Q.S ئەل-ئىسرا (اَلْإِسْرَاء) - 111 ئايەت سانى

سُبْحٰنَ الَّذِيْٓ اَسْرٰى بِعَبْدِهٖ لَيْلًا مِّنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ اِلَى الْمَسْجِدِ الْاَقْصَا الَّذِيْ بٰرَكْنَا حَوْلَهٗ لِنُرِيَهٗ مِنْ اٰيٰتِنَاۗ اِنَّهٗ هُوَ السَّمِيْعُ الْبَصِيْرُ

subḥānal-lażī asrā bi‘abdihī lailam minal-masjidil ḥarāmi ilal-masjidil-aqṣal-lażī bāraknā ḥaulahū linuriyahū min āyātinā, innahū huwas-samī‘ul-baṣīr(u).

ئاللاھ پاكتۇر، ئۇ بەندىسىنى (مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنى) كېچىسى مەسچىتى چوڭ مەسچىتىدىن ئەتراپىنى بەرىكەتلىك قىلغان ئەقسا مەسچىتىگە باشلاپ باردى، ئۇنىڭغا (ئۇلۇغلۇققا) بەزى مۆجىزىلىرىمىزنى كۆرسىتىش ئۈچۈن. ئۇ ھەقىقەتەن ھەممىنى ئاڭلاپ تۇرغۇچى ۋە ھەممىنى كۆرۈپ تۇرغۇچىدۇر.

وَاٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ وَجَعَلْنٰهُ هُدًى لِّبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اَلَّا تَتَّخِذُوْا مِنْ دُوْنِيْ وَكِيْلًاۗ

wa ātainā mūsal-kitāba wa ja‘alnāhu hudal libanī isrā'īla allā tattakhiżū min dūnī wakīlā(n).

بىز مۇساغا كىتاب (يەنى تەۋرات) بەردۇق ۋە ئۇنى ئىسرائىل ئەۋلادىغا يېتەكچى قىلدۇق (ئۇنىڭغا): «مەندىن باشقانى قوللىغۇچى قىلىۋالماڭلار».

ذُرِّيَّةَ مَنْ حَمَلْنَا مَعَ نُوْحٍۗ اِنَّهٗ كَانَ عَبْدًا شَكُوْرًا

Żurriyyata man ḥamalnā ma‘a nūḥ(in), innahū kāna ‘abdan syakūrā(n).

(ئى، نۇھ بىلەن بىللە ئېلىپ كەلگەنلەرنىڭ ئەۋلادلىرى! ئۇ ھەقىقەتەن شۈكۈر قىلغۇچى بەندە ئىدى.

وَقَضَيْنَآ اِلٰى بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ فِى الْكِتٰبِ لَتُفْسِدُنَّ فِى الْاَرْضِ مَرَّتَيْنِ وَلَتَعْلُنَّ عُلُوًّا كَبِيْرًا

wa qaḍainā ilā banī isrā'īla fil-kitābi latufsidunna fil-arḍi marrataini wa lata‘lunna ‘uluwwan kabīrā(n).

بىز ئىسرائىل ئەۋلادىغا كىتابتا: «سىلەر چوقۇم بۇ يەر يۈزىدە ئىككى قېتىم يامانلىق قىلىسىلەر ۋە چوقۇم چوڭ تەكەببۇرلۇق بىلەن ماختىنىسىلەر» دەپ ھۆكۈم قىلدۇق.

فَاِذَا جَاۤءَ وَعْدُ اُوْلٰىهُمَا بَعَثْنَا عَلَيْكُمْ عِبَادًا لَّنَآ اُولِيْ بَأْسٍ شَدِيْدٍ فَجَاسُوْا خِلٰلَ الدِّيَارِۗ وَكَانَ وَعْدًا مَّفْعُوْلًا

fa iżā jā'a wa‘du ūlāhumā ba‘aṡnā ‘alaikum ‘ibādal lanā ulī ba'sin syadīdin fa jāsū khilālad-diyār(i), wa kāna wa‘dam maf‘ūlā(n).

ئىككى (جىنايەت) نىڭ بىرىنچىسىنىڭ جازاسى كەلگەندە، بىز ساڭا قۇدرەتلىك بەندىلىرىمىزنى ئېلىپ كەلدۇق، ئۇلار كەنتلەردە غالجىرلىشىپ كەتتى. بۇ چوقۇم ئىجرا قىلىنىدىغان قاراردۇر.

ثُمَّ رَدَدْنَا لَكُمُ الْكَرَّةَ عَلَيْهِمْ وَاَمْدَدْنٰكُمْ بِاَمْوَالٍ وَّبَنِيْنَ وَجَعَلْنٰكُمْ اَكْثَرَ نَفِيْرًا

Ṡumma radadnā lakumul-karrata ‘alaihim wa amdadnākum bi'amwāliw wa banīna wa ja‘alnākum akṡara nafīrā(n).

ئاندىن بىز سىلەرنى ئۇلارنى مەغلۇپ قىلىش نۆۋىتىگە ئېرىشتۈردۇق، سىلەرگە مال-مۈلۈك ۋە ئەۋلادلار بىلەن ياردەم بەردۇق ۋە سىلەرنى (سىلەرنى) تېخىمۇ كۆپ قىلدۇق.

اِنْ اَحْسَنْتُمْ اَحْسَنْتُمْ لِاَنْفُسِكُمْ ۗوَاِنْ اَسَأْتُمْ فَلَهَاۗ فَاِذَا جَاۤءَ وَعْدُ الْاٰخِرَةِ لِيَسٗۤـُٔوْا وُجُوْهَكُمْ وَلِيَدْخُلُوا الْمَسْجِدَ كَمَا دَخَلُوْهُ اَوَّلَ مَرَّةٍ وَّلِيُتَبِّرُوْا مَا عَلَوْا تَتْبِيْرًا

in aḥsantum aḥsantum li'anfusikum, wa in asa'tum fa lahā, fa iżā jā'a wa‘dul-ākhirati liyasū'ū wujūhakum wa liyadkhulal-masjida kamā dakhalūhu awwala marratiw wa liyutabbirū mā ‘alau tatbīrā(n).

ئەگەر ياخشىلىق قىلساڭلار، ئۆزۈڭلار ئۈچۈن ياخشىلىق قىلىسىلەر. ئەگەر يامانلىق قىلساڭلار، ئۆزۈڭلار ئۈچۈندۇر. ئىككىنچى قېتىملىق ئازاب كەلگەندە، (دۈشمەنلىرىڭلارنى) يۈزۈڭلارنى رەسۋا قىلىش ئۈچۈن تۇرغۇزىمىز، ئۇلار مەسچىتكە (ئەقسا مەسچىتىگە) تۇنجى قېتىم كىرگەندەك كىرىدۇ ۋە قوللىرىدىن كەلگەننى ۋەيران قىلىدۇ.

عَسٰى رَبُّكُمْ اَنْ يَّرْحَمَكُمْۚ وَاِنْ عُدْتُّمْ عُدْنَاۘ وَجَعَلْنَا جَهَنَّمَ لِلْكٰفِرِيْنَ حَصِيْرًا

‘asā rabbukum ay yarḥamakum, wa in ‘uttum ‘udnā, wa ja‘alnā jahannama lil-kāfirīna ḥaṣīrā(n).

پەرۋەردىگارىڭ سىلەرگە رەھىم قىلسۇن، ئەگەر سىلەر (يامان ئىش قىلساڭلار) قايتساڭلار، بىز چوقۇم قايتىمىز (جازالايمىز). بىز دوزاخنى كاپىرلار ئۈچۈن زىندان قىلدۇق.

اِنَّ هٰذَا الْقُرْاٰنَ يَهْدِيْ لِلَّتِيْ هِيَ اَقْوَمُ وَيُبَشِّرُ الْمُؤْمِنِيْنَ الَّذِيْنَ يَعْمَلُوْنَ الصّٰلِحٰتِ اَنَّ لَهُمْ اَجْرًا كَبِيْرًاۙ

inna hāżal-qur'āna yahdī lil-latī hiya aqwamu wa yubasysyirul-mu'minīnal-lażīna ya‘malūnaṣ-ṣāliḥāti anna lahum ajran kabīrā(n).

شۈبھىسىزكى، بۇ قۇرئان ئەڭ توغرا يولغا باشلايدۇ ۋە ياخشى ئەمەللەرنى قىلىدىغان مۆمىنلەرگە چوڭ مۇكاپاتلارغا ئېرىشىدىغانلىقى بىلەن خۇش خەۋەر بېرىدۇ.

وَّاَنَّ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ اَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًا ࣖ

wa annal-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati a‘tadnā lahum ‘ażāban alīmā(n).

ئاخىرەتكە ئىشەنمەيدىغانلارغا كەلسەك، بىز ئۇلارغا قاتتىق ئازاب تەييارلىدۇق.

وَيَدْعُ الْاِنْسَانُ بِالشَّرِّ دُعَاۤءَهٗ بِالْخَيْرِۗ وَكَانَ الْاِنْسَانُ عَجُوْلًا

wa yad‘ul-insānu bisy-syarri du‘ā'ahū bil-khair(i), wa kānal-insānu ‘ajūlā(n).

ئىنسان (ئادەتتىكىدەك) ياخشىلىقنى تىلەپ دۇئا قىلغاندەك، يامانلىقنىمۇ تىلەيدۇ. شۈبھىسىزكى، ئىنسانلار ئالدىراشتۇر.

وَجَعَلْنَا الَّيْلَ وَالنَّهَارَ اٰيَتَيْنِ فَمَحَوْنَآ اٰيَةَ الَّيْلِ وَجَعَلْنَآ اٰيَةَ النَّهَارِ مُبْصِرَةً لِّتَبْتَغُوْا فَضْلًا مِّنْ رَّبِّكُمْ وَلِتَعْلَمُوْا عَدَدَ السِّنِيْنَ وَالْحِسَابَۗ وَكُلَّ شَيْءٍ فَصَّلْنٰهُ تَفْصِيْلًا

wa ja‘alnal-laila wan-nahāra āyataini fa maḥaunā āyatal-laili wa ja‘alnā āyatan-nahāri mubṣiratal litabtagū faḍlam mir rabbikum wa lita‘lamū ‘adadas-sinīna wal-ḥisāb(a), wa kulla syai'in faṣṣalnāhu tafṣīlā(n).

بىز كېچە بىلەن كۈندۈزنى (بىزنىڭ ئۇلۇغلىقىمىزنىڭ) ئىككى بەلگىسى قىلدۇق، ئاندىن كېچىنىڭ بەلگىسىنى يوق قىلدۇق، كۈندۈزنىڭ بەلگىسىنى يورۇق قىلدۇق، شۇنداق قىلساڭلار پەرۋەردىگارىڭلاردىن رەھمەت تىلىسەڭلار، يىللارنىڭ سانىنى ۋە ۋاقىتنىڭ ھېسابىنى بىلىسىلەر. بىز ھەممە نەرسىنى ئېنىق بايان قىلدۇق.

وَكُلَّ اِنْسَانٍ اَلْزَمْنٰهُ طٰۤىِٕرَهٗ فِيْ عُنُقِهٖۗ وَنُخْرِجُ لَهٗ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ كِتٰبًا يَّلْقٰىهُ مَنْشُوْرًا

wa kulla insānin alzamnāhu ṭā'irahū fī ‘unuqih(ī), wa nukhriju lahū yaumal-qiyāmati kitābay yalqāhu mansyūrā(n).

بىز ھەر بىر ئىنساننىڭ بوينىغا ئۇنىڭ ئەمەللىرىنىڭ خاتىرىسىنى قويدۇق. قىيامەت كۈنى ئۇنىڭغا ئوچۇق بىر دەپتەر چىقىرىمىز.

اِقْرَأْ كِتٰبَكَۗ كَفٰى بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ حَسِيْبًاۗ

iqra' kitābak(a), kafā binafsikal-yauma ‘alaika ḥasībā(n).

«كىتابلىرىڭلارنى ئوقۇڭلار، بۈگۈن ئۆزۈڭلاردىن ھېساب ئېلىشقا يېتەرلىكسىلەر».

مَنِ اهْتَدٰى فَاِنَّمَا يَهْتَدِيْ لِنَفْسِهٖۚ وَمَنْ ضَلَّ فَاِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَاۗ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِّزْرَ اُخْرٰىۗ وَمَا كُنَّا مُعَذِّبِيْنَ حَتّٰى نَبْعَثَ رَسُوْلًا

manihtadā fa innamā yahtadī linafsih(ī), wa man ḍalla fa innamā yaḍillu ‘alaihā, wa lā taziru wāziratuw wizra ukhrā, wa mā kunnā mu‘ażżibīna ḥattā nab‘aṡa rasūlā(n).

كىمكى (ئاللاھنىڭ) يولىغا ئەمەل قىلسا، ئۇ ئۆزى ئۈچۈندۇر، كىمكى ئازسا، ئۇ ئۆزى ئۈچۈندۇر. گۇناھكار ئادەم يەنە بىر گۇناھكارنىڭ گۇناھىنى ئۈستىگە ئالالمايدۇ، بىز پەيغەمبەر ئەۋەتمىگۈچە ئۇنى جازالىمايمىز.

وَاِذَآ اَرَدْنَآ اَنْ نُّهْلِكَ قَرْيَةً اَمَرْنَا مُتْرَفِيْهَا فَفَسَقُوْا فِيْهَا فَحَقَّ عَلَيْهَا الْقَوْلُ فَدَمَّرْنٰهَا تَدْمِيْرًا

wa iżā aradnā an nuhlika qaryatan amarnā mutrafīhā fa fasaqū fīhā fa ḥaqqa ‘alaihal-qaulu fa dammarnāhā tadmīrā(n).

ئەگەر بىز بىر يۇرتنى ۋەيران قىلماقچى بولساق، ئۇ يۇرتتا باياشات ياشايدىغان كىشىلەرگە (ئاللاھقا ئىتائەت قىلىشنى) بۇيرۇيمىز، ئەگەر ئۇلار ئۇ يۇرتتا ئاسىيلىق قىلسا، ئۇلارغا (جازا) سۆزى قوللىنىلىدۇ، ئاندىن بىز (ئۇ يۇرتنى) پۈتۈنلەي ۋەيران قىلىمىز.

وَكَمْ اَهْلَكْنَا مِنَ الْقُرُوْنِ مِنْۢ بَعْدِ نُوْحٍۗ وَكَفٰى بِرَبِّكَ بِذُنُوْبِ عِبَادِهٖ خَبِيْرًاۢ بَصِيْرًا

wa kam ahlaknā minal-qurūni mim ba‘di nūḥ(in), wa kafā birabbika biżunūbi ‘ibādihī khabīram baṣīrā(n).

نۇھتىن كېيىن نۇرغۇن قەۋمنى ھالاك قىلدۇق. بەندىلىرىنىڭ گۇناھلىرىنى بىلىپ تۇرغۇچى ۋە كۆرۈپ تۇرغۇچى پەرۋەردىگارىڭ يېتەرلىكتۇر.

مَنْ كَانَ يُرِيْدُ الْعَاجِلَةَ عَجَّلْنَا لَهٗ فِيْهَا مَا نَشَاۤءُ لِمَنْ نُّرِيْدُ ثُمَّ جَعَلْنَا لَهٗ جَهَنَّمَۚ يَصْلٰىهَا مَذْمُوْمًا مَّدْحُوْرًا

man kāna yurīdul-‘ājilata ‘ajjalnā lahū fīhā mā nasyā'u liman nurīdu ṡumma ja‘alnā lahū jahannam(a), yaṣlāhā mażmūmam madḥūrā(n).

كىمكى بۇ (دۇنيا ھاياتىنى) ئۈمىد قىلسا، بىز ئۇنىڭغا بۇ دۇنيادا خالىغان كىشىلىرىمىز ئۈچۈن خالىغان نەرسىنى تېز بېرىمىز، ئاندىن ئۇنىڭغا دوزاخ تەييارلىدۇق، ئۇ دوزاخقا خارلانغان ۋە سۈرگۈن قىلىنغان ھالدا كىرىدۇ.

وَمَنْ اَرَادَ الْاٰخِرَةَ وَسَعٰى لَهَا سَعْيَهَا وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَاُولٰۤىِٕكَ كَانَ سَعْيُهُمْ مَّشْكُوْرًا

wa man arādal-ākhirata wa sa‘ā lahā sa‘yahā wa huwa mu'minun fa ulā'ika kāna sa‘yuhum masykūrā(n).

كىمكى ئاخىرەتنى ئارزۇ قىلسا ۋە ئىمان ئېيتقان ھالدا ئۇنىڭغا قاراپ رىيا قىلسا، ئەنە شۇلار ئۇلارنىڭ تىرىشچانلىقىنىڭ مۇكاپاتى بېرىلىدۇ.

كُلًّا نُّمِدُّ هٰٓؤُلَاۤءِ وَهٰٓؤُلَاۤءِ مِنْ عَطَاۤءِ رَبِّكَ ۗوَمَا كَانَ عَطَاۤءُ رَبِّكَ مَحْظُوْرًا

kullan numiddu hā'ulā'i wa hā'ulā'i min ‘aṭā'i rabbik(a), wa mā kāna ‘aṭā'u rabbika maḥẓūrā(n).

بۇ (دۇنيانى ئارزۇ قىلىدىغان) ياكى ئۇ (ئاخىرەتنى ئارزۇ قىلىدىغان) ھەر بىر (گۇرۇپپا) غا بىز پەرۋەردىگارىڭنىڭ سەخىيلىكىدىن ياردەم بېرىمىز. پەرۋەردىگارىڭنىڭ سەخىيلىكىنى توسۇپ قالغىلى بولمايدۇ.

اُنْظُرْ كَيْفَ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلٰى بَعْضٍۗ وَلَلْاٰخِرَةُ اَكْبَرُ دَرَجٰتٍ وَّاَكْبَرُ تَفْضِيْلًا

unẓur kaifa faḍḍalnā ba‘ḍahum ‘alā ba‘ḍ(in), wa lal-ākhiratu akbaru darajātiw wa akbaru tafḍīlā(n).

ئۇلارنىڭ بەزىلىرىنى بەزىسىدىن قانداق ئۈستۈن قىلغانلىقىمىزغا قارىغىن، ئاخىرەتنىڭ دەرىجىسى يۇقىرى، پەزىلەتلىكلىكى تېخىمۇ چوڭ.

لَا تَجْعَلْ مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَ فَتَقْعُدَ مَذْمُوْمًا مَّخْذُوْلًا ࣖ

lā taj‘al ma‘allāhi ilāhan ākhara fa taq‘uda mażmūmam makhżūlā(n).

ئاللاھتىن باشقا ئىلاھلارنى ياراتماڭ، بولمىسا خارلىنىپ، خورلىنىپ قالىسىز.

۞ وَقَضٰى رَبُّكَ اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّآ اِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسٰنًاۗ اِمَّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ اَحَدُهُمَآ اَوْ كِلٰهُمَا فَلَا تَقُلْ لَّهُمَآ اُفٍّ وَّلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُلْ لَّهُمَا قَوْلًا كَرِيْمًا

wa qaḍā rabbuka allā ta‘budū illā iyyāhu wa bil-wālidaini iḥsānā(n), immā yabluganna ‘indakal-kibara aḥaduhumā au kilāhumā falā taqul lahumā uffiw wa lā tanhar humā wa qul lahumā qaulan karīmā(n).

پەرۋەردىگارىڭلار سىلەرگە ئۇنىڭدىن باشقىسىغا ئىبادەت قىلماسلىقىڭلارنى ۋە ئاتا-ئاناڭلارغا ياخشىلىق قىلىشىڭلارنى تەۋسىيە قىلدى. ئەگەر ئۇلارنىڭ بىرى ياكى ھەر ئىككىسى سېنىڭ قولۇڭدا قېرىپ قالسا، ئۇلارغا ھەرگىز «ئا» دېمەڭلار، ئۇلارغا قاتتىق ئاۋاز چىقارماڭلار، ئۇلارغا ياخشى سۆزلەرنى قىلىڭلار.

وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَقُلْ رَّبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيٰنِيْ صَغِيْرًاۗ

wakhfiḍ lahumā janāḥaż-żulli minar-raḥmati wa qur rabbirḥamhumā kamā rabbayānī ṣagīrā(n).

ئۇ ئىككىسىگە قاتتىق مېھىر-مۇھەببەت بىلەن تۆۋەنچىلىك قىل ۋە: «ئى پەرۋەردىگارىم! ئۇلار ماڭا كىچىكىمدە ئۆگەتكەندەك، سەنمۇ ئۇلارنى سۆيگىن» دە.

رَبُّكُمْ اَعْلَمُ بِمَا فِيْ نُفُوْسِكُمْ ۗاِنْ تَكُوْنُوْا صٰلِحِيْنَ فَاِنَّهٗ كَانَ لِلْاَوَّابِيْنَ غَفُوْرًا

rabbukum a‘lamu bimā fī nufūsikum, in takūnū ṣāliḥīna fa innahū kāna lil-awwābīna gafūrā(n).

سىزنىڭ ئىلاھىڭىز قەلبىڭىزدىكىنى ئەڭ ياخشى بىلىدۇ؛ ئەگەر سىز ياخشى ئادەم بولسىڭىز، ئۇ ھەقىقەتەن تەۋبە قىلغۇچىلارنى كەچۈرگۈچىدۇر.

وَاٰتِ ذَا الْقُرْبٰى حَقَّهٗ وَالْمِسْكِيْنَ وَابْنَ السَّبِيْلِ وَلَا تُبَذِّرْ تَبْذِيْرًا

wa āti żal-qurbā ḥaqqahū wal-miskīna wabnas-sabīli wa lā tubażżir tabżīrā(n).

يېقىنلارغا، مىسكىنلەرگە ۋە سەپەردىكىلەرگە ھەققىنى بېرىڭلار، (مال-مۈلكۈڭلارنى) ئىسراپ قىلماڭلار.

اِنَّ الْمُبَذِّرِيْنَ كَانُوْٓا اِخْوَانَ الشَّيٰطِيْنِ ۗوَكَانَ الشَّيْطٰنُ لِرَبِّهٖ كَفُوْرًا

innal-mubażżirīna kānū ikhwānasy-syayāṭīn(i), wa kānasy-syaiṭānu lirabbihī kafūrā(n).

ھەقىقەتەن ئىسراپ قىلغۇچىلار شەيتاننىڭ قېرىنداشلىرىدۇر، شەيتان پەرۋەردىگارىغا ئىنتايىن كۇفراندۇر.

وَاِمَّا تُعْرِضَنَّ عَنْهُمُ ابْتِغَاۤءَ رَحْمَةٍ مِّنْ رَّبِّكَ تَرْجُوْهَا فَقُلْ لَّهُمْ قَوْلًا مَّيْسُوْرًا

wa immā tu‘riḍanna ‘anhumubtigā'a raḥmatim mir rabbika tarjūhā faqul lahum qaulam maisūrā(n).

ئەگەر سەن پەرۋەردىگارىڭنىڭ رەھمىتىنى ئۈمىد قىلغان ھالدا ئۇلاردىن يۈز ئۆرۈسەڭ، ئۇلارغا يۇمشاق سۆز قىلغىن.

وَلَا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُوْلَةً اِلٰى عُنُقِكَ وَلَا تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُوْمًا مَّحْسُوْرًا

wa lā taj‘al yadaka maglūlatan ilā ‘unuqika wa lā tabsuṭhā kullal-basṭi fa taq‘uda malūmam maḥsūrā(n).

قولۇڭنى بوينۇڭغا باغلىۋالما ۋە ئۇنى بەك كۆپ سوزۇپمۇ قويما (بەك سېخىي بولمىغىن)، بولمىسا نومۇس قىلىپ، پۇشايمان قىلىپ قالىسەن.

اِنَّ رَبَّكَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُ ۗاِنَّهٗ كَانَ بِعِبَادِهٖ خَبِيْرًاۢ بَصِيْرًا ࣖ

inna rabbaka yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdir(u), innahū kāna bi‘ibādihī khabīram baṣīrā(n).

شۈبھىسىزكى، پەرۋەردىگارىڭ خالىغان ئادەمنىڭ رىزقىنى كەڭ قىلىدۇ ۋە (خالىغان ئادەمنىڭ رىزقىنى) تار قىلىدۇ؛ شۈبھىسىزكى، ئۇ بەندىلىرىنىڭ ھەممىنى بىلىپ تۇرغۇچى، ھەممىنى كۆرۈپ تۇرغۇچىدۇر.

وَلَا تَقْتُلُوْٓا اَوْلَادَكُمْ خَشْيَةَ اِمْلَاقٍۗ نَحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَاِيَّاكُمْۗ اِنَّ قَتْلَهُمْ كَانَ خِطْـًٔا كَبِيْرًا

wa lā taqtulū aulādakum khasy-yata imlāq(in), naḥnu narzuquhum wa iyyākum, inna qatlahum kāna khiṭ'an kabīrā(n).

نامراتلىقتىن قورقۇپ بالىلىرىڭلارنى ئۆلتۈرمەڭلار. ئۇلارغا ۋە سىلەرگە بىز رىزق بېرىمىز. ئۇلارنى ئۆلتۈرۈش ھەقىقەتەن چوڭ گۇناھتۇر.

وَلَا تَقْرَبُوا الزِّنٰىٓ اِنَّهٗ كَانَ فَاحِشَةً ۗوَسَاۤءَ سَبِيْلًا

wa lā taqrabuz-zinā innahū kāna fāḥisyah(tan), wa sā'a sabīlā(n).

زىناغا يېقىنلاشماڭلار، چۈنكى ئۇ ھەقىقەتەن قەبىھ ئىش ۋە يامان يولدۇر.

وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِيْ حَرَّمَ اللّٰهُ اِلَّا بِالْحَقِّۗ وَمَنْ قُتِلَ مَظْلُوْمًا فَقَدْ جَعَلْنَا لِوَلِيِّهٖ سُلْطٰنًا فَلَا يُسْرِفْ فِّى الْقَتْلِۗ اِنَّهٗ كَانَ مَنْصُوْرًا

wa lā taqtulun-nafsal-latī ḥarramallāhu illā bil-ḥaqq(i), wa man qutila maẓlūman faqad ja‘alnā liwaliyyihī sulṭānan falā yusrif fil-qatl(i), innahū kāna manṣūrā(n).

ئاللاھ (ئۆلتۈرۈشنى) ھارام قىلغان كىشىلەرنى، پەقەت ھەقلىق سەۋەبلەر تۈپەيلىدىنلا ئۆلتۈرمەڭلار. كىمكى ناھەق ئۆلتۈرۈلسە، بىز ئۇنىڭ ۋەسىيسىگە ھوقۇق بېرىمىز، ئەمما ئۇنىڭ ۋەسىيسى (ئۆلتۈرۈشتە چەكتىن ئېشىپ كەتمىسۇن)، شۈبھىسىزكى، ئۇ ياردەمگە ئېرىشكۈچىدۇر.

وَلَا تَقْرَبُوْا مَالَ الْيَتِيْمِ اِلَّا بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُ حَتّٰى يَبْلُغَ اَشُدَّهٗۖ وَاَوْفُوْا بِالْعَهْدِۖ اِنَّ الْعَهْدَ كَانَ مَسْـُٔوْلًا

wa lā taqrabū mālal-yatīmi illā bil-latī hiya aḥsanu ḥattā yabluga asyuddah(ū), wa aufū bil-‘ahd(i), innal-‘ahda kāna mas'ūlā(n).

يېتىم بالاغەتكە يەتكۈچە ئۇنىڭ مېلىغا يېقىنلاشماڭلار، پەقەت ئەڭ ياخشى (پايدىلىق) ئۇسۇلدا يېقىنلىشىڭلار. ۋەدىڭلارغا ۋاپا قىلىڭلار، چۈنكى ئۇلار توغرىسىدا سوئال-جاۋاب قىلىنىسىلەر.

وَاَوْفُوا الْكَيْلَ اِذَا كِلْتُمْ وَزِنُوْا بِالْقِسْطَاسِ الْمُسْتَقِيْمِۗ ذٰلِكَ خَيْرٌ وَّاَحْسَنُ تَأْوِيْلًا

wa auful-kaila iżā kiltum wa zinū bil-qisṭāsil-mustaqīm(i), żālika khairuw wa aḥsanu ta'wīlā(n).

ئۆلچەشتە ئۆلچەمنى تولۇق قىلىڭلار ۋە توغرا تارازىدا تارتىڭلار، بۇ (سىلەر ئۈچۈن) ئەڭ مۇھىم، ئاقىۋىتى ياخشىراق.

وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهٖ عِلْمٌ ۗاِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ اُولٰۤىِٕكَ كَانَ عَنْهُ مَسْـُٔوْلًا

wa lā taqfu mā laisa laka bihī ‘ilm(un), innas-sam‘a wal-baṣara wal-fu'āda kullu ulā'ika kāna ‘anhu mas'ūlā(n).

بىلمەيدىغان نەرسىگە ئەگەشمە، چۈنكى ئاڭلاش، كۆرۈش ۋە ۋىجداننىڭ ھەممىسى بۇ ھەقتە سوئال-جاۋاب قىلىنىدۇ.

وَلَا تَمْشِ فِى الْاَرْضِ مَرَحًاۚ اِنَّكَ لَنْ تَخْرِقَ الْاَرْضَ وَلَنْ تَبْلُغَ الْجِبَالَ طُوْلًا

wa lā tamsyi fil-arḍi marahā(n), innaka lan takhriqal-arḍa wa lan tablugal-jibāla ṭūlā(n).

بۇ زېمىندا تەكەببۇرلۇق بىلەن ماڭما، چۈنكى سەن زېمىننى تېشىپ ئۆتەلمەيسەن ۋە تاغلاردەك ئېگىز چىقالمايسەن.

كُلُّ ذٰلِكَ كَانَ سَيِّئُهٗ عِنْدَ رَبِّكَ مَكْرُوْهًا

kullu żālika kāna sayyi'uhū ‘inda rabbika makrūhā(n).

بۇ يامانلىقلارنىڭ ھەممىسى پەرۋەردىگارىڭنىڭ نەزىرىدە ناھايىتى يامان.

ذٰلِكَ مِمَّآ اَوْحٰٓى اِلَيْكَ رَبُّكَ مِنَ الْحِكْمَةِۗ وَلَا تَجْعَلْ مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَ فَتُلْقٰى فِيْ جَهَنَّمَ مَلُوْمًا مَّدْحُوْرًا

Żālika mimmā auḥā ilaika rabbuka minal-ḥikmah(ti), wa lā taj‘al ma‘allāhi ilāhan ākhara fa tulqā fī jahannama malūmam madḥūrā(n).

بۇ ئاللاھ ساڭا (مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا) ۋەھىي قىلغان ھېكمەتلەرنىڭ بىر قىسمىدۇر. ئاللاھتىن باشقا ئىلاھلارنى ياراتما، بولمىسا خورلانغان ھالدا دوزاخقا تاشلىنىپ، (ئاللاھنىڭ رەھمىتىدىن) يىراقلاشتۇرۇلىسەن.

اَفَاَصْفٰىكُمْ رَبُّكُمْ بِالْبَنِيْنَ وَاتَّخَذَ مِنَ الْمَلٰۤىِٕكَةِ اِنَاثًاۗ اِنَّكُمْ لَتَقُوْلُوْنَ قَوْلًا عَظِيْمًا ࣖ

afa aṣfākum rabbukum bil-banīna wattakhaża minal-malā'ikati ināṡā(n), innakum lataqūlūna qaulan ‘aẓīmā(n).

دېمەك، ئاللاھنىڭ ساڭا ئوغۇل تاللاپ، پەرىشتىلەردىن قىز ئېلىشى توغرامۇ؟ ھەقىقەتەن سەن چوڭ سۆزنى ئېيتتىڭ (گۇناھ).

وَلَقَدْ صَرَّفْنَا فِيْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ لِيَذَّكَّرُوْاۗ وَمَا يَزِيْدُهُمْ اِلَّا نُفُوْرًا

wa laqad ṣarrafnā fī hāżal-qur'āni liyażżakkarū, wa mā yazīduhum illā nufūrā(n).

شۈبھىسىزكى، بۇ قۇرئاندا ئۇلار ھەمىشە ئىبرەت ئالسۇن دەپ (ئاگاھلاندۇرۇشلارنى) قايتا-قايتا بايان قىلدۇق، بۇ (ئاگاھلاندۇرۇش) ئۇلارنىڭ (ھەقىقەتتىن) قېچىشىنى تېخىمۇ كۈچەيتىدۇ.

قُلْ لَّوْ كَانَ مَعَهٗ ٓ اٰلِهَةٌ كَمَا يَقُوْلُوْنَ اِذًا لَّابْتَغَوْا اِلٰى ذِى الْعَرْشِ سَبِيْلًا

qul lau kāna ma‘ahū ālihatun kamā yaqūlūna iżal labtagau ilā żil-‘arsyi sabīlā(n).

(مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا) ئېيتقىنكى، «ئەگەر ئۇلار ئېيتقاندەك، ئۇنىڭدىن باشقا ئىلاھلار بولسا، ئۇلار چوقۇم ئەرشنىڭ ئىگىسى بولغان ئاللاھقا (يەنى ئاللاھنىڭ پادىشاھلىقىغا) يېتىش يولىنى ئىزدەيتتى».

سُبْحٰنَهٗ وَتَعٰلٰى عَمَّا يَقُوْلُوْنَ عُلُوًّا كَبِيْرًا

subḥānahū wa ta‘ālā ‘ammā yaqūlūna ‘uluwwan kabīrā(n).

ئۇلارنىڭ سۆزلىرىدىن قارىغاندا، ئۇ پاك ۋە ئەڭ ئالىيدۇر، ئۇ ئۇلۇغ ۋە شانلىق (ئۇنىڭغا سېلىشتۇرۇشقا بولمايدۇ).

تُسَبِّحُ لَهُ السَّمٰوٰتُ السَّبْعُ وَالْاَرْضُ وَمَنْ فِيْهِنَّۗ وَاِنْ مِّنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ وَلٰكِنْ لَّا تَفْقَهُوْنَ تَسْبِيْحَهُمْۗ اِنَّهٗ كَانَ حَلِيْمًا غَفُوْرًا

tusabbiḥu lahus-samāwātus-sab‘u wal-arḍu wa man fīhinn(a), wa im min syai'in illā yusabbiḥu biḥamdihī wa lākil lā tafqahūna tasbīḥahum, innahū kāna ḥalīman gafūrā(n).

يەتتە ئاسمان، زېمىن ۋە ئۇنىڭدىكى ھەممە نەرسە ئاللاھقا مەدھىيى ئېيتىدۇ. ئاللاھقا مەدھىيى ئېيتىشتىن باشقا نەرسە يوق، لېكىن سىلەر ئۇلارنىڭ تەسبىھىنى چۈشەنمەيسىلەر. ئۇ ھەقىقەتەن مېھرىبان، كەچۈرۈم قىلغۇچىدۇر.

وَاِذَا قَرَأْتَ الْقُرْاٰنَ جَعَلْنَا بَيْنَكَ وَبَيْنَ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ حِجَابًا مَّسْتُوْرًاۙ

wa iżā qara'tal-qur'āna ja‘alnā bainaka wa bainal-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati ḥijābam mastūrā(n).

سەن (مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام) قۇرئان ئوقۇغاندا، بىز سەن بىلەن ئاخىرەتكە ئىشەنمەيدىغانلارنىڭ ئارىسىغا كۆرۈنمەيدىغان بىر تام پەيدا قىلىمىز.

وَّجَعَلْنَا عَلٰى قُلُوْبِهِمْ اَكِنَّةً اَنْ يَّفْقَهُوْهُ وَفِيْٓ اٰذَانِهِمْ وَقْرًاۗ وَاِذَا ذَكَرْتَ رَبَّكَ فِى الْقُرْاٰنِ وَحْدَهٗ وَلَّوْا عَلٰٓى اَدْبَارِهِمْ نُفُوْرًا

wa ja‘alnā ‘alā qulūbihim akinnatan ay yafqahūhu wa fī āżānihim waqrā(n), wa iżā żakarta rabbaka fil-qur'āni waḥdahū wallau ‘alā adbārihim nufūrā(n).

ئۇلارنىڭ قەلبلىرىنى پەردىگە تاقاپ، قۇلاقلىرىنى توسۇپ قويدۇق، شۇڭا ئۇلار چۈشەنمەيدۇ. سەن قۇرئاندا پەقەت پەرۋەردىگارىڭنى تىلغا ئالساڭ، ئۇلار (ئۆچمەنلىكتىن) يۈز ئۆرۈپ قاچىدۇ.

نَحْنُ اَعْلَمُ بِمَا يَسْتَمِعُوْنَ بِهٖٓ اِذْ يَسْتَمِعُوْنَ اِلَيْكَ وَاِذْ هُمْ نَجْوٰٓى اِذْ يَقُوْلُ الظّٰلِمُوْنَ اِنْ تَتَّبِعُوْنَ اِلَّا رَجُلًا مَّسْحُوْرًا

naḥnu a‘lamu bimā yastami‘ūna bihī iż yastami‘ūna ilaika wa iż hum najwā iż yaqūluẓ-ẓālimūna in tattabi‘ūna illā rajulam masḥūrā(n).

بىز ئۇلارنىڭ سېنى ئاڭلىغاندا قانداق ئەھۋالغا چۈشۈپ قالغانلىقىنى، زالىمنىڭ «سىلەر پەقەت سېھىرلەنگەن بىر ئادەمگە ئەگىشىۋاتىسىلەر» دېگەندە قانداق پىچىرلاپ قۇلاق سالىدىغانلىقىنى ياخشىراق بىلىمىز.

اُنْظُرْ كَيْفَ ضَرَبُوْا لَكَ الْاَمْثَالَ فَضَلُّوْا فَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ سَبِيْلًا

unẓur kaifa ḍarabū lakal-amṡāla fa ḍallū falā yastaṭī‘ūna sabīlā(n).

(ئى مۇھەممەد!) ئۇلارنىڭ ساڭا قانداق مىساللارنى كەلتۈرگەنلىكىگە قارىغىن، ئۇلار ئازغان ۋە توغرا يولنى تاپالمايدۇ.

وَقَالُوْٓا ءَاِذَا كُنَّا عِظَامًا وَّرُفَاتًا ءَاِنَّا لَمَبْعُوْثُوْنَ خَلْقًا جَدِيْدًا

wa qālū a'iżā kunnā ‘iẓāmaw wa rufātan a'innā lamab‘ūṡūna khalqan jadīdā(n).

ئۇلار: «ئەگەر بىز سۆڭەك ۋە سۇنۇق نەرسىلەرگە ئايلانغان بولساق، راستىنلا يېڭى مەخلۇق بولۇپ تىرىلىمىزمۇ؟» دېدى.

۞ قُلْ كُوْنُوْا حِجَارَةً اَوْ حَدِيْدًاۙ

qul kūnū ḥijāratan au ḥadīdā(n).

(مۇھەممەد) ئېيتقىنكى، «سىلەر تاش بولۇڭلار ياكى تۆمۈر بولۇڭلار.

اَوْ خَلْقًا مِّمَّا يَكْبُرُ فِيْ صُدُوْرِكُمْ ۚفَسَيَقُوْلُوْنَ مَنْ يُّعِيْدُنَاۗ قُلِ الَّذِيْ فَطَرَكُمْ اَوَّلَ مَرَّةٍۗ فَسَيُنْغِضُوْنَ اِلَيْكَ رُءُوْسَهُمْ وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰى هُوَۗ قُلْ عَسٰٓى اَنْ يَّكُوْنَ قَرِيْبًا

au khalqam mimmā yakburu fī ṣudūrikum, fa sayaqūlūna may yu‘īdunā, qulil-lażī faṭarakum awwala marrah(tin), fa sayun-giḍūna ilaika ru'ūsahum wa yaqūlūna matā huw(a), qul ‘asā ay yakūna qarībā(n).

ياكى تەسەۋۋۇرىڭلار بويىچە (تىرىلدۈرۈلمەيدىغان) بۈيۈك بىر مەخلۇققا ئايلىنىسىلەر». ئاندىن ئۇلار: «بىزنى كىم تىرىلدۈرىدۇ؟» دەپ سورايدۇ. «سىلەرنى دەسلەپتە ياراتقان زات» دېگىن. ئاندىن ئۇلار سىلەرگە باشلىرىنى چايقىۋېتىپ: «ئۇ قاچان بولىدۇ؟» دەيدۇ. «بەلكىم قىيامەت يېقىنلاشقان بولۇشى مۇمكىن» دەيدۇ.

يَوْمَ يَدْعُوْكُمْ فَتَسْتَجِيْبُوْنَ بِحَمْدِهٖ وَتَظُنُّوْنَ اِنْ لَّبِثْتُمْ اِلَّا قَلِيْلًا ࣖ

yauma yad‘ūkum fa tastajībūna biḥamdihī wa taẓunnūna il labiṡtum illā qalīlā(n).

يەنى، ئۇ سىلەرنى چاقىرىدىغان كۈندە، سىلەر ئۇنىڭغا ئىتائەت قىلىسىلەر، ئۇنى مەدھىيىلەيسىلەر ۋە ئۆزۈڭلارنىڭ (قەبرىدە) پەقەت ئاز تۇرغانلىقىڭلارنى ئويلايسىلەر.

وَقُلْ لِّعِبَادِيْ يَقُوْلُوا الَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُۗ اِنَّ الشَّيْطٰنَ يَنْزَغُ بَيْنَهُمْۗ اِنَّ الشَّيْطٰنَ كَانَ لِلْاِنْسَانِ عَدُوًّا مُّبِيْنًا

wa qul li‘ibādī yaqūlul-latī hiya aḥsan(u), innasy-syaiṭāna yanzagu bainahum, innasy-syaiṭāna kāna lil-insāni ‘aduwwam mubīnā(n).

ۋە مېنىڭ بەندىلىرىمگە ئېيتقىنكى، ئۇلار تېخىمۇ ياخشى (ھەقىقەتەن توغرا) سۆزلەرنى سۆزلىسۇن. شۈبھىسىزكى، شەيتان ئۇلارنىڭ ئارىسىدا (ھەمىشە) پىتنە-پاسات پەيدا قىلىدۇ. شۈبھىسىزكى، شەيتان ئىنسانلار ئۈچۈن ھەقىقىي دۈشمەندۇر.

رَبُّكُمْ اَعْلَمُ بِكُمْ اِنْ يَّشَأْ يَرْحَمْكُمْ اَوْ اِنْ يَّشَأْ يُعَذِّبْكُمْۗ وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ عَلَيْهِمْ وَكِيْلًا

rabbukum a‘lamu bikum, iy yasya' yarḥamkum au iy yasya' yu‘ażżibkum, wa mā arsalnāka ‘alaihim wakīlā(n).

سىلەرنىڭ ئىلاھىڭلار سىلەرنى تېخىمۇ ياخشى بىلىدۇ. ئەگەر خالىسا سىلەرگە رەھمەت قىلىدۇ، ئەگەر خالىسا سىلەرنى چوقۇم ئازابلايدۇ. بىز سېنى (مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنى) ئۇلارغا قاراۋۇل قىلىپ ئەۋەتمىدۇق.

وَرَبُّكَ اَعْلَمُ بِمَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَلَقَدْ فَضَّلْنَا بَعْضَ النَّبِيّٖنَ عَلٰى بَعْضٍ وَّاٰتَيْنَا دَاوٗدَ زَبُوْرًا

wa rabbuka a‘lamu biman fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa laqad faḍḍalnā ba‘ḍan nabiyyīna ‘alā ba‘ḍiw wa ātainā dāwūda zabūrā(n).

پەرۋەردىگارىڭ ئاسمانلاردىكى ۋە زېمىندىكى كىملەرنىڭ كىملىكىنى ئەڭ ياخشى بىلىدۇ. شۈبھىسىزكى، بىز پەيغەمبەرلەرنىڭ بەزىسىنى بەزىسىدىن ئۈستۈن قىلدۇق.

قُلِ ادْعُوا الَّذِيْنَ زَعَمْتُمْ مِّنْ دُوْنِهٖ فَلَا يَمْلِكُوْنَ كَشْفَ الضُّرِّ عَنْكُمْ وَلَا تَحْوِيْلًا

qulid‘ul-lażīna za‘amtum min dūnihī falā yamlikūna kasyfaḍ-ḍurri ‘ankum wa lā taḥwīlā(n).

(مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا) ئېيتقىنكى، «ئاللاھتىن باشقا ئىلاھ دەپ قارىغانلىرىڭلارنى چاقىرىڭلار، ئۇلار سىلەردىن خەۋپنى يوقىتىۋېتەلمەيدۇ، ئۇنى ئۆزگەرتەلمەيدۇ».

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ يَبْتَغُوْنَ اِلٰى رَبِّهِمُ الْوَسِيْلَةَ اَيُّهُمْ اَقْرَبُ وَيَرْجُوْنَ رَحْمَتَهٗ وَيَخَافُوْنَ عَذَابَهٗۗ اِنَّ عَذَابَ رَبِّكَ كَانَ مَحْذُوْرًا

ulā'ikal-lażīna yad‘ūna yabtagūna ilā rabbihimul-wasīlata ayyuhum aqrabu wa yarjūna raḥmatahū wa yakhāfūna ‘ażābah(ū), inna ‘ażāba rabbika kāna maḥżūrā(n).

ئۇلار دۇئا قىلغان قەۋمنىڭ ئۆزلىرى ئاللاھقا يېتىش يولىنى ئىزدەيتتى، قايسىسى (ئاللاھقا) يېقىنراق ئىدى. ئۇلار ئاللاھنىڭ رەھمىتىنى ئۈمىد قىلىدۇ ۋە ئازابىدىن قورقىدۇ. ھەقىقەتەن پەرۋەردىگارىڭنىڭ ئازابىدىن قورقۇشقا تېگىشلىك نەرسە».

وَاِنْ مِّنْ قَرْيَةٍ اِلَّا نَحْنُ مُهْلِكُوْهَا قَبْلَ يَوْمِ الْقِيٰمَةِ اَوْ مُعَذِّبُوْهَا عَذَابًا شَدِيْدًاۗ كَانَ ذٰلِكَ فىِ الْكِتٰبِ مَسْطُوْرًا

wa im min qaryatin illā naḥnu muhlikūhā qabla yaumil-qiyāmati au mu‘ażżibūhā ‘ażāban syadīdā(n), kāna żālika fil-kitābi masṭūrā(n).

(ئاھالىسى پاسىق بولغان) ھېچقانداق شەھەر بولمايدۇ، پەقەت بىز ئۇنى قىيامەت كۈنىدىن بۇرۇن ۋەيران قىلىمىز ياكى (ئاھالىسىنى) قاتتىق ئازابلايمىز. بۇ (لەۋھۇلمەھفۇج) دا يېزىلغان.

وَمَا مَنَعَنَآ اَنْ نُّرْسِلَ بِالْاٰيٰتِ اِلَّآ اَنْ كَذَّبَ بِهَا الْاَوَّلُوْنَۗ وَاٰتَيْنَا ثَمُوْدَ النَّاقَةَ مُبْصِرَةً فَظَلَمُوْا بِهَاۗ وَمَا نُرْسِلُ بِالْاٰيٰتِ اِلَّا تَخْوِيْفًا

wa mā mana‘anā an nursila bil-āyāti illā an każżaba bihal-awwalūn(a), wa ātainā ṡamūdan-nāqata mubṣiratan fa ẓalamū bihā, wa mā nursilu bil-āyāti illā takhwīfā(n).

بىزنىڭ (سىلەرگە) مۆجىزىلەرنى ئەۋەتىشىمىزگە توسقۇنلۇق قىلىدىغان نەرسە يوق، پەقەت ئىلگىرىكىلەر تەرىپىدىن يالغانغا چىقىرىلغانلىقى ئۈچۈندۇر. بىز سەمۇد قەۋمىگە (مۆجىزە قىلىپ) كۆرۈنۈپ تۇرىدىغان بىر چىشى تۆگە بەردۇق، ئۇلار (تۆگىگە) زىيانكەشلىك قىلدى. بىز بۇ مۆجىزىلەرنى پەقەت قورقۇتۇش ئۈچۈنلا ئەۋەتتۇق.

وَاِذْ قُلْنَا لَكَ اِنَّ رَبَّكَ اَحَاطَ بِالنَّاسِۗ وَمَا جَعَلْنَا الرُّءْيَا الَّتِيْٓ اَرَيْنٰكَ اِلَّا فِتْنَةً لِّلنَّاسِ وَالشَّجَرَةَ الْمَلْعُوْنَةَ فِى الْقُرْاٰنِ ۗ وَنُخَوِّفُهُمْۙ فَمَا يَزِيْدُهُمْ اِلَّا طُغْيَانًا كَبِيْرًا ࣖ

wa iż qulnā laka inna rabbaka aḥāṭa bin-nās(i), wa mā ja‘alnar-ru'yal-latī araināka illā fitnatal lin-nāsi wasy-syajaratal mal‘ūnata fil-qur'ān(i), wa nukhawwifuhum, famā yazīduhum illā ṭugyānan kabīrā(n).

(ئىسلەڭ،) ئۆز ۋاقتىدا بىز ساڭا: «پەرۋەردىگارىڭ ھەقىقەتەن بارلىق ئىنسانلارنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ» دەپ ۋەھىي قىلدۇق. ساڭا كۆرسەتكەن چۈشىمىزنى بىز ئىنسانلار ئۈچۈن سىناق قىلدۇق ۋە قۇرئاندىكى لەنەتلەنگەن دەرەخ (زەققۇم) نى (شۇنىڭغا ئوخشاش) ئۇلارنى قورقۇتتۇق، بۇ ئۇلارنىڭ پەقەت ئاسىيلىقىنى كۈچەيتتى.

وَاِذْ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ قَالَ ءَاَسْجُدُ لِمَنْ خَلَقْتَ طِيْنًاۚ

wa iż qulnā lil-malā'ikatisjudū li'ādama fa sajadū illā iblīs(a), qāla a'asjudu liman khalaqta ṭīnā(n).

(ئىسلەڭلاركى) بىز پەرىشتىلەرگە: «ھەممىڭلار ئادەم ئۈچۈن سەجدە قىلىڭلار» دېدۇق، ئاندىن ئۇلار سەجدە قىلدى، پەقەت شەيتانلا سەجدە قىلدى. ئىبلىس: «سەن لايدىن ياراتقان ئادەمگە سەجدە قىلامدىم؟» دېدى.

قَالَ اَرَاَيْتَكَ هٰذَا الَّذِيْ كَرَّمْتَ عَلَيَّ لَىِٕنْ اَخَّرْتَنِ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ لَاَحْتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهٗٓ اِلَّا قَلِيْلًا

qāla ara'aitaka hāżal-lażī karramta ‘alayya la'in akhkhartani ilā yaumil-qiyāmati la'aḥtanikanna żurriyyatahū illā qalīlā(n).

ئۇ (ئىبلىس): «ماڭا چۈشەندۈرۈپ بەر، سەن مەندىن ئارتۇق ھۆرمەتلىك قىلغان نەرسە مۇشۇمۇ؟ ئەگەر ماڭا قىيامەتكىچە مۆھلەت بەرگەن بولساڭ، ئۇنىڭ ئەۋلادلىرىنىڭ ئاز بىر قىسمىدىن باشقا ھەممىسىنى ئازدۇرغان بولاتتىم» دېدى.

قَالَ اذْهَبْ فَمَنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ فَاِنَّ جَهَنَّمَ جَزَاۤؤُكُمْ جَزَاۤءً مَّوْفُوْرًا

qālażhab faman tabi‘aka minhum fa inna jahannama jazā'ukum jazā'am maufūrā(n).

ئۇ (ئاللاھ) ئېيتتى: «بېرىڭلار، سىلەرگە ئەگەشكەنلەردىن كىم بولسا، دوزاخ سىلەرگە يېتەرلىك جازا سۈپىتىدە مۇكاپات بولىدۇ».

وَاسْتَفْزِزْ مَنِ اسْتَطَعْتَ مِنْهُمْ بِصَوْتِكَ وَاَجْلِبْ عَلَيْهِمْ بِخَيْلِكَ وَرَجِلِكَ وَشَارِكْهُمْ فِى الْاَمْوَالِ وَالْاَوْلَادِ وَعِدْهُمْۗ وَمَا يَعِدُهُمُ الشَّيْطٰنُ اِلَّا غُرُوْرًا

wastafziz manistaṭa‘ta minhum biṣautika wa ajlib ‘alaihim bikhailika wa rajilika wa syārikūhum fil-amwāli wal-aulādi wa ‘idhum, wa mā ya‘iduhumusy-syaiṭānu illā gurūrā(n).

(ئىبلىس) ئۇلاردىن كىمنى ئاۋازىڭ بىلەن ئالدىيالايمەن، ئاتلىق ۋە پىيادە قوشۇنۇڭنى ئۇلارغا قارشى قوزغىغىن، ئۇلار بىلەن مال-مۈلۈك ۋە بالىلاردا ئىتتىپاق تۈزگىن، ئاندىن ئۇلارغا ۋەدىلەرنى بەرگىن. شەيتان ئۇلارغا پەقەت بىر ئالدامچىلىقنى ۋەدە قىلغان بولسىمۇ.

اِنَّ عِبَادِيْ لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطٰنٌۗ وَكَفٰى بِرَبِّكَ وَكِيْلًا

inna ‘ibādī laisa laka ‘alaihim sulṭān(un), wa kafā birabbika wakīlā(n).

«شۈبھىسىزكى، مېنىڭ بەندىلىرىمگە قارشى سەن ئۇلارغا قارشى تۇرالمايسەن. پەرۋەردىگارىڭنىڭ قوغدىغۇچىلىقى يېتەرلىكتۇر».

رَبُّكُمُ الَّذِيْ يُزْجِيْ لَكُمُ الْفُلْكَ فِى الْبَحْرِ لِتَبْتَغُوْا مِنْ فَضْلِهٖۗ اِنَّهٗ كَانَ بِكُمْ رَحِيْمًا

rabbukumul-lażī yuzjī lakumul-fulka fil-baḥri litabtagū min faḍlih(ī), innahū kāna bikum raḥīmā(n).

پەرۋەردىگارىڭلار سىلەرنىڭ ئۇنىڭ پەزلىنى تەلەپ قىلىشىڭلار ئۈچۈن دېڭىزلاردا كېمىلەرنى ماڭدۇرىدۇ. ئۇ ھەقىقەتەن سىلەرگە ناھايىتى مېھرىباندۇر.

وَاِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فِى الْبَحْرِ ضَلَّ مَنْ تَدْعُوْنَ اِلَّآ اِيَّاهُۚ فَلَمَّا نَجّٰىكُمْ اِلَى الْبَرِّ اَعْرَضْتُمْۗ وَكَانَ الْاِنْسَانُ كَفُوْرًا

wa iżā massakumuḍ-ḍurru fil-baḥri ḍalla man tad‘ūna illā iyyāh(u), falammā najjākum ilal-barri a‘raḍtum, wa kānal-insānu kafūrā(n).

ئەگەر دېڭىزدا خەتەرگە يولۇقساڭلار، ئۇنىڭدىن باشقا دۇئا قىلالايدىغان نەرسىلىرىڭلارنىڭ ھەممىسى يوقىلىپ كېتىسىلەر. ئەگەر ئۇ سىلەرنى قۇرۇقلۇققا چىقارغاندا، سىلەر ئۇنىڭدىن يۈز ئۆرۈدىڭلار. ئىنسانلار ھەمىشە ئىنكار قىلىدۇ (نانكورلۇق قىلىدۇ).

اَفَاَمِنْتُمْ اَنْ يَّخْسِفَ بِكُمْ جَانِبَ الْبَرِّ اَوْ يُرْسِلَ عَلَيْكُمْ حَاصِبًا ثُمَّ لَا تَجِدُوْا لَكُمْ وَكِيْلًا ۙ

afa amintum ay yakhsifa bikum jānibal-barri au yursila ‘alaikum ḥaṣiban ṡumma lā tajidū lakum wakīlā(n).

(ئۇنىڭ) قۇرۇقلۇقنىڭ بىر قىسمىنى سىلەرنىڭ ئاستىڭلارغا چۆكتۈرۈپ قويماسلىقىدىن ياكى (كىچىك شاماللارنى كۆتۈرۈپ) كىچىك تاشلارنى ياغدۇرماسلىقىدىن ۋە سىلەرگە ھېچقانداق قوغدىغۇچىنىڭ بولماسلىقىدىن خاتىرجەممۇ؟

اَمْ اَمِنْتُمْ اَنْ يُّعِيْدَكُمْ فِيْهِ تَارَةً اُخْرٰى فَيُرْسِلَ عَلَيْكُمْ قَاصِفًا مِّنَ الرِّيْحِ فَيُغْرِقَكُمْ بِمَا كَفَرْتُمْۙ ثُمَّ لَا تَجِدُوْا لَكُمْ عَلَيْنَا بِهٖ تَبِيْعًا

am amintum ay yu‘īdakum fīhi tāratan ukhrā fa yursila ‘alaikum qāṣifam minar-rīḥi fa yugriqakum bimā kafartum, ṡumma lā tajidū lakum ‘alainā bihī tabī‘ā(n).

ياكى ئۇنىڭ سىلەرنى يەنە بىر قېتىم دېڭىزغا قايتۇرۇۋېتىپ، ئاندىن سىلەرگە قارا بوران چىقىرىپ، كۇفرىڭلار تۈپەيلىدىن سىلەرنى غەرق قىلىشىدىن قورقامسىلەر؟ ئاندىن بىزنىڭ ئازابىمىزغا دۇچ كېلىدىغان ھېچقانداق ياردەمچى تاپالمايسىلەر.

۞ وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِيْٓ اٰدَمَ وَحَمَلْنٰهُمْ فِى الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنٰهُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِ وَفَضَّلْنٰهُمْ عَلٰى كَثِيْرٍ مِّمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيْلًا ࣖ

wa laqad karramnā banī ādama wa ḥamalnāhum fil-barri wal-baḥri wa razaqnāhum minaṭ-ṭayyibāti wa faḍḍalnāhum ‘alā kaṡīrim mimman khalaqnā tafḍīlā(n).

شۈبھىسىزكى، بىز ئادەمنىڭ بالىلىرى ۋە نەۋرىلىرىنى شان-شەرەپلىك قىلدۇق، ئۇلارنى قۇرۇقلۇقتا ۋە دېڭىزدا كۆتۈردۇق، ئۇلارغا پاك نەرسىلەردىن رىزىق بەردۇق ۋە ئۇلارنى مۇكەممەل ئەۋزەللىك بىلەن ياراتقان نۇرغۇن مەخلۇقاتلاردىن ئۈستۈن قىلدۇق.

يَوْمَ نَدْعُوْا كُلَّ اُنَاسٍۢ بِاِمَامِهِمْۚ فَمَنْ اُوْتِيَ كِتٰبَهٗ بِيَمِيْنِهٖ فَاُولٰۤىِٕكَ يَقْرَءُوْنَ كِتٰبَهُمْ وَلَا يُظْلَمُوْنَ فَتِيْلًا

yauma nad‘ū kulla unāsim bi'imāmihim, faman ūtiya katābahū biyamīnihī fa ulā'ika yaqra'ūna kitābahum wa lā yuẓlamūna fatīlā(n).

(ئىسلەتكىنكى)، بىز ھەر بىر مىللەتنى ئۆزىنىڭ باشلىقى بىلەن چاقىرىدىغان كۈننى (يەنى قىيامەت كۈنىنى) ئېسىمىزدە تۇتۇڭلار، كىمنىڭ نامە-ئەمەل نامە-ئەمەل دەپتىرى ئوڭ قولىدىن بېرىلسە، ئۇلار ئۇنى (توغرا) ئوقۇيدۇ، ئۇلارغا قىلچە زۇلۇم قىلىنمايدۇ.

وَمَنْ كَانَ فِيْ هٰذِهٖٓ اَعْمٰى فَهُوَ فِى الْاٰخِرَةِ اَعْمٰى وَاَضَلُّ سَبِيْلًا

wa man kāna fī hāżihī a‘mā fa huwa fil-ākhirati a‘mā wa aḍallu sabīlā(n).

كىمكى بۇ دۇنيادا (دىلىدا) كور بولسا، ئاخىرەتتە كور بولۇپ، (توغرا) يولدىن يىراقلىشىدۇ.

وَاِنْ كَادُوْا لَيَفْتِنُوْنَكَ عَنِ الَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ لِتَفْتَرِيَ عَلَيْنَا غَيْرَهٗۖ وَاِذًا لَّاتَّخَذُوْكَ خَلِيْلًا

wa in kādū layaftinūnaka ‘anil-lażī auḥainā ilaika litaftariya ‘alainā gairah(ū), wa iżal lattakhażūka khalīlā(n).

(ئى مۇھەممەد!) ئۇلار سېنى بىز ساڭا ۋەھىي قىلغان نەرسىدىن ۋاز كېچىشكە ئاز قالدى، بىزگە قارشى باشقا بىر نەرسىنى ئويدۇرۇپ چىقىرىشىڭ ئۈچۈن. ئەگەر شۇنداق قىلسا، ئۇلار سېنى چوقۇم سادىق دوست قىلىدۇ.

وَلَوْلَآ اَنْ ثَبَّتْنٰكَ لَقَدْ كِدْتَّ تَرْكَنُ اِلَيْهِمْ شَيْـًٔا قَلِيْلًا ۙ

wa lau lā an ṡabbatnāka laqad kitta tarkanu ilaihim syai'an qalīlā(n).

ئەگەر بىز سېنىڭ قەلبىڭنى مۇستەھكەم قىلمىغان بولساق، ئۇلارغا يېقىنلىشىپ قالغىنىڭ بار ئىدى.

اِذًا لَّاَذَقْنٰكَ ضِعْفَ الْحَيٰوةِ وَضِعْفَ الْمَمَاتِ ثُمَّ لَا تَجِدُ لَكَ عَلَيْنَا نَصِيْرًا

iżal-la'ażaqnāka ḍi‘fal-ḥayāti wa ḍi‘fal-mamāti ṡumma lā tajidu laka ‘alainā naṣīrā(n).

ئەگەر شۇنداق بولسا، بىز ساڭا بۇ دۇنيادا ئىككى ھەسسە ئازاب بېرىمىز، ئۆلگەندىن كېيىن ئىككى ھەسسە ئازاب بېرىمىز، ساڭا بىزدىن باشقا ياردەمچى بولمايدۇ.

وَاِنْ كَادُوْا لَيَسْتَفِزُّوْنَكَ مِنَ الْاَرْضِ لِيُخْرِجُوْكَ مِنْهَا وَاِذًا لَّا يَلْبَثُوْنَ خِلٰفَكَ اِلَّا قَلِيْلًا

wa in kādū layastafizzūnaka minal-arḍi liyukhrijūka minhā wa iżal lā yalbaṡūna khilāfaka illā qalīlā(n).

شۈبھىسىزكى، ئۇلار سېنى (مەككە) زېمىنىدا (مەككىدىن) چىقىپ كېتىشكە مەجبۇر بولغانلىقىڭ ئۈچۈن بىئارام قىلىپ قويغىلى تاس قالدى، ئەگەر شۇنداق بولغان بولسا، ئۇلار (ئۇ يەردە) پەقەت ئازغىنا ۋاقىتلا تۇرغان بولاتتى.

سُنَّةَ مَنْ قَدْ اَرْسَلْنَا قَبْلَكَ مِنْ رُّسُلِنَا وَلَا تَجِدُ لِسُنَّتِنَا تَحْوِيْلًا ࣖ

sunnata man qad arsalnā qablaka mir rusulinā wa lā tajidu lisunnatinā taḥwīlā(n).

(بۇ) سەندىن ئىلگىرى ئەۋەتكەن پەيغەمبەرلىرىمىز ئۈچۈن بېكىتىلگەن بىر ھۆكۈمدۇر، سەن بىزنىڭ ھۆكۈمىمىزدە ھېچقانداق ئۆزگىرىش تاپالمايسەن.

اَقِمِ الصَّلٰوةَ لِدُلُوْكِ الشَّمْسِ اِلٰى غَسَقِ الَّيْلِ وَقُرْاٰنَ الْفَجْرِۗ اِنَّ قُرْاٰنَ الْفَجْرِ كَانَ مَشْهُوْدًا

aqimiṣ-ṣalāta lidulūkisy-syamsi ilā gasaqil-laili wa qur'ānal-fajr(i), inna qur'ānal-fajri kāna masyhūdā(n).

كۈن پاتقاندىن باشلاپ قاراڭغۇ چۈشكۈچە ناماز ئوقۇغىن (ۋە بامدات نامىزىنىمۇ ئوقۇغىن). شۈبھىسىزكى، بامدات نامىزى (پەرىشتىلەر تەرىپىدىن) كۆزىتىلدى.

وَمِنَ الَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهٖ نَافِلَةً لَّكَۖ عَسٰٓى اَنْ يَّبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَّحْمُوْدًا

wa minal-laili fa tahajjad bihī nāfilatal lak(a), ‘asā ay yab‘aṡaka rabbuka maqāmam maḥmūdā(n).

كېچىنىڭ بىر قىسمىدا (قوشۇمچە ئىبادەت سۈپىتىدە) تەھەججۇد نامىزى ئوقۇغىن، بەلكىم پەرۋەردىگارىڭ سېنى مەدھىيىلەنگەن ئورۇنغا كۆتۈرىدۇ.

وَقُلْ رَّبِّ اَدْخِلْنِيْ مُدْخَلَ صِدْقٍ وَّاَخْرِجْنِيْ مُخْرَجَ صِدْقٍ وَّاجْعَلْ لِّيْ مِنْ لَّدُنْكَ سُلْطٰنًا نَّصِيْرًا

wa qur rabbi adkhilnī mudkhala ṣidqiw wa akhrijnī mukhraja ṣidqiw waj‘al lī mil ladunka sulṭānan naṣīrā(n).

ۋە (مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا): «ئى پەرۋەردىگارىم، مېنى توغرا يولغا كىرگۈزگىن، مېنى توغرا يولغا چىقارغىن ۋە ماڭا ئۆز تەرىپىڭدىن ياردەم بېرىدىغان كۈچ-قۇۋۋەت ئاتا قىلغىن» دېگىن.

وَقُلْ جَاۤءَ الْحَقُّ وَزَهَقَ الْبَاطِلُ ۖاِنَّ الْبَاطِلَ كَانَ زَهُوْقًا

wa qul jā'al-ḥaqqu wa zahaqal-bāṭil(u), innal-bāṭila kāna zahūqā(n).

ۋە «ھەقىقەت كەلدى، باتىل يوقالدى» دەڭلار، شۈبھىسىزكى، باتىل چوقۇم يوقىلىدۇ.

وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْاٰنِ مَا هُوَ شِفَاۤءٌ وَّرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِيْنَۙ وَلَا يَزِيْدُ الظّٰلِمِيْنَ اِلَّا خَسَارًا

wa nunazzilu minal-qur'āni mā huwa syifā'uw wa raḥmatul lil-mu'minīn(a), wa lā yazīduẓ-ẓālimīna illā khasārā(n).

بىز قۇرئاندىن ئىمان ئېيتقانلار ئۈچۈن شىپا ۋە رەھمەت بولغان بىر نەرسىنى (يەنى قۇرئاننى) نازىل قىلدۇق، زالىملار ئۈچۈن بولسا پەقەت زىياننىلا ئاشۇرىدۇ.

وَاِذَآ اَنْعَمْنَا عَلَى الْاِنْسَانِ اَعْرَضَ وَنَاٰ بِجَانِبِهٖۚ وَاِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ كَانَ يَـُٔوْسًا

wa iżā an‘amnā ‘alal-insāni a‘raḍa wa na'ā bijānibih(ī), wa iżā massahusy-syarru kāna ya'ūsā(n).

ئىنسانغا رازىلىق ئاتا قىلساق، ئۇ چوقۇم يۈز ئۆرۈيدۇ ۋە ئۆزىنى يىراق تۇتىدۇ؛ ئەگەر ئۇنىڭغا بىرەر قىيىنچىلىق كەلسە، ئۇ چوقۇم ئۈمىدسىزلىنىدۇ.

قُلْ كُلٌّ يَّعْمَلُ عَلٰى شَاكِلَتِهٖۗ فَرَبُّكُمْ اَعْلَمُ بِمَنْ هُوَ اَهْدٰى سَبِيْلًا ࣖ

qul kulluy ya‘malu ‘alā syākilatih(ī), fa rabbukum a‘lamu biman huwa ahdā sabīlā(n).

(ئى مۇھەممەد!) ئېيتقىنكى، «ھەر ئادەم ئۆزىنىڭ نەپسى خاھىشى بويىچە ئىش قىلىدۇ». شۇڭا پەرۋەردىگارىڭ كىمنىڭ ئەڭ توغرا يولدا ئىكەنلىكىنى ئەڭ ياخشى بىلىدۇ.

وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الرُّوْحِۗ قُلِ الرُّوْحُ مِنْ اَمْرِ رَبِّيْ وَمَآ اُوْتِيْتُمْ مِّنَ الْعِلْمِ اِلَّا قَلِيْلًا

wa yas'alūnaka ‘anir-rūḥ(i), qulir-rūḥu min amri rabbī wa mā ūtītum minal-‘ilmi illā qalīlā(n).

ئۇلار سەندىن روھ ھەققىدە سورىسا، «روھ پەرۋەردىگارىمنىڭ ئەمرىدىندۇر، سىلەرگە پەقەت ئاز بىر ئىلىم بېرىلگەن» دېگىن.

وَلَىِٕنْ شِئْنَا لَنَذْهَبَنَّ بِالَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ ثُمَّ لَا تَجِدُ لَكَ بِهٖ عَلَيْنَا وَكِيْلًاۙ؉؉

wa la'in syi'nā lanażhabanna bil-lażī auḥainā ilaika ṡumma lā tajidu laka bihī ‘alainā wakīlā(n).

ئەگەر بىز خالىساق، ساڭا ۋەھىي قىلغانلىرىمىزنى ۋەيران قىلاتتۇق، سەن بىزگە قارشى ھېچقانداق قوغدىغۇچى تاپالمىغان بولاتتىڭ.

اِلَّا رَحْمَةً مِّنْ رَّبِّكَۗ اِنَّ فَضْلَهٗ كَانَ عَلَيْكَ كَبِيْرًا

illā raḥmatam mir rabbik(a), inna faḍalahū kāna ‘alaika kabīrā(n).

پەقەت پەرۋەردىگارىڭنىڭ رەھمىتى بىلەنلا. شۈبھىسىزكى، ئۇنىڭ ساڭا بولغان رەھمىتى ناھايىتى چوڭدۇر (ئى مۇھەممەد!)

قُلْ لَّىِٕنِ اجْتَمَعَتِ الْاِنْسُ وَالْجِنُّ عَلٰٓى اَنْ يَّأْتُوْا بِمِثْلِ هٰذَا الْقُرْاٰنِ لَا يَأْتُوْنَ بِمِثْلِهٖ وَلَوْ كَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيْرًا

qul la'inijtama‘atil-insu wal-jinnu ‘alā ay ya'tū bimiṡli hāżal-qur'āni lā ya'tūna bimiṡlihī wa lau kāna ba‘ḍuhum liba‘ḍin ẓahīrā(n).

ئېيتقىنكى، «ھەقىقەتەن، ئەگەر ئىنسانلار ۋە جىنلار بۇ قۇرئانغا ئوخشاش بىر نەرسە ياساش ئۈچۈن بىر يەرگە جەم بولسا، بىر-بىرىگە ياردەم قىلغان تەقدىردىمۇ، ئۇنىڭغا ئوخشاش بىر نەرسە يارىتالمايدۇ».

وَلَقَدْ صَرَّفْنَا لِلنَّاسِ فِيْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍۖ فَاَبٰىٓ اَكْثَرُ النَّاسِ اِلَّا كُفُوْرًا

wa laqad ṣarrafnā lin-nāsi fī hāżal-qur'āni min kulli maṡal(in), fa abā akṡarun-nāsi illā kufūrā(n).

ھەقىقەتەن، بىز بۇنى قۇرئاندا كىشىلەرگە قايتا-قايتا ھەر خىل مىساللار بىلەن چۈشەندۈردۇق، لېكىن كۆپچىلىك كىشىلەر بۇنى ياقتۇرمايدۇ، ھەتتا ئىنكار قىلىدۇ.

وَقَالُوْا لَنْ نُّؤْمِنَ لَكَ حَتّٰى تَفْجُرَ لَنَا مِنَ الْاَرْضِ يَنْۢبُوْعًاۙ

wa qālū lan nu'mina laka ḥattā tafjura lanā minal-arḍi yambū‘ā(n).

ئۇلار ئېيتتى: «(مۇھەممەد ئەلەيھىسسالام) بىزگە زېمىندىن بىر بۇلاق چىقىرىپ بەرمىگۈچە ساڭا ھەرگىز ئىشەنمەيمىز.

اَوْ تَكُوْنَ لَكَ جَنَّةٌ مِّنْ نَّخِيْلٍ وَّعِنَبٍ فَتُفَجِّرَ الْاَنْهٰرَ خِلٰلَهَا تَفْجِيْرًاۙ

au takūna laka jannatum min nakhīliw wa ‘inabin fa tufajjiral-anhāra khilālahā tafjīrā(n).

ياكى خورما ۋە ئۈزۈمزارلىق باغىڭىز بولۇپ، ئۇنىڭ ئىچىدىن تېز ئېقىۋاتقان بىر دەريانى ئېقىتىپ قويسىڭىز،

اَوْ تُسْقِطَ السَّمَاۤءَ كَمَا زَعَمْتَ عَلَيْنَا كِسَفًا اَوْ تَأْتِيَ بِاللّٰهِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةِ قَبِيْلًاۙ

au tusqiṭas-samā'a kamā za‘amta ‘alainā kisafan au ta'tiya billāhi wal-malā'ikati qabīlā(n).

ياكى سەن ئېيتقاندەك ئاسماننى بىزگە پارچە-پارچە قىلىپ چۈشۈرۈۋەتسەڭ، ياكى (ئاللاھ بىلەن پەرىشتىلەرنى) بىز بىلەن يۈز كۆرۈشتۈرۈشتىن بۇرۇن،

اَوْ يَكُوْنَ لَكَ بَيْتٌ مِّنْ زُخْرُفٍ اَوْ تَرْقٰى فِى السَّمَاۤءِ ۗوَلَنْ نُّؤْمِنَ لِرُقِيِّكَ حَتّٰى تُنَزِّلَ عَلَيْنَا كِتٰبًا نَّقْرَؤُهٗۗ قُلْ سُبْحَانَ رَبِّيْ هَلْ كُنْتُ اِلَّا بَشَرًا رَّسُوْلًا ࣖ

au yakūna laka baitum min zukhrufin au tarqā fis-samā'(i), wa lan nu'mina liruqiyyika ḥattā tunazzila ‘alainā kitāban naqra'uh(ū), qul subḥāna rabbī hal kuntu illā basyarar rasūlā(n).

ياكى ئالتۇندىن ياسالغان ئۆيۈڭ بولسۇن، ياكى ئاسمانغا چىققىن. سەن بىزگە ئوقۇيدىغان كىتاب چۈشۈرمىگۈچە، سېنىڭ ئاسمانغا چىقىشىڭغا ئىشەنمەيمىز». (مۇھەممەد): «پەرۋەردىگارىم پاكتۇر، مەن پەقەت پەيغەمبەر بولغان ئىنسان ئەمەسمۇ؟» دېگىن.

وَمَا مَنَعَ النَّاسَ اَنْ يُّؤْمِنُوْٓا اِذْ جَاۤءَهُمُ الْهُدٰٓى اِلَّآ اَنْ قَالُوْٓا اَبَعَثَ اللّٰهُ بَشَرًا رَّسُوْلًا

wa mā mana‘an-nāsa ay yu'minū iż jā'ahumul-hudā illā an qālū aba‘aṡallāhu basyarar rasūlā(n).

ئىنسانلارغا ھىدايەت كەلگەندە، ئۇلارنىڭ ئىمان ئېيتىشىغا توسقۇنلۇق قىلىدىغان نەرسە يوق، پەقەت ئۇلارنىڭ «ئاللاھ نېمە ئۈچۈن بىر ئادەمنى ئەلچى قىلىپ ئەۋەتتى؟» دېيىشىدىن باشقا.

قُلْ لَّوْ كَانَ فِى الْاَرْضِ مَلٰۤىِٕكَةٌ يَّمْشُوْنَ مُطْمَىِٕنِّيْنَ لَنَزَّلْنَا عَلَيْهِمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ مَلَكًا رَّسُوْلًا

qul lau kāna fil-arḍi malā'ikatuy yamsyūna muṭma'innīna lanazzalnā ‘alaihim minas-samā'i malakar rasūlā(n).

(مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا) ئېيتقىنكى، «ئەگەر يەر يۈزىدە پەرىشتىلەر تىنچ-ئامان يۈرسە، بىز ئۇلارغا ئاسماندىن پەرىشتىلەرنى ئەلچى قىلىپ ئەۋەتەتتۇق».

قُلْ كَفٰى بِاللّٰهِ شَهِيْدًاۢ بَيْنِيْ وَبَيْنَكُمْۗ اِنَّهٗ كَانَ بِعِبَادِهٖ خَبِيْرًاۢ بَصِيْرًا

qul kafā billāhi syahīdam bainī wa bainakum, innahū kāna bi‘ibādihī khabīram baṣīrā(n).

(مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا) ئېيتقىنكى، «مەن بىلەن سىلەرنىڭ ئاراڭلاردا گۇۋاھلىق بېرىشكە ئاللاھ يېتەرلىك. ئۇ ھەقىقەتەن بەندىلىرىنىڭ ھەممىنى بىلىپ تۇرغۇچى، ھەممىنى كۆرۈپ تۇرغۇچىدۇر».

وَمَنْ يَّهْدِ اللّٰهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِۚ وَمَنْ يُّضْلِلْ فَلَنْ تَجِدَ لَهُمْ اَوْلِيَاۤءَ مِنْ دُوْنِهٖۗ وَنَحْشُرُهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ عَلٰى وُجُوْهِهِمْ عُمْيًا وَّبُكْمًا وَّصُمًّاۗ مَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُۗ كُلَّمَا خَبَتْ زِدْنٰهُمْ سَعِيْرًا

wa may yahdillāhu fa huwal-muhtad(i), wa may yuḍlil falan tajida lahum auliyā'a min dūnih(ī), wa naḥsyuruhum yaumal-qiyāmati ‘alā wujūhihim ‘umyaw wa bukmaw wa ṣummā(n), ma'wāhum jahannam(u), kullamā khabat zidnāhum sa‘īrā(n).

ئاللاھ كىمنى ھىدايەت قىلسا، ئۇ ھىدايەت تاپقۇچىدۇر، ئاللاھ كىمنى ئازدۇرسا، ئۇلارغا ئۇنىڭدىن باشقا ياردەمچى بولمايدۇ. قىيامەت كۈنى ئۇلارنى يۈزلىرى ئېگىلىپ، كور، گاس ۋە گاس بولغان ھالدا يىغىمىز. ئۇلارنىڭ جايى دوزاختۇر. دوزاخنىڭ ئوتى ھەر قېتىم ئۆچكەندە، بىز ئۇلارغا ئوت قوشىمىز.

ذٰلِكَ جَزَاۤؤُهُمْ بِاَنَّهُمْ كَفَرُوْا بِاٰيٰتِنَا وَقَالُوْٓا ءَاِذَا كُنَّا عِظَامًا وَّرُفَاتًا ءَاِنَّا لَمَبْعُوْثُوْنَ خَلْقًا جَدِيْدًا

Żālika jazā'uhum bi'annahum kafarū bi'āyātinā wa qālū a'iżā kunnā ‘iẓāmaw wa rufātan a'innā lamab‘ūṡūna khalqan jadīdā(n).

بۇ ئۇلارنىڭ بىزنىڭ ئايەتلىرىمىزنى ئىنكار قىلغانلىقى ۋە (ئۇلارنىڭ) «ئەگەر بىز سۆڭەك ۋە سۇنۇق نەرسىلەرگە ئايلىنىپ قالساق، راستىنلا يېڭى مەخلۇق بولۇپ تىرىلەمدۇق؟» دېگەنلىكى ئۈچۈندۇر.

۞ اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّ اللّٰهَ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ قَادِرٌ عَلٰٓى اَنْ يَّخْلُقَ مِثْلَهُمْ وَجَعَلَ لَهُمْ اَجَلًا لَّا رَيْبَ فِيْهِۗ فَاَبَى الظّٰلِمُوْنَ اِلَّا كُفُوْرًا

awalam yarau annallāhal-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa qādirun ‘alā ay yakhluqa miṡlahum wa ja‘ala lahum ajalal lā raiba fīh(i), fa abaẓ-ẓālimūna illā kufūrā(n).

ئۇلار ئاسمانلارنى ۋە زېمىننى ياراتقان ئاللاھنىڭ ئۇلارغا ئوخشاش نەرسىلەرنى يارىتىشقا قادىر ئىكەنلىكىنى ۋە ئۇلار ئۈچۈن شەك-شۈبھىسىز بەلگىلەنگەن ۋاقىتنى (ئۆلۈم ياكى تىرىلىش) بەلگىلىگەنلىكىنى كۆرمىدىمۇ؟ زالىملار پەقەت كۇفرى بىلەنلا ئۇنى ئىنكار قىلىدۇ.

قُلْ لَّوْ اَنْتُمْ تَمْلِكُوْنَ خَزَاۤىِٕنَ رَحْمَةِ رَبِّيْٓ اِذًا لَّاَمْسَكْتُمْ خَشْيَةَ الْاِنْفَاقِۗ وَكَانَ الْاِنْسَانُ قَتُوْرًا ࣖ

qul lau antum tamlikūna khazā'ina raḥmati rabbī iżal la'amsaktum khasy-yatal-infāq(i), wa kānal-insānu qatūrā(n).

(مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا) ئېيتقىنكى، «ئەگەر سىلەر پەرۋەردىگارىمنىڭ رەھمىتىنىڭ خەزىنىسىگە ئىگە بولساڭلار، ئۇنى خەجلەپ قويۇشتىن قورقۇپ، ئۇنى ساقلاپ قوياتتىڭلار». ئىنسانلار ناھايىتى بېخىلدۇر.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسٰى تِسْعَ اٰيٰتٍۢ بَيِّنٰتٍ فَسْـَٔلْ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اِذْ جَاۤءَهُمْ فَقَالَ لَهٗ فِرْعَوْنُ اِنِّيْ لَاَظُنُّكَ يٰمُوْسٰى مَسْحُوْرًا

wa laqad ātainā mūsā tis‘a āyātim bayyinātin fas'al banī isrā'īla iż jā'ahum fa qāla lahū fir‘aunu innī la'aẓunnuka yā mūsā masḥūrā(n).

ھەقىقەتەن بىز مۇساغا توققۇز روشەن مۆجىزە بەردۇق، ئىسرائىل ئەۋلادىدىن سوراڭلار، مۇسا ئۇلارغا كەلگەندە پىرئەۋن ئۇنىڭغا: «ئى مۇسا! مەن ھەقىقەتەن سېنىڭ سېھىرگە ئۇچرىغانلىقىڭنى گۇمان قىلىمەن» دېدى.

قَالَ لَقَدْ عَلِمْتَ مَآ اَنْزَلَ هٰٓؤُلَاۤءِ اِلَّا رَبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ بَصَاۤىِٕرَۚ وَاِنِّيْ لَاَظُنُّكَ يٰفِرْعَوْنُ مَثْبُوْرًا

qāla laqad ‘alimta mā anzala hā'ulā'i illā rabbus-samāwāti wal-arḍi baṣā'ir(a), wa innī la'aẓunnuka yā fir‘aunu maṡbūrā(n).

ئۇ (مۇسا) جاۋابەن: «سەن ھەقىقەتەن بىلىسەنكى، ئاسمانلارنى ۋە زېمىننى (ساقلاپ تۇرىدىغان) ئاللاھتىن باشقا ھېچكىم (مۆجىزىلەرنى) ئېنىق دەلىل قىلىپ چۈشۈرمىدى. مەن ھەقىقەتەن سېنىڭ ھالاك بولىدىغانلىقىڭغا گۇمان قىلىمەن، ئى پىرئەۋن» دېدى.

فَاَرَادَ اَنْ يَّسْتَفِزَّهُمْ مِّنَ الْاَرْضِ فَاَغْرَقْنٰهُ وَمَنْ مَّعَهٗ جَمِيْعًاۙ

fa arāda ay yastafizzahum minal arḍi fa agraqnāhu wa mam ma‘ahū jamī‘ā(n).

ئاندىن (پىرئەۋن) ئۇلارنى (مۇسا ۋە ئۇنىڭ ئەگەشكۈچىلىرىنى) زېمىندىن (مىسىردىن) قوغلاپ چىقىرىشنى قارار قىلدى، بىز ئۇنى (پىرئەۋننى) ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە بولغانلارنىڭ ھەممىسىنى غەرق قىلدۇق.

وَّقُلْنَا مِنْۢ بَعْدِهٖ لِبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اسْكُنُوا الْاَرْضَ فَاِذَا جَاۤءَ وَعْدُ الْاٰخِرَةِ جِئْنَا بِكُمْ لَفِيْفًاۗ

wa qulnā mim ba‘dihī libanī isrā'īlaskunul-arḍa fa iżā jā'a wa‘dul-ākhirati ji'nā bikum lafīfā(n).

ئاندىن بىز ئىسرائىل ئەۋلادلىرىغا: «سىلەر بۇ زېمىندا تۇرۇڭلار، لېكىن ئويغىنىش ۋاقتى كەلگەندە، سىلەرنى چوقۇم ئارىلاشما ھالەتتە يىغىمىز» دېدۇق.

وَبِالْحَقِّ اَنْزَلْنٰهُ وَبِالْحَقِّ نَزَلَۗ وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا مُبَشِّرًا وَّنَذِيْرًاۘ

wa bil-ḥaqqi anzalnāhu wa bil-ḥaqqi nazal(a), wa mā arsalnāka illā mubasysyiraw wa nażīrā(n).

بىز (قۇرئاننى) ھەقىقەت بىلەن نازىل قىلدۇق، (قۇرئان) ھەقىقەت بىلەن نازىل بولدى. سېنى (يەنى مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامنى) پەقەت خۇش خەۋەر بەرگۈچى ۋە ئاگاھلاندۇرغۇچى قىلىپ ئەۋەتتۇق.

وَقُرْاٰنًا فَرَقْنٰهُ لِتَقْرَاَهٗ عَلَى النَّاسِ عَلٰى مُكْثٍ وَّنَزَّلْنٰهُ تَنْزِيْلًا

wa qur'ānan faraqnāhu litaqra'ahū ‘alan-nāsi ‘alā mukṡiw wa nazzalnāhu tanzīlā(n).

قۇرئاننى (ئى مۇھەممەد!) كىشىلەرگە ئاستا-ئاستا ئوقۇپ بېرىشىڭ ئۈچۈن ئاستا-ئاستا نازىل قىلدۇق، بىز ئۇنى ئاستا-ئاستا نازىل قىلدۇق.

قُلْ اٰمِنُوْا بِهٖٓ اَوْ لَا تُؤْمِنُوْاۗ اِنَّ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ مِنْ قَبْلِهٖٓ اِذَا يُتْلٰى عَلَيْهِمْ يَخِرُّوْنَ لِلْاَذْقَانِ سُجَّدًاۙ

qul āminū bihī au lā tu'minū, innal-lażīna ūtul-‘ilma min qablihī iżā yutlā ‘alaihim yakhirrūna lil-ażqāni sujjadā(n).

(مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا): «ئۇنىڭغا ئىشىنىڭلار ياكى ئىشەنمەڭلار (ئاللاھ ئۈچۈن ئوخشاش)، شۈبھىسىزكى، ئىلگىرى ئىلىم بېرىلگەنلەرگە (قۇرئان ئوقۇلغاندا) يۈزلىرىنى ئېگىپ سەجدە قىلىدۇ»، دېگىن.

وَّيَقُوْلُوْنَ سُبْحٰنَ رَبِّنَآ اِنْ كَانَ وَعْدُ رَبِّنَا لَمَفْعُوْلًا

wa yaqūlūna subḥāna rabbinā in kāna wa‘du rabbinā lamaf‘ūlā(n).

ئۇلار: «پەرۋەردىگارىمىز پاكتۇر، پەرۋەردىگارىمىزنىڭ ۋەدىسى چوقۇم ئەمەلگە ئاشىدۇ» دېدى.

وَيَخِرُّوْنَ لِلْاَذْقَانِ يَبْكُوْنَ وَيَزِيْدُهُمْ خُشُوْعًا ۩

wa yakhirrūna lil-ażqāni yabkūna wa yazīduhum khusyū‘ā(n).

ئۇلار يۈزلىرىنى ئېگىپ يىغلىدى ۋە تېخىمۇ جىددىيلەشتى.

قُلِ ادْعُوا اللّٰهَ اَوِ ادْعُوا الرَّحْمٰنَۗ اَيًّا مَّا تَدْعُوْا فَلَهُ الْاَسْمَاۤءُ الْحُسْنٰىۚ وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا وَابْتَغِ بَيْنَ ذٰلِكَ سَبِيْلًا

qulid‘ullāha awid‘ur-raḥmān(a), ayyam mā tad‘ū fa lahul-asmā'ul-ḥusnā, wa lā tajhar biṣalātika wa lā tukhāfit bihā wabtagi baina żālika sabīlā(n).

(مۇھەممەد): «ئاللاھقا دۇئا قىلىڭلار ياكى رەھمانغا دۇئا قىلىڭلار. قايسى ئىسىم بىلەن دۇئا قىلساڭلار بولىدۇ، چۈنكى ئۇنىڭ ئەڭ ياخشى ئىسىملىرى بار (ئەسمائۇل ھۇسنا). دۇئا قىلغاندا ئاۋازىڭلارنى كۆتۈرمەڭلار ۋە پەسلەتمەڭلار، ئىككىسىنىڭ ئوتتۇرىسىدا ئوتتۇرا يول تېپىشقا تىرىشىڭلار» دېگىن.

وَقُلِ الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ لَمْ يَتَّخِذْ وَلَدًا وَّلَمْ يَكُنْ لَّهٗ شَرِيْكٌ فِى الْمُلْكِ وَلَمْ يَكُنْ لَّهٗ وَلِيٌّ مِّنَ الذُّلِّ وَكَبِّرْهُ تَكْبِيْرًا ࣖ

wa qulil-ḥamdu lillāhil-lażī lam yattakhiż waladaw wa lam yakul lahū syarīkun fil-mulki wa lam yakul lahū waliyyum minaż-żulli wa kabbirhu takbīrā(n).

ۋە ئېيتىڭكى: «ھەمدىلەر بالىسى يوق، پادىشاھلىقىدا شېرىكى يوق، خارلىقتىن ياردەمگە موھتاج بولمىغان ئاللاھقا خاستۇر، ئۇنى ئۇلۇغلۇقى بىلەن ئۇلۇغلاڭ».