Embrasser l'Islam, cliquez ici
Islam Al-Haq: Kurani ani Hadisi
(Islam kɛrɛnkɛrɛn)

Q.S Al-Haji (اَلْحَجّ) - 78 Vɛrise hakɛ

(Hiji)

Qari

Murottal Audio

1

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوْا رَبَّكُمْۚ اِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَيْءٌ عَظِيْمٌ

yā ayyuhan-nāsuttaqū rabbakum, inna zalzalatas-sā‘ati syai'un ‘aẓīm(un).

E, mɔgɔw! Aw ye siran aw ta Ala ɲa; Tiɲɛn na, Apokalipisi ka kabako (lon) ye (ko) belebeleba ye.


2

يَوْمَ تَرَوْنَهَا تَذْهَلُ كُلُّ مُرْضِعَةٍ عَمَّآ اَرْضَعَتْ وَتَضَعُ كُلُّ ذَاتِ حَمْلٍ حَمْلَهَا وَتَرَى النَّاسَ سُكٰرٰى وَمَا هُمْ بِسُكٰرٰى وَلٰكِنَّ عَذَابَ اللّٰهِ شَدِيْدٌ

yauma taraunahā tażhalu kullu murḍi‘atin ‘ammā arḍa‘at wa taḍa‘u kullu żāti ḥamlin ḥamlahā wa taran-nāsa sukārā wa mā hum bisukārā wa lākinna ‘ażāballāhi syadīd(un).

(Aw k’aw hakili to a la) loon min na aw bena (yɛrɛyɛrɛ) ye, muso minw bɛɛ be sin di u deenw ma, u bena to k’u janto u ka deenw na, ani muso kɔnɔma bɛɛ bena a kɔnɔtiɲɛ, ani aw bena mɔgɔw ye dɔrɔmintɔ, hali ni tiɲɛ na, u ma dɔrɔmin, nka Ala ka ɲangili ka gwɛlɛ kosɔbɛ.


3

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُّجَادِلُ فِى اللّٰهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَّيَتَّبِعُ كُلَّ شَيْطٰنٍ مَّرِيْدٍۙ

wa minan-nāsi may yujādilu fillāhi bigairi ‘ilmiw wa yattabi‘u kulla syaiṭānim marīd(in).

Ani adamadenw cɛma, mɔgɔ dɔw be yen minw be sɔsɔli kɛ Ala koo la k’a sɔrɔ u tɛ lɔnniya sɔrɔ ani u be tugu jinɛ juguw dɔrɔn lo kɔ.


4

كُتِبَ عَلَيْهِ اَنَّهٗ مَنْ تَوَلَّاهُ فَاَنَّهٗ يُضِلُّهٗ وَيَهْدِيْهِ اِلٰى عَذَابِ السَّعِيْرِ

kutiba ‘alaihi annahū man tawallāhu fa annahū yuḍilluhū wa yahdīhi ilā ‘ażābis-sa‘īr(i).

(Sutana ta fan fɛ), a fɔra ko ni mɔgɔ o mɔgɔ bɛ teriya kɛ ni a ye, o tigi bɛna o tigi lafili, k’a bila jahanama ɲangili ra.


5

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنْ كُنْتُمْ فِيْ رَيْبٍ مِّنَ الْبَعْثِ فَاِنَّا خَلَقْنٰكُمْ مِّنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُّطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ مِنْ مُّضْغَةٍ مُّخَلَّقَةٍ وَّغَيْرِ مُخَلَّقَةٍ لِّنُبَيِّنَ لَكُمْۗ وَنُقِرُّ فِى الْاَرْحَامِ مَا نَشَاۤءُ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّى ثُمَّ نُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوْٓا اَشُدَّكُمْۚ وَمِنْكُمْ مَّنْ يُّتَوَفّٰى وَمِنْكُمْ مَّنْ يُّرَدُّ اِلٰٓى اَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْلَا يَعْلَمَ مِنْۢ بَعْدِ عِلْمٍ شَيْـًٔاۗ وَتَرَى الْاَرْضَ هَامِدَةً فَاِذَآ اَنْزَلْنَا عَلَيْهَا الْمَاۤءَ اهْتَزَّتْ وَرَبَتْ وَاَنْۢبَتَتْ مِنْ كُلِّ زَوْجٍۢ بَهِيْجٍ

yā ayyuhan-nāsu in kuntum fī raibim minal-ba‘ṡi fa innā khalaqnākum min turābin ṡumma min nuṭfatin ṡumma min ‘alaqatin ṡumma mim muḍgatim mukhallaqatiw wa gairi mukhallaqatil linubayyina lakum, wa nuqirru fil-arḥāmi mā nasyā'u ilā ajalim musamman ṡumma nukhrijukum ṭiflan ṡumma litablugū asyuddakum, wa minkum may yutawaffā wa minkum may yuraddu ilā arżalil-‘umuri likailā ya‘lama ba‘da ‘ilmin syai'ā(n), wa taral-arḍa hāmidatan fa iżā anzalnā ‘alaihal-mā'ahtazzat wa rabat wa ambatat min kulli zaujim bahīj(in).

E, mɔgɔw! N’aw be sigasiga (kununi loon na), o tuma na, an y’aw dan ka bɔ buguri la, ka sɔrɔ ka bɔ jikuru dɔ la, ka sɔrɔ ka bɔ joli kuru dɔ la, ka sɔrɔ ka bɔ sogo kuru dɔ la min dafanin lo ani min dafanin tɛ, walisa an k’a ɲɛfɔ aw ye; ani An y’aw sigi kɔnɔbara la ka kɛɲɛ n’an sago ye fɔɔ ka taga se wagati latigɛnin dɔ ma, o kɔ, an y’aw bɔ i n’a fɔ denmisɛnw, o kɔ, (dɔni dɔɔni) aw sera mɔgɔkɔrɔbaya ma, ani aw dɔw sara ani (dɔw) kɔsegira ka kɔrɔya kosɔbɛ (kɔrɔya), fɔɔ a tun tɛ foyi lɔn tugun. Ani i b’a ye ko dugukolo jalen lo, o kɔ, n’an ye jii (sanji) jigi a kan, dugukolo be ɲɛnamaya kɛ ka sɛnɛfɛnw sɔrɔ ani ka falenfɛn ɲuman sifa caaman falen (yiriw).


6

ذٰلِكَ بِاَنَّ اللّٰهَ هُوَ الْحَقُّ وَاَنَّهٗ يُحْيِ الْمَوْتٰى وَاَنَّهٗ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ۙ

Żālika bi'annallāha huwal-ḥaqqu wa annahū yuḥyil-mautā wa annahū ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

O sababu ye ko tiɲɛ na, Ala, ale lo ye tiɲɛ ye ani tiɲɛ na, ale lo be fɛɛn o fɛɛn sara, ale lo be ɲɛnamaya di o ma, ani tiɲɛ na, ale lo ye sebaga ye fɛɛn bɛɛ kan.


7

وَّاَنَّ السَّاعَةَ اٰتِيَةٌ لَّا رَيْبَ فِيْهَاۙ وَاَنَّ اللّٰهَ يَبْعَثُ مَنْ فِى الْقُبُوْرِ

wa annas-sā‘ata ātiyatul lā raiba fīhā, wa annallāha yab‘aṡu man fil-qubūr(i).

Ani tiɲɛ na, (kiti loon) bena na tiɲɛn na, siga t’o la; ani tiɲɛ na, mɔgɔ o mɔgɔ be kaburu kɔnɔ, Ala bena o tigi lakunu.


8

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُّجَادِلُ فِى اللّٰهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَّلَا هُدًى وَّلَا كِتٰبٍ مُّنِيْرٍ ۙ

wa minan-nāsi may yujādilu fillāhi bigairi ‘ilmiw wa lā hudaw wa lā kitābim munīr(in).

Ani adamadenw cɛma, mɔgɔ dɔw be yen minw be sɔsɔli kɛ Ala koo la k’a sɔrɔ lɔnniya t’u fɛ, k’a sɔrɔ u tɛ bilasira ani gafe (jirali) tɛ yen min be yeelen di.


9

ثَانِيَ عِطْفِهٖ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ لَهٗ فِى الدُّنْيَا خِزْيٌ وَّنُذِيْقُهٗ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ عَذَابَ الْحَرِيْقِ

Ṡāniya ‘iṭfihī liyuḍilla ‘an sabīlillāh(i), lahū fid-dun-yā khizyuw wa nużīquhū yaumal-qiyāmati ‘ażābal-ḥarīq(i).

K’a to a b’a fan fɛ (ni kuncɛbaya ye) ka mɔgɔw lafili ka bɔ Ala ka sira kan. A tun maloyara diɲɛ kɔnɔ, ani sukununi loon na, an bena jahanama tɔɔrɔ jeninin nɛnɛ di a ma.


10

ذٰلِكَ بِمَا قَدَّمَتْ يَدٰكَ وَاَنَّ اللّٰهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِّلْعَبِيْدِ ࣖ

Żālika bimā qaddamat yadāka wa annallāha laisa biẓallāmil lil-‘abīd(i).

(A bɛna a fɔ a ye ko): «O kɛra i bolo fila ka kɛwale minw kɛra ka kɔn, Ala tɛ a ka jɔnw tɔɔrɔ abada.»


11

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّعْبُدُ اللّٰهَ عَلٰى حَرْفٍۚ فَاِنْ اَصَابَهٗ خَيْرُ ِۨاطْمَئَنَّ بِهٖۚ وَاِنْ اَصَابَتْهُ فِتْنَةُ ِۨانْقَلَبَ عَلٰى وَجْهِهٖۗ خَسِرَ الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةَۗ ذٰلِكَ هُوَ الْخُسْرَانُ الْمُبِيْنُ

wa minan-nāsi may ya‘budullāha ‘alā ḥarf(in), fa in aṣābahū khairuniṭma'anna bih(ī), wa in aṣābathu fitnatuninqalaba ‘alā wajhih(ī), khasirad-dun-yā wal-ākhirah(ta), żālika huwal-khusrānul-mubīn(u).

Mɔgɔ dɔw fana bɛ Ala bato dan na dɔrɔn; o la, n’a ye jogo ɲuman sɔrɔ, a be wasa, ni kɔrɔbɔli dɔ y’a sɔrɔ, a be kɔsegi. A be tunu duniɲa nin kɔnɔ ani saya kɔ. O lo ye bɔnɛ yɛrɛ yɛrɛ ye.


12

يَدْعُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَضُرُّهٗ وَمَا لَا يَنْفَعُهٗۗ ذٰلِكَ هُوَ الضَّلٰلُ الْبَعِيْدُ ۚ

yad‘ū min dūnillāhi mā lā yaḍurruhū wa mā lā yanfa‘uh(ū), żālika huwaḍ-ḍalālul-ba‘īd(u).

A be fɛɛn wɛrɛ weele min tɛ Ala ye, min tɛ se ka balawo lase mɔgɔ ma, min tɛ (fana) nafa lase a ma. O ye yɔrɔjan ye.


13

يَدْعُوْا لَمَنْ ضَرُّهٗٓ اَقْرَبُ مِنْ نَّفْعِهٖۗ لَبِئْسَ الْمَوْلٰى وَلَبِئْسَ الْعَشِيْرُ

yad‘ū laman ḍarruhū aqrabu min naf‘ih(ī), labi'sal-maulā wa labi'sal-‘asyīr(u).

A be fɛɛn dɔ weele min ka kasaara (tiɲɛn) ka surun a nafa la. Tiɲɛn na, a ka jugu i n’a fɔ dɛmɛbaga ani a ka jugu i n’a fɔ teri.


14

اِنَّ اللّٰهَ يُدْخِلُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۗ اِنَّ اللّٰهَ يَفْعَلُ مَا يُرِيْدُ

innallāha yudkhilul-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti jannātin tajrī min taḥtihal-anhār(u), innallāha yaf‘alu mā yurīd(u).

(Tiɲɛ na,) Minw lara a ra, ka kɛwali ɲumanw kɛ, Ala bɛna olugu don nankɔw kɔnɔ, bajiw bɛ woyo minw jukɔrɔ. Tiɲɛ na, Ala b’a sago kɛ.


15

مَنْ كَانَ يَظُنُّ اَنْ لَّنْ يَّنْصُرَهُ اللّٰهُ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ فَلْيَمْدُدْ بِسَبَبٍ اِلَى السَّمَاۤءِ ثُمَّ لْيَقْطَعْ فَلْيَنْظُرْ هَلْ يُذْهِبَنَّ كَيْدُهٗ مَا يَغِيْظُ

man kāna yaẓunnu allay yanṣurahullāhu fid-dun-yā wal-ākhirati falyamdud bisababin ilas-samā'i ṡummalyaqṭa‘ falyanẓur hal yużhibanna kaiduhū mā yagīẓ(u).

Mɔgɔ o mɔgɔ b’a miiri ko Ala tɛna ale (Muhamadu) dɛmɛ diɲɛ ni lahara, o tigi ka juru dɔ sama ka taga se sanbon ma,) ka sɔrɔ ka (a yɛrɛ) siri, o kɔ, a ka miiri k’a filɛ n’a ka nanbara be se ka min b’a tɔɔrɔ, o bɔ yen.


16

وَكَذٰلِكَ اَنْزَلْنٰهُ اٰيٰتٍۢ بَيِّنٰتٍۙ وَّاَنَّ اللّٰهَ يَهْدِيْ مَنْ يُّرِيْدُ

wa każālika anzalnāhu āyātim bayyināt(in), wa annallāha yahdī may yurīd(u).

O cogo la, an y’a jigi (alikurana) min ye ayati yɛrɛ yɛrɛw ye; Tiɲɛ na, ni min b'a fɛ, Ala b'o tigi bilasira.


17

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَالَّذِيْنَ هَادُوْا وَالصَّابِـِٕيْنَ وَالنَّصٰرٰى وَالْمَجُوْسَ وَالَّذِيْنَ اَشْرَكُوْٓا ۖاِنَّ اللّٰهَ يَفْصِلُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيْدٌ

innal-lażīna āmanū wal-lażīna hādū waṣ-ṣābi'īna wan-naṣārā wal-majūsa wal-lażīna asyrakū, innallāha yafṣilu bainahum yaumal-qiyāmah(ti), innallāha ‘alā kulli syai'in syahīd(un).

Tiɲɛ na, lanabagaw cɛma, yahutuw cɛma, sabiw cɛma, kerecɛnw cɛma, ani jinamoriyakɛlaw cɛma, siga t’a la, Ala bɛna kiti tigɛ u ni ɲɔgɔn cɛ lafiyalon na. Tiɲɛ na, Ala ye koo bɛɛ seere ye.


18

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ يَسْجُدُ لَهٗ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَمَنْ فِى الْاَرْضِ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُ وَالنُّجُوْمُ وَالْجِبَالُ وَالشَّجَرُ وَالدَّوَاۤبُّ وَكَثِيْرٌ مِّنَ النَّاسِۗ وَكَثِيْرٌ حَقَّ عَلَيْهِ الْعَذَابُۗ وَمَنْ يُّهِنِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ مُّكْرِمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ يَفْعَلُ مَا يَشَاۤءُ ۩ۗ

alam tara annallāha yasjudu lahū man fis-samāwāti wa man fil-arḍi wasy-syamsu wal-qamaru wan-nujūmu wal-jibālu wasy-syajaru wad-dawābbu wa kaṡīrum minan-nās(i), wa kaṡīrun ḥaqqa ‘alaihil-‘ażāb(u), wa may yuhinillāhu famā lahū mim mukrim(in), innallāha yaf‘alu mā yasyā'(u).

Yala i t’a lɔn ko mɔgɔ o mɔgɔ be sankolo la ani dugukolo kan, o be Ala kunbiri gwan, ani tile, kalo, lolow, kuluw, yiriw, kongosogo minw be yɛlɛmayɛlɛma ani mɔgɔ caaman wa? Nka mɔgɔ caaman (mɔgɔ) ka kan ni ɲangili ye. Ala ka mɔgɔ o mɔgɔ nɛni, mɔgɔ si tɛna o tigi bonya. Tiɲɛ na, fɛɛn o fɛɛn b’a fɛ, Ala b’o kɛ.


19

۞ هٰذَانِ خَصْمٰنِ اخْتَصَمُوْا فِيْ رَبِّهِمْ فَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا قُطِّعَتْ لَهُمْ ثِيَابٌ مِّنْ نَّارٍۗ يُصَبُّ مِنْ فَوْقِ رُءُوْسِهِمُ الْحَمِيْمُ ۚ

hāżāni khaṣmānikhtaṣamū fī rabbihim fal-lażīna kafarū quṭṭi‘at lahum ṡiyābum min nār(in), yuṣabbu min fauqi ru'ūsihimul-ḥamīm(u).

O ye kulu fila ye (lannabagaw ni lannabaliw) minw be kɛlɛ la, u be kɛlɛ la u ka Ala koo la. O la, minw ma la a la, faniw bena dilan u ye ka bɔ tasuma na (jahanama). Ka jii wulinin bɔn u kuun na.


20

يُصْهَرُ بِهٖ مَا فِيْ بُطُوْنِهِمْ وَالْجُلُوْدُ ۗ

yuṣharu bihī mā fī buṭūnihim wal-julūd(u).

Ni (jii wulinin) ye, min b’u kɔnɔ n’u fari la, a bena o tiɲɛ.


21

وَلَهُمْ مَّقَامِعُ مِنْ حَدِيْدٍ

wa lahum maqāmi‘u min ḥadīd(in).

Ani (ɲangili) ye nɛgɛ gosi ye o fɛ.


22

كُلَّمَآ اَرَادُوْٓا اَنْ يَّخْرُجُوْا مِنْهَا مِنْ غَمٍّ اُعِيْدُوْا فِيْهَا وَذُوْقُوْا عَذَابَ الْحَرِيْقِ ࣖ

kullamā arādū ay yakhrujū minhā min gammin u‘īdū fīhā, wa żūqū ‘ażābal-ḥarīq(i).

Tuma o tuma n’u b’a fɛ ka bɔ a kɔnɔ (jahanama) tɔɔrɔ kosɔn, u be kɔsegi (kokura) a kɔnɔ. (A fɔra o ye ko: «Aw ye nin tɔɔrɔ jeninin nɛnɛ!»


23

اِنَّ اللّٰهَ يُدْخِلُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ يُحَلَّوْنَ فِيْهَا مِنْ اَسَاوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَّلُؤْلُؤًاۗ وَلِبَاسُهُمْ فِيْهَا حَرِيْرٌ

innallāha yudkhilul-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru yuḥallauna fīhā min asāwira min żahabiw wa lu'lu'ā(n), wa libāsuhum fīhā ḥarīr(un).

Can ra, minw lara a ra, ka koɲuman kɛ, Ala bɛna olugu don nankɔw kɔnɔ, jiw bɛ woyo minw jukɔrɔ. O yɔrɔ la, u tun b’u masiri ni sanu bololafɛnw ye ani luluw, u ka faniw tun dilanna ni fani ye.


24

وَهُدُوْٓا اِلَى الطَّيِّبِ مِنَ الْقَوْلِۚ وَهُدُوْٓا اِلٰى صِرَاطِ الْحَمِيْدِ

wa hudū ilaṭ-ṭayyibi minal-qaul(i), wa hudū ilā ṣirāṭil-ḥamīd(i).

U tun be bilasira kuma ɲuman na ani u tun be bilasira (Ala ka) tanuli sira kan.


25

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَيَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَالْمَسْجِدِ الْحَرَامِ الَّذِيْ جَعَلْنٰهُ لِلنَّاسِ سَوَاۤءً ۨالْعَاكِفُ فِيْهِ وَالْبَادِۗ وَمَنْ يُّرِدْ فِيْهِ بِاِلْحَادٍۢ بِظُلْمٍ نُّذِقْهُ مِنْ عَذَابٍ اَلِيْمٍ ࣖ

innal-lażīna kafarū wa yaṣuddūna ‘an sabīlillāhi wal-masjidil-ḥarāmil-lażī ja‘alnāhu lin-nāsi sawā'anil-‘ākifu fīhi wal-bād(i), wa may yurid fīhi bi'ilḥādim biẓulmin nużiqhu min ‘ażābin alīm(in).

Tiɲɛ na, minw ye kafiriw ye, minw be (adamadenw) bali ka bɔ Ala ka sira la, ani ka bɔ misiriba la, an ye min dayɛlɛ adamadenw bɛɛ ye, a ka kɛ sigibaga ye wo, walima mɔgɔ minw bɔra kɛnɛma, ani mɔgɔ o mɔgɔ b’a fɛ ka kojugu kɛ a kɔnɔ, an bena ɲangili jugu dɔ kɛ u la.


26

وَاِذْ بَوَّأْنَا لِاِبْرٰهِيْمَ مَكَانَ الْبَيْتِ اَنْ لَّا تُشْرِكْ بِيْ شَيْـًٔا وَّطَهِّرْ بَيْتِيَ لِلطَّاۤىِٕفِيْنَ وَالْقَاۤىِٕمِيْنَ وَالرُّكَّعِ السُّجُوْدِ

wa iż bawwa'nā li'ibrāhīma makānal-baiti allā tusyrik bī syai'aw wa ṭahhir baitiya liṭ-ṭā'ifīna wal-qā'imīna war-rukka‘is-sujūd(i).

Ani (aw hakili to a la), tuma min na an ye Ibrahima bila Ala ka soo kɔnɔ (an y’a fɔ ko) «Aw kana foyi fara ne kan, ka ne ka soo saniya tawaf kɛbagaw ye, ani batobagaw ani minw be yɛlɛ ani sujudu kɛbagaw ye.»


27

وَاَذِّنْ فِى النَّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوْكَ رِجَالًا وَّعَلٰى كُلِّ ضَامِرٍ يَّأْتِيْنَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيْقٍ ۙ

wa ażżin fin-nāsi bil-ḥajji ya'tūka rijālaw wa ‘alā kulli ḍāmiriy ya'tīna min kulli fajjin ‘amīq(in).

Ani ka mɔgɔw weele ka na hiji kɛ, u bena na i fɛ senna, walima ka yɛlɛ ɲɔgɔmɛ misɛn bɛɛ kan, u bena bɔ yɔrɔjanw bɛɛ la.


28

لِّيَشْهَدُوْا مَنَافِعَ لَهُمْ وَيَذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ فِيْٓ اَيَّامٍ مَّعْلُوْمٰتٍ عَلٰى مَا رَزَقَهُمْ مِّنْۢ بَهِيْمَةِ الْاَنْعَامِۚ فَكُلُوْا مِنْهَا وَاَطْعِمُوا الْبَاۤىِٕسَ الْفَقِيْرَ ۖ

liyasyhadū manāfi‘a lahum wa yażkurusmallāhi fī ayyāmim ma‘lūmātin ‘alā mā razaqahum mim bahīmatil-an‘ām(i), fa kulū minhā wa aṭ‘imul-bā'isal-faqīr(a).

Walisa u ka se ka nafa sifa caaman seereya u ye ani u ka se ka Ala tɔgɔ fɔ loon latigɛninw na, a ye balo min di u ma bɛgɛnw cogoya la. O la, aw k’a dɔ dumu ani (a yɔrɔ tɔ kelen) k’a di fantanw ni fantanw ma u k’a dumu.


29

ثُمَّ لْيَقْضُوْا تَفَثَهُمْ وَلْيُوْفُوْا نُذُوْرَهُمْ وَلْيَطَّوَّفُوْا بِالْبَيْتِ الْعَتِيْقِ

Ṡummal yaqḍū tafaṡafahum wal yūfū nużūrahum wal yaṭṭawwafū bil-baitil-‘atīq(i).

O kɔ, u ka nɔgɔ bɔ (min b’u fari la), k’u ka kali dafa ani ka tawaf kɛ bon kɔrɔ lamini na (Baitullah).


30

ذٰلِكَ وَمَنْ يُّعَظِّمْ حُرُمٰتِ اللّٰهِ فَهُوَ خَيْرٌ لَّهٗ عِنْدَ رَبِّهٖۗ وَاُحِلَّتْ لَكُمُ الْاَنْعَامُ اِلَّا مَا يُتْلٰى عَلَيْكُمْ فَاجْتَنِبُوا الرِّجْسَ مِنَ الْاَوْثَانِ وَاجْتَنِبُوْا قَوْلَ الزُّوْرِ ۙ

Żālika wa may yu‘aẓẓim ḥurumātillāhi fa huwa khairul lahū ‘inda rabbih(ī), wa uḥillat lakumul-an‘āmu illā mā yutlā ‘alaikum fajtanibur-rijsa minal-auṡāni wajtanibū qaulaz-zūr(i).

O ɲɔgɔn lo (Ala ka cikan). Mɔgɔ o mɔgɔ be bonya la fɛɛn kan Ala ɲɛɛ kɔrɔ (hurumat), o ka fisa n’a ye a Matigi ɲɛɛ kɔrɔ. A daganin lo aw bɛgɛnw bɛɛ ye, fɔɔ minw ɲɛfɔra aw ye (haram), o tuma na, aw ye aw yɛrɛ mabɔ boli nɔgɔninw batoli la, ka aw yɛrɛ mabɔ ngalon kumaw na.


31

حُنَفَاۤءَ لِلّٰهِ غَيْرَ مُشْرِكِيْنَ بِهٖۗ وَمَنْ يُّشْرِكْ بِاللّٰهِ فَكَاَنَّمَا خَرَّ مِنَ السَّمَاۤءِ فَتَخْطَفُهُ الطَّيْرُ اَوْ تَهْوِيْ بِهِ الرِّيْحُ فِيْ مَكَانٍ سَحِيْقٍ

Ḥunafā'a lillāhi gaira musyrikīna bih(ī), wa may yusyrik billāhi fa ka'annamā kharra minas-samā'i fa takhṭafuhuṭ-ṭairu au tahwī bihir-rīḥu fī makānin saḥīq(in).

(Batoli) kɛ ni kɔnɔgwɛ ye Ala ma, k’a sɔrɔ i ma jɛn n’a ye. Ni mɔgɔ min ye Ala jɛnɲɔgɔn don, o tigi bɛna kɛ i n’a fɔ a benna ka bɔ sankolo ra, kɔnɔ dɔ k’a minɛ, walima fɔɲɔ k’a ta ka taga yɔrɔjan.


32

ذٰلِكَ وَمَنْ يُّعَظِّمْ شَعَاۤىِٕرَ اللّٰهِ فَاِنَّهَا مِنْ تَقْوَى الْقُلُوْبِ

Żālika wa may yu‘aẓẓim sya‘ā'irallāhi fa innahā min taqwal-qulūb(i).

O ɲɔgɔn lo (Ala ka cikan). Ni mɔgɔ o mɔgɔ bɛ Ala ta tagamasiyɛnw bonya, o tigi bɛ bɔ Alaɲasiran le ra.


33

لَكُمْ فِيْهَا مَنَافِعُ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّى ثُمَّ مَحِلُّهَآ اِلَى الْبَيْتِ الْعَتِيْقِ ࣖ

lakum fīhā manāfi‘u ilā ajalim musamman ṡumma maḥilluhā ilal-baitil-‘atīq(i).

Aw fɛ (hadyu bɛgɛnw) nafa caaman be yen, fɔɔ ka taga se wagati latigɛnin ma, o tuma na, fagayɔrɔ be Baitul Atiq (Baitullah) lamini na.


34

وَلِكُلِّ اُمَّةٍ جَعَلْنَا مَنْسَكًا لِّيَذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ عَلٰى مَا رَزَقَهُمْ مِّنْۢ بَهِيْمَةِ الْاَنْعَامِۗ فَاِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ فَلَهٗٓ اَسْلِمُوْاۗ وَبَشِّرِ الْمُخْبِتِيْنَ ۙ

wa likulli ummatin ja‘alnā mansakal liyażkurusmallāhi ‘alā mā razaqahum mim bahīmatil-an‘ām(i), fa ilāhukum ilāhuw wāḥidun fa lahū aslimū, wa basysyiril-mukhbitīn(a).

An ye fagali (saraka) fɔ jama bɛɛ ye, walisa u ka se ka Ala tɔgɔ fɔ, Ala ye balo min di u ma bɛgɛnw cogoya la. O la, i ka Ala ye Sebɛɛtigi Ala ye, o la, i k’i yɛrɛ di a ma. Ani k’a (Muhamadu) kibaro diiman lase mɔgɔ minw ma, minw be kolo (Ala) ye.


35

الَّذِيْنَ اِذَا ذُكِرَ اللّٰهُ وَجِلَتْ قُلُوْبُهُمْ وَالصّٰبِرِيْنَ عَلٰى مَآ اَصَابَهُمْ وَالْمُقِيْمِى الصَّلٰوةِۙ وَمِمَّا رَزَقْنٰهُمْ يُنْفِقُوْنَ

allażīna iżā żukirallāhu wajilat qulūbuhum waṣ-ṣābirīna ‘alā mā aṣābahum wal-muqīmiṣ-ṣalāh(ti), wa mimmā razaqnāhum yunfiqūn(a).

(o ye) minw dusukun be yɛrɛyɛrɛ ni Ala tɔgɔ fɔra, minw be muɲu min be kɛ u la, minw be delili kɛ ani minw be an ye balo min di u ma, o dɔ be bɔ o la.


36

وَالْبُدْنَ جَعَلْنٰهَا لَكُمْ مِّنْ شَعَاۤىِٕرِ اللّٰهِ لَكُمْ فِيْهَا خَيْرٌۖ فَاذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهَا صَوَاۤفَّۚ فَاِذَا وَجَبَتْ جُنُوْبُهَا فَكُلُوْا مِنْهَا وَاَطْعِمُوا الْقَانِعَ وَالْمُعْتَرَّۗ كَذٰلِكَ سَخَّرْنٰهَا لَكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

wal-budna ja‘alnāhā lakum min sya‘ā'irillāhi lakum fīhā khair(un), fażkurusmallāhi ‘alaihā ṣawāff(a), fa iżā wajabat junūbuhā fa kulū minhā wa aṭ‘imul-qāni‘a wal-mu‘tarr(a), każālika sakhkharnāhā lakum la‘allakum tasykurūn(a).

An ye nin ɲɔgɔmɛw kɛ Ala ka diinɛ cikan dɔ ye aw ye, aw bena ɲumanya caaman sɔrɔ u la. O la, aw ka Ala tɔgɔ fɔ (n’aw b’a fɛ k’a faga) k’aw lɔnin to (ani senw sirinin lo). O kɔ, n’a benna (sa), o kɔ, i b’a dɔ dumu k’a di mɔgɔ min ma, min wasanin lo a bolo (a ma ɲini) ani min ɲininga. O cogo ra, an ka (ɲɔgɔmɛw) majigi aw kɔrɔ, janko aw ye barikada.


37

لَنْ يَّنَالَ اللّٰهَ لُحُوْمُهَا وَلَا دِمَاۤؤُهَا وَلٰكِنْ يَّنَالُهُ التَّقْوٰى مِنْكُمْۗ كَذٰلِكَ سَخَّرَهَا لَكُمْ لِتُكَبِّرُوا اللّٰهَ عَلٰى مَا هَدٰىكُمْ ۗ وَبَشِّرِ الْمُحْسِنِيْنَ

lay yanālallāha luḥūmuhā wa lā dimā'uhā wa lākiy yanāluhut-taqwā minkum, każālika sakhkharahā lakum litukabbirullāha ‘alā mā hadākum, wa basysyiril-muḥsinīn(a).

(Saraka bɛgɛn) sogo n’a joli tɛna se Ala ma abada, nka min be se a ma, o ye i ka Alako ye. O cogo la, a y’a bila aw ka mara kɔnɔ walisa aw ka se ka Ala bonya a ka ɲɛminɛli min di aw ma. Ani, kibaro diiman lase mɔgɔw ma minw be koo ɲuman kɛ.


38

۞ اِنَّ اللّٰهَ يُدَافِعُ عَنِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْاۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ خَوَّانٍ كَفُوْرٍ ࣖ

innallāha yudāfi‘u ‘anil-lażīna āmanū, innallāha lā yuḥibbu kulla khawwānin kafūr(in).

Can ra, Ala bɛ lanabagaw lafasa. Tiɲɛ na, mɔgɔ min be janfa kɛ, ka ban a ka dugawu la, o tigi man di Ala ye.


39

اُذِنَ لِلَّذِيْنَ يُقَاتَلُوْنَ بِاَنَّهُمْ ظُلِمُوْاۗ وَاِنَّ اللّٰهَ عَلٰى نَصْرِهِمْ لَقَدِيْرٌ ۙ

użina lil-lażīna yuqātalūna bi'annahum ẓulimū, wa innallāha ‘alā naṣrihim laqadīr(un).

A daganin lo (ka kɛlɛ) minw be kɛlɛ la, bari tiɲɛn na, u ye kojugu kɛ u la. Tiɲɛ na, Sebagayabɛɛtigi Ala bena u dɛmɛ;


40

ۨالَّذِيْنَ اُخْرِجُوْا مِنْ دِيَارِهِمْ بِغَيْرِ حَقٍّ اِلَّآ اَنْ يَّقُوْلُوْا رَبُّنَا اللّٰهُ ۗوَلَوْلَا دَفْعُ اللّٰهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَّهُدِّمَتْ صَوَامِعُ وَبِيَعٌ وَّصَلَوٰتٌ وَّمَسٰجِدُ يُذْكَرُ فِيْهَا اسْمُ اللّٰهِ كَثِيْرًاۗ وَلَيَنْصُرَنَّ اللّٰهُ مَنْ يَّنْصُرُهٗۗ اِنَّ اللّٰهَ لَقَوِيٌّ عَزِيْزٌ

allażīna ukhrijū min diyārihim bigairi ḥaqqin illā ay yaqūlū rabbunallāh(u), wa lau lā daf‘ullāhin-nāsa ba‘ḍahum biba‘ḍil lahuddimat ṣawāmi‘u wa biya‘uw wa ṣalawātuw wa masājidu yużkaru fīhasmullāhi kaṡīrā(n), wa layanṣurannallāhu may yanṣuruh(ū), innallāha laqawiyyun ‘azīz(un).

(o ye) mɔgɔw minw gwɛnna ka bɔ u ka duguw la k’a sɔrɔ kuun t’o la, k’a sɔrɔ u y’a fɔ dɔrɔn ko: “An Matigi ye Ala ye.” Ni Ala tun ma ban (fariyako la) adamaden dɔw fɛ mɔgɔ wɛrɛw fɛ, kerecɛnw ka monasitɛriw, legiliziw, yahutuw ka batosow ani misiriw tun bena tiɲɛ, Ala tɔgɔ be fɔ minw kɔnɔ tuma caaman na. Minw b’a ka (diinan) dɛmɛ, Ala bena olu dɛmɛ siga t’a la. Tiɲɛ na, Ala ye Sebagayabɛɛtigi ye, Sebagayabɛɛtigi.


41

اَلَّذِيْنَ اِنْ مَّكَّنّٰهُمْ فِى الْاَرْضِ اَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتَوُا الزَّكٰوةَ وَاَمَرُوْا بِالْمَعْرُوْفِ وَنَهَوْا عَنِ الْمُنْكَرِۗ وَلِلّٰهِ عَاقِبَةُ الْاُمُوْرِ

allażīna im makkannāhum fil-arḍi aqāmuṣ-ṣalāta wa ātawuz-zakāta wa amarū bil-ma‘rūfi wa nahau ‘anil-munkar(i), wa lillāhi ‘āqibatul-umūr(i).

(O ye) minw, n’an ye lɔyɔrɔ di u ma dugukolo kan, u tun bena delili kɛ, ka zaka sara, ka yamaruya di u ma u ka koɲuman kɛ, ka kojugu bali, ani koo bɛɛ be kɔsegi Ala ma.


42

وَاِنْ يُّكَذِّبُوْكَ فَقَدْ كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوْحٍ وَّعَادٌ وَّثَمُوْدُ ۙ

wa iy yukażżibūka faqad każżabat qablahum qaumu nūḥiw wa ‘āduw wa ṡamūd(u).

Ni o (mushirikw) ye ngalon tigɛ i (Muhamadu) la, mɔgɔ minw tun be yen ka kɔn u ɲɛ, olu fana ye ngalon tigɛ a ka cidenw na.


43

وَقَوْمُ اِبْرٰهِيْمَ وَقَوْمُ لُوْطٍ ۙ

wa qaumu ibrāhīma wa qaumu lūṭ(in).

ani (o cogo kelen na) Ibrayima ka mɔgɔw ni Luti ka mɔgɔw,


44

وَّاَصْحٰبُ مَدْيَنَۚ وَكُذِّبَ مُوْسٰى فَاَمْلَيْتُ لِلْكٰفِرِيْنَ ثُمَّ اَخَذْتُهُمْۚ فَكَيْفَ كَانَ نَكِيْرِ

wa aṣḥābu madyan(a), wa kużżiba mūsā fa amlaitu lil-kāfirīna ṡumma akhażtuhum, fa kaifa kāna nakīr(i).

ani Madiya dugumɔgɔw. Musa (fana) fana ye ngalon tigɛ, nka ne ye nɛɛma wagati di kafiriw ma, o kɔ, ne y’u tɔɔrɔ, o kɔ, ne ka tɔɔrɔ tun ka bon cogo di.


45

فَكَاَيِّنْ مِّنْ قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَا وَهِيَ ظَالِمَةٌ فَهِيَ خَاوِيَةٌ عَلٰى عُرُوْشِهَاۖ وَبِئْرٍ مُّعَطَّلَةٍ وَّقَصْرٍ مَّشِيْدٍ

fa ka'ayyim min qaryatin ahlaknāhā wa hiya ẓālimatun fa hiya khāwiyatun ‘alā ‘urūsyihā, wa bi'rim mu‘aṭṭalatiw wa qaṣrim masyīd(in).

O la, an ye jamana joli lo tiɲɛ sabu u ka (jamanadenw) tun be cogo tilenbali la, fɔɔ boonw benna ani (joli) kɔlɔnw bilala ani masaso janw tun be (mɔgɔ tɛ yen).


46

اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَتَكُوْنَ لَهُمْ قُلُوْبٌ يَّعْقِلُوْنَ بِهَآ اَوْ اٰذَانٌ يَّسْمَعُوْنَ بِهَاۚ فَاِنَّهَا لَا تَعْمَى الْاَبْصَارُ وَلٰكِنْ تَعْمَى الْقُلُوْبُ الَّتِيْ فِى الصُّدُوْرِ

afalam yasīrū fil-arḍi fa takūna lahum qulūbuy ya‘qilūna bihā au āżānuy yasma‘ūna bihā, fa innahā lā ta‘mal-abṣāru wa lākin ta‘mal-qulūbul-latī fiṣ-ṣudūr(i).

O la, yala u ma deli ka tagama dugukolo kan, walisa u dusukunw (hakiliw) ka se ka faamuyali kɛ, u tulow ka mɛnni kɛ wa? Tiɲɛn na, ɲɛɛw tɛ fiyentɔ ye, nka min be fiyentɔya kɛ, o ye dusukun ye min be disi la.


47

وَيَسْتَعْجِلُوْنَكَ بِالْعَذَابِ وَلَنْ يُّخْلِفَ اللّٰهُ وَعْدَهٗۗ وَاِنَّ يَوْمًا عِنْدَ رَبِّكَ كَاَلْفِ سَنَةٍ مِّمَّا تَعُدُّوْنَ

wa yasta‘jilūnaka bil-‘ażābi wa lay yukhlifallāhu wa‘dah(ū), wa inna yauman ‘inda rabbika ka'alfi sanatim mimmā ta‘uddūn(a).

Ani u b’a ɲini i fɛ (Muhamadu) i ka ɲangili teliya, hali ni Ala tɛna a ka layidu tiɲɛ. Tiɲɛ na, loon kelen i Matigi fɛ, o be i n’a fɔ saan waa kelen, ka kɛɲɛ n’i ka jatebɔ ye.


48

وَكَاَيِّنْ مِّنْ قَرْيَةٍ اَمْلَيْتُ لَهَا وَهِيَ ظَالِمَةٌ ثُمَّ اَخَذْتُهَاۚ وَاِلَيَّ الْمَصِيْرُ ࣖ

wa ka'ayyim min qaryatin amlaitu lahā wa hiya ẓālimatun ṡumma akhażtuhā, wa ilayyal-maṣīr(u).

Ne ye jamana joli lo bila kɔfɛ, bari u sigibagaw ye tilenbaliyakow kɛ, o kɔ, ne y’u ɲangi, ani (fɛn bɛɛ) kɔsegi ne lo fɛ.


49

قُلْ يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنَّمَآ اَنَا۠ لَكُمْ نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ ۚ

qul yā ayyuhan-nāsu innamā ana lakum nażīrum mubīn(un).

A fɔ (Muhamadu) ko: «E mɔgɔw! Tiɲɛ na, ne (cira) aw fɛ ka kɛ lasɔmini gwɛnin ye.»


50

فَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّرِزْقٌ كَرِيْمٌ

fal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti lahum magfiratuw wa rizqun karīm(un).

O la, minw lara, ka kɛwale ɲumanw kɛ, olu bena yafa sɔrɔ ani ka balo ɲuman sɔrɔ.


51

وَالَّذِيْنَ سَعَوْا فِيْٓ اٰيٰتِنَا مُعٰجِزِيْنَ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَحِيْمِ

wal-lażīna sa‘au fī āyātinā mu‘ājizīna ulā'ika aṣḥābul-jaḥīm(i).

Nka minw b’a ɲini ka An ka vɛrisew kɛlɛ n’a laɲini ye ka barika dɔgɔya (lannaya nege), olu le ye Jahim jahanama sigibagaw ye.


52

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَّسُوْلٍ وَّلَا نَبِيٍّ اِلَّآ اِذَا تَمَنّٰىٓ اَلْقَى الشَّيْطٰنُ فِيْٓ اُمْنِيَّتِهٖۚ فَيَنْسَخُ اللّٰهُ مَا يُلْقِى الشَّيْطٰنُ ثُمَّ يُحْكِمُ اللّٰهُ اٰيٰتِهٖۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ ۙ

wa mā arsalnā min qablika mir rasūliw wa lā nabiyyin illā iżā tamannā alqasy-syaiṭānu fī umniyyatih(ī), fa yansakhullāhu mā yulqisy-syaiṭānu ṡumma yuḥkimullāhu āyātih(ī), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

An ma ciden wala kira ci ka kɔn i ɲɛ (Muhamadu), nka ni nege tun b’a la, Sutana fana tun be kɔrɔbɔliw don a nege kɔnɔ. Nka sitanɛ ye min don a kɔnɔ, Ala bena o bɔ yen, Ala bena a ka ayataw fanga bonya. Ala ye ko bɛɛ lɔnbaga ye, ko bɛɛ lɔnbaga lo.


53

لِّيَجْعَلَ مَا يُلْقِى الشَّيْطٰنُ فِتْنَةً لِّلَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌ وَّالْقَاسِيَةِ قُلُوْبُهُمْۗ وَاِنَّ الظّٰلِمِيْنَ لَفِيْ شِقَاقٍۢ بَعِيْدٍ ۙ

liyaj‘ala mā yulqisy-syaiṭānu fitnatal lil-lażīna fī qulūbihim maraḍuw wal-qāsiyati qulūbuhum, wa innaẓ-ẓālimīna lafī syiqāqim ba‘īd(in).

A (Ala) b’a fɛ ka Sutana ka kɔrɔbɔli kɛ kɔrɔbɔli ye bana be minw dusukun na ani minw dusukun ka gwɛlɛ. Minw ye kojugukɛbagaw ye, olugu bɛ ɲɔgɔn sɔsɔra can ra;


54

وَّلِيَعْلَمَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ اَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ فَيُؤْمِنُوْا بِهٖ فَتُخْبِتَ لَهٗ قُلُوْبُهُمْۗ وَاِنَّ اللّٰهَ لَهَادِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

wa liya‘lamal-lażīna ūtul-‘ilma annahul-ḥaqqu mir rabbika fa yu'minū bihī fa tukhbita lahū qulūbuhum, wa innallāha lahādil-lażīna āmanū ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

ani walisa lɔnniya dira minw ma, u ka la a la ko (alikurana) ye tiɲɛ ye ka bɔ i Matigi fɛ, o tuma na, u be la a la ani u dusukunw be kolo a ma. Tiɲɛ na, mɔgɔ minw lara sira tilennin na, Ala le ye u bilasirabaga ye.


55

وَلَا يَزَالُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا فِيْ مِرْيَةٍ مِّنْهُ حَتّٰى تَأْتِيَهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً اَوْ يَأْتِيَهُمْ عَذَابُ يَوْمٍ عَقِيْمٍ

wa lā yazālul-lażīna kafarū fī miryatim minhu ḥattā ta'tiyahumus-sā‘atu bagtatan au ya'tiyahum ‘ażābu yaumin ‘aqīm(in).

Kafiriw tun be sigasiga o la tuma bɛɛ (alikurana), fɔɔ ka taga se (u ka saya) wagati ma yɔrɔnin kelen, walima kiti loon ka ɲangili ka se u ma.


56

اَلْمُلْكُ يَوْمَىِٕذٍ لِّلّٰهِ ۗيَحْكُمُ بَيْنَهُمْۗ فَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ فِيْ جَنّٰتِ النَّعِيْمِ

al-mulku yauma'iżil lillāh(i), yaḥkumu bainahum, fal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti fī jannātin na‘īm(i).

O loon na, fanga be Ala fɛ, ale lo be kiti tigɛ u ni ɲɔgɔn cɛ. O la, minw lara a la ani u be koo ɲumanw kɛ, olu bena kɛ alijɛnɛ kɔnɔ min fanin be ninsɔndiya la.


57

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا فَاُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ عَذَابٌ مُّهِيْنٌ ࣖ

wal-lażīna kafarū wa każżabū bi'āyātinā fa ulā'ika lahum ‘ażābum muhīn(un).

Minw banna, k'an ka ayaaw sɔsɔ, olu bena ɲangili majiginin dɔ sɔrɔ.


58

وَالَّذِيْنَ هَاجَرُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ثُمَّ قُتِلُوْٓا اَوْ مَاتُوْا لَيَرْزُقَنَّهُمُ اللّٰهُ رِزْقًا حَسَنًاۗ وَاِنَّ اللّٰهَ لَهُوَ خَيْرُ الرّٰزِقِيْنَ

wal-lażīna hājarū fī sabīlillāhi ṡumma qutilū au mātū layarzuqannahumullāhu rizqan ḥasanā(n), wa innallāha lahuwa khairur-rāziqīn(a).

Minw bɛ taga sigi Ala sira ra, o kɔfɛ, o ka faga, walima ka sa, tiɲɛ na, Ala bɛna hɛɛrɛ di o ma (sankolo). Tiɲɛ na, Ala le ye balo ɲuman dibaga ye.


59

لَيُدْخِلَنَّهُمْ مُّدْخَلًا يَّرْضَوْنَهٗۗ وَاِنَّ اللّٰهَ لَعَلِيْمٌ حَلِيْمٌ

layudkhilannahum mudkhalay yarḍaunah(ū), wa innallāha la‘alīmun ḥalīm(un).

Tiɲɛ na, a (Ala) bena u don donyɔrɔ la (sankolo) min ka di u ye. Tiɲɛ na, Ala ye koo bɛɛ lɔnbaga ye, yafabaga lo.


60

۞ ذٰلِكَ وَمَنْ عَاقَبَ بِمِثْلِ مَا عُوْقِبَ بِهٖ ثُمَّ بُغِيَ عَلَيْهِ لَيَنْصُرَنَّهُ اللّٰهُ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَعَفُوٌّ غَفُوْرٌ

Żālika wa man ‘āqaba bimiṡli mā ‘ūqiba bihī ṡumma bugiya ‘alaihi layanṣurannahullāh(u), innallāha la‘afuwwun gafūr(un).

O la, ni mɔgɔ o mɔgɔ ye tɔɔrɔ min sɔrɔ, o sara ka kɛɲɛ n’o ye, o kɔ, u y’a tɔɔrɔ (kokura), siga t’a la, Ala bena a dɛmɛ. Tiɲɛ na, Ala ye yafali ye, a be yafa.


61

ذٰلِكَ بِاَنَّ اللّٰهَ يُوْلِجُ الَّيْلَ فِى النَّهَارِ وَيُوْلِجُ النَّهَارَ فِى الَّيْلِ وَاَنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌۢ بَصِيْرٌ

Żālika bi'annallāha yūlijul-laila fin-nahāri wa yūlijun-nahāra fil-laili wa annallāha samī‘um baṣīr(un).

O cogo la, bari Ala (sebaga) be suu kɛ tile ye, tile be kɛ suu ye ani tiɲɛn na, Ala ye koo bɛɛ mɛnbaga ye, fɛɛn bɛɛ yebaga ye.


62

ذٰلِكَ بِاَنَّ اللّٰهَ هُوَ الْحَقُّ وَاَنَّ مَا يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ هُوَ الْبَاطِلُ وَاَنَّ اللّٰهَ هُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيْرُ

Żālika bi'annallāha huwal-ḥaqqu wa anna mā yad‘ūna min dūnihī huwal-bāṭilu wa annallāha huwal-‘aliyyul-kabīr(u).

O cogo la, (Ala ka bonya) be sɔrɔ Ala le kosɔn, ale lo ye (Ala) tiɲɛ ye. U be fɛɛn o fɛɛn weele k’a bɔ a la, o ye ngalon ye, ani tiɲɛ na, Ala lo ye fɛnba ye, ale lo ye fɛnba ye.


63

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۖ فَتُصْبِحُ الْاَرْضُ مُخْضَرَّةًۗ اِنَّ اللّٰهَ لَطِيْفٌ خَبِيْرٌ ۚ

alam tara annallāha anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa tuṣbiḥul-arḍu mukhḍarrah(tan), innallāha laṭīfun khabīr(un).

Yala aw m’a kɔrɔsi ko Ala be jii (sanji) jigi ka bɔ sankolo la, walisa dugukolo ka kɛ binkɛnɛman ye wa? Tiɲɛ na, Ala ye cegu ye, a be koo bɛɛ lɔn.


64

لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَاِنَّ اللّٰهَ لَهُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيْدُ ࣖ

lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa innallāha lahuwal-ganiyyul-ḥamīd(u).

Fɛn o fɛn bɛ sankolo ra, ani dugukolo kan, o bɛɛ ye ale ta le ye. Tiɲɛ na, Ala ye nafolotigiba ye, a tandobaga lo.


65

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ سَخَّرَ لَكُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ وَالْفُلْكَ تَجْرِيْ فِى الْبَحْرِ بِاَمْرِهٖۗ وَيُمْسِكُ السَّمَاۤءَ اَنْ تَقَعَ عَلَى الْاَرْضِ اِلَّا بِاِذْنِهٖۗ اِنَّ اللّٰهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ

alam tara annallāha sakhkhara lakum mā fil-arḍi wal-fulka tajrī fil-baḥri bi'amrih(ī), wa yumsikus-samā'a an taqa‘a ‘alal-arḍi illā bi'iżnih(ī), innallāha bin-nāsi lara'ūfur raḥīm(un).

Yala aw m’a kɔrɔsi ko dugukolo kan fɛɛn minw be yen ani kurun minw be tagama baji kan, Ala y’u bila aw (adamadenw) ka mara kɔnɔ a ka cifɔni fɛ wa? Ani, a be sankolow bali ka ben dugukolo kan, fɔɔ n’a y’a to? Tiɲɛ na, Ala ye hinɛbaga ye, hinɛbaga ye adamadenw na.


66

وَهُوَ الَّذِيْٓ اَحْيَاكُمْ ۖ ثُمَّ يُمِيْتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيْكُمْۗ اِنَّ الْاِنْسَانَ لَكَفُوْرٌ

wa huwal-lażī aḥyākum, ṡumma yumītukum ṡumma yuḥyīkum, innal-insāna lakafūr(un).

Ani ale le ka ɲanamaya di aw ma, ka sɔrɔ k’aw faga, ka sɔrɔ ka aw lakunu (lakununi loon na). Tiɲɛn na, adamadenw ye ɲumanlɔnbaliw ye kosɔbɛ.


67

لِكُلِّ اُمَّةٍ جَعَلْنَا مَنْسَكًا هُمْ نَاسِكُوْهُ فَلَا يُنَازِعُنَّكَ فِى الْاَمْرِ وَادْعُ اِلٰى رَبِّكَۗ اِنَّكَ لَعَلٰى هُدًى مُّسْتَقِيْمٍ

likulli ummatin ja‘alnā mansakan hum nāsikūhu falā yunāzi‘unnaka fil-amri wad‘u ilā rabbik(a), innaka la‘alā hudam mustaqīm(in).

An ye sariya dɔ sigi siya kelen kelen bɛɛ ye, u ka kan ka min kɛ, o la, a ma bɛn u ka sɔsɔli kɛ n’i ye o koo la (sariya) ani k’u weele i ka Matigi fɛ. Tiɲɛ na, ele (Muhamadu) be sira tilennin kan.


68

وَاِنْ جَادَلُوْكَ فَقُلِ اللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ

wa in jādalūka fa qulillāhu a‘lamu bimā ta‘malūn(a).

Ni o ka sɔsɔri kɛ ni aw ye, aw ye a fɔ ko: «Aw bɛ min kɛ, Ala le ka o lɔn.»


69

اَللّٰهُ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ فِيْمَا كُنْتُمْ فِيْهِ تَخْتَلِفُوْنَ

allāhu yaḥkumu bainakum yaumal-qiyāmati fīmā kuntum fīhi takhtalifūn(a).

Ala bɛna kiti tigɛ aw ni ɲɔgɔn cɛ lafiyalon na, aw tun bɛ min sɔsɔra ka tɛmɛ.


70

اَلَمْ تَعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا فِى السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِۗ اِنَّ ذٰلِكَ فِيْ كِتٰبٍۗ اِنَّ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرٌ

alam ta‘lam annallāha ya‘lamu mā fis-samā'i wal-arḍ(i), inna żālika fī kitāb(in), inna żālika ‘alallāhi yasīr(un).

Fɛɛn minw be sankolow ni dugukolo kan, aw m’a lɔn wa? Tiɲɛn na, o koo be sɔrɔ gafe dɔ kɔnɔ ka ban (Lauh Mahfuzh). Tiɲɛ na, o koo ka nɔgɔ Ala fɛ kosɛbɛ.


71

وَيَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهٖ سُلْطٰنًا وَّمَا لَيْسَ لَهُمْ بِهٖ عِلْمٌ ۗوَمَا لِلظّٰلِمِيْنَ مِنْ نَّصِيْرٍ

wa ya‘budūna min dūnillāhi mā lam yunazzil bihī sulṭānaw wa mā laisa lahum bihī ‘ilm(un), wa mā liẓ-ẓālimīna min naṣīr(in).

U be batoli wɛrɛ kɛ min tɛ Ala ye, k’a sɔrɔ u tɛ ni lɔnniya ye o koo la. Dɛmɛbaga tɛ kojugukɛbagaw fɛ.


72

وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيٰتُنَا بَيِّنٰتٍ تَعْرِفُ فِيْ وُجُوْهِ الَّذِيْنَ كَفَرُوا الْمُنْكَرَۗ يَكَادُوْنَ يَسْطُوْنَ بِالَّذِيْنَ يَتْلُوْنَ عَلَيْهِمْ اٰيٰتِنَاۗ قُلْ اَفَاُنَبِّئُكُمْ بِشَرٍّ مِّنْ ذٰلِكُمْۗ اَلنَّارُۗ وَعَدَهَا اللّٰهُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ وَبِئْسَ الْمَصِيْرُ ࣖ

wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyinātin ta‘rifu fī wujūhil-lażīna kafarul-munkar(a), yakādūna yasṭūna bil-lażīna yatlūna ‘alaihim āyātinā, qul afa unabbi'ukum bisyarrim min żālikum, an-nār(u), wa‘adahallāhul-lażīna kafarū, wa bi'sal-maṣīr(u).

Ni an ka an ka ayata jɛlenw kalan o ɲa kɔrɔ, siga t’a ra, aw bɛna kanminɛri tagamasiyɛnw ye kafiriw ɲada ra. Minw tun be An ka vɛrisew kalan u ye, u tun be ɲini ka kɛlɛ kɛ n’u ye. A fɔ (Muhamadu) ko: «Yala ne bɛna aw lalɔnniya (fɛn dɔ kan) min ka jugu n’o ye, (o ye jahanama ye) wa?» Ala y’a (jahanama) lasiran kafiriw ma. Ani (jahanama ye) yɔrɔ jugu ye ka kɔsegi yɔrɔ min na.


73

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٌ فَاسْتَمِعُوْا لَهٗ ۗاِنَّ الَّذِيْنَ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ لَنْ يَّخْلُقُوْا ذُبَابًا وَّلَوِ اجْتَمَعُوْا لَهٗ ۗوَاِنْ يَّسْلُبْهُمُ الذُّبَابُ شَيْـًٔا لَّا يَسْتَنْقِذُوْهُ مِنْهُۗ ضَعُفَ الطَّالِبُ وَالْمَطْلُوْبُ

yā ayyuhan-nāsu ḍuriba maṡalum fastami‘ū lah(ū), innal-lażīna tad‘ūna min dūnillāhi lay yakhluqū żubābaw wa lawijtama‘ū lah(ū), wa iy yaslubhumuż-żubābu syai'al lā yastanqiżūhu minh(u), ḍa‘ufaṭ-ṭālibu wal-maṭlūb(u).

E, mɔgɔw! Ntalen dɔ danna. O kama, aw k’aw lamɛn! Tiɲɛ na, aw be fɛɛn o fɛɛn weele ni Ala tɛ, o tɛ se ka nɛgɛ kelen dan, hali n’u jɛnna k’a dan. Ani, n’u ye fɛɛn dɔ minɛ u fɛ, u tɛna se k’o minɛ tugun n’u ye. Minw bɛ bato, ani minw bɛ bato, o bɛɛ baraka ka dɔgɔ.


74

مَا قَدَرُوا اللّٰهَ حَقَّ قَدْرِهٖۗ اِنَّ اللّٰهَ لَقَوِيٌّ عَزِيْزٌ

wa mā qadarullāha ḥaqqa qadrih(ī), innallāha laqawiyyun ‘azīz(un).

U tɛ Ala bonya tiɲɛn na. Tiɲɛ na, Ala ye Sebagayabɛɛtigi ye, Sebagayabɛɛtigi.


75

اَللّٰهُ يَصْطَفِيْ مِنَ الْمَلٰۤىِٕكَةِ رُسُلًا وَّمِنَ النَّاسِۗ اِنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌۢ بَصِيْرٌ ۚ

allāhu yaṣṭafī minal-malā'ikati rusulaw wa minan-nās(i), innallāha samī‘um baṣīr(un).

Ala ye cidenw sugandi mɛlɛkɛw ni adamadenw cɛma. Tiɲɛ na, Ala ye koo bɛɛ mɛnbaga ye, a be koo bɛɛ ye.


76

يَعْلَمُ مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْۗ وَاِلَى اللّٰهِ تُرْجَعُ الْاُمُوْرُ

ya‘lamu mā baina aidīhim wa mā khalfahum, wa ilallāhi turja‘ul-umūr(u).

Fɛɛn min b’u ɲɛfɛ ani min b’u kɔ, ale (Ala) b’o lɔn. Ani, koow bɛɛ bena segi Ala dɔrɔn lo ma.


77

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا ارْكَعُوْا وَاسْجُدُوْا وَاعْبُدُوْا رَبَّكُمْ وَافْعَلُوا الْخَيْرَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ ۚ۩

yā ayyuhal-lażīna āmanurka‘ū wasjudū wa‘budū rabbakum waf‘alul-khaira la‘allakum tufliḥūn(a).

Aw larabagaw! Aw ye aw kinbiri gban, ka aw kinbiri gban, ka aw Matigi bato; ka koɲuman kɛ, janko aw ye kunnadiya sɔrɔ.


78

وَجَاهِدُوْا فِى اللّٰهِ حَقَّ جِهَادِهٖۗ هُوَ اجْتَبٰىكُمْ وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِى الدِّيْنِ مِنْ حَرَجٍۗ مِلَّةَ اَبِيْكُمْ اِبْرٰهِيْمَۗ هُوَ سَمّٰىكُمُ الْمُسْلِمِيْنَ ەۙ مِنْ قَبْلُ وَفِيْ هٰذَا لِيَكُوْنَ الرَّسُوْلُ شَهِيْدًا عَلَيْكُمْ وَتَكُوْنُوْا شُهَدَاۤءَ عَلَى النَّاسِۖ فَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَ وَاعْتَصِمُوْا بِاللّٰهِ ۗهُوَ مَوْلٰىكُمْۚ فَنِعْمَ الْمَوْلٰى وَنِعْمَ النَّصِيْرُ ࣖ ۔

wa jāhidū fillāhi ḥaqqa jihādih(ī), huwajtabākum wa mā ja‘ala ‘alaikum fid-dīni min ḥaraj(in), millata abīkum ibrāhīm(a), huwa sammākumul-muslimīn(a), min qablu wa fī hāżā liyakūnar-rasūlu syahīdan ‘alaikum wa takūnū syuhadā'a ‘alan-nās(i), fa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāta wa‘taṣimū billāh(i), huwa maulākum, fa ni‘mal-maulā wa ni‘man-naṣīr(u).

Ani ka kɛlɛ kɛ Ala sira kan ni jihadi lakika ye. A y’aw sugandi, a ma gwɛlɛya aw ma diinanko la. (Aw ka tugu) aw bɛnbaw Ibrayima ka diinan kɔ. A (Ala) y’aw tɔgɔ la ko silamɛw kabini wagatijan, ani (o fana) nin (Alikurana) kɔnɔ, walisa ciden (Muhamadu) ka kɛ seere ye aw fɛ, ani aw bɛɛ ka kɛ seere ye adamadenw bɛɛ ye. O la, aw ka sali kɛ, ka zaka sara, ka Ala minɛ. Ale lo ye i Latangabaga ye, ale lo ye i latangabaga ɲuman ye ani dɛmɛbaga ɲuman ye.


s/font-awesome/6.5.2/css/all.min.css" integrity="sha512-SnH5WK+bZxgPHs44uWIX+LLJAJ9/2PkPKZ5QiAj6Ta86w+fsb2TkcmfRyVX3pBnMFcV7oQPJkl9QevSCWr3W6A==" crossorigin="anonymous" referrerpolicy="no-referrer" /> Surah Al-Haji (Hiji) — Read, Translation & Audio | Islam Al-Haq
Embrasser l'Islam, cliquez ici
Islam Al-Haq: Kurani ani Hadisi
(Islam kɛrɛnkɛrɛn)

Q.S Al-Haji (اَلْحَجّ) - 78 Vɛrise hakɛ

(Hiji)

Qari

Murottal Audio

1

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوْا رَبَّكُمْۚ اِنَّ زَلْزَلَةَ السَّاعَةِ شَيْءٌ عَظِيْمٌ

yā ayyuhan-nāsuttaqū rabbakum, inna zalzalatas-sā‘ati syai'un ‘aẓīm(un).

E, mɔgɔw! Aw ye siran aw ta Ala ɲa; Tiɲɛn na, Apokalipisi ka kabako (lon) ye (ko) belebeleba ye.


2

يَوْمَ تَرَوْنَهَا تَذْهَلُ كُلُّ مُرْضِعَةٍ عَمَّآ اَرْضَعَتْ وَتَضَعُ كُلُّ ذَاتِ حَمْلٍ حَمْلَهَا وَتَرَى النَّاسَ سُكٰرٰى وَمَا هُمْ بِسُكٰرٰى وَلٰكِنَّ عَذَابَ اللّٰهِ شَدِيْدٌ

yauma taraunahā tażhalu kullu murḍi‘atin ‘ammā arḍa‘at wa taḍa‘u kullu żāti ḥamlin ḥamlahā wa taran-nāsa sukārā wa mā hum bisukārā wa lākinna ‘ażāballāhi syadīd(un).

(Aw k’aw hakili to a la) loon min na aw bena (yɛrɛyɛrɛ) ye, muso minw bɛɛ be sin di u deenw ma, u bena to k’u janto u ka deenw na, ani muso kɔnɔma bɛɛ bena a kɔnɔtiɲɛ, ani aw bena mɔgɔw ye dɔrɔmintɔ, hali ni tiɲɛ na, u ma dɔrɔmin, nka Ala ka ɲangili ka gwɛlɛ kosɔbɛ.


3

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُّجَادِلُ فِى اللّٰهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَّيَتَّبِعُ كُلَّ شَيْطٰنٍ مَّرِيْدٍۙ

wa minan-nāsi may yujādilu fillāhi bigairi ‘ilmiw wa yattabi‘u kulla syaiṭānim marīd(in).

Ani adamadenw cɛma, mɔgɔ dɔw be yen minw be sɔsɔli kɛ Ala koo la k’a sɔrɔ u tɛ lɔnniya sɔrɔ ani u be tugu jinɛ juguw dɔrɔn lo kɔ.


4

كُتِبَ عَلَيْهِ اَنَّهٗ مَنْ تَوَلَّاهُ فَاَنَّهٗ يُضِلُّهٗ وَيَهْدِيْهِ اِلٰى عَذَابِ السَّعِيْرِ

kutiba ‘alaihi annahū man tawallāhu fa annahū yuḍilluhū wa yahdīhi ilā ‘ażābis-sa‘īr(i).

(Sutana ta fan fɛ), a fɔra ko ni mɔgɔ o mɔgɔ bɛ teriya kɛ ni a ye, o tigi bɛna o tigi lafili, k’a bila jahanama ɲangili ra.


5

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنْ كُنْتُمْ فِيْ رَيْبٍ مِّنَ الْبَعْثِ فَاِنَّا خَلَقْنٰكُمْ مِّنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُّطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ مِنْ مُّضْغَةٍ مُّخَلَّقَةٍ وَّغَيْرِ مُخَلَّقَةٍ لِّنُبَيِّنَ لَكُمْۗ وَنُقِرُّ فِى الْاَرْحَامِ مَا نَشَاۤءُ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّى ثُمَّ نُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوْٓا اَشُدَّكُمْۚ وَمِنْكُمْ مَّنْ يُّتَوَفّٰى وَمِنْكُمْ مَّنْ يُّرَدُّ اِلٰٓى اَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْلَا يَعْلَمَ مِنْۢ بَعْدِ عِلْمٍ شَيْـًٔاۗ وَتَرَى الْاَرْضَ هَامِدَةً فَاِذَآ اَنْزَلْنَا عَلَيْهَا الْمَاۤءَ اهْتَزَّتْ وَرَبَتْ وَاَنْۢبَتَتْ مِنْ كُلِّ زَوْجٍۢ بَهِيْجٍ

yā ayyuhan-nāsu in kuntum fī raibim minal-ba‘ṡi fa innā khalaqnākum min turābin ṡumma min nuṭfatin ṡumma min ‘alaqatin ṡumma mim muḍgatim mukhallaqatiw wa gairi mukhallaqatil linubayyina lakum, wa nuqirru fil-arḥāmi mā nasyā'u ilā ajalim musamman ṡumma nukhrijukum ṭiflan ṡumma litablugū asyuddakum, wa minkum may yutawaffā wa minkum may yuraddu ilā arżalil-‘umuri likailā ya‘lama ba‘da ‘ilmin syai'ā(n), wa taral-arḍa hāmidatan fa iżā anzalnā ‘alaihal-mā'ahtazzat wa rabat wa ambatat min kulli zaujim bahīj(in).

E, mɔgɔw! N’aw be sigasiga (kununi loon na), o tuma na, an y’aw dan ka bɔ buguri la, ka sɔrɔ ka bɔ jikuru dɔ la, ka sɔrɔ ka bɔ joli kuru dɔ la, ka sɔrɔ ka bɔ sogo kuru dɔ la min dafanin lo ani min dafanin tɛ, walisa an k’a ɲɛfɔ aw ye; ani An y’aw sigi kɔnɔbara la ka kɛɲɛ n’an sago ye fɔɔ ka taga se wagati latigɛnin dɔ ma, o kɔ, an y’aw bɔ i n’a fɔ denmisɛnw, o kɔ, (dɔni dɔɔni) aw sera mɔgɔkɔrɔbaya ma, ani aw dɔw sara ani (dɔw) kɔsegira ka kɔrɔya kosɔbɛ (kɔrɔya), fɔɔ a tun tɛ foyi lɔn tugun. Ani i b’a ye ko dugukolo jalen lo, o kɔ, n’an ye jii (sanji) jigi a kan, dugukolo be ɲɛnamaya kɛ ka sɛnɛfɛnw sɔrɔ ani ka falenfɛn ɲuman sifa caaman falen (yiriw).


6

ذٰلِكَ بِاَنَّ اللّٰهَ هُوَ الْحَقُّ وَاَنَّهٗ يُحْيِ الْمَوْتٰى وَاَنَّهٗ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ۙ

Żālika bi'annallāha huwal-ḥaqqu wa annahū yuḥyil-mautā wa annahū ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

O sababu ye ko tiɲɛ na, Ala, ale lo ye tiɲɛ ye ani tiɲɛ na, ale lo be fɛɛn o fɛɛn sara, ale lo be ɲɛnamaya di o ma, ani tiɲɛ na, ale lo ye sebaga ye fɛɛn bɛɛ kan.


7

وَّاَنَّ السَّاعَةَ اٰتِيَةٌ لَّا رَيْبَ فِيْهَاۙ وَاَنَّ اللّٰهَ يَبْعَثُ مَنْ فِى الْقُبُوْرِ

wa annas-sā‘ata ātiyatul lā raiba fīhā, wa annallāha yab‘aṡu man fil-qubūr(i).

Ani tiɲɛ na, (kiti loon) bena na tiɲɛn na, siga t’o la; ani tiɲɛ na, mɔgɔ o mɔgɔ be kaburu kɔnɔ, Ala bena o tigi lakunu.


8

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُّجَادِلُ فِى اللّٰهِ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَّلَا هُدًى وَّلَا كِتٰبٍ مُّنِيْرٍ ۙ

wa minan-nāsi may yujādilu fillāhi bigairi ‘ilmiw wa lā hudaw wa lā kitābim munīr(in).

Ani adamadenw cɛma, mɔgɔ dɔw be yen minw be sɔsɔli kɛ Ala koo la k’a sɔrɔ lɔnniya t’u fɛ, k’a sɔrɔ u tɛ bilasira ani gafe (jirali) tɛ yen min be yeelen di.


9

ثَانِيَ عِطْفِهٖ لِيُضِلَّ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ لَهٗ فِى الدُّنْيَا خِزْيٌ وَّنُذِيْقُهٗ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ عَذَابَ الْحَرِيْقِ

Ṡāniya ‘iṭfihī liyuḍilla ‘an sabīlillāh(i), lahū fid-dun-yā khizyuw wa nużīquhū yaumal-qiyāmati ‘ażābal-ḥarīq(i).

K’a to a b’a fan fɛ (ni kuncɛbaya ye) ka mɔgɔw lafili ka bɔ Ala ka sira kan. A tun maloyara diɲɛ kɔnɔ, ani sukununi loon na, an bena jahanama tɔɔrɔ jeninin nɛnɛ di a ma.


10

ذٰلِكَ بِمَا قَدَّمَتْ يَدٰكَ وَاَنَّ اللّٰهَ لَيْسَ بِظَلَّامٍ لِّلْعَبِيْدِ ࣖ

Żālika bimā qaddamat yadāka wa annallāha laisa biẓallāmil lil-‘abīd(i).

(A bɛna a fɔ a ye ko): «O kɛra i bolo fila ka kɛwale minw kɛra ka kɔn, Ala tɛ a ka jɔnw tɔɔrɔ abada.»


11

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّعْبُدُ اللّٰهَ عَلٰى حَرْفٍۚ فَاِنْ اَصَابَهٗ خَيْرُ ِۨاطْمَئَنَّ بِهٖۚ وَاِنْ اَصَابَتْهُ فِتْنَةُ ِۨانْقَلَبَ عَلٰى وَجْهِهٖۗ خَسِرَ الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةَۗ ذٰلِكَ هُوَ الْخُسْرَانُ الْمُبِيْنُ

wa minan-nāsi may ya‘budullāha ‘alā ḥarf(in), fa in aṣābahū khairuniṭma'anna bih(ī), wa in aṣābathu fitnatuninqalaba ‘alā wajhih(ī), khasirad-dun-yā wal-ākhirah(ta), żālika huwal-khusrānul-mubīn(u).

Mɔgɔ dɔw fana bɛ Ala bato dan na dɔrɔn; o la, n’a ye jogo ɲuman sɔrɔ, a be wasa, ni kɔrɔbɔli dɔ y’a sɔrɔ, a be kɔsegi. A be tunu duniɲa nin kɔnɔ ani saya kɔ. O lo ye bɔnɛ yɛrɛ yɛrɛ ye.


12

يَدْعُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَضُرُّهٗ وَمَا لَا يَنْفَعُهٗۗ ذٰلِكَ هُوَ الضَّلٰلُ الْبَعِيْدُ ۚ

yad‘ū min dūnillāhi mā lā yaḍurruhū wa mā lā yanfa‘uh(ū), żālika huwaḍ-ḍalālul-ba‘īd(u).

A be fɛɛn wɛrɛ weele min tɛ Ala ye, min tɛ se ka balawo lase mɔgɔ ma, min tɛ (fana) nafa lase a ma. O ye yɔrɔjan ye.


13

يَدْعُوْا لَمَنْ ضَرُّهٗٓ اَقْرَبُ مِنْ نَّفْعِهٖۗ لَبِئْسَ الْمَوْلٰى وَلَبِئْسَ الْعَشِيْرُ

yad‘ū laman ḍarruhū aqrabu min naf‘ih(ī), labi'sal-maulā wa labi'sal-‘asyīr(u).

A be fɛɛn dɔ weele min ka kasaara (tiɲɛn) ka surun a nafa la. Tiɲɛn na, a ka jugu i n’a fɔ dɛmɛbaga ani a ka jugu i n’a fɔ teri.


14

اِنَّ اللّٰهَ يُدْخِلُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۗ اِنَّ اللّٰهَ يَفْعَلُ مَا يُرِيْدُ

innallāha yudkhilul-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti jannātin tajrī min taḥtihal-anhār(u), innallāha yaf‘alu mā yurīd(u).

(Tiɲɛ na,) Minw lara a ra, ka kɛwali ɲumanw kɛ, Ala bɛna olugu don nankɔw kɔnɔ, bajiw bɛ woyo minw jukɔrɔ. Tiɲɛ na, Ala b’a sago kɛ.


15

مَنْ كَانَ يَظُنُّ اَنْ لَّنْ يَّنْصُرَهُ اللّٰهُ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ فَلْيَمْدُدْ بِسَبَبٍ اِلَى السَّمَاۤءِ ثُمَّ لْيَقْطَعْ فَلْيَنْظُرْ هَلْ يُذْهِبَنَّ كَيْدُهٗ مَا يَغِيْظُ

man kāna yaẓunnu allay yanṣurahullāhu fid-dun-yā wal-ākhirati falyamdud bisababin ilas-samā'i ṡummalyaqṭa‘ falyanẓur hal yużhibanna kaiduhū mā yagīẓ(u).

Mɔgɔ o mɔgɔ b’a miiri ko Ala tɛna ale (Muhamadu) dɛmɛ diɲɛ ni lahara, o tigi ka juru dɔ sama ka taga se sanbon ma,) ka sɔrɔ ka (a yɛrɛ) siri, o kɔ, a ka miiri k’a filɛ n’a ka nanbara be se ka min b’a tɔɔrɔ, o bɔ yen.


16

وَكَذٰلِكَ اَنْزَلْنٰهُ اٰيٰتٍۢ بَيِّنٰتٍۙ وَّاَنَّ اللّٰهَ يَهْدِيْ مَنْ يُّرِيْدُ

wa każālika anzalnāhu āyātim bayyināt(in), wa annallāha yahdī may yurīd(u).

O cogo la, an y’a jigi (alikurana) min ye ayati yɛrɛ yɛrɛw ye; Tiɲɛ na, ni min b'a fɛ, Ala b'o tigi bilasira.


17

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَالَّذِيْنَ هَادُوْا وَالصَّابِـِٕيْنَ وَالنَّصٰرٰى وَالْمَجُوْسَ وَالَّذِيْنَ اَشْرَكُوْٓا ۖاِنَّ اللّٰهَ يَفْصِلُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيْدٌ

innal-lażīna āmanū wal-lażīna hādū waṣ-ṣābi'īna wan-naṣārā wal-majūsa wal-lażīna asyrakū, innallāha yafṣilu bainahum yaumal-qiyāmah(ti), innallāha ‘alā kulli syai'in syahīd(un).

Tiɲɛ na, lanabagaw cɛma, yahutuw cɛma, sabiw cɛma, kerecɛnw cɛma, ani jinamoriyakɛlaw cɛma, siga t’a la, Ala bɛna kiti tigɛ u ni ɲɔgɔn cɛ lafiyalon na. Tiɲɛ na, Ala ye koo bɛɛ seere ye.


18

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ يَسْجُدُ لَهٗ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَمَنْ فِى الْاَرْضِ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُ وَالنُّجُوْمُ وَالْجِبَالُ وَالشَّجَرُ وَالدَّوَاۤبُّ وَكَثِيْرٌ مِّنَ النَّاسِۗ وَكَثِيْرٌ حَقَّ عَلَيْهِ الْعَذَابُۗ وَمَنْ يُّهِنِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ مُّكْرِمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ يَفْعَلُ مَا يَشَاۤءُ ۩ۗ

alam tara annallāha yasjudu lahū man fis-samāwāti wa man fil-arḍi wasy-syamsu wal-qamaru wan-nujūmu wal-jibālu wasy-syajaru wad-dawābbu wa kaṡīrum minan-nās(i), wa kaṡīrun ḥaqqa ‘alaihil-‘ażāb(u), wa may yuhinillāhu famā lahū mim mukrim(in), innallāha yaf‘alu mā yasyā'(u).

Yala i t’a lɔn ko mɔgɔ o mɔgɔ be sankolo la ani dugukolo kan, o be Ala kunbiri gwan, ani tile, kalo, lolow, kuluw, yiriw, kongosogo minw be yɛlɛmayɛlɛma ani mɔgɔ caaman wa? Nka mɔgɔ caaman (mɔgɔ) ka kan ni ɲangili ye. Ala ka mɔgɔ o mɔgɔ nɛni, mɔgɔ si tɛna o tigi bonya. Tiɲɛ na, fɛɛn o fɛɛn b’a fɛ, Ala b’o kɛ.


19

۞ هٰذَانِ خَصْمٰنِ اخْتَصَمُوْا فِيْ رَبِّهِمْ فَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا قُطِّعَتْ لَهُمْ ثِيَابٌ مِّنْ نَّارٍۗ يُصَبُّ مِنْ فَوْقِ رُءُوْسِهِمُ الْحَمِيْمُ ۚ

hāżāni khaṣmānikhtaṣamū fī rabbihim fal-lażīna kafarū quṭṭi‘at lahum ṡiyābum min nār(in), yuṣabbu min fauqi ru'ūsihimul-ḥamīm(u).

O ye kulu fila ye (lannabagaw ni lannabaliw) minw be kɛlɛ la, u be kɛlɛ la u ka Ala koo la. O la, minw ma la a la, faniw bena dilan u ye ka bɔ tasuma na (jahanama). Ka jii wulinin bɔn u kuun na.


20

يُصْهَرُ بِهٖ مَا فِيْ بُطُوْنِهِمْ وَالْجُلُوْدُ ۗ

yuṣharu bihī mā fī buṭūnihim wal-julūd(u).

Ni (jii wulinin) ye, min b’u kɔnɔ n’u fari la, a bena o tiɲɛ.


21

وَلَهُمْ مَّقَامِعُ مِنْ حَدِيْدٍ

wa lahum maqāmi‘u min ḥadīd(in).

Ani (ɲangili) ye nɛgɛ gosi ye o fɛ.


22

كُلَّمَآ اَرَادُوْٓا اَنْ يَّخْرُجُوْا مِنْهَا مِنْ غَمٍّ اُعِيْدُوْا فِيْهَا وَذُوْقُوْا عَذَابَ الْحَرِيْقِ ࣖ

kullamā arādū ay yakhrujū minhā min gammin u‘īdū fīhā, wa żūqū ‘ażābal-ḥarīq(i).

Tuma o tuma n’u b’a fɛ ka bɔ a kɔnɔ (jahanama) tɔɔrɔ kosɔn, u be kɔsegi (kokura) a kɔnɔ. (A fɔra o ye ko: «Aw ye nin tɔɔrɔ jeninin nɛnɛ!»


23

اِنَّ اللّٰهَ يُدْخِلُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ يُحَلَّوْنَ فِيْهَا مِنْ اَسَاوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَّلُؤْلُؤًاۗ وَلِبَاسُهُمْ فِيْهَا حَرِيْرٌ

innallāha yudkhilul-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru yuḥallauna fīhā min asāwira min żahabiw wa lu'lu'ā(n), wa libāsuhum fīhā ḥarīr(un).

Can ra, minw lara a ra, ka koɲuman kɛ, Ala bɛna olugu don nankɔw kɔnɔ, jiw bɛ woyo minw jukɔrɔ. O yɔrɔ la, u tun b’u masiri ni sanu bololafɛnw ye ani luluw, u ka faniw tun dilanna ni fani ye.


24

وَهُدُوْٓا اِلَى الطَّيِّبِ مِنَ الْقَوْلِۚ وَهُدُوْٓا اِلٰى صِرَاطِ الْحَمِيْدِ

wa hudū ilaṭ-ṭayyibi minal-qaul(i), wa hudū ilā ṣirāṭil-ḥamīd(i).

U tun be bilasira kuma ɲuman na ani u tun be bilasira (Ala ka) tanuli sira kan.


25

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَيَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَالْمَسْجِدِ الْحَرَامِ الَّذِيْ جَعَلْنٰهُ لِلنَّاسِ سَوَاۤءً ۨالْعَاكِفُ فِيْهِ وَالْبَادِۗ وَمَنْ يُّرِدْ فِيْهِ بِاِلْحَادٍۢ بِظُلْمٍ نُّذِقْهُ مِنْ عَذَابٍ اَلِيْمٍ ࣖ

innal-lażīna kafarū wa yaṣuddūna ‘an sabīlillāhi wal-masjidil-ḥarāmil-lażī ja‘alnāhu lin-nāsi sawā'anil-‘ākifu fīhi wal-bād(i), wa may yurid fīhi bi'ilḥādim biẓulmin nużiqhu min ‘ażābin alīm(in).

Tiɲɛ na, minw ye kafiriw ye, minw be (adamadenw) bali ka bɔ Ala ka sira la, ani ka bɔ misiriba la, an ye min dayɛlɛ adamadenw bɛɛ ye, a ka kɛ sigibaga ye wo, walima mɔgɔ minw bɔra kɛnɛma, ani mɔgɔ o mɔgɔ b’a fɛ ka kojugu kɛ a kɔnɔ, an bena ɲangili jugu dɔ kɛ u la.


26

وَاِذْ بَوَّأْنَا لِاِبْرٰهِيْمَ مَكَانَ الْبَيْتِ اَنْ لَّا تُشْرِكْ بِيْ شَيْـًٔا وَّطَهِّرْ بَيْتِيَ لِلطَّاۤىِٕفِيْنَ وَالْقَاۤىِٕمِيْنَ وَالرُّكَّعِ السُّجُوْدِ

wa iż bawwa'nā li'ibrāhīma makānal-baiti allā tusyrik bī syai'aw wa ṭahhir baitiya liṭ-ṭā'ifīna wal-qā'imīna war-rukka‘is-sujūd(i).

Ani (aw hakili to a la), tuma min na an ye Ibrahima bila Ala ka soo kɔnɔ (an y’a fɔ ko) «Aw kana foyi fara ne kan, ka ne ka soo saniya tawaf kɛbagaw ye, ani batobagaw ani minw be yɛlɛ ani sujudu kɛbagaw ye.»


27

وَاَذِّنْ فِى النَّاسِ بِالْحَجِّ يَأْتُوْكَ رِجَالًا وَّعَلٰى كُلِّ ضَامِرٍ يَّأْتِيْنَ مِنْ كُلِّ فَجٍّ عَمِيْقٍ ۙ

wa ażżin fin-nāsi bil-ḥajji ya'tūka rijālaw wa ‘alā kulli ḍāmiriy ya'tīna min kulli fajjin ‘amīq(in).

Ani ka mɔgɔw weele ka na hiji kɛ, u bena na i fɛ senna, walima ka yɛlɛ ɲɔgɔmɛ misɛn bɛɛ kan, u bena bɔ yɔrɔjanw bɛɛ la.


28

لِّيَشْهَدُوْا مَنَافِعَ لَهُمْ وَيَذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ فِيْٓ اَيَّامٍ مَّعْلُوْمٰتٍ عَلٰى مَا رَزَقَهُمْ مِّنْۢ بَهِيْمَةِ الْاَنْعَامِۚ فَكُلُوْا مِنْهَا وَاَطْعِمُوا الْبَاۤىِٕسَ الْفَقِيْرَ ۖ

liyasyhadū manāfi‘a lahum wa yażkurusmallāhi fī ayyāmim ma‘lūmātin ‘alā mā razaqahum mim bahīmatil-an‘ām(i), fa kulū minhā wa aṭ‘imul-bā'isal-faqīr(a).

Walisa u ka se ka nafa sifa caaman seereya u ye ani u ka se ka Ala tɔgɔ fɔ loon latigɛninw na, a ye balo min di u ma bɛgɛnw cogoya la. O la, aw k’a dɔ dumu ani (a yɔrɔ tɔ kelen) k’a di fantanw ni fantanw ma u k’a dumu.


29

ثُمَّ لْيَقْضُوْا تَفَثَهُمْ وَلْيُوْفُوْا نُذُوْرَهُمْ وَلْيَطَّوَّفُوْا بِالْبَيْتِ الْعَتِيْقِ

Ṡummal yaqḍū tafaṡafahum wal yūfū nużūrahum wal yaṭṭawwafū bil-baitil-‘atīq(i).

O kɔ, u ka nɔgɔ bɔ (min b’u fari la), k’u ka kali dafa ani ka tawaf kɛ bon kɔrɔ lamini na (Baitullah).


30

ذٰلِكَ وَمَنْ يُّعَظِّمْ حُرُمٰتِ اللّٰهِ فَهُوَ خَيْرٌ لَّهٗ عِنْدَ رَبِّهٖۗ وَاُحِلَّتْ لَكُمُ الْاَنْعَامُ اِلَّا مَا يُتْلٰى عَلَيْكُمْ فَاجْتَنِبُوا الرِّجْسَ مِنَ الْاَوْثَانِ وَاجْتَنِبُوْا قَوْلَ الزُّوْرِ ۙ

Żālika wa may yu‘aẓẓim ḥurumātillāhi fa huwa khairul lahū ‘inda rabbih(ī), wa uḥillat lakumul-an‘āmu illā mā yutlā ‘alaikum fajtanibur-rijsa minal-auṡāni wajtanibū qaulaz-zūr(i).

O ɲɔgɔn lo (Ala ka cikan). Mɔgɔ o mɔgɔ be bonya la fɛɛn kan Ala ɲɛɛ kɔrɔ (hurumat), o ka fisa n’a ye a Matigi ɲɛɛ kɔrɔ. A daganin lo aw bɛgɛnw bɛɛ ye, fɔɔ minw ɲɛfɔra aw ye (haram), o tuma na, aw ye aw yɛrɛ mabɔ boli nɔgɔninw batoli la, ka aw yɛrɛ mabɔ ngalon kumaw na.


31

حُنَفَاۤءَ لِلّٰهِ غَيْرَ مُشْرِكِيْنَ بِهٖۗ وَمَنْ يُّشْرِكْ بِاللّٰهِ فَكَاَنَّمَا خَرَّ مِنَ السَّمَاۤءِ فَتَخْطَفُهُ الطَّيْرُ اَوْ تَهْوِيْ بِهِ الرِّيْحُ فِيْ مَكَانٍ سَحِيْقٍ

Ḥunafā'a lillāhi gaira musyrikīna bih(ī), wa may yusyrik billāhi fa ka'annamā kharra minas-samā'i fa takhṭafuhuṭ-ṭairu au tahwī bihir-rīḥu fī makānin saḥīq(in).

(Batoli) kɛ ni kɔnɔgwɛ ye Ala ma, k’a sɔrɔ i ma jɛn n’a ye. Ni mɔgɔ min ye Ala jɛnɲɔgɔn don, o tigi bɛna kɛ i n’a fɔ a benna ka bɔ sankolo ra, kɔnɔ dɔ k’a minɛ, walima fɔɲɔ k’a ta ka taga yɔrɔjan.


32

ذٰلِكَ وَمَنْ يُّعَظِّمْ شَعَاۤىِٕرَ اللّٰهِ فَاِنَّهَا مِنْ تَقْوَى الْقُلُوْبِ

Żālika wa may yu‘aẓẓim sya‘ā'irallāhi fa innahā min taqwal-qulūb(i).

O ɲɔgɔn lo (Ala ka cikan). Ni mɔgɔ o mɔgɔ bɛ Ala ta tagamasiyɛnw bonya, o tigi bɛ bɔ Alaɲasiran le ra.


33

لَكُمْ فِيْهَا مَنَافِعُ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّى ثُمَّ مَحِلُّهَآ اِلَى الْبَيْتِ الْعَتِيْقِ ࣖ

lakum fīhā manāfi‘u ilā ajalim musamman ṡumma maḥilluhā ilal-baitil-‘atīq(i).

Aw fɛ (hadyu bɛgɛnw) nafa caaman be yen, fɔɔ ka taga se wagati latigɛnin ma, o tuma na, fagayɔrɔ be Baitul Atiq (Baitullah) lamini na.


34

وَلِكُلِّ اُمَّةٍ جَعَلْنَا مَنْسَكًا لِّيَذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ عَلٰى مَا رَزَقَهُمْ مِّنْۢ بَهِيْمَةِ الْاَنْعَامِۗ فَاِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ فَلَهٗٓ اَسْلِمُوْاۗ وَبَشِّرِ الْمُخْبِتِيْنَ ۙ

wa likulli ummatin ja‘alnā mansakal liyażkurusmallāhi ‘alā mā razaqahum mim bahīmatil-an‘ām(i), fa ilāhukum ilāhuw wāḥidun fa lahū aslimū, wa basysyiril-mukhbitīn(a).

An ye fagali (saraka) fɔ jama bɛɛ ye, walisa u ka se ka Ala tɔgɔ fɔ, Ala ye balo min di u ma bɛgɛnw cogoya la. O la, i ka Ala ye Sebɛɛtigi Ala ye, o la, i k’i yɛrɛ di a ma. Ani k’a (Muhamadu) kibaro diiman lase mɔgɔ minw ma, minw be kolo (Ala) ye.


35

الَّذِيْنَ اِذَا ذُكِرَ اللّٰهُ وَجِلَتْ قُلُوْبُهُمْ وَالصّٰبِرِيْنَ عَلٰى مَآ اَصَابَهُمْ وَالْمُقِيْمِى الصَّلٰوةِۙ وَمِمَّا رَزَقْنٰهُمْ يُنْفِقُوْنَ

allażīna iżā żukirallāhu wajilat qulūbuhum waṣ-ṣābirīna ‘alā mā aṣābahum wal-muqīmiṣ-ṣalāh(ti), wa mimmā razaqnāhum yunfiqūn(a).

(o ye) minw dusukun be yɛrɛyɛrɛ ni Ala tɔgɔ fɔra, minw be muɲu min be kɛ u la, minw be delili kɛ ani minw be an ye balo min di u ma, o dɔ be bɔ o la.


36

وَالْبُدْنَ جَعَلْنٰهَا لَكُمْ مِّنْ شَعَاۤىِٕرِ اللّٰهِ لَكُمْ فِيْهَا خَيْرٌۖ فَاذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهَا صَوَاۤفَّۚ فَاِذَا وَجَبَتْ جُنُوْبُهَا فَكُلُوْا مِنْهَا وَاَطْعِمُوا الْقَانِعَ وَالْمُعْتَرَّۗ كَذٰلِكَ سَخَّرْنٰهَا لَكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

wal-budna ja‘alnāhā lakum min sya‘ā'irillāhi lakum fīhā khair(un), fażkurusmallāhi ‘alaihā ṣawāff(a), fa iżā wajabat junūbuhā fa kulū minhā wa aṭ‘imul-qāni‘a wal-mu‘tarr(a), każālika sakhkharnāhā lakum la‘allakum tasykurūn(a).

An ye nin ɲɔgɔmɛw kɛ Ala ka diinɛ cikan dɔ ye aw ye, aw bena ɲumanya caaman sɔrɔ u la. O la, aw ka Ala tɔgɔ fɔ (n’aw b’a fɛ k’a faga) k’aw lɔnin to (ani senw sirinin lo). O kɔ, n’a benna (sa), o kɔ, i b’a dɔ dumu k’a di mɔgɔ min ma, min wasanin lo a bolo (a ma ɲini) ani min ɲininga. O cogo ra, an ka (ɲɔgɔmɛw) majigi aw kɔrɔ, janko aw ye barikada.


37

لَنْ يَّنَالَ اللّٰهَ لُحُوْمُهَا وَلَا دِمَاۤؤُهَا وَلٰكِنْ يَّنَالُهُ التَّقْوٰى مِنْكُمْۗ كَذٰلِكَ سَخَّرَهَا لَكُمْ لِتُكَبِّرُوا اللّٰهَ عَلٰى مَا هَدٰىكُمْ ۗ وَبَشِّرِ الْمُحْسِنِيْنَ

lay yanālallāha luḥūmuhā wa lā dimā'uhā wa lākiy yanāluhut-taqwā minkum, każālika sakhkharahā lakum litukabbirullāha ‘alā mā hadākum, wa basysyiril-muḥsinīn(a).

(Saraka bɛgɛn) sogo n’a joli tɛna se Ala ma abada, nka min be se a ma, o ye i ka Alako ye. O cogo la, a y’a bila aw ka mara kɔnɔ walisa aw ka se ka Ala bonya a ka ɲɛminɛli min di aw ma. Ani, kibaro diiman lase mɔgɔw ma minw be koo ɲuman kɛ.


38

۞ اِنَّ اللّٰهَ يُدَافِعُ عَنِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْاۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ كُلَّ خَوَّانٍ كَفُوْرٍ ࣖ

innallāha yudāfi‘u ‘anil-lażīna āmanū, innallāha lā yuḥibbu kulla khawwānin kafūr(in).

Can ra, Ala bɛ lanabagaw lafasa. Tiɲɛ na, mɔgɔ min be janfa kɛ, ka ban a ka dugawu la, o tigi man di Ala ye.


39

اُذِنَ لِلَّذِيْنَ يُقَاتَلُوْنَ بِاَنَّهُمْ ظُلِمُوْاۗ وَاِنَّ اللّٰهَ عَلٰى نَصْرِهِمْ لَقَدِيْرٌ ۙ

użina lil-lażīna yuqātalūna bi'annahum ẓulimū, wa innallāha ‘alā naṣrihim laqadīr(un).

A daganin lo (ka kɛlɛ) minw be kɛlɛ la, bari tiɲɛn na, u ye kojugu kɛ u la. Tiɲɛ na, Sebagayabɛɛtigi Ala bena u dɛmɛ;


40

ۨالَّذِيْنَ اُخْرِجُوْا مِنْ دِيَارِهِمْ بِغَيْرِ حَقٍّ اِلَّآ اَنْ يَّقُوْلُوْا رَبُّنَا اللّٰهُ ۗوَلَوْلَا دَفْعُ اللّٰهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَّهُدِّمَتْ صَوَامِعُ وَبِيَعٌ وَّصَلَوٰتٌ وَّمَسٰجِدُ يُذْكَرُ فِيْهَا اسْمُ اللّٰهِ كَثِيْرًاۗ وَلَيَنْصُرَنَّ اللّٰهُ مَنْ يَّنْصُرُهٗۗ اِنَّ اللّٰهَ لَقَوِيٌّ عَزِيْزٌ

allażīna ukhrijū min diyārihim bigairi ḥaqqin illā ay yaqūlū rabbunallāh(u), wa lau lā daf‘ullāhin-nāsa ba‘ḍahum biba‘ḍil lahuddimat ṣawāmi‘u wa biya‘uw wa ṣalawātuw wa masājidu yużkaru fīhasmullāhi kaṡīrā(n), wa layanṣurannallāhu may yanṣuruh(ū), innallāha laqawiyyun ‘azīz(un).

(o ye) mɔgɔw minw gwɛnna ka bɔ u ka duguw la k’a sɔrɔ kuun t’o la, k’a sɔrɔ u y’a fɔ dɔrɔn ko: “An Matigi ye Ala ye.” Ni Ala tun ma ban (fariyako la) adamaden dɔw fɛ mɔgɔ wɛrɛw fɛ, kerecɛnw ka monasitɛriw, legiliziw, yahutuw ka batosow ani misiriw tun bena tiɲɛ, Ala tɔgɔ be fɔ minw kɔnɔ tuma caaman na. Minw b’a ka (diinan) dɛmɛ, Ala bena olu dɛmɛ siga t’a la. Tiɲɛ na, Ala ye Sebagayabɛɛtigi ye, Sebagayabɛɛtigi.


41

اَلَّذِيْنَ اِنْ مَّكَّنّٰهُمْ فِى الْاَرْضِ اَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتَوُا الزَّكٰوةَ وَاَمَرُوْا بِالْمَعْرُوْفِ وَنَهَوْا عَنِ الْمُنْكَرِۗ وَلِلّٰهِ عَاقِبَةُ الْاُمُوْرِ

allażīna im makkannāhum fil-arḍi aqāmuṣ-ṣalāta wa ātawuz-zakāta wa amarū bil-ma‘rūfi wa nahau ‘anil-munkar(i), wa lillāhi ‘āqibatul-umūr(i).

(O ye) minw, n’an ye lɔyɔrɔ di u ma dugukolo kan, u tun bena delili kɛ, ka zaka sara, ka yamaruya di u ma u ka koɲuman kɛ, ka kojugu bali, ani koo bɛɛ be kɔsegi Ala ma.


42

وَاِنْ يُّكَذِّبُوْكَ فَقَدْ كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوْحٍ وَّعَادٌ وَّثَمُوْدُ ۙ

wa iy yukażżibūka faqad każżabat qablahum qaumu nūḥiw wa ‘āduw wa ṡamūd(u).

Ni o (mushirikw) ye ngalon tigɛ i (Muhamadu) la, mɔgɔ minw tun be yen ka kɔn u ɲɛ, olu fana ye ngalon tigɛ a ka cidenw na.


43

وَقَوْمُ اِبْرٰهِيْمَ وَقَوْمُ لُوْطٍ ۙ

wa qaumu ibrāhīma wa qaumu lūṭ(in).

ani (o cogo kelen na) Ibrayima ka mɔgɔw ni Luti ka mɔgɔw,


44

وَّاَصْحٰبُ مَدْيَنَۚ وَكُذِّبَ مُوْسٰى فَاَمْلَيْتُ لِلْكٰفِرِيْنَ ثُمَّ اَخَذْتُهُمْۚ فَكَيْفَ كَانَ نَكِيْرِ

wa aṣḥābu madyan(a), wa kużżiba mūsā fa amlaitu lil-kāfirīna ṡumma akhażtuhum, fa kaifa kāna nakīr(i).

ani Madiya dugumɔgɔw. Musa (fana) fana ye ngalon tigɛ, nka ne ye nɛɛma wagati di kafiriw ma, o kɔ, ne y’u tɔɔrɔ, o kɔ, ne ka tɔɔrɔ tun ka bon cogo di.


45

فَكَاَيِّنْ مِّنْ قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَا وَهِيَ ظَالِمَةٌ فَهِيَ خَاوِيَةٌ عَلٰى عُرُوْشِهَاۖ وَبِئْرٍ مُّعَطَّلَةٍ وَّقَصْرٍ مَّشِيْدٍ

fa ka'ayyim min qaryatin ahlaknāhā wa hiya ẓālimatun fa hiya khāwiyatun ‘alā ‘urūsyihā, wa bi'rim mu‘aṭṭalatiw wa qaṣrim masyīd(in).

O la, an ye jamana joli lo tiɲɛ sabu u ka (jamanadenw) tun be cogo tilenbali la, fɔɔ boonw benna ani (joli) kɔlɔnw bilala ani masaso janw tun be (mɔgɔ tɛ yen).


46

اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَتَكُوْنَ لَهُمْ قُلُوْبٌ يَّعْقِلُوْنَ بِهَآ اَوْ اٰذَانٌ يَّسْمَعُوْنَ بِهَاۚ فَاِنَّهَا لَا تَعْمَى الْاَبْصَارُ وَلٰكِنْ تَعْمَى الْقُلُوْبُ الَّتِيْ فِى الصُّدُوْرِ

afalam yasīrū fil-arḍi fa takūna lahum qulūbuy ya‘qilūna bihā au āżānuy yasma‘ūna bihā, fa innahā lā ta‘mal-abṣāru wa lākin ta‘mal-qulūbul-latī fiṣ-ṣudūr(i).

O la, yala u ma deli ka tagama dugukolo kan, walisa u dusukunw (hakiliw) ka se ka faamuyali kɛ, u tulow ka mɛnni kɛ wa? Tiɲɛn na, ɲɛɛw tɛ fiyentɔ ye, nka min be fiyentɔya kɛ, o ye dusukun ye min be disi la.


47

وَيَسْتَعْجِلُوْنَكَ بِالْعَذَابِ وَلَنْ يُّخْلِفَ اللّٰهُ وَعْدَهٗۗ وَاِنَّ يَوْمًا عِنْدَ رَبِّكَ كَاَلْفِ سَنَةٍ مِّمَّا تَعُدُّوْنَ

wa yasta‘jilūnaka bil-‘ażābi wa lay yukhlifallāhu wa‘dah(ū), wa inna yauman ‘inda rabbika ka'alfi sanatim mimmā ta‘uddūn(a).

Ani u b’a ɲini i fɛ (Muhamadu) i ka ɲangili teliya, hali ni Ala tɛna a ka layidu tiɲɛ. Tiɲɛ na, loon kelen i Matigi fɛ, o be i n’a fɔ saan waa kelen, ka kɛɲɛ n’i ka jatebɔ ye.


48

وَكَاَيِّنْ مِّنْ قَرْيَةٍ اَمْلَيْتُ لَهَا وَهِيَ ظَالِمَةٌ ثُمَّ اَخَذْتُهَاۚ وَاِلَيَّ الْمَصِيْرُ ࣖ

wa ka'ayyim min qaryatin amlaitu lahā wa hiya ẓālimatun ṡumma akhażtuhā, wa ilayyal-maṣīr(u).

Ne ye jamana joli lo bila kɔfɛ, bari u sigibagaw ye tilenbaliyakow kɛ, o kɔ, ne y’u ɲangi, ani (fɛn bɛɛ) kɔsegi ne lo fɛ.


49

قُلْ يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنَّمَآ اَنَا۠ لَكُمْ نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ ۚ

qul yā ayyuhan-nāsu innamā ana lakum nażīrum mubīn(un).

A fɔ (Muhamadu) ko: «E mɔgɔw! Tiɲɛ na, ne (cira) aw fɛ ka kɛ lasɔmini gwɛnin ye.»


50

فَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّرِزْقٌ كَرِيْمٌ

fal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti lahum magfiratuw wa rizqun karīm(un).

O la, minw lara, ka kɛwale ɲumanw kɛ, olu bena yafa sɔrɔ ani ka balo ɲuman sɔrɔ.


51

وَالَّذِيْنَ سَعَوْا فِيْٓ اٰيٰتِنَا مُعٰجِزِيْنَ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَحِيْمِ

wal-lażīna sa‘au fī āyātinā mu‘ājizīna ulā'ika aṣḥābul-jaḥīm(i).

Nka minw b’a ɲini ka An ka vɛrisew kɛlɛ n’a laɲini ye ka barika dɔgɔya (lannaya nege), olu le ye Jahim jahanama sigibagaw ye.


52

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَّسُوْلٍ وَّلَا نَبِيٍّ اِلَّآ اِذَا تَمَنّٰىٓ اَلْقَى الشَّيْطٰنُ فِيْٓ اُمْنِيَّتِهٖۚ فَيَنْسَخُ اللّٰهُ مَا يُلْقِى الشَّيْطٰنُ ثُمَّ يُحْكِمُ اللّٰهُ اٰيٰتِهٖۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ ۙ

wa mā arsalnā min qablika mir rasūliw wa lā nabiyyin illā iżā tamannā alqasy-syaiṭānu fī umniyyatih(ī), fa yansakhullāhu mā yulqisy-syaiṭānu ṡumma yuḥkimullāhu āyātih(ī), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

An ma ciden wala kira ci ka kɔn i ɲɛ (Muhamadu), nka ni nege tun b’a la, Sutana fana tun be kɔrɔbɔliw don a nege kɔnɔ. Nka sitanɛ ye min don a kɔnɔ, Ala bena o bɔ yen, Ala bena a ka ayataw fanga bonya. Ala ye ko bɛɛ lɔnbaga ye, ko bɛɛ lɔnbaga lo.


53

لِّيَجْعَلَ مَا يُلْقِى الشَّيْطٰنُ فِتْنَةً لِّلَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌ وَّالْقَاسِيَةِ قُلُوْبُهُمْۗ وَاِنَّ الظّٰلِمِيْنَ لَفِيْ شِقَاقٍۢ بَعِيْدٍ ۙ

liyaj‘ala mā yulqisy-syaiṭānu fitnatal lil-lażīna fī qulūbihim maraḍuw wal-qāsiyati qulūbuhum, wa innaẓ-ẓālimīna lafī syiqāqim ba‘īd(in).

A (Ala) b’a fɛ ka Sutana ka kɔrɔbɔli kɛ kɔrɔbɔli ye bana be minw dusukun na ani minw dusukun ka gwɛlɛ. Minw ye kojugukɛbagaw ye, olugu bɛ ɲɔgɔn sɔsɔra can ra;


54

وَّلِيَعْلَمَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ اَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ فَيُؤْمِنُوْا بِهٖ فَتُخْبِتَ لَهٗ قُلُوْبُهُمْۗ وَاِنَّ اللّٰهَ لَهَادِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

wa liya‘lamal-lażīna ūtul-‘ilma annahul-ḥaqqu mir rabbika fa yu'minū bihī fa tukhbita lahū qulūbuhum, wa innallāha lahādil-lażīna āmanū ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

ani walisa lɔnniya dira minw ma, u ka la a la ko (alikurana) ye tiɲɛ ye ka bɔ i Matigi fɛ, o tuma na, u be la a la ani u dusukunw be kolo a ma. Tiɲɛ na, mɔgɔ minw lara sira tilennin na, Ala le ye u bilasirabaga ye.


55

وَلَا يَزَالُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا فِيْ مِرْيَةٍ مِّنْهُ حَتّٰى تَأْتِيَهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً اَوْ يَأْتِيَهُمْ عَذَابُ يَوْمٍ عَقِيْمٍ

wa lā yazālul-lażīna kafarū fī miryatim minhu ḥattā ta'tiyahumus-sā‘atu bagtatan au ya'tiyahum ‘ażābu yaumin ‘aqīm(in).

Kafiriw tun be sigasiga o la tuma bɛɛ (alikurana), fɔɔ ka taga se (u ka saya) wagati ma yɔrɔnin kelen, walima kiti loon ka ɲangili ka se u ma.


56

اَلْمُلْكُ يَوْمَىِٕذٍ لِّلّٰهِ ۗيَحْكُمُ بَيْنَهُمْۗ فَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ فِيْ جَنّٰتِ النَّعِيْمِ

al-mulku yauma'iżil lillāh(i), yaḥkumu bainahum, fal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti fī jannātin na‘īm(i).

O loon na, fanga be Ala fɛ, ale lo be kiti tigɛ u ni ɲɔgɔn cɛ. O la, minw lara a la ani u be koo ɲumanw kɛ, olu bena kɛ alijɛnɛ kɔnɔ min fanin be ninsɔndiya la.


57

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا فَاُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ عَذَابٌ مُّهِيْنٌ ࣖ

wal-lażīna kafarū wa każżabū bi'āyātinā fa ulā'ika lahum ‘ażābum muhīn(un).

Minw banna, k'an ka ayaaw sɔsɔ, olu bena ɲangili majiginin dɔ sɔrɔ.


58

وَالَّذِيْنَ هَاجَرُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ثُمَّ قُتِلُوْٓا اَوْ مَاتُوْا لَيَرْزُقَنَّهُمُ اللّٰهُ رِزْقًا حَسَنًاۗ وَاِنَّ اللّٰهَ لَهُوَ خَيْرُ الرّٰزِقِيْنَ

wal-lażīna hājarū fī sabīlillāhi ṡumma qutilū au mātū layarzuqannahumullāhu rizqan ḥasanā(n), wa innallāha lahuwa khairur-rāziqīn(a).

Minw bɛ taga sigi Ala sira ra, o kɔfɛ, o ka faga, walima ka sa, tiɲɛ na, Ala bɛna hɛɛrɛ di o ma (sankolo). Tiɲɛ na, Ala le ye balo ɲuman dibaga ye.


59

لَيُدْخِلَنَّهُمْ مُّدْخَلًا يَّرْضَوْنَهٗۗ وَاِنَّ اللّٰهَ لَعَلِيْمٌ حَلِيْمٌ

layudkhilannahum mudkhalay yarḍaunah(ū), wa innallāha la‘alīmun ḥalīm(un).

Tiɲɛ na, a (Ala) bena u don donyɔrɔ la (sankolo) min ka di u ye. Tiɲɛ na, Ala ye koo bɛɛ lɔnbaga ye, yafabaga lo.


60

۞ ذٰلِكَ وَمَنْ عَاقَبَ بِمِثْلِ مَا عُوْقِبَ بِهٖ ثُمَّ بُغِيَ عَلَيْهِ لَيَنْصُرَنَّهُ اللّٰهُ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَعَفُوٌّ غَفُوْرٌ

Żālika wa man ‘āqaba bimiṡli mā ‘ūqiba bihī ṡumma bugiya ‘alaihi layanṣurannahullāh(u), innallāha la‘afuwwun gafūr(un).

O la, ni mɔgɔ o mɔgɔ ye tɔɔrɔ min sɔrɔ, o sara ka kɛɲɛ n’o ye, o kɔ, u y’a tɔɔrɔ (kokura), siga t’a la, Ala bena a dɛmɛ. Tiɲɛ na, Ala ye yafali ye, a be yafa.


61

ذٰلِكَ بِاَنَّ اللّٰهَ يُوْلِجُ الَّيْلَ فِى النَّهَارِ وَيُوْلِجُ النَّهَارَ فِى الَّيْلِ وَاَنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌۢ بَصِيْرٌ

Żālika bi'annallāha yūlijul-laila fin-nahāri wa yūlijun-nahāra fil-laili wa annallāha samī‘um baṣīr(un).

O cogo la, bari Ala (sebaga) be suu kɛ tile ye, tile be kɛ suu ye ani tiɲɛn na, Ala ye koo bɛɛ mɛnbaga ye, fɛɛn bɛɛ yebaga ye.


62

ذٰلِكَ بِاَنَّ اللّٰهَ هُوَ الْحَقُّ وَاَنَّ مَا يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ هُوَ الْبَاطِلُ وَاَنَّ اللّٰهَ هُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيْرُ

Żālika bi'annallāha huwal-ḥaqqu wa anna mā yad‘ūna min dūnihī huwal-bāṭilu wa annallāha huwal-‘aliyyul-kabīr(u).

O cogo la, (Ala ka bonya) be sɔrɔ Ala le kosɔn, ale lo ye (Ala) tiɲɛ ye. U be fɛɛn o fɛɛn weele k’a bɔ a la, o ye ngalon ye, ani tiɲɛ na, Ala lo ye fɛnba ye, ale lo ye fɛnba ye.


63

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۖ فَتُصْبِحُ الْاَرْضُ مُخْضَرَّةًۗ اِنَّ اللّٰهَ لَطِيْفٌ خَبِيْرٌ ۚ

alam tara annallāha anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa tuṣbiḥul-arḍu mukhḍarrah(tan), innallāha laṭīfun khabīr(un).

Yala aw m’a kɔrɔsi ko Ala be jii (sanji) jigi ka bɔ sankolo la, walisa dugukolo ka kɛ binkɛnɛman ye wa? Tiɲɛ na, Ala ye cegu ye, a be koo bɛɛ lɔn.


64

لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَاِنَّ اللّٰهَ لَهُوَ الْغَنِيُّ الْحَمِيْدُ ࣖ

lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa innallāha lahuwal-ganiyyul-ḥamīd(u).

Fɛn o fɛn bɛ sankolo ra, ani dugukolo kan, o bɛɛ ye ale ta le ye. Tiɲɛ na, Ala ye nafolotigiba ye, a tandobaga lo.


65

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ سَخَّرَ لَكُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ وَالْفُلْكَ تَجْرِيْ فِى الْبَحْرِ بِاَمْرِهٖۗ وَيُمْسِكُ السَّمَاۤءَ اَنْ تَقَعَ عَلَى الْاَرْضِ اِلَّا بِاِذْنِهٖۗ اِنَّ اللّٰهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ

alam tara annallāha sakhkhara lakum mā fil-arḍi wal-fulka tajrī fil-baḥri bi'amrih(ī), wa yumsikus-samā'a an taqa‘a ‘alal-arḍi illā bi'iżnih(ī), innallāha bin-nāsi lara'ūfur raḥīm(un).

Yala aw m’a kɔrɔsi ko dugukolo kan fɛɛn minw be yen ani kurun minw be tagama baji kan, Ala y’u bila aw (adamadenw) ka mara kɔnɔ a ka cifɔni fɛ wa? Ani, a be sankolow bali ka ben dugukolo kan, fɔɔ n’a y’a to? Tiɲɛ na, Ala ye hinɛbaga ye, hinɛbaga ye adamadenw na.


66

وَهُوَ الَّذِيْٓ اَحْيَاكُمْ ۖ ثُمَّ يُمِيْتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيْكُمْۗ اِنَّ الْاِنْسَانَ لَكَفُوْرٌ

wa huwal-lażī aḥyākum, ṡumma yumītukum ṡumma yuḥyīkum, innal-insāna lakafūr(un).

Ani ale le ka ɲanamaya di aw ma, ka sɔrɔ k’aw faga, ka sɔrɔ ka aw lakunu (lakununi loon na). Tiɲɛn na, adamadenw ye ɲumanlɔnbaliw ye kosɔbɛ.


67

لِكُلِّ اُمَّةٍ جَعَلْنَا مَنْسَكًا هُمْ نَاسِكُوْهُ فَلَا يُنَازِعُنَّكَ فِى الْاَمْرِ وَادْعُ اِلٰى رَبِّكَۗ اِنَّكَ لَعَلٰى هُدًى مُّسْتَقِيْمٍ

likulli ummatin ja‘alnā mansakan hum nāsikūhu falā yunāzi‘unnaka fil-amri wad‘u ilā rabbik(a), innaka la‘alā hudam mustaqīm(in).

An ye sariya dɔ sigi siya kelen kelen bɛɛ ye, u ka kan ka min kɛ, o la, a ma bɛn u ka sɔsɔli kɛ n’i ye o koo la (sariya) ani k’u weele i ka Matigi fɛ. Tiɲɛ na, ele (Muhamadu) be sira tilennin kan.


68

وَاِنْ جَادَلُوْكَ فَقُلِ اللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ

wa in jādalūka fa qulillāhu a‘lamu bimā ta‘malūn(a).

Ni o ka sɔsɔri kɛ ni aw ye, aw ye a fɔ ko: «Aw bɛ min kɛ, Ala le ka o lɔn.»


69

اَللّٰهُ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ فِيْمَا كُنْتُمْ فِيْهِ تَخْتَلِفُوْنَ

allāhu yaḥkumu bainakum yaumal-qiyāmati fīmā kuntum fīhi takhtalifūn(a).

Ala bɛna kiti tigɛ aw ni ɲɔgɔn cɛ lafiyalon na, aw tun bɛ min sɔsɔra ka tɛmɛ.


70

اَلَمْ تَعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا فِى السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِۗ اِنَّ ذٰلِكَ فِيْ كِتٰبٍۗ اِنَّ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرٌ

alam ta‘lam annallāha ya‘lamu mā fis-samā'i wal-arḍ(i), inna żālika fī kitāb(in), inna żālika ‘alallāhi yasīr(un).

Fɛɛn minw be sankolow ni dugukolo kan, aw m’a lɔn wa? Tiɲɛn na, o koo be sɔrɔ gafe dɔ kɔnɔ ka ban (Lauh Mahfuzh). Tiɲɛ na, o koo ka nɔgɔ Ala fɛ kosɛbɛ.


71

وَيَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهٖ سُلْطٰنًا وَّمَا لَيْسَ لَهُمْ بِهٖ عِلْمٌ ۗوَمَا لِلظّٰلِمِيْنَ مِنْ نَّصِيْرٍ

wa ya‘budūna min dūnillāhi mā lam yunazzil bihī sulṭānaw wa mā laisa lahum bihī ‘ilm(un), wa mā liẓ-ẓālimīna min naṣīr(in).

U be batoli wɛrɛ kɛ min tɛ Ala ye, k’a sɔrɔ u tɛ ni lɔnniya ye o koo la. Dɛmɛbaga tɛ kojugukɛbagaw fɛ.


72

وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيٰتُنَا بَيِّنٰتٍ تَعْرِفُ فِيْ وُجُوْهِ الَّذِيْنَ كَفَرُوا الْمُنْكَرَۗ يَكَادُوْنَ يَسْطُوْنَ بِالَّذِيْنَ يَتْلُوْنَ عَلَيْهِمْ اٰيٰتِنَاۗ قُلْ اَفَاُنَبِّئُكُمْ بِشَرٍّ مِّنْ ذٰلِكُمْۗ اَلنَّارُۗ وَعَدَهَا اللّٰهُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ وَبِئْسَ الْمَصِيْرُ ࣖ

wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyinātin ta‘rifu fī wujūhil-lażīna kafarul-munkar(a), yakādūna yasṭūna bil-lażīna yatlūna ‘alaihim āyātinā, qul afa unabbi'ukum bisyarrim min żālikum, an-nār(u), wa‘adahallāhul-lażīna kafarū, wa bi'sal-maṣīr(u).

Ni an ka an ka ayata jɛlenw kalan o ɲa kɔrɔ, siga t’a ra, aw bɛna kanminɛri tagamasiyɛnw ye kafiriw ɲada ra. Minw tun be An ka vɛrisew kalan u ye, u tun be ɲini ka kɛlɛ kɛ n’u ye. A fɔ (Muhamadu) ko: «Yala ne bɛna aw lalɔnniya (fɛn dɔ kan) min ka jugu n’o ye, (o ye jahanama ye) wa?» Ala y’a (jahanama) lasiran kafiriw ma. Ani (jahanama ye) yɔrɔ jugu ye ka kɔsegi yɔrɔ min na.


73

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ ضُرِبَ مَثَلٌ فَاسْتَمِعُوْا لَهٗ ۗاِنَّ الَّذِيْنَ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ لَنْ يَّخْلُقُوْا ذُبَابًا وَّلَوِ اجْتَمَعُوْا لَهٗ ۗوَاِنْ يَّسْلُبْهُمُ الذُّبَابُ شَيْـًٔا لَّا يَسْتَنْقِذُوْهُ مِنْهُۗ ضَعُفَ الطَّالِبُ وَالْمَطْلُوْبُ

yā ayyuhan-nāsu ḍuriba maṡalum fastami‘ū lah(ū), innal-lażīna tad‘ūna min dūnillāhi lay yakhluqū żubābaw wa lawijtama‘ū lah(ū), wa iy yaslubhumuż-żubābu syai'al lā yastanqiżūhu minh(u), ḍa‘ufaṭ-ṭālibu wal-maṭlūb(u).

E, mɔgɔw! Ntalen dɔ danna. O kama, aw k’aw lamɛn! Tiɲɛ na, aw be fɛɛn o fɛɛn weele ni Ala tɛ, o tɛ se ka nɛgɛ kelen dan, hali n’u jɛnna k’a dan. Ani, n’u ye fɛɛn dɔ minɛ u fɛ, u tɛna se k’o minɛ tugun n’u ye. Minw bɛ bato, ani minw bɛ bato, o bɛɛ baraka ka dɔgɔ.


74

مَا قَدَرُوا اللّٰهَ حَقَّ قَدْرِهٖۗ اِنَّ اللّٰهَ لَقَوِيٌّ عَزِيْزٌ

wa mā qadarullāha ḥaqqa qadrih(ī), innallāha laqawiyyun ‘azīz(un).

U tɛ Ala bonya tiɲɛn na. Tiɲɛ na, Ala ye Sebagayabɛɛtigi ye, Sebagayabɛɛtigi.


75

اَللّٰهُ يَصْطَفِيْ مِنَ الْمَلٰۤىِٕكَةِ رُسُلًا وَّمِنَ النَّاسِۗ اِنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌۢ بَصِيْرٌ ۚ

allāhu yaṣṭafī minal-malā'ikati rusulaw wa minan-nās(i), innallāha samī‘um baṣīr(un).

Ala ye cidenw sugandi mɛlɛkɛw ni adamadenw cɛma. Tiɲɛ na, Ala ye koo bɛɛ mɛnbaga ye, a be koo bɛɛ ye.


76

يَعْلَمُ مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْۗ وَاِلَى اللّٰهِ تُرْجَعُ الْاُمُوْرُ

ya‘lamu mā baina aidīhim wa mā khalfahum, wa ilallāhi turja‘ul-umūr(u).

Fɛɛn min b’u ɲɛfɛ ani min b’u kɔ, ale (Ala) b’o lɔn. Ani, koow bɛɛ bena segi Ala dɔrɔn lo ma.


77

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا ارْكَعُوْا وَاسْجُدُوْا وَاعْبُدُوْا رَبَّكُمْ وَافْعَلُوا الْخَيْرَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ ۚ۩

yā ayyuhal-lażīna āmanurka‘ū wasjudū wa‘budū rabbakum waf‘alul-khaira la‘allakum tufliḥūn(a).

Aw larabagaw! Aw ye aw kinbiri gban, ka aw kinbiri gban, ka aw Matigi bato; ka koɲuman kɛ, janko aw ye kunnadiya sɔrɔ.


78

وَجَاهِدُوْا فِى اللّٰهِ حَقَّ جِهَادِهٖۗ هُوَ اجْتَبٰىكُمْ وَمَا جَعَلَ عَلَيْكُمْ فِى الدِّيْنِ مِنْ حَرَجٍۗ مِلَّةَ اَبِيْكُمْ اِبْرٰهِيْمَۗ هُوَ سَمّٰىكُمُ الْمُسْلِمِيْنَ ەۙ مِنْ قَبْلُ وَفِيْ هٰذَا لِيَكُوْنَ الرَّسُوْلُ شَهِيْدًا عَلَيْكُمْ وَتَكُوْنُوْا شُهَدَاۤءَ عَلَى النَّاسِۖ فَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَ وَاعْتَصِمُوْا بِاللّٰهِ ۗهُوَ مَوْلٰىكُمْۚ فَنِعْمَ الْمَوْلٰى وَنِعْمَ النَّصِيْرُ ࣖ ۔

wa jāhidū fillāhi ḥaqqa jihādih(ī), huwajtabākum wa mā ja‘ala ‘alaikum fid-dīni min ḥaraj(in), millata abīkum ibrāhīm(a), huwa sammākumul-muslimīn(a), min qablu wa fī hāżā liyakūnar-rasūlu syahīdan ‘alaikum wa takūnū syuhadā'a ‘alan-nās(i), fa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāta wa‘taṣimū billāh(i), huwa maulākum, fa ni‘mal-maulā wa ni‘man-naṣīr(u).

Ani ka kɛlɛ kɛ Ala sira kan ni jihadi lakika ye. A y’aw sugandi, a ma gwɛlɛya aw ma diinanko la. (Aw ka tugu) aw bɛnbaw Ibrayima ka diinan kɔ. A (Ala) y’aw tɔgɔ la ko silamɛw kabini wagatijan, ani (o fana) nin (Alikurana) kɔnɔ, walisa ciden (Muhamadu) ka kɛ seere ye aw fɛ, ani aw bɛɛ ka kɛ seere ye adamadenw bɛɛ ye. O la, aw ka sali kɛ, ka zaka sara, ka Ala minɛ. Ale lo ye i Latangabaga ye, ale lo ye i latangabaga ɲuman ye ani dɛmɛbaga ɲuman ye.