Q.S ئەلقەلەم (اَلْقَلَم) - 52 ئايەت سانى

نۤ ۚوَالْقَلَمِ وَمَا يَسْطُرُوْنَۙ

nūn, wal-qalami wa mā yasṭurūn(a).

ننۇۇنن. قەلەملەر ۋە ئۇلارنىڭ يازغانلىرى بىلەن،

مَآ اَنْتَ بِنِعْمَةِ رَبِّكَ بِمَجْنُوْنٍ

mā anta bini‘mati rabbika bimajnūn(in).

پەرۋەردىگارىڭنىڭ رەھمىتى بىلەن، سەن (مۇھەممەد) مەجنۇن ئەمەسسەن.

وَاِنَّ لَكَ لَاَجْرًا غَيْرَ مَمْنُوْنٍۚ

wa inna laka la'ajran gaira mamnūn(in).

ھەقىقەتەن سىز ھەرگىز تۈگىمەيدىغان كاتتا مۇكاپاتقا ئېرىشىسىز.

وَاِنَّكَ لَعَلٰى خُلُقٍ عَظِيْمٍ

wa innaka la‘alā khuluqin ‘aẓīm(in).

ھەقىقەتەن سىزنىڭ پەزىلىتىڭىز ناھايىتى ئېسىل.

فَسَتُبْصِرُ وَيُبْصِرُوْنَۙ

fasatubṣiru wa yubṣirūn(a).

ئاندىن بىر كۈنى سەن كۆرىسەن، ئۇلار (كاپىرلار)مۇ كۆرىدۇ،

بِاَيِّىكُمُ الْمَفْتُوْنُ

bi'ayyikumul-maftūn(u).

قايسىڭلارنىڭ جىنىڭلار بار؟

اِنَّ رَبَّكَ هُوَ اَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيْلِهٖۖ وَهُوَ اَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِيْنَ

inna rabbaka huwa a‘lamu biman ḍalla ‘an sabīlih(ī), wa huwa a‘lamu bil-muhtadīn(a).

شۈبھىسىزكى، پەرۋەردىگارىڭ ئۆزىنىڭ يولىدىن ئازغانلارنى ئەڭ ياخشى بىلىدۇ، شۇنداقلا ھىدايەت تاپقۇچىلارنىڭ كىملىكىنىمۇ ئەڭ ياخشى بىلىدۇ.

فَلَا تُطِعِ الْمُكَذِّبِيْنَ

falā tuṭi‘il-mukażżibīn(a).

شۇڭا (ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىنى) ئىنكار قىلغۇچىلارغا ئىتائەت قىلمىغىن.

وَدُّوْا لَوْ تُدْهِنُ فَيُدْهِنُوْنَۚ

waddū lau tudhinu fayudhinūn(a).

ئۇلار سىزنىڭ يۇمشاق بولۇشىڭىزنى ئۈمىد قىلىدۇ، شۇڭا ئۇلارمۇ يۇمشاق بولىدۇ (شۇنداقلا).

وَلَا تُطِعْ كُلَّ حَلَّافٍ مَّهِيْنٍۙ

wa lā tuṭi‘ kulla ḥallāfim mahīn(in).

(ئىمان ئېيتماقچى بولغان ۋە) ھاقارەت قىلماقچى بولغان ئادەمگە ئىتائەت قىلماڭ،

هَمَّازٍ مَّشَّاۤءٍۢ بِنَمِيْمٍۙ

hammāzim masysyā'im binamīm(in).

تەنقىد قىلىشنى ياخشى كۆرىدۇ، بارغانسېرى تۆھمەت تارقىتىدۇ،

مَّنَّاعٍ لِّلْخَيْرِ مُعْتَدٍ اَثِيْمٍۙ

mannā‘il lil-khairi mu‘tadin aṡīm(in).

بارلىق ياخشىلىقلارغا توسقۇنلۇق قىلىدىغان، چەكتىن ئېشىپ، گۇناھلارغا تولغان،

عُتُلٍّۢ بَعْدَ ذٰلِكَ زَنِيْمٍۙ

‘utullim ba‘da żālika zanīm(in).

زوراۋانلىق خاراكتېرىگە ئىگە، بۇنىڭدىن باشقا ئۇ يەنە جىنايىتى بىلەن داڭلىق،

اَنْ كَانَ ذَا مَالٍ وَّبَنِيْنَۗ

an kāna żā māliw wa banīn(a).

چۈنكى ئۇ باي ۋە نۇرغۇن بالىلىرى بار.

اِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِ اٰيٰتُنَا قَالَ اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَۗ

iżā tutlā ‘alaihi āyātunā qāla asāṭīrul-awwalīn(a).

ئۇنىڭغا بىزنىڭ ئايەتلىرىمىز تىلاۋەت قىلىنغاندا، ئۇ: «(بۇلار) ئىلگىرىكىلەرنىڭ ھېكايىلىرىدۇر» دېدى.

سَنَسِمُهٗ عَلَى الْخُرْطُوْمِ

sanasimuhū ‘alal-khurṭūm(i).

كېيىن بىز ئۇنىڭ (ئۇنىڭ) تۈۋرۈكىگە بىر بەلگە قويىمىز.

اِنَّا بَلَوْنٰهُمْ كَمَا بَلَوْنَآ اَصْحٰبَ الْجَنَّةِۚ اِذْ اَقْسَمُوْا لَيَصْرِمُنَّهَا مُصْبِحِيْنَۙ

innā balaunāhum kamā balaunā aṣḥābal-jannah(ti), iż aqsamū layaṣrimunnahā muṣbiḥīn(a).

ھەقىقەتەن بىز ئۇلارنى (مەككە مۇشرىكلىرىنى) باغ ئىگىلىرىنى سىنىغاندەك سىنىدۇق. ئەينى ۋاقىتتا ئۇلار (مېۋە-چېۋىنى) چوقۇم ئەتىگەندە يىغىۋالىمىز دەپ قەسەم ئىچكەن ئىدى.

وَلَا يَسْتَثْنُوْنَ

wa lā yastaṡnūn(a).

لېكىن ئۇلار (ئىنشا ئاللاھ دەپ) ئاسىيلىق قىلمىدى.

فَطَافَ عَلَيْهَا طَاۤىِٕفٌ مِّنْ رَّبِّكَ وَهُمْ نَاۤىِٕمُوْنَ

fa ṭāfa ‘alaihā ṭā'ifum mir rabbika wa hum nā'imūn(a).

ئۇلار ئۇخلاۋاتقاندا، باغقا پەرۋەردىگارىڭ تەرىپىدىن ئاپەت كەلدى.

فَاَصْبَحَتْ كَالصَّرِيْمِۙ

fa aṣbaḥat kaṣ-ṣarīm(i).

شۇڭا باغ قاراڭغۇ كېچىگە ئوخشاش قاراڭغۇلاشتى،

فَتَنَادَوْا مُصْبِحِيْنَۙ

fa tanādau muṣbiḥīn(a).

ئاندىن ئەتىگەندە ئۇلار بىر-بىرىگە تېلېفون قىلدى.

اَنِ اغْدُوْا عَلٰى حَرْثِكُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰرِمِيْنَ

anigdū ‘alā ḥarṡikum in kuntum ṣārimīn(a).

«ئەگەر ھوسۇل ئالماقچى بولسىڭىز، ئەتىگەندە باغچىڭىزغا بېرىڭ».

فَانْطَلَقُوْا وَهُمْ يَتَخَافَتُوْنَۙ

fanṭalaqū wa hum yatakhāfatūn(a).

شۇڭا ئۇلار پىچىرلىشىپ تۇرۇپ يولغا چىقتى.

اَنْ لَّا يَدْخُلَنَّهَا الْيَوْمَ عَلَيْكُمْ مِّسْكِيْنٌۙ

allā yadkhulannahal-yauma ‘alaikum miskīn(un).

«بۈگۈن، باغچىڭلارغا ھېچقانداق كەمبەغەلنىڭ كىرىشىگە يول قويماڭلار.»

وَّغَدَوْا عَلٰى حَرْدٍ قٰدِرِيْنَ

wa gadau ‘alā ḥardin qādirīn(a).

ئۇلار (ياردەم قىلىشقا) قادىر بولسىمۇ، (نامراتلارغا) توسقۇنلۇق قىلىش نىيىتى بىلەن ئەتىگەندە يولغا چىقتى.

فَلَمَّا رَاَوْهَا قَالُوْٓا اِنَّا لَضَاۤلُّوْنَۙ

falammā ra'auhā qālū innā laḍāllūn(a).

ئۇلار باغنى كۆرگەندە: «بىز ھەقىقەتەن ئازغان قەۋممىز» دېدى.

بَلْ نَحْنُ مَحْرُوْمُوْنَ

bal naḥnu maḥrūmūn(a).

ھەتتا بىز ھېچنېمىگە ئېرىشەلمىسەكمۇ،

قَالَ اَوْسَطُهُمْ اَلَمْ اَقُلْ لَّكُمْ لَوْلَا تُسَبِّحُوْنَ

qāla ausaṭuhum alam aqul lakum lau lā tusabbiḥūn(a).

ئۇلارنىڭ ئىچىدىكى ئەڭ دانىشمەن كىشى: «سىلەر نېمىشقا (پەرۋەردىگارىڭلارغا) تەسبىھ ئېيتمايسىلەر، دەپ ئېيتمىدىممۇ؟» دېدى.

قَالُوْا سُبْحٰنَ رَبِّنَآ اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

qālū subḥāna rabbinā innā kunnā ẓālimīn(a).

ئۇلار: «پەرۋەردىگارىمىز پاكتۇر، بىز ھەقىقەتەن زالىم قەۋممىز» دېدى.

فَاَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلٰى بَعْضٍ يَّتَلَاوَمُوْنَ

fa'aqbala ba‘ḍuhum ‘alā ba‘ḍiy yatalāwamūn(a).

ئاندىن ئۇلار بىر-بىرىگە يۈزلىنىپ، بىر-بىرىنى ئەيىبلەيدۇ.

قَالُوْا يٰوَيْلَنَآ اِنَّا كُنَّا طٰغِيْنَ

qālū yā wailanā innā kunnā ṭāgīn(a).

ئۇلار: «ۋاي بىزگە! بىز ھەقىقەتەن ھەددىدىن ئاشقان قەۋممىز» دېدى.

عَسٰى رَبُّنَآ اَنْ يُّبْدِلَنَا خَيْرًا مِّنْهَآ اِنَّآ اِلٰى رَبِّنَا رٰغِبُوْنَ

‘asā rabbunā ay yubdilanā khairam minhā innā ilā rabbinā rāgibūn(a).

«ئۈمىد قىلىمىزكى، ئاللاھ بىزنى بۇنىڭدىنمۇ ياخشىراق بىر (باغ) بىلەن ئالماشتۇرىدۇ. ھەقىقەتەن، بىز ئاللاھىمىزدىن مەغفىرەت ئۈمىد قىلىمىز».

كَذٰلِكَ الْعَذَابُۗ وَلَعَذَابُ الْاٰخِرَةِ اَكْبَرُۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ ࣖ

każālikal-‘ażāb(u), wa la‘ażābul-ākhirati akbar(u), lau kānū ya‘lamūn(a).

(دۇنيادىكى جازا) ئەنە شۇنداق. ئەگەر ئۇلار بىلسە ئىدى، ئاخىرەتتە ئازاب تېخىمۇ قاتتىق بولاتتى.

اِنَّ لِلْمُتَّقِيْنَ عِنْدَ رَبِّهِمْ جَنّٰتِ النَّعِيْمِ

inna lil-muttaqīna ‘inda rabbihim jannātin-na‘īm(i).

شۈبھىسىزكى، تەقۋادارلار ئۈچۈن پەرۋەردىگارىنىڭ ھۇزۇرىدا نېمەتلەرگە تولغان جەننەت (بار).

اَفَنَجْعَلُ الْمُسْلِمِيْنَ كَالْمُجْرِمِيْنَۗ

afanaj‘alul-muslimīna kal-mujrimīn(a).

مۇسۇلمانلارغا گۇناھكار (كاپىر) دەپ مۇئامىلە قىلىشىمىز كېرەكمۇ؟

مَا لَكُمْۗ كَيْفَ تَحْكُمُوْنَۚ

mā lakum, kaifa taḥkumūn(a).

نېمىشقا (ئۇنداق قىلدىڭىز)؟ قانداق قارار چىقىرىسىز؟

اَمْ لَكُمْ كِتٰبٌ فِيْهِ تَدْرُسُوْنَۙ

am lakum kitābun fīhi tadrusūn(a).

ياكى سىلەردە (ئاللاھ تەرىپىدىن نازىل قىلىنغان) ئۆگىنىدىغان كىتاب بارمۇ؟

اِنَّ لَكُمْ فِيْهِ لَمَا تَخَيَّرُوْنَۚ

inna lakum fīhi lamā takhayyarūn(a).

ئەمەلىيەتتە، سىز ئۇنىڭ ئىچىدىكى نېمىنى تاللىسىڭىز بولىدۇ.

اَمْ لَكُمْ اَيْمَانٌ عَلَيْنَا بَالِغَةٌ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِۙ اِنَّ لَكُمْ لَمَا تَحْكُمُوْنَۚ

am lakum aimānun ‘alainā bāligatun ilā yaumil-qiyāmah(ti), inna lakum lamā taḥkumūn(a).

ياكى سىلەر بىزدىن قىيامەت كۈنىگىچە كۈچكە ئىگە بولغان (ۋەدىلەر بىلەن كۈچەيتىلگەن) قەسەملەرنى ئالدىڭلارمۇ؟ (خالىغانچە) قارار چىقىرىشىڭلارنى ئۈمىد قىلىسىلەرمۇ؟

سَلْهُمْ اَيُّهُمْ بِذٰلِكَ زَعِيْمٌۚ

salhum ayyuhum biżālika za‘īm(un).

ئۇلاردىن «(قوبۇل قىلىنغان قارارغا) ئۇلارنىڭ قايسىسى مەسئۇل؟» دەپ سوراڭ.

اَمْ لَهُمْ شُرَكَاۤءُۚ فَلْيَأْتُوْا بِشُرَكَاۤىِٕهِمْ اِنْ كَانُوْا صٰدِقِيْنَ

am lahum syurakā'(u), falya'tū bisyurakā'ihim in kānū ṣādiqīn(a).

ياكى ئۇلارنىڭ ئىتتىپاقداشلىرى بارمۇ؟ ئەگەر ئۇلار ھەقىقىي كىشىلەر بولسا، ئىتتىپاقداشلىرىنى ئېلىپ كەلسۇن.

يَوْمَ يُكْشَفُ عَنْ سَاقٍ وَّيُدْعَوْنَ اِلَى السُّجُوْدِ فَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَۙ

yauma yuksyafu ‘an sāqiw wa yud‘auna ilas-sujūdi falā yastaṭī‘ūn(a).

(ئىسلەڭلاركى)، موزايلار ئاشكارىلىنىپ، سەجدە قىلىشقا چاقىرىلغان كۈنى، ئۇلار سەجدە قىلالمايدۇ.

خَاشِعَةً اَبْصَارُهُمْ تَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ ۗوَقَدْ كَانُوْا يُدْعَوْنَ اِلَى السُّجُوْدِ وَهُمْ سٰلِمُوْنَ

khāsyi‘atan abṣāruhum tarhaquhum żillah(tun), wa qad kānū yud‘auna ilas-sujūdi wa hum sālimun(a).

ئۇلارنىڭ كۆزلىرى خارلىق بىلەن تۆۋەنگە تاشلانغان ئىدى. شۈبھىسىزكى، ئىلگىرى ئۇلار ساغلام چېغىدىلا سەجدە قىلىشقا چاقىرىلغان ئىدى (لېكىن سەجدە قىلمىغان ئىدى).

فَذَرْنِيْ وَمَنْ يُّكَذِّبُ بِهٰذَا الْحَدِيْثِۗ سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِّنْ حَيْثُ لَا يَعْلَمُوْنَۙ

fażarnī wa may yukażżibu bihāżal-ḥadīṡi sanastadrijuhum min ḥaiṡu lā ya‘lamūn(a).

ئۇنى (ئۇنىڭ ئىشلىرىنى) ماڭا ۋە بۇ سۆزلەرنى (قۇرئاننى) ئىنكار قىلغانلارغىمۇ قويۇۋەتكىن، كېيىن ئۇلارنى ئۇلار بىلمەيدىغان بىر تەرەپتىن ئاستا-ئاستا جازالايمىز.

وَاُمْلِيْ لَهُمْۗ اِنَّ كَيْدِيْ مَتِيْنٌ

wa umlī lahum, inna kaidī matīn(un).

ۋە مەن ئۇلارغا ۋاقىت چەكلىمىسى بەردىم. ھەقىقەتەن مېنىڭ پىلانىم ناھايىتى مۇستەھكەم.

اَمْ تَسْـَٔلُهُمْ اَجْرًا فَهُمْ مِّنْ مَّغْرَمٍ مُّثْقَلُوْنَۚ

am tas'aluhum ajran fahum mim magramim muṡqalūn(a).

ياكى سەن ئۇلاردىن مۇكاپات سوراپ، ئۇلار قەرزگە بوغۇلۇپ قالدىمۇ؟

اَمْ عِنْدَهُمُ الْغَيْبُ فَهُمْ يَكْتُبُوْنَ

am ‘indahumul-gaibu fahum yaktubūn(a).

ياكى ئۇلار غەيبنى بىلىپ تۇرۇپ ئۇنى يېزىۋالامدۇ؟

فَاصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ وَلَا تَكُنْ كَصَاحِبِ الْحُوْتِۘ اِذْ نَادٰى وَهُوَ مَكْظُوْمٌۗ

faṣbir liḥukmi rabbika wa lā takun kaṣāḥibil-ḥūt(i), iż nādā wa huwa makẓūm(un).

سەن (مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام) پەرۋەردىگارىڭنىڭ ھۆكمىگە سەۋر قىلغىن، بېلىقنىڭ قورسىقىدا قايغۇلۇق ھالدا دۇئا قىلىۋاتقاندا بېلىقنىڭ قورسىقىدا قالغان (يۇنۇس ئەلەيھىسسالام)غا ئوخشاش بولمىغىن.

لَوْلَآ اَنْ تَدٰرَكَهٗ نِعْمَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖ لَنُبِذَ بِالْعَرَاۤءِ وَهُوَ مَذْمُوْمٌ

lau lā an tadārakahū ni‘matum mir rabbihī lanubiża bil-‘arā'i wa huwa mażmūm(un).

ئەگەر ئۇ دەرھال پەرۋەردىگارىنىڭ رەھمىتىگە ئېرىشەلمىسە، چوقۇم خورلانغان ھالدا قاقاس زېمىنغا تاشلىنىدۇ.

فَاجْتَبٰىهُ رَبُّهٗ فَجَعَلَهٗ مِنَ الصّٰلِحِيْنَ

fajtabāhu rabbuhū faja‘alahū minaṣ-ṣāliḥīn(a).

ئاندىن پەرۋەردىگارى ئۇنى تاللىدى ۋە ئۇنى تەقۋادارلار قاتارىدىن قىلدى.

وَاِنْ يَّكَادُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَيُزْلِقُوْنَكَ بِاَبْصَارِهِمْ لَمَّا سَمِعُوا الذِّكْرَ وَيَقُوْلُوْنَ اِنَّهٗ لَمَجْنُوْنٌ ۘ

wa iy yakādul-lażīna kafarū layuzliqūnaka bi'abṣārihim lammā sami‘uż żikra wa yaqūlūna innahū lamajnūn(un).

شۈبھىسىزكى، ئۇ كاپىرلار قۇرئاننى ئاڭلىغاندا: «ئۇ ھەقىقەتەن مەجنۇن» دەيدۇ، كۆزلىرى بىلەن سېنى يىقىتىۋېتەي دېگۈدەك.

وَمَا هُوَ اِلَّا ذِكْرٌ لِّلْعٰلَمِيْنَ ࣖ

wa mā huwa illā żikrul lil-‘ālamīn(a).

ھالبۇكى (قۇرئان) پۈتۈن تەبىئەت ئۈچۈن ئاگاھلاندۇرۇشتىن باشقا نەرسە ئەمەس.