Q.S ئەز-زارىيات (اَلذَّارِيَات) - 60 ئايەت سانى

وَالذّٰرِيٰتِ ذَرْوًاۙ

waż-żāriyāti żarwā(n).

چاڭ-توزاننى ئۇچۇرۇپ كېتىدىغان (شامال) بىلەن قەسەمكى،

فَالْحٰمِلٰتِ وِقْرًاۙ

fal-ḥāmilāti wiqrā(n).

ۋە (يامغۇر) بار بۇلۇتلار،

فَالْجٰرِيٰتِ يُسْرًاۙ

fal-jāriyāti yusrā(n).

ۋە (كېمىلەر) ئاسانلا يۈرىدۇ،

فَالْمُقَسِّمٰتِ اَمْرًاۙ

fal-muqassimāti amrā(n).

ۋە ئىشلارنى تەقسىم قىلغۇچى (پەرىشتىلەر)،

اِنَّمَا تُوْعَدُوْنَ لَصَادِقٌۙ

innamā tū‘adūna laṣādiq(un).

ھەقىقەتەن، سىلەرگە ۋەدە قىلىنغان نەرسە راست بولۇشى كېرەك،

وَّاِنَّ الدِّيْنَ لَوَاقِعٌۗ

wa innad-dīna lawāqi‘(un).

شۈبھىسىزكى، (مۇكاپات كۈنى) چوقۇم كېلىدۇ.

وَالسَّمَاۤءِ ذَاتِ الْحُبُكِۙ

was-samā'i żātil-ḥubuk(i).

يوللىرى بار ئاسمان بىلەن قەسەمكى،

اِنَّكُمْ لَفِيْ قَوْلٍ مُّخْتَلِفٍۙ

innakum lafī qaulim mukhtalif(in).

ھەقىقەتەن، سىلەر ھەقىقەتەن ئوخشىمايدىغان پىكىرلەردە تۇرۇۋاتىسىلەر،

يُّؤْفَكُ عَنْهُ مَنْ اُفِكَۗ

yu'faku ‘anhu man ufik(a).

ئۇنىڭدىن ( قۇرئان ۋە پەيغەمبەردىن ) يۈز ئۆرۈگەنلەرنى يۈز ئۆرۈدى.

قُتِلَ الْخَرَّاصُوْنَۙ

qutilal-kharrāṣūn(a).

نۇرغۇن يالغان سۆزلەيدىغانلارغا لەنەت بولسۇن،

الَّذِيْنَ هُمْ فِيْ غَمْرَةٍ سَاهُوْنَۙ

allażīna hum fī gamratin sāhūn(a).

(يەنى) نادانلىق ۋە غەپلەتكە چۆمگەن كىشىلەر،

يَسْـَٔلُوْنَ اَيَّانَ يَوْمُ الدِّيْنِۗ

yas'alūna ayyāna yaumud-dīn(i).

ئۇلار: «قىيامەت كۈنى قاچان؟» دەپ سورىدى.

يَوْمَ هُمْ عَلَى النَّارِ يُفْتَنُوْنَ

yauma hum ‘alan-nāri yuftanūn(a).

(قىساس كۈنى) ئۇلار دوزاختا ئازابلىنىدىغان كۈندۇر.

ذُوْقُوْا فِتْنَتَكُمْۗ هٰذَا الَّذِيْ كُنْتُمْ بِهٖ تَسْتَعْجِلُوْنَ

Żūqū fitnatakum, hāżal-lażī kuntum bihī tasta‘jilūn(a).

(ئۇلارغا) «ئازابىڭلارنى تېتىڭلار، بۇ سىلەر ئىلگىرى تېزلىتىشنى تىلىگەن ئازاب ئىدى» دېيىلدى.

اِنَّ الْمُتَّقِيْنَ فِيْ جَنّٰتٍ وَّعُيُوْنٍۙ

innal-muttaqīna fī jannātiw wa ‘uyūn(in).

شۈبھىسىزكى، تەقۋادارلار جەننەتلەردە ۋە بۇلاقلاردا بولىدۇ.

اٰخِذِيْنَ مَآ اٰتٰىهُمْ رَبُّهُمْ ۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَبْلَ ذٰلِكَ مُحْسِنِيْنَۗ

Ākhiżīna mā ātāhum rabbuhum, innahum kānū qabla żālika muḥsinīn(a).

ئۇلار اﷲ بەرگەن نەرسىلەرنى ئالدى. شۈبھىسىزكى، ئۇنىڭدىن ئىلگىرى (دۇنيادا) ئۇلار ياخشى ئىش قىلىدىغان قەۋم ئىدى.

كَانُوْا قَلِيْلًا مِّنَ الَّيْلِ مَا يَهْجَعُوْنَ

kānū qalīlam minal-laili mā yahja‘ūn(a).

ئۇلار كېچىسى ناھايىتى ئاز ئۇخلايدۇ؛

وَبِالْاَسْحَارِ هُمْ يَسْتَغْفِرُوْنَ

wa bil-asḥāri hum yastagfirūn(a).

كېچىنىڭ ئاخىرىدا ئۇلار (ئاللاھتىن) كەچۈرۈم سوراشتى.

وَفِيْٓ اَمْوَالِهِمْ حَقٌّ لِّلسَّاۤىِٕلِ وَالْمَحْرُوْمِ

wa fī amwālihim ḥaqqul lis-sā'ili wal-maḥrūm(i).

ئۇلارنىڭ مۈلكىدە تىلەيدىغان كەمبەغەللەر ۋە تىلەمەيدىغان كەمبەغەللەر ئۈچۈن ھەقلەر بار.

وَفِى الْاَرْضِ اٰيٰتٌ لِّلْمُوْقِنِيْنَۙ

wa fil-arḍi āyātul lil-mūqinīn(a).

زېمىندا ئىمان ئېيتقانلار ئۈچۈن (ئاللاھنىڭ ئۇلۇغلۇقىنىڭ) ئالامەتلىرى بار،

وَفِيْٓ اَنْفُسِكُمْ ۗ اَفَلَا تُبْصِرُوْنَ

wa fī anfusikum, afalā tubṣirūn(a).

ۋە ئۆزۈڭلاردىمۇ (يەنى ئۆزۈڭلاردا) بار. (شۇنى كۆرمەمسىلەر؟)

وَفِى السَّمَاۤءِ رِزْقُكُمْ وَمَا تُوْعَدُوْنَ

wa fis-samā'i rizqukum wa mā tū‘adūn(a).

ئاسماندا سىلەرنىڭ رىزقىڭلار ۋە سىلەرگە ۋەدە قىلىنغان نەرسىلەر (يەنى نەرسىلەر) بار.

فَوَرَبِّ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ اِنَّهٗ لَحَقٌّ مِّثْلَ مَآ اَنَّكُمْ تَنْطِقُوْنَ ࣖ

fa wa rabbis-samā'i wal-arḍi innahū laḥaqqum miṡla mā annakum tanṭiqūn(a).

ئاسمانلارنىڭ ۋە زېمىننىڭ پەرۋەردىگارى بىلەن قەسەمكى، سىلەر ۋەدە قىلغان ئىشلار چوقۇم سىلەر ئېيتقاندەك بولىدۇ.

هَلْ اَتٰىكَ حَدِيْثُ ضَيْفِ اِبْرٰهِيْمَ الْمُكْرَمِيْنَۘ

hal atāka ḥadīṡu ḍaifi ibrāhīmal-mukramīn(a).

ساڭا ئىبراھىمنىڭ مېھمانلىرىنىڭ (پەرىشتىلەرنىڭ) شان-شەرەپكە ئېرىشكەنلىكىنىڭ ھېكايىسى كەلدىمۇ؟

اِذْ دَخَلُوْا عَلَيْهِ فَقَالُوْا سَلٰمًا ۗقَالَ سَلٰمٌۚ قَوْمٌ مُّنْكَرُوْنَ

iż dakhalū ‘alaihi fa qālū salāmā(n), qāla salām(un), qaumum munkarūn(a).

(ئېسىڭىزدە بولسۇنكى) ئۇلار ئۇنىڭ ئۆيىگە كىرىپ «سالامان» (ياخشىمۇسىز) دېگەندە، ئىبراھىم «سالامون» (ياخشىمۇسىز) دېدى. (ئۇلار) ئۇ تونۇمايدىغان كىشىلەر ئىدى.

فَرَاغَ اِلٰٓى اَهْلِهٖ فَجَاۤءَ بِعِجْلٍ سَمِيْنٍۙ

farāga ilā ahlihī fa jā'a bi‘ijlin samīn(in).

ئۇ (ئىبراھىم) ئائىلىسى بىلەن كۆرۈشۈش ئۈچۈن يوشۇرۇن باردى، ئاندىن سېمىز (قورۇلغان) بىر موزاينىڭ گۆشىنى ئېلىپ كەلدى.

فَقَرَّبَهٗٓ اِلَيْهِمْۚ قَالَ اَلَا تَأْكُلُوْنَ

fa qarrabahū ilaihim, qāla alā ta'kulūn(a).

ئاندىن ئۇلارغا سۇندى (لېكىن ئۇلار يېيىشنى خالىمىدى). ئىبراھىم: «سىلەر نېمىشقا يېمەيسىلەر؟» دېدى.

فَاَوْجَسَ مِنْهُمْ خِيْفَةً ۗقَالُوْا لَا تَخَفْۗ وَبَشَّرُوْهُ بِغُلٰمٍ عَلِيْمٍ

fa aujasa minhum khīfah(tan), qālū lā takhaf, wa basysyarūhu bigulāmin ‘alīm(in).

ئىبراھىم ئۇلاردىن قورقۇپ كەتتى. ئۇلار: «قورقما» دېدى ۋە ئۇنىڭغا (ئىسھاقنىڭ) تەقۋادار بىر ئوغۇل بىلەن خۇش خەۋەر بەردى.

فَاَقْبَلَتِ امْرَاَتُهٗ فِيْ صَرَّةٍ فَصَكَّتْ وَجْهَهَا وَقَالَتْ عَجُوْزٌ عَقِيْمٌ

fa aqbalatimra'atuhū fī ṣarratin fa ṣakkat wajhahā wa qālat ‘ajūzun ‘aqīm(un).

ئاندىن ئۇنىڭ ئايالى (ھەيران قېلىپ) چىرقىراپ كېلىپ، ئۆزىنىڭ يۈزىنى ئۇرۇپ: «مەن تۇغماس مومايمەن» دېدى.

قَالُوْا كَذٰلِكِۙ قَالَ رَبُّكِ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْحَكِيْمُ الْعَلِيْمُ ۔

qālū każālik(i), qāla rabbuk(i), innahū huwal-ḥakīmul-‘alīm(u).

ئۇلار: «پەرۋەردىگارىڭ شۇنداق دەيدۇ، ئۇ ھەقىقەتەن ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچى ۋە ھەممىنى بىلگۈچىدۇر» دېدى.

۞ قَالَ فَمَا خَطْبُكُمْ اَيُّهَا الْمُرْسَلُوْنَۚ

qāla famā khaṭbukum ayyuhal-mursalūn(a).

ئۇ (ئىبراھىم): «ئى ئەلچىلەر، سىلەرنىڭ مۇھىم ئىشىڭلار نېمە؟» دېدى.

قَالُوْآ اِنَّآ اُرْسِلْنَآ اِلٰى قَوْمٍ مُّجْرِمِيْنَۙ

qālū innā ursilnā ilā qaumim mujrimīn(a).

ئۇلار جاۋاب بەردى: «ھەقىقەتەن بىز گۇناھكار بىر قەۋمگە (لۇت قەۋمىگە) ئەۋەتىلدۇق.»

لِنُرْسِلَ عَلَيْهِمْ حِجَارَةً مِّنْ طِيْنٍۙ

linursila ‘alaihim ḥijāratam min ṭīn(in).

ئۇلارنى (قاتتىق تۇپراقلىق) تاشلار بىلەن ئۇرايلى دەپ،

مُّسَوَّمَةً عِنْدَ رَبِّكَ لِلْمُسْرِفِيْنَ

musawwamatan ‘inda rabbika lil-musrifīn(a).

ھەددىدىن ئاشقانلارنى ھالاك قىلىش ئۈچۈن پەرۋەردىگارىڭ تەرىپىدىن بەلگە قويۇلغان».

فَاَخْرَجْنَا مَنْ كَانَ فِيْهَا مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَۚ

fa akhrajnā man kāna fīhā minal-mu'minīn(a).

ئاندىن بىز ئۇ يەردە (لۇت قەۋمىنىڭ زېمىنىدا) ئىمان ئېيتقانلارنى چىقىرىۋەتتۇق.

فَمَا وَجَدْنَا فِيْهَا غَيْرَ بَيْتٍ مِّنَ الْمُسْلِمِيْنَۚ

famā wajadnā fīhā gaira baitim minal-muslimīn(a).

شۇڭا بىز ئۇ يەردە مۇسۇلمانلارنىڭ ئۆيىدىن باشقا ھېچ نەرسە تاپالمىدۇق (لۇت ئەلەيھىسسالام).

وَتَرَكْنَا فِيْهَآ اٰيَةً لِّلَّذِيْنَ يَخَافُوْنَ الْعَذَابَ الْاَلِيْمَۗ

wa taraknā fīhā āyatal lil-lażīna yakhāfūnal-‘ażābal-alīm(a).

بىز ئۇ يەردە (يەنى زېمىندا) قاتتىق ئازابتىن قورقىدىغانلار ئۈچۈن (بىر) ئىبرەت قالدۇردۇق.

وَفِيْ مُوْسٰىٓ اِذْ اَرْسَلْنٰهُ اِلٰى فِرْعَوْنَ بِسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍ

wa fī mūsā iż arsalnāhu ilā fir‘auna bisulṭānim mubīn(in).

مۇسانىڭ (يەنى مۇسانىڭ) دا (ئاللاھنىڭ قۇدرىتىنىڭ ئالامەتلىرى بار ئىدى)، بىز ئۇنى پىرئەۋنگە ھەقىقىي مۆجىزىلەر بىلەن ئەۋەتتۇق.

فَتَوَلّٰى بِرُكْنِهٖ وَقَالَ سٰحِرٌ اَوْ مَجْنُوْنٌ

fa tawallā biruknihī wa qāla sāḥirun au majnūn(un).

لېكىن ئۇ (فىرئەۋن) ۋە ئۇنىڭ قوشۇنى يۈز ئۆرۈپ: «ئۇ سېھىرگەر ياكى مەجنۇن» دېدى.

فَاَخَذْنٰهُ وَجُنُوْدَهٗ فَنَبَذْنٰهُمْ فِى الْيَمِّ وَهُوَ مُلِيْمٌۗ

fa akhażnāhu wa junūdahū fanabażnāhum fil-yammi wa huwa mulīm(un).

شۇڭا بىز ئۇنى ۋە ئۇنىڭ قوشۇنىنى ئازابلىدۇق، ئاندىن ئۇلارنى دېڭىزغا تاشلىۋەتتۇق، ئۇلار خارلانغان ھالدا ئىدى.

وَفِيْ عَادٍ اِذْ اَرْسَلْنَا عَلَيْهِمُ الرِّيْحَ الْعَقِيْمَۚ

wa fī ‘ādin iż arsalnā ‘alaihimur-rīḥal-‘aqīm(a).

(شۇنداقلا) ئاد قەۋمىنىڭ قىسسىسىدە، بىز ئۇلارغا ۋەيران قىلغۇچ بوران ئەۋەتتۇق.

مَا تَذَرُ مِنْ شَيْءٍ اَتَتْ عَلَيْهِ اِلَّا جَعَلَتْهُ كَالرَّمِيْمِۗ

mā tażaru min syai'in atat ‘alaihi illā ja‘alathu kar-ramīm(i).

(شامال) سوقۇلغان نەرسىنىڭ ھېچ نەرسىسىنى قالدۇرمايدۇ، بەلكى ئۇنى چاڭ-توزانغا ئوخشاش قىلىدۇ.

وَفِيْ ثَمُوْدَ اِذْ قِيْلَ لَهُمْ تَمَتَّعُوْا حَتّٰى حِيْنٍ

wa fī ṡamūda iż qīla lahum tamatta‘ū ḥattā ḥīn(in).

سەمۇد قەۋمىنىڭ قىسسىسىدە، ئۇلارغا: «بەلگىلەنگەن ۋاقىتقىچە (دۇنيادىن) بەھرىمەن بولۇڭلار» دېيىلگىنىدە.

فَعَتَوْا عَنْ اَمْرِ رَبِّهِمْ فَاَخَذَتْهُمُ الصّٰعِقَةُ وَهُمْ يَنْظُرُوْنَ

fa‘atau ‘an amri rabbihim fa akhażathumuṣ-ṣā‘iqatu wa hum yanẓurūn(a).

ئاندىن ئۇلار پەرۋەردىگارىنىڭ ئەمرىگە قارشى تەكەببۇرلۇق قىلدى، شۇڭا ئۇلار چاقماققا قاراپ تۇرغاندا چاقماق ئۇردى.

فَمَا اسْتَطَاعُوْا مِنْ قِيَامٍ وَّمَا كَانُوْا مُنْتَصِرِيْنَۙ

famastaṭā‘ū min qiyāmiw wa mā kānū muntaṣirīn(a).

شۇڭا ئۇلار ئورنىدىن تۇرالمىدى، ياردەممۇ ئالالمىدى.

وَقَوْمَ نُوْحٍ مِّنْ قَبْلُ ۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمًا فٰسِقِيْنَ ࣖ

wa qauma nūḥim min qabl(u), innahum kānū qauman fāsiqīn(a).

ئۇنىڭدىن ئىلگىرى نۇھنىڭ قەۋمىنى ھالاك قىلدۇق، ئۇلار ھەقىقەتەن پاسىق قەۋم ئىدى.

وَالسَّمَاۤءَ بَنَيْنٰهَا بِاَيْىدٍ وَّاِنَّا لَمُوْسِعُوْنَ

was-samā'a banaināhā bi'aidiw wa innā lamūsi‘ūn(a).

ئاسمانلارنى بىز (ئۆزىمىزنىڭ قۇدرىتىمىز بىلەن) قۇردۇق ۋە ئۇنى ھەقىقەتەن كېڭەيتتۇق.

وَالْاَرْضَ فَرَشْنٰهَا فَنِعْمَ الْمٰهِدُوْنَ

wal-arḍa farasynāhā fa ni‘mal-māhidūn(a).

زېمىننى بىز كەڭ قىلدۇق، ئاندىن بىز ئەڭ ياخشى كەڭ قىلىنغانلارمىز.

وَمِنْ كُلِّ شَيْءٍ خَلَقْنَا زَوْجَيْنِ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ

wa min kulli syai'in khalaqnā zaujaini la‘allakum tażakkarūn(a).

سىلەرنىڭ (ئاللاھنىڭ ئۇلۇغلۇقىنى) ئىبرەت ئېلىشىڭلار ئۈچۈن، بىز ھەممە نەرسىنى جۈپ-جۈپ ياراتتۇق.

فَفِرُّوْٓا اِلَى اللّٰهِ ۗاِنِّيْ لَكُمْ مِّنْهُ نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌۚ

fa firrū ilallāh(i), innī lakum minhu nażīrum mubīn(un).

شۇڭا ئالدىراپ ئاللاھقا (ئىتائەت قىلىڭلار)، مەن ھەقىقەتەن سىلەرگە ئاللاھ تەرىپىدىن ئەۋەتىلگەن ئوچۇق ئاگاھلاندۇرغۇچىمەن.

وَلَا تَجْعَلُوْا مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَۗ اِنِّيْ لَكُمْ مِّنْهُ نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ

wa lā taj‘alū ma‘allāhi ilāhan ākhar(a), innī lakum minhu nażīrum mubīn(un).

ئاللاھتىن باشقا ئىلاھلارنى ياراتماڭلار. مەن ھەقىقەتەن سىلەرگە ئاللاھ تەرىپىدىن كەلگەن ئوچۇق ئاگاھلاندۇرۇشمەن.

كَذٰلِكَ مَآ اَتَى الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ مِّنْ رَّسُوْلٍ اِلَّا قَالُوْا سَاحِرٌ اَوْ مَجْنُوْنٌ

każālika mā atal-lażīna min qablihim mir rasūlin illā qālū sāḥirun au majnūn(un).

شۇڭا ئۇلاردىن ئىلگىرىكىلەرگە پەيغەمبەر كەلسە، ئۇلار (ئۇنىڭ قەۋمى): «ئۇ سېھىرگەر ياكى مەجنۇن» دەيتتى.

اَتَوَاصَوْا بِهٖۚ بَلْ هُمْ قَوْمٌ طَاغُوْنَۚ

atawāṣau bih(ī), bal hum qaumun ṭāgūn(a).

ئۇلار ئۆز سۆزلىرى توغرىسىدا بىر-بىرىگە مەسلىھەت بېرەمدۇ؟ ئەمەلىيەتتە، ئۇلار چەكتىن ئېشىپ كېتىدىغان بىر قەۋم.

فَتَوَلَّ عَنْهُمْ فَمَآ اَنْتَ بِمَلُوْمٍ

fa tawalla ‘anhum famā anta bimalūm(in).

ئۇلارغا يۈز ئۆرۈ، شۇنداق قىلساڭ ئەيىبلەنمەيسەن.

وَذَكِّرْ فَاِنَّ الذِّكْرٰى تَنْفَعُ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa żakkir fa innaż-żikra tanfa‘ul-mu'minīn(a).

ئاگاھلاندۇرۇشلارنى داۋاملاشتۇرۇڭلار، چۈنكى ئاگاھلاندۇرۇشلار ھەقىقەتەن مۆمىنلەر ئۈچۈن پايدىلىق.

وَمَا خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْاِنْسَ اِلَّا لِيَعْبُدُوْنِ

wa mā khalaqtul-jinna wal-insa illā liya‘budūn(i).

جىنلارنى ۋە ئىنسانلارنى پەقەت ماڭا ئىبادەت قىلسۇن دەپ ياراتتىم.

مَآ اُرِيْدُ مِنْهُمْ مِّنْ رِّزْقٍ وَّمَآ اُرِيْدُ اَنْ يُّطْعِمُوْنِ

mā urīdu minhum mir rizqiw wa mā urīdu ay yuṭ‘imūn(i).

مەن ئۇلاردىن ھېچقانداق رىزق تەلەپ قىلمايمەن ۋە ئۇلارنىڭ ماڭا تاماق بېرىشىنىمۇ خالىمايمەن.

اِنَّ اللّٰهَ هُوَ الرَّزَّاقُ ذُو الْقُوَّةِ الْمَتِيْنُ

innallāha huwar-razzāqu żul-quwwatil-matīn(u).

ھەقىقەتەن ئاللاھ رىزق بەرگۈچىدۇر، ئۇ قۇدرەتلىك ۋە كۈچلۈكتۇر.

فَاِنَّ لِلَّذِيْنَ ظَلَمُوْا ذَنُوْبًا مِّثْلَ ذَنُوْبِ اَصْحٰبِهِمْ فَلَا يَسْتَعْجِلُوْنِ

fa inna lil-lażīna ẓalamū żanūbam miṡla żanūbi aṣḥābihim falā yasta‘jilūn(i).

شۈبھىسىزكى، زالىملار ئۈچۈن (ئىلگىرىكى) دوستلىرىنىڭ نېسىۋىسىگە ئوخشاش (ئازاب) نېسىۋە بار، شۇڭا ئۇلار مېنىڭ ئۇنى تېزرەك قىلىشىمنى تەلەپ قىلمىسۇن.

فَوَيْلٌ لِّلَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ يَّوْمِهِمُ الَّذِيْ يُوْعَدُوْنَ ࣖ

fa wailul lil-lażīna kafarū miy yaumihimul-lażī yū‘adūn(a).

ئۇلارغا ۋەدە قىلىنغان كۈندە (قىيامەت كۈنىدە) كاپىرلارغا ۋاي!