Q.S غافىر (غَافِر) - 85 ئايەت سانى

حٰمۤ ۚ

Ḥā mīm.

ھا مىم

تَنْزِيْلُ الْكِتٰبِ مِنَ اللّٰهِ الْعَزِيْزِ الْعَلِيْمِۙ

tanzīlul-kitābi minallāhil-‘azīzil-‘alīm(i).

بۇ كىتاب ( قۇرئان ) قۇدرەتلىك ۋە ھەممىنى بىلگۈچى ئاللاھ تەرىپىدىن نازىل قىلىنغان.

غَافِرِ الذَّنْۢبِ وَقَابِلِ التَّوْبِ شَدِيْدِ الْعِقَابِ ذِى الطَّوْلِۗ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ ۗاِلَيْهِ الْمَصِيْرُ

gāfiriż-żambi wa qābilit-taubi syadīdil-‘iqābi żiṭ-ṭaul(i), lā ilāha illā huw(a), ilaihil-maṣīr(u).

ئۇ گۇناھلارنى كەچۈرگۈچى، تەۋبىلەرنى قوبۇل قىلغۇچى، ئازابى قاتتىق زاتتۇر. ئۇ پەزل ئىگىسىدۇر. ئۇنىڭدىن باشقا ھېچ ئىلاھ يوق. (بارلىق) مەخلۇقاتلار ئۇنىڭغا قايتىدۇ.

مَا يُجَادِلُ فِيْٓ اٰيٰتِ اللّٰهِ اِلَّا الَّذِيْنَ كَفَرُوْا فَلَا يَغْرُرْكَ تَقَلُّبُهُمْ فِى الْبِلَادِ

mā yujādilu fī āyātillāhi illal-lażīna kafarū falā yagrurka taqallubuhum fil-bilād(i).

ئاللاھنىڭ ئايەتلىرى توغرىسىدا پەقەت كاپىرلارلا مۇنازىرىلىشىدۇ. شۇڭا، ئۇلارنىڭ زېمىندا قولغا كەلتۈرگەن نەتىجىلىرىگە ئالدانماڭلار.

كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوْحٍ وَّالْاَحْزَابُ مِنْۢ بَعْدِهِمْ ۖوَهَمَّتْ كُلُّ اُمَّةٍۢ بِرَسُوْلِهِمْ لِيَأْخُذُوْهُ وَجَادَلُوْا بِالْبَاطِلِ لِيُدْحِضُوْا بِهِ الْحَقَّ فَاَخَذْتُهُمْ ۗفَكَيْفَ كَانَ عِقَابِ

każżabat qablahum qaumu nūḥiw wal-aḥzābu mim ba‘dihim, wa hammat kullu ummatim birasūlihim liya'khużūhu wa jādalū bil-bāṭili liyudḥiḍū bihil-ḥaqqa fa'akhażtuhum, fa kaifa kāna ‘iqāb(i).

ئۇلاردىن ئىلگىرى نۇھنىڭ قەۋمى ۋە ئۇلاردىن كېيىنكى ئىتتىپاقداشلار (پەيغەمبەرنى) يالغان سۆزلىگەن، ھەر بىر ئۈممەت ئۆزلىرىنىڭ پەيغەمبەرىنى تۇتۇش ئۈچۈن ئۇنى پىلانلىغان ۋە ھەقىقەتنى يوق قىلىش ئۈچۈن باتىل سەۋەبلەر بىلەن مۇنازىرىلەشكەن، شۇڭا مەن ئۇلارنى ئەسىر ئالدىم. مېنىڭ ئازابىم قانچىلىك (ئاغرىقلىق) بولسۇن؟

وَكَذٰلِكَ حَقَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ عَلَى الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَنَّهُمْ اَصْحٰبُ النَّارِۘ

wa każālika ḥaqqat kalimatu rabbika ‘alal-lażīna kafarū annahum aṣḥābun-nār(i).

پەرۋەردىگارىڭنىڭ كۇففارلارغا بەرگەن ھۆكمى شۇنداق بولدى، شۈبھىسىزكى، ئۇلار دوزاخ ئەھلىدۇر.

اَلَّذِيْنَ يَحْمِلُوْنَ الْعَرْشَ وَمَنْ حَوْلَهٗ يُسَبِّحُوْنَ بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَيُؤْمِنُوْنَ بِهٖ وَيَسْتَغْفِرُوْنَ لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْاۚ رَبَّنَا وَسِعْتَ كُلَّ شَيْءٍ رَّحْمَةً وَّعِلْمًا فَاغْفِرْ لِلَّذِيْنَ تَابُوْا وَاتَّبَعُوْا سَبِيْلَكَ وَقِهِمْ عَذَابَ الْجَحِيْمِ

allażīna yaḥmilūnal-‘arsya wa man ḥaulahū yusabbiḥūna biḥamdi rabbihim wa yu'minūna bihī wa yastagfirūna lil-lażīna āmanū, rabbanā wasi‘ta kulla syai'ir raḥmataw wa ‘ilman fagfir lil-lażīna tābū wattaba‘ū sabīlaka wa qihim ‘ażābal-jaḥīm(i).

ئەرشنى كۆتۈرۈۋاتقان پەرىشتىلەر ۋە ئۇلارنىڭ ئەتراپىدىكى پەرىشتىلەر پەرۋەردىگارىغا مەدھىيە ئوقۇش بىلەن ئۆزىنى ئۇلۇغلايدۇ، ئۇنىڭغا ئىمان ئېيتىدۇ ۋە ئىمان ئېيتقانلار ئۈچۈن كەچۈرۈم سورايدۇ (ئۇلار: «پەرۋەردىگارىمىز، سېنىڭ رەھمىتىڭ ۋە ئىلمىڭ ھەممە نەرسىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ، تەۋبە قىلغانلارغا ۋە سېنىڭ يولۇڭغا ئەگەشكەنلەرگە كەچۈرۈم قىلغىن ۋە ئۇلارنى دوزاخ ئازابىدىن ساقلىغىن» دەيدۇ.

رَبَّنَا وَاَدْخِلْهُمْ جَنّٰتِ عَدْنِ ِۨالَّتِيْ وَعَدْتَّهُمْ وَمَنْ صَلَحَ مِنْ اٰبَاۤىِٕهِمْ وَاَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيّٰتِهِمْ ۗاِنَّكَ اَنْتَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُۙ

rabbanā wa adkhilhum jannāti ‘adninil-latī wa‘attahum wa man ṣalaḥa min ābā'ihim wa azwājihim wa żurriyyātihim, innaka antal ‘azīzul-ḥakīm(u).

ئى پەرۋەردىگارىمىز، ئۇلارنى ۋە ئۇلارنىڭ ئاتا-بوۋىلىرى، ئاياللىرى ۋە ئەۋلادلىرى ئىچىدىكى ياخشىلارنى ئۇلارغا ۋەدە قىلغان ئادن جەننەتكە كىرگۈزگىن. سەن ھەقىقەتەن غالىب، ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىسەن.

وَقِهِمُ السَّيِّاٰتِۗ وَمَنْ تَقِ السَّيِّاٰتِ يَوْمَىِٕذٍ فَقَدْ رَحِمْتَهٗ ۗوَذٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ ࣖ

wa qihimus-sayyi'āt(i), wa man taqis-sayyi'āti yauma'iżin faqad raḥimtah(ū), wa żālika huwal-fauzul-‘aẓīm(u).

ئۇلارنى (بالا-قازادىن) ساقلا. شۇ كۈنى (بالا-قازادىن) ساقلىغانلارغا ھەقىقەتەن رەھمەت قىلدىڭ، بۇ چوڭ غەلىبىدۇر».

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا يُنَادَوْنَ لَمَقْتُ اللّٰهِ اَكْبَرُ مِنْ مَّقْتِكُمْ اَنْفُسَكُمْ اِذْ تُدْعَوْنَ اِلَى الْاِيْمَانِ فَتَكْفُرُوْنَ

innal-lażīna kafarū yunādauna lamaqtullāhi akbaru mim maqtikum anfusakum iż tad‘ūna ilal-īmāni fatakfurūn(a).

ھەقىقەتەن كاپىرلارغا (قىيامەت كۈنى): «سىلەر ئىمان ئېيتىشقا چاقىرىلىپ، ئاندىن ئىنكار قىلغان ۋاقتىڭلاردا، ئاللاھنىڭ سىلەرگە بولغان غەزىپى ئۆزۈڭلارغا بولغان غەزىپىڭلاردىن بەكرەك ياماندۇر» دەپ چاقىرىلىدۇ.

قَالُوْا رَبَّنَآ اَمَتَّنَا اثْنَتَيْنِ وَاَحْيَيْتَنَا اثْنَتَيْنِ فَاعْتَرَفْنَا بِذُنُوْبِنَا فَهَلْ اِلٰى خُرُوْجٍ مِّنْ سَبِيْلٍ

qālū rabbanā amattanaṡnataini wa aḥyaitanaṡnataini fa‘tarafnā biżunūbinā fa hal ilā khurūjim min sabīl(in).

ئۇلار: «پەرۋەردىگارىمىز! سەن بىزنى ئىككى قېتىم ئۆلتۈردۈڭ، ئىككى قېتىم تىرىلدۈردۈڭ، ئاندىن بىز گۇناھلىرىمىزنى ئېتىراپ قىلدۇق. (دوزاختىن) چىقىشنىڭ يولى بارمۇ؟» دېدى.

ذٰلِكُمْ بِاَنَّهٗٓ اِذَا دُعِيَ اللّٰهُ وَحْدَهٗ كَفَرْتُمْۚ وَاِنْ يُّشْرَكْ بِهٖ تُؤْمِنُوْا ۗفَالْحُكْمُ لِلّٰهِ الْعَلِيِّ الْكَبِيْرِ

Żālikum bi'annahū iżā du‘iyallāhu waḥdahū kafartum, wa iy yusyrak bihī tu'minū, fal-ḥukmu lillāhil-‘aliyyil-kabīr(i).

چۈنكى سىز ئەمەلىيەتتە پەقەت ئاللاھقا ئىبادەت قىلىشقا چاقىرىلغانلىقىڭىزنى ئىنكار قىلىسىز. ئەگەر ئاللاھ سىز بىلەن شېرىك بولسا، سىز ئىشىنىسىز. شۇڭا قارار (ھازىر) ئەڭ ئالىي ۋە ئەڭ بۈيۈك ئاللاھقا تەۋە.

هُوَ الَّذِيْ يُرِيْكُمْ اٰيٰتِهٖ وَيُنَزِّلُ لَكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ رِزْقًا ۗوَمَا يَتَذَكَّرُ اِلَّا مَنْ يُّنِيْبُ

huwal-lażī yurīkum āyātihī wa yunazzilu lakum minas-samā'i rizqā(n), wa mā yatażakkaru illā may yunīb(u).

ئۇ سىلەرگە ئۆزىنىڭ ئايەتلىرىنى كۆرسىتىدۇ، سىلەرگە ئاسماندىن رىزىق بېرىدۇ، پەقەت ئىبرەت ئالغانلارلا (ئاللاھقا) قايتىدۇ.

فَادْعُوا اللّٰهَ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ وَلَوْ كَرِهَ الْكٰفِرُوْنَ

fad‘ullāha mukhliṣīna lahud-dīna wa lau karihal-kāfirūn(a).

شۇڭا، كاپىرلار (ئۇنىڭدىن) ياقتۇرمىسىمۇ، دىنىڭىزدا ئاللاھقا ئىخلاس ۋە سەمىمىيلىك بىلەن ئىبادەت قىلىڭ.

رَفِيْعُ الدَّرَجٰتِ ذُو الْعَرْشِۚ يُلْقِى الرُّوْحَ مِنْ اَمْرِهٖ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ لِيُنْذِرَ يَوْمَ التَّلَاقِۙ

rafī‘ud-darajāti żul-‘arsy(i), yulqir-rūḥa min amrihī ‘alā may yasyā'u min ‘ibādihī liyunżira yaumat-talāq(i).

(ئۇ) ئەڭ ئالىي مەرتىۋىلىك، ئەرشنىڭ ئىگىسىدۇر، ئۇ بەندىلىرىدىن خالىغان بەندىلىرىگە ئۆز بۇيرۇقى بىلەن ۋەھيىنى چۈشۈرۈپ، (كىشىلەرنى) ئۇچرىشىش كۈنى (قىيامەت كۈنى) دىن ئاگاھلاندۇرىدۇ.

يَوْمَ هُمْ بٰرِزُوْنَ ۚ لَا يَخْفٰى عَلَى اللّٰهِ مِنْهُمْ شَيْءٌ ۗلِمَنِ الْمُلْكُ الْيَوْمَ ۗ لِلّٰهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ

yauma hum bārizūn(a), lā yakhfā ‘alallāhi minhum syai'(un), limanil-mulkul-yaum(a), lillāhil-wāḥidil-qahhār(i).

(يەنى) ئۇلار (قەبرىدىن) چىققان كۈنى، ئۇلارنىڭ ئەھۋالىدىكى ھېچ نەرسە ئاللاھقا مەخپىي قالمايدۇ. (ئاندىن ئاللاھ: «بۈگۈن پادىشاھلىق كىمنىڭكى؟» دېدى. ئۇ قۇدرەتلىك، غالىب ئاللاھقا خاستۇر.

اَلْيَوْمَ تُجْزٰى كُلُّ نَفْسٍۢ بِمَا كَسَبَتْ ۗ لَا ظُلْمَ الْيَوْمَ ۗاِنَّ اللّٰهَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ

al-yauma tujzā kullu nafsim bimā kasabat, lā ẓulmal-yaum(a), innallāha sarī‘ul-ḥisāb(i).

بۇ كۈندە ھەر بىر ئادەم قىلغان ئەمەلىگە يارىشا جازالىنىدۇ. بۇ كۈندە ھېچكىمگە زىيان يەتكۈزۈلمەيدۇ. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ ھېساب ئېلىشتا تېزدۇر.

وَاَنْذِرْهُمْ يَوْمَ الْاٰزِفَةِ اِذِ الْقُلُوْبُ لَدَى الْحَنَاجِرِ كٰظِمِيْنَ ەۗ مَا لِلظّٰلِمِيْنَ مِنْ حَمِيْمٍ وَّلَا شَفِيْعٍ يُّطَاعُۗ

wa anżirhum yaumal-āzifati iżil-qulūbu ladal-ḥanājiri kāẓimīn(a), mā liẓ-ẓālimīna min ḥamīmiw wa lā syafī‘iy yuṭā‘(u).

ئۇلارنى (قىيامەتنىڭ يېقىنلىشىشىدىن) قورقۇت، ئۇ كۈندە دىللار قايغۇدىن بوغۇزلىرىغا كىرىپ قالىدۇ. زۇلۇم قىلغۇچىغا ھەقىقىي دوست يوق، ئۇنىڭغا رازى بولىدىغان ياردەمچىمۇ يوق.

يَعْلَمُ خَاۤىِٕنَةَ الْاَعْيُنِ وَمَا تُخْفِى الصُّدُوْرُ

ya‘lamu khā'inatal-a‘yuni wa mā tukhfiṣ-ṣudūr(u).

ئۇ كۆزلەردىكى خىيانەتنى (نىشاننى) ۋە كۆكرەكتە يوشۇرۇنغان نەرسىلەرنى بىلىدۇ.

وَاللّٰهُ يَقْضِيْ بِالْحَقِّ ۗوَالَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ لَا يَقْضُوْنَ بِشَيْءٍ ۗاِنَّ اللّٰهَ هُوَ السَّمِيْعُ الْبَصِيْرُ ࣖ

wallāhu yaqḍī bil-ḥaqq(i), wal-lażīna yad‘ūna min dūnihī lā yaqḍūna bisyai'(in), innallāha huwas-samī‘ul-baṣīr(u).

اﷲ ھەق بىلەن ھۆكۈم چىقىرىدۇ، ئۇنىڭدىن باشقا ئىبادەت قىلىنغانلار ھېچ نەرسە توغرىسىدا قارار چىقىرالمايدۇ. شۈبھىسىزكى، اﷲ ھەممىنى ئاڭلاپ تۇرغۇچى، ھەممىنى كۆرۈپ تۇرغۇچىدۇر.

۞ اَوَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ كَانُوْا مِنْ قَبْلِهِمْ ۗ كَانُوْا هُمْ اَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَّاٰثَارًا فِى الْاَرْضِ فَاَخَذَهُمُ اللّٰهُ بِذُنُوْبِهِمْ ۗوَمَا كَانَ لَهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ وَّاقٍ

awalam yasīrū fil-arḍi fayanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna kānū min qablihim, kānū hum asyaddu minhum quwwataw wa āṡāran fil-arḍi fa'akhażahumullāhu biżunūbihim, wa mā kāna lahum minallāhi miw wāq(in).

ئۇلار يەر يۈزىدە سەير قىلىپ، ئۇلاردىن ئىلگىرىكىلەرنىڭ بېشىغا كەلگەنلەرنى كۆرمىدىمۇ؟ بۇلار ئۇلاردىن كۈچلۈكرەك، زېمىندا مەدەنىيەت مىراسى بار ئىدى، لېكىن ئاللاھ ئۇلارنى گۇناھلىرى ئۈچۈن جازالىدى، ئۇلارنى ئاللاھنىڭ ئازابىدىن قوغدايدىغان ھېچ نەرسە يوق.

ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَانَتْ تَّأْتِيْهِمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَكَفَرُوْا فَاَخَذَهُمُ اللّٰهُ ۗاِنَّهٗ قَوِيٌّ شَدِيْدُ الْعِقَابِ

Żālika bi'annahum kānat ta'tīhim rusuluhum bil-bayyināti fakafarū fa'akhażahumullāh(u), innahū qawiyyun syadīdul-‘iqāb(i).

چۈنكى پەيغەمبەرلەر ئۇلارغا روشەن دەلىللەر بىلەن كەلگەن، ئاندىن ئۇلار ئۇنى ئىنكار قىلغان، ئاندىن ئاللاھ ئۇلارنى جازالىغان. شۈبھىسىزكى، ئۇ ئەڭ كۈچلۈك، ئەڭ قاتتىق جازالىغۇچىدۇر.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا مُوْسٰى بِاٰيٰتِنَا وَسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍۙ

wa laqad arsalnā mūsā bi'āyātinā wa sulṭānim mubīn(in).

ھەقىقەتەن بىز مۇسانى ئايەتلىرىمىز ۋە روشەن دەلىللەر بىلەن ئەۋەتتۇق.

اِلٰى فِرْعَوْنَ وَهَامٰنَ وَقَارُوْنَ فَقَالُوْا سٰحِرٌ كَذَّابٌ

ilā fir‘auna wa hāmāna wa qārūna faqālū sāḥirun każżāb(un).

پىرئەۋن، ھامان ۋە قارۇنغا ئەۋەتىلدى؛ ئۇلار: «(مۇسا) سېھىرگەر ۋە يالغانچى ئىدى» دېدى.

فَلَمَّا جَاۤءَهُمْ بِالْحَقِّ مِنْ عِنْدِنَا قَالُوا اقْتُلُوْٓا اَبْنَاۤءَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ وَاسْتَحْيُوْا نِسَاۤءَهُمْ ۗوَمَا كَيْدُ الْكٰفِرِيْنَ اِلَّا فِيْ ضَلٰلٍ

falammā jā'ahum bil-ḥaqqi min ‘indinā qāluqtulū abnā'al-lażīna āmanū ma‘ahū wastaḥyū nisā'ahum, wa mā kaidul-kāfirīna illā fī ḍalāl(in).

مۇسا ئۇلارغا بىزدىن ھەقىقەتنى ئېلىپ كەلگەندە، ئۇلار: «مۇسا بىلەن بىللە ئىمان ئېيتقانلارنىڭ ئوغۇللىرىنى ئۆلتۈرۈڭلار، قىزلىرىنى تىرىك قالدۇرۇڭلار» دېدى، لېكىن كاپىرلارنىڭ ئالدامچىلىقى بىكار بولدى.

وَقَالَ فِرْعَوْنُ ذَرُوْنِيْٓ اَقْتُلْ مُوْسٰى وَلْيَدْعُ رَبَّهٗ ۚاِنِّيْٓ اَخَافُ اَنْ يُّبَدِّلَ دِيْنَكُمْ اَوْ اَنْ يُّظْهِرَ فِى الْاَرْضِ الْفَسَادَ

wa qāla fir‘aunu aqtul mūsā walyad‘u rabbah(ū), innī akhāfu ay yubaddila dīnakum au ay yuẓhira fil-arḍil-fasād(a).

پىرئەۋن (ئەمەلدارلىرىغا): «مەن مۇسانى ئۆلتۈرۈپ، ئۇنىڭغا پەرۋەردىگارىدىن يالۋۇرۇشقا بۇيرۇيمەن. مەن ئۇنىڭ سىلەرنىڭ دىنىڭلارنى ئۆزگەرتىۋېتىشىدىن ياكى زېمىنغا بۇزغۇنچىلىق قىلىشىدىن قورقىمەن» دېدى.

وَقَالَ مُوْسٰىٓ اِنِّيْ عُذْتُ بِرَبِّيْ وَرَبِّكُمْ مِّنْ كُلِّ مُتَكَبِّرٍ لَّا يُؤْمِنُ بِيَوْمِ الْحِسَابِ ࣖ

wa qāla mūsā innī ‘użtu birabbī wa rabbikum min kulli mutakabbiril lā yu'minu biyaumil-ḥisāb(i).

(مۇسا) ئېيتتى: «مەن ھەقىقەتەن ھېساب كۈنىگە ئىشەنمەيدىغان ھەر بىر تەكەببۇر ئادەمدىن مېنىڭ پەرۋەردىگارىم ۋە سىلەرنىڭ پەرۋەردىگارىڭلار بىلەن پاناھلىنىمەن».

وَقَالَ رَجُلٌ مُّؤْمِنٌۖ مِّنْ اٰلِ فِرْعَوْنَ يَكْتُمُ اِيْمَانَهٗٓ اَتَقْتُلُوْنَ رَجُلًا اَنْ يَّقُوْلَ رَبِّيَ اللّٰهُ وَقَدْ جَاۤءَكُمْ بِالْبَيِّنٰتِ مِنْ رَّبِّكُمْ ۗوَاِنْ يَّكُ كَاذِبًا فَعَلَيْهِ كَذِبُهٗ ۚوَاِنْ يَّكُ صَادِقًا يُّصِبْكُمْ بَعْضُ الَّذِيْ يَعِدُكُمْ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِيْ مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ كَذَّابٌ

wa qāla rajulum mu'min(um), min āli fir‘auna yaktumu īmānahū ataqtulūna rajulan ay yaqūla rabbiyallāhu wa qad jā'akum bil-bayyināti mir rabbikum, wa iy yaku kāżiban fa ‘alaihi każibuh(ū), wa iy yaku ṣādiqay yuṣibkum ba‘ḍul-lażī ya‘idukum, innallāha lā yahdī man huwa musrifun każżāb(un).

پىرئەۋن ئائىلىسىدىكى ئىمانىنى يوشۇرغان بىر مۆمىن ئادەم: «سىلەر بىر ئادەمنى «مېنىڭ پەرۋەردىگارىم ئاللاھ» دېگەنلىكى ئۈچۈن ئۆلتۈرمەكچىمۇسىلەر؟ ھالبۇكى، ئۇ سىلەرگە پەرۋەردىگارىڭلار تەرىپىدىن روشەن دەلىللەر بىلەن كەلگەن. ئەگەر ئۇ يالغانچى بولسا، يالغانچىلىقىنىڭ گۇناھىنى ئۈستىگە ئالىدۇ. ئەگەر ئۇ راستچىل ئادەم بولسا، ئۇ سىلەرنى قورقۇتقان بەزى ئاپەتلەر سىلەرگە كېلىدۇ. ئاللاھ چەكتىن ئاشقانلارنى ۋە يالغانچىلارنى ھەقىقەتەن توغرا يولغا باشلىمايدۇ» دېدى.

يٰقَوْمِ لَكُمُ الْمُلْكُ الْيَوْمَ ظٰهِرِيْنَ فِى الْاَرْضِۖ فَمَنْ يَّنْصُرُنَا مِنْۢ بَأْسِ اللّٰهِ اِنْ جَاۤءَنَا ۗقَالَ فِرْعَوْنُ مَآ اُرِيْكُمْ اِلَّا مَآ اَرٰى وَمَآ اَهْدِيْكُمْ اِلَّا سَبِيْلَ الرَّشَادِ

yā qaumi lakumul-mulkul-yauma ẓāhirīna fil-arḍ(i), famay yanṣurunā mim ba'sillāhi in jā'anā, qāla fir‘aunu mā urīkum illā mā arā wa mā ahdīkum illā sabīlar-rasyād(i).

ئى قەۋمىم! بۈگۈن زېمىندا پادىشاھلىق سىلەرنىڭ قولۇڭلاردا، ئەگەر بىزگە (ئۇ ئازاب كەلسە) ئاللاھنىڭ ئازابىدىن بىزنى كىم قۇتقۇزالايدۇ؟ پىرئەۋن ئېيتتى: «مەن سىلەرگە پەقەت ياخشى دەپ قارىغانلىرىمنى كۆرسەتتىم، سىلەرگە پەقەت توغرا يولنى كۆرسەتتىم».

وَقَالَ الَّذِيْٓ اٰمَنَ يٰقَوْمِ اِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ مِّثْلَ يَوْمِ الْاَحْزَابِۙ

wa qālal-lażī āmana yā qaumi innī akhāfu ‘alaikum miṡla yaumil-aḥzāb(i).

مۆمىن ئادەم ئېيتتى: «ئى قەۋمىم! مەن سىلەرگە ئىتتىپاقداش گۇرۇھلارنىڭ ھالاك بولغان كۈنىگە ئوخشاش بىر ئاپەتنىڭ كېلىشىدىن قورقىمەن.

مِثْلَ دَأْبِ قَوْمِ نُوْحٍ وَّعَادٍ وَّثَمُوْدَ وَالَّذِيْنَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ ۗوَمَا اللّٰهُ يُرِيْدُ ظُلْمًا لِّلْعِبَادِ

miṡla da'bi qaumi nūḥiw wa ‘ādiw wa ṡamūda wal-lażīna mim ba‘dihim, wa mallāhu yurīdu ẓulmal lil-‘ibād(i).

(يەنى) نۇھ، ئاد، سەمۇد ۋە ئۇلاردىن كېيىنكىلەرگە ئوخشاش. لېكىن ئاللاھ بەندىلىرىگە زۇلۇم قىلىشنى خالىمايدۇ.

وَيٰقَوْمِ اِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ يَوْمَ التَّنَادِۙ

wa yā qaumi innī akhāfu ‘alaikum yaumat-tanād(i).

ئى قەۋمىم! مەن ھەقىقەتەن سىلەرنىڭ بىر-بىرىڭلار بىلەن چاقىرىشىڭلاردىن ئەنسىرەيمەن.

يَوْمَ تُوَلُّوْنَ مُدْبِرِيْنَۚ مَا لَكُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ عَاصِمٍۚ وَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ هَادٍ

yauma tuwallūna mudbirīn(a), mā lakum minallāhi min ‘āṣim(in), wa may yuḍlilillāhu famā lahū min hād(in).

(يەنى، سىلەر ئارقىغا چېكىنگەن كۈنىڭلار)، سىلەرنى ئاللاھنىڭ ئازابىدىن قۇتۇلدۇرىدىغان ھېچكىم يوق، ئاللاھ كىمنى ئازدۇرسا، ئۇنى ھېچكىم توغرا يولغا باشلىمايدۇ.

وَلَقَدْ جَاۤءَكُمْ يُوْسُفُ مِنْ قَبْلُ بِالْبَيِّنٰتِ فَمَا زِلْتُمْ فِيْ شَكٍّ مِّمَّا جَاۤءَكُمْ بِهٖ ۗحَتّٰىٓ اِذَا هَلَكَ قُلْتُمْ لَنْ يَّبْعَثَ اللّٰهُ مِنْۢ بَعْدِهٖ رَسُوْلًا ۗ كَذٰلِكَ يُضِلُّ اللّٰهُ مَنْ هُوَ مُسْرِفٌ مُّرْتَابٌۙ

wa laqad jā'akum yūsufu min qablu bil-bayyināti famā ziltum fī syakkim mimmā jā'akum bih(ī), ḥattā iżā halaka qultum lay yab‘aṡallāhu mim ba‘dihī rasūlā(n), każālika yuḍillullāhu man huwa musrifum murtāb(un).

ھەقىقەتەن يۇسۇف سىلەرگە ئىلگىرى روشەن مۆجىزىلەرنى ئېلىپ كەلگەن ئىدى، ئەمما سىلەر ئۇنىڭ كەلتۈرگەن نەرسىلىرىگە شەكلىنىپ قالدىڭلار، ھەتتا ئۇ ۋاپات بولغاندا، سىلەر: «ئاللاھ ئۇنىڭدىن كېيىن ھېچقانداق پەيغەمبەر ئەۋەتمەيدۇ» دېدىڭلار. ئاللاھ ھەددىدىن ئاشقانلارنى ۋە شەكلەنگەنلەرنى شۇنداق ئازدۇرىدۇ.

ۨالَّذِيْنَ يُجَادِلُوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِ اللّٰهِ بِغَيْرِ سُلْطٰنٍ اَتٰىهُمْۗ كَبُرَ مَقْتًا عِنْدَ اللّٰهِ وَعِنْدَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا ۗ كَذٰلِكَ يَطْبَعُ اللّٰهُ عَلٰى كُلِّ قَلْبِ مُتَكَبِّرٍ جَبَّارٍ

allażīna yujādilūna fī āyātillāhi bigairi sulṭānin atāhum, kabura maqtan ‘indallāhi wa ‘indal-lażīna āmanū, każālika yaṭba‘ullāhu ‘alā kulli qalbi mutakabbirin jabbār(in).

(يەنى) ئاللاھنىڭ ئايەتلىرى توغرىسىدا ئۆزلىرىگە يېتىپ كەلگەن ھېچقانداق پاكىتسىز تالاش-تارتىش قىلىدىغانلار. ئاللاھنىڭ ۋە مۆمىنلەرنىڭ غەزىپى قاتتىقتۇر. ئاللاھ ھەر بىر تەكەببۇر ۋە مۇتەكەببىرنىڭ قەلبىنى مۇشۇنداق پېچەتلەيدۇ.

وَقَالَ فِرْعَوْنُ يٰهَامٰنُ ابْنِ لِيْ صَرْحًا لَّعَلِّيْٓ اَبْلُغُ الْاَسْبَابَۙ

wa qāla fir‘aunu yā hāmānubni lī ṣarḥal la‘allī ablugul-asbāb(a).

پىرئەۋن ئېيتتى: «ئى ھامان! ماڭا ئېگىز بىر بىنا سالغىن، ئىشىكلەرگە يېتەلەيمەن.»

اَسْبَابَ السَّمٰوٰتِ فَاَطَّلِعَ اِلٰٓى اِلٰهِ مُوْسٰى وَاِنِّيْ لَاَظُنُّهٗ كَاذِبًا ۗوَكَذٰلِكَ زُيِّنَ لِفِرْعَوْنَ سُوْۤءُ عَمَلِهٖ وَصُدَّ عَنِ السَّبِيْلِ ۗوَمَا كَيْدُ فِرْعَوْنَ اِلَّا فِيْ تَبَابٍ ࣖ

asbābas-samāwāti fa aṭṭali‘a ilā ilāhi mūsā wa innī la'aẓunnuhū kāżibā(n), wa każālika zuyyina lifir‘auna sū'u ‘amalihī wa ṣudda ‘anis-sabīl(i), wa mā kaidu fir‘auna illā fī tabāb(in).

(يەنى) ئاسماننىڭ ئىشىكلىرىنى ئاچتىم، شۇنداق قىلسام مۇسانىڭ ئىلاھىنى كۆرەلەيمەن، ئەمما ئۇنى يەنىلا يالغانچى دەپ قارايمەن». شۇنداق قىلىپ، پىرئەۋننىڭ يامان ئىشلىرىنىڭ يۈز بېرىشى ۋە ئۇنىڭ (توغرا) يولىدىن توسۇلۇشى، پىرئەۋننىڭ ئالدامچىلىقىنىڭ پەقەت زىيان ئېلىپ كېلىشى ئۇنىڭغا گۈزەللىك ئېلىپ كەلدى.

وَقَالَ الَّذِيْٓ اٰمَنَ يٰقَوْمِ اتَّبِعُوْنِ اَهْدِكُمْ سَبِيْلَ الرَّشَادِۚ

wa qālal-lażī āmana yā qaumittabi‘ūni ahdikum sabīlar-rasyād(i).

مۇئمىن ئادەم: «ئى قەۋمىم! ماڭا ئەگىشىڭلار، مەن سىلەرگە توغرا يولنى كۆرسىتىپ بېرىمەن» دېدى.

يٰقَوْمِ اِنَّمَا هٰذِهِ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا مَتَاعٌ ۖوَّاِنَّ الْاٰخِرَةَ هِيَ دَارُ الْقَرَارِ

yā qaumi innamā hāżihil-ḥayātud-dun-yā matā‘(un), wa innal-ākhirata hiya dārul-qarār(i).

ئى قەۋمىم! شۈبھىسىزكى، دۇنيا ھاياتى (ۋاقىتلىق) ھۇزۇردىن ئىبارەت، ئاخىرەت بولسا مەڭگۈلۈك يۇرتتۇر.

مَنْ عَمِلَ سَيِّئَةً فَلَا يُجْزٰىٓ اِلَّا مِثْلَهَاۚ وَمَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِّنْ ذَكَرٍ اَوْ اُنْثٰى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَاُولٰۤىِٕكَ يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ يُرْزَقُوْنَ فِيْهَا بِغَيْرِ حِسَابٍ

man ‘amila sayyi'atan falā yujzā illā miṡlahā, wa man ‘amila ṣāliḥam min żakarin au unṡā wa huwa mu'minun fa'ulā'ika yadkhulūnal-jannata yurzaqūna fīhā bigairi ḥisāb(in).

كىمكى يامانلىق قىلسا، شۇنىڭغا يارىشا جازالىنىدۇ. ئەر ياكى ئايال بولسۇن، مۆمىن بولغان ھالدا ياخشىلىق قىلغان كىشى جەننەتكە كىرىدۇ ۋە ئۇ يەردە ئۇلارغا سان-ساناقسىز رىزىق بېرىلىدۇ.

۞ وَيٰقَوْمِ مَا لِيْٓ اَدْعُوْكُمْ اِلَى النَّجٰوةِ وَتَدْعُوْنَنِيْٓ اِلَى النَّارِۗ

wa yā qaumi mā lī ad‘ūkum ilan-najāti wa tad‘ūnanī ilan-nār(i).

ئى قەۋمىم! بۇ قانداق بولدى؟ مەن سىلەرنى نىجاتلىققا چاقىرىمەن، سىلەر بولساڭلار مېنى دوزاخقا چاقىرىسىلەر؟

تَدْعُوْنَنِيْ لِاَكْفُرَ بِاللّٰهِ وَاُشْرِكَ بِهٖ مَا لَيْسَ لِيْ بِهٖ عِلْمٌ وَّاَنَا۠ اَدْعُوْكُمْ اِلَى الْعَزِيْزِ الْغَفَّارِ

tad‘ūnanī li'akfura billāhi wa usyrika bihī mā laisa lī bihī ‘ilmuw wa ana ad‘ūkum ilal-‘azīzil-gaffār(i).

(نىمىشقا) سىلەر مېنى ئاللاھقا ئىشەنمەسلىككە ۋە مەن بىلمەيدىغان نەرسىنى ئۇنىڭغا شېرىك قىلىشقا چاقىرىۋاتىسىلەر، مەن سىلەرنى غالىب ۋە ئەڭ مەغپىرەت قىلغۇچىغا ئىشىنىشكە چاقىرىۋاتىمەن؟

لَا جَرَمَ اَنَّمَا تَدْعُوْنَنِيْٓ اِلَيْهِ لَيْسَ لَهٗ دَعْوَةٌ فِى الدُّنْيَا وَلَا فِى الْاٰخِرَةِ وَاَنَّ مَرَدَّنَآ اِلَى اللّٰهِ وَاَنَّ الْمُسْرِفِيْنَ هُمْ اَصْحٰبُ النَّارِ

lā jarama annamā tad‘ūnanī ilaihi laisa lahū da‘watun fid-dun-yā wa lā fil-ākhirati wa anna maraddanā ilallāhi wa annal-musrifīna hum aṣḥābun-nār(i).

سىلەر مېنى چاقىرغان نەرسە بۇ دۇنيادا ياكى ئاخىرەتتە پايدىلىق ئەمەسلىكى ئېنىق. شۈبھىسىزكى، بىزنىڭ قايتىش يولىمىز ئاللاھقا، شۈبھىسىزكى، ھەددىدىن ئاشقانلار دوزاخ ئەھلىدۇر.

فَسَتَذْكُرُوْنَ مَآ اَقُوْلُ لَكُمْۗ وَاُفَوِّضُ اَمْرِيْٓ اِلَى اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ بَصِيْرٌ ۢبِالْعِبَادِ

fa satażkurūna mā aqūlu lakum, wa ufawwiḍu amrī ilallāh(i), innallāha baṣīrum bil-‘ibād(i).

ئاندىن بىر كۈنى مەن ساڭا ئېيتقانلارنى ئېسىڭگە ئالىسەن. مەن ئىشلىرىمنى ئاللاھقا تاپشۇردۇم. ئاللاھ ھەقىقەتەن بەندىلىرىنىڭ ھەممىسىنى كۆرۈپ تۇرغۇچىدۇر.

فَوَقٰىهُ اللّٰهُ سَيِّاٰتِ مَا مَكَرُوْا وَحَاقَ بِاٰلِ فِرْعَوْنَ سُوْۤءُ الْعَذَابِۚ

fa waqāhullāhu sayyi'āti mā makarū wa ḥāqa bi'āli fir‘auna sū'al-‘ażāb(i).

شۇڭا ئاللاھ ئۇنى ئۇلارنىڭ ئالدامچىلىقىنىڭ يامانلىقىدىن ساقلىدى، پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قەۋمى بولسا قاتتىق ئازابقا دۇچ كەلدى.

اَلنَّارُ يُعْرَضُوْنَ عَلَيْهَا غُدُوًّا وَّعَشِيًّا ۚوَيَوْمَ تَقُوْمُ السَّاعَةُ ۗ اَدْخِلُوْٓا اٰلَ فِرْعَوْنَ اَشَدَّ الْعَذَابِ

an-nāru yu‘raḍūna ‘alaihā guduwwaw wa ‘asyiyyā(n), wa yauma taqūmus-sā‘ah(tu), adkhilū āla fir‘auna asyaddal-‘ażāb(i).

ئۇلارغا ئەتىگەندە، كەچتە ۋە قىيامەت كۈنى دوزاخ كۆرسىتىلدى. (ئاندىن پەرىشتە: «فىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قەۋمىنى قاتتىق ئازابقا دۇچار قىلىڭلار!» دەپ بۇيرۇلدى.

وَاِذْ يَتَحَاۤجُّوْنَ فِى النَّارِ فَيَقُوْلُ الضُّعَفٰۤؤُا لِلَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْٓا اِنَّا كُنَّا لَكُمْ تَبَعًا فَهَلْ اَنْتُمْ مُّغْنُوْنَ عَنَّا نَصِيْبًا مِّنَ النَّارِ

wa iż yataḥājjūna fin-nāri fayaqūluḍ-ḍu‘afā'u lil-lażīnastakbarū innā kunnā lakum taba‘an fahal antum mugnūna ‘annā naṣībam minan-nār(i).

(ئىسىڭلاردا بولسۇنكى) ئۇلار دوزاختا جېدەللەشكەندە، ئاجىزلار ماختىنىپ تۇرىدىغانلارغا: «بىز ھەقىقەتەن سىلەرگە ئەگەشكەن ئىدۇق، بىزگە چۈشكەن ئوتنىڭ ئازابىدىن بىر قىسىمنى قويۇپ بېرەلەمسىلەر؟» دەيدۇ.

قَالَ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْٓا اِنَّا كُلٌّ فِيْهَآ اِنَّ اللّٰهَ قَدْ حَكَمَ بَيْنَ الْعِبَادِ

qālal-lażīnastakbarū innā kullun fīhā innallāha qad ḥakama bainal-‘ibād(i).

تەكەببۇر كىشىلەر: «ھەقىقەتەن، بىز دوزاختا ھەممىمىز باراۋەرمىز، چۈنكى ئاللاھ بەندىلىرىنىڭ ئارىسىدا ھۆكۈم چىقارغان» دەيدۇ.

وَقَالَ الَّذِيْنَ فِى النَّارِ لِخَزَنَةِ جَهَنَّمَ ادْعُوْا رَبَّكُمْ يُخَفِّفْ عَنَّا يَوْمًا مِّنَ الْعَذَابِ

wa qālal-lażīna fin-nāri likhazanati jahannamad‘ū rabbakum yukhaffif ‘annā yaumam minal-‘ażāb(i).

دوزاختىكىلەر دوزاخ قاراۋۇللىرىغا: «پەرۋەردىگارىڭلاردىن پەقەت بىر كۈن بولسىمۇ ئازابىمىزنى يېنىكلىتىشىنى تىلەڭلار» دەيدۇ.

قَالُوْٓا اَوَلَمْ تَكُ تَأْتِيْكُمْ رُسُلُكُمْ بِالْبَيِّنٰتِ ۗقَالُوْا بَلٰىۗ قَالُوْا فَادْعُوْا ۚوَمَا دُعٰۤؤُا الْكٰفِرِيْنَ اِلَّا فِيْ ضَلٰلٍ ࣖ

qālū awalam taku ta'tīkum rusulukum bil-bayyināt(i), qālū balā, qālū fad‘ū, wa mā du‘ā'ul-kāfirīna illā fī ḍalāl(in).

(دوزاخ قاراۋۇللىرى): «سىلەرنىڭ پەيغەمبەرلىرىڭلار سىلەرگە روشەن دەلىللەرنى ئېلىپ كەلمىدىمۇ؟» دېدى. ئۇلار: «ھەئە، كەلدى» دېدى. (دوزاخ قاراۋۇللىرى): «دۇئا قىلىڭلار!» دېدى. لېكىن كاپىرلارنىڭ دۇئالىرى بىكارغا كەتتى.

اِنَّا لَنَنْصُرُ رُسُلَنَا وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَيَوْمَ يَقُوْمُ الْاَشْهَادُۙ

innā lananṣuru rusulanā wal-lażīna āmanū fil-ḥayātid-dun-yā wa yauma yaqūmul-asyhād(u).

بىز پەيغەمبەرلىرىمىزگە ۋە ئىمان ئېيتقانلارغا دۇنيا ھاياتىدا ۋە شاھىتلار (قىيامەت كۈنى) راستلا ياردەم بېرىمىز.

يَوْمَ لَا يَنْفَعُ الظّٰلِمِيْنَ مَعْذِرَتُهُمْ وَلَهُمُ اللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوْۤءُ الدَّارِ

yauma lā yanfa‘uẓ-ẓālimīna ma‘żiratuhum wa lahumul-la‘natu wa lahum sū'ud-dār(i).

(يەنى) ئۇ كۈندە زالىملارغا كەچۈرۈم قىلىش پايدىسى بولمايدۇ، ئۇلارغا لەنەت ۋە يامان ماكان بولىدۇ.

وَلَقَدْاٰتَيْنَا مُوْسَى الْهُدٰى وَاَوْرَثْنَا بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ الْكِتٰبَۙ

wa laqad ātainā mūsal-hudā wa auraṡnā banī isrā'īlal-kitāb(a).

شۈبھىسىزكى، بىز مۇساغا توغرا يول كۆرسەتتۇق ۋە ئىسرائىل ئەۋلادىغا تەۋراتنى مىراس قىلدۇق.

هُدًى وَّذِكْرٰى لِاُولِى الْاَلْبَابِ

hudaw wa żikrā li'ulil-albāb(i).

ئەقىل-پاراسەتلىك كىشىلەرگە يول باشلىغۇچى ۋە ئاگاھلاندۇرۇش بولۇش ئۈچۈن.

فَاصْبِرْ اِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ وَّاسْتَغْفِرْ لِذَنْۢبِكَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ بِالْعَشِيِّ وَالْاِبْكَارِ

faṣbir inna wa‘dallāhi ḥaqquw wastagfir liżambika wa sabbiḥ biḥamdi rabbika bil-‘asyiyyi wal-ibkār(i).

سەۋر قىلىڭ، شۈبھىسىزكى، ئاللاھنىڭ ۋەدىسى ھەقتۇر، گۇناھلىرىڭىز ئۈچۈن مەغپىرەت تىلەڭ، كەچتە ۋە ئەتىگەندە پەرۋەردىگارىڭغا ھەمدۇ-سانا ئېيتىپ، ئۆزۈڭنى ئۇلۇغلاڭ.

اِنَّ الَّذِيْنَ يُجَادِلُوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِ اللّٰهِ بِغَيْرِ سُلْطٰنٍ اَتٰىهُمْ ۙاِنْ فِيْ صُدُوْرِهِمْ اِلَّا كِبْرٌ مَّا هُمْ بِبَالِغِيْهِۚ فَاسْتَعِذْ بِاللّٰهِ ۗاِنَّهٗ هُوَ السَّمِيْعُ الْبَصِيْرُ

innal-lażīna yujādilūna fī āyātillāhi bigairi sulṭānin atāhum, in fī ṣudūrihim illā kibrum mā hum bibāligīh(i), fasta‘iż billāh(i), innahū huwas-samī‘ul-baṣīr(u).

شۈبھىسىزكى، ئۆزلىرىگە دەلىل يەتمەي تۇرۇپ ئاللاھنىڭ ئايەتلىرى توغرىسىدا مۇنازىرىلىشىدىغانلارنىڭ قەلبىدىكى پەقەت چوڭچىلىق ئىستىكىلا بار، ئۇلار ئۇنىڭغا يېتەلمەيدۇ، ئاللاھتىن پاناھ تىلەڭلار. ئۇ ھەقىقەتەن ئاڭلاپ تۇرغۇچى، كۆرۈپ تۇرغۇچىدۇر.

لَخَلْقُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ اَكْبَرُ مِنْ خَلْقِ النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

lakhalqus-samāwāti wal-arḍi akbaru min khalqin-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

ھەقىقەتەن، ئاسمانلارنىڭ ۋە زېمىننىڭ يارىتىلىشى ئىنسانلارنىڭ يارىتىلىشىدىن چوڭراق، لېكىن ئىنسانلارنىڭ كۆپچىلىكى بۇنى بىلمەيدۇ.

وَمَا يَسْتَوِى الْاَعْمٰى وَالْبَصِيْرُ ەۙ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ وَلَا الْمُسِيْۤئُ ۗقَلِيْلًا مَّا تَتَذَكَّرُوْنَ

wa mā yastawil-a‘mā wal-baṣīr(u), wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti wa lal-musī'(u), qalīlam mā tatażakkarūn(a).

كورلار بىلەن كۆرگۈچىلەر، ئىمان ئېيتىپ ياخشى ئەمەل قىلغانلار بىلەن يامان ئىش قىلغۇچىلار ئوخشاش ئەمەس. سىلەر پەقەت ئاز نەرسە ئۆگىنىسىلەر.

اِنَّ السَّاعَةَ لَاٰتِيَةٌ لَّا رَيْبَ فِيْهَا ۖوَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُوْنَ

innas-sā‘ata la'ātiyatul lā raiba fīhā, wa lākinna akṡaran-nāsi lā yu'minūn(a).

ھەقىقەتەن قىيامەت كۈنى چوقۇم كېلىدۇ، بۇنىڭغا گۇمان يوق، لېكىن كىشىلەرنىڭ كۆپچىلىكى ئىشەنمەيدۇ.

وَقَالَ رَبُّكُمُ ادْعُوْنِيْٓ اَسْتَجِبْ لَكُمْ ۗاِنَّ الَّذِيْنَ يَسْتَكْبِرُوْنَ عَنْ عِبَادَتِيْ سَيَدْخُلُوْنَ جَهَنَّمَ دَاخِرِيْنَ ࣖ

wa qāla rabbukumud‘ūnī astajib lakum, innal-lażīna yastakbirūna ‘an ‘ibādatī sayadkhulūna jahannama dākhirīn(a).

پەرۋەردىگارىڭلار: «ماڭا دۇئا قىلىڭلار، مەن سىلەرگە چوقۇم بېرىمەن، ھەقىقەتەن ماڭا ئىبادەت قىلىشتىن تەكەببۇرلۇق قىلغان ۋە باش تارتقانلار دوزاخقا خار بولغان ھالدا كىرىدۇ» دېدى.

اَللّٰهُ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الَّيْلَ لِتَسْكُنُوْا فِيْهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًا ۗاِنَّ اللّٰهَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ

allāhul-lażī ja‘ala lakumul-laila litaskunū fīhi wan-nahāra mubṣirā(n), innallāha lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).

ئاللاھ سىلەرنىڭ ئارام ئېلىشىڭلار ئۈچۈن كېچىنى ياراتتى، كۈندۈزنى يورۇق نۇر قىلدى. شۈبھىسىزكى، ئاللاھ ئىنسانلارغا پەزل-كەرەملىك بىلەن تولغان، لېكىن ئۇلارنىڭ كۆپچىلىكى شۈكۈر قىلمايدۇ.

ذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍۘ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ ۖفَاَنّٰى تُؤْفَكُوْنَ

Żālikumullāhu rabbukum khāliqu kulli syai'(in), lā ilāha illā huw(a), fa'annā tu'fakūn(a).

ئاللاھ سىلەرنىڭ پەرۋەردىگارىڭلاردۇر، ھەممە نەرسىنى ياراتقۇچىدۇر، ئۇنىڭدىن باشقا ھېچ ئىلاھ يوقتۇر، سىلەر قانداقمۇ بۇرۇلۇپ كېتىسىلەر؟

كَذٰلِكَ يُؤْفَكُ الَّذِيْنَ كَانُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ يَجْحَدُوْنَ

każālika yu'fakul-lażīna kānū bi'āyātillāhi yajḥadūn(a).

شۇڭا ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىنى ھەمىشە ئىنكار قىلىدىغان كىشىلەر يۈز ئۆرۈيدۇ.

اَللّٰهُ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ قَرَارًا وَّالسَّمَاۤءَ بِنَاۤءً وَّصَوَّرَكُمْ فَاَحْسَنَ صُوَرَكُمْ وَرَزَقَكُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِ ۗذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ ۚ فَتَبٰرَكَ اللّٰهُ رَبُّ الْعٰلَمِيْنَ

allāhul-lażī ja‘ala lakumul-arḍa qarāraw was-samā'a binā'aw wa ṣawwarakum fa'aḥsana ṣuwarakum wa razaqakum minaṭ-ṭayyibāt(i), żālikumullāhu rabbukum, fatabārakallāhu rabbul-‘ālamīn(a).

ئاللاھ سىلەرگە زېمىننى تۇرالغۇ جاي، ئاسماننى ئۆگزە قىلىپ بەردى، سىلەرنى شەكىللەندۈردى، كۆرۈنۈشۈڭلارنى گۈزەللەشتۈردى ۋە سىلەرگە بەخت ئاتا قىلدى. مانا بۇ سىلەرنىڭ پەرۋەردىگارىڭلار بولغان ئاللاھ، ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارى بولغان ئاللاھ پاكتۇر.

هُوَ الْحَيُّ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ فَادْعُوْهُ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ۗ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

huwal-ḥayyu lā ilāha illā huwa fad‘ūhu mukhliṣīna lahud-dīn(a), al-ḥamdu lillāhi rabbil-‘ālamīn(a).

ئۇ مەڭگۈ ياشايدىغان زات، ئۇنىڭدىن باشقا ئىلاھ يوق؛ ئۇنداقتا ئۇنىڭغا دىنىڭلاردا ئىخلاس ۋە سەمىمىيلىك بىلەن ئىبادەت قىلىڭلار. ھەمدۇسانالار پۈتكۈل ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارى ئاللاھقا خاستۇر.

۞ قُلْ اِنِّيْ نُهِيْتُ اَنْ اَعْبُدَ الَّذِيْنَ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ لَمَّا جَاۤءَنِيَ الْبَيِّنٰتُ مِنْ رَّبِّيْ وَاُمِرْتُ اَنْ اُسْلِمَ لِرَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

qul innī nuhītu an a‘budal-lażīna tad‘ūna min dūnillāhi lammā jā'aniyal-bayyinātu mir rabbī wa umirtu an uslima lirabbil-‘ālamīn(a).

(مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا) ئېيتقىنكى، «مەن ھەقىقەتەن پەرۋەردىگارىمدىن ماڭا بىر خەۋەر كەلگەندىن كېيىن، سىلەر االله دىن باشقا ئىبادەت قىلىۋاتقان ھېچ ئىلاھقا ئىبادەت قىلىشتىن مەنئى قىلىندىم، مەن ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارىغا بويسۇنۇشقا بۇيرۇلدىم».

هُوَ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ مِّنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُّطْفَةٍ ثُمَّ مِنْ عَلَقَةٍ ثُمَّ يُخْرِجُكُمْ طِفْلًا ثُمَّ لِتَبْلُغُوْٓا اَشُدَّكُمْ ثُمَّ لِتَكُوْنُوْا شُيُوْخًا ۚوَمِنْكُمْ مَّنْ يُّتَوَفّٰى مِنْ قَبْلُ وَلِتَبْلُغُوْٓا اَجَلًا مُّسَمًّى وَّلَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ

huwal-lażī khalaqakum min turābin ṡumma min nuṭfatin ṡumma min ‘alaqatin ṡumma yukhrijukum ṭiflan ṡumma litablugū asyuddakum ṡumma litakūnū syuyūkhā(n), wa minkum may yutawaffā min qablu wa litablugū ajalam musammaw wa la‘allakum ta‘qilūn(a).

ئۇ سىلەرنى تۇپراقتىن، ئاندىن بىر تامچە سۇيۇقلۇقتىن، ئاندىن بىر لەختە قاندىن ياراتتى، ئاندىن سىلەر بالا بولۇپ تۇغۇلدۇڭلار، ئاندىن چوڭ بولۇپ، ئاندىن قېرىپ كېتىسىلەر. سىلەرنىڭ بەزىلىرىڭلار بۇنىڭدىن بۇرۇن ئۆلۈپ كېتىدۇ. (بىز بۇنى قىلىمىز)، شۇڭا سىلەر بەلگىلەنگەن ۋاقىتقا يېتىشىڭلار، ئاندىن چۈشەنسەڭلار بولىدۇ.

هُوَ الَّذِيْ يُحْيٖ وَيُمِيْتُۚ فَاِذَا قَضٰىٓ اَمْرًا فَاِنَّمَا يَقُوْلُ لَهٗ كُنْ فَيَكُوْنُ ࣖ

huwal-lażī yuḥyī wa yumīt(u), fa'iżā qaḍā amran fa'innamā yaqūlu lahū kun fa yakūn(u).

ئۇنى ئاچىدىغان ۋە ئۆچۈرىدىغان زات ئۇدۇر. ئۇ بىرەر نەرسىنى ئىرادە قىلماقچى بولسا، پەقەت «بول!» دەيدۇ، ئۇ شۇنداق بولىدۇ.

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ يُجَادِلُوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِ اللّٰهِ ۗاَنّٰى يُصْرَفُوْنَۚ

alam tara ilal-lażīna yujādilūna fī āyātillāh(i), annā yuṣrafūn(a).

ئاللاھنىڭ ئايەتلىرى ئۈستىدە (ھەمىشە) مۇنازىرە قىلىۋاتقان كىشىلەرنى كۆرمىدىڭمۇ؟ ئۇلار قانداقمۇ بۇرۇلۇپ كېتىدۇ؟

اَلَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِالْكِتٰبِ وَبِمَآ اَرْسَلْنَا بِهٖ رُسُلَنَا ۗفَسَوْفَ يَعْلَمُوْنَۙ

allażīna każżabū bil kitābi wa bimā arsalnā bihī rusulanā, fasaufa ya‘lamūn(a).

(يەنى ئۇلار) كىتابنى (يەنى قۇرئاننى) ۋە بىز ئەۋەتكەن پەيغەمبەرلىرىمىزنىڭ ۋەھيىلىرىنى ئىنكار قىلغانلار، ئۇلار تېزلا (ھەقىقەتەن) بىلىدۇ،

اِذِ الْاَغْلٰلُ فِيْٓ اَعْنَاقِهِمْ وَالسَّلٰسِلُۗ يُسْحَبُوْنَۙ

iżil-aglālu fī a‘nāqihim was-salāsil(u), yusḥabūn(a).

بوينىلىرىغا كىشەن ۋە زەنجىرلەر ئېسىلىپ، سۆرەپ كېتىلىۋاتقاندا،

فِى الْحَمِيْمِ ەۙ ثُمَّ فِى النَّارِ يُسْجَرُوْنَۚ

fil-ḥamīm(i), ṡumma fin-nāri yusjarūn(a).

ئۇلار ناھايىتى قىزىق سۇغا قۇيۇلىدۇ، ئاندىن ئوتتا كۆيدۈرۈلىدۇ،

ثُمَّ قِيْلَ لَهُمْ اَيْنَ مَا كُنْتُمْ تُشْرِكُوْنَۙ

Ṡumma qīla lahum aina mā kuntum tusyrikūn(a).

ئاندىن ئۇلارغا: «سىلەر ھەمىشە قايسى بۇتلارغا شېرىك قىلىۋاتىسىلەر؟» دېيىلدى.

مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗقَالُوْا ضَلُّوْا عَنَّا بَلْ لَّمْ نَكُنْ نَّدْعُوْا مِنْ قَبْلُ شَيْـًٔاۗ كَذٰلِكَ يُضِلُّ اللّٰهُ الْكٰفِرِيْنَ

min dūnillāh(i), qālū ḍallū ‘annā bal lam nakun nad‘ū min qablu syai'ā(n), każālika yuḍillullāhul-kāfirīn(a).

(سىلەر ئاللاھنى قويۇپ) ئىبادەت قىلىۋاتقانلارمۇ؟» ئۇلار: «ئۇلار بىزدىن غايىب بولدى، ئەمەلىيەتتە بىز ئىلگىرى ھېچ نەرسىگە ئىبادەت قىلمىغان ئىدۇق» دەپ جاۋاب بەردى. ئاللاھ كاپىرلارنىڭ يوللىرىنى مۇشۇنداق يول بىلەن ئازدۇردى.

ذٰلِكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَفْرَحُوْنَ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَبِمَا كُنْتُمْ تَمْرَحُوْنَ

Żālikum bimā kuntum tafraḥūna fil-arḍi bigairil-ḥaqqi wa bimā kuntum tamraḥūn(a).

چۈنكى سىلەر يەر يۈزىدە (ھەقىقەتكە قۇلاق سالماي) خۇشال بولىسىلەر ۋە (گۇناھتىن) ھەمىشە خۇشال بولىسىلەر.

اُدْخُلُوْٓا اَبْوَابَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۚفَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِيْنَ

udkhlulū abwāba jahannama khālidīna fīhā, fabi'sa maṡwal-mutakabūbirīn(a).

(ئۇلارغا) «جەھەننەمنىڭ دەرۋازىلىرىدىن كىرىڭلار، دوزاختا مەڭگۈ قالىسىلەر، ئۇ تەكەببۇرلۇق قىلغۇچىلار ئۈچۈن ئەڭ يامان جايدۇر» دېيىلدى.

فَاصْبِرْ اِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ ۚفَاِمَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِيْ نَعِدُهُمْ اَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَاِلَيْنَا يُرْجَعُوْنَ

faṣbir inna wa‘dallāhi ḥaqq(un), fa'immā nuriyannaka ba‘ḍal-lażī na‘iduhum au natawaffayannaka fa'ilainā yurja‘ūn(a).

سەن سەۋر قىلغىن، ھەقىقەتەن ئاللاھنىڭ ۋەدىسى ھەق. بىز ئۇلارغا ۋەدە قىلغان ئازابلارنىڭ بىر قىسمىنى ساڭا كۆرسەتكەن بولساقمۇ ياكى (ئۇلارغا ئۆلۈم كېلىشتىن بۇرۇن) سېنى ئۆلتۈرگەن بولساقمۇ، ئۇلار بىزنىڭ دەرگاھىمىزغا قايتۇرۇلىدۇ.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا رُسُلًا مِّنْ قَبْلِكَ مِنْهُمْ مَّنْ قَصَصْنَا عَلَيْكَ وَمِنْهُمْ مَّنْ لَّمْ نَقْصُصْ عَلَيْكَ ۗوَمَا كَانَ لِرَسُوْلٍ اَنْ يَّأْتِيَ بِاٰيَةٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۚفَاِذَا جَاۤءَ اَمْرُ اللّٰهِ قُضِيَ بِالْحَقِّ وَخَسِرَ هُنَالِكَ الْمُبْطِلُوْنَ ࣖ

wa laqad arsalnā rusulam min qablika minhum man qaṣaṣnā ‘alaika wa minhum mal lam naqṣuṣ ‘alaik(a), wa mā kāna lirasūlin ay ya'tiya bi'āyatin illā bi'iżnillāh(i), fa'iżā jā'a amrullāhi quḍiya bil-ḥaqqi wa khasira hunālikal-mubṭilūn(a).

شۈبھىسىزكى، بىز سەندىن ئىلگىرى نۇرغۇن پەيغەمبەرلەرنى ئەۋەتتۇق، ئۇلارنىڭ بەزىلىرىنى ساڭا سۆزلەپ بەرگەن، بەزىلىرىنى ساڭا ئېيتىپ بەرمىگەن ئىدۇق. ھېچقانداق پەيغەمبەر ئاللاھنىڭ ئىزنىسىز مۆجىزە كەلتۈرگەن ئەمەس. ئاللاھنىڭ ئەمرى كەلگەندە، (بارلىق ئىشلار ئۈچۈن) ئادىل ھۆكۈم چىقىرىلىدۇ. شۇ چاغدا، باتىلغا ئىشەنگۈچىلەر زىيان تارتىدۇ.

اَللّٰهُ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَنْعَامَ لِتَرْكَبُوْا مِنْهَا وَمِنْهَا تَأْكُلُوْنَۖ

allāhul-lażī ja‘ala lakumul-an‘āma litarkabū minhā wa minhā ta'kulūn(a).

ئاللاھ سىلەر ئۈچۈن چارۋا ماللىرىنى ياراتتى، ئۇلارنىڭ بەزىلىرىنى مىنىسىلەر، بەزىلىرىنى يەيسىلەر.

وَلَكُمْ فِيْهَا مَنَافِعُ وَلِتَبْلُغُوْا عَلَيْهَا حَاجَةً فِيْ صُدُوْرِكُمْ وَعَلَيْهَا وَعَلَى الْفُلْكِ تُحْمَلُوْنَۗ

wa lakum fīhā manāfi‘u wa litablugū ‘alaihā ḥājatan fī ṣudūrikum wa ‘alaihā wa ‘alal-fulki tuḥmalūn(a).

ئۇلاردا سىلەر ئۈچۈن باشقا پايدالار بار، (ئۇلارغا مىنىش ئارقىلىق) كۆڭلۈڭلاردىكى مەقسەتكە يېتىشىڭلار ئۈچۈندۇر، ئۇلار ئۇلارنىڭ ئۈستىدە ۋە كېمىلەردە توشۇلىدۇ.

وَيُرِيْكُمْ اٰيٰتِهٖۖ فَاَيَّ اٰيٰتِ اللّٰهِ تُنْكِرُوْنَ

wa yurīkum āyātih(ī), fa ayya āyātillāhi tunkirūn(a).

ئۇ سىلەرگە (ئۆزىنىڭ ئۇلۇغلۇقىنىڭ) ئالامەتلىرىنى كۆرسىتىدۇ، ئۇنداقتا ئاللاھنىڭ قايسى ئالامەتلىرىنى ئىنكار قىلىسىلەر؟

اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ ۗ كَانُوْٓا اَكْثَرَ مِنْهُمْ وَاَشَدَّ قُوَّةً وَّاٰثَارًا فِى الْاَرْضِ فَمَآ اَغْنٰى عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

afalam yasīrū fil-arḍi fa yanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, kānū akṡara minhum wa asyadda quwwataw wa āṡāran fil-arḍi famā agnā ‘anhum mā kānū yaksibūn(a).

ئۇلار يەر يۈزىدە ساياھەت قىلىپ، ئۆزلىرىدىن ئىلگىرىكىلەرنىڭ بېشىغا كەلگەن ئىشلارنى كۆرمىدىمۇ؟ ئۇلارنىڭ سانى كۆپ، كۈچى تېخىمۇ كۈچلۈك، يەر يۈزىدە مەدەنىيىتىنىڭ (كۆپ) قالدۇقلىرى بار، شۇڭا ئۇلارنىڭ قىلغانلىرى ئۇلارغا ياردەم بېرەلمەيدۇ.

فَلَمَّا جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَرِحُوْا بِمَا عِنْدَهُمْ مِّنَ الْعِلْمِ وَحَاقَ بِهِمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ

falammā jā'athum rusuluhum bil-bayyināti fariḥū bimā ‘indahum minal-‘ilmi wa ḥāqa bihim mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

پەيغەمبەرلەر ئۇلارغا روشەن مۆجىزىلەرنى ئېلىپ كەلگەندە، ئۇلار ئۆزلىرىدىكى بىلىملەردىن خۇشال بولدى ۋە ئىلگىرى مەسخىرە قىلغان ئازاب بىلەن قورشاۋغا ئېلىندى.

فَلَمَّا رَاَوْا بَأْسَنَاۗ قَالُوْٓا اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَحْدَهٗ وَكَفَرْنَا بِمَا كُنَّا بِهٖ مُشْرِكِيْنَ

falammā ra'au ba'sanā qālū āmannā billāhi waḥdahū wa kafarnā bimā kunnā bihī musyrikīn(a).

ئۇلار بىزنىڭ ئازابىمىزنى كۆرگەندە: «بىز پەقەت ئاللاھقىلا ئىمان ئېيتىمىز، ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرگەن ئىبادەتلىرىمىزگە ئىشەنمەيمىز» دېدى.

فَلَمْ يَكُ يَنْفَعُهُمْ اِيْمَانُهُمْ لَمَّا رَاَوْا بَأْسَنَا ۗسُنَّتَ اللّٰهِ الَّتِيْ قَدْ خَلَتْ فِيْ عِبَادِهٖۚ وَخَسِرَ هُنَالِكَ الْكٰفِرُوْنَ ࣖ

falam yaku yanfa‘uhum īmānuhum lammā ra'au ba'sanā, sunnatallāhil latī qad khalat fī ‘ibādih(ī), wa khasira hunālikal-kāfirūn(a).

بىزنىڭ ئازابىمىزنى كۆرگەن چاغدىكى ئىمانى ئۇلارغا پايدىسىز بولدى. بۇ ئاللاھنىڭ بەندىلىرىگە قىلغان رىزقىدۇر. بۇنداق بولغاندا، كاپىرلار زىيان تارتىدۇ.