Q.S يۈسۈپ (يُوسُف) - 111 ئايەت سانى

الۤرٰ ۗ تِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِ الْمُبِيْنِۗ

alif lām rā, tilka āyātul-kitābil-mubīn(i).

ئەلىف لام، را. بۇلار كىتابنىڭ (يەنى قۇرئاننىڭ) روشەن ئايەتلىرىدۇر.

اِنَّآ اَنْزَلْنٰهُ قُرْاٰنًا عَرَبِيًّا لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ

innā anzalnāhu qur'ānan ‘arabiyyal la‘allakum ta‘qilūn(a).

شۈبھىسىزكى، بىز ئۇنى ئەرەبچە قۇرئان قىلىپ نازىل قىلدۇق، سىلەرنىڭ چۈشىنىشىڭلار ئۈچۈن.

نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ اَحْسَنَ الْقَصَصِ بِمَآ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ هٰذَا الْقُرْاٰنَۖ وَاِنْ كُنْتَ مِنْ قَبْلِهٖ لَمِنَ الْغٰفِلِيْنَ

naḥnu naquṣṣu ‘alaika aḥsanal-qaṣaṣi bimā auḥainā ilaika hāżal-qur'ān(a), wa in kunta min qablihī laminal-gāfilīn(a).

(ئى مۇھەممەد!) بىز ساڭا بۇ قۇرئاننى ۋەھىي قىلىش ئارقىلىق ئەڭ ياخشى قىسسىنى سۆزلەپ بەردۇق، سەن بۇنىڭدىن ئىلگىرى بىلمەيدىغانلاردىن ئىدىڭ.

اِذْ قَالَ يُوْسُفُ لِاَبِيْهِ يٰٓاَبَتِ اِنِّيْ رَاَيْتُ اَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا وَّالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ رَاَيْتُهُمْ لِيْ سٰجِدِيْنَ

iż qāla yūsufu li'abīhi yā abati innī ra'aitu aḥada ‘asyara kaukabaw wasy-syamsa wal-qamara ra'aituhum lī sājidīn(a).

(ئىسلەڭ)، ئۆز ۋاقتىدا يۇسۇف ئاتىسىغا: «ئى ئاتا! مەن ھەقىقەتەن چۈشۈمدە ئون بىر يۇلتۇزنىڭ، قۇياش بىلەن ئاينىڭ ماڭا سەجدە قىلىۋاتقانلىقىنى كۆردۈم» دېدى.

قَالَ يٰبُنَيَّ لَا تَقْصُصْ رُءْيَاكَ عَلٰٓى اِخْوَتِكَ فَيَكِيْدُوْا لَكَ كَيْدًا ۗاِنَّ الشَّيْطٰنَ لِلْاِنْسَانِ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

qāla yā bunayya lā taqṣuṣ ru'yāka ‘alā ikhwatika fa yakīdū laka kaidā(n), innasy-syaiṭāna lil-insāni ‘aduwwum mubīn(un).

ئۇ (ئاتىسى) ئېيتتى: «ئى ئوغلۇم! چۈشۈڭنى قېرىنداشلىرىڭغا ئېيتما، ئۇلار سېنى (ھالاك قىلىش ئۈچۈن) پىلان تۈزىدۇ. شۈبھىسىزكى، شەيتان ئىنسانلارغا ئاشكارا دۈشمەندۇر».

وَكَذٰلِكَ يَجْتَبِيْكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِ وَيُتِمُّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكَ وَعَلٰٓى اٰلِ يَعْقُوْبَ كَمَآ اَتَمَّهَا عَلٰٓى اَبَوَيْكَ مِنْ قَبْلُ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَۗ اِنَّ رَبَّكَ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wa każālika yajtabīka rabbuka wa yu‘allimuka min ta'wīlil-aḥādīṡi wa yutimmu ni‘matahū ‘alaika wa ‘alā āli ya‘qūba kamā atammahā ‘alā abawaika min qablu ibrāhīma wa isḥāq(a), inna rabbaka ‘alīmun ḥakīm(un).

شۇڭا، ئاللاھ سېنى (پەيغەمبەر بولۇشقا) تاللىدى، ساڭا چۈشلەرنىڭ تەبىرىنى ئۆگەتتى، ساڭا ۋە يەئقۇب ئائىلىسىگە نېمىتىنى تولۇقلىدى، خۇددى ئۇنىڭدىن ئىلگىرى ئاتا-بوۋاڭ ئىبراھىم ۋە ئىسھاققا نېمىتىنى تولۇقلىغاندەك. شۈبھىسىزكى، پەرۋەردىگارىڭ ھەممىنى بىلگۈچى، ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر.

۞ لَقَدْ كَانَ فِيْ يُوْسُفَ وَاِخْوَتِهٖٓ اٰيٰتٌ لِّلسَّاۤىِٕلِيْنَ

laqad kāna fī yūsufa wa ikhwatihī āyātul lis-sā'ilīn(a).

ھەقىقەتەن، يۇسۇف ۋە ئۇنىڭ قېرىنداشلىرىنىڭ (قىسسىسىدە) سورىغۇچىلار ئۈچۈن (ئاللاھنىڭ قۇدرىتىنى كۆرسىتىدىغان) نۇرغۇن ئالامەتلەر بار.

اِذْ قَالُوْا لَيُوْسُفُ وَاَخُوْهُ اَحَبُّ اِلٰٓى اَبِيْنَا مِنَّا وَنَحْنُ عُصْبَةٌ ۗاِنَّ اَبَانَا لَفِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍۙ

iż qālū layūsufu wa akhūhu aḥabbu ilā abīnā minnā wa naḥnu ‘uṣbah(tun), inna abānā lafī ḍalālim mubīn(in).

ئۇلار: «بىز بىر (كۈچلۈك) بىر توپ بولساقمۇ، يۇسۇف ۋە ئۇنىڭ ئىنىسى (بۇنيامىن) ھەقىقەتەن ئاتىسىغا بىزدىنمۇ بەكرەك ياقتى. ئاتىمىز ھەقىقەتەن راستلا خاتالاشقان ئىدى» دېدى.

ۨاقْتُلُوْا يُوْسُفَ اَوِ اطْرَحُوْهُ اَرْضًا يَّخْلُ لَكُمْ وَجْهُ اَبِيْكُمْ وَتَكُوْنُوْا مِنْۢ بَعْدِهٖ قَوْمًا صٰلِحِيْنَ

uqtulū yūsufa awiṭraḥūhu arḍay yakhlu lakum wajhu abīkum wa takūnū mim ba‘dihī qauman ṣāliḥīn(a).

يۇسۇفنى ئۆلتۈر ياكى ئۇنى بىر يەرگە تاشلاپ قوي، شۇنداق قىلساڭ داداڭنىڭ دىققىتى ساڭا چۈشۈپ، ئۇنىڭدىن كېيىن سەن ياخشى ئادەم بولۇپ قالىسەن».

قَالَ قَاۤىِٕلٌ مِّنْهُمْ لَا تَقْتُلُوْا يُوْسُفَ وَاَلْقُوْهُ فِيْ غَيٰبَتِ الْجُبِّ يَلْتَقِطْهُ بَعْضُ السَّيَّارَةِ اِنْ كُنْتُمْ فٰعِلِيْنَ

qāla qā'ilum minhum lā taqtulū yūsufa wa alqūhu fī gayābatil-jubbi yaltaqiṭhu ba‘ḍus-sayyārati in kuntum fā‘ilīn(a).

ئۇلارنىڭ بىرى: «يۈسۈفنى ئۆلتۈرمەڭلار، ئۇنى قۇدۇقنىڭ ئاستىغا تاشلاڭلار، ئەگەر خالىساڭلار ئۇنى بىر قىسىم سەپەرداشلار ئېلىپ كەتسۇن» دېدى.

قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مَا لَكَ لَا تَأْمَنَّ۫ا عَلٰى يُوْسُفَ وَاِنَّا لَهٗ لَنٰصِحُوْنَ

qālū yā abānā mā laka lā ta'mannā ‘alā yūsufa wa innā lahū lanāṣiḥūn(a).

ئۇلار ئېيتتى: «ئى ئاتىمىز! نېمىشقا يۇسۇف توغرىسىدا بىزگە ئىشەنمەيسەن؟ بىز ھەقىقەتەن ئۇنىڭغا ياخشىلىق قىلىشنى ئۈمىد قىلىمىز».

اَرْسِلْهُ مَعَنَا غَدًا يَّرْتَعْ وَيَلْعَبْ وَاِنَّا لَهٗ لَحٰفِظُوْنَ

arsilhu ma‘anā gaday yarta‘ wa yal‘ab wa innā lahū laḥāfiẓūn(a).

ئەتە ئەتىگەندە ئۇنى بىز بىلەن بىللە قويۇۋېتىڭ، شۇنداق قىلسا ئۇ خۇشال-خۇرام ئوينىسۇن، بىز چوقۇم ئۇنىڭغا قاراپ تۇرىمىز.

قَالَ اِنِّيْ لَيَحْزُنُنِيْٓ اَنْ تَذْهَبُوْا بِهٖ وَاَخَافُ اَنْ يَّأْكُلَهُ الذِّئْبُ وَاَنْتُمْ عَنْهُ غٰفِلُوْنَ

qāla innī layaḥzununī an tażhabū bihī wa akhāfu ay ya'kulahuż-żi'bu wa antum ‘anhu gāfilūn(a).

ئۇ (يەئقۇب) ئېيتتى: «سىلەرنىڭ ئۇنىڭ بىلەن بىللە كېتىشىڭلار ماڭا ھەقىقەتەن قايغۇلۇق ئىش، سىلەرنىڭ ئۇنىڭدىن غاپىل بولۇپ تۇرغان ۋاقتىڭلاردا ئۇنى بۆرىلەر يەپ كېتىشىدىن قورقىمەن».

قَالُوْا لَىِٕنْ اَكَلَهُ الذِّئْبُ وَنَحْنُ عُصْبَةٌ اِنَّآ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ

qālū la'in akalahuż-żi'bu wa naḥnu ‘uṣbatun innā iżal lakhāsirūn(a).

ھەقىقەتەن ئۇلار: «ئەگەر ئۇنى بۆرە يەۋەتسە، بىز (كۈچلۈك) بىر گۇرۇپپىدىن بولساقمۇ، ئەلۋەتتە زىيان تارتقۇچىلار بىزمىز» دېدى.

فَلَمَّا ذَهَبُوْا بِهٖ وَاَجْمَعُوْٓا اَنْ يَّجْعَلُوْهُ فِيْ غَيٰبَتِ الْجُبِّۚ وَاَوْحَيْنَآ اِلَيْهِ لَتُنَبِّئَنَّهُمْ بِاَمْرِهِمْ هٰذَا وَهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

falammā żahabū bihī wa ajma‘ū ay yaj‘alūhu fī gayābatil-jubb(i), wa auḥainā ilaihi latunabbi'annahum bi'amrihim hāżā wa hum lā yasy‘urūn(a).

ئۇلار ئۇنى ئېلىپ قۇدۇقنىڭ تېگىگە تاشلاشقا كېلىشكەندە، بىز ئۇنىڭغا: «سەن ئۇلارغا بۇ ئىشنى چوقۇم ئېيتىپ بېرىسەن، ھالبۇكى ئۇلار بۇنى بىلمەيدۇ» دەپ ۋەھىي قىلدۇق.

وَجَاۤءُوْٓ اَبَاهُمْ عِشَاۤءً يَّبْكُوْنَۗ

wa jā'ū abāhum ‘isyā'ay yabkūn(a).

ئاندىن ئۇلار كەچتە ئاتىسىنىڭ يېنىغا يىغلاپ كەلدى.

قَالُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّا ذَهَبْنَا نَسْتَبِقُ وَتَرَكْنَا يُوْسُفَ عِنْدَ مَتَاعِنَا فَاَكَلَهُ الذِّئْبُۚ وَمَآ اَنْتَ بِمُؤْمِنٍ لَّنَا وَلَوْ كُنَّا صٰدِقِيْنَ

qālū yā abānā innā żahabnā nastabiqu wa taraknā yūsufa ‘inda matā‘inā fa akalahuż-żi'b(u), wa mā anta bimu'minil lanā wa lau kunnā ṣādiqīn(a).

ئۇلار: «ئى ئاتىمىز! بىز يۇسۇفنى نەرسىلىرىمىزنىڭ يېنىغا قويۇپ يۈگۈرۈشكە چىققان ئىدۇق، ئاندىن ئۇنى بۆرىلەر يەپ كەتتى. راست گەپ قىلساقمۇ، سىلەر بىزگە ئىشەنمەيسىلەر» دېدى.

وَجَاۤءُوْ عَلٰى قَمِيْصِهٖ بِدَمٍ كَذِبٍۗ قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ اَنْفُسُكُمْ اَمْرًاۗ فَصَبْرٌ جَمِيْلٌ ۗوَاللّٰهُ الْمُسْتَعَانُ عَلٰى مَا تَصِفُوْنَ

wa jā'ū ‘alā qamīṣihī bidamin każib(in), qāla bal sawwalat lakum anfusukum amrā(n), fa ṣabrun jamīl(un), wallāhul musta‘ānu ‘alā mā taṣifūn(a).

ئۇلار ئۇنىڭ يالغان قان بىلەن بويالغان كىيىمىنى كۆتۈرۈپ كەلدى. ئۇ (يەئقۇب): «ھەقىقەتەن، سىلەر ئۆز ئىشلىرىڭلاردىكى يامانلىقنى ياخشىلىق دەپ قارايسىلەر، شۇڭا (مەن ئۈچۈن) پەقەت سەۋر قىلىش ئەڭ ياخشى. سىلەر ئېيتقان سۆزلەرگە قارشى پەقەت ئاللاھتىن ياردەم تىلەڭلار» دېدى.

وَجَاۤءَتْ سَيَّارَةٌ فَاَرْسَلُوْا وَارِدَهُمْ فَاَدْلٰى دَلْوَهٗ ۗقَالَ يٰبُشْرٰى هٰذَا غُلٰمٌ ۗوَاَسَرُّوْهُ بِضَاعَةً ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ ۢبِمَا يَعْمَلُوْنَ

wa jā'at sayyāratun fa arsalū wāridahum fa adlā dalwah(ū), qāla yā busyrā hāżā gulām(un), wa asarrūhu biḍā‘ah(tan), wallāhu ‘alīmum bimā ya‘malūn(a).

بىر توپ سەپەرداشلار كېلىپ، سۇ ئېلىپ كېلىش ئۈچۈن ئادەم ئەۋەتتى. ئاندىن ئۇ چېلەكنى چۈشۈردى. ئۇ: «ۋاي، بۇ بىر ياش يىگىت!» دېدى. ئاندىن ئۇلار ئۇنى تاۋار سۈپىتىدە يوشۇرۇپ قويدى. ئاللاھ ئۇلارنىڭ نېمە قىلىۋاتقانلىقىنى تولۇق بىلىدۇ.

وَشَرَوْهُ بِثَمَنٍۢ بَخْسٍ دَرَاهِمَ مَعْدُوْدَةٍ ۚوَكَانُوْا فِيْهِ مِنَ الزّٰهِدِيْنَ ࣖ

wa syarauhu biṡamanim bakhsin darāhima ma‘dūdah(tin), wa kānū fīhi minaz-zāhidīn(a).

ئۇلار يۇسۇفنى (يەنى يۈسۈپنى) ئەرزان باھادا، يەنى بىر قانچە دىرھەمگە ساتتى، چۈنكى ئۇلار ئۇنىڭغا قىزىقمايتتى.

وَقَالَ الَّذِى اشْتَرٰىهُ مِنْ مِّصْرَ لِامْرَاَتِهٖٓ اَكْرِمِيْ مَثْوٰىهُ عَسٰىٓ اَنْ يَّنْفَعَنَآ اَوْ نَتَّخِذَهٗ وَلَدًا ۗوَكَذٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوْسُفَ فِى الْاَرْضِۖ وَلِنُعَلِّمَهٗ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِۗ وَاللّٰهُ غَالِبٌ عَلٰٓى اَمْرِهٖ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

wa qālal-lażisytarāhu mim miṣra limra'atihī akrimī maṡwāhu ‘asā ay yanfa‘anā au nattakhiżahū waladā(n), wa każālika makkannā liyūsufa fil-arḍ(i), wa linu‘allimahū min ta'wīlil-aḥādīṡ(i), wallāhu gālibun ‘alā amrihī wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

ئۇنى سېتىۋالغان مىسىرلىق ئايالىغا: «ئۇنى ياخشى جايغا قوي، بەلكىم ئۇ بىزگە پايدىلىق بولۇپ قالار ياكى بىز ئۇنى ئوغۇل قىلىۋالىمىز» دېدى. شۇڭا بىز يۇسۇفنى (مىسىر زېمىنىدا) ياخشى ئورۇنغا قويدۇق، ئۇنىڭغا چۈشلەرنىڭ تەبىرىنى ئۆگىتىشىمىز ئۈچۈن. ئاللاھ ئۆز ئىشىغا قادىر، لېكىن كىشىلەرنىڭ كۆپچىلىكى بۇنى چۈشەنمەيدۇ.

وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهٗٓ اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًا ۗوَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ

wa lammā balaga asyuddahū ātaināhu ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa każālika najzil-muḥsinīn(a).

ئۇ چوڭ بولغاندا، بىز ئۇنىڭغا كۈچ-قۇۋۋەت ۋە ئىلىم بەردۇق. بىز ياخشى ئىش قىلغۇچىلارنى مۇشۇنداق مۇكاپاتلايمىز.

وَرَاوَدَتْهُ الَّتِيْ هُوَ فِيْ بَيْتِهَا عَنْ نَّفْسِهٖ وَغَلَّقَتِ الْاَبْوَابَ وَقَالَتْ هَيْتَ لَكَ ۗقَالَ مَعَاذَ اللّٰهِ اِنَّهٗ رَبِّيْٓ اَحْسَنَ مَثْوَايَۗ اِنَّهٗ لَا يُفْلِحُ الظّٰلِمُوْنَ

wa rāwadathul-latī huwa fī baitihā ‘an nafsihī wa gallaqatil-abwāba wa qālat haita lak(a), qāla ma‘āżallāhi innahū rabbī aḥsana maṡwāy(a), innahū lā yuflihuẓ-ẓālimūn(a).

(يۈسۈف) ئۆيىدىكى ئايال ئۇنى قىزىقتۇردى. ئۇ ئىشىكلەرنى تاقىۋېتىپ: «ماڭا يېقىن كەل» دېدى. يۇسۈف: «ئاللاھقا سېغىنىپ پاناھ تىلەيمەن، خوجايىنىم ماڭا ياخشى مۇئامىلە قىلدى» دېدى. زالىم ئادەم ھەقىقەتەن بەختكە ئېرىشەلمەيدۇ.

وَلَقَدْ هَمَّتْ بِهٖۙ وَهَمَّ بِهَا ۚ لَوْلَآ اَنْ رَّاٰ بُرْهَانَ رَبِّهٖۗ كَذٰلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوْۤءَ وَالْفَحْشَاۤءَۗ اِنَّهٗ مِنْ عِبَادِنَا الْمُخْلَصِيْنَ

wa laqad hammat bihī wa hamma bihā lau lā ar ra'ā burhāna rabbih(ī), każālika linaṣrifa ‘anhus-sū'a wal-faḥsyā'(a), innahū min ‘ibādinal-mukhlaṣīn(a).

ھەقىقەتەن، ئايال ئۇنى (يۈسۈفنى) ياقتۇرغان ئىدى. ئەگەر ئۇ پەرۋەردىگارىدىن بىرەر مۆجىزە كۆرمىسە، يۇسۈفمۇ ئۇنىڭغا ئۈمىد باغلىغان ئىدى. شۇڭا بىز ئۇنىڭدىن يامانلىق ۋە رەزىللىكنى يىراقلاشتۇردۇق. ئۇ ھەقىقەتەن بىزنىڭ تاللانغان بەندىلىرىمىزدىندۇر.

وَاسْتَبَقَا الْبَابَ وَقَدَّتْ قَمِيْصَهٗ مِنْ دُبُرٍ وَّاَلْفَيَا سَيِّدَهَا لَدَا الْبَابِۗ قَالَتْ مَا جَزَاۤءُ مَنْ اَرَادَ بِاَهْلِكَ سُوْۤءًا اِلَّآ اَنْ يُّسْجَنَ اَوْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wastabaqal-bāba wa qaddat qamīṣahū min duburiw wa alfayā sayyidahā ladal-bāb(i), qālat mā jazā'u man arāda bi'ahlika sū'an illā ay yusjana au ‘ażābun alīm(un).

ئۇلار ئىككىسى ئىشىككە قاراپ يۈگۈردى. ئايال (يۈسۈفنىڭ) كۆڭلىكىنى ئارقىسىدىن تارتىپ يىرتىۋەتتى. ئىككىسى ئىشىك ئالدىدا (يەنى يۈسۈفنىڭ) ئېرىنى تاپتى. ئۇ (ئايال): «سېنىڭ ئايالىڭغا يامانلىق قىلماقچى بولغان ئادەمنىڭ جازاسى پەقەت قاماققا ئېلىنىش ياكى قاتتىق ئازاب بىلەن ئازابلىنىشتىن باشقا نېمە؟» دېدى.

قَالَ هِيَ رَاوَدَتْنِيْ عَنْ نَّفْسِيْ وَشَهِدَ شَاهِدٌ مِّنْ اَهْلِهَاۚ اِنْ كَانَ قَمِيْصُهٗ قُدَّ مِنْ قُبُلٍ فَصَدَقَتْ وَهُوَ مِنَ الْكٰذِبِيْنَ

qāla hiya rāwadatnī ‘an nafsī wa syahida syāhidum min ahlihā, in kāna qamīṣuhū qudda min qubulin fa ṣadaqat wa huwa minal-kāżibīn(a).

ئۇ (يۈسۈف): «مېنى ئازدۇرغان ۋە ئازدۇرغان ئادەم ئۇ» دېدى. ئايالنىڭ ئائىلىسىدىكى بىر گۇۋاھچى: «ئەگەر ئۇنىڭ كىيىمى ئالدى تەرەپتىن يىرتىلغان بولسا، ئۇ ئايال راست سۆزلەۋاتىدۇ، ئۇ (يۈسۈف) يالغانچىلاردىندۇر» دېدى.

وَاِنْ كَانَ قَمِيْصُهٗ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ فَكَذَبَتْ وَهُوَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

wa in kāna qamīṣuhū qudda min duburin fa każabat wa huwa minaṣ-ṣādiqīn(a).

ئەگەر ئۇنىڭ كۆڭلىكى ئارقا تەرىپىدىن يىرتىلغان بولسا، ئۇ ئايال يالغان سۆزلەيدۇ، ئۇ (يۇسۇف) راستچىللاردىندۇر».

فَلَمَّا رَاٰ قَمِيْصَهٗ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ قَالَ اِنَّهٗ مِنْ كَيْدِكُنَّ ۗاِنَّ كَيْدَكُنَّ عَظِيْمٌ

falammā ra'ā qamīṣahū qudda min duburin qāla innahū min kaidikunn(a), inna kaidakunna ‘aẓīm(un).

(ئايالنىڭ ئېرى) ئۆزىنىڭ (يۈسۈفنىڭ) كىيىمىنىڭ ئارقىسىدىن يىرتىلغانلىقىنى كۆرۈپ: «ھەقىقەتەن بۇ سېنىڭ ھىيلەڭ. سېنىڭ ھىيلەڭ ھەقىقەتەن چوڭ ئىكەن» دېدى.

يُوْسُفُ اَعْرِضْ عَنْ هٰذَا وَاسْتَغْفِرِيْ لِذَنْۢبِكِۖ اِنَّكِ كُنْتِ مِنَ الْخٰطِـِٕيْنَ ࣖ

yūsufu a‘riḍ ‘an hāżā wastagfirī liżambik(i), innaki kunti minal-khāṭi'īn(a).

ئى يۈسۈپ! بۇنى ئۇنتۇپ كەت، (ئايالىم) گۇناھلىرىڭ ئۈچۈن كەچۈرۈم تىلىگىن، چۈنكى سەن گۇناھكار قەۋمدىنسەن».

۞ وَقَالَ نِسْوَةٌ فِى الْمَدِيْنَةِ امْرَاَتُ الْعَزِيْزِ تُرَاوِدُ فَتٰىهَا عَنْ نَّفْسِهٖۚ قَدْ شَغَفَهَا حُبًّاۗ اِنَّا لَنَرٰىهَا فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

wa qāla niswatun fil-madīnatimra'atul-‘azīzi turāwidu fatāhā ‘an nafsih(ī), qad syagafahā ḥubbā(n), innā lanarāhā fī ḍalālim mubīn(in).

شەھەردىكى ئاياللار: «ئەزىزنىڭ ئايالى خىزمەتچىسىنى ئازدۇرۇپ، ئۇنى بويسۇندۇرۇشقا مەجبۇرلايدۇ. خىزمەتچىسى ئۇنى ھەقىقەتەن مۇھەببەت بىلەن مەست قىلىدۇ. بىز ئۇنىڭ روشەن ئازغۇنلۇقتا ئىكەنلىكىنى كۆرۈۋاتىمىز» دېدى.

فَلَمَّا سَمِعَتْ بِمَكْرِهِنَّ اَرْسَلَتْ اِلَيْهِنَّ وَاَعْتَدَتْ لَهُنَّ مُتَّكَـاً وَّاٰتَتْ كُلَّ وَاحِدَةٍ مِّنْهُنَّ سِكِّيْنًا وَّقَالَتِ اخْرُجْ عَلَيْهِنَّ ۚ فَلَمَّا رَاَيْنَهٗٓ اَكْبَرْنَهٗ وَقَطَّعْنَ اَيْدِيَهُنَّۖ وَقُلْنَ حَاشَ لِلّٰهِ مَا هٰذَا بَشَرًاۗ اِنْ هٰذَآ اِلَّا مَلَكٌ كَرِيْمٌ

falammā sami‘at bimakrihinna arsalat ilaihinna wa a‘tadat lahunna muttaka'aw wa ātat kulla wāḥidim minhunna sikkīnaw wa qālatikhruj ‘alaihinn(a), falammā ra'ainahū akbarnahū wa qaṭṭa‘na aidiyahunn(a), wa qulna ḥāsya lillāhi mā hāżā illā basyarā(n), in hāżā illā malakun karīm(un).

ئايال ئۇلارنىڭ ھاقارەتلىرىنى ئاڭلاپ، ئاياللارنى چاقىرىپ، ئۇلارغا ئورۇن تەييارلىدى. ھەر بىرى بىر پىچاق بەردى. ئاندىن (يۈسۈفكە): «ئۇلارنىڭ ئالدىغا چىق» دېدى. ئاياللار ئۇنى كۆرۈپ ھەيران قالدى ۋە (بىلمەي) قوللىرىنى يارىلاندۇردى. «ئى ئاللاھ! بۇ ئىنسان ئەمەس. بۇ ھەقىقەتەن ئالىيجاناب پەرىشتە» دېدى.

قَالَتْ فَذٰلِكُنَّ الَّذِيْ لُمْتُنَّنِيْ فِيْهِ ۗوَلَقَدْ رَاوَدْتُّهٗ عَنْ نَّفْسِهٖ فَاسْتَعْصَمَ ۗوَلَىِٕنْ لَّمْ يَفْعَلْ مَآ اٰمُرُهٗ لَيُسْجَنَنَّ وَلَيَكُوْنًا مِّنَ الصّٰغِرِيْنَ

qālat fa żālikunnal-lażī lumtunnanī fīh(i), wa laqad rāwattuhū ‘an nafsihī fasta‘ṣam(a), wa la'il lam yaf‘al mā āmuruhū layusjananna wa layakūnam minaṣ-ṣāgirīn(a).

ئۇ (ئەزىزنىڭ ئايالى): «مەن ئۇنىڭغا قىزىقىپ قالغانلىقىم ئۈچۈن مېنى ئەيىبلىشىڭگە سەۋەب بولغان ئادەم شۇ. مەن ئۇنى بويسۇندۇرۇشقا قىزىقتۇردۇم، ئەمما ئۇ رەت قىلدى. ئەگەر ئۇ مېنىڭ بۇيرۇقۇمنى قىلمىسا، چوقۇم زىندانغا تاشلىنىدۇ ۋە خار ئادەم بولۇپ قالىدۇ» دېدى.

قَالَ رَبِّ السِّجْنُ اَحَبُّ اِلَيَّ مِمَّا يَدْعُوْنَنِيْٓ اِلَيْهِ ۚوَاِلَّا تَصْرِفْ عَنِّيْ كَيْدَهُنَّ اَصْبُ اِلَيْهِنَّ وَاَكُنْ مِّنَ الْجٰهِلِيْنَ

qāla rabbis-sijnu aḥabbu ilayya mimmā yad‘ūnanī ilaih(i), wa illā taṣrif ‘annī kaidahunna aṣbu ilaihinna wa akum minal-jāhilīn(a).

يۇسۇف ئېيتتى: «ئى پەرۋەردىگارىم! مەن ئۇلارنىڭ چاقىرىقىنى ئورۇنداشتىن كۆرە زىنداننى ئەۋزەل كۆرىمەن. ئەگەر مېنى ئۇلارنىڭ ئالدامچىلىقىدىن ساقلىمىغان بولساڭ، مەن (ئۇلارنىڭ ئارزۇسىنى ئەمەلگە ئاشۇرۇشقا) مايىل بولاتتىم ۋە ئەلۋەتتە ئەخمەقلەردىن بولۇپ قالغان بولاتتىم».

فَاسْتَجَابَ لَهٗ رَبُّهٗ فَصَرَفَ عَنْهُ كَيْدَهُنَّ ۗاِنَّهٗ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

fastajāba lahū rabbuhū fa ṣarafa ‘anhu kaidahunn(a), innahū huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

شۇڭا ئاللاھ يۈسۈپنىڭ دۇئاسىنى قوبۇل قىلدى ۋە يۈسۈپنى ئۇلارنىڭ ئالدامچىلىقىدىن قۇتقۇزدى. ئۇ ھەممىنى ئاڭلىغۇچى ۋە ھەممىنى بىلگۈچىدۇر.

ثُمَّ بَدَا لَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا رَاَوُا الْاٰيٰتِ لَيَسْجُنُنَّهٗ حَتّٰى حِيْنٍ ࣖ

Ṡumma badā lahum mim ba‘di mā ra'awul-āyāti layasjununnahū ḥattā ḥīn(in).

ئاندىن (يۈسۈفنىڭ راستچىللىقىنىڭ) ئالامەتلىرىنى كۆرگەندىن كېيىن، ئۇلار ئۇنى بەلگىلىك بىر مۇددەت قاماققا ئېلىشنى قارار قىلدى.

وَدَخَلَ مَعَهُ السِّجْنَ فَتَيٰنِ ۗقَالَ اَحَدُهُمَآ اِنِّيْٓ اَرٰىنِيْٓ اَعْصِرُ خَمْرًا ۚوَقَالَ الْاٰخَرُ اِنِّيْٓ اَرٰىنِيْٓ اَحْمِلُ فَوْقَ رَأْسِيْ خُبْزًا تَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْهُ ۗنَبِّئْنَا بِتَأْوِيْلِهٖ ۚاِنَّا نَرٰىكَ مِنَ الْمُحْسِنِيْنَ

wa dakhala ma‘ahus-sijna fatayān(i), qāla aḥaduhumā innī arānī a‘ṣiru khamrā(n), wa qālal-ākharu innī arānī aḥmilu fauqa ra'sī khubzan ta'kuluṭ-ṭairu minh(u), nabbi'nā bita'wīlih(ī), innā narāka minal-muḥsinīn(a).

ئۇنىڭ بىلەن ئىككى يىگىت زىندانغا كىردى. ئۇلارنىڭ بىرى: «مەن ھەقىقەتەن چۈشۈمدە ئۈزۈم سىقىۋاتقان ئىدىم»، يەنە بىرى: «مەن چۈشۈمدە بېشىمدا نان كۆتۈرۈپ يۈرۈۋاتاتتىم، ناننىڭ بىر قىسمىنى قۇشلار يەۋاتاتتى»، دېدى. بىزگە تەكۋىل ئېيتىڭ. ھەقىقەتەن بىز سېنى ياخشى ئىش قىلغۇچىلاردىن دەپ قارايمىز.

قَالَ لَا يَأْتِيْكُمَا طَعَامٌ تُرْزَقٰنِهٖٓ اِلَّا نَبَّأْتُكُمَا بِتَأْوِيْلِهٖ قَبْلَ اَنْ يَّأْتِيَكُمَا ۗذٰلِكُمَا مِمَّا عَلَّمَنِيْ رَبِّيْۗ اِنِّيْ تَرَكْتُ مِلَّةَ قَوْمٍ لَّا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ هُمْ كٰفِرُوْنَۙ

qāla lā ya'tīkumā ṭa‘āmun turzaqānihī illā nabba'tukumā bita'wīlihī qabla ay ya'tiyakumā, żālikumā mimmā ‘allamanī rabbī, innī taraktu millata qaumil lā yu'minūna billāhi wa hum bil-ākhirati hum kāfirūn(a).

ئۇ (يۈسۈف) ئېيتتى: «سىلەر ئىككىڭلارغا قانداق يېمەكلىك بېرىلسە، مەن (تاماق) سىلەرگە يېتىشتىن بۇرۇن تەكۋىلنى چۈشەندۈرۈپ بېرەلىدىم. بۇ ماڭا ئاللاھ ئۆگەتكەن نەرسىلەرنىڭ بىر قىسمى. ئەمەلىيەتتە، مەن ئاللاھقا ئىشەنمەيدىغانلارنىڭ دىنىنى تاشلىۋەتتىم، ئۇلار ئاخىرەتكە ئىشەنمەيدۇ.»

وَاتَّبَعْتُ مِلَّةَ اٰبَاۤءِيْٓ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَۗ مَا كَانَ لَنَآ اَنْ نُّشْرِكَ بِاللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ ذٰلِكَ مِنْ فَضْلِ اللّٰهِ عَلَيْنَا وَعَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ

wattaba‘tu millata ābā'ī ibrāhīma wa isḥāqa wa ya‘qūb(a), mā kāna lanā an nusyrika billāhi min syai'(in), żālika min faḍlillāhi ‘alainā wa ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).

مەن ئاتا-بوۋىلىرىم ئىبراھىم، ئىسھاق ۋە يەئقۇبنىڭ دىنىغا ئەگىشىمەن. بىزگە (پەيغەمبەرلەرگە) ئاللاھقا ھېچ نەرسىنى شېرىك كەلتۈرۈش لايىق ئەمەس. بۇ ئاللاھنىڭ بىزگە ۋە ئىنسانلارغا قىلغان پەزلىدىندۇر، لېكىن ئىنسانلارنىڭ كۆپچىلىكى شۈكۈر قىلمايدۇ.

يٰصَاحِبَيِ السِّجْنِ ءَاَرْبَابٌ مُّتَفَرِّقُوْنَ خَيْرٌ اَمِ اللّٰهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُۗ

yā ṣāḥibayis-sijni a'arbābum mutafarriqūna khairun amillāhul-wāḥidul-qahhār(u).

ئەي ئىككى تۈرمە مەھبۇسى! قايسىسى ياخشى، ھەر خىل ئىلاھلارمۇ ياكى ھەممىگە قادىر، ھەممىگە قادىر خۇدامۇ؟

مَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖٓ اِلَّآ اَسْمَاۤءً سَمَّيْتُمُوْهَآ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ مَّآ اَنْزَلَ اللّٰهُ بِهَا مِنْ سُلْطٰنٍۗ اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلّٰهِ ۗاَمَرَ اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّآ اِيَّاهُ ۗذٰلِكَ الدِّيْنُ الْقَيِّمُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

mā ta‘budūna min dūnihī illā asmā'an sammaitumūhā antum wa ābā'ukum mā anzalallāhu bihā min sulṭān(in), inil-ḥukmu illā lillāh(i), amara allā ta‘budū illā iyyāh(u), żālikad-dīnul-qayyimu wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

سىلەر ئۇنىڭدىن باشقا ئىبادەت قىلىۋاتقان نەرسىلەر پەقەت ئۆزۈڭلار ۋە ئاتا-بوۋىلىرىڭلار ئويدۇرۇپ چىقارغان ئىسىملاردۇر. ئاللاھ ئۇلار توغرىسىدا ھېچقانداق دەلىل چۈشۈرمىدى. ھۆكۈم پەقەت ئاللاھقا خاستۇر. ئۇ سىلەرنىڭ پەقەت ئۆزىگىلا ئىبادەت قىلىشىڭلارغا بۇيرۇدى. بۇ توغرا دىن، لېكىن كىشىلەرنىڭ كۆپچىلىكى بۇنى بىلمەيدۇ.

يٰصَاحِبَيِ السِّجْنِ اَمَّآ اَحَدُكُمَا فَيَسْقِيْ رَبَّهٗ خَمْرًا ۗوَاَمَّا الْاٰخَرُ فَيُصْلَبُ فَتَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْ رَّأْسِهٖ ۗ قُضِيَ الْاَمْرُ الَّذِيْ فِيْهِ تَسْتَفْتِيٰنِۗ

yā ṣāḥibayis-sijni ammā aḥadukumā fa yasqī rabbahū khamrā(n), wa ammal-ākharu fa yuṣlabu fa ta'kuluṭ-ṭairu mir ra'sih(ī), quḍiyal-amrul-lażī fīhi tastaftiyān(i).

ئى زىنداندىكى ئىككى مەھبۇس، سىلەرنىڭ بىرىڭلار خوجايىنىغا ھاراق بېرىشكە مەسئۇل بولىدۇ، يەنە بىرى بولسا خاچقا مىخلىنىدۇ، قۇشلار ئۇنىڭ بېشىنىڭ بىر قىسمىنى يەيدۇ. سىلەر مەندىن سورىغان ئىش جاۋابقا ئېرىشتى.

وَقَالَ لِلَّذِيْ ظَنَّ اَنَّهٗ نَاجٍ مِّنْهُمَا اذْكُرْنِيْ عِنْدَ رَبِّكَۖ فَاَنْسٰىهُ الشَّيْطٰنُ ذِكْرَ رَبِّهٖ فَلَبِثَ فِى السِّجْنِ بِضْعَ سِنِيْنَ ࣖ

wa qāla lil-lażī ẓanna annahū nājim minhumażkurnī ‘inda rabbik(a), fa ansāhusy-syaiṭānu żikra rabbihī fa labiṡa fis-sijni biḍ‘a sinīn(a).

ئۇ ئىككىسىنىڭ ئارىسىدا بىخەتەر بولىدىغانلىقىنى بىلىدىغان ئادەمگە: «مېنىڭ ئەھۋالىمنى خوجايىنىڭغا چۈشەندۈرۈپ بەر» دېدى. شەيتان ئۇنىڭغا خوجايىنىغا (يۈسۈپنىڭ ئەھۋالىنى) چۈشەندۈرۈشنى ئۇنتۇلدۇردى. بۇ سەۋەبتىن ئۇ (يۈسۈپ) بىر قانچە يىل زىنداندا ياتتى.

وَقَالَ الْمَلِكُ اِنِّيْٓ اَرٰى سَبْعَ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعَ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۗ يٰٓاَيُّهَا الْمَلَاُ اَفْتُوْنِيْ فِيْ رُءْيَايَ اِنْ كُنْتُمْ لِلرُّءْيَا تَعْبُرُوْنَ

wa qālal-maliku innī arā sab‘a baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘a sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), yā ayyuhal-mala'u aftūnī fī ru'yāya in kuntum lir-ru'yā ta‘burūn(a).

پادىشاھ (قەۋمىنىڭ باشلىقلىرىغا): «مەن ھەقىقەتەن چۈشۈمدە يەتتە سېمىز كالىنى يەتتە ئورۇق كالىنىڭ يەۋاتقانلىقىنى كۆردۈم. يەتتە ساغلىق (بۇغداي) يېشىل، قالغانلىرى (يەتتە ساغلىق) قۇرۇق ئىدى. ئى داڭلىق كىشىلەر! ئەگەر چۈشلەرنى تەبىر بېرەلىسەڭلار، ماڭا چۈشۈمنىڭ تەبىرىنى چۈشەندۈرۈپ بېرىڭلار» دېدى.

قَالُوْٓا اَضْغَاثُ اَحْلَامٍ ۚوَمَا نَحْنُ بِتَأْوِيْلِ الْاَحْلَامِ بِعٰلِمِيْنَ

qālū aḍgāṡu aḥlām(in), wa mā naḥnu bita'wīlil-aḥlāmi bi‘ālimīn(a).

ئۇلار: «(بۇلار) قۇرۇق چۈشلەر، بىز ئۇلارنى تەبىرلىيەلمەيمىز» دەپ جاۋاب بەردى.

وَقَالَ الَّذِيْ نَجَا مِنْهُمَا وَادَّكَرَ بَعْدَ اُمَّةٍ اَنَا۠ اُنَبِّئُكُمْ بِتَأْوِيْلِهٖ فَاَرْسِلُوْنِ

wa qālal-lażī najā minhumā waddakara ba‘da ummatin ana unabbi'ukum bita'wīlihī fa arsilūn(i).

ئۇ ئىككىسىنىڭ ئارىسىدا قالغان ئادەم بىر مەزگىلدىن كېيىن (يۈسۈفكە) ئېسىگە ئېلىپ: «مەن ساڭا چۈش تەبىرىنى بېرىدىغان (ئۇستا) بىر ئادەمنى ئېيتىپ بېرەي، مېنى (ئۇنىڭغا) ئەۋەت» دېدى.

يُوْسُفُ اَيُّهَا الصِّدِّيْقُ اَفْتِنَا فِيْ سَبْعِ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعِ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۙ لَّعَلِّيْٓ اَرْجِعُ اِلَى النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَعْلَمُوْنَ

yūsufu ayyuhaṣ-ṣiddīqu aftinā fī sab‘i baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘i sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), la‘allī arji‘u ilan-nāsi la‘allahum ya‘lamūn(a).

«يۈسۈف، ئەي ئىشەنچلىك ئادەم! بىزگە (چۈشنىڭ تەبىرىنى) يەتتە ئورۇق (ئۇششاق) كالا يەۋەتكەن يەتتە سېمىز كالا، يەتتە يېشىل (بۇغداي) ساپا ۋە قالغان قۇرۇق (يەتتە ساپا) ھەققىدە چۈشەندۈرۈپ بەرگىن، مەن ئۇ قەۋمنىڭ يېنىغا قايتىپ باراي، ئۇلارمۇ بىلىدۇ».

قَالَ تَزْرَعُوْنَ سَبْعَ سِنِيْنَ دَاَبًاۚ فَمَا حَصَدْتُّمْ فَذَرُوْهُ فِيْ سُنْۢبُلِهٖٓ اِلَّا قَلِيْلًا مِّمَّا تَأْكُلُوْنَ

qāla tazra‘ūna sab‘a sinīna da'abā(n), famā ḥaṣattum fa żarūhu fī sumbulihī illā qalīlam mimmā ta'kulūn(a).

ئۇ (يۈسۈف) ئېيتتى: «سىلەر ھەمىشەكىدەك يەتتە يىل تېرىيسىلەر، ئاندىن يىغقان نەرسىلىرىڭلارنى ئۇنىڭ ساپىدا قالدۇرۇپ قويۇڭلار، پەقەت ئازراق يېيىسىلەر».

ثُمَّ يَأْتِيْ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ سَبْعٌ شِدَادٌ يَّأْكُلْنَ مَا قَدَّمْتُمْ لَهُنَّ اِلَّا قَلِيْلًا مِّمَّا تُحْصِنُوْنَ

Ṡumma ya'tī mim ba‘di żālika sab‘un syidāduy ya'kulna mā qaddamtum lahunna illā qalīlam mimmā tuḥṣinūn(a).

ئاندىن ئۇنىڭدىن كېيىن يەتتە يىل (قاتتىق ئازاب) كېلىدۇ، بۇ يىللار سىلەرنىڭ ئۇلار ئۈچۈن توپلىغان نەرسىلىرىڭلارنى يەپ كېتىدۇ، پەقەت ئازغىنا توپلىغان نەرسىلىرىڭلارنىلا يوقىتىدۇ.

ثُمَّ يَأْتِيْ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ عَامٌ فِيْهِ يُغَاثُ النَّاسُ وَفِيْهِ يَعْصِرُوْنَ ࣖ

Ṡumma ya'tī mim ba‘di żālika ‘āmun fīhi yugāṡun-nāsu wa fīhi ya‘ṣirūn(a).

ئۇنىڭدىن كېيىن بىر يىل كېلىدۇ، بۇ يىل كىشىلەرگە (يېتەرلىك مىقداردا) يامغۇر ياغدۇرۇلىدۇ ۋە ئۇلار (ئۈزۈم) سىقىلىدۇ».

وَقَالَ الْمَلِكُ ائْتُوْنِيْ بِهٖ ۚفَلَمَّا جَاۤءَهُ الرَّسُوْلُ قَالَ ارْجِعْ اِلٰى رَبِّكَ فَسْـَٔلْهُ مَا بَالُ النِّسْوَةِ الّٰتِيْ قَطَّعْنَ اَيْدِيَهُنَّ ۗاِنَّ رَبِّيْ بِكَيْدِهِنَّ عَلِيْمٌ

wa qālal-maliku'tūnī bih(ī), falammā jā'ahur-rasūlu qālarji‘ ilā rabbika fas'alhu mā bālun-niswatil-lātī qaṭṭa‘na aidiyahunn(a), inna rabbī bikaidihinna ‘alīm(un).

پادىشاھ: «ئۇنى ماڭا ئېلىپ كېلىڭلار» دېدى. ئەلچى ئۇنىڭ يېنىغا كەلگەندە، (يۈسۈف): «خوجايىنىڭنىڭ يېنىغا قايتىپ بېرىپ، ئۇنىڭدىن قولىنى يارىلاندۇرغان ئاياللارنىڭ ئەھۋالىنىڭ نېمە بولغانلىقىنى سوراپ باققىن. پەرۋەردىگارىم ھەقىقەتەن ئۇلارنىڭ ئالدامچىلىقىدىن خەۋەرداردۇر» دېدى.

قَالَ مَا خَطْبُكُنَّ اِذْ رَاوَدْتُّنَّ يُوْسُفَ عَنْ نَّفْسِهٖۗ قُلْنَ حَاشَ لِلّٰهِ مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ مِنْ سُوْۤءٍ ۗقَالَتِ امْرَاَتُ الْعَزِيْزِ الْـٰٔنَ حَصْحَصَ الْحَقُّۖ اَنَا۠ رَاوَدْتُّهٗ عَنْ نَّفْسِهٖ وَاِنَّهٗ لَمِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qāla mā khaṭbukunna iż rāwattunna yūsufa ‘an nafsih(ī), qulna ḥāsya lillāhi mā ‘alimnā ‘alaihi min sū'(in), qālatimra'atul-‘azīzil-āna ḥaṣḥaṣal-ḥaqq(u), ana rāwattuhū ‘an nafsihī wa innahū laminaṣ-ṣādiqīn(a).

پادىشاھ (ئاياللارغا): «يۈسۈفنى بويسۇندۇرۇشقا قىزىقتۇرغاندا قانداق ئىدىڭلار؟» دېدى. ئۇلار: «ئاللاھ پاكتۇر، بىز ئۇنىڭ ھەققىدە ھېچقانداق يامانلىق بىلمەيتتۇق» دېدى. ئەزىزنىڭ ئايالى: «ھازىر ھەقىقەت ئېنىق بولدى، ئۇنى مەن قىزىقتۇردۇم ۋە ئازدۇردۇم، ئۇ ھەقىقەتەن راستچىللاردىن ئىدى» دېدى.

ذٰلِكَ لِيَعْلَمَ اَنِّيْ لَمْ اَخُنْهُ بِالْغَيْبِ وَاَنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِيْ كَيْدَ الْخَاۤىِٕنِيْنَ ۔

Żālika liya‘lama annī lam akhunhu bil-gaibi wa annallāha lā yahdī kaidal-khā'inīn(a).

(يۈسۈف ئېيتتى): «بۇ ئۇنىڭ (ئەزىزنىڭ) مېنىڭ ئۇ يەردە (ئۆيدە) يوق چاغدا ئۇنىڭغا خىيانەت قىلمىغانلىقىمنى ۋە ئاللاھنىڭ خىيانەت قىلغۇچىلارنىڭ ئالدامچىلىقىنى ياقتۇرمايدىغانلىقىنى بىلىشى ئۈچۈندۇر».

۞ وَمَآ اُبَرِّئُ نَفْسِيْۚ اِنَّ النَّفْسَ لَاَمَّارَةٌ ۢ بِالسُّوْۤءِ اِلَّا مَا رَحِمَ رَبِّيْۗ اِنَّ رَبِّيْ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa mā ubarri'u nafsī, innan-nafsa la'ammāratum bis-sū'i illā mā raḥima rabbī, inna rabbī gafūrur raḥīm(un).

مەن ئۆزۈمنى (خاتالىقتىن) خالىي دەپ جاكارلىمايمەن، چۈنكى ئەمەلىيەتتە نەپسى-خاھىش ھەمىشە يامانلىققا ئېلىپ بارىدۇ، پەقەت پەرۋەردىگارىم رەھمەت قىلغان (نەپسى-خاھىشتىن باشقا). ھەقىقەتەن پەرۋەردىگارىم مەغپىرەت قىلغۇچى، رەھىمدىلدۇر.

وَقَالَ الْمَلِكُ ائْتُوْنِيْ بِهٖٓ اَسْتَخْلِصْهُ لِنَفْسِيْۚ فَلَمَّا كَلَّمَهٗ قَالَ اِنَّكَ الْيَوْمَ لَدَيْنَا مَكِيْنٌ اَمِيْنٌ

wa qālal-maliku'tūnī bihī astakhliṣhu linafsī, falammā kallamahū qāla innakal-yauma ladainā makīnun amīn(un).

پادىشاھ: «ئۇنى ماڭا ئېلىپ كېلىڭلار، مەن ئۇنى ئۆزۈمگە يېقىن ئادەم قىلىپ تاللايمەن» دېدى. پادىشاھ ئۇنىڭ بىلەن سۆزلىشىپ بولغاندىن كېيىن، پادىشاھ: «سەن بۈگۈندىن باشلاپ بىزنىڭ ئىچىمىزدە يۇقىرى مەرتىۋىلىك ۋە ئىشەنچلىك ئادەم بولدۇڭ» دېدى.

قَالَ اجْعَلْنِيْ عَلٰى خَزَاۤىِٕنِ الْاَرْضِۚ اِنِّيْ حَفِيْظٌ عَلِيْمٌ

qālaj‘alnī ‘alā khazā'inil-arḍ(i), innī ḥafīẓun ‘alīm(un).

ئۇ (يۈسۈف): «مېنى مىسىر زېمىنىنىڭ خەزىنىچىسى قىلىپ قوي، مەن ھەقىقەتەن بىلىملىك ۋە ماھىر ئادەممەن» دېدى.

وَكَذٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوْسُفَ فِى الْاَرْضِ يَتَبَوَّاُ مِنْهَا حَيْثُ يَشَاۤءُۗ نُصِيْبُ بِرَحْمَتِنَا مَنْ نَّشَاۤءُ وَلَا نُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ

wa każālika makkannā liyūsufa fil-arḍi yatabawwa'u minhā ḥaiṡu yasyā'(u), nuṣību biraḥmatinā man nasyā'u wa lā nuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).

شۇنىڭ بىلەن بىز يۇسۇفقا بۇ زېمىندا (مىسىردا) ئورۇن بەردۇق، ئۇ خالىغان يەردە ئولتۇراتتى. بىز خالىغان ئادەمگە رەھمەت قىلىمىز، ياخشى ئىش قىلغۇچىلارنىڭ ئەجرىنى بىكارغا چىقارمايمىز.

وَلَاَجْرُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَكَانُوْا يَتَّقُوْنَ ࣖ

wa la'ajrul-ākhirati khairul lil-lażīna āmanū wa kānū yattaqūn(a).

شۈبھىسىزكى، ئىمان ئېيتقان ۋە ھەمىشە تەقۋادار بولغانلار ئۈچۈن ئاخىرەتتىكى مۇكاپات تېخىمۇ ياخشىدۇر.

وَجَاۤءَ اِخْوَةُ يُوْسُفَ فَدَخَلُوْا عَلَيْهِ فَعَرَفَهُمْ وَهُمْ لَهٗ مُنْكِرُوْنَ

wa jā'a ikhwatu yūsufa fa dakhalū ‘alaihi fa ‘arafahum wa hum lahū munkirūn(a).

يۇسۇفنىڭ قېرىنداشلىرى (مىسىرغا) كېلىپ (ئۇنىڭ ئۆيىگە) كىردى. يۇسۇف ئۇلارنى تونۇدى، ئۇلار بولسا يۇسۇفنى تونۇمىدى.

وَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ قَالَ ائْتُوْنِيْ بِاَخٍ لَّكُمْ مِّنْ اَبِيْكُمْ ۚ اَلَا تَرَوْنَ اَنِّيْٓ اُوْفِى الْكَيْلَ وَاَنَا۠ خَيْرُ الْمُنْزِلِيْنَ

wa lammā jahhazahum bijahāzihim qāla'tūnī bi'akhil lakum min abīkum, alā tarauna annī ūfil-kaila wa ana khairul-munzilīn(a).

(يۈسۈف) ئۇلارغا تاماق تەييارلىغاندا: «سىلەرنىڭ ئاتاڭلار بىلەن بىر ئاتا قېرىندىشىڭلارنى ماڭا ئېلىپ كېلىڭلار (بۇنىيامىن)، مېنىڭ ئۆلچەمنى تولۇق ئادا قىلغانلىقىمنى ۋە مېھماندارچىلىقنىڭ ئەڭ ياخشىسى ئىكەنلىكىمنى كۆرمىدىڭلارمۇ؟» دېدى.

فَاِنْ لَّمْ تَأْتُوْنِيْ بِهٖ فَلَا كَيْلَ لَكُمْ عِنْدِيْ وَلَا تَقْرَبُوْنِ

fa illam ta'tūnī bihī falā kaila lakum ‘indī wa lā taqrabūn(i).

ئەگەر ئۇنى ماڭا ئېلىپ كەلمىسەڭ، مەندىن باشقا (دان) ئالالمايسەن ۋە ماڭا يېقىنلاشما» دېدى.

قَالُوْا سَنُرَاوِدُ عَنْهُ اَبَاهُ وَاِنَّا لَفٰعِلُوْنَ

qālū sanurāwidu ‘anhu abāhu wa innā lafā‘ilūn(a).

ئۇلار: «بىز ئۇنىڭ ئاتىسىنى (ئۇنى ئېلىپ كېتىشكە) قايىل قىلىمىز ۋە چوقۇم شۇنداق قىلىمىز» دېدى.

وَقَالَ لِفِتْيٰنِهِ اجْعَلُوْا بِضَاعَتَهُمْ فِيْ رِحَالِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَعْرِفُوْنَهَآ اِذَا انْقَلَبُوْٓا اِلٰٓى اَهْلِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

wa qāla lifityānihij‘alū biḍā‘atahum fī riḥālihim la‘allahum ya‘rifūnahā iżanqalabū ilā ahlihim la‘allahum yarji‘ūn(a).

يۇسۇف خىزمەتچىلىرىگە: «ئۇلارنىڭ (ئالماشتۇرۇلغان) ماللىرىنى خالتىلىرىغا سېلىپ قويۇڭلار، شۇنداق قىلساڭلار ئۇلار ئائىلىسىگە قايتىپ كەلگەندە، ئۈمىدۋار ھالدا قايتىپ كېلىدۇ» دېدى.

فَلَمَّا رَجَعُوْٓا اِلٰٓى اَبِيْهِمْ قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مُنِعَ مِنَّا الْكَيْلُ فَاَرْسِلْ مَعَنَآ اَخَانَا نَكْتَلْ وَاِنَّا لَهٗ لَحٰفِظُوْنَ

falammā raja‘ū ilā abīhim qālū yā abānā muni‘a minnal-kailu fa arsil ma‘anā akhānā naktal wa innā lahū laḥāfiẓūn(a).

ئۇلار ئاتىسىنىڭ يېنىغا قايتىپ كەلگەندە: «ئى ئاتىمىز! (ئىنىمىزنى ئېلىپ كەتمىسەك) بىز (ئاشلىق) تاپالمايمىز، ئىنىمىزنى بىز بىلەن بىللە قويۇۋەتكىن، بىز ئۇنى چوقۇم قوغدايمىز» دېدى.

قَالَ هَلْ اٰمَنُكُمْ عَلَيْهِ اِلَّا كَمَآ اَمِنْتُكُمْ عَلٰٓى اَخِيْهِ مِنْ قَبْلُۗ فَاللّٰهُ خَيْرٌ حٰفِظًا وَّهُوَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ

qāla hal āmanukum ‘alaihi illā kamā amintukum ‘alā akhīhi min qabl(u), fallāhu khairun ḥāfiẓaw wa huwa arḥamur-rāḥimīn(a).

ئۇ (يەئقۇب): «ئىلگىرى ئۇنىڭ قېرىندىشىنى (يۈسۈفنى) ساڭا تاپشۇرغاندەك، ئۇنى (بۇنيامىننى) ساڭا قانداق تاپشۇرۇۋالىمەن؟» دېدى. شۇڭا، ئاللاھ ئەڭ ياخشى ساقلىغۇچىدۇر، ئۇ رەھىمدىللەرنىڭ ئەڭ مېھرىبانىدۇر.

وَلَمَّا فَتَحُوْا مَتَاعَهُمْ وَجَدُوْا بِضَاعَتَهُمْ رُدَّتْ اِلَيْهِمْۗ قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مَا نَبْغِيْۗ هٰذِهٖ بِضَاعَتُنَا رُدَّتْ اِلَيْنَا وَنَمِيْرُ اَهْلَنَا وَنَحْفَظُ اَخَانَا وَنَزْدَادُ كَيْلَ بَعِيْرٍۗ ذٰلِكَ كَيْلٌ يَّسِيْرٌ

wa lammā fataḥū matā‘ahum wajadū biḍā‘atahum ruddat ilaihim, qālū yā abānā mā nabgī, hāżihī biḍā‘atunā ruddat ilainā wa namīru ahlanā wa naḥfaẓu akhānā wa nazdādu kaila ba‘īr(in), żālika kailuy yasīr(un).

ئۇلار يۈكلىرىنى ئاچقاندا، ماللىرىنىڭ ئۆزلىرىگە قايتۇرۇلغانلىقىنى كۆردى. ئۇلار: «ئى ئاتىمىز! بىز يەنە نېمىنى ئۈمىد قىلىمىز؟ بۇلار بىزگە قايتۇرۇلغان ماللىرىمىز، ئائىلىمىزنى باققىلى، تۇغقانلىرىمىزنى باققىلى بولىدۇ، بىزگە تۆگە يۈكىدەك ئېغىر ئاشلىق بېرىلىدۇ. بۇ (مىسىر پادىشاھى ئۈچۈن) ئاسان ئىش» دېدى.

قَالَ لَنْ اُرْسِلَهٗ مَعَكُمْ حَتّٰى تُؤْتُوْنِ مَوْثِقًا مِّنَ اللّٰهِ لَتَأْتُنَّنِيْ بِهٖٓ اِلَّآ اَنْ يُّحَاطَ بِكُمْۚ فَلَمَّآ اٰتَوْهُ مَوْثِقَهُمْ قَالَ اللّٰهُ عَلٰى مَا نَقُوْلُ وَكِيْلٌ

qāla lan ursilahū ma‘akum ḥattā tu'tūni mauṡiqam minallāhi lata'tunnanī bihī illā ayyuḥāṭa bikum, falammā ātauhu mauṡiqahum qālallāhu ‘alā mā naqūlu wakīl(un).

يەئقۇب ئېيتتى: «سىلەر قورشاۋغا ئېلىنمىغۇچە، ئۇنى ماڭا قايتۇرۇپ ئېلىپ كېلىشكە ئاللاھنىڭ نامى بىلەن قەسەم قىلمىغۇچە، ئۇنى سىلەر بىلەن بىللە ئەۋەتمەيمەن». ئۇلار قەسەم ئىچكەندە، يەئقۇب ئېيتتى: «بىزنىڭ دېگىنىمىزگە ئاللاھ گۇۋاھتۇر».

وَقَالَ يٰبَنِيَّ لَا تَدْخُلُوْا مِنْۢ بَابٍ وَّاحِدٍ وَّادْخُلُوْا مِنْ اَبْوَابٍ مُّتَفَرِّقَةٍۗ وَمَآ اُغْنِيْ عَنْكُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلّٰهِ ۗعَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَعَلَيْهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُوْنَ

wa qāla yā baniyya lā tadkhulū mim bābiw wāḥidiw wadkhulū min abwābim mutafarriqah(tin), wa mā ugnī ‘ankum minallāhi min syai'(in), inil-ḥukmu illā lillāh(i), ‘alaihi tawakkaltu wa ‘alaihi falyatawakkalil-mutawakkilūn(a).

ئۇ (يەئقۇب) ئېيتتى: «ئى بالىلىرىم! بىر دەرۋازىدىن كىرمەڭلار، باشقا دەرۋازىلاردىن كىرمەڭلار. مەن سىلەرنى ئاللاھنىڭ تەقدىرىدىن قىلچە قوغداپ قالالمايمەن. بۇ قارار پەقەت ئاللاھقا خاس. مەن ئۇنىڭغا تەۋەككۈل قىلدىم، ئىشەنگۈچىلەرنىمۇ ئۇنىڭغا تەۋەككۈل قىلىمەن».

وَلَمَّا دَخَلُوْا مِنْ حَيْثُ اَمَرَهُمْ اَبُوْهُمْۗ مَا كَانَ يُغْنِيْ عَنْهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا حَاجَةً فِيْ نَفْسِ يَعْقُوْبَ قَضٰىهَاۗ وَاِنَّهٗ لَذُوْ عِلْمٍ لِّمَا عَلَّمْنٰهُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ ࣖ

wa lammā dakhalū min ḥaiṡu amarahum abūhum, mā kāna yugnī ‘anhum minallāhi min syai'in illā ḥājatan fī nafsi ya‘qūba qaḍāhā, wa innahū lażū ‘ilmil limā ‘allamnāhu wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

ئۇلار ئاتىسىنىڭ بۇيرۇقى بويىچە كىرگەندە، (كىرىش) ئاللاھنىڭ تەقدىرىگە قارشى تۇرالمىدى، (لېكىن بۇ پەقەت يەئقۇبنىڭ ئۆزىنىڭ ئىرادىسى بىلەن بولغان بىر ئارزۇسى ئىدى. بىز ئۇنىڭغا ئۆگەتكەنلىكىمىز ئۈچۈن، ئۇ ھەقىقەتەن بىلىمگە ئىگە ئىدى. لېكىن كۆپچىلىك كىشىلەر بۇنى بىلمەيدۇ.

وَلَمَّا دَخَلُوْا عَلٰى يُوْسُفَ اٰوٰٓى اِلَيْهِ اَخَاهُ قَالَ اِنِّيْٓ اَنَا۠ اَخُوْكَ فَلَا تَبْتَىِٕسْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa lammā dakhalū ‘alā yūsufa āwā ilaihi akhāhu qāla innī akhūka falā tabta'is bimā kānū ya‘malūn(a).

ئۇلار يۇسۇفنىڭ يېنىغا كىرگەندە، يۇسۇف ئۇكىسىنى (بۇنيامىننى) ئورنىغا قويدى. ئۇ (يۇسۇف): «مەن ھەقىقەتەن سېنىڭ قېرىندىشىڭ، ئۇلارنىڭ قىلمىشلىرىغا قايغۇرمىغىن» دېدى.

فَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ جَعَلَ السِّقَايَةَ فِيْ رَحْلِ اَخِيْهِ ثُمَّ اَذَّنَ مُؤَذِّنٌ اَيَّتُهَا الْعِيْرُ اِنَّكُمْ لَسٰرِقُوْنَ

falammā jahhazahum bijahāzihim ja‘las-siqāyata fī raḥli akhīhi ṡumma ażżana mu'ażżinun ayyatuhal-‘īru innakum lasāriqūn(a).

ئۇلارغا تاماق تەييارلانغاندىن كېيىن، (يۇسۇف) قەدەھنى ئۇكىسىنىڭ خالتىسىغا سالدى. ئاندىن بىرسى: «ئى كارۋانلار! سىلەر ھەقىقەتەن ئوغرىسىلەر» دەپ توۋلىدى.

قَالُوْا وَاَقْبَلُوْا عَلَيْهِمْ مَّاذَا تَفْقِدُوْنَ

qālū wa aqbalū ‘alaihim māżā tafqidūn(a).

ئۇلار (ئەيىبلەۋاتقانلارغا) قاراپ تۇرۇپ: «سىلەر نېمىنى يوقاتتىڭلار؟» دەپ سورىدى.

قَالُوْا نَفْقِدُ صُوَاعَ الْمَلِكِ وَلِمَنْ جَاۤءَ بِهٖ حِمْلُ بَعِيْرٍ وَّاَنَا۠ بِهٖ زَعِيْمٌ

qālū nafqidu ṣuwā‘al-maliki wa liman jā'a bihī ḥimlu ba‘īriw wa ana bihī za‘īm(un).

ئۇلار جاۋابەن: «بىز پادىشاھنىڭ قەدىھىنى يوقاتتۇق، كىم ئۇنى قايتۇرالىسا، تۆگىنىڭ يۈكىدەك ئېغىر يېمەكلىكلەرنى ئالىدۇ، مەن بۇنىڭغا كاپالەتلىك قىلىمەن» دېدى.

قَالُوْا تَاللّٰهِ لَقَدْ عَلِمْتُمْ مَّا جِئْنَا لِنُفْسِدَ فِى الْاَرْضِ وَمَا كُنَّا سٰرِقِيْنَ

qālū tallāhi laqad ‘alimtum mā ji'tanā linufsida fil-arḍi wa mā kunnā sāriqīn(a).

ئۇلار (يۈسۈفنىڭ قېرىنداشلىرى): «ئاللاھ بىلەن قەسەمكى، سىلەر ھەقىقەتەن بىلىسىلەركى، بىز بۇ زېمىنغا بۇزغۇنچىلىق قىلىش ئۈچۈن كەلمىدۇق ۋە ئوغرى ئەمەسمىز» دېدى.

قَالُوْا فَمَا جَزَاۤؤُهٗٓ اِنْ كُنْتُمْ كٰذِبِيْنَ

qālū famā jazā'uhū in kuntum kāżibīn(a).

ئۇلار: «ئەگەر يالغان سۆزلىسەڭ، جازاسى نېمە؟» دېدى.

قَالُوْا جَزَاۤؤُهٗ مَنْ وُّجِدَ فِيْ رَحْلِهٖ فَهُوَ جَزَاۤؤُهٗ ۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الظّٰلِمِيْنَ

qālū jazā'uhū maw wujida fī raḥlihī fa huwa jazā'uh(ū), każālika najziẓ-ẓālimīn(a).

ئۇلار: «جازا خالتىسىدىن يوقاپ كەتكەن نەرسىنى تاپقان ئادەمنىڭ ئۆزىگىدۇر، شۇڭا ئۆزى جازالىنىدۇ. بىز زالىملارنى شۇنداق جازالايمىز» دەپ جاۋاب بەردى.

فَبَدَاَ بِاَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَاۤءِ اَخِيْهِ ثُمَّ اسْتَخْرَجَهَا مِنْ وِّعَاۤءِ اَخِيْهِۗ كَذٰلِكَ كِدْنَا لِيُوْسُفَۗ مَا كَانَ لِيَأْخُذَ اَخَاهُ فِيْ دِيْنِ الْمَلِكِ اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ ۗنَرْفَعُ دَرَجٰتٍ مَّنْ نَّشَاۤءُۗ وَفَوْقَ كُلِّ ذِيْ عِلْمٍ عَلِيْمٌ

fa bada'a bi'au‘iyatihim qabla wi‘ā'i akhīhi ṡummastakhrajahā miw wi‘ā'i akhīh(i), każālika kidnā liyūsuf(a), mā kāna liya'khuża akhāhu fī dīnil-maliki illā ay yasyā'allāh(u), narfa‘u darajātim man nasyā'(u), wa fauqa kulli żī ‘ilmin ‘alīm(un).

ئۇ قېرىندىشىنىڭ خالتىسىدىن ئىلگىرى ئۇلارنىڭ خالتىلىرىنى ئاختۇرۇشقا باشلىدى، ئاندىن ئۇكىسىنىڭ خالتىسىدىن پادىشاھنىڭ قەدىھىنى چىقاردى. بىز يۇسۇفنى شۇنداق ئورۇنلاشتۇردۇق. ئاللاھ خالىسا، ئۇ قېرىندىشىنى پادىشاھنىڭ قانۇنى بويىچە جازالىيالمايتتى. بىز خالىغان كىشىمىزنىڭ دەرىجىسىنى كۆتۈرىمىز. ھەر بىر بىلىملىك ئادەمنىڭ ئۈستىدە بىلىملىك كىشى بار.

۞ قَالُوْٓا اِنْ يَّسْرِقْ فَقَدْ سَرَقَ اَخٌ لَّهٗ مِنْ قَبْلُۚ فَاَسَرَّهَا يُوْسُفُ فِيْ نَفْسِهٖ وَلَمْ يُبْدِهَا لَهُمْۚ قَالَ اَنْتُمْ شَرٌّ مَّكَانًا ۚوَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا تَصِفُوْنَ

qālū iy yasriq faqad saraqa akhul lahū min qabl(u), fa asarrahā yūsufu fī nafsihī wa lam yubdihā lahum, qāla antum syarrum makānā(n), wallāhu a‘lamu bimā taṣifūn(a).

ئۇلار: «ئەگەر ئۇ ئوغرىلىق قىلغان بولسا، بۇنىڭدىن ئىلگىرى ئۇنىڭ ئاكىسىمۇ ئوغرىلىق قىلغان ئىدى» دېدى. يۇسۇف (ئۆزىنىڭ ئاچچىقىنى) كۆڭلىگە يوشۇرۇپ، ئۇلارغا بىلدۈرمىدى. ئۇ (ئۆزىنىڭ كۆڭلىدە): «سىلەرنىڭ ئەھۋالىڭلار ئەمەلىيەتتە تېخىمۇ ناچار. ئاللاھ سىلەرنىڭ نېمە دېگەنلىكىڭلارنى ئەڭ ياخشى بىلىدۇ» دېدى.

قَالُوْا يٰٓاَيُّهَا الْعَزِيْزُ اِنَّ لَهٗٓ اَبًا شَيْخًا كَبِيْرًا فَخُذْ اَحَدَنَا مَكَانَهٗ ۚاِنَّا نَرٰىكَ مِنَ الْمُحْسِنِيْنَ

qālū yā ayyuhal-‘azīzu inna lahū aban syaikhan kabīran fa khuż aḥadanā makānah(ū), innā narāka minal-muḥsinīn(a).

ئۇلار ئېيتتى: «ئى ئەزىز! ئۇنىڭ قېرىپ قالغان ئاتىسى بار، ئۇنىڭ ئورنىغا بىزنىڭ بىرىمىزنى ئېلىپ قال، ھەقىقەتەن بىز سېنىڭ ياخشىلىق قىلغۇچىلاردىن ئىكەنلىكىڭنى كۆرۈۋاتىمىز».

قَالَ مَعَاذَ اللّٰهِ اَنْ نَّأْخُذَ اِلَّا مَنْ وَّجَدْنَا مَتَاعَنَا عِنْدَهٗٓ ۙاِنَّآ اِذًا لَّظٰلِمُوْنَ ࣖ

qāla ma‘āżallāhi an na'khuża illā maw wajadnā matā‘anā ‘indah(ū), innā iżal laẓālimūn(a).

ئۇ (يۈسۈف): «مېل-مۈلكىمىزدىن تاپقان كىشىدىن باشقا ھېچكىمنى تۇتۇپ قېلىشتىن ئاللاھتىن پاناھ تىلەيمەن، ئەگەر بىز شۇنداق قىلساق، بىز زالىم بولىمىز» دېدى.

فَلَمَّا اسْتَيْـَٔسُوْا مِنْهُ خَلَصُوْا نَجِيًّاۗ قَالَ كَبِيْرُهُمْ اَلَمْ تَعْلَمُوْٓا اَنَّ اَبَاكُمْ قَدْ اَخَذَ عَلَيْكُمْ مَّوْثِقًا مِّنَ اللّٰهِ وَمِنْ قَبْلُ مَا فَرَّطْتُّمْ فِيْ يُوْسُفَ فَلَنْ اَبْرَحَ الْاَرْضَ حَتّٰى يَأْذَنَ لِيْٓ اَبِيْٓ اَوْ يَحْكُمَ اللّٰهُ لِيْۚ وَهُوَ خَيْرُ الْحٰكِمِيْنَ

falammastai'asū minhu khalaṣū najiyyā(n), qāla kabīruhum alam ta‘lamū anna abākum qad akhaża ‘alaikum mauṡiqam minallāhi wa min qablu mā farrattum fī yūsufa falan abraḥal-arḍa ḥattā ya'żana lī abī au yaḥkumallāhu lī, wa huwa khairul-ḥākimīn(a).

ئۇلار (يۈسۈفنىڭ قارارىدىن) ئۈمىدسىزلەنگەندىن كېيىن، ئۆزئارا پىچىرلىشىپ، يوشۇرۇن پاراڭلىشىشقا باشلىدى. ئۇلارنىڭ چوڭى: «ئاتاڭلارنىڭ سىلەر بىلەن ئاللاھنىڭ نامى بىلەن ئەھدە ئالغانلىقىنى، بۇنىڭدىن ئىلگىرى يۇسۈفنى ئۇنتۇپ قالغانلىقىڭلارنى بىلمەمسىلەر؟ شۇڭا ئاتام ماڭا (قايتىشقا) رۇخسەت قىلمىغۇچە ياكى ئاللاھ مەن ئۈچۈن ھۆكۈم چىقارمىغۇچە، مەن بۇ زېمىندىن (مىسىردىن) ئايرىلمايمەن. ئۇ ھۆكۈم قىلغۇچىلارنىڭ ئەڭ ياخشىسى» دېدى.

اِرْجِعُوْٓا اِلٰٓى اَبِيْكُمْ فَقُوْلُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّ ابْنَكَ سَرَقَۚ وَمَا شَهِدْنَآ اِلَّا بِمَا عَلِمْنَا وَمَا كُنَّا لِلْغَيْبِ حٰفِظِيْنَ

irji‘ū ilā abīkum fa qūlū yā abānā innabnaka saraq(a), wa mā syahidnā illā bimā ‘alimnā wa mā kunnā lil-gaibi ḥāfiẓīn(a).

ئاتاڭنىڭ يېنىغا قايتىپ بېرىپ: «ئى ئاتىمىز! ھەقىقەتەن ئوغلۇڭ ئوغرىلىق قىلدى، بىز پەقەت بىلىدىغانلىرىمىزنى كۆردۇق، ئۇنىڭ ئارقىسىدىكىنى بىلمەيمىز» دەڭلار.

وَسْـَٔلِ الْقَرْيَةَ الَّتِيْ كُنَّا فِيْهَا وَالْعِيْرَ الَّتِيْٓ اَقْبَلْنَا فِيْهَاۗ وَاِنَّا لَصٰدِقُوْنَ

was'alil-qaryatal-latī kunnā fīhā wal-‘īral-latī aqbalnā fīhā, wa innā laṣādiqūn(a).

بىز تۇرغان زېمىندىكىلەردىن ۋە بىز بىلەن بىللە كەلگەن كارۋاندىن سوراپ باق، بىز توغرا كىشىلەرمىز».

قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ اَنْفُسُكُمْ اَمْرًاۗ فَصَبْرٌ جَمِيْلٌ ۗعَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّأْتِيَنِيْ بِهِمْ جَمِيْعًاۗ اِنَّهٗ هُوَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ

qāla bal sawwalat lakum anfusukum amrā(n), fa ṣabrun jamīl(un), ‘asallāhu ay ya'tiyanī bihim jamī‘ā(n), innahū huwal-‘alīmul-ḥakīm(u).

ئۇ (يەئقۇب) ئېيتتى: «ئەمەلىيەتتە، سەن پەقەت ياخشى ئىشلارنى كۆرىسەن. شۇڭا (مېنىڭ سەۋرىم ياخشى سەۋر. ئۈمىد قىلىمەنكى، ئاللاھ ئۇلارنىڭ ھەممىسىنى ماڭا قايتۇرۇپ كېلىدۇ. ئۇ ھەقىقەتەن ھەممىنى بىلگۈچى، ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر».

وَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰٓاَسَفٰى عَلٰى يُوْسُفَ وَابْيَضَّتْ عَيْنٰهُ مِنَ الْحُزْنِ فَهُوَ كَظِيْمٌ

wa tawallā ‘anhum wa qāla yā asafā ‘alā yūsufa wabyaḍḍat ‘aināhu minal-ḥuzni fa huwa kaẓīm(un).

ئۇ (يەئقۇب) ئۇلاردىن (بالىلىرىدىن) يۈز ئۆرۈپ: «ۋاي، يۇسۇف!» دېدى. شۇنىڭ بىلەن ئۇنىڭ كۆزلىرى غەمدىن ئاقاردى. ئۇ (بالىلىرىغا بولغان) غەزىپىنى يوشۇرۇپ، جىم تۇردى.

قَالُوْا تَاللّٰهِ تَفْتَؤُا تَذْكُرُ يُوْسُفَ حَتّٰى تَكُوْنَ حَرَضًا اَوْ تَكُوْنَ مِنَ الْهٰلِكِيْنَ

qālū tallāhi tafta'u tażkuru yūsufa ḥattā takūna ḥaraḍan au takūna minal-hālikīn(a).

ئۇلار: «ئاللاھ بىلەن قەسەمكى، سەن يۇسۇفنى ياد ئېتىشتىن توختىمايسەن، تاكى ئېغىر كېسەل بولغۇچە ياكى ھالاك بولغۇچە» دېدى.

قَالَ اِنَّمَآ اَشْكُوْا بَثِّيْ وَحُزْنِيْٓ اِلَى اللّٰهِ وَاَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

qāla innamā asykū baṡṡī wa ḥuznī ilallāhi wa a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

ئۇ (يەنى ياقۇپ) ئېيتتى: «مەن پەقەت دەردىمنى ۋە قايغۇمنى ئاللاھقا شىكايەت قىلىمەن، مەن ئاللاھتىن سىلەر بىلمەيدىغان نەرسىلەرنى بىلىمەن».

يٰبَنِيَّ اذْهَبُوْا فَتَحَسَّسُوْا مِنْ يُّوْسُفَ وَاَخِيْهِ وَلَا تَا۟يْـَٔسُوْا مِنْ رَّوْحِ اللّٰهِ ۗاِنَّهٗ لَا يَا۟يْـَٔسُ مِنْ رَّوْحِ اللّٰهِ اِلَّا الْقَوْمُ الْكٰفِرُوْنَ

yā baniyyażhabū fa taḥassasū miy yūsufa wa akhīhi wa lā tai'asū mir rauḥillāh(i), innahū lā yai'asu mir rauḥillāhi illal-qaumul-kāfirūn(a).

ئى بالىلىرىم! بېرىڭلار، يۇسۇف ۋە ئۇنىڭ قېرىنداشلىرى ھەققىدە (خەۋەر) سوراڭلار، ئاللاھنىڭ رەھمىتىدىن ئۈمىد ئۈزمەڭلار. شۈبھىسىزكى، ئاللاھنىڭ رەھمىتىدىن ئۈمىد ئۈزگۈچىلەر پەقەت كاپىرلاردۇر.

فَلَمَّا دَخَلُوْا عَلَيْهِ قَالُوْا يٰٓاَيُّهَا الْعَزِيْزُ مَسَّنَا وَاَهْلَنَا الضُّرُّ وَجِئْنَا بِبِضَاعَةٍ مُّزْجٰىةٍ فَاَوْفِ لَنَا الْكَيْلَ وَتَصَدَّقْ عَلَيْنَاۗ اِنَّ اللّٰهَ يَجْزِى الْمُتَصَدِّقِيْنَ

falammā dakhalū ‘alaihi qālū yā ayyuhal-‘azīzu massanā wa ahlanaḍ-ḍurru wa ji'nā bibiḍā‘atim muzjātin fa aufi lanal-kaila wa taṣaddaq ‘alainā, innallāha yajzil-mutaṣaddiqīn(a).

ئۇلار يۇسۇفنىڭ يېنىغا كىرگەندە: «ئى ئەزىز! بىز ۋە ئائىلىمىز قىيىنچىلىققا ئۇچرىدۇق، بىكار نەرسىلەرنى ئېلىپ كەلدۇق، بىزنىڭ ئاشلىق مىقدارىمىزنى تولدۇرۇپ، بىزگە سەدىقە بەرگىن، ئاللاھ ھەقىقەتەن سەدىقە قىلغۇچىلارنى مۇكاپاتلايدۇ» دېدى.

قَالَ هَلْ عَلِمْتُمْ مَّا فَعَلْتُمْ بِيُوْسُفَ وَاَخِيْهِ اِذْ اَنْتُمْ جٰهِلُوْنَ

qāla hal ‘alimtum mā fa‘altum biyūsufa wa akhīhi iż antum jāhilūn(a).

ئۇ (يۈسۈف): «سىلەر قىلمىشلىرىڭلارنىڭ ئاقىۋىتىنى چۈشەنمىگەنلىكىڭلار ئۈچۈن، يۇسۈف ۋە ئۇنىڭ ئىنىسى بىلەن نېمە ئىش قىلغانلىقىڭلارنى بىلەمسىلەر؟» دېدى.

قَالُوْٓا ءَاِنَّكَ لَاَنْتَ يُوْسُفُۗ قَالَ اَنَا۠ يُوْسُفُ وَهٰذَآ اَخِيْ قَدْ مَنَّ اللّٰهُ عَلَيْنَاۗ اِنَّهٗ مَنْ يَّتَّقِ وَيَصْبِرْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ

qālū a'innaka la'anta yūsuf(u), qāla ana yūsufu wa hāżā akhī qad mannallāhu ‘alainā, innahū may yataqqi wa yaṣbir fa innallāha lā yuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).

ئۇلار: «سەن راستىنلا يۇسۇفمۇ؟» دېدى. ئۇ (يۈسۈف): «مەن يۇسۇف، بۇ مېنىڭ ئىنىم. ھەقىقەتەن ئاللاھ بىزگە رەھمىتىنى بەردى. ھەقىقەتەن كىمكى تەقۋادار ۋە سەۋرچان بولسا، ئاللاھ ياخشى ئىش قىلغۇچىلارنىڭ ئەجرىنى بىكار قىلىۋەتمەيدۇ» دېدى.

قَالُوْا تَاللّٰهِ لَقَدْ اٰثَرَكَ اللّٰهُ عَلَيْنَا وَاِنْ كُنَّا لَخٰطِـِٕيْنَ

qālū tallāhi laqad āṡarakallāhu ‘alainā wa in kunnā lakhāṭi'īn(a).

ئۇلار: «ئاللاھ بىلەن قەسەمكى، ئاللاھ سېنى بىزدىن ھەقىقەتەن ئۈستۈن قىلدى، بىز ھەقىقەتەن گۇناھكارلارمىز» دېدى.

قَالَ لَا تَثْرِيْبَ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَۗ يَغْفِرُ اللّٰهُ لَكُمْ ۖوَهُوَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ

qāla lā taṡrība ‘alaikumul-yaum(a), wa yagfirullāhu lakum, wa huwa arḥamur-rāḥimīn(a).

ئۇ (يۈسۈف) ئېيتتى: «بۈگۈن سىلەرگە قارشى ھېچقانداق بوھتان يوق، ئاللاھ سىلەرنى كەچۈرسۇن، ئۇ رەھىمدىللەرنىڭ ئەڭ رەھىمدىلىدۇر».

اِذْهَبُوْا بِقَمِيْصِيْ هٰذَا فَاَلْقُوْهُ عَلٰى وَجْهِ اَبِيْ يَأْتِ بَصِيْرًا ۚوَأْتُوْنِيْ بِاَهْلِكُمْ اَجْمَعِيْنَ ࣖ

iżhabū biqamīṣī hāżā fa alqūhu ‘alā wajhi abī ya'ti baṣīrā(n), wa'tūnī bi'ahlikum ajma‘īn(a).

بېرىپ، مېنىڭ بۇ كىيىمىمنى ئېلىپ، ئاتامنىڭ يۈزىگە سۈرتۈڭلار، ئۇ قايتىدىن كۆرىدۇ؛ پۈتۈن ئائىلىڭلارنى مېنىڭ يېنىمغا ئېلىپ كېلىڭلار، _ دېدى.

وَلَمَّا فَصَلَتِ الْعِيْرُ قَالَ اَبُوْهُمْ اِنِّيْ لَاَجِدُ رِيْحَ يُوْسُفَ لَوْلَآ اَنْ تُفَنِّدُوْنِ

wa lammā faṣalatil-‘īru qāla abūhum innī la'ajidu rīḥa yūsufa lau lā an tufannidūn(i).

كارۋان (مىسىردىن) ئايرىلغاندا، ئۇلارنىڭ ئاتىسى: «ئەگەر سىلەر مېنى ئەقلى ئاجىز دەپ ئەيىبلىمىسەڭلار، مەن ھەقىقەتەن يۇسۇفنىڭ پۇرىقىنى پۇرىدىم (ئەلۋەتتە مېنى ئاقلىغان بولاتتىڭلار)» دېدى.

قَالُوْا تَاللّٰهِ اِنَّكَ لَفِيْ ضَلٰلِكَ الْقَدِيْمِ

qālū tallāhi innaka lafī ḍalālikal-qadīm(i).

ئۇلار (ئۇنىڭ ئائىلىسىدىكىلەر): «ئاللاھ بىلەن قەسەمكى، سىلەر يەنىلا ئىلگىرىكى خاتالىقلىرىڭلاردا تۇرۇۋاتىسىلەر» دېدى.

فَلَمَّآ اَنْ جَاۤءَ الْبَشِيْرُ اَلْقٰىهُ عَلٰى وَجْهِهٖ فَارْتَدَّ بَصِيْرًاۗ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكُمْۙ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

falammā an jā'al-basyīru alqāhu ‘alā wajihihī fartadda baṣīrā(n), qāla alam aqul lakum, innī a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

خۇش خەۋەرچى كەلگەندە، ئۇ (كىيىمنى) يۈزىگە سۈرتتى، شۇنىڭ بىلەن ئۇنىڭ كۆزى ئېچىلدى. ئۇ (يەئقۇب): «سىلەرگە مەن ئاللاھتىن سىلەر بىلمەيدىغان نەرسىلەرنى بىلىمەن دېمىگەنمىدىممۇ؟» دېدى.

قَالُوْا يٰٓاَبَانَا اسْتَغْفِرْ لَنَا ذُنُوْبَنَآ اِنَّا كُنَّا خٰطِـِٕيْنَ

qālū yā abānastagfir lanā żunūbanā innā kunnā khāṭi'īn(a).

ئۇلار: «ئى ئاتىمىز! گۇناھلىرىمىز ئۈچۈن مەغپىرەت تىلىگىن، بىز ھەقىقەتەن گۇناھكارمىز» دېدى.

قَالَ سَوْفَ اَسْتَغْفِرُ لَكُمْ رَبِّيْ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ

qāla saufa astagfiru lakum rabbī, innahū huwal-gafūrur-raḥīm(u).

ئۇ (يەنى ياقۇپ) ئېيتتى: «مەن پەرۋەردىگارىمدىن سىلەر ئۈچۈن مەغپىرەت تىلەيمەن، ئۇ ھەقىقەتەن ناھايىتى مەغپىرەت قىلغۇچى، ناھايىتى مېھرىباندۇر».

فَلَمَّا دَخَلُوْا عَلٰى يُوْسُفَ اٰوٰٓى اِلَيْهِ اَبَوَيْهِ وَقَالَ ادْخُلُوْا مِصْرَ اِنْ شَاۤءَ اللّٰهُ اٰمِنِيْنَ ۗ

falammā dakhalū ‘alā yūsufa āwā ilaihi abawaihi wa qāladkhulū miṣra in syā'allāhu āminīn(a).

ئۇلار يۇسۇفنىڭ يېنىغا كىرگەندە، ئۇ ئاتا-ئانىسىنى قۇچاقلاپ (ئورۇن تەييارلىدى) ۋە: «ئاللاھ خالىسا، مىسىر زېمىنىغا ئامان-ئېسەن كىرىڭلار» دېدى.

وَرَفَعَ اَبَوَيْهِ عَلَى الْعَرْشِ وَخَرُّوْا لَهٗ سُجَّدًاۚ وَقَالَ يٰٓاَبَتِ هٰذَا تَأْوِيْلُ رُءْيَايَ مِنْ قَبْلُ ۖقَدْ جَعَلَهَا رَبِّيْ حَقًّاۗ وَقَدْ اَحْسَنَ بِيْٓ اِذْ اَخْرَجَنِيْ مِنَ السِّجْنِ وَجَاۤءَ بِكُمْ مِّنَ الْبَدْوِ مِنْۢ بَعْدِ اَنْ نَّزَغَ الشَّيْطٰنُ بَيْنِيْ وَبَيْنَ اِخْوَتِيْۗ اِنَّ رَبِّيْ لَطِيْفٌ لِّمَا يَشَاۤءُ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ

wa rafa‘a abawaihi ‘alal-‘arsyi wa kharrū lahū sujjadā(n), wa qāla yā abati hāżā ta'wīlu ru'yāya min qabl(u), qad ja‘alahā rabbī ḥaqqā(n), wa qad aḥsana bī iż akhrajanī minas-sijni wa jā'a bikum minal-badwi mim ba‘di an nazagasy-syaiṭānu bainī wa baina ikhwatī, inna rabbī laṭīful limā yasyā'(u), innahū huwal-‘alīmul-ḥakīm(u).

ئۇ ئاتا-ئانىسىنى تەختكە كۆتۈردى. ئۇلار (ھەممىسى) ئۇنىڭغا (يۈسۈفكە) سەجدە قىلدى. ئۇ (يۈسۈف) ئېيتتى: «ئى ئاتا! بۇ مېنىڭ ئىلگىرىكى چۈشۈمنىڭ تەبىرى. پەرۋەردىگارىم ئۇنى ھەقىقەتەن ئەمەلگە ئاشۇردى. پەرۋەردىگارىم مېنى زىنداندىن ئازاد قىلغاندا، شەيتان مېنىڭ بىلەن قېرىنداشلىرىمنىڭ ئارىسىنى بۇزۇۋەتكەندىن كېيىن سېنى يېزىدىن ئېلىپ چىققاندا ماڭا ياخشىلىق قىلدى. پەرۋەردىگارىم ھەقىقەتەن خالىغان نەرسىسىدە مېھرىباندۇر. ئۇ ھەقىقەتەن ھەممىنى بىلگۈچى، ھېكمەت بىلەن ئىش قىلغۇچىدۇر».

۞ رَبِّ قَدْ اٰتَيْتَنِيْ مِنَ الْمُلْكِ وَعَلَّمْتَنِيْ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِۚ فَاطِرَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اَنْتَ وَلِيّٖ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِۚ تَوَفَّنِيْ مُسْلِمًا وَّاَلْحِقْنِيْ بِالصّٰلِحِيْنَ

rabbi qad ātaitanī minal-mulki wa ‘allamtanī min ta'wīlil-aḥādīṡ(i), fāṭiras-samāwāti wal-arḍ(i), anta waliyyī fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), tawaffanī muslimaw wa alḥiqnī biṣ-ṣāliḥīn(a).

پەرۋەردىگارىم، سەن ماڭا بىر قىسىم ھوقۇق بەردىڭ ۋە ماڭا چۈشلەرنىڭ تەبىرىنى ئۆگەتتىڭ. (ئى پەرۋەردىگارىم) ئاسمانلارنى ۋە زېمىننى ياراتقان، سەن مېنىڭ دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە قوغدىغۇچىمسەن، مېنى مۇسۇلمان ھالىتىمدە ۋاپات قىلدۇر ۋە مېنى ياخشىلار قاتارىغا قوش.

ذٰلِكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ الْغَيْبِ نُوْحِيْهِ اِلَيْكَۚ وَمَا كُنْتَ لَدَيْهِمْ اِذْ اَجْمَعُوْٓا اَمْرَهُمْ وَهُمْ يَمْكُرُوْنَ

Żālika min ambā'il-gaibi nūḥīhi ilaik(a), wa mā kunta ladaihim iż ajma‘ū amrahum wa hum yamkurūn(a).

بۇلار بىز ساڭا ۋەھىي قىلغان غەيب خەۋەرلىرىنىڭ بىر قىسمىدۇر، گەرچە ئۇلار (يۇسۇفنى قۇدۇققا تاشلاش ئۈچۈن) ھىيلە-مىكىر پىلانلىغاندا سەن ئۇلارنىڭ يېنىدا بولمىغان بولساڭمۇ.

وَمَآ اَكْثَرُ النَّاسِ وَلَوْ حَرَصْتَ بِمُؤْمِنِيْنَ

wa mā akṡarun-nāsi wa lau ḥaraṣta bimu'minīn(a).

سىز راستىنلا ئىشەنمەكچى بولسىڭىزمۇ، كۆپچىلىك كىشىلەر ئىشەنمەيدۇ.

وَمَا تَسْـَٔلُهُمْ عَلَيْهِ مِنْ اَجْرٍۗ اِنْ هُوَ اِلَّا ذِكْرٌ لِّلْعٰلَمِيْنَ ࣖ

wa mā tas'aluhum ‘alaihi min ajr(in), in huwa illā żikrul lil-‘ālamīn(a).

سىز ئۇلاردىن (چاقىرىشىڭىز ئۈچۈن) ھېچ نەرسە تەلەپ قىلمايسىز، چۈنكى بۇ (چاقىرىش) پۈتۈن دۇنيا ئۈچۈن بىر تەلىم.

وَكَاَيِّنْ مِّنْ اٰيَةٍ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ يَمُرُّوْنَ عَلَيْهَا وَهُمْ عَنْهَا مُعْرِضُوْنَ

wa ka'ayyim min āyatin fis-samāwāti wal-arḍi yamurrūna ‘alaihā wa hum ‘anhā mu‘rḍūn(a).

ئۇلار ئاسمانلاردا ۋە زېمىندا (ئاللاھنىڭ ئۇلۇغلۇقىنى كۆرسىتىدىغان) نۇرغۇن ئالامەتلەرنى كۆرۈپ تۇرۇپ، ئۇلاردىن يۈز ئۆرۈدى.

وَمَا يُؤْمِنُ اَكْثَرُهُمْ بِاللّٰهِ اِلَّا وَهُمْ مُّشْرِكُوْنَ

wa mā yu'minu akṡaruhum billāhi illā wa hum musyrikūn(a).

ئۇلارنىڭ كۆپچىلىكى ئاللاھقا ئىشەنمەيدۇ، بەلكى ئۇلار ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرىدۇ.

اَفَاَمِنُوْٓا اَنْ تَأْتِيَهُمْ غَاشِيَةٌ مِّنْ عَذَابِ اللّٰهِ اَوْ تَأْتِيَهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

afa aminū an ta'tiyahum gāsyiyatum min ‘ażābillāhi au ta'tiyahumus-sā‘atu bagtataw wa hum lā yasy‘urūn(a).

ئۇلار ئاللاھنىڭ ئازابىنىڭ ئۆزلىرىگە كېلىشىدىن ياكى قىيامەتنىڭ ئۆزلىرى بىلمىگەن ھالدا ئۇلارغا تۇيۇقسىز كېلىشىدىن ئەمىن بولامدۇ؟

قُلْ هٰذِهٖ سَبِيْلِيْٓ اَدْعُوْٓا اِلَى اللّٰهِ ۗعَلٰى بَصِيْرَةٍ اَنَا۠ وَمَنِ اتَّبَعَنِيْ ۗوَسُبْحٰنَ اللّٰهِ وَمَآ اَنَا۠ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

qul hāżihī sabīlī ad‘ū ilallāh(i), ‘alā baṣīratin ana wa manittaba‘anī, wa subḥānallāhi wa mā ana minal-musyrikīn(a).

(ئى مۇھەممەد!) ئېيتقىنكى، «مېنىڭ يولۇم مۇشۇ. مەن ۋە ماڭا ئەگەشكەنلەر (ھەممە ئادەمنى) ئاللاھقا دەۋەت قىلىمەن. ئاللاھ پاكتۇر، مەن مۇشرىكلاردىن ئەمەسمەن».

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ مِّنْ اَهْلِ الْقُرٰىۗ اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ وَلَدَارُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اتَّقَوْاۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

wa mā arsalnā min qablika illā rijālan nūḥī ilaihim min ahlil-qurā, afalam yasīrū fil-arḍi fa yanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, wa ladārul-ākhirati khairul lil-lażīnattaqau, afalā ta‘qilūn(a).

بىز سەندىن ئىلگىرى پەقەت شۇ يەردىكى كىشىلەر ئىچىدىن ۋەھىي بەرگەن بىر ئادەمنىلا پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتتۇق. ئۇلار يەر يۈزىدە سەير قىلىپ، ئۇلاردىن ئىلگىرىكىلەرنىڭ (پەيغەمبەرنى ئىنكار قىلغان) بېشىغا كەلگەنلەرنى كۆرمىدىمۇ؟ شۈبھىسىزكى، ئاخىرەت يۇرتى تەقۋادارلار ئۈچۈن تېخىمۇ ياخشى. چۈشەنمەمسىلەر؟

حَتّٰٓى اِذَا اسْتَيْـَٔسَ الرُّسُلُ وَظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ قَدْ كُذِبُوْا جَاۤءَهُمْ نَصْرُنَاۙ فَنُجِّيَ مَنْ نَّشَاۤءُ ۗوَلَا يُرَدُّ بَأْسُنَا عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِيْنَ

Ḥattā iżastai'asar-rusulu wa ẓannū annahum qad kużibū jā'ahum naṣrunā, fa nujjiya man nasyā'(u), wa lā yuraddu ba'sunā ‘anil-qaumil-mujrimīn(a).

شۇڭا ئەلچىلەر (ئۆز قەۋمىنىڭ ئىمانىدىن) ئۈمىدسىزلىنىپ، ئۆزلىرىگە يالغان سۆزلەنگەنلىكىگە ئىشەنگەندە، ئۇلار (ئەلچىلەر) بىزگە ياردەمگە كېلىدۇ، ئاندىن بىز خالىغان كىشى ئارقىلىق ئۇلارنى قۇتقۇزىدۇ. گۇناھكارلارنىڭ ئازابىنى رەت قىلغىلى بولمايدۇ.

لَقَدْ كَانَ فِيْ قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِّاُولِى الْاَلْبَابِۗ مَا كَانَ حَدِيْثًا يُّفْتَرٰى وَلٰكِنْ تَصْدِيْقَ الَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيْلَ كُلِّ شَيْءٍ وَّهُدًى وَّرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ

laqad kāna fī qaṣaṣihim ‘ibratul li'ulil-albāb(i), mā kāna ḥadīṡay yuftarā wa lākin taṣdīqal-lażī baina yadaihi wa tafṣīla kulli syai'iw wa hudaw wa raḥmatal liqaumiy yu'minūn(a).

ھەقىقەتەن ئۇلارنىڭ قىسسىلىرىدە ئەقىل ئىگىلىرى ئۈچۈن ئىبرەت بار. (قۇرئان) توقۇلما قىسسە ئەمەس، بەلكى ئىلگىرىكى (كىتابلارنى) ئاقلايدۇ، ھەممە نەرسىنى چۈشەندۈرىدۇ، ئىمان ئېيتقانلار ئۈچۈن (ھىدايەت ۋە رەھمەت)تۇر.