Q.S يۇنۇس (يُونُس) - 109 ئايەت سانى

الۤرٰ ۗتِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِ الْحَكِيْمِ

alif lām rā, tilka āyātul-kitābil-ḥakīm(i).

ئەلىف لام را. بۇلار قۇرئاننىڭ ھېكمەتكە تولغان ئايەتلىرىدۇر.

اَكَانَ لِلنَّاسِ عَجَبًا اَنْ اَوْحَيْنَآ اِلٰى رَجُلٍ مِّنْهُمْ اَنْ اَنْذِرِ النَّاسَ وَبَشِّرِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنَّ لَهُمْ قَدَمَ صِدْقٍ عِنْدَ رَبِّهِمْ ۗ قَالَ الْكٰفِرُوْنَ اِنَّ هٰذَا لَسٰحِرٌ مُّبِيْنٌ

akāna lin-nāsi ‘ajaban an auḥainā ilā rajulim minhum an anżirin-nāsa wa basysyiril-lażīna āmanū anna lahum qadama ṣidqin ‘inda rabbihim, qālal-kāfirūna inna hāżā lasāḥirum mubīn(un).

ئىنسانلار ئۆز ئىچىدىن بىر ئادەمگە: «كىشىلەرنى ئاگاھلاندۇرغىن ۋە مۆمىنلەرنى ئاللاھنىڭ دەرگاھىدا يۇقىرى ئورۇنغا ئىگە بولغانلىقى بىلەن خۇشال قىلغىن» دەپ ۋەھيى قىلغانلىقىمىزغا ھەيران قېلىشىنىڭ ھاجىتى يوق. كاپىرلار: «بۇ ئادەم (مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام) ھەقىقەتەن سېھىرگەر» دېدى.

اِنَّ رَبَّكُمُ اللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِ يُدَبِّرُ الْاَمْرَۗ مَا مِنْ شَفِيْعٍ اِلَّا مِنْۢ بَعْدِ اِذْنِهٖۗ ذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ فَاعْبُدُوْهُۗ اَفَلَا تَذَكَّرُوْنَ

inna rabbakumullāhul -lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa fī sittati ayyāmin ṡummastawā ‘alal-‘arsyi yudabbirul-amr(a), mā min syafī‘in illā mim ba‘di iżnih(ī), żālikumullāhu rabbukum fa‘budūh(u), afalā tażakkarūn(a).

ھەقىقەتەن سىلەرنىڭ پەرۋەردىگارىڭلار ئاسمانلارنى ۋە زېمىننى ئالتە كۈندە ياراتقان، ئاندىن ئەرشتە ئولتۇرۇپ بارلىق ئىشلارنى باشقۇرغان ئاللاھتۇر. ئۇنىڭ رۇخسىتىسىز ھېچكىم شاپائەت قىلالمايدۇ. ئۇ سىلەرنىڭ پەرۋەردىگارىڭلار بولغان ئاللاھتۇر، ئۇنىڭغا ئىبادەت قىلىڭلار. سىلەر ئىبرەت ئالمىدىڭلارمۇ؟

اِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيْعًاۗ وَعْدَ اللّٰهِ حَقًّاۗ اِنَّهٗ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ لِيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ بِالْقِسْطِۗ وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَهُمْ شَرَابٌ مِّنْ حَمِيْمٍ وَّعَذَابٌ اَلِيْمٌ ۢبِمَا كَانُوْا يَكْفُرُوْنَ

ilaihi marji‘ukum jamī‘ā(n), wa‘dallāhi ḥaqqā(n), innahū yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduhū liyajziyal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti bil-qisṭ(i), wal-lażīna kafarū lahum syarābum min ḥamīmiw wa ‘ażābun alīmum bimā kānū yakfurūn(a).

سىلەر پەقەت ئۇنىڭغىلا قايتىسىلەر. بۇ ئاللاھنىڭ ھەقىقىي ۋە قەتئىي ۋەدىسىدۇر. شۈبھىسىزكى، ئۇ مەخلۇقاتلارنى يارىتىشنى باشلىغان، ئاندىن ئۇنى قايتا ياراتقان (ئۇلارنى قايتا تىرىلدۈرگەندىن كېيىن تىرىلدۈرگەن)، ئىمان ئېيتقان ۋە ياخشى ئەمەللەرنى قىلغانلارغا ئادىل مۇكاپات بېرىش ئۈچۈندۇر. شۇنىڭ بىلەن بىر ۋاقىتتا، كاپىرلارغا كۇفرىلىق قىلغانلىقى ئۈچۈن قايناق سۇ ۋە قاتتىق ئازاب بېرىلىدۇ.

هُوَ الَّذِيْ جَعَلَ الشَّمْسَ ضِيَاۤءً وَّالْقَمَرَ نُوْرًا وَّقَدَّرَهٗ مَنَازِلَ لِتَعْلَمُوْا عَدَدَ السِّنِيْنَ وَالْحِسَابَۗ مَا خَلَقَ اللّٰهُ ذٰلِكَ اِلَّا بِالْحَقِّۗ يُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

huwal-lażī ja‘alasy-syamsa ḍiyā'aw wal-qamara nūraw wa qaddarahū manāzila lita‘lamū ‘adadas-sinīna wal-ḥisāb(a), mā khalaqallāhu zālika illā bil-ḥaqq(i), yufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).

ئۇ قۇياشنى، ئاينى يورۇتۇپ بېرىدۇ، سىلەرنىڭ يىل سانىنى ۋە ھېسابنى بىلىشىڭلار ئۈچۈن ئۇلارنىڭ ئوربىتىسىدىكى ئورۇنلارنى بەلگىلەيدىغان ئۇدۇر. ئاللاھ بۇنى پەقەت توغرا شەكىلدە ياراتتى. ئۇ (ئۆزىنىڭ ئۇلۇغلۇقىنىڭ) ئالامەتلىرىنى بىلىدىغانلارغا بايان قىلىدۇ.

اِنَّ فِى اخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَمَا خَلَقَ اللّٰهُ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَّقُوْنَ

inna fikhtilāfil-laili wan-nahāri wa mā khalaqallāhu fis-samāwāti wal-arḍi la'āyātil liqaumiy yattaqūn(a).

كېچە بىلەن كۈندۈزنىڭ ئالمىشىشىدا ۋە ئاللاھنىڭ ئاسمان ۋە زېمىندا ياراتقانلىرىدا، ئاللاھتىن قورقىدىغانلار ئۈچۈن ھەقىقەتەن نۇرغۇن ئالامەتلەر بار.

اِنَّ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا وَرَضُوْا بِالْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَاطْمَـَٔنُّوْا بِهَا وَالَّذِيْنَ هُمْ عَنْ اٰيٰتِنَا غٰفِلُوْنَۙ

innal-lażīna lā yarjūna liqā'anā wa raḍū bil-ḥayātid-dun-yā waṭma'annū bihā wal-lażīna hum ‘an āyātinā gāfilūn(a).

شۈبھىسىزكى، بىز بىلەن مۇلاقات بولۇشنى ئۈمىد قىلمايدىغانلار، دۇنيا ھاياتىدىن رازى بولۇپ، ئۇنىڭدىن خاتىرجەم بولغانلار ۋە بىزنىڭ ئايەتلىرىمىزنى غاپىل دەپ قارىغانلار،

اُولٰۤىِٕكَ مَأْوٰىهُمُ النَّارُ بِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

ulā'ika ma'wāhumun nāru bimā kānū yaksibūn(a).

ئۇلارنىڭ قىلغان ئىشلىرى سەۋەبىدىن ئۇلارنىڭ ئورنى دوزاختا.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ يَهْدِيْهِمْ رَبُّهُمْ بِاِيْمَانِهِمْۚ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهِمُ الْاَنْهٰرُ فِيْ جَنّٰتِ النَّعِيْمِ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti yahdīhim rabbuhum bi'īmānihim, tajrī min taḥtihimul-anhāru fī jannātin na‘īm(i).

شۈبھىسىزكى، ئىمان ئېيتقان ۋە ياخشى ئەمەللەرنى قىلغانلارنى پەرۋەردىگارى ئىمانلىرى سەۋەبىدىن يېتەكلەيدۇ. ئۇلار ئاستىدىن ئۆستەڭلەر ئېقىپ تۇرىدىغان نازۇ-نېمەتلىك جەننەتلەردە بولىدۇ.

دَعْوٰىهُمْ فِيْهَا سُبْحٰنَكَ اللّٰهُمَّ وَتَحِيَّتُهُمْ فِيْهَا سَلٰمٌۚ وَاٰخِرُ دَعْوٰىهُمْ اَنِ الْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ ࣖ

da‘wāhum fīhā subḥānakallāhumma wa taḥiyyatuhum fīhā salām(un), wa ākhiru da‘wāhum anil-ḥamdu lillāhi rabbil-‘ālamīn(a).

ئۇلارنىڭ بۇ نامازدىكى دۇئاسى «سۇبھانەكەللاھۇممە» (سىلەرگە شان-شەرەپ تىلەيمەن، ئى پەرۋەردىگارىمىز)، سالامى «سالام» (سىلەرگە تىنچلىق بولسۇن)، دۇئاسىنىڭ ئاخىرى «ئەلھەمدۇلىللەھى رەببىل ئالەمىن» (ھەممە ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارى ئاللاھقا ھەمدۇسانا بولسۇن) بولىدۇ.

۞ وَلَوْ يُعَجِّلُ اللّٰهُ لِلنَّاسِ الشَّرَّ اسْتِعْجَالَهُمْ بِالْخَيْرِ لَقُضِيَ اِلَيْهِمْ اَجَلُهُمْۗ فَنَذَرُ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا فِيْ طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُوْنَ

wa lau yu‘ajjilullāhu lin-nāsisy-syarrasti‘jālahum bil-khairi laquḍiya ilaihim ajaluhum, fa nażarul-lażīna lā yarjūna liqā'anā fī ṭugyānihim ya‘mahūn(a).

ئەگەر ئاللاھ ئىنسانلارغا ياخشىلىقنى تېز تىلىگەندەك يامانلىقنى تېز كۆرسەتسە، ئۇلارنىڭ ھاياتى چوقۇم ئاخىرلىشىدۇ. لېكىن بىز بىلەن ئۇچرىشىشنى ئۈمىد قىلمىغانلارنى ئازغۇنلۇقىدا قېلىپ قويىمىز.

وَاِذَا مَسَّ الْاِنْسَانَ الضُّرُّ دَعَانَا لِجَنْۢبِهٖٓ اَوْ قَاعِدًا اَوْ قَاۤىِٕمًا ۚفَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُ ضُرَّهٗ مَرَّ كَاَنْ لَّمْ يَدْعُنَآ اِلٰى ضُرٍّ مَّسَّهٗۗ كَذٰلِكَ زُيِّنَ لِلْمُسْرِفِيْنَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa iżā massal-insānaḍ-ḍurru da‘ānā lijambihī au qā‘idan au qā'imā(n), falammā kasyafnā ‘anhu ḍurrahū marra ka'allam yad‘unā ilā ḍurrim massah(ū), każālika zuyyina lil-musrifīna mā kānū ya‘malūn(a).

ئىنسان خەتەرگە دۇچ كەلگەندە، ئۇ ياتقان، ئولتۇرغان ياكى تۇرغان ھالەتتە بىزگە دۇئا قىلىدۇ، ئاندىن بىز ئۇنىڭدىن خەتەرنى يوقاتقاندىن كېيىن، ئۇ (ئازغان يولغا) قايتىپ كېلىدۇ، گويا ئۇ ھەرگىز بىزگە دۇئا قىلمىغاندەك، ئۆزىنىڭ بېشىغا كەلگەن خەتەرنى يوقاتقان. شۇڭا، ئۇ قىلمىشلىرىنىڭ چېكىدىن ئاشقان كىشىلەر ئۈچۈن گۈزەل بولۇپ قالىدۇ.

وَلَقَدْ اَهْلَكْنَا الْقُرُوْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَمَّا ظَلَمُوْاۙ وَجَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ وَمَا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْا ۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الْقَوْمَ الْمُجْرِمِيْنَ

wa laqad ahlaknal-qurūna min qablikum lammā ẓalamū, wa jā'athum rusuluhum bil-bayyināti wa mā kānū liyu'minū, każālika najzil-qaumal-mujrimīn(a).

شۈبھىسىزكى، سەندىن ئىلگىرىكىلەرنى پەيغەمبەرلىرى (ھەقىقەتەن) خەۋەر ئېلىپ كەلگەن بولسىمۇ، ئۇلار ھەرگىز ئىمان ئېيتىشنى خالىمىغانلىقى ئۈچۈن، بىز ھەقىقەتەن ھالاك قىلدۇق. بىز گۇناھكارلارنى شۇنداق جازالايمىز.

ثُمَّ جَعَلْنٰكُمْ خَلٰۤىِٕفَ فِى الْاَرْضِ مِنْۢ بَعْدِهِمْ لِنَنْظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُوْنَ

Ṡumma ja‘alnākum khalā'ifa fil-arḍi mim ba‘dihim linanẓura kaifa ta‘malūn(a).

ئاندىن ئۇلارنىڭ ئارقىسىدىن سىلەرنى زېمىندا ۋارىس قىلدۇق، سىلەرنىڭ قانداق ئىش قىلىۋاتقانلىقىڭلارغا قاراش ئۈچۈن.

وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيَاتُنَا بَيِّنٰتٍۙ قَالَ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا ائْتِ بِقُرْاٰنٍ غَيْرِ هٰذَآ اَوْ بَدِّلْهُ ۗ قُلْ مَا يَكُوْنُ لِيْٓ اَنْ اُبَدِّلَهٗ مِنْ تِلْقَاۤئِ نَفْسِيْ ۚاِنْ اَتَّبِعُ اِلَّا مَا يُوْحٰٓى اِلَيَّ ۚ اِنِّيْٓ اَخَافُ اِنْ عَصَيْتُ رَبِّيْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ

wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyināt(in), qālal-lażīna lā yarjūna liqā'ana'ti biqur'ānin gairi hāżā au baddilh(u), qul mā yakūnu lī an ubaddilahū min tilqā'i nafsī, in attabi‘u illā mā yūḥā ilayy(a), innī akhāfu in ‘aṣaitu rabbī ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).

ئۇلارغا ئايەتلىرىمىز ئوچۇق-ئاشكارا ئوقۇپ بېرىلگەندە، بىزگە مۇلاقات بولۇشنى ئۈمىد قىلمىغانلار: «بۇ قۇرئاندىن باشقا بىر كىتاب كەلتۈر ياكى ئۇنى ئالماشتۇر» دېدى. (مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا) ئېيتقىنكى، «ماڭا ئۇنى ئۆزۈم ئۆزگەرتىش توغرا ئەمەس. مەن پەقەت ماڭا ۋەھىي قىلىنغان نەرسىگە ئەگىشىمەن. ئەگەر مەن پەرۋەردىگارىمغا ئاسىيلىق قىلسام، بۈيۈك كۈننىڭ ئازابىدىن ھەقىقەتەن قورقىمەن».

قُلْ لَّوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا تَلَوْتُهٗ عَلَيْكُمْ وَلَآ اَدْرٰىكُمْ بِهٖ ۖفَقَدْ لَبِثْتُ فِيْكُمْ عُمُرًا مِّنْ قَبْلِهٖۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

qul lau syā'allāhu mā talautuhū ‘alaikum wa lā adrākum bih(ī), faqad labiṡtu fīkum ‘umuram min qablih(ī), afalā ta‘qilūn(a).

(ئى مۇھەممەد!) ئېيتقىنكى، «ئەگەر ئاللاھ خالىسا، مەن ئۇنى سىلەرگە ئوقۇپ بەرمەيتتىم، ئاللاھمۇ سىلەرگە ئۇنىڭدىن خەۋەر بەرمەيتتى». مەن (قۇرئان نازىل بولۇشتىن بۇرۇن) سىلەر بىلەن ئۇزۇن ۋاقىت بىللە تۇرغان ئىدىم. سىلەر چۈشەنمەمسىلەر؟

فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَوْ كَذَّبَ بِاٰيٰتِهٖۗ اِنَّهٗ لَا يُفْلِحُ الْمُجْرِمُوْنَ

faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każiban au każżaba bi'āyātih(ī), innahū lā yufliḥul-mujrimūn(a).

ئاللاھقا يالغان چاپلىغان ياكى ئۇنىڭ ئايەتلىرىنى ئىنكار قىلغان ئادەمدىنمۇ زالىم ئادەم بارمۇ؟ شۈبھىسىزكى، گۇناھ قىلغانلار بەختكە ئېرىشەلمەيدۇ.

وَيَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنْفَعُهُمْ وَيَقُوْلُوْنَ هٰٓؤُلَاۤءِ شُفَعَاۤؤُنَا عِنْدَ اللّٰهِ ۗقُلْ اَتُنَبِّـُٔوْنَ اللّٰهَ بِمَا لَا يَعْلَمُ فِى السَّمٰوٰتِ وَلَا فِى الْاَرْضِۗ سُبْحٰنَهٗ وَتَعٰلٰى عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

wa ya‘budūna min dūnillāhi mā lā yaḍurruhum wa lā yanfa‘uhum wa yaqūlūna hā'ulā'i syufa‘ā'unā ‘indallāh(i), qul atunabbi'ūnallāha bimā lā ya‘lamu fis-samāwāti wa lā fil-arḍ(i), subḥānahū wa ta‘ālā ‘ammā yusyrikūn(a).

ئۇلار ئاللاھنى قويۇپ، ئۆزلىرىگە ئاپەت ئېلىپ كەلمەيدىغان ۋە پايدىسىز نەرسىلەرگە ئىبادەت قىلىدۇ، ئۇلار: «ئۇلار ئاللاھنىڭ ھۇزۇرىدا بىزنىڭ شاپائەتچىلىرىمىز» دەيدۇ. «سىلەر ئاللاھقا ئاسمانلاردىكى ۋە زېمىندىكى نەرسىلەر توغرىسىدا بىلمەيدىغان نەرسىلەرنى ئېيتماقچىمۇ؟ ئاللاھ ئۇلارنىڭ بىر-بىرىگە شېرىك كەلتۈرگەن نەرسىلىرىدىن پاكتۇر.

وَمَا كَانَ النَّاسُ اِلَّآ اُمَّةً وَّاحِدَةً فَاخْتَلَفُوْاۗ وَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَّبِّكَ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ فِيْمَا فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ

wa mā kānan-nāsu illā ummataw wāḥidatan fakhtalafū, wa lau lā kalimatun sabaqat mir rabbika laquḍiya bainahum fīmā fīhi yakhtalifūn(a).

ئىنسانلار ئىلگىرى پەقەت بىر مىللەت ئىدى، ئاندىن پارچىلىنىپ كەتتى. ئەگەر پەرۋەردىگارىڭنىڭ تەرىپىدىن بېكىتىلگەن بىر ھۆكۈم بولمىسا ئىدى، ئۇلارنىڭ ئارىسىدا ئىختىلاپ قىلىشقان نەرسىلىرى ئۈستىدە ھۆكۈم چىقىرىلاتتى (دۇنيادا).

وَيَقُوْلُوْنَ لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۚ فَقُلْ اِنَّمَا الْغَيْبُ لِلّٰهِ فَانْتَظِرُوْاۚ اِنِّيْ مَعَكُمْ مِّنَ الْمُنْتَظِرِيْنَ ࣖ

wa yaqūlūna lau lā unzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), faqul innamal-gaibu lillāhi fantaẓirū, innī ma‘akum minal-muntaẓirīn(a).

ئۇلار: «نېمىشقا ئۇنىڭغا پەرۋەردىگارىدىن بىرەر مۆجىزە نازىل بولمىدى؟» دەيدۇ. «غەيب ھەقىقەتەن ئاللاھقا خاستۇر، شۇڭا كۈتۈڭلار، مەن سىلەر بىلەن بىللە كۈتۈۋاتىمەن» دېگىن.

وَاِذَآ اَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَةً مِّنْۢ بَعْدِ ضَرَّاۤءَ مَسَّتْهُمْ اِذَا لَهُمْ مَّكْرٌ فِيْٓ اٰيٰتِنَاۗ قُلِ اللّٰهُ اَسْرَعُ مَكْرًاۗ اِنَّ رُسُلَنَا يَكْتُبُوْنَ مَا تَمْكُرُوْنَ

wa iżā ażaqnan-nāsa raḥmatam mim ba‘di ḍarrā'a massathum iżā lahum makrun fī āyātinā, qulillāhu asra‘u makrā(n), inna rusulanā yaktubūna mā tamkurūn(a).

ئىنسانلارغا بىرەر مۇسىبەت يەتكەندىن كېيىن، بىز ئۇلارغا رەھمەت قىلساق، ئۇلار دەرھال بىزنىڭ ئايەتلىرىمىزگە قارشى ئالدامچىلىق قىلىدۇ. «(بۇ ئالدامچىلىق ئۈچۈن) ئاللاھنىڭ ئازابى تېز كېلىدۇ» دېگىن. شۈبھىسىزكى، بىزنىڭ پەرىشتىلىرىمىز سىلەرنىڭ ئالدامچىلىقىڭلارنى كۆرۈپ تۇرىدۇ.

هُوَ الَّذِيْ يُسَيِّرُكُمْ فِى الْبَرِّ وَالْبَحْرِۗ حَتّٰٓى اِذَا كُنْتُمْ فِىْ الْفُلْكِۚ وَجَرَيْنَ بِهِمْ بِرِيْحٍ طَيِّبَةٍ وَّفَرِحُوْا بِهَا جَاۤءَتْهَا رِيْحٌ عَاصِفٌ وَّجَاۤءَهُمُ الْمَوْجُ مِنْ كُلِّ مَكَانٍ وَّظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ اُحِيْطَ بِهِمْۙ دَعَوُا اللّٰهَ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ەۚ لَىِٕنْ اَنْجَيْتَنَا مِنْ هٰذِهٖ لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الشّٰكِرِيْنَ

huwal-lażī yusayyirukum fil-barri wal-baḥr(i), ḥattā iżā kuntum fil-fulk(i), wa jaraina bihim birīḥin ṭayyibatiw wa fariḥū bihā jā'athā rīḥun ‘āṣifuw wa jā'ahumul-mauju min kulli makāniw wa ẓannū annahum uḥīṭa bihim, da‘awullāha mukhliṣīna lahud-dīn(a), la'in anjaitanā min hāżihī lanakūnanna minasy-syākirīn(a).

ئۇ سىلەرنى قۇرۇقلۇقتا مېڭىشقا، دېڭىزدا پاراخوت بىلەن مېڭىشقا قادىر قىلغان ئاللاھتۇر. سىلەر كېمىدە بولغاندا، ئۇ (كېمە) ئۇلارنى (كېمىدىكىلەرنى) ياخشى شامال بىلەن كۆتۈرۈپ ماڭغاندا، ئۇلار بۇنىڭدىن خۇشال بولغاندا، تۇيۇقسىز بوران چىقىپ، دولقۇنلار ئۇلارنى ھەممە تەرەپتىن سوقۇۋەتتى، ئۇلار ئۆزلىرىنى قورشاۋغا ئېلىنغان دەپ ئويلاپ، پەقەت ئاللاھقا چىن دىلىدىن دۇئا قىلدى. (ئۇلار: «ئەگەر بىزنى بۇنىڭدىن (خەتەردىن) قۇتقۇزساڭ، بىز چوقۇم شۈكۈر قىلغۇچىلاردىن بولىمىز» دېدى).

فَلَمَّآ اَنْجٰىهُمْ اِذَا هُمْ يَبْغُوْنَ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ ۗيٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنَّمَا بَغْيُكُمْ عَلٰٓى اَنْفُسِكُمْ مَّتَاعَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۖ ثُمَّ اِلَيْنَا مَرْجِعُكُمْ فَنُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

falammā anjāhum iżā hum yabgūna fil-arḍi bigairil-ḥaqq(i), yā ayyuhan-nāsu innamā bagyukum ‘alā anfusikum matā‘al-ḥayātid-dun-yā, ṡumma ilainā marji‘ukum fa nunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

ئاللاھ ئۇلارنى قۇتقۇزغاندىن كېيىن، ئۇلار يەر يۈزىدە ناھەق زۇلۇم قىلدى. ئى ئىنسانلار! سىلەرنىڭ زۇلۇمىڭلار پەقەت ئۆزۈڭلارغا زىيان يەتكۈزۈشتۇر، بۇ پەقەت دۇنيادىن ھۇزۇرلىنىشتۇر. ئاندىن سىلەر بىزنىڭ دەرگاھىمىزغا قايتىسىلەر، بىز سىلەرگە قىلغانلىرىڭلارنى ئېيتىپ بېرىمىز.

اِنَّمَا مَثَلُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَاۤءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَالْاَنْعَامُ ۗحَتّٰٓى اِذَآ اَخَذَتِ الْاَرْضُ زُخْرُفَهَا وَازَّيَّنَتْ وَظَنَّ اَهْلُهَآ اَنَّهُمْ قٰدِرُوْنَ عَلَيْهَآ اَتٰىهَآ اَمْرُنَا لَيْلًا اَوْ نَهَارًا فَجَعَلْنٰهَا حَصِيْدًا كَاَنْ لَّمْ تَغْنَ بِالْاَمْسِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

innamā maṡalul-ḥayātid-dun-yā kamā'in anzalnāhu minas-samā'i fakhtalaṭa bihī nabātul-arḍi mimmā ya'kulun-nāsu wal-an‘ām(u), ḥattā iżā akhażatil-arḍu zukhrufahā wazzayyanat wa ẓanna ahluhā annahum qādirūna ‘alaihā, atāhā amrunā lailan au nahāran fa ja‘alnāhā ḥaṣīdan ka'allam tagna bil-ams(i), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy yatafakkarūn(a).

بۇ دۇنيا ھاياتىنىڭ مىسالى پەقەت بىز ئاسماندىن چۈشۈرگەن سۇغا (يامغۇرغا) ئوخشايدۇ، يەر يۈزىدىكى ئۆسۈملۈكلەر مول ئۆسىدۇ، ئۇنىڭ بىر قىسمى ئىنسانلار ۋە ھايۋانلار تەرىپىدىن يەلىدۇ. يەر يۈزى گۈزەللىشىپ، زىننەتلەنگەن ۋە ئاھالىسى چوقۇم ئۇنىڭغا ئىگە بولىدىغانلىقىنى ئويلىغاندا، بىزنىڭ ئازابىمىز كېچىسى ياكى كۈندۈزى كېلىدۇ، بىز ئۇنى (ئۆسۈملۈكلەرنى) خۇددى تۈنۈگۈن ئۆسمىگەندەك يىغىۋېلىنغان زىرائەتكە ئايلاندۇرىمىز. بىز (قۇدرىتىمىزنىڭ) ئايەتلىرىنى پىكىر يۈرگۈزىدىغان قەۋمگە مۇشۇنداق چۈشەندۈرىمىز.

وَاللّٰهُ يَدْعُوْآ اِلٰى دَارِ السَّلٰمِ ۚوَيَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

wallāhu yad‘ū ilā dāris-salām(i), wa yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

ئاللاھ (ئىنسانلارنى) دارۇسسالامغا (جەننەتكە) چاقىرىدۇ ۋە خالىغانلىرىنى توغرا يولغا (ئىسلامغا) باشلايدۇ.

۞ لِلَّذِيْنَ اَحْسَنُوا الْحُسْنٰى وَزِيَادَةٌ ۗوَلَا يَرْهَقُ وُجُوْهَهُمْ قَتَرٌ وَّلَا ذِلَّةٌ ۗاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

lil-lażīna aḥsanul-ḥusnā wa ziyādah(tun), wa lā yarhaqu wujūhahum qataruw wa lā żillah(tun), ulā'ika aṣḥābul-jannati hum fīhā khālidūn(a).

ياخشى ئىش قىلغۇچىلار ئۈچۈن ئەڭ ياخشى مۇكاپات (جەننەت) ۋە قوشۇمچە مۇكاپات (ئاللاھنى كۆرۈشنىڭ لەززىتى) بار. ئۇلارنىڭ يۈزلىرى قارا تۇپراق بىلەن قاپلانمايدۇ ۋە خارمۇ بولمايدۇ. ئۇلار جەننەت ئەھلى، ئۇلار جەننەتتە مەڭگۈ قالىدۇ.

وَالَّذِيْنَ كَسَبُوا السَّيِّاٰتِ جَزَاۤءُ سَيِّئَةٍ ۢبِمِثْلِهَاۙ وَتَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ ۗمَا لَهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ عَاصِمٍۚ كَاَنَّمَآ اُغْشِيَتْ وُجُوْهُهُمْ قِطَعًا مِّنَ الَّيْلِ مُظْلِمًاۗ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِ ۚهُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wal-lażīna każabus-sayyi'āti jazā'u sayyi'atim bimiṡlihā, wa tarhaquhum żillah(tun), mā lahum minallāhi min ‘āṣim(in), ka'annamā ugsyiyat wujūhuhum qiṭa‘am minal-laili muẓlimā(n), ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

يامانلىق قىلغانلار تېگىشلىك يامانلىققا ئۇچرايدۇ، ئۇلار خارلىققا چۆمۈلىدۇ، ئۇلارنى ئاللاھنىڭ ئازابىدىن قوغدايدىغان نەرسە يوق، گويا ئۇلارنىڭ يۈزلىرى قاراڭغۇ كېچىنىڭ پارچىلىرى بىلەن قاپلانغاندەك. ئۇلار دوزاخ ئەھلىدۇر، ئۇلار دوزاختا مەڭگۈ قالىدۇ.

وَيَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِيْعًا ثُمَّ نَقُوْلُ لِلَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا مَكَانَكُمْ اَنْتُمْ وَشُرَكَاۤؤُكُمْۚ فَزَيَّلْنَا بَيْنَهُمْ وَقَالَ شُرَكَاۤؤُهُمْ مَّا كُنْتُمْ اِيَّانَا تَعْبُدُوْنَ

wa yauma naḥsyuruhum jamī‘an ṡumma naqūlu lil-lażīna asyrakū makānakum antum wa syurakā'ukum, fa zayyalnā bainahum wa qāla syurakā'uhum mā kuntum iyyānā ta‘budūn(a).

شۇ كۈنى (ئىسىڭىزدە بولسۇنكى) بىز ئۇلارنىڭ ھەممىسىنى بىر يەرگە توپلىدۇق، ئاندىن (ئاللاھقا) شېرىك كەلتۈرگەنلەرگە: «سىلەر ۋە سىلەرنىڭ شېرىكلىرىڭلار ئۆز جايىڭلاردا تۇرۇڭلار» دېدۇق. ئاندىن ئۇلارنى ئايرىۋەتتۇق ۋە ئۇلارنىڭ دوستلىرىغا: «سىلەر ھەرگىز بىزگە ئىبادەت قىلمىغان ئىدىڭلار» دېدۇق.

فَكَفٰى بِاللّٰهِ شَهِيْدًاۢ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ اِنْ كُنَّا عَنْ عِبَادَتِكُمْ لَغٰفِلِيْنَ

fa kafā billāhi syahīdam bainanā wa bainakum in kunnā ‘an ‘ibādatikum lagāfilīn(a).

شۇڭا ئاللاھ بىز بىلەن سىلەرنىڭ ئارىڭلاردا گۇۋاھچى بولۇشقا يېتەرلىك، چۈنكى بىز سىلەرنىڭ (بىزگە) قىلغان ئىبادەتلىرىڭلارنى بىلمەيمىز».

هُنَالِكَ تَبْلُوْا كُلُّ نَفْسٍ مَّآ اَسْلَفَتْ وَرُدُّوْٓا اِلَى اللّٰهِ مَوْلٰىهُمُ الْحَقِّ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ ࣖ

hunālika tablū kullu nafsim mā aslafat wa ruddū ilallāhi maulāhumul-ḥaqqi wa ḍalla ‘anhum mā kānū yaftarūn(a).

ئۇ يەردە (مەھسىيار مەيدانىدا)، ھەر بىر جان (ئىلگىرى) قىلغان ئىشلىرىنىڭ جازاسىنى ھېس قىلىدۇ ۋە ئۆزلىرىنىڭ ھەقىقىي قوغدىغۇچىسى بولغان ئاللاھقا قايتۇرۇلىدۇ، ھەمدە ئۇلار ياراتقان (يالغان قوغدىغۇچى) نەرسىلەر ئۇلاردىن غايىب بولىدۇ.

قُلْ مَنْ يَّرْزُقُكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ اَمَّنْ يَّمْلِكُ السَّمْعَ وَالْاَبْصَارَ وَمَنْ يُّخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَمَنْ يُّدَبِّرُ الْاَمْرَۗ فَسَيَقُوْلُوْنَ اللّٰهُ ۚفَقُلْ اَفَلَا تَتَّقُوْنَ

qul may yarzuqukum minas-samā'i wal-arḍi ammay yamlikus-sam‘a wal-abṣāra wa may yukhrijul-ḥayya minal-mayyiti wa yukhrijul-mayyita minal-ḥayyi wa may yudabbirul-amr(a), fa sayaqūlūnallāh(u), faqul afalā tattaqūn(a).

(مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا) ئېيتقىنكى، «سىلەرگە ئاسماندىن ۋە يەردىن كىم رىزىق بېرىدۇ؟ قۇلاق ۋە كۆرۈش قابىلىيىتىگە ئىگە كىم؟ تىرىكنى ئۆلۈكتىن، ئۆلۈكنى تىرىكتىن كىم چىقىرىدۇ ۋە بارلىق ئىشلارنى كىم باشقۇرىدۇ؟» ئۇلار: «ئاللاھ» دەپ جاۋاب بېرىدۇ. سىلەر نېمىشقا قورقمايسىلەر؟» دېگىن.

فَذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمُ الْحَقُّۚ فَمَاذَا بَعْدَ الْحَقِّ اِلَّا الضَّلٰلُ ۖفَاَنّٰى تُصْرَفُوْنَ

fa żālikumullāhu rabbukumul-ḥaqq(u), fa māżā ba‘dal-ḥaqqi illaḍ-ḍalāl(u), fa annā tuṣrafūn(a).

ئەنە شۇ ئاللاھ سىلەرنىڭ ھەقىقىي پەرۋەردىگارىڭلاردۇر، ھەقىقەتتىن كېيىن پەقەت ئازغۇنلۇق بار. نېمىشقا يۈز ئۆرۈيسىلەر؟

كَذٰلِكَ حَقَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ عَلَى الَّذِيْنَ فَسَقُوْٓا اَنَّهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ

każālika ḥaqqat kalimatu rabbika ‘alal-lażīna fasaqū annahum lā yu'minūn(a).

رەببىڭنىڭ زالىملارغا بەرگەن ھۆكمى مۇشۇنداق، چۈنكى ئۇلار ئىمان ئېيتمايدۇ.

قُلْ هَلْ مِنْ شُرَكَاۤىِٕكُمْ مَّنْ يَّبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗۗ قُلِ اللّٰهُ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ فَاَنّٰى تُؤْفَكُوْنَ

qul hal min syurakā'ikum may yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduh(ū), qulillāhu yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduhū fa annā tu'fakūn(a).

ئېيتقىنكى، «سىلەرنىڭ دوستلىرىڭلارنىڭ ئىچىدە (مەخلۇقاتلارنى) يارىتىشنى باشلىتىپ، ئاندىن ئۇنى قايتا تىرىلدۈرەلەيدىغان ئادەم بارمۇ؟» دېگىن، «ئاللاھ مەخلۇقاتلارنى ياراتتى، ئاندىن ئۇنى قايتا ياراتتى. سىلەر قانداقمۇ (ئاللاھتىن باشقا ئىبادەت قىلىشتىن) يۈز ئۆرۈدىڭلار؟»

قُلْ هَلْ مِنْ شُرَكَاۤىِٕكُمْ مَّنْ يَّهْدِيْٓ اِلَى الْحَقِّۗ قُلِ اللّٰهُ يَهْدِيْ لِلْحَقِّۗ اَفَمَنْ يَّهْدِيْٓ اِلَى الْحَقِّ اَحَقُّ اَنْ يُّتَّبَعَ اَمَّنْ لَّا يَهِدِّيْٓ اِلَّآ اَنْ يُّهْدٰىۚ فَمَا لَكُمْۗ كَيْفَ تَحْكُمُوْنَ

qul hal min syurakā'ikum may yahdī ilal-ḥaqq(i),qulillāhu yahdī lil-ḥaqq(i), afamay yahdī ilal-ḥaqqi aḥaqqu ay yuttaba‘a ammal lā yahiddī illā ay yuhdā, famā lakum, kaifa taḥkumūn(a).

ئېيتقىنكى، «سىلەرنىڭ دوستلىرىڭلارنىڭ ئىچىدە سىلەرنى ھەق يولغا يېتەكلەيدىغان بىرەرسى بارمۇ؟» «ھەققە يېتەكلەيدىغان ئاللاھ بار» دېگىن. قايسىسىغا ئەگىشىشكە تېخىمۇ لايىق؟ ھەقىقەتكە يېتەكلەيدىغان ئاللاھمۇ ياكى يېتەكلىيەلمەيدىغان، ھەتتا يېتەكلىنىشكە موھتاج كىشىلەرمۇ؟ نېمىشقا (بۇنى) قىلدىڭلار؟ قانداق قارار چىقىرىسىلەر؟

وَمَا يَتَّبِعُ اَكْثَرُهُمْ اِلَّا ظَنًّاۗ اِنَّ الظَّنَّ لَا يُغْنِيْ مِنَ الْحَقِّ شَيْـًٔاۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ ۢبِمَا يَفْعَلُوْنَ

wa mā yattabi‘u akṡaruhum illā ẓannā(n), innaẓ-ẓanna lā yugnī minal-ḥaqqi syai'ā(n), innallāha ‘alīmum bimā yaf‘alūn(a).

ئۇلارنىڭ تولىسى پەقەت پەرەزگە ئەگىشىدۇ. ئەمەلىيەتتە، بۇ پەرەز ھەقىقەتكە قارشى تۇرۇشتا قىلچە پايدىلىق ئەمەس. شۈبھىسىزكى، اﷲ ئۇلارنىڭ قىلمىشلىرىنى تولۇق بىلىدۇ.

وَمَا كَانَ هٰذَا الْقُرْاٰنُ اَنْ يُّفْتَرٰى مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلٰكِنْ تَصْدِيْقَ الَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيْلَ الْكِتٰبِ لَا رَيْبَ فِيْهِ مِنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَۗ

wa mā kāna hāżal-qur'ānu ay yuftarā min dūnillāhi wa lākin taṣdīqal-lażī baina yadaihi wa tafṣīlal-kitābi lā raiba fīhi mir rabbil-‘ālamīn(a).

بۇ قۇرئاننىڭ ئاللاھتىن باشقاسى تەرىپىدىن توقۇلمىسىمۇ بولىدۇ، لېكىن (قۇرئان) ئىلگىرىكى كىتابلارنى تەستىقلايدۇ ۋە ئۆزى بېكىتكەن قانۇنلارنى بايان قىلىدۇ، ئۇلاردا ھېچقانداق شەك يوق، ئۇ پۈتكۈل ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارى تەرىپىدىن (ۋەھىي قىلىنغان)

اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰىهُ ۗ قُلْ فَأْتُوْا بِسُوْرَةٍ مِّثْلِهٖ وَادْعُوْا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

am yaqūlūnaftarāh(u), qul fa'tū bisūratim miṡlihī wad‘ū manistaṭa‘tum min dūnillāhi in kuntum ṣādiqīn(a).

ئۇلارنىڭ ئۇنى (مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام) توقۇغان دېيىشى توغرىمۇ؟ «ئەگەر راستچىل بولساڭلار، ئۇنىڭغا ئوخشاش بىر سۈرىە كەلتۈرۈپ بېقىڭلار، ئاللاھتىن باشقا ئاراڭلاردىن قادىر بولغانلارنى چاقىرىڭلار» دېگىن.

بَلْ كَذَّبُوْا بِمَا لَمْ يُحِيْطُوْا بِعِلْمِهٖ وَلَمَّا يَأْتِهِمْ تَأْوِيْلُهٗۗ كَذٰلِكَ كَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الظّٰلِمِيْنَ

bal każżabū bimā lam yuḥīṭū bi‘ilmihī wa lammā ya'tihim ta'wīluh(ū), każālika każżabal-lażīna min qablihim fanẓur kaifa kāna ‘āqibatuẓ-ẓālimīn(a).

ئەمەلىيەتتە (ھەقىقەت شۇكى)، ئۇلار ئۆزلىرى تېخى مۇكەممەل بىلمىگەن ۋە ھېلىغىچە چۈشەندۈرۈش ئالمىغان نەرسىلەرنى ئىنكار قىلىدۇ. شۇنىڭدەك، ئۇلاردىن ئىلگىرىكى كىشىلەرمۇ (ئەلچىنى) ئىنكار قىلغان ئىدى. شۇڭا زالىم كىشىلەرنىڭ ئاقىۋىتىگە دىققەت قىلىڭ.

وَمِنْهُمْ مَّنْ يُّؤْمِنُ بِهٖ وَمِنْهُمْ مَّنْ لَّا يُؤْمِنُ بِهٖۗ وَرَبُّكَ اَعْلَمُ بِالْمُفْسِدِيْنَ ࣖ

wa minhum may yu'minu bihī wa minhum mal lā yu'minu bih(ī), wa rabbuka a‘lamu bil-mufsidīn(a).

ئۇلارنىڭ ئىچىدە قۇرئانغا ئىشىنىدىغانلارمۇ بار، ئۇلارنىڭ ئىچىدە ئىشەنمەيدىغانلارمۇ بار. شۈبھىسىزكى، پەرۋەردىگارىڭ زىيان يەتكۈزگۈچىلەرنى تېخىمۇ ياخشى بىلىدۇ.

وَاِنْ كَذَّبُوْكَ فَقُلْ لِّيْ عَمَلِيْ وَلَكُمْ عَمَلُكُمْۚ اَنْتُمْ بَرِيْۤـُٔوْنَ مِمَّآ اَعْمَلُ وَاَنَا۠ بَرِيْۤءٌ مِّمَّا تَعْمَلُوْنَ

wa in każżabūka faqul lī ‘amalī wa lakum ‘amalukum, antum barī'ūna mimmā a‘malu wa ana barī'um mimmā ta‘malūn(a).

ئەگەر ئۇلار سېنى (داۋاملىق ئىنكار قىلسا)، سەن ئۇلارغا: «مېنىڭ ئەمەللىرىم ماڭا، سىلەرنىڭ ئەمەللىرىڭلار ئۆزۈڭلارغا. مېنىڭ قىلغانلىرىمغا سىلەر جاۋابكار ئەمەس، مەن سىلەرنىڭ قىلغانلىرىڭلارغا جاۋابكار ئەمەس» دېگىن.

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّسْتَمِعُوْنَ اِلَيْكَۗ اَفَاَنْتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ وَلَوْ كَانُوْا لَا يَعْقِلُوْنَ

wa minhum may yastami‘ūna ilaik(a), afa anta tusmi‘uṣ-ṣumma wa lau kānū lā ya‘qilūn(a).

ئۇلارنىڭ ئىچىدە ساڭا قۇلاق سالىدىغانلار بار (يەنى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام)، سەن گاسلارغا (ئۇلار چۈشەنمىسىمۇ) ئاڭلىتالامسەن؟

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّنْظُرُ اِلَيْكَۗ اَفَاَنْتَ تَهْدِى الْعُمْيَ وَلَوْ كَانُوْا لَا يُبْصِرُوْنَ

wa minhum may yanẓuru ilaik(a), afa anta tahdil-‘umya wa lau kānū lā yubṣirūn(a).

ئۇلارنىڭ ئىچىدە ساڭا قاراپ تۇرىدىغانلار بار، ئەمما سەن كورلارغا (ئۇلارنىڭ چۈشەنمىگەنلىكىگە قارىماي) توغرا يول كۆرسىتەلەمسەن؟

اِنَّ اللّٰهَ لَا يَظْلِمُ النَّاسَ شَيْـًٔا وَّلٰكِنَّ النَّاسَ اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

innallāha lā yaẓlimun-nāsa syai'aw wa lākinnan-nāsa anfusahum yaẓlimūn(a).

ھەقىقەتەن، ئاللاھ ئىنسانلارغا قىلچە زۇلۇم قىلمايدۇ، لېكىن ئىنسانلار ئۆزلىرىگە زۇلۇم قىلىدۇ.

وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ كَاَنْ لَّمْ يَلْبَثُوْٓا اِلَّا سَاعَةً مِّنَ النَّهَارِ يَتَعَارَفُوْنَ بَيْنَهُمْۗ قَدْ خَسِرَ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِلِقَاۤءِ اللّٰهِ وَمَا كَانُوْا مُهْتَدِيْنَ

wa yauma yaḥsyuruhum ka'allam yalbaṡū illā sā‘atam minan-nahāri yata‘ārafūna bainahum, qad khasiral-lażīna każżabū biliqā'illāhi wa mā kānū muhtadīn(a).

ئاللاھ ئۇلارنى يىغىدىغان كۈندە (ئىسىڭىزدە تۇتۇڭ)، گويا ئۇلار (دۇنيادا) پەقەت كۈندۈزنىڭ قىسقا بىر قىسمى تۇرغاندەك، ئۇلار بىر-بىرىنى تونۇيدىغاندەك بولىدۇ. ئاللاھقا مۇلاقات بولۇشنى ئىنكار قىلغانلار چوقۇم زىيان تارتىدۇ، ئۇلار توغرا يولغا كىرمەيدۇ.

وَاِمَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِيْ نَعِدُهُمْ اَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَاِلَيْنَا مَرْجِعُهُمْ ثُمَّ اللّٰهُ شَهِيْدٌ عَلٰى مَا يَفْعَلُوْنَ

wa immā nuriyannaka ba‘ḍal-lażī na‘iduhum au natawaffayannaka fa ilainā marji‘uhum ṡummallāhu syahīdun ‘alā mā yaf‘alūn(a).

ئەگەر بىز ساڭا (مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا) ئۇلارغا ۋەدە قىلغان ئازابلىرىمىزنىڭ بىر قىسمىنى كۆرسەتسەك (ئۇنىڭدىن بۇرۇن كۆرىسەن) ياكى سېنى (ئۇنىڭدىن بۇرۇن) باشقىلارغا ساتساق، ئۇلار بىزنىڭ تەرىپىمىزگە قايتىدۇ، ئاللاھ ئۇلارنىڭ قىلمىشلىرىغا شاھىت بولىدۇ.

وَلِكُلِّ اُمَّةٍ رَّسُوْلٌ ۚفَاِذَا جَاۤءَ رَسُوْلُهُمْ قُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ

wa likulli ummatir rasūl(un), fa iżā jā'a rasūluhum quḍiya bainahum bil-qisṭi wa hum lā yuẓlamūn(a).

ھەر بىر مىللەتنىڭ پەيغەمبەرلىرى بار. ئۇلارنىڭ پەيغەمبەرلىرى كەلگەندە، ئۇلارغا ئادىللىق بىلەن قانۇن قوللىنىلدى، ئۇلارغا (ھېچقانداق زۇلۇم قىلىنمىدى).

وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰى هٰذَا الْوَعْدُ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa yaqūlūna matā hāżal-wa‘du in kuntum ṣādiqīn(a).

ئۇلار: «ئەگەر سىلەر راستچىل بولساڭلار، ۋەدە قاچان كېلىدۇ؟» دېدى.

قُلْ لَّآ اَمْلِكُ لِنَفْسِيْ ضَرًّا وَّلَا نَفْعًا اِلَّا مَا شَاۤءَ اللّٰهُ ۗ لِكُلِّ اُمَّةٍ اَجَلٌ ۚاِذَا جَاۤءَ اَجَلُهُمْ فَلَا يَسْتَأْخِرُوْنَ سَاعَةً وَّلَا يَسْتَقْدِمُوْنَ

qul lā amliku linafsī ḍarraw wa lā naf‘an illā mā syā'allāh(u), likulli ummatin ajal(un), iżā jā'a ajaluhum falā yasta'khirūna sā‘ataw wa lā yastaqdimūn(a).

(مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا) ئېيتقىنكى، «مەن پەقەت ئاللاھنىڭ خالىغان نەرسىسىدىن باشقا ئۆزۈمگە زىيان يەتكۈزۈشكە ياكى پايدا يەتكۈزۈشكە قادىر ئەمەسمەن». ھەر بىر قەۋمنىڭ ئۆلۈمى بار. ئۇلارنىڭ ئۆلۈمى كەلگەندە، ئۇلار بىر مىنۇتمۇ كېچىكتۈرۈشنى ياكى تېزلىتىشنى تەلەپ قىلالمايدۇ.

قُلْ اَرَءَيْتُمْ اِنْ اَتٰىكُمْ عَذَابُهٗ بَيَاتًا اَوْ نَهَارًا مَّاذَا يَسْتَعْجِلُ مِنْهُ الْمُجْرِمُوْنَ

qul ara'aitum in atākum ‘ażābuhū bayātan au nahāram māżā yasta‘jilu minhul-mujrimūn(a).

«ماڭا چۈشەندۈرۈپ بېرىڭلار، ئەگەر ئۇنىڭ ئازابى سىلەرگە كېچىسى ياكى كۈندۈزى كەلسە، گۇناھكارلاردىن قايسى ئىشنى تېزلىتىش تەلەپ قىلىنىدۇ؟» دېگىن.

اَثُمَّ اِذَا مَا وَقَعَ اٰمَنْتُمْ بِهٖۗ اٰۤلْـٰٔنَ وَقَدْ كُنْتُمْ بِهٖ تَسْتَعْجِلُوْنَ

aṡumma iżā mā waqa‘a āmantum bih(ī), āl'āna wa qad kuntum bihī tasta‘jilūn(a).

جازا كەلگەندىن كېيىن، سىلەر پەقەت ھازىرلا ئىشەندىڭلارمۇ؟ سىلەر ھەمىشە ئۇنىڭ تېزلەشتۈرۈلۈشىنى تەلەپ قىلىپ كەلگەن بولساڭلارمۇ، پەقەت ھازىرلا ئىشەندىڭلارمۇ؟

ثُمَّ قِيْلَ لِلَّذِيْنَ ظَلَمُوْا ذُوْقُوْا عَذَابَ الْخُلْدِۚ هَلْ تُجْزَوْنَ اِلَّا بِمَا كُنْتُمْ تَكْسِبُوْنَ

Ṡumma qīla lil-lażīna ẓalamū żūqū ‘ażābal-khuld(i), hal tujzauna illā bimā kuntum taksibūn(a).

ئاندىن زالىملارغا: «مەڭگۈلۈك ئازابنى تېتىڭلار. سىلەر پەقەت (ياخشى قىلمىشلىرىڭلارغا) يارىشا مۇكاپاتقا ئېرىشىسىلەر» دېيىلدى.

۞ وَيَسْتَنْۢبِـُٔوْنَكَ اَحَقٌّ هُوَ ۗ قُلْ اِيْ وَرَبِّيْٓ اِنَّهٗ لَحَقٌّ ۗوَمَآ اَنْتُمْ بِمُعْجِزِيْنَ ࣖ

wa yastambi'ūnaka aḥaqqun huw(a), qul ī wa rabbī innahū laḥaqq(un), wa mā antum bimu‘jizīn(a).

ئۇلار سەندىن (مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام): «بۇ (ۋەدە قىلىنغان ئازاب) راستمۇ؟» دەپ سورايدۇ. «ھەئە، پەرۋەردىگارىم بىلەن قەسەمكى، (ئازاب) ھەقىقەتەن راست، سىلەر ئۇنىڭدىن ھەرگىز قېچىپ قۇتۇلالمايسىلەر» دېگىن.

وَلَوْ اَنَّ لِكُلِّ نَفْسٍ ظَلَمَتْ مَا فِى الْاَرْضِ لَافْتَدَتْ بِهٖۗ وَاَسَرُّوا النَّدَامَةَ لَمَّا رَاَوُا الْعَذَابَۚ وَقُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ

wa lau anna likulli nafsin ẓalamat mā fil-arḍi laftadat bih(ī), wa asarrun-nadāmata lammā ra'awul-‘ażāb(a), wa quḍiya bainahum bil-qisṭi wa hum lā yuẓlamūn(a).

ئەگەر ھەر بىر زۇلۇم قىلغۇچى يەر يۈزىدىكى ھەممە نەرسىگە ئىگە بولسا، ئۇ چوقۇم ئۇنى ئۆزىنىڭ پايدىسىغا ئالاتتى، ئۇلار ئازابنى كۆرگەندىن كېيىن پۇشايمانلىرىنى يوشۇراتتى. ئاندىن ئۇلارنىڭ ئارىسىدا ئادىللىق بىلەن ھۆكۈم چىقىرىلدى، ئۇلارغا زۇلۇم قىلىنمىدى.

اَلَآ اِنَّ لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اَلَآ اِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

alā inna lillāhi mā fis-samāwāti wal-arḍ(i), alā inna wa‘dallāhi ḥaqquw wa lākinna akṡarahum lā ya‘lamūn(a).

بىلىڭلاركى، ئاسمانلاردىكى ۋە زېمىندىكى نەرسىلەرنىڭ ھەممىسى اﷲ نىڭ مۈلكىدۇر. ئاللاھنىڭ ۋەدىسى ھەق ئەمەسمۇ؟ لېكىن ئۇلارنىڭ تولىسى بىلمەيدۇ.

هُوَ يُحْيٖ وَيُمِيْتُ وَاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

huwa yuḥyī wa yumītu wa ilaihi turja‘ūn(a).

ئۇ تىرىلدۈرىدۇ ۋە ئۆلتۈرىدۇ، سىلەر پەقەت ئۇنىڭغىلا قايتۇرۇلىسىلەر.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ مَّوْعِظَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَشِفَاۤءٌ لِّمَا فِى الصُّدُوْرِۙ وَهُدًى وَّرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِيْنَ

yā ayyuhan-nāsu qad jā'atkum mau‘iẓatum mir rabbikum wa syifā'ul limā fiṣ-ṣudūr(i), wa hudaw wa raḥmatul lil-mu'minīn(a).

ئى ئىنسانلار! سىلەرگە ھەقىقەتەن پەرۋەردىگارىڭلار تەرىپىدىن بىر ئىبرەت ( قۇرئان )، دىللاردىكى كېسەللىكلەرگە شىپا، ئىمان ئېيتقانلار ئۈچۈن ھىدايەت ۋە رەھمەت كەلدى.

قُلْ بِفَضْلِ اللّٰهِ وَبِرَحْمَتِهٖ فَبِذٰلِكَ فَلْيَفْرَحُوْاۗ هُوَ خَيْرٌ مِّمَّا يَجْمَعُوْنَ

qul bifaḍlillāhi wa biraḥmatihī fa biżālika falyafraḥū, huwa khairum mimmā yajma‘ūn(a).

(مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا) ئېيتقىنكى، «ئۇلار ئاللاھنىڭ پەزلى ۋە رەھمىتى بىلەن خۇشال بولسۇن، بۇ ئۇلارنىڭ توپلىغانلىرىدىن ياخشىراق».

قُلْ اَرَءَيْتُمْ مَّآ اَنْزَلَ اللّٰهُ لَكُمْ مِّنْ رِّزْقٍ فَجَعَلْتُمْ مِّنْهُ حَرَامًا وَّحَلٰلًا ۗ قُلْ ءٰۤاللّٰهُ اَذِنَ لَكُمْ اَمْ عَلَى اللّٰهِ تَفْتَرُوْنَ

qul ara'aitum mā anzalallāhu lakum mir rizqin fa ja‘altum minhu ḥarāmaw wa ḥalālā(n), qul āllāhu ażina lakum am ‘alallāhi taftarūn(a).

(ئى مۇھەممەد!) ماڭا «ئاللاھ سىلەرگە چۈشۈرگەن رىزق توغرىسىدا ئېيتىپ بېرىڭلارچۇ، سىلەر ئۇنىڭ بەزىسىنى ھارام، بەزىسىنى ھالال قىلدىڭلار» دېگىن. «ئاللاھ سىلەرگە (بۇنىڭغا) رۇخسەت قىلدىمۇ ياكى سىلەر ئاللاھقا قارشى توقۇلما قىلدىڭلارمۇ؟» دېگىن.

وَمَا ظَنُّ الَّذِيْنَ يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَشْكُرُوْنَ ࣖ

wa mā ẓannul-lażīna yaftarūna ‘alallāhil-każiba yaumal-qiyāmah(ti), innallāha lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡarahum lā yasykurūn(a).

قىيامەت كۈنى ئاللاھقا يالغان توقۇغانلارنىڭ دەۋالىرى نېمە؟ شۈبھىسىزكى، ئاللاھ ئىنسانلارغا ھەقىقەتەن ئاتا قىلغان (نەسىھەتلەر) بار، لېكىن ئۇلارنىڭ كۆپچىلىكى شۈكۈر قىلمايدۇ.

وَمَا تَكُوْنُ فِيْ شَأْنٍ وَّمَا تَتْلُوْا مِنْهُ مِنْ قُرْاٰنٍ وَّلَا تَعْمَلُوْنَ مِنْ عَمَلٍ اِلَّا كُنَّا عَلَيْكُمْ شُهُوْدًا اِذْ تُفِيْضُوْنَ فِيْهِۗ وَمَا يَعْزُبُ عَنْ رَّبِّكَ مِنْ مِّثْقَالِ ذَرَّةٍ فِى الْاَرْضِ وَلَا فِى السَّمَاۤءِ وَلَآ اَصْغَرَ مِنْ ذٰلِكَ وَلَآ اَكْبَرَ اِلَّا فِيْ كِتٰبٍ مُّبِيْنٍ

wa mā takūnu fī sya'niw wa mā tatlū minhu min qur'āniw wa lā ta‘malūna min ‘amalin illā kunnā ‘alaikum syuhūdan iż tufīḍūna fīh(i), wa mā ya‘zubu ‘ar rabbika mim miṡqāli żarratin fil-arḍi wa lā fis-samā'i wa lā aṣgara min żālika wa lā akbara illā fī kitābim mubīn(in).

سەن (مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام) بىرەر ئىش بىلەن شۇغۇللانساڭ، بىرەر ئايەت ئوقۇساڭ ياكى بىرەر ئىش قىلساڭ، بىز ساڭا گۇۋاھ بولۇپ تۇرىمىز. زېمىندا بولسۇن ياكى ئاسماندا بولسۇن، زەررەدەك چوڭ بولسىمۇ، پەرۋەردىگارىڭنىڭ ئىلمىدىن ھېچنىمە غاپىل بولما. ئۇنىڭدىن كىچىك ياكى چوڭ نەرسە يوق، ھەممىسى ھەقىقىي كىتابتا (لەۋھۇلمەھفۇج) خاتىرىلەنگەن.

اَلَآ اِنَّ اَوْلِيَاۤءَ اللّٰهِ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَۚ

alā inna auliyā'allāhi lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

ئاللاھنىڭ دوستلىرىنى ئېسىڭلاردا تۇتۇڭلار، ئۇلارغا قورقۇنچ يوق ۋە ئۇلار قايغۇرمايدۇ.

اَلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَكَانُوْا يَتَّقُوْنَۗ

al-lażīna āmanū wa kānū yattaqūn(a).

(يەنى) ئىمان ئېيتقان ۋە ھەمىشە تەقۋادار بولغانلار.

لَهُمُ الْبُشْرٰى فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَفِى الْاٰخِرَةِۗ لَا تَبْدِيْلَ لِكَلِمٰتِ اللّٰهِ ۗذٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُۗ

lahumul-busyrā fil-ḥayātid-dun-yā wa fil-ākhirah(ti), lā tabdīla likalimātillāh(i), żālika huwal-fauzul-‘aẓīm((u).

ئۇلارغا بۇ دۇنيادا ۋە ئاخىرەتتە خۇش خەۋەر بار. ئاللاھنىڭ ۋەدىسىدە ئۆزگىرىش يوق. بۇ چوڭ غەلىبەدۇر.

وَلَا يَحْزُنْكَ قَوْلُهُمْۘ اِنَّ الْعِزَّةَ لِلّٰهِ جَمِيْعًاۗ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

wa lā yaḥzunka qauluhum, innal-‘izzata lillāhi jamī‘ā(n), huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

(ئى مۇھەممەد!) ئۇلارنىڭ سۆزلىرى سېنى قايغۇرتمىسۇن. شۈبھىسىزكى، بارلىق كۈچ-قۇدرەت االله نىڭكىدۇر. ئۇ (ھەممە نەرسىنى) ئاڭلاپ تۇرغۇچى، (ھەممە نەرسىنى) بىلگۈچىدۇر.

اَلَآ اِنَّ لِلّٰهِ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَمَنْ فِى الْاَرْضِۗ وَمَا يَتَّبِعُ الَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ شُرَكَاۤءَ ۗاِنْ يَّتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَاِنْ هُمْ اِلَّا يَخْرُصُوْنَ

alā inna lillāhi man fis-samāwāti wa man fil-arḍ(i), wa mā yattabi‘ul-lażīna yad‘ūna min dūnillāhi syurakā'(a), iy yattabi‘ūna illaẓ-ẓanna wa in hum illā yakhruṣūn(a).

بىلىڭلاركى، ئاللاھنىڭ مۈلكى ئاسمانلاردىكى ۋە زېمىندىكىلەرنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. ئاللاھنى قويۇپ دوستلارغا دۇئا قىلغانلار (ھەقىقەتەن) (ھەقىقەتەن) ئېتىقادقا ئەگەشمەيدۇ، ئۇلار پەقەت مۆلچەرگە ئەگىشىدۇ ۋە پەقەت گۇمان قىلىدۇ.

هُوَ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الَّيْلَ لِتَسْكُنُوْا فِيْهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًا ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّسْمَعُوْنَ

huwal-lażī ja‘ala lakumul-laila litaskunū fīhi wan-nahāra mubṣirā(n), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yasma‘ūn(a).

ئۇ سىلەرنىڭ ئارام ئېلىشىڭلار ئۈچۈن كېچىنى، كۈندۈزنى يورۇق قىلغان. شۈبھىسىزكى، بۇنىڭدا ئاڭلايدىغان قەۋم ئۈچۈن (ئاللاھنىڭ قۇدرىتىنى كۆرسىتىدىغان) نۇرغۇن ئالامەتلەر بار.

قَالُوا اتَّخَذَ اللّٰهُ وَلَدًا سُبْحٰنَهٗ ۗ هُوَ الْغَنِيُّ ۗ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ اِنْ عِنْدَكُمْ مِّنْ سُلْطٰنٍۢ بِهٰذَاۗ اَتَقُوْلُوْنَ عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

qāluttakhażallāhu waladan subḥānah(ū), huwal-ganiyy(u), lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), in ‘indakum min sulṭānim bihāżā, ataqūlūna ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

ئۇلار (يەھۇدىيلار ۋە خىرىستىيانلار): «ئاللاھنىڭ بالىسى بار» دېدى. ئۇ پاكتۇر، ئۇ ئەڭ باي. ئاسمانلاردىكى ۋە زېمىندىكى نەرسىلەرنىڭ ھەممىسى ئۇنىڭكىدۇر. بۇنىڭغا كۈچلۈك دەلىلىڭلار يوق. بىلمەيدىغانلىرىڭلارنى ئاللاھقا دېيىشىڭلار توغرىمۇ؟

قُلْ اِنَّ الَّذِيْنَ يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ لَا يُفْلِحُوْنَۗ

qul innal-lażīna yaftarūna ‘alallāhil-każiba lā yufliḥūn(a).

ئېيتقىنكى، «ئاللاھقا يالغان توقۇغانلار ھەقىقەتەن مۇۋەپپەقىيەت قازىنالمايدۇ».

مَتَاعٌ فِى الدُّنْيَا ثُمَّ اِلَيْنَا مَرْجِعُهُمْ ثُمَّ نُذِيْقُهُمُ الْعَذَابَ الشَّدِيْدَ بِمَا كَانُوْا يَكْفُرُوْنَ ࣖ

matā‘un fid-dun-yā ṡumma ilainā marji‘uhum ṡumma nużīquhumul-‘ażābasy syadīda bimā kānū yakfurūn(a).

(ئۇلارغا بۇ دۇنيادا ۋاقىتلىق) بەھرىمەن بولىدۇ، ئاندىن ئۇلار بىزنىڭ دەرگاھىمىزغا قايتىدۇ، ئاندىن كۇفرىلىق قىلغانلىقى ئۈچۈن ئۇلارغا قاتتىق ئازابنى تېتىتىمىز.

۞ وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَاَ نُوْحٍۘ اِذْ قَالَ لِقَوْمِهٖ يٰقَوْمِ اِنْ كَانَ كَبُرَ عَلَيْكُمْ مَّقَامِيْ وَتَذْكِيْرِيْ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ فَعَلَى اللّٰهِ تَوَكَّلْتُ فَاَجْمِعُوْٓا اَمْرَكُمْ وَشُرَكَاۤءَكُمْ ثُمَّ لَا يَكُنْ اَمْرُكُمْ عَلَيْكُمْ غُمَّةً ثُمَّ اقْضُوْٓا اِلَيَّ وَلَا تُنْظِرُوْنِ

watlu ‘alaihim naba'a nūḥ(in), iż qāla liqaumihī yā qaumi in kāna kabura ‘alaikum maqāmī wa tażkīrī bi'āyātillāhi fa ‘alallāhi tawakkaltu fa ajmi‘ū amrakum wa syurakā'akum ṡumma lā yakun amrukum ‘alaikum gummatan ṡummaqḍū ilayya wa lā tunẓirūn(i).

ئۇلارغا نۇھنىڭ مۇھىم خەۋەرلىرىنى ئوقۇپ بەرگىن، ئەينى ۋاقىتتا نۇھ ئۆز قەۋمىگە: «ئى قەۋمىم! ئەگەر مېنىڭ سىلەر بىلەن بىللە تۇرۇشۇم سىلەرگە قىيىن كۆرۈنسە ۋە مېنىڭ ئاگاھلاندۇرۇشۇم ئاللاھنىڭ ئايەتلىرى بىلەن بولسا، مەن ئاللاھقا تەۋەككۈل قىلىمەن. شۇڭا، قارار قىلىڭلار ۋە مېنى ھالاك قىلىش ئۈچۈن ئىتتىپاقداشلىرىڭلارنى توپلاڭلار، قارارىڭلارنى مەخپىي تۇتماڭلار، ئاندىن ماڭا قارشى ھەرىكەت قىلىڭلار، بۇنىڭدىن كېيىن كېچىكتۈرمەڭلار» دېدى.

فَاِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَمَا سَاَلْتُكُمْ مِّنْ اَجْرٍۗ اِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلَى اللّٰهِ ۙوَاُمِرْتُ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْمُسْلِمِيْنَ

fa in tawallaitum famā sa'altukum min ajr(in), in ajriya illā ‘alallāh(i), wa umirtu an akūna minal-muslimīn(a).

ئەگەر سىلەر (مېنىڭ ئاگاھلاندۇرۇشۇمدىن) يۈز ئۆرۈسەڭلار، مەن سىلەردىن ھېچقانداق مۇكاپات سورىمايمەن. مېنىڭ مۇكاپاتىم پەقەت ئاللاھ تەرىپىدىندۇر، مەن مۇسۇلمانلاردىن بولۇشقا بۇيرۇلدىم».

فَكَذَّبُوْهُ فَنَجَّيْنٰهُ وَمَنْ مَّعَهٗ فِى الْفُلْكِ وَجَعَلْنٰهُمْ خَلٰۤىِٕفَ وَاَغْرَقْنَا الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُنْذَرِيْنَ

fa każżabūhu fa najjaināhu wa mam ma‘ahū fil-fulki wa ja‘alnāhum khalā'ifa wa agraqnal-lażīna każżabū bi'āyātinā, fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-munżarīn(a).

ئۇلار نۇھنى (يەنى نۇھنى) يالغانغا چىقاردى، بىز ئۇنى ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە كېمىدىكىلەرنى قۇتقۇزدۇق، ئۇلارنى خەلىپە قىلدۇق، ئايەتلىرىمىزنى ئىنكار قىلغانلارنى غەرق قىلدۇق. ئاگاھلاندۇرۇلغانلارنىڭ ئاقىۋىتىگە دىققەت قىلغىن.

ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهٖ رُسُلًا اِلٰى قَوْمِهِمْ فَجَاۤءُوْهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَمَا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْا بِمَا كَذَّبُوْا بِهٖ مِنْ قَبْلُ ۗ كَذٰلِكَ نَطْبَعُ عَلٰى قُلُوْبِ الْمُعْتَدِيْنَ

Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihī rusulan ilā qaumihim fa jā'ūhum bil-bayyināti famā kānū liyu'minū bimā każżabū bihī min qabl(u), każālika naṭba‘u ‘alā qulūbil-mu‘tadīn(a).

ئاندىن ( نۇھ ئەلەيھىسسالامدىن كېيىن) ئۇلارنىڭ قەۋمىگە بىر قانچە پەيغەمبەر ئەۋەتتۇق، پەيغەمبەرلەر ئۇلارغا روشەن دەلىللەر بىلەن كەلدى، ئۇلار ئىلگىرى ئىنكار قىلغانلىقى ئۈچۈن ئىمان ئېيتىشنى خالىمىدى. بىز ھەددىدىن ئاشقانلارنىڭ قەلبىنى مۇشۇنداق پېچەتلەيمىز.

ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ مُّوْسٰى وَهٰرُوْنَ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ بِاٰيٰتِنَا فَاسْتَكْبَرُوْا وَكَانُوْا قَوْمًا مُّجْرِمِيْنَ

Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihim mūsā wa hārūna ilā fir‘auna wa mala'ihī bi'āyātinā fastakbarū wa kānū qaumam mujrimīn(a).

ئاندىن ئۇلاردىن كېيىن مۇسا بىلەن ھارۇننى پىرئەۋنگە ۋە ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ چوڭلىرىغا مۆجىزىلىرىمىزنى ئېلىپ ئەۋەتتۇق. ئۇلار ماختىنغان ۋە گۇناھكار ئىكەن.

فَلَمَّا جَاۤءَهُمُ الْحَقُّ مِنْ عِنْدِنَا قَالُوْٓا اِنَّ هٰذَا لَسِحْرٌ مُّبِيْنٌ

falammā jā'ahumul-ḥaqqu min ‘indinā qālū inna hāżā lasiḥrum mubīn(un).

ئۇلارغا بىز تەرەپتىن ھەقىقەت كەلگەندە، ئۇلار: «بۇ ھەقىقىي سېھىردۇر» دېدى.

قَالَ مُوْسٰٓى اَتَقُوْلُوْنَ لِلْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَكُمْ ۗ اَسِحْرٌ هٰذَاۗ وَلَا يُفْلِحُ السّٰحِرُوْنَ

qāla mūsā ataqūlūna lil-ḥaqqi lammā jā'akum, asiḥrun hāżā, wa lā yufliḥus-sāḥirūn(a).

مۇسا: «سىلەرگە ھەقىقەت كەلگەندە، ‹بۇ سېھىرمۇ؟› دېيىشكە لايىقمۇ؟» دېدى. لېكىن سېھىرگەرلەر غەلىبە قىلالمايدۇ.

قَالُوْٓا اَجِئْتَنَا لِتَلْفِتَنَا عَمَّا وَجَدْنَا عَلَيْهِ اٰبَاۤءَنَا وَتَكُوْنَ لَكُمَا الْكِبْرِيَاۤءُ فِى الْاَرْضِۗ وَمَا نَحْنُ لَكُمَا بِمُؤْمِنِيْنَ

qālū aji'tanā litalfitanā ‘ammā wajadnā ‘alaihi ābā'anā wa takūna lakumal-kibriyā'u fil-arḍ(i), wa mā naḥnu lakumā bimu'minīn(a).

ئۇلار: «سىلەر بىزنى ئاتا-بوۋىلىرىمىزنىڭ ئېتىقادىدىن توسۇش ۋە زېمىندا سىلەرنىڭ ھۆكۈمرانلىقىڭلارغا ئېرىشىش ئۈچۈن كەلدىڭلارمۇ؟ بىز سىلەرگە ئىشەنمەيمىز» دېدى.

وَقَالَ فِرْعَوْنُ ائْتُوْنِيْ بِكُلِّ سٰحِرٍ عَلِيْمٍ

wa qāla fir‘aunu'tūnī bikulli sāḥirin ‘alīm(in).

پىرئەۋن (قەۋمىنىڭ كاتتىلىرىغا): «بارلىق ماھىر سېھىرگەرلەر ماڭا كېلىڭلار!» دېدى.

فَلَمَّا جَاۤءَ السَّحَرَةُ قَالَ لَهُمْ مُّوْسٰٓى اَلْقُوْا مَآ اَنْتُمْ مُّلْقُوْنَ

falammā jā'as-saḥaratu qāla lahum mūsā alqū mā antum mulqūn(a).

سېھىرگەرلەر كەلگەندە، مۇسا ئۇلارغا: «نېمە تاشلىماقچى بولسىڭىز، شۇنى تاشلاڭلار!» دېدى.

فَلَمَّآ اَلْقَوْا قَالَ مُوْسٰى مَا جِئْتُمْ بِهِ ۙالسِّحْرُۗ اِنَّ اللّٰهَ سَيُبْطِلُهٗۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُصْلِحُ عَمَلَ الْمُفْسِدِيْنَ ࣖ

falammā alqau qāla mūsā mā ji'tum bihis-siḥr(u), innallāha sayubṭiluh(ū), innallāha lā yuṣliḥu ‘amalal-mufsidīn(a).

ئۇلار ئۇنى تاشلىغاندىن كېيىن، مۇسا: «سىلەر قىلىۋاتقان ئىش سېھىر، ئاللاھ ھەقىقەتەن بۇ سېھىرنىڭ يالغانلىقىنى ئاشكارىلايدۇ. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ زىيان يەتكۈزگۈچىلەرنىڭ ئىشىنى داۋاملاشتۇرمايدۇ» دېدى.

وَيُحِقُّ اللّٰهُ الْحَقَّ بِكَلِمٰتِهٖ وَلَوْ كَرِهَ الْمُجْرِمُوْنَ

wa yuḥiqqullāhul-ḥaqqa bikalimātihī wa lau karihal-mujrimūn(a).

گۇناھ قىلغۇچىلار ياقتۇرمىسىمۇ، ئاللاھ ئۆزىنىڭ قارارى بىلەن توغرا ئىشنى يولغا قويىدۇ.

فَمَآ اٰمَنَ لِمُوْسٰىٓ اِلَّا ذُرِّيَّةٌ مِّنْ قَوْمِهٖ عَلٰى خَوْفٍ مِّنْ فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهِمْ اَنْ يَّفْتِنَهُمْ ۗوَاِنَّ فِرْعَوْنَ لَعَالٍ فِى الْاَرْضِۚ وَاِنَّهٗ لَمِنَ الْمُسْرِفِيْنَ

famā āmana limūsā illā żurriyyatum min qaumihī ‘alā khaufim min fir‘auna wa mala'ihim ay yaftinahum, wa inna fir‘auna la‘ālin fil-arḍ(i), wa innahū laminal-musrifīn(a).

مۇساغا، پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ ئۆزلىرىنى قىينىشىدىن قورققان ئۆز قەۋمىنىڭ ئەۋلادلىرىدىن باشقا ھېچكىم ئىمان ئېيتمىدى. پىرئەۋن ھەقىقەتەن زېمىندا زۇلۇم قىلدى، ئۇ ھەقىقەتەن ھەددىدىن ئاشقانلاردىن ئىدى.

وَقَالَ مُوْسٰى يٰقَوْمِ اِنْ كُنْتُمْ اٰمَنْتُمْ بِاللّٰهِ فَعَلَيْهِ تَوَكَّلُوْٓا اِنْ كُنْتُمْ مُّسْلِمِيْنَ

wa qāla mūsā yā qaumi in kuntum āmantum billāhi fa ‘alaihi tawakkalū in kuntum muslimīn(a).

مۇسا ئېيتتى: «ئى قەۋمىم! ئەگەر ئاللاھقا ئىمان ئېيتساڭلار، ئەگەر ھەقىقەتەن مۇسۇلمان بولساڭلار، ئۇنىڭغا تەۋەككۈل قىلىڭلار».

فَقَالُوْا عَلَى اللّٰهِ تَوَكَّلْنَا ۚرَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا فِتْنَةً لِّلْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ

fa qālū ‘alallāhi tawakkalnā, rabbanā lā taj‘alnā fitnatal lil-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

ئۇلار ئېيتتى: «بىز ئاللاھقا تەۋەككۈل قىلدۇق. ئى پەرۋەردىگارىمىز، بىزنى زالىم قەۋمنىڭ تۆھمىتىگە دۇچار قىلمىغىن.

وَنَجِّنَا بِرَحْمَتِكَ مِنَ الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ

wa najjinā biraḥmatika minal-qaumil-kāfirīn(a).

ۋە رەھمىتىڭ بىلەن بىزنى كاپىرلاردىن قۇتقۇزغىن».

وَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰى وَاَخِيْهِ اَنْ تَبَوَّاٰ لِقَوْمِكُمَا بِمِصْرَ بُيُوْتًا وَّاجْعَلُوْا بُيُوْتَكُمْ قِبْلَةً وَّاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَۗ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa auḥainā ilā mūsā wa akhīhi an tabawwa'ā liqaumikumā bimiṣra buyūtaw waj‘alū buyūtakum qiblataw wa aqīmuṣ-ṣalāh(ta), wa basysyiril-mu'minīn(a).

بىز مۇساغا ۋە ئۇنىڭ قېرىندىشىغا: «قەۋمىڭلار ئۈچۈن مىسىردا بىر قانچە ئۆي ئېلىڭلار، ئۆيلىرىڭلارنى ئىبادەتگاھ قىلىڭلار، ناماز ئوقۇڭلار ۋە مۆمىنلەرنى خۇشال قىلىڭلار» دەپ ۋەھىي قىلدۇق.

وَقَالَ مُوْسٰى رَبَّنَآ اِنَّكَ اٰتَيْتَ فِرْعَوْنَ وَمَلَاَهٗ زِيْنَةً وَّاَمْوَالًا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۗ رَبَّنَا لِيُضِلُّوْا عَنْ سَبِيْلِكَ ۚرَبَّنَا اطْمِسْ عَلٰٓى اَمْوَالِهِمْ وَاشْدُدْ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُوْا حَتّٰى يَرَوُا الْعَذَابَ الْاَلِيْمَ

wa qāla mūsā rabbanā innaka ātaita fir‘auna wa mala'ahū zīnataw wa amwālan fil-ḥayātid-dun-yā, rabbanā liyuḍillū ‘an sabīlik(a), rabbanaṭmis ‘alā amwālihim wasydud ‘alā qulūbihim falā yu'minū ḥattā yarawul-‘ażābal-alīm(a).

مۇسا ئېيتتى: «ئى پەرۋەردىگارىمىز! سەن پىرئەۋنگە ۋە ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ كاتتىلىرىغا دۇنيا ھاياتىدا زىبۇزىننەت ۋە مال-مۈلۈك بەردىڭ. ئى پەرۋەردىگارىمىز! (نەتىجىدە) ئۇلار (كىشىلەرنى) سېنىڭ يولۇڭدىن ئازدۇردى. ئى پەرۋەردىگارىمىز! ئۇلارنىڭ مال-مۈلكىنى يوق قىلغىن، ئۇلارنىڭ قەلبىنى قۇلۇپلىغىن، شۇنداق قىلدىكى، ئۇلار قاتتىق ئازابنى كۆرمىگۈچە ئىمان ئېيتمايدۇ».

قَالَ قَدْ اُجِيْبَتْ دَّعْوَتُكُمَا فَاسْتَقِيْمَا وَلَا تَتَّبِعٰۤنِّ سَبِيْلَ الَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ

qāla qad ujībad da‘watukumā fastaqīmā wa lā tattabi‘ānni sabīlal-lażīna lā ya‘lamūn(a).

ئاللاھ: «ھەقىقەتەن سىلەرنىڭ تىلىگىنىڭلار قوبۇل قىلىندى، شۇڭا ئىككىڭلارنى توغرا يولدا تۇتۇڭلار، بىلمەيدىغانلارنىڭ يولىغا ئەگەشمەڭلار» دېدى.

۞ وَجَاوَزْنَا بِبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ الْبَحْرَ فَاَتْبَعَهُمْ فِرْعَوْنُ وَجُنُوْدُهٗ بَغْيًا وَّعَدْوًا ۗحَتّٰىٓ اِذَآ اَدْرَكَهُ الْغَرَقُ قَالَ اٰمَنْتُ اَنَّهٗ لَآ اِلٰهَ اِلَّا الَّذِيْٓ اٰمَنَتْ بِهٖ بَنُوْٓا اِسْرَاۤءِيْلَ وَاَنَا۠ مِنَ الْمُسْلِمِيْنَ

wa jāwaznā bibanī isrā'īlal-baḥra fa atba‘ahum fir‘aunu wa junūduhū bagyaw wa ‘adwā(n), ḥattā iżā adrakahul-garaqu qāla āmantu annahū lā ilāha illal-lażī āmanat bihī banū isrā'īla wa ana minal-muslimīn(a).

بىز ئىسرائىل ئەۋلادىنى دېڭىزدىن قۇتقۇزدۇق، پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قوشۇنى ئۇلارنىڭ ئارقىسىدىن قوغلاپ، (ئۇلارغا زۇلۇم قىلىپ) زۇلۇم قىلدى. پىرئەۋن غەرق بولۇپ كېتىش ئالدىدا تۇرغاندا: «مەن ئىسرائىل ئەۋلادى ئىشەنگەن ئىلاھتىن باشقا ئىلاھ يوق دەپ ئىشىنىمەن، مەن مۇسۇلمانلاردىنمەن» دېدى.

اٰۤلْـٰٔنَ وَقَدْ عَصَيْتَ قَبْلُ وَكُنْتَ مِنَ الْمُفْسِدِيْنَ

Āl'āna wa qad ‘aṣaita qablu wa kunta minal-mufsidīn(a).

نېمىشقا پەقەت ھازىرلا (ئىشەنەمسەن؟)، ئەمەلىيەتتە سەن ئۇزۇندىن بېرى ئىتائەتسىز بولۇپ كەلدىڭ، سەن بولساڭ زىيان يەتكۈزگۈچىلەردىنسەن.

فَالْيَوْمَ نُنَجِّيْكَ بِبَدَنِكَ لِتَكُوْنَ لِمَنْ خَلْفَكَ اٰيَةً ۗوَاِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ النَّاسِ عَنْ اٰيٰتِنَا لَغٰفِلُوْنَ ࣖ

fal yauma nunajjīka bibadanika litakūna liman khalfaka āyah(tan), wa inna kaṡīram minan-nāsi ‘an āyātinā lagāfilūn(a).

بۈگۈن سېنىڭ جەسىتىڭنى قۇتقۇزدۇق، سەندىن كېيىنكىلەرگە ئىبرەت بولسۇن ئۈچۈن، لېكىن ئىنسانلارنىڭ كۆپچىلىكى بىزنىڭ ئايەتلىرىمىزگە قۇلاق سالمايدۇ.

وَلَقَدْ بَوَّأْنَا بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ مُبَوَّاَ صِدْقٍ وَّرَزَقْنٰهُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِ ۚفَمَا اخْتَلَفُوْا حَتّٰى جَاۤءَهُمُ الْعِلْمُ ۗاِنَّ رَبَّكَ يَقْضِيْ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ فِيْمَا كَانُوْا فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ

wa laqad bawwa'nā banī isrā'īla mubawwa'a ṣidqiw wa razaqnāhum minaṭ-ṭayyibāt(i), famākhtalafū ḥattā jā'ahumul-‘ilm(u), inna rabbaka yaqḍī bainahum yaumal-qiyāmati fīmā kānū fīhi yakhtalifūn(a).

شۈبھىسىزكى، بىز ئىسرائىل ئەۋلادىنى ياخشى جايغا ئورۇنلاشتۇردۇق ۋە ئۇلارغا ياخشى رىزىق بەردۇق. ئۇلار پەقەت ئۆزلىرىگە ئىلىم كەلگەندىن كېيىنلا (تەۋراتتا بايان قىلىنغان) ئىختىلاپ قىلىشتى. شۈبھىسىزكى، پەرۋەردىگارىڭ قىيامەت كۈنى ئۇلارنىڭ ئارىسىدا ئىختىلاپ قىلغان نەرسىلىرى ئۈستىدە ھۆكۈم چىقىرىدۇ.

فَاِنْ كُنْتَ فِيْ شَكٍّ مِّمَّآ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ فَسْـَٔلِ الَّذِيْنَ يَقْرَءُوْنَ الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكَ ۚ لَقَدْ جَاۤءَكَ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ فَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِيْنَۙ

fa in kunta fī syakkim mimmā anzalnā ilaika fas'alil-lażīna yaqra'ūnal-kitāba min qablik(a), laqad jā'akal-ḥaqqu mir rabbika falā takūnanna minal-mumtarīn(a).

ئەگەر سەن (مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام) ساڭا ۋەھىي قىلغان نەرسىدىن گۇمانلىنىدىغان بولساڭ، سەندىن ئىلگىرى كىتاب ئوقۇغان كىشىدىن سوراپ باق. ھەقىقەتەن ساڭا پەرۋەردىگارىڭ تەرىپىدىن ھەقىقەت كەلدى، سەن ھەرگىز گۇمان قىلغۇچىلاردىن بولما.

وَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ فَتَكُوْنَ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

wa lā takūnanna minal-lażīna każżabū bi'āyātillāhi fa takūna minal-khāsirīn(a).

ھەرگىز ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىنى ئىنكار قىلغۇچىلاردىن بولمىغىن، بولمىسا زىيان تارتقۇچىلاردىن بولۇپ قالىسەن.

اِنَّ الَّذِيْنَ حَقَّتْ عَلَيْهِمْ كَلِمَةُ رَبِّكَ لَا يُؤْمِنُوْنَ

innal-lażīna ḥaqqat ‘alaihim kalimatu rabbika lā yu'minūn(a).

شۈبھىسىزكى، پەرۋەردىگارىڭنىڭ ھۆكمىگە ئىشەنگەنلەر ئىمان ئېيتمايدۇ.

وَلَوْ جَاۤءَتْهُمْ كُلُّ اٰيَةٍ حَتّٰى يَرَوُا الْعَذَابَ الْاَلِيْمَ

wa lau jā'athum kullu āyatin ḥattā yarawul-‘ażābal-alīm(a).

ئۇلارغا (ئاللاھنىڭ ئۇلۇغلۇقىنىڭ) ئالامەتلىرى كۆرۈنگەن تەقدىردىمۇ، ئۇلار قاتتىق ئازابنى كۆرگۈچە ئازابلىنىدۇ.

فَلَوْلَا كَانَتْ قَرْيَةٌ اٰمَنَتْ فَنَفَعَهَآ اِيْمَانُهَآ اِلَّا قَوْمَ يُوْنُسَۗ لَمَّآ اٰمَنُوْا كَشَفْنَا عَنْهُمْ عَذَابَ الْخِزْيِ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَمَتَّعْنٰهُمْ اِلٰى حِيْنٍ

falau lā kānat qaryatun āmanat fa nafa‘ahā īmānuhā illā qauma yūnus(a), lammā āmanū kasyafnā ‘anhum ‘ażābal-khizyi fil-ḥayātid-dun-yā wa matta‘nāhum ilā ḥīn(in).

نېمىشقا يۇنۇس قەۋمىدىن باشقا ئىمان ئېيتىپ، ئىمانى ئۆزىگە پايدىلىق بولغان بىر يۇرت ئاھالىسى يوق؟ ئۇلار (يۇنۇس قەۋمى) ئىمان ئېيتقاندىن كېيىن، بىز ئۇلاردىن دۇنيا ھاياتىنىڭ خار قىلغۇچى ئازابىنى كۆتۈرۈۋەتتۇق ۋە ئۇلارغا بەلگىلىك مۇددەتكىچە ھۇزۇر ئاتا قىلدۇق.

وَلَوْ شَاۤءَ رَبُّكَ لَاٰمَنَ مَنْ فِى الْاَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيْعًاۗ اَفَاَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتّٰى يَكُوْنُوْا مُؤْمِنِيْنَ

wa lau syā'a rabbuka la'āmana man fil-arḍi kulluhum jamī‘ā(n), afa anta tukrihun-nāsa ḥattā yakūnū mu'minīn(a).

ئەگەر پەرۋەردىگارىڭ خالىسا ئىدى، يەر يۈزىدىكى بارلىق كىشىلەر ئىمان ئېيتقان بولاتتى. لېكىن سەن كىشىلەرنى ئىمان ئېيتىشقا مەجبۇرلىماقچىمۇ؟

وَمَا كَانَ لِنَفْسٍ اَنْ تُؤْمِنَ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗوَيَجْعَلُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِيْنَ لَا يَعْقِلُوْنَ

wa mā kāna linafsin an tu'mina illā bi'iżnillāh(i), wa yaj‘alur-rijsa ‘alal-lażīna lā ya‘qilūn(a).

ئاللاھنىڭ ئىزنىسىز ھېچكىم ئىمان ئېيتمايدۇ، ئاللاھ چۈشەنمىگەنلەرگە ئازاب بېرىدۇ.

قُلِ انْظُرُوْا مَاذَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ ۗوَمَا تُغْنِى الْاٰيٰتُ وَالنُّذُرُ عَنْ قَوْمٍ لَّا يُؤْمِنُوْنَ

qulinẓurū māżā fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa mā tugnil-āyātu wan-nużuru ‘an qaumil lā yu'minūn(a).

«ئاسمانلاردىكى ۋە زېمىندىكى نەرسىلەرگە دىققەت قىلىڭلار!» دېگىن، ئۇ (ئاللاھنىڭ ئۇلۇغلۇقى) ۋە ئىمان ئېيتمىغان كىشىلەرگە ئاگاھلاندۇرۇش بېرىدىغان پەيغەمبەرلەرگە پايدىسىز.

فَهَلْ يَنْتَظِرُوْنَ اِلَّا مِثْلَ اَيَّامِ الَّذِيْنَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِهِمْۗ قُلْ فَانْتَظِرُوْٓا اِنِّيْ مَعَكُمْ مِّنَ الْمُنْتَظِرِيْنَ

fahal yantaẓirūna illā miṡla ayyāmil-lażīna khalau min qablihim, qul fantaẓirū innī ma‘akum minal-muntaẓirīn(a).

ئۇلار پەقەت ئۆزلىرىدىن ئىلگىرىكىلەرنىڭ بېشىغا كەلگەنلەرگە ئوخشاش ئىشلارنى كۈتىدۇ. «سىلەر كۈتۈڭلار، مەنمۇ سىلەر بىلەن بىللە كۈتكۈچىلەردىنمەن» دېگىن.

ثُمَّ نُنَجِّيْ رُسُلَنَا وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كَذٰلِكَ ۚحَقًّا عَلَيْنَا نُنْجِ الْمُؤْمِنِيْنَ ࣖ

Ṡumma nunajjī rusulanā wal-lażīna āmanū każālik(a), ḥaqqan ‘alainā nunjil-mu'minīn(a).

ئاندىن بىز پەيغەمبەرلىرىمىزنى ۋە مۆمىنلەرنى قۇتقۇزدۇق، مۆمىنلەرنى قۇتقۇزۇش بىزنىڭ مەسئۇلىيىتىمىز ئىدى.

قُلْ يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنْ كُنْتُمْ فِيْ شَكٍّ مِّنْ دِيْنِيْ فَلَآ اَعْبُدُ الَّذِيْنَ تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلٰكِنْ اَعْبُدُ اللّٰهَ الَّذِيْ يَتَوَفّٰىكُمْ ۖ وَاُمِرْتُ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَۙ

qul yā ayyuhan nāsu in kuntum fī syakkim min dīnī falā a‘budul-lażīna ta‘budūna min dūnillāhi wa lākin a‘budullāhal-lażī yatawaffākum, wa umirtu an akūna minal-mu'minīn(a).

(ئى مۇھەممەد!) ئېيتقىنكى، «ئى ئىنسانلار! ئەگەر سىلەر مېنىڭ دىنىمغا شەك قىلساڭلار، (بىلىڭلاركى) مەن سىلەر ئاللاھنى قويۇپ ئىبادەت قىلىۋاتقان نەرسىلەرگە ئىبادەت قىلمايمەن، پەقەت سىلەرنى ئۆلۈمدىن قۇتقۇزىدىغان ئاللاھقا ئىبادەت قىلىمەن، ماڭا مۆمىنلەردىن بولۇشقا بۇيرۇلدى».

وَاَنْ اَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّيْنِ حَنِيْفًاۚ وَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

wa an aqim wajhaka lid-dīni ḥanīfā(n), wa lā takūnanna minal-musyrikīn(a).

ۋە (ماڭا) بۇيرۇلدى: «دىنغا يۈزۈڭنى سەمىمىي ۋە سەمىمىي يۈزلەنگىن، ھەرگىز مۇشرىكلاردىن بولماڭ».

وَلَا تَدْعُ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَنْفَعُكَ وَلَا يَضُرُّكَ ۚفَاِنْ فَعَلْتَ فَاِنَّكَ اِذًا مِّنَ الظّٰلِمِيْنَ

wa lā tad‘u min dūnillāhi mā lā yanfa‘uka wa lā yaḍurruk(a), fa in fa‘alta fa innaka iżam minaẓ-ẓālimīn(a).

ئاللاھتىن باشقا ساڭا پايدىسىز ۋە ساڭا ئاپەت ئېلىپ كەلمەيدىغان نەرسىگە ئىبادەت قىلما، چۈنكى ئەگەر (شۇنداق قىلساڭ)، ھەقىقەتەن زالىملاردىن بولۇپ قالىسەن».

وَاِنْ يَّمْسَسْكَ اللّٰهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهٗ ٓاِلَّا هُوَ ۚوَاِنْ يُّرِدْكَ بِخَيْرٍ فَلَا رَاۤدَّ لِفَضْلِهٖۗ يُصِيْبُ بِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ ۗوَهُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ

wa iy yamsaskallāhu biḍurrin falā kāsyifa lahū illā huw(a), wa iy yuridka bikhairin falā rādda lifaḍlih(ī), yuṣību bihī may yasyā'u min ‘ibādih(ī), wa huwal-gafūrur-raḥīm(u).

ئەگەر ئاللاھ ساڭا بىرەر مۇسىبەت يەتكۈزسە، ئۇنى پەقەت ئۆزىلا يوقىتىدۇ. ئەگەر ئاللاھ ساڭا ياخشىلىق خالىسا، ھېچكىم ئۇنىڭ نېمىتىنى رەت قىلالمايدۇ. ئۇ بەندىلىرىدىن خالىغان بەندىلىرىگە ياخشىلىق ئاتا قىلىدۇ. ئۇ ناھايىتى مەغپىرەت قىلغۇچى، ناھايىتى مېھرىباندۇر.

قُلْ يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاۤءَكُمُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكُمْ ۚفَمَنِ اهْتَدٰى فَاِنَّمَا يَهْتَدِيْ لِنَفْسِهٖ ۚوَمَنْ ضَلَّ فَاِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا ۚوَمَآ اَنَا۠ عَلَيْكُمْ بِوَكِيْلٍۗ

qul yā ayyuhan-nāsu qad jā'akumul-ḥaqqu mir rabbikum, fa manihtadā fa innamā yahtadī linafsih(ī), wa man ḍalla fa innamā yaḍillu ‘alaihā, wa mā ana ‘alaikum biwakīl(in).

(مۇھەممەد) ئېيتقىنكى، «ئى ئىنسانلار! سىلەرگە پەرۋەردىگارىڭلار تەرىپىدىن ھەقىقەت (يەنى قۇرئان) كەلدى، كىمكى توغرا يولغا باشلىسا، ئۇ ئۆزى ئۈچۈندۇر. كىمكى ئازسا، ئۇنىڭ ئازغىنى ئۆزىگە زىيان يەتكۈزىدۇ. مەن سىلەرگە قوللىغۇچى ئەمەسمەن».

وَاتَّبِعْ مَا يُوْحٰىٓ اِلَيْكَ وَاصْبِرْ حَتّٰى يَحْكُمَ اللّٰهُ ۚوَهُوَ خَيْرُ الْحٰكِمِيْنَ ࣖ

wattabi‘ mā yūḥā ilaika waṣbir ḥattā yaḥkumallāh(u), wa huwa khairul-ḥākimīn(a).

ساڭا ۋەھىي قىلىنغان نەرسىگە ئەگىش، ئاللاھ ساڭا بىر ھۆكۈم چىقارغۇچە سەۋر قىلغىن، ئۇ ئەڭ ياخشى ھۆكۈم قىلغۇچىدۇر.