِعِ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ فَقَدْ فَازَ فَوْزًا عَظِيْمًا

yuṣliḥ lakum a‘mālakum wa yagfir lakum żunūbakum, wa may yuṭi‘illāha wa rasūlahū faqad fāza fauzan ‘aẓīmā(n).

Siga t’a la, Ala bena aw ka kɛwalew fisaya ani k’aw ka jurumuw yafa aw ma. Ni mɔgɔ o mɔgɔ ka Ala n’a ka ciden kan mina, o tigi bɛ se sɔrɔ ni seba ye.


72

اِنَّا عَرَضْنَا الْاَمَانَةَ عَلَى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَالْجِبَالِ فَاَبَيْنَ اَنْ يَّحْمِلْنَهَا وَاَشْفَقْنَ مِنْهَا وَحَمَلَهَا الْاِنْسَانُۗ اِنَّهٗ كَانَ ظَلُوْمًا جَهُوْلًاۙ

innā ‘araḍnal-amānata ‘alas-samāwāti wal-arḍi fa abaina ay yaḥmilnahā wa asyfaqna minhā wa ḥamalahal-insān(u), innahū kāna ẓalūman jahūlā(n).

Tiɲɛ na, an ye cikan dɔ di sankolow ni dugukolow ni kuluw ma; nka bɛɛ tun be sigasiga ka cikan ta ani u tun be hami k’u tɛna a ta (a tun ka gwɛlɛ), o la, adamadenw lo tun be cikan ta. Can lo, adamadenw ye tilenbaliyakow ni nalomanw lo ye kosɔbɛ;


73

لِّيُعَذِّبَ اللّٰهُ الْمُنٰفِقِيْنَ وَالْمُنٰفِقٰتِ وَالْمُشْرِكِيْنَ وَالْمُشْرِكٰتِ وَيَتُوْبَ اللّٰهُ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ وَالْمُؤْمِنٰتِۗ وَكَانَ اللّٰهُ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا ࣖ

liyu‘ażżiballāhul-munāfiqīna wal-munāfiqāti wal-musyrikīna wal-musyrikāti wa yatūballāhu ‘alal-mu'minīna wal-mu'mināt(i), wa kānallāhu gafūrar raḥīmā(n).

janko Ala ye filankafow ɲangi, cɛw ni musow, mushiriw, cɛw ni musow; ani lanabaga cɛmanw ni musomanw ka nimisa, Ala bena sɔn o ma. Ala ye yafalikɛla ye, hinɛbaga ye.