Q.S فۇسسىلەت (فُصِّلَت) - 54 ئايەت سانى

حٰمۤ ۚ

Ḥā mīm.

ھا مىم

تَنْزِيْلٌ مِّنَ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيْمِ ۚ

tanzīlum minar-raḥmānir-raḥīm(i).

(بۇ قۇرئان) ناھايىتى شەپقەتلىك ۋە مېھرىبان ئاللاھ تەرىپىدىن نازىل قىلىنغان.

كِتٰبٌ فُصِّلَتْ اٰيٰتُهٗ قُرْاٰنًا عَرَبِيًّا لِّقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَۙ

kitābun fuṣṣilat āyātuhū qur'ānan ‘arabiyyal liqaumiy ya‘lamūn(a).

بىلىدىغان كىشىلەر ئۈچۈن ئەرەب تىلىدا ئوقۇلىدىغان، ئايەتلىرى چۈشەندۈرۈلگەن كىتاب.

بَشِيْرًا وَّنَذِيْرًاۚ فَاَعْرَضَ اَكْثَرُهُمْ فَهُمْ لَا يَسْمَعُوْنَ

basyīraw wa nażīrā(n), fa'a‘raḍa akṡaruhum fahum lā yasma‘ūn(a).

ئۇلار خۇش خەۋەر ۋە ئاگاھلاندۇرغۇچىلارنى ئېلىپ كەلگەن ئىدى، لېكىن ئۇلارنىڭ تولىسى (ئۇنىڭدىن) يۈز ئۆرۈدى ۋە (ئۇنىڭغا) قۇلاق سالمىدى.

وَقَالُوْا قُلُوْبُنَا فِيْٓ اَكِنَّةٍ مِّمَّا تَدْعُوْنَآ اِلَيْهِ وَفِيْٓ اٰذَانِنَا وَقْرٌ وَّمِنْۢ بَيْنِنَا وَبَيْنِكَ حِجَابٌ فَاعْمَلْ اِنَّنَا عٰمِلُوْنَ

wa qālū qulūbunā fī akinnatim mimmā tad‘ūnā ilaihi wa fī āżāninā waqruw wa mim baininā wa bainika ḥijābun fa‘mal innanā ‘āmilūn(a).

ئۇلار ئېيتتى: «سەن بىزنى چاقىرغان نەرسىدىن قەلبىمىز پەردە ئاستىغا چۈشتى، قۇلاقلىرىمىز توسۇۋېلىندى، سەن بىلەن بىزنىڭ ئارىمىزدا بىر تام بار، (خالىغانچە) قىلغىن، بىز ھەقىقەتەن (خالىغانچە) قىلىمىز».

قُلْ اِنَّمَآ اَنَا۟ بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُوْحٰىٓ اِلَيَّ اَنَّمَآ اِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ فَاسْتَقِيْمُوْٓا اِلَيْهِ وَاسْتَغْفِرُوْهُ ۗوَوَيْلٌ لِّلْمُشْرِكِيْنَۙ

qul innamā ana basyarum miṡlukum yūḥā ilayya annamā ilāhukum ilāhuw wāḥidun fastaqīmū ilaihi wastagfirūh(u), wa wailul lil-musyrikīn(a).

(مۇھەممەد) ئېيتقىنكى، «مەنمۇ سىلەرگە ئوخشاش بىر ئىنسان. ماڭا سىلەرنىڭ ئىلاھىڭلارنىڭ قۇدرەتلىك ئىلاھ ئىكەنلىكى ۋەھىي قىلىندى، شۇڭا سىلەر ئۇنىڭغا ئىبادەت قىلىشنى داۋاملاشتۇرۇڭلار ۋە ئۇنىڭدىن كەچۈرۈم سوراڭلار. شېرىك كەلتۈرگەنلەرگە ۋاي!

الَّذِيْنَ لَا يُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ هُمْ كٰفِرُوْنَ

allażīna lā yu'tūnaz-zakāta wa hum bil-ākhirati hum kāfirūn(a).

(يەنى) زاكات بەرمەيدىغانلار ۋە ئاخىرەتنى ئىنكار قىلىدىغانلار.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَهُمْ اَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُوْنٍ ࣖ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti lahum ajrun gairu mamnūn(in).

ھەقىقەتەن ئىمان ئېيتقان ۋە ياخشى ئەمەل قىلغانلارغا چەكسىز مۇكاپات بېرىلىدۇ».

۞ قُلْ اَىِٕنَّكُمْ لَتَكْفُرُوْنَ بِالَّذِيْ خَلَقَ الْاَرْضَ فِيْ يَوْمَيْنِ وَتَجْعَلُوْنَ لَهٗٓ اَنْدَادًا ۗذٰلِكَ رَبُّ الْعٰلَمِيْنَ ۚ

qul a'innakum latakfurūna bil-lażī khalaqal-arḍa fī yaumaini wa taj‘alūna lahū andādā(n), żālika rabbul-‘ālamīn(a).

ئېيتقىنكى، «زېمىننى ئىككى دەۋردە ياراتقان ۋە ئۇنىڭغا شېرىك كەلتۈرگەن ئاللاھقا ئىشەنمەسلىكىڭلار توغرامۇ؟ ئۇ پۈتكۈل ئالەملەرنىڭ ئىلاھىدۇر».

وَجَعَلَ فِيْهَا رَوَاسِيَ مِنْ فَوْقِهَا وَبٰرَكَ فِيْهَا وَقَدَّرَ فِيْهَآ اَقْوَاتَهَا فِيْٓ اَرْبَعَةِ اَيَّامٍۗ سَوَاۤءً لِّلسَّاۤىِٕلِيْنَ

wa ja‘ala fīhā rawāsiya min fauqihā wa bāraka fīhā wa qaddara fīhā aqwātahā fī arba‘ati ayyām(in), sawā'al lis-sā'ilīn(a).

ئاللاھ ئۇنىڭ ئۈچۈن ئۈستىدە مۇستەھكەم تاغلارنى ياراتتى. ئاندىن بەرىكەتلىك قىلدى ۋە (ئاھالىنىڭ) ئېھتىياجىنى قاندۇرۇش ئۈچۈن تۆت پەسىلدە يېمەكلىكلەرنى بەلگىلىدى.

ثُمَّ اسْتَوٰىٓ اِلَى السَّمَاۤءِ وَهِيَ دُخَانٌ فَقَالَ لَهَا وَلِلْاَرْضِ ائْتِيَا طَوْعًا اَوْ كَرْهًاۗ قَالَتَآ اَتَيْنَا طَاۤىِٕعِيْنَ

Ṡummastawā ilas-samā'i wa hiya dukhānun faqāla lahā wa lil-arḍi'tiyā ṭau‘an au karhā(n), qālatā atainā ṭā'i‘īn(a).

ئاندىن ئۇ ئاسمانغا قاراپ ماڭدى، ئاسمان يەنىلا تۈتۈن ئىدى، ئاندىن ئاسمانغا ۋە يەرگە: «ئىككىڭلار مېنىڭ بۇيرۇقۇم بويىچە ئىتائەتمەن ياكى مەجبۇرىي كېلىڭلار» دېدى. ئىككىسى: «بىز ئىتائەتمەنلىك بىلەن كەلدۇق» دېدى.

فَقَضٰىهُنَّ سَبْعَ سَمٰوَاتٍ فِيْ يَوْمَيْنِ وَاَوْحٰى فِيْ كُلِّ سَمَاۤءٍ اَمْرَهَا ۗوَزَيَّنَّا السَّمَاۤءَ الدُّنْيَا بِمَصَابِيْحَۖ وَحِفْظًا ۗذٰلِكَ تَقْدِيْرُ الْعَزِيْزِ الْعَلِيْمِ

fa qaḍāhunna sab‘a samāwātin fī yaumaini wa auḥā fī kulli samā'in amrahā, wa zayyannas-samā'ad-dun-yā bimaṣābīḥa wa ḥifẓā(n), żālika taqdīrul-‘azīzil-‘alīm(i).

ئاندىن ئۇ يەتتە ئاسماننى ئىككى كۈندە ياراتتى. ھەر بىر ئاسماندا ئۇلارنىڭ ئىشلىرىنى ئاشكارا قىلدى. ئاندىن (يەر شارىغا) يېقىن بولغان ئاسماننى يۇلتۇزلار بىلەن بېزەپ، ئۇنى ساقلاپ قالدۇق. بۇ غالىب، ھەممىنى بىلگۈچى ئاللاھنىڭ تەقدىرىدۇر.

فَاِنْ اَعْرَضُوْا فَقُلْ اَنْذَرْتُكُمْ صٰعِقَةً مِّثْلَ صٰعِقَةِ عَادٍ وَّثَمُوْدَ ۗ

fa in a‘raḍū faqul anżartukum ṣā‘iqatam miṡla ṣā‘iqati ‘ādiw wa ṡamūd(a).

ئەگەر ئۇلار يۈز ئۆرۈسە، سەن ئۇلارغا: «مەن سىلەرنى ئاد قەۋمى ۋە سەمۇد قەۋمىگە ئۇرغان چاقماققا ئوخشاش بىر چاقماق بىلەن ئاگاھلاندۇردۇم» دېگىن.

اِذْ جَاۤءَتْهُمُ الرُّسُلُ مِنْۢ بَيْنِ اَيْدِيْهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّا اللّٰهَ ۗقَالُوْا لَوْ شَاۤءَ رَبُّنَا لَاَنْزَلَ مَلٰۤىِٕكَةً فَاِنَّا بِمَآ اُرْسِلْتُمْ بِهٖ كٰفِرُوْنَ

iż jā'athumur-rusulu mim baini aidīhim wa min khalfihim allā ta‘budū illallāh(a), qālū lau syā'a rabbunā la'anzala malā'ikatan fa'innā bimā ursiltum bihī kāfirūn(a).

پەيغەمبەرلەر ئۇلارنىڭ ئالدىدىن ۋە ئارقىسىدىن كېلىپ: «پەقەت ئاللاھقا ئىبادەت قىلىڭلار» دېدى. ئۇلار: «ئەگەر پەرۋەردىگارىمىز خالىسا پەرىشتىلەرنى چۈشۈرەتتى، بىز سىلەرگە ئەۋەتىلگەن ۋەھيىنى ئىنكار قىلاتتۇق» دېدى.

فَاَمَّا عَادٌ فَاسْتَكْبَرُوْا فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَقَالُوْا مَنْ اَشَدُّ مِنَّا قُوَّةً ۗ اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّ اللّٰهَ الَّذِيْ خَلَقَهُمْ هُوَ اَشَدُّ مِنْهُمْ قُوَّةً ۗ وَكَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَجْحَدُوْنَ

fa ammā ‘ādun fastakbarū fil-arḍi bigairil-ḥaqqi wa qālū man asyaddu minnā quwwah(tan), awalam yarau annallāhal-lażī khalaqahum huwa asyaddu minhum quwwah(tan), wa kānū bi'āyātinā yajḥadūn(a).

ئاد قەۋمىگە كەلسەك، ئۇلار يەر يۈزىدە (ھەقىقەتنى كۆزدە تۇتماي) ماختىنىپ: «بىزدىن كۈچلۈك كىم بار؟» دېدى. ئۇلار ئۆزلىرىنى ھەقىقەتەن ئاللاھنىڭ ياراتقانلىقىنى بىلمىدىمۇ؟ ئاللاھ ئۇلاردىن كۈچلۈكمۇ؟ ئۇلار بىزنىڭ ئايەتلىرىمىزنى ئىنكار قىلدى.

فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِيْحًا صَرْصَرًا فِيْٓ اَيَّامٍ نَّحِسَاتٍ لِّنُذِيْقَهُمْ عَذَابَ الْخِزْيِ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۗوَلَعَذَابُ الْاٰخِرَةِ اَخْزٰى وَهُمْ لَا يُنْصَرُوْنَ

fa arsalnā ‘alaihim rīḥan ṣarṣaran fī ayyāmin naḥisātil linużīqahum-‘ażābal khizyi fil-ḥayātid-dun-yā, wa la‘ażābul-ākhirati akhzā wa hum lā yunṣarūn(a).

بىز ئۇلارنىڭ يەر يۈزىدە خارلىق ئازابنى تارتىشىنى ئۈمىد قىلىپ، بىر قانچە تەقدىرلىك كۈندە ئۇلارغا قاتتىق گۈلدۈرماما بەردۇق. بۇ ئارىلىقتا، ئاخىرەتتە ئازاب چوقۇم تېخىمۇ خارلىق بولىدۇ ۋە ئۇلارغا ياردەم بېرىلمەيدۇ.

وَاَمَّا ثَمُوْدُ فَهَدَيْنٰهُمْ فَاسْتَحَبُّوا الْعَمٰى عَلَى الْهُدٰى فَاَخَذَتْهُمْ صٰعِقَةُ الْعَذَابِ الْهُوْنِ بِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ ۚ

wa ammā ṡamūdu fa hadaināhum fastaḥabbul-‘amā ‘alal-hudā fa akhażathum ṣā‘iqatul-‘ażābil-hūni bimā kānū yaksibūn(a).

سەمۇد قەۋمىگە كەلسەك، بىز ئۇلارغا توغرا يول كۆرسەتتۇق، ئۇلار توغرا يولدىن كۆرە كورلۇقنى ئارتۇق كۆردى، شۇڭا قىلمىشلىرى تۈپەيلىدىن، ئۇلارغا چاقماق چېقىلدى.

وَنَجَّيْنَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَكَانُوْا يَتَّقُوْنَ ࣖ

wa najjainal-lażīna āmanū wa kānū yattaqūn(a).

ئىمان ئېيتقانلارنى بىز قۇتقۇزدۇق، چۈنكى ئۇلار تەقۋادار ئىدى.

وَيَوْمَ يُحْشَرُ اَعْدَاۤءُ اللّٰهِ اِلَى النَّارِ فَهُمْ يُوْزَعُوْنَ

wa yauma yuḥsyaru a‘dā'ullāhi ilan-nāri fahum yūza‘ūn(a).

(ئاللاھنىڭ دۈشمەنلىرى) دوزاخقا ھەيدەلگەن ۋە ئايرىلىدىغان كۈننى (ئىسكە ئېلىڭلار).

حَتّٰىٓ اِذَا مَا جَاۤءُوْهَا شَهِدَ عَلَيْهِمْ سَمْعُهُمْ وَاَبْصَارُهُمْ وَجُلُوْدُهُمْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

Ḥattā iżā mā jā'ūhā syahida ‘alaihim sam‘uhum wa abṣāruhum wa julūduhum bimā kānū ya‘malūn(a).

شۇڭا ئۇلار دوزاخقا كىرگەندە، ئۇلارنىڭ قۇلاقلىرى، كۆرۈشلىرى ۋە تېرىلىرى قىلغان ئىشلىرىغا شاھىت بولىدۇ.

وَقَالُوْا لِجُلُوْدِهِمْ لِمَ شَهِدْتُّمْ عَلَيْنَا ۗقَالُوْٓا اَنْطَقَنَا اللّٰهُ الَّذِيْٓ اَنْطَقَ كُلَّ شَيْءٍ وَّهُوَ خَلَقَكُمْ اَوَّلَ مَرَّةٍۙ وَّاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

wa qālū lijulūdihim lima syahittum ‘alainā, qālū anṭaqanallāhul-lażī anṭaqa kulla syai'iw wa huwa khalaqakum awwala marrah(tin), wa ilaihi turja‘ūn(a).

ئۇلار تېرىلىرىگە: «نېمىشقا بىزگە قارشى گۇۋاھلىق بېرىسىلەر؟» دېدى. (تېرە) ئۇلار: «بىزنى سۆزلەيدىغان قىلغان زات ئاللاھ، ئۇ ھەممە نەرسىنى سۆزلەيدىغان قىلدى، سىلەرنى دەسلەپتە ياراتقان ئۇدۇر، سىلەر پەقەت ئۇنىڭغىلا قايتۇرۇلىسىلەر» دېدى.

وَمَا كُنْتُمْ تَسْتَتِرُوْنَ اَنْ يَّشْهَدَ عَلَيْكُمْ سَمْعُكُمْ وَلَآ اَبْصَارُكُمْ وَلَا جُلُوْدُكُمْ وَلٰكِنْ ظَنَنْتُمْ اَنَّ اللّٰهَ لَا يَعْلَمُ كَثِيْرًا مِّمَّا تَعْمَلُوْنَ

wa mā kuntum tastatirūna ay yasyhada ‘alaikum sam‘ukum wa lā abṣārukum wa lā julūdukum wa lākin ẓanantum annallāha lā ya‘lamu kaṡīram mimmā ta‘malūn(a).

سىلەر (ئاللاھنىڭ سىلەرنىڭ قىلمىشلىرىڭلاردىن ئاز بىلىدىغانلىقىنى ئويلىغان بولساڭلارمۇ) قۇلاقلىرىڭلارنىڭ، كۆزلىرىڭلارنىڭ ۋە تېرىلىرىڭلارنىڭ سىلەرگە قارشى گۇۋاھلىقىدىن يوشۇرۇنالمايسىلەر.

وَذٰلِكُمْ ظَنُّكُمُ الَّذِيْ ظَنَنْتُمْ بِرَبِّكُمْ اَرْدٰىكُمْ فَاَصْبَحْتُمْ مِّنَ الْخٰسِرِيْنَ

wa żālikum ẓannukumul-lażī ẓanantum birabbikum ardākum fa aṣbaḥtum minal-khāsirīn(a).

(بۇ) سىلەرنىڭ پەرۋەردىگارىڭلارنىڭ سىلەرنى ھالاك قىلغانلىقىنى، شۇڭا زىيان تارتقۇچىلاردىن بولغانلىقىڭلارنى پەرەز قىلىشىڭلاردۇر.

فَاِنْ يَّصْبِرُوْا فَالنَّارُ مَثْوًى لَّهُمْ ۚوَاِنْ يَّسْتَعْتِبُوْا فَمَا هُمْ مِّنَ الْمُعْتَبِيْنَ

fa iy yaṣbirū fan-nāru maṡwal lahum, wa iy yasta‘tibū famā hum minal-mu‘tabīn(a).

ئۇلار (دوزاخ ئازابىغا) سەۋر قىلغان تەقدىردىمۇ، دوزاخ ئۇلارنىڭ جايىدۇر، ئەگەر ئۇلار رەھمەت تىلىسە، رەھمەتكە لايىق ئەمەس.

۞ وَقَيَّضْنَا لَهُمْ قُرَنَاۤءَ فَزَيَّنُوْا لَهُمْ مَّا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَحَقَّ عَلَيْهِمُ الْقَوْلُ فِيْٓ اُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمْ مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِۚ اِنَّهُمْ كَانُوْا خٰسِرِيْنَ ࣖ

wa qayyaḍnā lahum quranā'a fa zayyanū lahum mā baina aidīhim wa mā khalfahum wa ḥaqqa ‘alaihimul-qaulu fī umamin qad khalat min qablihim minal-jinni wal-ins(i), innahum kānū khāsirīn(a).

بىز ئۇلارغا ئالدىدىكى ۋە ئارقىسىدىكى نەرسىلەرنى مەدھىيەلەيدىغان دوستلارنى (شەيتانلارنى) ياراتتۇق، ئۇلار ئۇلاردىن ئىلگىرى ئۆتكەن جىن ۋە ئىنسانلاردىن بولغان (ئۆلگەن) ئۈممەتلەر بىلەن بىرلىكتە ئازاب ھۆكۈمى ئۇلارغا تاپشۇرۇلىدۇ. ئۇلار ھەقىقەتەن زىيان تارتقۇچىلاردۇر.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَا تَسْمَعُوْا لِهٰذَا الْقُرْاٰنِ وَالْغَوْا فِيْهِ لَعَلَّكُمْ تَغْلِبُوْنَ

wa qālal-lażīna kafarū lā tasma‘ū lihāżal-qur'āni walgau fīhi la‘allakum taglibūn(a).

كاپىرلار: «بۇ قۇرئانغا قۇلاق سالماڭلار، ئۇنىڭغا قارشى غۇلغۇلا قىلماڭلار، بەلكىم (ئۇلارنى مەغلۇپ قىلىش ئۈچۈن)» دەيدۇ.

فَلَنُذِيْقَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا عَذَابًا شَدِيْدًاۙ وَّلَنَجْزِيَنَّهُمْ اَسْوَاَ الَّذِيْ كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

fa lanużīqannal-lażīna kafarū ‘ażāban syadīdā(n), wa lanajziyannahum aswa'al-lażī kānū ya‘malūn(a).

بىز كاپىرلارغا چوقۇم قاتتىق جازا بېرىمىز، شۈبھىسىزكى، ئۇلارنىڭ قىلمىشلىرىغا ئەڭ قاتتىق جازا بېرىمىز.

ذٰلِكَ جَزَاۤءُ اَعْدَاۤءِ اللّٰهِ النَّارُ لَهُمْ فِيْهَا دَارُ الْخُلْدِ ۗجَزَاۤءً ۢبِمَا كَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَجْحَدُوْنَ

Żālika jazā'u a‘dā'illāhin-nāru lahum fīhā dārul-khuld(i), jazā'am bimā kānū bi'āyātinā yajḥadūn(a).

ئاللاھنىڭ دۈشمەنلىرىنىڭ دۈشمىنىگە بېرىلگەن جازا ئەنە شۇ، دوزاخ بولۇپ، بىزنىڭ ئايەتلىرىمىزگە خىلاپلىق قىلغانلىقلىرى ئۈچۈن ئۇلار دوزاختا مەڭگۈ قالىدۇ.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا رَبَّنَآ اَرِنَا الَّذَيْنِ اَضَلّٰنَا مِنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِ نَجْعَلْهُمَا تَحْتَ اَقْدَامِنَا لِيَكُوْنَا مِنَ الْاَسْفَلِيْنَ

wa qālal-lażīna kafarū rabbanā arinal-lażaini aḍallānā minal-jinni wal-insi naj‘alhumā taḥta aqdāminā liyakūnā minal-asfalīn(a).

كاپىرلار: «پەرۋەردىگارىمىز! بىزنى ئازدۇرغان ئىككى گۇرۇھنى، يەنى جىنلار ۋە ئىنسانلارنى بىزگە كۆرسەتكىن، ئۇلارنى ئاياغلىرىمىزنىڭ ئاستىغا قويايلى، شۇنداق قىلساق ئىككى گۇرۇھ ئەڭ خار (خار) بولۇپ قالىدۇ» دەيدۇ.

اِنَّ الَّذِيْنَ قَالُوْا رَبُّنَا اللّٰهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوْا تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ اَلَّا تَخَافُوْا وَلَا تَحْزَنُوْا وَاَبْشِرُوْا بِالْجَنَّةِ الَّتِيْ كُنْتُمْ تُوْعَدُوْنَ

innal-lażīna qālū rabbunallāhu ṡummastaqāmū tatanazzalu ‘alaihimul-malā'ikatu allā takhāfū wa lā taḥzanū wa absyirū bil-jannatil-latī kuntum tū‘adūn(a).

شۈبھىسىزكى، «پەرۋەردىگارىمىز ئاللاھتۇر» دېگەندىن كېيىن (ئۇلارنىڭ يولىدا) مۇستەھكەم تۇرغانلارغا پەرىشتىلەر چۈشۈپ: «قورقماڭلار ۋە قايغۇرماڭلار، سىلەرگە ۋەدە قىلىنغان جەننەتكە خۇشال بولۇڭلار» دەيدۇ.

نَحْنُ اَوْلِيَاۤؤُكُمْ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَفِى الْاٰخِرَةِ ۚوَلَكُمْ فِيْهَا مَا تَشْتَهِيْٓ اَنْفُسُكُمْ وَلَكُمْ فِيْهَا مَا تَدَّعُوْنَ ۗ

naḥnu auliyā'ukum fil-ḥayātid-dun-yā wa fil-ākhirah(ti), wa lakum fīhā mā tasytahī anfusukum wa lakum fīhā mā tadda‘ūn(a).

بىز دۇنيا ۋە ئاخىرەتتە سىلەرنىڭ قوغدىغۇچىلىرىڭلارنىمىز، جەننەتتە سىلەر خالىغان ۋە تىلىگەن نەرسىلىرىڭلارنى ئالىسىلەر.

نُزُلًا مِّنْ غَفُوْرٍ رَّحِيْمٍ ࣖ

nuzulam min gafūrir raḥīm(in).

(بۇ) ناھايىتى مەغپىرەت قىلغۇچى ۋە ناھايىتى مېھرىبان ئاللاھ تەرىپىدىن (سىلەرگە) بېرىلگەن بىر مۇكاپات.

وَمَنْ اَحْسَنُ قَوْلًا مِّمَّنْ دَعَآ اِلَى اللّٰهِ وَعَمِلَ صَالِحًا وَّقَالَ اِنَّنِيْ مِنَ الْمُسْلِمِيْنَ

wa man aḥsanu qaulam mimman da‘ā ilallāhi wa ‘amila ṣāliḥaw wa qāla innanī minal-muslimīn(a).

ئاللاھقا دۇئا قىلغان، ياخشى ئەمەللەرنى قىلغان ۋە «مەن ھەقىقەتەن مۇسۇلمانلاردىنمەن» دېگەن كىشىدىنمۇ ياخشى سۆزلۈك كىم بار؟

وَلَا تَسْتَوِى الْحَسَنَةُ وَلَا السَّيِّئَةُ ۗاِدْفَعْ بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُ فَاِذَا الَّذِيْ بَيْنَكَ وَبَيْنَهٗ عَدَاوَةٌ كَاَنَّهٗ وَلِيٌّ حَمِيْمٌ

wa lā tastawil-ḥasanatu wa las-sayyi'ah(tu), idfa‘ bil-latī hiya aḥsanu fa'iżal-lażī bainaka wa bainahū ‘adāwatun ka'annahū waliyyun ḥamīm(un).

ياخشىلىق بىلەن يامانلىق ئوخشاش ئەمەس. (يامانلىقنى) تېخىمۇ ياخشى ئۇسۇلدا رەت قىلىڭ، شۇنداق قىلسىڭىز سىز بىلەن ئۇنىڭ ئارىسىدا دۈشمەنلىك ھېسسىياتى بار ئادەم سادىق دوستقا ئوخشايدۇ.

وَمَا يُلَقّٰىهَآ اِلَّا الَّذِيْنَ صَبَرُوْاۚ وَمَا يُلَقّٰىهَآ اِلَّا ذُوْ حَظٍّ عَظِيْمٍ

wa mā yulaqqāhā illal-lażīna ṣabarū, wa mā yulaqqāhā illā żū ḥaẓẓin ‘aẓīm(in).

(بۇ ياخشى خىسلەتلەر) پەقەت سەۋر قىلغۇچىلارغىلا بېرىلىدۇ، بۇ خىسلەتلەر پەقەت چوڭ بەختكە ئېرىشكەنلەرگىلا بېرىلىدۇ.

وَاِمَّا يَنْزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطٰنِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللّٰهِ ۗاِنَّهٗ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

wa immā yanzagannaka minasy-syaiṭāni nazgun fasta‘iż billāh(i), innahū huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

ئەگەر شەيتان سېنى ۋەسۋەسە بىلەن ئازدۇرسا، ئاللاھتىن پاناھ تىلىگىن. شۈبھىسىزكى، ئۇ (ھەممە نەرسىنى) ئاڭلاپ تۇرغۇچى، (ھەممە نەرسىنى) بىلگۈچىدۇر.

وَمِنْ اٰيٰتِهِ الَّيْلُ وَالنَّهَارُ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُۗ لَا تَسْجُدُوْا لِلشَّمْسِ وَلَا لِلْقَمَرِ وَاسْجُدُوْا لِلّٰهِ الَّذِيْ خَلَقَهُنَّ اِنْ كُنْتُمْ اِيَّاهُ تَعْبُدُوْنَ

wa min āyātihil-lailu wan-nahāru wasy-syamsu wal-qamar(u), lā tasjudū lisy-syamsi wa lā lil-qamari wasjudū lillāhil-lażī khalaqahunna in kuntum iyyāhu ta‘budūn(a).

ئۇنىڭ كاتتىلىقىنىڭ ئالامەتلىرىدىن كېچە، كۈندۈز، قۇياش ۋە ئاي بار. قۇياشقا سەجدە قىلماڭلار، ئايغىمۇ سەجدە قىلماڭلار، ئەگەر پەقەت ئۇنىڭغا ئىبادەت قىلساڭلار، ئۇلارنى ياراتقان ئاللاھقا سەجدە قىلىڭلار.

فَاِنِ اسْتَكْبَرُوْا فَالَّذِيْنَ عِنْدَ رَبِّكَ يُسَبِّحُوْنَ لَهٗ بِالَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَهُمْ لَا يَسْـَٔمُوْنَ ۩

fa inistakbarū fal-lażīna ‘inda rabbika yusabbiḥūna lahū bil-laili wan-nahāri wa hum lā yas'amūn(a).

ئەگەر ئۇلار ماختىنىپ ماڭسا، پەرۋەردىگارىڭنىڭ دەرگاھىدىكىلەر (پەرىشتىلەر) ئۇنىڭغا كېچە-كۈندۈز تەسبىھ ئېيتىدۇ، ئۇلار چارچاپ كەتمەيدۇ.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنَّكَ تَرَى الْاَرْضَ خَاشِعَةً فَاِذَآ اَنْزَلْنَا عَلَيْهَا الْمَاۤءَ اهْتَزَّتْ وَرَبَتْۗ اِنَّ الَّذِيْٓ اَحْيَاهَا لَمُحْيِ الْمَوْتٰى ۗاِنَّهٗ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

wa min āyātihī annaka taral-arḍa khāsyi‘atan fa iżā anzalnā ‘alaihal-mā'ahtazzat wa rabat, innal-lażī aḥyāhā lamuḥyil-mautā, innahū ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

ئاللاھنىڭ (كامالى قۇدرىتىنىڭ) ئالامەتلىرىدىن بىرى شۇكى، سەن زېمىننىڭ قۇرۇق ۋە قۇپقۇرۇق ئىكەنلىكىنى كۆرىسەن. ئەگەر بىز ئۇنىڭغا يامغۇر ياغدۇرساق، ئۇ چوقۇم ھەرىكەتلىنىپ، ھوسۇل بېرىدۇ. ئۇنى تىرىلدۈرگۈچى (ئاللاھ) ھەقىقەتەن ئۆلۈكلەرنى تىرىلدۈرەلەيدۇ. شۈبھىسىزكى، ئۇ ھەممە نەرسىگە قادىر.

اِنَّ الَّذِيْنَ يُلْحِدُوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِنَا لَا يَخْفَوْنَ عَلَيْنَاۗ اَفَمَنْ يُّلْقٰى فِى النَّارِ خَيْرٌ اَمَّنْ يَّأْتِيْٓ اٰمِنًا يَّوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗاِعْمَلُوْا مَا شِئْتُمْ ۙاِنَّهٗ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

innal-lażīna yulḥidūna fī āyātinā lā yakhfauna ‘alainā, afamay yulqā fin-nāri khairun am may ya'tī āminay yaumal-qiyāmah(ti), i‘malū mā syi'tum, innahū bimā ta‘malūna baṣīr(un).

ھەقىقەتەن، بىزنىڭ ئايەتلىرىمىزنى ئىنكار قىلغانلار بىزدىن مەخپىي ئەمەس. دوزاخقا تاشلىنىدىغانلار ياخشىمۇ ياكى قىيامەت كۈنى ئامان-ئېسەن چىققانلار ياخشىمۇ؟ خالىغىنىڭلارنى قىلىڭلار! شۈبھىسىزكى، ئۇ سىلەرنىڭ قىلىۋاتقانلىرىڭلارنى كۆرۈپ تۇرغۇچىدۇر.

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِالذِّكْرِ لَمَّا جَاۤءَهُمْ ۗوَاِنَّهٗ لَكِتٰبٌ عَزِيْزٌ ۙ

innal-lażīna kafarū biż-żikri lammā jā'ahum, wa innahū lakitābun ‘azīz(un).

شۈبھىسىزكى، قۇرئان ئۆزلىرىگە يەتكۈزۈلگەندە ئۇنى ئىنكار قىلغانلار (ئۇلار چوقۇم بەختسىزلىككە ئۇچرايدۇ)، شۈبھىسىزكى، (قۇربان) قەدىرلىك كىتابتۇر.

لَّا يَأْتِيْهِ الْبَاطِلُ مِنْۢ بَيْنِ يَدَيْهِ وَلَا مِنْ خَلْفِهٖ ۗتَنْزِيْلٌ مِّنْ حَكِيْمٍ حَمِيْدٍ

lā ya'tīhil-bāṭilu mim baini yadaihi wa lā min khalfih(ī), tanzīlum min ḥakīmin ḥamīd(in).

(ئۆتمۈشتە ۋە كەلگۈسىدە) ئۇنىڭغا ئىلگىرىدىنمۇ، ئارقىسىدىنمۇ باتىل كەلمەيدۇ، بۇ باتىل ئەڭ ھېكمەتلىك ۋە ئەڭ مەدھىيىلىنىدىغان ئاللاھ تەرىپىدىن نازىل قىلىنغان.

مَا يُقَالُ لَكَ اِلَّا مَا قَدْ قِيْلَ لِلرُّسُلِ مِنْ قَبْلِكَ ۗاِنَّ رَبَّكَ لَذُوْ مَغْفِرَةٍ وَّذُوْ عِقَابٍ اَلِيْمٍ

mā yuqālu laka illā mā qad qīla lir-rusuli min qablik(a), inna rabbaka lażū magfiratiw wa żū ‘iqābin alīm(in).

ساڭا (كاپىرلار تەرىپىدىن) پەقەت سەندىن ئىلگىرىكى پەيغەمبەرلەرگە ئېيتىلغان سۆزلەرلادۇر. شۈبھىسىزكى، پەرۋەردىگارىڭنىڭ مەغپىرىتى ۋە ئازابى بار.

وَلَوْ جَعَلْنٰهُ قُرْاٰنًا اَعْجَمِيًّا لَّقَالُوْا لَوْلَا فُصِّلَتْ اٰيٰتُهٗ ۗ ءَاَ۬عْجَمِيٌّ وَّعَرَبِيٌّ ۗ قُلْ هُوَ لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا هُدًى وَّشِفَاۤءٌ ۗوَالَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ فِيْٓ اٰذَانِهِمْ وَقْرٌ وَّهُوَ عَلَيْهِمْ عَمًىۗ اُولٰۤىِٕكَ يُنَادَوْنَ مِنْ مَّكَانٍۢ بَعِيْدٍ ࣖ

wa lau ja‘alnāhu qur'ānan a‘jamiyyal laqālū lau lā fuṣṣilat āyātuh(ū), a'a‘jamiyyuw wa ‘arabiyy(un), qul huwa lil-lażīna āmanū hudaw wa syifā'(un), wal-lażīna lā yu'minūna fī āżānihim waqruw wa huwa ‘alaihim ‘amā(n), ulā'ika yunādauna mim makānim ba‘īd(in).

ئەگەر بىز قۇرئاننى ئەرەب تىلىدىن باشقا تىلدا ئوقۇيدىغان قىلساق، ئۇلار: «نېمىشقا ئايەتلەر چۈشەندۈرۈلمەيدۇ؟» دەيتتى. ئەرەبلەر ئۈچۈن (قۇرئاننىڭ) ئەرەب تىلىدىن باشقا تىلدا بولۇشى مۇۋاپىقمۇ؟ ئېيتقىنكى، «قۇرئان ئىمان ئېيتقانلار ئۈچۈن ھىدايەت ۋە شىپادۇر. ئىمان ئېيتمىغانلارنىڭ قۇلاقلىرى توسۇلغان، (قۇرئان) ئۇلار ئۈچۈن قاراڭغۇلۇقتۇر. ئۇلار (گۇمانلىق) يىراق يەردىن چاقىرىلغان كىشىلەرگە ئوخشايدۇ».

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ فَاخْتُلِفَ فِيْهِ ۗوَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَّبِّكَ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ ۗوَاِنَّهُمْ لَفِيْ شَكٍّ مِّنْهُ مُرِيْبٍ

wa laqad ātainā mūsal-kitāba fakhtulifa fīh(i), wa lau lā kalimatun sabaqat mir rabbika laquḍiya bainahum, wa innahum lafī syakkim minhu murīb(in).

ھەقىقەتەن بىز مۇساغا كىتاب (يەنى تەۋرات) بەردۇق، ئۇ كىتاب توغرىسىدا تالاش-تارتىش قىلىندى. ئەگەر پەرۋەردىگارىڭ تەرىپىدىن ئىلگىرى بېكىتىلگەن ھۆكۈم بولمىسا ئىدى، كاپىرلار چوقۇم ھالاك بولاتتى. ئۇلار ھەقىقەتەن ئۇنىڭدىن گۇمانلىناتتى.

مَنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِنَفْسِهٖ ۙوَمَنْ اَسَاۤءَ فَعَلَيْهَا ۗوَمَا رَبُّكَ بِظَلَّامٍ لِّلْعَبِيْدِ ۔

man ‘amila ṣāliḥan fa linafsih(ī), wa man asā'a fa ‘alaihā, wa mā rabbuka biẓallāmil lil-‘abīd(i).

كىمكى ياخشى ئىش قىلسا، ئۇنىڭ (ساۋابى) ئۆزى ئۈچۈن، كىمكى يامان ئىش قىلسا، ئۇنىڭ (گۇناھى) ئۆزى ئۈچۈن. پەرۋەردىگارىڭ بەندىلىرىگە ھەرگىز زۇلۇم قىلمايدۇ.

۞ اِلَيْهِ يُرَدُّ عِلْمُ السَّاعَةِ ۗوَمَا تَخْرُجُ مِنْ ثَمَرٰتٍ مِّنْ اَكْمَامِهَا وَمَا تَحْمِلُ مِنْ اُنْثٰى وَلَا تَضَعُ اِلَّا بِعِلْمِهٖ ۗوَيَوْمَ يُنَادِيْهِمْ اَيْنَ شُرَكَاۤءِيْۙ قَالُوْٓا اٰذَنّٰكَ مَا مِنَّا مِنْ شَهِيْدٍ ۚ

ilaihi yuraddu ‘ilmus-sā‘ah(ti), wa mā takhruju min ṡamarātim min akmāmihā wa mā taḥmilu min unṡā wa lā taḍa‘u illā bi‘ilmih(ī), wa yauma yunādīhim aina syurakā'ī, qālū āżannāka mā minnā min syahīd(in).

قىيامەت كۈنى توغرىسىدىكى بىلىملەر ئۇنىڭغا قايتۇرۇلىدۇ. مېۋىنىڭ يوپۇرمىقىدىن چىقمايدۇ، ھېچقانداق ئايال ھامىلىدار بولمايدۇ ياكى تۇغمايدۇ، پەقەت ئۇنىڭ ئىلمى بىلەن بولىدۇ. ئۇ (ئاللاھ) ئۇلارغا: «مېنىڭ دوستلىرىم قەيەردە؟» دەپ نىدا قىلغان كۈنى، ئۇلار: «ساڭا ئېيتىمىزكى، ئارىمىزدا (سېنىڭ شېرىكلىرىڭ بارلىقىغا) گۇۋاھلىق بېرىدىغان ھېچكىم يوق» دېدى.

وَضَلَّ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَدْعُوْنَ مِنْ قَبْلُ وَظَنُّوْا مَا لَهُمْ مِّنْ مَّحِيْصٍ

wa ḍalla ‘anhum mā kānū yad‘ūna min qablu wa ẓannū mā lahum mim maḥīṣ(in).

ئۇلارنىڭ چوقۇنغان نەرسىلىرى ئۇلاردىن غايىب بولدى، ئۇلار ئۆزلىرى ئۈچۈن (ئاللاھنىڭ ئازابىدىن) قۇتۇلۇشنىڭ يولى يوقلۇقىنى بىلدى.

لَا يَسْـَٔمُ الْاِنْسَانُ مِنْ دُعَاۤءِ الْخَيْرِۖ وَاِنْ مَّسَّهُ الشَّرُّ فَيَـُٔوْسٌ قَنُوْطٌ

lā yas'amul-insānu min du‘ā'il-khair(i), wa im massahusy-syarru fa ya'ūsun qanūṭ(un).

ئىنسانلار ياخشىلىق تىلەشتىن چارچاپ كەتمەيدۇ، ئاپەت يۈز بەرگەندە ئۈمىدسىزلىنىپ، ئۈمىدىنى يوقىتىدۇ.

وَلَىِٕنْ اَذَقْنٰهُ رَحْمَةً مِّنَّا مِنْۢ بَعْدِ ضَرَّاۤءَ مَسَّتْهُ لَيَقُوْلَنَّ هٰذَا لِيْۙ وَمَآ اَظُنُّ السَّاعَةَ قَاۤىِٕمَةًۙ وَّلَىِٕنْ رُّجِعْتُ اِلٰى رَبِّيْٓ اِنَّ لِيْ عِنْدَهٗ لَلْحُسْنٰىۚ فَلَنُنَبِّئَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِمَا عَمِلُوْاۖ وَلَنُذِيْقَنَّهُمْ مِّنْ عَذَابٍ غَلِيْظٍ

wa la'in ażaqnāhu raḥmatam minnā mim ba‘di ḍarrā'a massathu layaqūlunna hāżā lī, wa mā aẓunnus-sā‘ata qā'imah(tan), wa la'ir ruji‘tu ilā rabbī inna lī ‘indahū lal-ḥusnā, fa lanunabbi'annal-lażīna kafarū bimā ‘amilū, wa lanużīqannahum min ‘ażābin galīẓ(in).

ئەگەر بىز ئۇنىڭغا ئازابتىن كېيىن بىزدىن رەھمەت ئاتا قىلساق، ئۇ چوقۇم: «بۇ مېنىڭ ھەققىم، قىيامەت كۈنىنىڭ بولىدىغانلىقىغا ئىشەنمەيمەن. ئەگەر مەن پەرۋەردىگارىمنىڭ يېنىغا قايتۇرۇلسام، ئۇنىڭ يېنىدا چوقۇم ياخشىلىق تاپىمەن» دەيدۇ. شۇڭا، بىز كاپىرلارغا ئۇلارنىڭ قىلمىشلىرىنى ھەقىقەتەن ئېيتىپ بېرىمىز ۋە ئۇلارغا قاتتىق ئازاب بېرىمىز.

وَاِذَآ اَنْعَمْنَا عَلَى الْاِنْسَانِ اَعْرَضَ وَنَاٰ بِجَانِبِهٖۚ وَاِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ فَذُوْ دُعَاۤءٍ عَرِيْضٍ

wa iżā an‘amnā ‘alal-insāni a‘raḍa wa na'ā bijānibih(ī), wa iżā massahusy-syarru fażū du‘ā'in ‘arīḍ(in).

ئىنسانغا نېمىت قىلساق، ئۇ يۈز ئۆرۈيدۇ ۋە (تەكەببۇرلۇق قىلىپ) يىراقلىشىدۇ، لېكىن بىرەر ئاپەت كەلگەندە، ئۇ كۆپ دۇئا قىلىدۇ.

قُلْ اَرَءَيْتُمْ اِنْ كَانَ مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ ثُمَّ كَفَرْتُمْ بِهٖ مَنْ اَضَلُّ مِمَّنْ هُوَ فِيْ شِقَاقٍۢ بَعِيْدٍ

qul ara'aitum in kāna min ‘indillāhi ṡumma kafartum bihī man aḍallu mimman huwa fī syiqāqim ba‘īd(in).

ئېيتقىنكى، «ئەگەر (قۇرئان) ئاللاھ تەرىپىدىن كەلگەن بولسا، ئاندىن ئۇنى ئىنكار قىلساڭلار، سىلەر قانداق ئويلايسىلەر؟ (ھەقىقەتتىن) ھەمىشە يىراقلىشىپ كەتكەن ئادەمدىنمۇ ئازغۇن ئادەم بارمۇ؟»

سَنُرِيْهِمْ اٰيٰتِنَا فِى الْاٰفَاقِ وَفِيْٓ اَنْفُسِهِمْ حَتّٰى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ اَنَّهُ الْحَقُّۗ اَوَلَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ اَنَّهٗ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيْدٌ

sanurīhim āyātinā fil-āfāqi wa fī anfusihim ḥattā yatabayyana lahum annahul-ḥaqq(u), awalam yakfi birabbika annahū ‘alā kulli syai'in syahīd(un).

بىز ئۇلارغا كائىناتتىكى ۋە ئۆزلىرىدىكى ئالامەتلىرىمىزنى كۆرسىتىمىز، تاكى ئۇلارغا بۇنىڭ (قۇرئاننىڭ) ھەقىقەت ئىكەنلىكى ئېنىق بولغۇچە. پەرۋەردىگارىڭنىڭ ھەممە نەرسىگە شاھىت ئىكەنلىكى ساڭا يېتەرلىك ئەمەسمۇ؟

اَلَآ اِنَّهُمْ فِيْ مِرْيَةٍ مِّنْ لِّقَاۤءِ رَبِّهِمْ ۗ اَلَآ اِنَّهٗ بِكُلِّ شَيْءٍ مُّحِيْطٌ ࣖ

alā innahum fī miryatim mil liqā'i rabbihim, alā innahū bikulli syai'im muḥīṭ(un).

ئېسىڭىزدە بولسۇن، ئۇلار ھەقىقەتەن پەرۋەردىگارىغا مۇلاقات بولۇشتىن گۇمانلىنىدۇ. ئېسىڭىزدە بولسۇنكى، ئۇ ھەقىقەتەن ھەممە نەرسىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ.