Q.S ئەلئەئراف (اَلْأَعْرَاف) - 206 ئايەت سانى

الۤمّۤصۤ ۚ

alif lām mīm ṣād.

ئەلىف لام مىم شاد.

كِتٰبٌ اُنْزِلَ اِلَيْكَ فَلَا يَكُنْ فِيْ صَدْرِكَ حَرَجٌ مِّنْهُ لِتُنْذِرَ بِهٖ وَذِكْرٰى لِلْمُؤْمِنِيْنَ

kitābun unzila ilaika falā yakun fī ṣadrika ḥarajum minhu litunżira bihī wa żikrā lil-mu'minīn(a).

(بۇ) ساڭا (ئى مۇھەممەد!) نازىل قىلىنغان كىتابتۇر، سەن ئۇنىڭدىن ئەنسىرەپ كەتمە، چۈنكى ئۇ سېنىڭ ئۇنىڭ بىلەن ئاگاھلاندۇرۇشۇڭ ۋە مۆمىنلەرگە ئىبرەت بولۇشى ئۈچۈندۇر.

اِتَّبِعُوْا مَآ اُنْزِلَ اِلَيْكُمْ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَلَا تَتَّبِعُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءَۗ قَلِيْلًا مَّا تَذَكَّرُوْنَ

ittabi‘ū mā unzila ilaikum mir rabbikum wa lā tattabi‘ū min dūnihī auliyā'(a), qalīlam mā tażakkarūn(a).

پەرۋەردىگارىڭلار تەرىپىدىن سىلەرگە نازىل قىلىنغان نەرسىگە ئەگىشىڭلار، ئۇنىڭدىن باشقا ھېچكىمگە رەھبەر بولماڭلار، سىلەر ئاز ئىبرەت ئالىسىلەر.

وَكَمْ مِّنْ قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَا فَجَاۤءَهَا بَأْسُنَا بَيَاتًا اَوْ هُمْ قَاۤىِٕلُوْنَ

wa kam min qaryatin ahlaknāhā fa jā'ahā ba'sunā bayātan au hum qā'ilūn(a).

بىز نۇرغۇن زېمىنلارنى ۋەيران قىلدۇق، بىزنىڭ ئازابىمىز (ئاھالىلىرىگە) كېچىسى ياكى كۈندۈزى ئارام ئېلىۋاتقاندا كەلدى.

فَمَا كَانَ دَعْوٰىهُمْ اِذْ جَاۤءَهُمْ بَأْسُنَآ اِلَّآ اَنْ قَالُوْٓا اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

famā kāna da‘wāhum iż jā'ahum ba'sunā illā an qālū innā kunnā ẓālimīn(a).

شۇڭا بىزنىڭ ئازابىمىز ئۇلارغا كەلگەندە، ئۇلارنىڭ شىكايەتلىرى پەقەت «ھەقىقەتەن بىز زالىم ئىدۇق» دېيىشتىن باشقا نەرسە ئەمەس ئىدى.

فَلَنَسْـَٔلَنَّ الَّذِيْنَ اُرْسِلَ اِلَيْهِمْ وَلَنَسْـَٔلَنَّ الْمُرْسَلِيْنَۙ

fa lanas'alannal-lażīna ursila ilaihim wa lanas'alannal-mursalīn(a).

ئاندىن بىز چوقۇم (ئەلچىلەردىن) چاقىرىق تاپشۇرۇۋالغان كىشىلەردىن ۋە (ئەلچىلەردىنمۇ) سورايمىز.

فَلَنَقُصَّنَّ عَلَيْهِمْ بِعِلْمٍ وَّمَا كُنَّا غَاۤىِٕبِيْنَ

fa lanaquṣṣanna ‘alaihim bi‘ilmiw wa mā kunnā gā'ibīn(a).

بىز ئۇلارغا چوقۇم بىلىمىمىز بىلەن خەۋەر بېرىمىز، بىز (ئۇلاردىن) يىراق ئەمەسمىز.

وَالْوَزْنُ يَوْمَىِٕذِ ِۨالْحَقُّۚ فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوَازِيْنُهٗ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

wal-waznu yauma'iżinil-ḥaqq(u), faman ṡaqulat mawāzīnuhū fa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

ئۇ كۈنى تارازىدا (تەڭزىدە) ئادىللىق ئۆلچىنىدۇ. كىمكى تارازىدا (ياخشىلىقنى) تارتسا، ئۇلار بەختكە ئېرىشكۈچىلەردۇر.

وَمَنْ خَفَّتْ مَوَازِيْنُهٗ فَاُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ بِمَا كَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَظْلِمُوْنَ

wa man khaffat mawāzīnuhū fa ulā'ikal-lażīna khasirū anfusahum bimā kānū bi'āyātinā yaẓlimūn(a).

تارازىسى يېنىك كەلگەنلەر بولسا، ئۇلار بىزنىڭ ئايەتلىرىمىزنى ئىنكار قىلغانلىقى ئۈچۈن ئۆزلىرىگە زىيان سالغانلاردۇر.

وَلَقَدْ مَكَّنّٰكُمْ فِى الْاَرْضِ وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيْهَا مَعَايِشَۗ قَلِيْلًا مَّا تَشْكُرُوْنَ ࣖ

wa laqad makkannākum fil-arḍi wa ja‘alnā lakum fīhā ma‘āyisy(a), qalīlam mā tasykurūn(a).

شۈبھىسىزكى، بىز سىلەرنى زېمىندا (يەر يۈزىدە) ئورۇنلاشتۇرۇپ قويدۇق، ئۇ يەردە سىلەرگە تۇرمۇش مەنبەسى بەردۇق، لېكىن سىلەر ئاز شۈكۈر قىلىسىلەر.

وَلَقَدْ خَلَقْنٰكُمْ ثُمَّ صَوَّرْنٰكُمْ ثُمَّ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ لَمْ يَكُنْ مِّنَ السّٰجِدِيْنَ

wa laqad khalaqnākum ṡumma ṣawwarnākum ṡumma qulnā lil-malā'ikatisjudū li'ādama fa sajadū illā iblīs(a), lam yakum minas-sājidīn(a).

ھەقىقەتەن بىز سىلەرنى ياراتتۇق، ئاندىن سىلەرنى شەكىللەندۈردۇق، ئاندىن پەرىشتىلەرگە: «ئادەمگە سەجدە قىلىڭلار» دېدۇق، ئۇلار سەجدە قىلدى، پەقەت ئىبلىسلا سەجدە قىلدى. ئۇ (ئىبلىس) سەجدە قىلغۇچىلاردىن ئەمەس.

قَالَ مَا مَنَعَكَ اَلَّا تَسْجُدَ اِذْ اَمَرْتُكَ ۗقَالَ اَنَا۠ خَيْرٌ مِّنْهُۚ خَلَقْتَنِيْ مِنْ نَّارٍ وَّخَلَقْتَهٗ مِنْ طِيْنٍ

qāla mā mana‘aka allā tasjuda iż amartuk(a), qāla ana khairum minh(u), khalaqtanī min nāriw wa khalaqtahū min ṭīn(in).

(ئاللاھ): «ساڭا ئېيتقان ۋاقتىمدا (ئادەمگە) سەجدە قىلماسلىقىڭغا نېمە توسقۇنلۇق قىلدى؟» دېدى. (ئىبلىس): «مەن ئۇنىڭدىن ياخشىمەن. مېنى ئوتتىن، ئۇنى بولسا تۇپراقتىن ياراتتىڭ» دېدى.

قَالَ فَاهْبِطْ مِنْهَا فَمَا يَكُوْنُ لَكَ اَنْ تَتَكَبَّرَ فِيْهَا فَاخْرُجْ اِنَّكَ مِنَ الصّٰغِرِيْنَ

qāla fahbiṭ minhā famā yakūnu laka an tatakabbara fīhā fakhruj innaka minaṣ-ṣāgirīn(a).

(ئاللاھ) ئېيتتى: «ئاندىن (ئاسماندىن) چۈش، سەن ئۇنىڭ بىلەن ماختىنىپ كەتمەيسەن. چىق، سەن ھەقىقەتەن تۆۋەن مەخلۇقاتلاردىنسەن».

قَالَ اَنْظِرْنِيْٓ اِلٰى يَوْمِ يُبْعَثُوْنَ

qāla anẓirnī ilā yaumi yub‘aṡūn(a).

(شەيتان): «ماڭا ئۇلار قايتا تىرىلىدىغان كۈنگىچە مۆھلەت بەرگىن» دېدى.

قَالَ اِنَّكَ مِنَ الْمُنْظَرِيْنَ

qāla innaka minal-munẓarīn(a).

(ئاللاھ): «ھەقىقەتەن، سەن مۇددەت بەلگىلەنگەنلەرنىڭ قاتارىداسەن» دېدى.

قَالَ فَبِمَآ اَغْوَيْتَنِيْ لَاَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَاطَكَ الْمُسْتَقِيْمَۙ

qāla fabimā agwaitanī la'aq‘udanna lahum ṣirāṭakal-mustaqīm(a).

(ئىبلىس) جاۋابەن: «مېنى ئازدۇرغانلىقىڭ ئۈچۈن، مەن ئۇلارنى چوقۇم سېنىڭ توغرا يولۇڭدىن توسىمەن.»

ثُمَّ لَاٰتِيَنَّهُمْ مِّنْۢ بَيْنِ اَيْدِيْهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ وَعَنْ اَيْمَانِهِمْ وَعَنْ شَمَاۤىِٕلِهِمْۗ وَلَا تَجِدُ اَكْثَرَهُمْ شٰكِرِيْنَ

Ṡumma la'ātiyannahum mim baini aidīhim wa min khalfihim wa ‘an aimānihim wa ‘an syamā'ilihim, wa lā tajidu akṡarahum syākirīn(a).

ئاندىن مەن چوقۇم ئۇلارغا ئالدى تەرىپىدىن، ئارقىسىدىن، ئوڭ تەرىپىدىن ۋە سول تەرىپىدىن كېلىمەن، ئۇلارنىڭ كۆپچىلىكىنى شۈكرى قىلغۇچى دەپ تاپمايسەن».

قَالَ اخْرُجْ مِنْهَا مَذْءُوْمًا مَّدْحُوْرًا ۗ لَمَنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ لَاَمْلَـَٔنَّ جَهَنَّمَ مِنْكُمْ اَجْمَعِيْنَ

qālakhruj minhā maż'ūmam madḥūrā(n), laman tabi‘aka minhum la'amla'anna jahannama minkum ajma‘īn(a).

(ئاللاھ) ئېيتتى: «(جەننەتتىن) خار ۋە قوغلانغان ھالدا چىق! ئۇلاردىن كىمكى ساڭا ئەگىشىدىكەن، مەن چوقۇم جەھەننەمنى سىلەرنىڭ ھەممىڭلار بىلەن تولدۇرىمەن».

وَيٰٓاٰدَمُ اسْكُنْ اَنْتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ فَكُلَا مِنْ حَيْثُ شِئْتُمَا وَلَا تَقْرَبَا هٰذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُوْنَا مِنَ الظّٰلِمِيْنَ

wa yā ādamuskun anta wa zaujukal-jannata fa kulā min ḥaiṡu syi'tumā wa lā taqrabā hāżihisy-syajarata fa takūnā minaẓ-ẓālimīn(a).

(ئاللاھ ئېيتتى): «ئى ئادەم! ئايالىڭلار بىلەن جەننەتتە تۇرۇڭلار، ئىككىڭلار خالىغان نەرسىدىن يەڭلار. لېكىن بۇ دەرەخكە يېقىنلاشماڭلار، (ئەگەر يېقىنلاشساڭلار) ئىككىڭلار زالىملاردىن بولۇپ قالىسىلەر».

فَوَسْوَسَ لَهُمَا الشَّيْطٰنُ لِيُبْدِيَ لَهُمَا مَا وٗرِيَ عَنْهُمَا مِنْ سَوْءٰتِهِمَا وَقَالَ مَا نَهٰىكُمَا رَبُّكُمَا عَنْ هٰذِهِ الشَّجَرَةِ اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَا مَلَكَيْنِ اَوْ تَكُوْنَا مِنَ الْخٰلِدِيْنَ

fa waswasa lahumasy-syaiṭānu liyubdiya lahumā mā wūriya ‘anhumā min sau'ātihimā wa qāla mā nahākumā rabbukumā ‘an hāżihisy-syajarati illā an takūnā malakaini au takūnā minal-khālidīn(a).

ئاندىن شەيتان ئۇلارغا (يەنى ئۇلارنىڭ) يېپىلغان ئەۋرەتلىرىنى ئاشكارىلاش ئۈچۈن يامان ئوي-پىكىرلەرنى ۋەسۋەسە قىلدى. (شەيتان): «سىلەرنىڭ ئىلاھىڭلار پەقەت بۇ دەرەخكە يېقىنلىشىشىڭلارنى چەكلىدى، چۈنكى ئىككىڭلار پەرىشتە بولۇپ قالماڭلار ياكى (ئاسماندا) مەڭگۈلۈك ئادەم بولۇپ قالماڭلار» دېدى.

وَقَاسَمَهُمَآ اِنِّيْ لَكُمَا لَمِنَ النّٰصِحِيْنَۙ

wa qāsamahumā innī lakumā laminan-nāṣiḥīn(a).

ئۇ (شەيتان) ئۇلارنىڭ ھەر ئىككىسىگە: «مەن ھەقىقەتەن سىلەرنىڭ مەسلىھەتچىلىرىڭلارنىڭ بىرىمەن» دەپ قەسەم قىلدى.

فَدَلّٰىهُمَا بِغُرُوْرٍۚ فَلَمَّا ذَاقَا الشَّجَرَةَ بَدَتْ لَهُمَا سَوْءٰتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفٰنِ عَلَيْهِمَا مِنْ وَّرَقِ الْجَنَّةِۗ وَنَادٰىهُمَا رَبُّهُمَآ اَلَمْ اَنْهَكُمَا عَنْ تِلْكُمَا الشَّجَرَةِ وَاَقُلْ لَّكُمَآ اِنَّ الشَّيْطٰنَ لَكُمَا عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

fa dallāhumā bigurūr(in), falammā żāqasy-syajarata badat lahumā sau'ātuhumā wa ṭafiqā yakhṣifāni ‘alaihimā miw waraqil-jannah(ti), wa nādāhumā rabbuhumā alam anhakumā ‘an tilkumasy-syajarati wa aqul lakumā innasy-syaiṭāna lakumā ‘aduwwum mubīn(un).

ئۇ (شەيتان) ئۇلارنى ئالدامچىلىق بىلەن ئازدۇردى. ئۇلار دەرەخنىڭ مېۋىسىنى تېتىپ باققاندا، دەرەخنىڭ ئەۋرەتلىرى ئاشكارىلاندى، ئۇلار ئۇنى جەننەتنىڭ يوپۇرمىقى بىلەن يېپىشقا باشلىدى. ئاللاھ ئۇلارغا: «مەن سىلەرنى ئۇ دەرەختىن توسمىغانمىدىم ۋە شەيتاننىڭ سىلەرگە ئاشكارا دۈشمەن ئىكەنلىكىنى ئېيتمىغانمىدىم؟» دەپ نىدا قىلدى.

قَالَا رَبَّنَا ظَلَمْنَآ اَنْفُسَنَا وَاِنْ لَّمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

qālā rabbanā ẓalamnā anfusanā wa illam tagfir lanā wa tarḥamnā lanakūnanna minal-khāsirīn(a).

ئۇلار ئىككىسى: «پەرۋەردىگارىمىز، بىز ئۆزىمىزگە زۇلۇم قىلدۇق. ئەگەر بىزنى كەچۈرمىسەڭ ۋە بىزگە رەھىم قىلمىساڭ، بىز چوقۇم زىيان تارتقۇچىلاردىن بولىمىز» دېدى.

قَالَ اهْبِطُوْا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۚوَلَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَّمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ

qālahbiṭū ba‘ḍukum liba‘ḍin ‘aduww(un), wa lakum fil-arḍi mustaqarruw wa matā‘un ilā ḥīn(in).

(ئاللاھ) ئېيتتى: «ئاسقا چۈشۈڭلار، سىلەر بىر-بىرىڭلارغا دۈشمەنلىشىسىلەر. زېمىن سىلەرنىڭ بېكىتىلگەن ۋاقىتقىچە تۇرالغۇڭلار ۋە ھۇزۇرۇڭلاردۇر».

قَالَ فِيْهَا تَحْيَوْنَ وَفِيْهَا تَمُوْتُوْنَ وَمِنْهَا تُخْرَجُوْنَ ࣖ

qāla fīhā taḥyauna wa fīhā tamūtūna wa minhā tukhrajūn(a).

(ئاللاھ): «سىلەر ئۇ يەردە ياشايسىلەر، ئۇ يەردە ئۆلىسىلەر ۋە ئۇ يەردىن قايتا تىرىلىسىلەر» دەيدۇ.

يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ قَدْ اَنْزَلْنَا عَلَيْكُمْ لِبَاسًا يُّوَارِيْ سَوْءٰتِكُمْ وَرِيْشًاۗ وَلِبَاسُ التَّقْوٰى ذٰلِكَ خَيْرٌۗ ذٰلِكَ مِنْ اٰيٰتِ اللّٰهِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُوْنَ

yā banī ādama qad anzalnā ‘alaikum libāsay yuwārī sau'ātikum wa rīsyā(n), wa libāsut-taqwā żālika khair(un), żālika min āyātillāhi la‘allahum yażżakkarūn(a).

ئى ئادەم ئەۋلادلىرى! بىز ھەقىقەتەن سىلەرنىڭ ئەۋرەتلىرىڭلارنى ياپىدىغان ۋە زىننەتلىنىدىغان كىيىملەرنى بەردۇق. تەقۋالىق كىيىمى تېخىمۇ ياخشى. بۇلار ئاللاھنىڭ قۇدرىتىنىڭ ئالامەتلىرىدىن بىرى، ئۈمىد قىلىمىزكى ئۇلار ئىبرەت ئالسۇن.

يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ لَا يَفْتِنَنَّكُمُ الشَّيْطٰنُ كَمَآ اَخْرَجَ اَبَوَيْكُمْ مِّنَ الْجَنَّةِ يَنْزِعُ عَنْهُمَا لِبَاسَهُمَا لِيُرِيَهُمَا سَوْءٰتِهِمَا ۗاِنَّهٗ يَرٰىكُمْ هُوَ وَقَبِيْلُهٗ مِنْ حَيْثُ لَا تَرَوْنَهُمْۗ اِنَّا جَعَلْنَا الشَّيٰطِيْنَ اَوْلِيَاۤءَ لِلَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ

yā banī ādama lā yaftinannakumusy-syaiṭānu kamā akhraja abawaikum minal-jannati yanzi‘u ‘anhumā libāsahumā liyuriyahumā sau'ātihimā, innahū yarākum huwa wa qabīluhū min ḥaiṡu lā taraunahum, innā ja‘alnasy-syayāṭīna auliyā'a lil-lażīna lā yu'minūn(a).

ئى ئادەم بالىلىرى! شەيتان ئاتا-ئاناڭلارنى جەننەتتىن قوغلاپ چىقارغاندەك، سىلەرنىمۇ ئالداپ قويمىسۇن، شەيتان ئۇلارنىڭ ئەۋرەتلىرىنى كۆرسىتىش ئۈچۈن كىيىملىرىنى سالدۇرۇۋەتكەن. شۈبھىسىزكى، ئۇ ۋە ئۇنىڭ ئەگەشكۈچىلىرى سىلەرنى سىلەر كۆرمەيدىغان جايدىن كۆرىدۇ. شۈبھىسىزكى، بىز شەيتانلارنى كاپىرلارنىڭ رەھبىرى قىلدۇق.

وَاِذَا فَعَلُوْا فَاحِشَةً قَالُوْا وَجَدْنَا عَلَيْهَآ اٰبَاۤءَنَا وَاللّٰهُ اَمَرَنَا بِهَاۗ قُلْ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَأْمُرُ بِالْفَحْشَاۤءِۗ اَتَقُوْلُوْنَ عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

wa iżā fa‘alū fāḥisyatan qālū wajadnā ‘alaihā ābā'anā wallāhu amaranā bihā, qul innallāha lā ya'muru bil-faḥsyā'(i), ataqūlūna ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

ئۇلار بىرەر يامان ئىشنى قىلغاندا: «بىز ئاتا-بوۋىلىرىمىزنىڭ مۇشۇنداق قىلىۋاتقانلىقىنى كۆردۇق، ئاللاھ بىزگە بۇنى قىلىشنى بۇيرۇغان» دەيدۇ. «ھەقىقەتەن ئاللاھ ھەرگىز يامان ئىشلارغا بۇيرۇمايدۇ. نېمىشقا ئاللاھ ھەققىدە بىلمەيدىغان نەرسىلەرنى سۆزلەيسىلەر؟» دېگىن.

قُلْ اَمَرَ رَبِّيْ بِالْقِسْطِۗ وَاَقِيْمُوْا وُجُوْهَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَّادْعُوْهُ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ەۗ كَمَا بَدَاَكُمْ تَعُوْدُوْنَۗ

qul amara rabbī bil-qisṭ(i), wa aqīmū wujūhakum ‘inda kulli masjidiw wad‘ūhu mukhliṣīna lahud-dīn(a), kamā bada'akum ta‘ūdūn(a).

«پەرۋەردىگارىم ماڭا ئادىل بولۇشنى ئېيتتى. ھەر نامازدا يۈزۈڭلارنى (ئاللاھقا) قارىڭلار ۋە پەقەت ئۇنىڭغا ئىبادەت قىلىڭلار. سىلەر دەسلەپتە يارىتىلغاندەك ئۇنىڭغا قايتۇرۇلىسىلەر» دېگىن.

فَرِيْقًا هَدٰى وَفَرِيْقًا حَقَّ عَلَيْهِمُ الضَّلٰلَةُ ۗاِنَّهُمُ اتَّخَذُوا الشَّيٰطِيْنَ اَوْلِيَاۤءَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَيَحْسَبُوْنَ اَنَّهُمْ مُّهْتَدُوْنَ

farīqan hadā wa farīqan ḥaqqa ‘alaihimuḍ-ḍalālah(tu), innahumuttakhażusy-syayāṭīna auliyā'a min dūnillāhi wa yaḥsabūna annahum muhtadūn(a).

ئۇلارنىڭ بىر قىسمىنى ئاللاھ ھىدايەت قىلدى، يەنە بىر قىسمىنى ئادىل يول بىلەن ئازدۇردى. ئۇلار اﷲ نى قويۇپ شەيتانلارنى دوست تۇتتى، ئۇلار ئۆزلىرىنى توغرا يولدا دەپ ئويلايدۇ.

۞ يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ خُذُوْا زِيْنَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَّكُلُوْا وَاشْرَبُوْا وَلَا تُسْرِفُوْاۚ اِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِيْنَ ࣖ

yā banī ādama khużū zīnatakum ‘inda kulli masjidiw wa kulū wasyrabū wa lā tusrifū, innahū lā yuḥibbul-musrifīn(a).

ئى ئادەم ئەۋلادلىرى! ھەر قېتىم مەسچىتكە كىرگىنىڭلاردا چىرايلىق كىيىملىرىڭلارنى كىيىڭلار، يەڭلار ۋە ئىچىڭلار، لېكىن ھەددىدىن ئېشىپ كەتمەڭلار. ھەقىقەتەن ئاللاھ ھەددىدىن ئېشىپ كېتىدىغانلارنى ياقتۇرمايدۇ.

قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِيْنَةَ اللّٰهِ الَّتِيْٓ اَخْرَجَ لِعِبَادِهٖ وَالطَّيِّبٰتِ مِنَ الرِّزْقِۗ قُلْ هِيَ لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا خَالِصَةً يَّوْمَ الْقِيٰمَةِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

qul man ḥarrama zīnatallāhil-latī akhraja li‘ibādihī waṭ-ṭayyibāti minar-rizq(i), qul hiya lil-lażīna āmanū fil-ḥayātid-dun-yā khāliṣatay yaumal-qiyāmah(ti), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).

(مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا) ئېيتقىنكى، «ئاللاھ بەندىلىرىگە بەرگەن زىبۇزىننەتلەرنى ۋە شېرىن يېمەكلىكلەرنى كىم ھارام قىلدى؟» ئېيتقىنكى، «بۇلارنىڭ ھەممىسى دۇنيا ھاياتىغا، بولۇپمۇ قىيامەت كۈنىگە ئىمان ئېيتقانلار ئۈچۈندۇر». بىلىدىغانلار ئۈچۈن ئايەتلەرنى شۇنداق چۈشەندۈرىمىز.

قُلْ اِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّيَ الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَالْاِثْمَ وَالْبَغْيَ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَاَنْ تُشْرِكُوْا بِاللّٰهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهٖ سُلْطٰنًا وَّاَنْ تَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

qul innamā ḥarrama rabbiyal-fawāḥisya mā ẓahara minhā wa mā baṭana wal-iṡma wal-bagya bigairil-ḥaqqi wa an tusyrikū billāhi mā lam yunazzil bihī sulṭānaw wa an taqūlū ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

(مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا) ئېيتقىنكى، «پەرۋەردىگارىم پەقەت ئاشكارا ۋە يوشۇرۇن رەزىل ئىشلارنى، گۇناھ ئىشلارنى، سەۋەبسىز ناھەق ئىشلارنىلا چەكلەيدۇ، ئاللاھقا بىرەر نەرسىنى شېرىك قىلىشىڭلارنى چەكلەيدۇ، ئەگەر ئاللاھ بۇنىڭ سەۋەبىنى ئاشكارىلىمىغان بولسا، ئاللاھقا بىرەر نەرسىنى شېرىك قىلىشىڭلارنى چەكلەيدۇ، ئاللاھ ھەققىدە بىلمەيدىغان نەرسىلەرنى سۆزلەشلىرىڭلارنى چەكلەيدۇ».

وَلِكُلِّ اُمَّةٍ اَجَلٌۚ فَاِذَا جَاۤءَ اَجَلُهُمْ لَا يَسْتَأْخِرُوْنَ سَاعَةً وَّلَا يَسْتَقْدِمُوْنَ

wa likulli ummatin ajal(un), fa iżā jā'a ajaluhum lā yasta'khirūna sā‘ataw wa lā yastaqdimūn(a).

ھەر بىر خەلقنىڭ ئۆلۈمى بار (ۋاقىت چەكلىمىسى بار). ئۇلارنىڭ ئۆلۈمى كەلگەندە، ئۇلار بىر مىنۇتمۇ كېچىكتۈرۈشنى ياكى تېزلەشنى تەلەپ قىلالمايدۇ.

يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ اِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ رُسُلٌ مِّنْكُمْ يَقُصُّوْنَ عَلَيْكُمْ اٰيٰتِيْۙ فَمَنِ اتَّقٰى وَاَصْلَحَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

yā banī ādama immā ya'tiyannakum rusulum minkum yaquṣṣūna ‘alaikum āyātī, famanittaqā wa aṣlaḥa falā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

ئى ئادەم ئەۋلادلىرى! ئەگەر سىلەرگە ئۆز ئىچىڭلاردىن مېنىڭ ئايەتلىرىمنى سۆزلەپ بېرىدىغان پەيغەمبەر كەلسە، كىمكى تەقۋادار بولۇپ، تۈزەتسە، ئۇلارغا قورقۇنچ يوق ۋە ئۇلار قايغۇرمايدۇ.

وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

بىزنىڭ ئايەتلىرىمىزنى ئىنكار قىلغانلار ۋە ئۇلارغا تەكەببۇرلۇق قىلغانلار دوزاخ ئەھلىدۇر، ئۇلار دوزاختا مەڭگۈ قالىدۇ.

فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَوْ كَذَّبَ بِاٰيٰتِهٖۗ اُولٰۤىِٕكَ يَنَالُهُمْ نَصِيْبُهُمْ مِّنَ الْكِتٰبِۗ حَتّٰٓى اِذَا جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُنَا يَتَوَفَّوْنَهُمْۙ قَالُوْٓا اَيْنَ مَا كُنْتُمْ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗقَالُوْا ضَلُّوْا عَنَّا وَشَهِدُوْا عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ اَنَّهُمْ كَانُوْا كٰفِرِيْنَ

faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każiban au każżaba bi'āyātih(ī), ulā'ika yanāluhum naṣībuhum minal-kitāb(i), ḥattā iżā jā'athum rusulunā yatawaffaunahum, qālū aina mā kuntum tad‘ūna min dūnillāh(i), qālū ḍallū ‘annā wa syahidū ‘alā anfusihim annahum kānū kāfirīn(a).

ئاللاھقا يالغان توقۇغان ياكى ئۇنىڭ ئايەتلىرىنى ئىنكار قىلغان ئادەمدىنمۇ زالىم ئادەم بارمۇ؟ ئۇلارغا كىتابتا بەلگىلەنگەن نېسىۋىلەر بېرىلىدۇ، تاكى بىزنىڭ ئەلچىلىرىمىز ئۇلارنىڭ جېنىنى ئېلىش ئۈچۈن كەلگەنگە قەدەر. ئۇلار (پەرىشتىلەر): «ئاللاھنى قويۇپ، قايسى ئىلاھقا ئىبادەت قىلىسىلەر؟» دېدى. ئۇلار (مۇشرىكلار): «بىزدىن ھەممە نەرسە غايىب بولدى» دېدى. ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ كاپىر ئىكەنلىكىگە گۇۋاھلىق بەردى.

قَالَ ادْخُلُوْا فِيْٓ اُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِ فِى النَّارِۙ كُلَّمَا دَخَلَتْ اُمَّةٌ لَّعَنَتْ اُخْتَهَا ۗحَتّٰٓى اِذَا ادَّارَكُوْا فِيْهَا جَمِيْعًا ۙقَالَتْ اُخْرٰىهُمْ لِاُوْلٰىهُمْ رَبَّنَا هٰٓؤُلَاۤءِ اَضَلُّوْنَا فَاٰتِهِمْ عَذَابًا ضِعْفًا مِّنَ النَّارِ ەۗ قَالَ لِكُلٍّ ضِعْفٌ وَّلٰكِنْ لَّا تَعْلَمُوْنَ

qāladkhulū fī umamin qad khalat min qablikum minal-jinni wal-insi fin-nār(i), kullamā dakhalat ummatul la‘anat ukhtahā, ḥattā iżaddārakū fīhā jamī‘ā(n), qālat ukhrāhum li'ūlāhum rabbanā hā'ulā'i aḍallūnā fa ātihim ‘ażāban ḍi‘fam minan-nār(i), qāla likullin ḍi‘fuw wa lākil lā ta‘lamūn(a).

ئاللاھ مۇنداق دەيدۇ: «سىلەردىن ئىلگىرىكى جىن ۋە ئىنسانلار بىلەن بىللە دوزاخ ئوتىغا كىرىڭلار. ھەر قېتىم بىر قەۋم كىرسە، ئۇ ئۆز قېرىنداشلىرىغا لەنەت ئوقۇيدۇ، شۇنداق قىلىپ ئۇلار كىرگەندە، كېيىن كىرگەن كىشى ئالدى بىلەن كىرگەن ئادەمگە: «ئى پەرۋەردىگارىمىز، ئۇلار بىزنى ئازدۇردى، ئۇلارغا دوزاخ ئازابىنى ئىككى ھەسسە كەلتۈرگىن» دەيدۇ. ئاللاھ مۇنداق دەيدۇ: «ئۇلارنىڭ ھەر بىرىگە ئىككى ھەسسە ئازاب بېرىلىدۇ، لېكىن سىلەر بىلمەيسىلەر».

وَقَالَتْ اُوْلٰىهُمْ لِاُخْرٰىهُمْ فَمَا كَانَ لَكُمْ عَلَيْنَا مِنْ فَضْلٍ فَذُوْقُوا الْعَذَابَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْسِبُوْنَ ࣖ

wa qālat ūlāhum li'ukhrāhum famā kāna lakum ‘alainā min faḍlin fa żūqul-‘ażāba bimā kuntum taksibūn(a).

(كىرىش) ئالدى بىلەن كىرگەن ئادەم كېيىن كىرگەن ئادەمگە: «سېنىڭ بىزدىن قىلچە ئۈستۈنلۈكۈڭ يوق. قىلغان ئىشىڭنىڭ جازاسىنى تارت» دېدى.

اِنَّ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ اَبْوَابُ السَّمَاۤءِ وَلَا يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ حَتّٰى يَلِجَ الْجَمَلُ فِيْ سَمِّ الْخِيَاطِ ۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُجْرِمِيْنَ

innal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā lā tufattaḥu lahum abwābus-samā'i wa lā yadkhulūnal-jannata ḥattā yalijal-jamalu fī sammil-khiyāṭ(i), wa każālika najzil-mujrimīn(a).

شۈبھىسىزكى، بىزنىڭ ئايەتلىرىمىزنى ئىنكار قىلغانلار ۋە ئۇلارغا مەغرۇرلانغانلارغا ئاسماننىڭ ئىشىكلىرى ئېچىلمايدۇ، ئۇلار جەننەتكە كىرەلمەيدۇ، پەقەت تۆگە ئىگنە تۆشۈكىدىن ئۆتكۈچە. بىز يامان ئىشلارنى قىلغۇچىلارنى مۇشۇنداق جازالايمىز.

لَهُمْ مِّنْ جَهَنَّمَ مِهَادٌ وَّمِنْ فَوْقِهِمْ غَوَاشٍۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الظّٰلِمِيْنَ

lahum min jahannama mihāduw wa min fauqihim gawāsy(in), wa każālika najziẓ-ẓālimīn(a).

ئۇلارنىڭ ئۇخلايدىغان يەرلىرى دوزاختىن، ئۈستىلىرى (دوزاختىن) يوتقان-كۆرپە. زالىملارنى شۇنداق جازالايمىز.

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا اِلَّا وُسْعَهَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَنَّةِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti lā nukallifu nafsan illā wus‘ahā, ulā'ika aṣḥābul-jannah(ti), hum fīhā khālidūn(a).

ئىمان ئېيتقان ۋە ياخشى ئەمەللەرنى قىلغانلارغا، بىز ھېچكىمنى پەقەت ئۇنىڭ كۈچى يەتكۈچە يۈكلەيمىز. ئۇلار جەننەت ئەھلىدۇر، ئۇلار جەننەتتە مەڭگۈ قالىدۇ.

وَنَزَعْنَا مَا فِيْ صُدُوْرِهِمْ مِّنْ غِلٍّ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهِمُ الْاَنْهٰرُۚ وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ هَدٰىنَا لِهٰذَاۗ وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْلَآ اَنْ هَدٰىنَا اللّٰهُ ۚ لَقَدْ جَاۤءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِالْحَقِّۗ وَنُوْدُوْٓا اَنْ تِلْكُمُ الْجَنَّةُ اُوْرِثْتُمُوْهَا بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

wa naza‘nā mā fī ṣudūrihim min gillin tajrī min taḥtihimul-anhār(u), wa qālul-ḥamdu lillāhil-lażī hadānā lihāżā, wa mā kunnā linahtadiya lau lā an hadānallāh(u), laqad jā'at rusulu rabbinā bil-ḥaqq(i), wa nūdū an tilkumul-jannatu ūriṡtumūhā bimā kuntum ta‘malūn(a).

ئۇلارنىڭ قەلبىدىكى ئۆچ ئېلىشنى، ئاستىدىن دەريالار ئېقىپ تۇرىدىغان نەرسىلەرنى يوقاتتۇق. ئۇلار: «بىزگە بۇنى (ئاسماننى) كۆرسەتكەن ئاللاھقا ھەمدۇسانا بولسۇن. ئەگەر ئاللاھ بىزگە كۆرسەتمىگەن بولسا، بىز توغرا يولغا كىرەلمەيتتۇق. ھەقىقەتەن پەرۋەردىگارىمىزنىڭ پەيغەمبەرلىرى ھەقىقەتنى ئېلىپ كەلدى» دېدى. ئۇلارغا: «بۇ جەننەت سىلەرنىڭ قىلغان ئەمەللىرىڭلارنىڭ نەتىجىسىدە سىلەرگە مىراس قىلىندى» دېيىلدى.

وَنَادٰٓى اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ اَصْحٰبَ النَّارِ اَنْ قَدْ وَجَدْنَا مَا وَعَدَنَا رَبُّنَا حَقًّا فَهَلْ وَجَدْتُّمْ مَّا وَعَدَ رَبُّكُمْ حَقًّا ۗقَالُوْا نَعَمْۚ فَاَذَّنَ مُؤَذِّنٌۢ بَيْنَهُمْ اَنْ لَّعْنَةُ اللّٰهِ عَلَى الظّٰلِمِيْنَ

wa nādā aṣḥābul-jannati aṣḥāban-nāri an qad wajadnā mā wa‘adanā rabbunā ḥaqqan fahal wajattum mā wa‘ada rabbukum ḥaqqā(n), qālū na‘am, fa ażżana mu'ażżinum bainahum al la‘natullāhi ‘alaẓ-ẓālimīn(a).

جەننەت ئەھلى دوزاخ ئەھلىگە: «ھەقىقەتەن، بىز ئاللاھنىڭ بىزگە ۋەدە قىلغان نەرسىسىگە ئېرىشتۇق. سىلەرمۇ ئاللاھنىڭ سىلەرگە ۋەدە قىلغان نەرسىسىگە ئېرىشتۈڭلارمۇ؟» دەپ نىدا قىلدى. ئۇلار: «توغرا» دەپ جاۋاب بەردى. ئاندىن چاقىرغۇچى (پەرىشتە) ئۇلارنىڭ ئارىسىدا: «ئاللاھنىڭ لەنىتى زالىملارغا بولسۇن» دەپ جاكارلىدى.

اَلَّذِيْنَ يَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَيَبْغُوْنَهَا عِوَجًاۚ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ كٰفِرُوْنَۘ

al-lażīna yaṣuddūna ‘an sabīlillāhi wa yabgūnahā ‘iwajā(n), wa hum bil-ākhirati kāfirūn(a).

(يەنى) (باشقىلارنى) ئاللاھنىڭ يولىدىن توسىدىغانلار ۋە ئۇنى بۇراش ئۈچۈن تىرىشىدىغانلار، ئەنە شۇلار ئاخىرەتنى ئىنكار قىلغۇچىلاردۇر.

وَبَيْنَهُمَا حِجَابٌۚ وَعَلَى الْاَعْرَافِ رِجَالٌ يَّعْرِفُوْنَ كُلًّا ۢ بِسِيْمٰىهُمْۚ وَنَادَوْا اَصْحٰبَ الْجَنَّةِ اَنْ سَلٰمٌ عَلَيْكُمْۗ لَمْ يَدْخُلُوْهَا وَهُمْ يَطْمَعُوْنَ

wa bainahumā ḥijāb(un), wa ‘alal-a‘rāfi rijāluy ya‘rifūna kullam bisīmāhum, wa nādau aṣḥābal-jannati an salāmun ‘alaikum, lam yadkhulūhā wa hum yaṭma‘ūn(a).

ئۇلارنىڭ (جەننەت بىلەن دوزاخ ئەھلىنىڭ) ئارىسىدا پەردە بار، ئەئرافتا (ئەڭ ئېگىز جايدا) بىر-بىرىنى ئۆزىنىڭ چىرايىدىن تونۇيدىغان كىشىلەر بار. ئۇلار جەننەت ئەھلىگە: «سىلەرگە ئامانلىق بولسۇن» دەپ توۋلايدۇ. ئۇلار تېخى كىرمىگەن، لېكىن (كىرىشنى) ئارزۇ قىلماقتا.

۞ وَاِذَا صُرِفَتْ اَبْصَارُهُمْ تِلْقَاۤءَ اَصْحٰبِ النَّارِۙ قَالُوْا رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا مَعَ الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ

wa iżā ṣurifat abṣāruhum tilqā'a aṣḥābin-nāri qālū rabbanā lā taj‘alnā ma‘al-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

ئۇلارنىڭ كۆزلىرى دوزاخ ئەھلىگە بۇرۇلغاندا: «پەرۋەردىگارىمىز، بىزنى زالىملار قاتارىدا قىلمىغىن» دەيدۇ.

وَنَادٰٓى اَصْحٰبُ الْاَعْرَافِ رِجَالًا يَّعْرِفُوْنَهُمْ بِسِيْمٰىهُمْ قَالُوْا مَآ اَغْنٰى عَنْكُمْ جَمْعُكُمْ وَمَا كُنْتُمْ تَسْتَكْبِرُوْنَ

wa nādā aṣḥābul-a‘rāfi rijālay ya‘rifūnahum bisīmāhum qālū mā agnā ‘ankum jam‘ukum wa mā kuntum tastakbirūn(a).

ئەئرافنىڭ ئۈستىدىكىلەر (ئەڭ يۇقىرى ئورۇندىكىلەر) تونۇيدىغانلىرىنى ئىشارەت بىلەن چاقىرىپ: «سىلەر توپلىغان مال-مۈلۈك ۋە پەخىرلىنىدىغان نەرسىلەرنىڭ سىلەرگە پايدىسى يوق ئىكەن» دېدى.

اَهٰٓؤُلَاۤءِ الَّذِيْنَ اَقْسَمْتُمْ لَا يَنَالُهُمُ اللّٰهُ بِرَحْمَةٍۗ اُدْخُلُوا الْجَنَّةَ لَا خَوْفٌ عَلَيْكُمْ وَلَآ اَنْتُمْ تَحْزَنُوْنَ

ahā'ulā'il-lażīna aqsamtum lā yanāluhumullāhu biraḥmah(tin), udkhulul-jannata lā khaufun ‘alaikum wa lā antum taḥzanūn(a).

سىلەر ئاللاھنىڭ رەھمىتىگە ئېرىشەلمەيمىز دەپ قەسەم قىلغان كىشىلەر مۇشۇلارمۇ؟ (ئاللاھ ئېيتتى): «جەننەتكە كىرىڭلار، سىلەرگە قورقۇنچ يوق، سىلەر قايغۇرمايسىلەر».

وَنَادٰٓى اَصْحٰبُ النَّارِ اَصْحٰبَ الْجَنَّةِ اَنْ اَفِيْضُوْا عَلَيْنَا مِنَ الْمَاۤءِ اَوْ مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ ۗقَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ حَرَّمَهُمَا عَلَى الْكٰفِرِيْنَۙ

wa nādā aṣḥābun-nāri aṣḥābal-jannati an afīḍū ‘alainā minal-mā'i au mimmā razaqakumullāh(u), qālū innallāha ḥarramahumā ‘alal-kāfirīn(a).

دوزاخ ئەھلى جەننەت ئەھلىگە: «بىزگە ئازراق سۇ ياكى ئاللاھ سىلەرگە بەرگەن يېمەكلىكلەردىن قۇيۇپ بېرىڭلار» دەپ توۋلايدۇ. ئۇلار: «ئاللاھ بۇ ئىككىسىنى كاپىرلارغا ھارام قىلغان» دېدى.

الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا دِيْنَهُمْ لَهْوًا وَّلَعِبًا وَّغَرَّتْهُمُ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَاۚ فَالْيَوْمَ نَنْسٰىهُمْ كَمَا نَسُوْا لِقَاۤءَ يَوْمِهِمْ هٰذَاۙ وَمَا كَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَجْحَدُوْنَ

al-lażīnattakhażū dīnahum lahwaw wa la‘ibaw wa garrathumul-ḥayātud-dun-yā, fal-yauma nansāhum kamā nasū liqā'a yaumihim hāżā, wa mā kānū bi'āyātinā yajḥadūn(a).

(يەنى) ئۇلار دىنىنى ئويۇن-تاماشا قىلىپ، دۇنيا ھاياتىغا ئالدانغانلاردۇر. بۈگۈن (قىيامەت كۈنى) بىز ئۇلارنى ئۇنتۇپ قالىمىز، چۈنكى ئۇلار بۈگۈنكى ئۇچرىشىشنى ئۇنتۇپ قالغان ئىدى ۋە بىزنىڭ ئايەتلىرىمىزنى ئىنكار قىلغان ئىدى.

وَلَقَدْ جِئْنٰهُمْ بِكِتٰبٍ فَصَّلْنٰهُ عَلٰى عِلْمٍ هُدًى وَّرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

wa laqad ji'nāhum bikitābin faṣṣalnāhu ‘alā ‘ilmin hudaw wa raḥmatal liqaumiy yu'minūn(a).

ھەقىقەتەن بىز ئۇلارغا كىتابنى (يەنى قۇرئاننى) كەلتۈردۇق، ئۇنى بىز بىلىم ئاساسىدا تەپسىلىي بايان قىلدۇق، ئىمان ئېيتقانلار ئۈچۈن ھىدايەت ۋە رەھمەت بولسۇن ئۈچۈن.

هَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّا تَأْوِيْلَهٗۗ يَوْمَ يَأْتِيْ تَأْوِيْلُهٗ يَقُوْلُ الَّذِيْنَ نَسُوْهُ مِنْ قَبْلُ قَدْ جَاۤءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِالْحَقِّۚ فَهَلْ لَّنَا مِنْ شُفَعَاۤءَ فَيَشْفَعُوْا لَنَآ اَوْ نُرَدُّ فَنَعْمَلَ غَيْرَ الَّذِيْ كُنَّا نَعْمَلُۗ قَدْ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ ࣖ

hal yanẓurūna illā ta'wīlah(ū), yauma ya'tī ta'wīluhū yaqūlul-lażīna nasūhu min qablu qad jā'at rusulu rabbinā bil-ḥaqq(i), fahal lanā min syufa‘ā'a fa yasyfa‘ū lanā au nuraddu fa na‘mala gairal-lażī kunnā na‘mal(u), qad khasirū anfusahum wa ḍalla ‘anhum mā kānū yaftarūn(a).

ئۇلار پەقەت ھەقىقەتنىڭ دەلىلىنى (قۇرئاننى) كۈتۈپ تۇرمىغانمۇ؟ ھەقىقەتنىڭ دەلىلى كەلگەن كۈنى، ئىلگىرى ئۇنى چۈشەنمىگەن كىشىلەر: «ھەقىقەتەن پەرۋەردىگارىمىزنىڭ ئەلچىلىرى ھەقىقەتنى ئېلىپ كەلدى. بىزگە ياردەم بېرىدىغان ياكى (دۇنياغا) قايتۇرۇلىدىغان، ئىلگىرىكىگە ئوخشىمايدىغان ياخشى ئىشلارنى قىلىدىغان بىرەر شاپائەتچى بارمۇ؟» دېدى. ئۇلار ھەقىقەتەن ئۆزلىرىگە زىيان سالدى، ئىلگىرى ياراتقانلىرى ئۇلاردىن يوقاپ كەتتى.

اِنَّ رَبَّكُمُ اللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِۗ يُغْشِى الَّيْلَ النَّهَارَ يَطْلُبُهٗ حَثِيْثًاۙ وَّالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُوْمَ مُسَخَّرٰتٍۢ بِاَمْرِهٖٓ ۙاَلَا لَهُ الْخَلْقُ وَالْاَمْرُۗ تَبٰرَكَ اللّٰهُ رَبُّ الْعٰلَمِيْنَ

inna rabbakumullāhul-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa fī sittati ayyāmin ṡummastawā ‘alal-‘arsy(i), yugsyil-lailan-nahāra yaṭlubuhū ḥaṡīṡā(n), wasy-syamsa wal-qamara wan-nujūma musakhkharātim bi'amrih(ī), alā lahul-khalqu wal-amr(u), tabārakallāhu rabbul-‘ālamīn(a).

ھەقىقەتەن سىلەرنىڭ پەرۋەردىگارىڭلار ئاسمانلارنى ۋە زېمىننى ئالتە دەۋردە ياراتقان، ئاندىن ئەرش ئۈستىدە تۇرغان، كېچىنى تېز سۈرئەتتە كېلىدىغان كۈندۈزگە باغلىغان ئاللاھتۇر. قۇياش، ئاي ۋە يۇلتۇزلارنى ئۆزىنىڭ ئەمرىگە بويسۇندۇرغان (ئۇ ياراتقان). ئېسىڭىزدە بولسۇنكى، بارلىق يارىتىش ۋە ئىشلار ئۇنىڭ قولىغا تەۋە. ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارى ئاللاھ پاكتۇر.

اُدْعُوْا رَبَّكُمْ تَضَرُّعًا وَّخُفْيَةً ۗاِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِيْنَۚ

ud‘ū rabbakum taḍarru‘aw wa khufūyah(tan), innahū lā yuḥibbul-mu‘tadīn(a).

تەڭرىڭلارغا تۆۋەنچىل قەلب ۋە يۇمشاق ئاۋاز بىلەن دۇئا قىلىڭلار. ھەقىقەتەن ئۇ چەكتىن ئېشىپ كېتىدىغانلارنى ياقتۇرمايدۇ.

وَلَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلَاحِهَا وَادْعُوْهُ خَوْفًا وَّطَمَعًاۗ اِنَّ رَحْمَتَ اللّٰهِ قَرِيْبٌ مِّنَ الْمُحْسِنِيْنَ

wa lā tufsidū fil-arḍi ba‘da iṣlāḥihā wad‘ūhu khaufaw wa ṭama‘ā(n), inna raḥmatallāhi qarībum minal-muḥsinīn(a).

زېمىن (يارىتىلغاندىن كېيىن) زېمىندا بۇزغۇنچىلىق قىلماڭلار، ئۇنىڭغا قورقۇش ۋە ئۈمىد بىلەن دۇئا قىلىڭلار. شۈبھىسىزكى، ئاللاھنىڭ رەھمىتى ياخشى ئىش قىلغۇچىلارغا يېقىندۇر.

وَهُوَ الَّذِيْ يُرْسِلُ الرِّيٰحَ بُشْرًاۢ بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهٖۗ حَتّٰٓى اِذَآ اَقَلَّتْ سَحَابًا ثِقَالًا سُقْنٰهُ لِبَلَدٍ مَّيِّتٍ فَاَنْزَلْنَا بِهِ الْمَاۤءَ فَاَخْرَجْنَا بِهٖ مِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِۗ كَذٰلِكَ نُخْرِجُ الْمَوْتٰى لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ

wa huwal-lażī yursilur-riyāḥa busyram baina yadai raḥmatih(ī), ḥattā iżā aqallat saḥāban ṡiqālan suqnāhu libaladim mayyitin fa anzalnā bihil-mā'a fa akhrajnā bihī min kulliṡ-ṡamarāt(i), każālika nukhrijul-mautā la‘allakum tażakkarūn(a).

ئۇ رەھمىتى (يامغۇر) كېلىشتىن بۇرۇن خۇش خەۋەر بەرگۈچى سۈپىتىدە شامالنى تارقىتىدۇ. شامال بۇلۇتلارنى ئېلىپ كەلگەندە، بىز ئۇلارنى قاقاس يەرگە ھەيدەيمىز، ئاندىن ئۇ يەرگە يامغۇر ياغدۇرىمىز. ئاندىن بىز شۇ يامغۇر بىلەن تۈرلۈك مېۋىلەرنى ئۆستۈرىمىز. بىز ئۆلۈكلەرنى شۇنداق تىرىلدۈرىمىز، ئۈمىد قىلىمىزكى، سىلەر بۇنىڭدىن ئىبرەت ئالىسىلەر.

وَالْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَبَاتُهٗ بِاِذْنِ رَبِّهٖۚ وَالَّذِيْ خَبُثَ لَا يَخْرُجُ اِلَّا نَكِدًاۗ كَذٰلِكَ نُصَرِّفُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّشْكُرُوْنَ ࣖ

wal-baladuṭ-ṭayyibu yakhruju nabātuhū bi'iżni rabbih(ī), wal-lażī khabuṡa lā yakhruju illā nakidā(n), każālika nuṣarriful-āyāti liqaumiy yasykurūn(a).

زېمىن ياخشى، ئۆسۈملۈكلەر ئاللاھنىڭ ئىزنى بىلەن مول ئۆسىدۇ؛ ناچار تۇپراق، ئۆسكەن زىرائەتلەر بولسا سولىشىپ قالىدۇ. بىز شۈكۈر قىلغۇچىلار ئۈچۈن (بىزنىڭ ئۇلۇغلىقىمىزنىڭ) ئالامەتلىرىنى مۇشۇنداق قايتا-قايتا بايان قىلىمىز.

لَقَدْ اَرْسَلْنَا نُوْحًا اِلٰى قَوْمِهٖ فَقَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ اِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ

laqad arsalnā nūḥan ilā qaumihī fa qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), innī akhāfu ‘alaikum ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).

ھەقىقەتەن بىز نۇھنى ئۆز قەۋمىگە پەيغەمبەر قىلىپ ئەۋەتتۇق، ئاندىن ئۇ: «ئى قەۋمىم! ئاللاھقا ئىبادەت قىلىڭلار، سىلەر ئۈچۈن ئۇنىڭدىن باشقا ھېچ ئىلاھ يوق. مەن ھەقىقەتەن سىلەرنىڭ قورقۇنچلۇق كۈندە ئازابقا دۇچار بولۇشۇڭلاردىن قورقىمەن» دېدى.

قَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِهٖٓ اِنَّا لَنَرٰىكَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

qālal mala'u min qaumihī innā lanarāka fī ḍalālim mubīn(in).

ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ چوڭلىرى: «بىز سېنىڭ ھەقىقەتەن روشەن ئازغۇنلۇقتا ئىكەنلىكىڭنى كۆرۈۋاتىمىز» دېدى.

قَالَ يٰقَوْمِ لَيْسَ بِيْ ضَلٰلَةٌ وَّلٰكِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَ

qāla yā qaumi laisa bī ḍalālatuw wa lākinnī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

ئۇ ( نۇھ ئەلەيھىسسالام ) ئېيتتى: « ئى قەۋمىم! مەن ئازغان ئەمەسمەن، مەن پۈتكۈل ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارى تەرىپىدىن ئەۋەتىلگەن پەيغەمبەرمەن.

اُبَلِّغُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَاَنْصَحُ لَكُمْ وَاَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

uballigukum risālāti rabbī wa anṣaḥu lakum wa a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

مەن سىلەرگە پەرۋەردىگارىمنىڭ ئەلچىلىكىنى يەتكۈزىمەن، سىلەرگە نەسىھەت قىلىمەن، ئاللاھتىن سىلەر بىلمەيدىغان نەرسىلەرنى بىلىمەن».

اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْ وَلِتَتَّقُوْا وَلَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ

awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum wa litattaqū wa la‘allakum turḥamūn(a).

سىلەرنىڭ تەقۋادار بولۇشۇڭلار ۋە رەھمەتكە ئېرىشىشىڭلار ئۈچۈن، ئۆز ئىچىڭلاردىن بىر كىشى ئارقىلىق پەرۋەردىگارىڭلار تەرىپىدىن ۋەز-نەسىھەت كەلگەنلىكىگە ھەيران قالامسىلەر؟

فَكَذَّبُوْهُ فَاَنْجَيْنٰهُ وَالَّذِيْنَ مَعَهٗ فِى الْفُلْكِ وَاَغْرَقْنَا الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمًا عَمِيْنَ ࣖ

fa każżabūhu fa anjaināhu wal-lażīna ma‘ahū fil-fulki wa agraqnal-lażīna każżabū bi'āyātinā, innahum kānū qauman ‘amīn(a).

ئۇلار نۇھنى ئىنكار قىلدى، بىز ئۇنى ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە كېمىدە بولغانلارنى قۇتقۇزدۇق، ئايەتلىرىمىزنى ئىنكار قىلغانلارنى غەرق قىلدۇق. ئۇلار ھەقىقەتەن كور بىر قەۋمدۇر.

۞ وَاِلٰى عَادٍ اَخَاهُمْ هُوْدًاۗ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ اَفَلَا تَتَّقُوْنَ

wa ilā ‘ādin akhāḥum hūdā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), afalā tattaqūn(a).

ئاد قەۋمىگە ئۇلارنىڭ قېرىندىشى ھۇدنى ئەۋەتتۇق. ئۇ: «ئى قەۋمىم! ئاللاھقا ئىبادەت قىلىڭلار، سىلەر ئۈچۈن ئۇنىڭدىن باشقا ئىلاھ يوق، نېمىشقا ئاللاھتىن قورقمايسىلەر؟» دېدى.

قَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖٓ اِنَّا لَنَرٰىكَ فِيْ سَفَاهَةٍ وَّاِنَّا لَنَظُنُّكَ مِنَ الْكٰذِبِيْنَ

qālal-mala'ul-lażīna kafarū min qaumihī innā lanarāka fī safāhatiw wa innā lanaẓunnuka minal-kāżibīn(a).

ئۇنىڭ قەۋمىدىكى كاپىرلارنىڭ چوڭلىرى: «بىز سېنى ھەقىقەتەن مەجنۇن دەپ قارايمىز ۋە سېنى يالغانچىلاردىن دەپ گۇمان قىلىمىز» دېدى.

قَالَ يٰقَوْمِ لَيْسَ بِيْ سَفَاهَةٌ وَّلٰكِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَ

qāla yā qaumi laisa bī safāhatuw wa lākinnī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

ئۇ (ھۇد) جاۋابەن: «ئى قەۋمىم! مەن ئەجداد ئەمەس، بەلكى مەن پۈتكۈل ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارىنىڭ ئەلچىسىمەن» دېدى.

اُبَلِّغُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَاَنَا۠ لَكُمْ نَاصِحٌ اَمِيْنٌ

uballigukum risālāti rabbī wa ana lakum nāṣiḥun amīn(un).

مەن سىلەرگە پەرۋەردىگارىمنىڭ ئەلچىلىكىنى يەتكۈزىمەن ۋە ئىشەنچلىك نەسىھەتلەرنى بېرىمەن.

اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْۗ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ قَوْمِ نُوْحٍ وَّزَادَكُمْ فِى الْخَلْقِ بَصْۣطَةً ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum, ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di qaumi nūḥiw wa zādakum fil-khalqi basṭah(tan), fażkurū ālā'allāhi la‘allakum tufliḥūn(a).

ئۆزۈڭلاردىن بولغان بىر كىشى ئارقىلىق پەرۋەردىگارىڭلار تەرىپىدىن سىلەرگە ئاگاھلاندۇرۇش كەلگەنلىكىگە ھەيران قالدىڭلارمۇ؟ ئۆز ۋاقتىدا اﷲ سىلەرنى نۇھنىڭ قەۋمىدىن كېيىن ئورۇنباسار قىلغان، سىلەرنى كۈچ-قۇۋۋەت ۋە بەدەن جەھەتتىن ئۈستۈن قىلغان ئىدى. شۇڭا، مۇۋەپپەق بولۇشۇڭلار ئۈچۈن ئاللاھنىڭ نېمىتىنى ياد ئېتىڭلار.

قَالُوْٓا اَجِئْتَنَا لِنَعْبُدَ اللّٰهَ وَحْدَهٗ وَنَذَرَ مَا كَانَ يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُنَاۚ فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qālū aji'tanā lina‘budallāha waḥdahū wa nażara mā kāna ya‘budu ābā'unā, fa'tinā bimā ta‘idunā in kunta minaṣ ṣādiqīn(a).

ئۇلار: «سەن بىزگە پەقەت ئاللاھقا ئىبادەت قىلىش ۋە ئاتا-بوۋىلىرىمىز ئىبادەت قىلغان نەرسىلەرنى تاشلاش ئۈچۈن كەلدىڭمۇ؟ ئەگەر راستچىل بولساڭ، بىزگە بولغان تەھدىتىڭنى ئىسپاتلاپ بەرگىن» دېدى.

قَالَ قَدْ وَقَعَ عَلَيْكُمْ مِّنْ رَّبِّكُمْ رِجْسٌ وَّغَضَبٌۗ اَتُجَادِلُوْنَنِيْ فِيْٓ اَسْمَاۤءٍ سَمَّيْتُمُوْهَآ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ مَّا نَزَّلَ اللّٰهُ بِهَا مِنْ سُلْطٰنٍۗ فَانْتَظِرُوْٓا اِنِّيْ مَعَكُمْ مِّنَ الْمُنْتَظِرِيْنَ

qāla qad waqa‘a ‘alaikum mir rabbikum rijsuw wa gaḍab(un), atujādilūnanī fī asmā'in sammaitumūhā antum wa ābā'ukum mā nazzalallāhu bihā min sulṭān(in), fantaẓirū innī ma‘akum minal-muntaẓirīn(a).

ئۇ (ھۇد) جاۋابەن: «سىلەر ھەقىقەتەن ئاللاھنىڭ نەپرىتى ۋە غەزىپىگە ئۇچرايدۇ. ئاللاھ بۇ ھەقتە مەلۇمات بەرمىگەن تۇرسا، سىلەر ۋە ئاتا-بوۋىلىرىڭلار ياراتقان ئىسىملار (بۇتلار) توغرىسىدا مەن بىلەن مۇنازىرىلەشمەكچىمۇ؟ ئەگەر شۇنداق بولسا، كۈتۈڭلار! مەنمۇ سىلەر بىلەن بىللە كۈتۈپ تۇرغۇچىلاردىنمەن» دېدى.

فَاَنْجَيْنٰهُ وَالَّذِيْنَ مَعَهٗ بِرَحْمَةٍ مِّنَّا وَقَطَعْنَا دَابِرَ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَمَا كَانُوْا مُؤْمِنِيْنَ ࣖ

fa anjaināhu wal-lażīna ma‘ahū biraḥmatim minnā wa qaṭa‘nā dābiral-lażīna każżabū bi'āyātinā wa mā kānū mu'minīn(a).

بىز ئۇنى (ھۇدنى) ۋە ئۇنىڭ بىلەن بىللە بولغانلارنى رەھمىتىمىز بىلەن قۇتقۇزدۇق، ئايەتلىرىمىزنى ئىنكار قىلغانلارنى ئۇلارنىڭ يىلتىزىغا قەدەر ۋەيران قىلدۇق، ئۇلار ئىمان ئېيتمايدۇ.

وَاِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًاۘ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْۗ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wa ilā ṡamūda akhāhum ṣāliḥā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum, hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun alīm(un).

سەمۇد قەۋمىگە ئۇلارنىڭ قېرىندىشى سالىھنى ئەۋەتتۇق. ئۇ: «ئى قەۋمىم! ئاللاھقا ئىبادەت قىلىڭلار! سىلەر ئۈچۈن ئۇنىڭدىن باشقا ئىلاھ يوق. سىلەرگە پەرۋەردىگارىڭلار تەرىپىدىن روشەن دەلىل كەلدى. بۇ (ئات) تۆگە ئاللاھ تەرىپىدىن سىلەر ئۈچۈن (بىر) مۆجىزە. ئۇنى ئاللاھنىڭ زېمىنىدا يەپ قويۇڭلار، ئۇنىڭغا زىيان يەتكۈزمەڭلار، بولمىسا قاتتىق ئازابقا دۇچار بولىسىلەر» دېدى.

وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ عَادٍ وَّبَوَّاَكُمْ فِى الْاَرْضِ تَتَّخِذُوْنَ مِنْ سُهُوْلِهَا قُصُوْرًا وَّتَنْحِتُوْنَ الْجِبَالَ بُيُوْتًا ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ

ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di ‘ādiw wa bawwa'akum fil-arḍi tattakhiżūna min suhūlihā quṣūraw wa tanḥitūnal-jibāla buyūtā(n), fażkurū ālā'allāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

ئاد قەۋمىدىن كېيىن سىلەرنى خەلىپە قىلىپ، سىلەرنى زېمىنغا ئورۇنلاشتۇرغان ۋاقتىنى ئەسلەڭلار. تۈزلەڭلىكلەردە قەسىرلەرنى سالىسىلەر، تاغلاردا ئۆيلەرنى ئويۇپ ياسىسىلەر. ئاللاھنىڭ نېمەتلىرىنى ياد ئېتىڭلار ۋە زېمىندا بۇزغۇنچىلىق قىلماڭلار.

قَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ لِلَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا لِمَنْ اٰمَنَ مِنْهُمْ اَتَعْلَمُوْنَ اَنَّ صٰلِحًا مُّرْسَلٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ قَالُوْٓا اِنَّا بِمَآ اُرْسِلَ بِهٖ مُؤْمِنُوْنَ

qālal-mala'ul-lażīnastakbarū min qaumihī lil-lażīnastuḍ‘ifū liman āmana minhum ata‘lamūna anna ṣāliḥam mursalum mir rabbih(ī), qālū innā bimā ursila bihī mu'minūn(a).

تەكەببۇر رەھبەرلەر ئاجىز دەپ قارالغانلارغا، يەنى ئۆز قەۋمى ئىچىدىكى ئىمان ئېيتقانلارغا: «سىلەر سالىھنىڭ پەرۋەردىگارى تەرىپىدىن ئەۋەتىلگەن ئەلچى ئىكەنلىكىنى بىلەمسىلەر؟» دېدى. ئۇلار: «بىز ئۇنىڭ سۆزلىرىگە ھەقىقەتەن ئىشىنىمىز» دېدى.

قَالَ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْٓا اِنَّا بِالَّذِيْٓ اٰمَنْتُمْ بِهٖ كٰفِرُوْنَ

qālal-lażīnastakbarū innā bil-lażī āmantum bihī kāfirūn(a).

ماختىنىپ تۇرىدىغانلار: «ھەقىقەتەن، بىز سىلەر ئىشەنگەننى ئىنكار قىلىمىز» دەيدۇ.

فَعَقَرُوا النَّاقَةَ وَعَتَوْا عَنْ اَمْرِ رَبِّهِمْ وَقَالُوْا يٰصٰلِحُ ائْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ

fa ‘aqarun-nāqata wa ‘atau ‘an amri rabbihim wa qālū yā ṣāliḥu'tinā bimā ta‘idunā in kunta minal-mursalīn(a).

ئاندىن ئۇلار چىشى تۆگىنى بوغۇزلىدى ۋە پەرۋەردىگارىنىڭ ئەمرىگە قارشى تەكەببۇرلۇق قىلدى. ئۇلار: «ئى سالىھ! ئەگەر سەن راستتىنلا پەيغەمبەرلەردىن بولساڭ، بىزگە قىلغان ۋەدىڭنى ئىسپاتلى» دېدى.

فَاَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَاَصْبَحُوْا فِيْ دَارِهِمْ جٰثِمِيْنَ

fa akhażathumur-rajfatu fa aṣbaḥū fī dārihim jāṡimīn(a).

ئاندىن ئۇلارنى يەر تەۋرەش قاپلىدى، ئۇلار ئۆيلىرىنىڭ خارابىلىكىدە ئۆلۈپ كەتتى.

فَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰقَوْمِ لَقَدْ اَبْلَغْتُكُمْ رِسَالَةَ رَبِّيْ وَنَصَحْتُ لَكُمْ وَلٰكِنْ لَّا تُحِبُّوْنَ النّٰصِحِيْنَ

fa tawallā ‘anhum wa qāla yā qaumi laqad ablagtukum risālata rabbī wa naṣaḥtu lakum wa lākil lā tuḥibbūnan-nāṣiḥīn(a).

ئاندىن ئۇ (سالەھ) ئۇلاردىن ئايرىلىپ: «ئى قەۋمىم! مەن سىلەرگە پەرۋەردىگارىمنىڭ ئەلچىلىكىنى يەتكۈزدۈم ۋە سىلەرگە نەسىھەت قىلدىم. لېكىن سىلەر نەسىھەت قىلغۇچىلارنى ياقتۇرمايسىلەر» دېدى.

وَلُوْطًا اِذْ قَالَ لِقَوْمِهٖٓ اَتَأْتُوْنَ الْفَاحِشَةَ مَا سَبَقَكُمْ بِهَا مِنْ اَحَدٍ مِّنَ الْعٰلَمِيْنَ

wa lūṭan iż qāla liqaumihī ata'tūnal-fāḥisyata mā sabaqakum bihā min aḥadim minal-‘ālamīn(a).

لۇتنى (پەيغەمبەر قىلىپ) ئەۋەتتۇق، ئۆز ۋاقتىدا ئۇ قەۋمىگە: «سىلەر نېمىشقا (بۇ دۇنيادا) سىلەردىن ئىلگىرى ھېچكىم قىلمىغان يامان ئىشنى قىلىۋاتىسىلەر؟» دېدى.

اِنَّكُمْ لَتَأْتُوْنَ الرِّجَالَ شَهْوَةً مِّنْ دُوْنِ النِّسَاۤءِۗ بَلْ اَنْتُمْ قَوْمٌ مُّسْرِفُوْنَ

innakum lata'tūnar-rijāla syahwatam min dūnin-nisā'(i), bal antum qaumum musrifūn(a).

ھەقىقەتەن سىلەر شەھۋىتىڭلارنى ئاياللارغا ئەمەس، ئەرلەرگە قارىتىپ چىقاردىڭلار. سىلەر ھەقىقەتەن ھەددىدىن ئاشقان قەۋمسىلەر.

وَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهٖٓ اِلَّآ اَنْ قَالُوْٓا اَخْرِجُوْهُمْ مِّنْ قَرْيَتِكُمْۚ اِنَّهُمْ اُنَاسٌ يَّتَطَهَّرُوْنَ

wa mā kāna jawāba qaumihī illā an qālū akhrijūhum min qaryatikum, innahum unāsuy yataṭahharūn(a).

ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ جاۋابى پەقەت: «ئۇلارنى (لۇت ۋە ئۇنىڭ ئەگەشكۈچىلىرىنى) يۇرتۇڭلاردىن قوغلاپ چىقىرىڭلار، ئۇلار ئۆزلىرىنى مۇقەددەس دەپ قارايدىغان كىشىلەر»، دېيىشتىن باشقا نەرسە ئەمەس ئىدى.

فَاَنْجَيْنٰهُ وَاَهْلَهٗٓ اِلَّا امْرَاَتَهٗ كَانَتْ مِنَ الْغٰبِرِيْنَ

fa anjaināhu wa ahlahū illamra'atahū kānat minal-gābirīn(a).

ئاندىن بىز ئۇنى ۋە ئۇنىڭ تەۋەلىرىنى قۇتقۇزدۇق، پەقەت ئايالىدىن باشقا، ئۇ (ئۆلگەنلەردىن) قالغانلارنى قۇتقۇزدۇق.

وَاَمْطَرْنَا عَلَيْهِمْ مَّطَرًاۗ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُجْرِمِيْنَ ࣖ

wa amṭarnā ‘alaihim maṭarā(n), fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mujrimīn(a).

ئۇلارغا تاش ياغدۇردۇق. شۇڭا گۇناھ قىلغان ئادەمنىڭ بېشىغا نېمە كېلىدىغانلىقىغا دىققەت قىلىڭلار.

وَاِلٰى مَدْيَنَ اَخَاهُمْ شُعَيْبًاۗ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ فَاَوْفُوا الْكَيْلَ وَالْمِيْزَانَ وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ اَشْيَاۤءَهُمْ وَلَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلَاحِهَاۗ ذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَۚ

wa ilā madyana akhāhum syu‘aibā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum fa auful-kaila wal-mīzāna wa lā tabkhasun-nāsa asy-yā'ahum wa lā tufsidū fil-arḍi ba‘da iṣlāḥihā, żālikum khairul lakum in kuntum mu'minīn(a).

مەديەن ئاھالىسىگە ئۇلارنىڭ قېرىندىشى شۇئەيبنى (پەيغەمبەر قىلىپ) ئەۋەتتۇق. ئۇ: «ئى قەۋمىم! ئاللاھقا ئىبادەت قىلىڭلار. سىلەر ئۈچۈن ئۇنىڭدىن باشقا ئىلاھ يوق. سىلەرگە پەرۋەردىگارىڭلار تەرىپىدىن روشەن دەلىللەر كەلدى. ئۆلچەمنى تولۇق قىلىڭلار، ھېچكىمگە قىلچە زىيان يەتكۈزمەڭلار. زېمىن (ياخشى يارىتىلغاندىن كېيىن) ئۇنىڭغا بۇزغۇنچىلىق قىلماڭلار. ئەگەر ئىمان ئېيتساڭلار، بۇ سىلەر ئۈچۈن ياخشىدۇر» دېدى.

وَلَا تَقْعُدُوْا بِكُلِّ صِرَاطٍ تُوْعِدُوْنَ وَتَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ مَنْ اٰمَنَ بِهٖ وَتَبْغُوْنَهَا عِوَجًاۚ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ كُنْتُمْ قَلِيْلًا فَكَثَّرَكُمْۖ وَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ

wa lā taq‘udū bikulli ṣirāṭin tū‘idūna wa taṣuddūna ‘an sabīlillāhi man āmana bihī wa tabgūnahā ‘iwajā(n), ważkurū iż kuntum qalīlan fa kaṡṡarakum, wanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).

مۆمىنلەرنى قورقۇتۇپ، ئاللاھنىڭ يولىدىن توسۇپ، ئۇنى بۇراش ئۈچۈن ھېچقانداق يولدا ئولتۇرماڭلار. ئۆزۈڭلار ئاز ئىدىڭلار، ئاللاھ سىلەرنىڭ سانىڭلارنى كۆپەيتتى. زىيان يەتكۈزگۈچىلەرنىڭ بېشىغا كېلىدىغان ئىشلارغا دىققەت قىلىڭلار.

وَاِنْ كَانَ طَاۤىِٕفَةٌ مِّنْكُمْ اٰمَنُوْا بِالَّذِيْٓ اُرْسِلْتُ بِهٖ وَطَاۤىِٕفَةٌ لَّمْ يُؤْمِنُوْا فَاصْبِرُوْا حَتّٰى يَحْكُمَ اللّٰهُ بَيْنَنَاۚ وَهُوَ خَيْرُ الْحٰكِمِيْنَ ۔

wa in kāna ṭā'ifatum minkum āmanū bil-lażī ursiltu bihī wa ṭā'ifatul lam tu'minū faṣbirū ḥattā yaḥkumallāhu bainanā, wa huwa khairul-ḥākimīn(a).

ئەگەر ئاراڭلاردا مەن ئۇنى يەتكۈزۈش ئۈچۈن ئەۋەتكەن (تەلىملەرگە) ئىشىنىدىغان بىر گۇرۇھ بولسا، يەنە بىر گۇرۇھ بولسا ئىشەنمىسە، ئاللاھ ئارىمىزدا ھۆكۈم چىقارغۇچە سەۋر قىلىڭلار. ئۇ ئەڭ ياخشى ھۆكۈم قىلغۇچىدۇر.

۞ قَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ لَنُخْرِجَنَّكَ يٰشُعَيْبُ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَكَ مِنْ قَرْيَتِنَآ اَوْ لَتَعُوْدُنَّ فِيْ مِلَّتِنَاۗ قَالَ اَوَلَوْ كُنَّا كٰرِهِيْنَ

qālal-mala'ul-lażīnastakbarū min qaumihī lanukhrijannaka yā syu‘aibu wal-lażīna āmanū ma‘aka min qaryatinā au lata‘ūdunna fī millatinā, qāla awalau kunnā kārihīn(a).

شۇئەيب قەبىلىسىنىڭ تەكەببۇر باشلىقلىرى: «ئى شۇئەيب! ئەگەر سەن بىزنىڭ دىنىمىزغا قايتمىساڭ، سېنى ۋە مۆمىنلەرنى چوقۇم يۇرتىمىزدىن قوغلاپ چىقىرىمىز» دېدى . شۇئەيب: «بىز ياقتۇرمىساقمۇ (بىزنى قوغلاپ چىقىرىۋاتامسەن؟)» دېدى.

قَدِ افْتَرَيْنَا عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اِنْ عُدْنَا فِيْ مِلَّتِكُمْ بَعْدَ اِذْ نَجّٰىنَا اللّٰهُ مِنْهَاۗ وَمَا يَكُوْنُ لَنَآ اَنْ نَّعُوْدَ فِيْهَآ اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ رَبُّنَاۗ وَسِعَ رَبُّنَا كُلَّ شَيْءٍ عِلْمًاۗ عَلَى اللّٰهِ تَوَكَّلْنَاۗ رَبَّنَا افْتَحْ بَيْنَنَا وَبَيْنَ قَوْمِنَا بِالْحَقِّ وَاَنْتَ خَيْرُ الْفٰتِحِيْنَ

qadiftarainā ‘alallāhi każiban in ‘udnā fī millatikum ba‘da iż najjānallāhu minhā, wa mā yakūnu lanā an na‘ūda fīhā illā ay yasyā'allāhu rabbunā, wasi‘a rabbunā kulla syai'in ‘ilmā(n), ‘alallāhi tawakkalnā, rabbanaftaḥ bainanā wa baina qauminā bil-ḥaqqi wa anta khairul-fātiḥīn(a).

ئەگەر ئاللاھ بىزنى سىلەرنىڭ دىنىڭلاردىن قۇتقۇزغاندىن كېيىن، ئەگەر بىز سىلەرنىڭ دىنىڭلارغا قايتساق، ئاللاھقا قارشى چوڭ بىر يالغان توقۇغان بولاتتۇق. پەرۋەردىگارىمىز ئاللاھ خالىسا، بىزنىڭ ئۇنىڭغا قايتىشىمىز لايىق ئەمەس. پەرۋەردىگارىمىزنىڭ ئىلمى ھەممە نەرسىنى ئۆز ئىچىگە ئالىدۇ. بىز پەقەت ئاللاھقا تاياندۇق. ئى پەرۋەردىگارىمىز، بىز بىلەن قەۋمىمىزنىڭ ئارىسىدا ئادىللىق بىلەن ھۆكۈم چىقارغىن. سەن ئەڭ ياخشى ھۆكۈم چىقارغۇچىسەن.

وَقَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ لَىِٕنِ اتَّبَعْتُمْ شُعَيْبًا اِنَّكُمْ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ

wa qālal-mala'ul-lażīna kafarū min qaumihī la'inittaba‘tum syu‘aiban innakum iżal lakhāsirūn(a).

ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ كاپىر بولغان چوڭلىرى (شۇئەيب): «ئەگەر سىلەر شۇئەيبكە ئەگەشسەڭلار، چوقۇم زىيان تارتقۇچىلاردىن بولىسىلەر» دېدى.

فَاَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَاَصْبَحُوْا فِيْ دَارِهِمْ جٰثِمِيْنَۙ

fa akhażathumur-rajfatu fa aṣbaḥū fī dārihim jāṡimīn(a).

ئاندىن ئۇلارنى يەر تەۋرەش قاپلىدى، ئۇلار ئۆيلىرىنىڭ خارابىلىكىدە ئۆلۈپ كەتتى.

الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا شُعَيْبًا كَاَنْ لَّمْ يَغْنَوْا فِيْهَاۚ اَلَّذِيْنَ كَذَّبُوْا شُعَيْبًا كَانُوْا هُمُ الْخٰسِرِيْنَ

al-lażīna każżabū syu‘aiban ka'allam yagnau fīhā, al-lażīna każżabū syu‘aiban kānū humul-khāsirīn(a).

شۇئەيبنى ئىنكار قىلغان قەۋم، گويا ئۇ يەردە ھەرگىز ياشىمىغاندەك ئىدى. شۇئەيبنى ئىنكار قىلغانلار زىيان تارتقۇچىلاردۇر.

فَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰقَوْمِ لَقَدْ اَبْلَغْتُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَنَصَحْتُ لَكُمْۚ فَكَيْفَ اٰسٰى عَلٰى قَوْمٍ كٰفِرِيْنَ ࣖ

fa tawallā ‘anhum wa qāla yā qaumi laqad ablagtukum risālāti rabbī wa naṣaḥtu lakum, fa kaifa āsā ‘alā qaumin kāfirīn(a).

شۇئەيب ئۇلاردىن ئايرىلىپ: «ئى قەۋمىم! مەن سىلەرگە پەرۋەردىگارىمنىڭ ئەلچىلىكىنى يەتكۈزدۈم ۋە سىلەرگە نەسىھەت قىلدىم. مەن كاپىرلار ئۈچۈن قانداق قايغۇرىمەن؟» دېدى.

وَمَآ اَرْسَلْنَا فِيْ قَرْيَةٍ مِّنْ نَّبِيٍّ اِلَّآ اَخَذْنَآ اَهْلَهَا بِالْبَأْسَاۤءِ وَالضَّرَّاۤءِ لَعَلَّهُمْ يَضَّرَّعُوْنَ

wa mā arsalnā fī qaryatim min nabiyyin illā akhażnā ahlahā bil-ba'sā'i waḍ-ḍarrā'i la‘allahum yaḍḍarra‘ūn(a).

بىز بىرەر شەھەرگە پەيغەمبەر ئەۋەتمىدۇق (ۋە ئۇنىڭ ئاھالىسى ئۇنى رەت قىلدى)، لېكىن بىز ئۇنىڭ ئاھالىسىنى (ئۆزلىرىنى تۆۋەن تۇتۇش ئۈچۈن) قاتتىق ئازاب-ئوقۇبەتكە دۇچار قىلدۇق.

ثُمَّ بَدَّلْنَا مَكَانَ السَّيِّئَةِ الْحَسَنَةَ حَتّٰى عَفَوْا وَّقَالُوْا قَدْ مَسَّ اٰبَاۤءَنَا الضَّرَّاۤءُ وَالسَّرَّاۤءُ فَاَخَذْنٰهُمْ بَغْتَةً وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

Ṡumma baddalnā makānas-sayyi'atil-ḥasanata ḥattā ‘afau wa qālū qad massa ābā'anaḍ-ḍarrā'u was-sarrā'u fa akhażnāhum bagtataw wa hum lā yasy‘urūn(a).

ئاندىن بىز ئازابنى (ئۇلارنىڭ ئەۋلادلىرى ۋە مال-مۈلكىنى) كۆپەيتىپ، ئۇنىڭ ئورنىغا خۇشاللىق بىلەن ئالماشتۇردۇق. ئۇلار: «ھەقىقەتەن ئاتا-بوۋىلىرىمىز ئازاب-ئوقۇبەت ۋە خۇشاللىقلارنى باشتىن كەچۈرگەن ئىدى» دېدى. شۇڭا بىز ئۇلارغا ئۇلار سەزمىگەن ھالدا ئۇشتۇمتۇت ئازاب يەتكۈزدۇق.

وَلَوْ اَنَّ اَهْلَ الْقُرٰٓى اٰمَنُوْا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِمْ بَرَكٰتٍ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ وَلٰكِنْ كَذَّبُوْا فَاَخَذْنٰهُمْ بِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

wa lau anna ahlal-qurā āmanū wattaqau lafataḥnā ‘alaihim barakātim minas-samā'i wal ardḍi wa lākin każżabū fa akhażnāhum bimā kānū yaksibūn(a).

ئەگەر زېمىندىكى كىشىلەر ئىمان ئېيتىپ، تەقۋادار بولغان بولسا، بىز ئۇلارغا ئاسمان ۋە زېمىندىن نېمەتلەرنى ئاتا قىلغان بولاتتۇق، لېكىن ئۇلار (بىزنىڭ ئايەتلىرىمىزنى) يالغانچى بولۇپ چىقتى، شۇڭا بىز ئۇلارنى قىلمىشلىرىغا يارىشا جازالىدۇق.

اَفَاَمِنَ اَهْلُ الْقُرٰٓى اَنْ يَّأْتِيَهُمْ بَأْسُنَا بَيَاتًا وَّهُمْ نَاۤىِٕمُوْنَۗ

afa amina ahlul-qurā ay ya'tiyahum ba'sunā bayātaw wa hum nā'imūn(a).

شەھەرلەرنىڭ ئاھالىسى كېچىسى ئۇخلاۋاتقاندا بىزنىڭ ئازابىمىزنىڭ كېلىشىدىن ئەمىن بولامدۇ؟

اَوَاَمِنَ اَهْلُ الْقُرٰٓى اَنْ يَّأْتِيَهُمْ بَأْسُنَا ضُحًى وَّهُمْ يَلْعَبُوْنَ

awa amina ahlul-qurā ay ya'tiyahum ba'sunā ḍuḥaw wa hum yal‘abūn(a).

ياكى شەھەر ئاھالىسى ئەتىگەندە ئۇلار ئويناپ يۈرگەندە بىزنىڭ ئازابىمىزنىڭ كېلىشىدىن خاتىرجەممۇ؟

اَفَاَمِنُوْا مَكْرَ اللّٰهِۚ فَلَا يَأْمَنُ مَكْرَ اللّٰهِ اِلَّا الْقَوْمُ الْخٰسِرُوْنَ ࣖ

afa aminū makrallāh(i), falā ya'manu makrallāhi illal-qaumul khāsirūn(a).

ياكى ئۇلار ئاللاھنىڭ ئازابىدىن (كۈتۈلمىگەن) خاتىرجەممۇ؟ ئاللاھنىڭ ئازابىدىن پەقەت زىيان تارتقۇچىلارلا خاتىرجەم ئەمەس.

اَوَلَمْ يَهْدِ لِلَّذِيْنَ يَرِثُوْنَ الْاَرْضَ مِنْۢ بَعْدِ اَهْلِهَآ اَنْ لَّوْ نَشَاۤءُ اَصَبْنٰهُمْ بِذُنُوْبِهِمْۚ وَنَطْبَعُ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَهُمْ لَا يَسْمَعُوْنَ

awalam yahdi lil-lażīna yariṡūnal-arḍa mim ba‘di ahlihā allau nasyā'u aṣabnāhum biżunūbihim, wa naṭba‘u ‘alā qulūbihim fahum lā yasma‘ūn(a).

ياكى ئاھالىسىدىن كېيىن بىرەر زېمىنغا ۋارىسلىق قىلغانلار ئۈچۈن، ئەگەر بىز خالىساق، ئۇلارنى گۇناھلىرى تۈپەيلىدىن جازالايدىغانلىقىمىز ۋە ئۇلارنىڭ قەلبىنى پېچەتلەيدىغانلىقىمىز ئېنىق ئەمەسمۇ؟ شۇڭا ئۇلار (ئىبرەتنى) ئاڭلىمايدۇ.

تِلْكَ الْقُرٰى نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ اَنْۢبَاۤىِٕهَاۚ وَلَقَدْ جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِۚ فَمَا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْا بِمَا كَذَّبُوْا مِنْ قَبْلُۗ كَذٰلِكَ يَطْبَعُ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِ الْكٰفِرِيْنَ

tilkal-qurā naquṣṣu ‘alaika min ambā'ihā, wa laqad jā'athum rusuluhum bil-bayyināt(i), famā kānū liyu'minū bimā każżabū min qabl(u), każālika yaṭba‘ullāhu ‘alā qulūbil-kāfirīn(a).

بۇلار (بىز ۋەيران قىلغان) زېمىنلاردۇر، بىز ساڭا ئۇلارنىڭ قىسسىلىرىنى سۆزلەپ بېرىمىز. پەيغەمبەرلىرى ئۇلارغا روشەن مۆجىزىلەرنى ئېلىپ كەلگەن ئىدى. ئۇلار ئىلگىرى ئىنكار قىلغان نەرسىلىرىگە ئىمان ئېيتمىدى. ئاللاھ كاپىرلارنىڭ قەلبىنى مۇشۇنداق پېچەتلەيدۇ.

وَمَا وَجَدْنَا لِاَكْثَرِهِمْ مِّنْ عَهْدٍۚ وَاِنْ وَّجَدْنَآ اَكْثَرَهُمْ لَفٰسِقِيْنَ

wa mā wajadnā li'akṡarihim min ‘ahd(in), wa iw wajadnā akṡarahum lafāsiqīn(a).

بىز ئۇلارنىڭ كۆپىنچىسىنىڭ ۋەدىسىگە ئەمەل قىلغانلىقىنى بايقىمايمىز. ئەكسىچە، بىز ئۇلارنىڭ كۆپىنچىسىنىڭ ھەقىقەتەن رەزىل كىشىلەر ئىكەنلىكىنى بايقىدۇق.

ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ مُّوْسٰى بِاٰيٰتِنَآ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ فَظَلَمُوْا بِهَاۚ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ

Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihim mūsā bi'āyātinā ilā fir‘auna wa mala'ihī fa ẓalamū bihā, fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).

ئۇلاردىن كېيىن، بىز مۇسانى پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ كاتتىلىرىغا دەلىللىرىمىز بىلەن ئەۋەتتۇق، ئۇلار دەلىللەرنى ئىنكار قىلدى. شۇڭا، زىيانكەشلەرنىڭ بېشىغا كېلىدىغان ئىشلارغا دىققەت قىلىڭلار.

وَقَالَ مُوْسٰى يٰفِرْعَوْنُ اِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَۙ

wa qāla mūsa yā fir‘aunu innī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

مۇسا ئېيتتى: «ئى پىرئەۋن! مەن ھەقىقەتەن ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارى تەرىپىدىن ئەۋەتىلگەن ئەلچىمەن.

حَقِيْقٌ عَلٰٓى اَنْ لَّآ اَقُوْلَ عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّۗ قَدْ جِئْتُكُمْ بِبَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّكُمْ فَاَرْسِلْ مَعِيَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ۗ

Ḥaqīqun ‘alā allā aqūla ‘alallāhi illal-ḥaqq(a), qad ji'tukum bibayyinatim mir rabbikum fa arsil ma‘iya banī isrā'īl(a).

مەن ئاللاھ ھەققىدە ھەقىقەتنى سۆزلەشكە مەجبۇرمەن. ھەقىقەتەن مەن سىلەرگە پەرۋەردىگارىڭلار تەرىپىدىن روشەن دەلىل ئېلىپ كەلدىم، شۇڭا ئىسرائىل ئەۋلادىنى مەن بىلەن قويۇپ بېرىڭلار».

قَالَ اِنْ كُنْتَ جِئْتَ بِاٰيَةٍ فَأْتِ بِهَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qāla in kunta ji'ta bi'āyatin fa'ti bihā in kunta minaṣ ṣādiqīn(a).

ئۇ (فىرئەۋن): «ئەگەر سەن دەلىل كەلتۈرگەنلىكىڭ راست بولسا، ئۇنداقتا سەن راستچىل كىشىلەردىن ئىكەنلىكىڭنى كۆرسىتىپ قوي» دېدى.

فَاَلْقٰى عَصَاهُ فَاِذَا هِيَ ثُعْبَانٌ مُّبِيْنٌ ۖ

fa alqā ‘aṣāhu fa iżā hiya ṡu‘bānum mubīn(un).

ئاندىن (مۇسا) ھاسىسىنى تاشلىدى، ھاسىسى ناگاھان چوڭ يىلانغا ئايلاندى.

وَّنَزَعَ يَدَهٗ فَاِذَا هِيَ بَيْضَاۤءُ لِلنّٰظِرِيْنَ ࣖ

wa naza‘a yadahū fa iżā hiya baiḍā'u lin-nāẓirīn(a).

ئۇ قولىنى چىقىرىۋەتكەنىدى، ئۇ ناگاھان ئۇنى كۆرگەنلەرگە ئاقارتىلىپ كەتتى.

قَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ اِنَّ هٰذَا لَسٰحِرٌ عَلِيْمٌۙ

qālal-mala'u min qaumi fir‘auna inna hāżā lasāḥirum ‘alīm(un).

پىرئەۋننىڭ چوڭلىرى: «بۇ ئادەم ھەقىقەتەن ئەقىللىق سېھىرگەر ئىكەن» دېدى.

يُّرِيْدُ اَنْ يُّخْرِجَكُمْ مِّنْ اَرْضِكُمْ ۚ فَمَاذَا تَأْمُرُوْنَ

yurīdu ay yukhrijakum min arḍikum, fa māżā ta'murūn(a).

«سىلەرنى زېمىنىڭلاردىن قوغلاپ چىقارماقچى بولغان ئادەم» (فىرئەۋن ئېيتتى). «ئۇنداقتا سىلەر نېمە تەكلىپ بېرىسىلەر؟»

قَالُوْآ اَرْجِهْ وَاَخَاهُ وَاَرْسِلْ فِى الْمَدَاۤىِٕنِ حٰشِرِيْنَۙ

qālū arjih wa akhāhu wa arsil fil-madā'ini ḥāsyirīn(a).

(باشلىقلار) ئېيتتى: «ئۇنى ۋە ئۇنىڭ قېرىندىشىنى (بىر مەزگىل) تۇتۇپ تۇرۇڭلار، شەھەرلەرگە بىر قىسىم كىشىلەرنى ئەۋەتىڭلار، (سېھىرگەرلەرنى) توپلىسۇن.

يَأْتُوْكَ بِكُلِّ سٰحِرٍ عَلِيْمٍ

ya'tūka bikulli sāḥirin ‘alīm(in).

ئۇلار بارلىق ئەقىللىق سېھىرگەرلەرنى ساڭا ئېلىپ كەلسۇن.

وَجَاۤءَ السَّحَرَةُ فِرْعَوْنَ قَالُوْٓا اِنَّ لَنَا لَاَجْرًا اِنْ كُنَّا نَحْنُ الْغٰلِبِيْنَ

wa jā'as-saḥaratu fir‘auna qālū inna lanā la'ajran in kunnā naḥnul-gālibīn(a).

سېھىرگەرلەر پىرئەۋننىڭ يېنىغا كېلىپ: «ئەگەر بىز غەلىبە قىلساق، بىزگە مۇكاپات بېرىلەمدۇ؟» دېدى.

قَالَ نَعَمْ وَاِنَّكُمْ لَمِنَ الْمُقَرَّبِيْنَ

qāla na‘am wa innakum laminal-muqarrabīn(a).

ئۇ (فىرئەۋن): «ھەئە، راستىنى ئېيتسام، سىلەر (ماڭا يېقىن كىشىلەردىن) بولۇشۇڭلار كېرەك» دېدى.

قَالُوْا يٰمُوْسٰٓى اِمَّآ اَنْ تُلْقِيَ وَاِمَّآ اَنْ نَّكُوْنَ نَحْنُ الْمُلْقِيْنَ

qālū yā mūsā immā an tulqiya wa immā an nakūna naḥnul-mulqīn(a).

ئۇلار (سېھىرگەرلەر): «ئى مۇسا! سەن ئاۋۋال تاشلامسەن ياكى بىز تاشلامدۇق؟» دېدى.

قَالَ اَلْقُوْاۚ فَلَمَّآ اَلْقَوْا سَحَرُوْٓا اَعْيُنَ النَّاسِ وَاسْتَرْهَبُوْهُمْ وَجَاۤءُوْ بِسِحْرٍ عَظِيْمٍ

qāla alqū, falammā alqau saḥarū a‘yunan-nāsi wastarhabūhum wa jā'ū bisiḥrin ‘aẓīm(in).

مۇسا: «ئۇنى (ئالدى بىلەن) تاشلاڭلار!» دېدى. ئۇلار ئۇنى تاشلىغاندىن كېيىن، كىشىلەرنىڭ كۆزلىرىنى سېھىرلەپ، كىشىلەرنى قورقۇتتى، چۈنكى ئۇلار (ئاجايىپ) سېھىر كۆرسەتتى.

۞ وَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰٓى اَنْ اَلْقِ عَصَاكَۚ فَاِذَا هِيَ تَلْقَفُ مَا يَأْفِكُوْنَۚ

wa auḥainā ilā mūsā an alqi ‘aṣāk(a), fa iżā hiya talqafu mā ya'fikūn(a).

بىز مۇساغا: «ھاساڭنى تاشلى!» دەپ ۋەھىي قىلدۇق. شۇنىڭ بىلەن ئۇ ئۇلارنىڭ يالغانلىرىنى يۇتۇۋەتتى.

فَوَقَعَ الْحَقُّ وَبَطَلَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَۚ

fa waqa‘al-ḥaqqu wa baṭala mā kānū ya‘malūn(a).

ئاندىن ھەقىقەت ئىسپاتلاندى، ئۇلارنىڭ قىلغانلىرىنىڭ ھەممىسى بىكارغا كەتتى.

فَغُلِبُوْا هُنَالِكَ وَانْقَلَبُوْا صٰغِرِيْنَۚ

fa gulibū hunālika wanqalabū ṣāgirīn(a).

شۇڭا ئۇلار ئۇ يەردە مەغلۇپ بولدى ۋە خار بىر قەۋمگە ئايلاندى.

وَاُلْقِيَ السَّحَرَةُ سٰجِدِيْنَۙ

wa ulqiyas-saḥaratu sājidīn(a).

سېھىرگەرلەر دەرھال يىقىلىپ سەجدە قىلدى.

قَالُوْٓا اٰمَنَّا بِرَبِّ الْعٰلَمِيْنَۙ

qālū āmannā birabbil-‘ālamīn(a).

ئۇلار: «بىز ئالەملەرنىڭ پەرۋەردىگارىغا ئىمان ئېيتتۇق» دېدى.

رَبِّ مُوْسٰى وَهٰرُوْنَ

rabbi mūsā wa hārūn(a).

(يەنى) مۇسا ۋە ھارۇننىڭ پەرۋەردىگارى».

قَالَ فِرْعَوْنُ اٰمَنْتُمْ بِهٖ قَبْلَ اَنْ اٰذَنَ لَكُمْۚ اِنَّ هٰذَا لَمَكْرٌ مَّكَرْتُمُوْهُ فِى الْمَدِيْنَةِ لِتُخْرِجُوْا مِنْهَآ اَهْلَهَاۚ فَسَوْفَ تَعْلَمُوْنَ

qāla fir‘aunu āmantum bihī qabla an āżana lakum, inna hāżā lamakrum makartumūhu fil-madīnati litukhrijū minhā ahlahā, fa saufa ta‘lamūn(a).

پىرئەۋن ئېيتتى: «مەن سىلەرگە رۇخسەت قىلماي تۇرۇپ نېمىشقا ئۇنىڭغا ئىشىنىسىلەر؟ بۇ ھەقىقەتەن سىلەرنىڭ بۇ شەھەردە پىلانلىغان ھىيلەڭلار، ئاھالىسىنى قوغلاپ چىقىرىش ئۈچۈن. كېيىن بىلىسىلەر (قىلغان ئىشلىرىڭلارنىڭ ئاقىۋىتىنى)

لَاُقَطِّعَنَّ اَيْدِيَكُمْ وَاَرْجُلَكُمْ مِّنْ خِلَافٍ ثُمَّ لَاُصَلِّبَنَّكُمْ اَجْمَعِيْنَ

la'uqaṭṭi‘anna aidiyakum wa arjulakum min khilāfin ṡumma la'uṣallibannakum ajma‘īn(a).

مەن سىلەرنىڭ قوللىرىڭلارنى ۋە پۇتلىرىڭلارنى چوقۇم كېسىۋېتىمەن (ئوڭ قولۇڭلار بىلەن سول پۇتلىرىڭلارنى، ياكى ئەكسىچە)، ئاندىن ھەممىڭلارنىڭ دارغا ئېسىلىمەن».

قَالُوْٓا اِنَّآ اِلٰى رَبِّنَا مُنْقَلِبُوْنَۙ

qālū innā ilā rabbinā munqalibūn(a).

ئۇلار (سېھىرگەرلەر): «بىز ھەقىقەتەن پەرۋەردىگارىمىزنىڭ يېنىغا قايتىمىز» دېدى.

وَمَا تَنْقِمُ مِنَّآ اِلَّآ اَنْ اٰمَنَّا بِاٰيٰتِ رَبِّنَا لَمَّا جَاۤءَتْنَا ۗرَبَّنَآ اَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَّتَوَفَّنَا مُسْلِمِيْنَ ࣖ

wa mā tanqimu minnā illā an āmannā bi'āyāti rabbinā lammā jā'atnā, rabanā afrig ‘alainā ṣabraw wa tawaffanā muslimīn(a).

سەن بىزدىن ئۆچ ئالمىدىڭ، بەلكى پەرۋەردىگارىمىزنىڭ ئايەتلىرى بىزگە كەلگەندە ئۇلارغا ئىمان ئېيتقانلىقىمىز ئۈچۈن ئۆچ ئالدۇڭ». (ئۇلار دۇئا قىلىپ): «پەرۋەردىگارىمىز، بىزگە سەۋر-تاقەت بەر ۋە مۇسۇلمان بولغان ھالدا ئۆلۈمگە ئېرىشكىن» دېدى.

وَقَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ اَتَذَرُ مُوْسٰى وَقَوْمَهٗ لِيُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ وَيَذَرَكَ وَاٰلِهَتَكَۗ قَالَ سَنُقَتِّلُ اَبْنَاۤءَهُمْ وَنَسْتَحْيٖ نِسَاۤءَهُمْۚ وَاِنَّا فَوْقَهُمْ قٰهِرُوْنَ

wa qālal-mala'u min qaumi fir‘auna atażaru mūsā wa qaumahū liyufsidū fil-arḍi wa yażaraka wa ālihatak(a), qāla sanuqattilu abnā'ahum wa nastaḥyī nisā'ahum, wa innā fauqahum qāhirūn(a).

پىرئەۋن قەۋمىنىڭ چوڭلىرى: «مۇسا ۋە ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ بۇ زېمىندا (مىسىردا) بۇزغۇنچىلىق قىلىشىغا، سېنى ۋە ئىلاھلىرىڭنى تاشلىۋېتىشىگە يول قويۇۋېتەمسەن؟» دېدى. (فىرئەۋن: «بىز ئۇلارنىڭ ئوغۇللىرىنى ئۆلتۈرۈپ، قىزلىرىنى تىرىك قالدۇرىمىز، بىز ھەقىقەتەن ئۇلارغا تولۇق ھۆكۈمرانلىق قىلىمىز» دېدى.

قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهِ اسْتَعِيْنُوْا بِاللّٰهِ وَاصْبِرُوْاۚ اِنَّ الْاَرْضَ لِلّٰهِ ۗيُوْرِثُهَا مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖۗ وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِيْنَ

qāla mūsā liqaumihista‘īnū billāhi waṣbirū, innal-arḍa lillāh(i), yūriṡuhā may yasyā'u min ‘ibādih(ī), wal-‘āqibatu lil-muttaqīn(a).

مۇسا ئۆز قەۋمىگە: «ئاللاھتىن ياردەم تىلەڭلار ۋە سەۋر قىلىڭلار، بۇ يەر ھەقىقەتەن ئاللاھنىڭ مۈلكىدۇر. ئاللاھ ئۇنى بەندىلىرىدىن خالىغان ئادەمگە مىراس قىلىدۇ. (ياخشى ئاقىۋەت) تەقۋادارلارغا مەنسۇپ» دېدى.

قَالُوْٓا اُوْذِيْنَا مِنْ قَبْلِ اَنْ تَأْتِيَنَا وَمِنْۢ بَعْدِ مَا جِئْتَنَا ۗقَالَ عَسٰى رَبُّكُمْ اَنْ يُّهْلِكَ عَدُوَّكُمْ وَيَسْتَخْلِفَكُمْ فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُوْنَ ࣖ

qālū ūżīnā min qabli an ta'tiyanā wa mim ba‘di mā ji'tanā, qāla ‘asā rabbukum ay yuhlika ‘aduwwakum wa yastakhlifakum fil-arḍi fa yanẓura kaifa ta‘malūn(a).

ئۇلار (مۇسانىڭ قەۋمى): «سەن بىزگە كېلىشتىن بۇرۇنمۇ، سەن كەلگەندىن كېيىنمۇ (فىرئەۋن تەرىپىدىن) بىز ئازارلانغان ئىدۇق» دېدى. (مۇسا) جاۋابەن: «ئۈمىد قىلىمەنكى، پەرۋەردىگارىڭلار دۈشمىنىڭلارنى ھالاك قىلىپ، سىلەرنى زېمىندا خەلىپە قىلىپ، ئاندىن سىلەرنىڭ قانداق ئىش قىلىدىغانلىقىڭلارنى كۆرىدۇ» دېدى.

وَلَقَدْ اَخَذْنَآ اٰلَ فِرْعَوْنَ بِالسِّنِيْنَ وَنَقْصٍ مِّنَ الثَّمَرٰتِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُوْنَ

wa laqad akhażnā āla fir‘auna bis-sinīna wa naqṣim minaṡ-ṡamarāti la‘allahum yażżakkarūn(a).

ھەقىقەتەن بىز پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قەۋمىنى ئۇزۇن يىللار قۇرغاقچىلىق ۋە مېۋە يېتىشمەسلىك بىلەن جازالىدۇق، ئۇلار ئىبرەت ئالسۇن.

فَاِذَا جَاۤءَتْهُمُ الْحَسَنَةُ قَالُوْا لَنَا هٰذِهٖ ۚوَاِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَّطَّيَّرُوْا بِمُوْسٰى وَمَنْ مَّعَهٗۗ اَلَآ اِنَّمَا طٰۤىِٕرُهُمْ عِنْدَ اللّٰهِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

fa iżā jā'athumul-ḥasanatu qālū lanā hāżihī, wa in tuṣibhum sayyi'atuy yaṭṭayyarū bimūsā wa mam ma‘ah(ū), alā innamā ṭā'iruhum ‘indallāhi wa lākinna aksṡarahum lā ya‘lamūn(a).

ئۇلارغا ياخشىلىق كەلسە، ئۇلار: «بۇ بىزنىڭ تىرىشچانلىقىمىزدىن» دەيدۇ. ئەگەر ئۇلار قىيىنچىلىققا يولۇقسا، بۇ مۇسىبەتنى مۇسا ۋە ئۇنىڭ ئەگەشكۈچىلىرىگە ئارتىدۇ. بىلىڭلاركى، ئۇلارنىڭ ئاقىۋىتى ئاللاھنىڭ قولىدا، لېكىن ئۇلارنىڭ كۆپچىلىكى بۇنى بىلمەيدۇ.

وَقَالُوْا مَهْمَا تَأْتِنَا بِهٖ مِنْ اٰيَةٍ لِّتَسْحَرَنَا بِهَاۙ فَمَا نَحْنُ لَكَ بِمُؤْمِنِيْنَ

wa qālū mahmā ta'tinā bihī min āyatil litasḥaranā bihā, famā naḥnu laka bimu'minīn(a).

ئۇلار (مۇساغا): «بىزنى سېھىرلەش ئۈچۈن قانداقلا بىر دەلىل كەلتۈرسەڭمۇ، بىز ساڭا ھەرگىز ئىشەنمەيمىز» دېدى.

فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمُ الطُّوْفَانَ وَالْجَرَادَ وَالْقُمَّلَ وَالضَّفَادِعَ وَالدَّمَ اٰيٰتٍ مُّفَصَّلٰتٍۗ فَاسْتَكْبَرُوْا وَكَانُوْا قَوْمًا مُّجْرِمِيْنَ

fa arsalnā ‘alaihimuṭ-ṭūfāna wal-jarāda wal-qummala waḍ-ḍafādi‘a wad-dama āyātim mufaṣṣalāt(in), fastakbarū wa kānū qaumam mujrimīn(a).

بىز ئۇلارغا روشەن مۆجىزىلەر سۈپىتىدە بوران، چېكەتكە، بىت، پاقا ۋە قان (ئىچىملىك سۇنىڭ قانغا ئايلىنىشى) ئەۋەتتۇق. ئۇلار تەكەببۇرلۇق قىلدى ۋە گۇناھكار بىر قەۋم ئىدى.

وَلَمَّا وَقَعَ عَلَيْهِمُ الرِّجْزُ قَالُوْا يٰمُوْسَى ادْعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِنْدَكَۚ لَىِٕنْ كَشَفْتَ عَنَّا الرِّجْزَ لَنُؤْمِنَنَّ لَكَ وَلَنُرْسِلَنَّ مَعَكَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ۚ

wa lammā waqa‘a ‘alihimur-rijzu qālū yā mūsad‘u lanā rabbaka bimā ‘ahida ‘indak(a), la'in kasyafta ‘annar-rijza lanu'minanna laka wa lanursilanna ma‘aka banī isrā'īl(a).

ئۇلارغا (چۈشەندۈرۈلگەن) ئازاب يەتكەندە، ئۇلار: «ئى مۇسا! پەرۋەردىگارىڭنىڭ ساڭا بەرگەن ۋەدىسى بويىچە بىز ئۈچۈن دۇئا قىلغىن. ئەگەر بۇ ئازابنى بىزدىن كۆتۈرۈۋەتسەڭ، بىز ساڭا چوقۇم ئىمان ئېيتىمىز ۋە ئىسرائىل ئەۋلادىنى سەن بىلەن بىللە قويۇپ بېرىمىز» دېدى.

فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُمُ الرِّجْزَ اِلٰٓى اَجَلٍ هُمْ بَالِغُوْهُ اِذَا هُمْ يَنْكُثُوْنَ

falammā kasyafnā ‘anhumur-rijza ilā ajalin hum bāligūhu iżā hum yankuṡūn(a).

بىز ئۇلاردىن ئازابنى ئۇلار ئادا قىلىشقا تېگىشلىك مۆھلەتكىچە كۆتۈرۈۋەتكىنىمىزدە، ئۇلار ۋەدىسىنى بۇزدى.

فَانْتَقَمْنَا مِنْهُمْ فَاَغْرَقْنٰهُمْ فِى الْيَمِّ بِاَنَّهُمْ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَكَانُوْا عَنْهَا غٰفِلِيْنَ

fantaqamnā minhum fa agraqnāhum fil-yammi bi'annahum każżabū bi'āyātinā wa kānū ‘anhā gāfilīn(a).

ئۇلارنىڭ بىر قىسمىنى جازالىدۇق، ئاندىن ئۇلارنى دېڭىزغا غەرق قىلدۇق، چۈنكى ئۇلار ئايەتلىرىمىزنى ئىنكار قىلغان ۋە ئايەتلىرىمىزدىن غاپىل بولغان ئىدى.

وَاَوْرَثْنَا الْقَوْمَ الَّذِيْنَ كَانُوْا يُسْتَضْعَفُوْنَ مَشَارِقَ الْاَرْضِ وَمَغَارِبَهَا الَّتِيْ بٰرَكْنَا فِيْهَاۗ وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ الْحُسْنٰى عَلٰى بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَۙ بِمَا صَبَرُوْاۗ وَدَمَّرْنَا مَا كَانَ يَصْنَعُ فِرْعَوْنُ وَقَوْمُهٗ وَمَا كَانُوْا يَعْرِشُوْنَ

wa auraṡnal-qaumal-lażīna kānū yustaḍ‘afūna masyāriqal-arḍi wa magāribahal-latī bāraknā fīhā, wa tammat kalimatu rabbikal-ḥusnā ‘alā banī isrā'īl(a), bimā ṣabarū, wa dammarnā mā kāna yaṣna‘u fir‘aunu wa qaumuhū wa mā kānū ya‘risyūn(a).

بىز زۇلۇمغا ئۇچرىغان قەۋمگە بەرىكەتلىك قىلغان زېمىننىڭ شەرق ۋە غەرب تەرەپلىرىنى مىراس قىلىپ بەردۇق. ئىسرائىل ئەۋلادىنىڭ سەۋرى سەۋەبىدىن، مېھرىبان پەرۋەردىگارىڭنىڭ سۆزى (ۋەدىسى سۈپىتىدە) تاماملاندى. پىرئەۋن ۋە ئۇنىڭ قەۋمىنىڭ ياراتقانلىرىنى ۋە قۇرغانلىرىنى ۋەيران قىلدۇق.

وَجَاوَزْنَا بِبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ الْبَحْرَ فَاَتَوْا عَلٰى قَوْمٍ يَّعْكُفُوْنَ عَلٰٓى اَصْنَامٍ لَّهُمْ ۚقَالُوْا يٰمُوْسَى اجْعَلْ لَّنَآ اِلٰهًا كَمَا لَهُمْ اٰلِهَةٌ ۗقَالَ اِنَّكُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُوْنَ

wa jāwaznā bibanī isrā'īlal-baḥra fa atau ‘alā qaumiy ya‘kufūna ‘alā aṣnāmil lahum, qālū yā mūsaj‘al lanā ilāhan kamā lahum ālihah(tun), qāla innakum qaumun tajhalūn(a).

بىز ئىسرائىل ئەۋلادىنى شۇ دېڭىزدىن (قىزىل دېڭىزنىڭ شىمالىي قىسمىدىن) قۇتقۇزدۇق. ئۇلار بۇتلارغا چوقۇنۇشنى داۋاملاشتۇرغان بىر قەۋمنىڭ يېنىغا كەلگەندە، ئۇلار (ئىسرائىل ئەۋلادى): «ئى مۇسا! ئۇلارنىڭ نۇرغۇن ئىلاھلىرى بار بولغىنىدەك، بىزگە بىر ئىلاھ ياساپ بەرگىن» دېدى. (مۇسا): «سىلەر ھەقىقەتەن نادان قەۋمسىلەر» دېدى.

اِنَّ هٰٓؤُلَاۤءِ مُتَبَّرٌ مَّا هُمْ فِيْهِ وَبٰطِلٌ مَّا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

inna hā'ulā'i mutabbarum mā hum fīhi wa bāṭilum mā kānū ya‘malūn(a).

ھەقىقەتەن، ئۇلار (ئۆزلىرىنىڭ ئېتىقادى بىلەن) ھالاك بولىدۇ، قىلغان ئىشلىرى بىكارغا كېتىدۇ.

قَالَ اَغَيْرَ اللّٰهِ اَبْغِيْكُمْ اِلٰهًا وَّهُوَ فَضَّلَكُمْ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ

qāla agairallāhi abgīkum ilāhaw wa huwa faḍḍalakum ‘alal-‘ālamīn(a).

ئۇ (مۇسا): «(شۇ چاغدا) ئاللاھ سىلەرنى بارلىق كىشىلەردىن ئۈستۈن قىلغان تۇرسا، سىلەر ئۈچۈن ئاللاھتىن باشقا ئىلاھ ئىزدىشىم توغرا بولامدۇ؟» دېدى.

وَاِذْ اَنْجَيْنٰكُمْ مِّنْ اٰلِ فِرْعَوْنَ يَسُوْمُوْنَكُمْ سُوْۤءَ الْعَذَابِۚ يُقَتِّلُوْنَ اَبْنَاۤءَكُمْ وَيَسْتَحْيُوْنَ نِسَاۤءَكُمْۗ وَفِيْ ذٰلِكُمْ بَلَاۤءٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَظِيْمٌ ࣖ

wa iż anjainākum min āli fir‘auna yasūmūnakum sū'al-‘ażāb(i), yuqattilūna abnā'akum wa yastaḥyūna nisā'akum wa fī żālikum balā'um mir rabbikum ‘aẓīm(un).

(ئى ئىسرائىل ئەۋلادى، ئېسىڭىزدە بولسۇنكى) ئۆز ۋاقتىدا بىز سىلەرنى (فىرئەۋندىن) ۋە ئۇنىڭ قەۋمىدىن قۇتقۇزدۇق. ئۇلار سىلەرنى قاتتىق ئازابلارغا سالغان، ئوغۇللىرىڭلارنى ئۆلتۈرۈپ، قىزلىرىڭلارنىڭ جېنىنى ساقلاپ قالغان ئىدى. بۇ، پەرۋەردىگارىڭلار تەرىپىدىن چوڭ سىناقتۇر.

۞ وَوٰعَدْنَا مُوْسٰى ثَلٰثِيْنَ لَيْلَةً وَّاَتْمَمْنٰهَا بِعَشْرٍ فَتَمَّ مِيْقَاتُ رَبِّهٖٓ اَرْبَعِيْنَ لَيْلَةً ۚوَقَالَ مُوْسٰى لِاَخِيْهِ هٰرُوْنَ اخْلُفْنِيْ فِيْ قَوْمِيْ وَاَصْلِحْ وَلَا تَتَّبِعْ سَبِيْلَ الْمُفْسِدِيْنَ

wa wā‘adnā mūsā ṡalāṡīna lailataw wa atmamnāhā bi‘asyrin fa tamma mīqātu rabbihī arba‘īna lailah(tan), wa qāla mūsā li'akhīhi hārūnakhlufnī fī qaumī wa aṣliḥ wa lā tattabi‘ sabīlal-mufsidīn(a).

بىز مۇساغا (تەۋراتنى بېرىش ئۈچۈن) ئوتتۇز كېچە ۋەدە قىلدۇق، كېچىلەرنىڭ سانىنى ئون كېچە بىلەن تولۇقلىدۇق، شۇڭا ئاللاھ بەلگىلىگەن قىرىق كېچە تولۇق بولدى. مۇسا قېرىندىشى ھارۇنغا: «قەۋمىمگە رەھبەرلىك قىلىش ئۈچۈن مېنىڭ ئورنىمغا كەل، ئۆزۈڭنى ۋە قەۋمىڭنى تۈزەت، زىيانكەشلەرنىڭ يولىغا ئەگەشمە» دېدى.

وَلَمَّا جَاۤءَ مُوْسٰى لِمِيْقَاتِنَا وَكَلَّمَهٗ رَبُّهٗۙ قَالَ رَبِّ اَرِنِيْٓ اَنْظُرْ اِلَيْكَۗ قَالَ لَنْ تَرٰىنِيْ وَلٰكِنِ انْظُرْ اِلَى الْجَبَلِ فَاِنِ اسْتَقَرَّ مَكَانَهٗ فَسَوْفَ تَرٰىنِيْۚ فَلَمَّا تَجَلّٰى رَبُّهٗ لِلْجَبَلِ جَعَلَهٗ دَكًّا وَّخَرَّ مُوْسٰى صَعِقًاۚ فَلَمَّآ اَفَاقَ قَالَ سُبْحٰنَكَ تُبْتُ اِلَيْكَ وَاَنَا۠ اَوَّلُ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa lammā jā'a mūsā limīqātinā wa kallamahū rabbuh(ū), qāla rabbi arinī anẓur ilaik(a), qāla lan tarānī wa lākininẓur ilal-jabali fa inistaqarra makānahū fa saufa tarānī, falammā tajallā rabbuhū lil-jabali ja‘alahū dakkaw wa kharra mūsā ṣa‘iqā(n), falammā afāqa qāla subḥānaka tubtu ilaika wa ana awwalul-mu'minīn(a).

مۇسا بىز بەلگىلىگەن ۋاقىتتا (مۇناجاتقا) كەلگەندە، ئاللاھ ئۇنىڭغا (بىۋاسىتە) سۆزلىگەندە، مۇسا: «ئى پەرۋەردىگارىم، ماڭا كۆرۈنگىن، مەن سېنى كۆرەلەيمەن» دېدى. (ئاللاھ): «مېنى كۆرەلمەيسەن، لېكىن تاغقا قارىغىن، ئەگەر ئۇ ئۆز ئورنىدا (ئادەتتىكىدەك) تۇرسا، سەن چوقۇم مېنى كۆرەلەيسەن» دېدى. پەرۋەردىگارى تاغقا (ئۆزىنىڭ شان-شۆھرىتىنى) كۆرسەتكەندە، تاغ ۋەيران بولدى، مۇسا ھوشىدىن كەتتى. مۇسا ھوشىغا كەلگەندىن كېيىن: «سەن پاكسەن، ساڭا تەۋبە قىلدىم ۋە مەن ئىمان ئېيتقانلارنىڭ تۇنجىسىمەن» دېدى.

قَالَ يٰمُوْسٰٓى اِنِّى اصْطَفَيْتُكَ عَلَى النَّاسِ بِرِسٰلٰتِيْ وَبِكَلَامِيْ ۖفَخُذْ مَآ اٰتَيْتُكَ وَكُنْ مِّنَ الشّٰكِرِيْنَ

qāla yā mūsā inniṣṭafaituka ‘alan-nāsi birisālātī wa bikalāmī, fa khuż mā ātaituka wa kum minasy-syākirīn(a).

(ئاللاھ) ئېيتتى: «ئى مۇسا! مەن ھەقىقەتەن سېنى (ئۆز دەۋرىدىكى) باشقا كىشىلەر ئىچىدىن مېنىڭ ئەلچىلىكىمنى ۋە سۆزلىرىمنى يەتكۈزۈشكە تاللىدىم، ساڭا بەرگەن نەرسىلىرىمنى چىڭ تۇتۇڭ ۋە شۈكۈر قىلغۇچىلاردىن بولغىن».

وَكَتَبْنَا لَهٗ فِى الْاَلْوَاحِ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ مَّوْعِظَةً وَّتَفْصِيْلًا لِّكُلِّ شَيْءٍۚ فَخُذْهَا بِقُوَّةٍ وَّأْمُرْ قَوْمَكَ يَأْخُذُوْا بِاَحْسَنِهَا ۗسَاُورِيْكُمْ دَارَ الْفٰسِقِيْنَ

wa katabnā lahū fil-alwāḥi min kulli syai'im mau‘iẓataw wa tafṣīlal likulli syai'(in), fa khużhā biquwwatiw wa'mur qaumaka ya'khużū bi'aḥsanihā, sa'urīkum dāral-fāsiqīn(a).

بىز مۇساغا تاختىلاردا (تەۋراتتا) ھەممە نەرسىنى ئىبرەت ۋە ھەممە نەرسىنى چۈشەندۈرۈپ بېرىش ئۈچۈن يازدۇق، شۇڭا (بىز) ئۇنىڭغا: «ئۇنىڭغا چىڭ ئېسىلىپ، قەۋمىڭگە ئۇنى چىڭ تۇتۇشنى ئېيتقىن، مەن سىلەرگە زالىملارنىڭ زېمىنىنى كۆرسىتىمەن» دېدىك.

سَاَصْرِفُ عَنْ اٰيٰتِيَ الَّذِيْنَ يَتَكَبَّرُوْنَ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّۗ وَاِنْ يَّرَوْا كُلَّ اٰيَةٍ لَّا يُؤْمِنُوْا بِهَاۚ وَاِنْ يَّرَوْا سَبِيْلَ الرُّشْدِ لَا يَتَّخِذُوْهُ سَبِيْلًاۚ وَاِنْ يَّرَوْا سَبِيْلَ الْغَيِّ يَتَّخِذُوْهُ سَبِيْلًاۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَكَانُوْا عَنْهَا غٰفِلِيْنَ

sa'aṣrifu ‘an āyātiyal-lażīna yatakabbarūna fil-arḍi bigairil-ḥaqq(i), wa iy yarau kulla āyatil lā yu'minū bihā, wa iy yarau sabīlar-rusydi lā yattakhiżūhu sabīlā(n), wa iy yarau sabīlal-gayyi yattakhiżūhu sabīlā(n), żālika bi'annahum każżabū bi'āyātinā wa kānū ‘anhā gāfilīn(a).

يەر يۈزىدە سەۋەبسىز ماختىنىدىغانلارنى (قۇدرىتىمنىڭ ئالامەتلىرىدىن) يۈز ئۆرۈتىمەن. ئۇلار (قۇدرىتىمنىڭ) ھەر بىر بەلگىسىنى كۆرسىمۇ، ئۇنىڭغا ئىشەنمەيدۇ. ئەگەر ئۇلار توغرا يولغا باشلايدىغان بىر يولنى كۆرسە، ئۇنىڭغا ئەگىشمەيدۇ، ئەگەر ئۇلار ئازغۇنلۇق يولىنى كۆرسە، ئۇنىڭغا ئەگىشىدۇ. بۇ ئۇلارنىڭ بىزنىڭ ئايەتلىرىمىزنى ئىنكار قىلغانلىقى ۋە ئۇلاردىن ھەمىشە غاپىل بولغانلىقى ئۈچۈندۇر.

وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَلِقَاۤءِ الْاٰخِرَةِ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْۗ هَلْ يُجْزَوْنَ اِلَّا مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ ࣖ

wal-lażīna każżabū bi'āyātinā wa liqā'il-ākhirati ḥabiṭat a‘māluhum, hal yujzauna illā mā kānū ya‘malūn(a).

بىزنىڭ ئايەتلىرىمىزنى ئىنكار قىلغان ۋە ئاخىرەتنىڭ مەۋجۇتلۇقىنى ئىنكار قىلغانلارنىڭ ئەمەللىرى بىكارغا كەتتى. ئۇلار قىلغان ئەمەللىرىگە يارىشا مۇكاپاتقا ئېرىشىدۇ.

وَاتَّخَذَ قَوْمُ مُوْسٰى مِنْۢ بَعْدِهٖ مِنْ حُلِيِّهِمْ عِجْلًا جَسَدًا لَّهٗ خُوَارٌۗ اَلَمْ يَرَوْا اَنَّهٗ لَا يُكَلِّمُهُمْ وَلَا يَهْدِيْهِمْ سَبِيْلًاۘ اِتَّخَذُوْهُ وَكَانُوْا ظٰلِمِيْنَ

wattakhaża mūsā mim ba‘dihī min ḥuliyyihim ‘ijlan jasadal lahū khuwār(un), alam yarau annahū lā yukallimuhum wa lā yahdīhim sabīlā(n), ittakhażūhu wa kānū ẓālimīn(a).

مۇسانىڭ قەۋمى (سىنا تېغىغا) ئايرىلغاندىن كېيىن، ئالتۇندىن بەدەنلىك ۋە ئاۋازلىق بىر موزاي ياسىدى. ئۇلار موزاينىڭ ئۆزلىرىگە سۆزلىيەلمەيدىغانلىقىنى ۋە يول كۆرسىتەلمەيدىغانلىقىنى بىلمىدىمۇ؟ ئۇلار ئۇنى (بۇت قىلىپ) ئالدى. ئۇلار زالىم ئىدى.

وَلَمَّا سُقِطَ فِيْٓ اَيْدِيْهِمْ وَرَاَوْا اَنَّهُمْ قَدْ ضَلُّوْاۙ قَالُوْا لَىِٕنْ لَّمْ يَرْحَمْنَا رَبُّنَا وَيَغْفِرْ لَنَا لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

wa lammā suqiṭa fī aidīhim wa ra'au annahum qad ḍallū, qālū la'il lam yarḥamnā rabbunā wa yagfir lanā lanakūnanna minal-khāsirīn(a).

ئۇلار قىلمىشلىرىغا پۇشايمان قىلىپ، ئۆزلىرىنىڭ يولدىن ئازغانلىقىنى ھېس قىلغاندا، «ئەگەر پەرۋەردىگارىمىز بىزگە رەھىم قىلمىسا ۋە بىزنى كەچۈرمىسە، بىز چوقۇم زىيان تارتقۇچىلاردىن بولىمىز» دېدى.

وَلَمَّا رَجَعَ مُوْسٰٓى اِلٰى قَوْمِهٖ غَضْبَانَ اَسِفًاۙ قَالَ بِئْسَمَا خَلَفْتُمُوْنِيْ مِنْۢ بَعْدِيْۚ اَعَجِلْتُمْ اَمْرَ رَبِّكُمْۚ وَاَلْقَى الْاَلْوَاحَ وَاَخَذَ بِرَأْسِ اَخِيْهِ يَجُرُّهٗٓ اِلَيْهِ ۗقَالَ ابْنَ اُمَّ اِنَّ الْقَوْمَ اسْتَضْعَفُوْنِيْ وَكَادُوْا يَقْتُلُوْنَنِيْۖ فَلَا تُشْمِتْ بِيَ الْاَعْدَاۤءَ وَلَا تَجْعَلْنِيْ مَعَ الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ

wa lammā raja‘a mūsā ilā qaumihī gaḍbāna asifā(n), qāla bi'samā khalaftumūnī mim ba‘dī, a‘ajiltum amra rabbikum, wa alqal-alwāḥa wa akhaża bira'si akhīhi yajurruhū ilaih(i), qālabna umma innal-qaumastaḍ‘afūnī wa kādū yaqtulūnanī, falā tusymit biyal-a‘dā'a wa lā taj‘alnī ma‘al-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

مۇسا ئۆز قەۋمىگە قايتىپ كەلگەندە، غەزەپلەنگەن ۋە قايغۇلۇق ھالدا: «مەن يوق چاغدا سىلەر قانداق يامان ئىشلارنى قىلدىڭلار؟ پەرۋەردىگارىڭلارنىڭ ۋەدىسىگە خىلاپلىق قىلماقچىمۇ؟» دېدى. مۇسا تاختىنى (تەۋراتنى) تاشلاپ، قېرىندىشىنىڭ (ھارۇننىڭ) بېشىنى تۇتۇپ ئۆزىگە تارتتى. (ھارۇن): «ئى ئانامنىڭ ئوغلى! بۇ قەۋم مېنى ئاجىز دەپ قاراپ، مېنى ئۆلتۈرۈۋېتەي دەپ قالدى، شۇڭا دۈشمەنلىرىڭنى مېنىڭ بەختسىزلىكىمگە خۇشال قىلمىغىن ۋە مېنى زالىم قىلمىغىن» دېدى.

قَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِيْ وَلِاَخِيْ وَاَدْخِلْنَا فِيْ رَحْمَتِكَ ۖوَاَنْتَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ ࣖ

qāla rabbigfirlī wa li'akhī wa adkhilnā fī raḥmatik(a), wa anta arḥamur-rāḥimīn(a).

ئۇ (مۇسا) دۇئا قىلىپ: «ئى پەرۋەردىگارىم، مېنى ۋە قېرىندىشىمنى كەچۈرگىن، بىزنى رەھمىتىڭگە كىرگۈزگىن، سەن رەھىمدىللەرنىڭ ئەڭ رەھىمدىلسىسەن» دېدى.

اِنَّ الَّذِيْنَ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ سَيَنَالُهُمْ غَضَبٌ مِّنْ رَّبِّهِمْ وَذِلَّةٌ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُفْتَرِيْنَ

innal-lażīnattakhażul-‘ijla sayanāluhum gaḍabum mir rabbihim wa żillatun fil-ḥayātid-dun-yā, wa każālika najzil-muftarīn(a).

شۈبھىسىزكى، (چوقۇنۇش ئۈچۈن) موزاينىڭ ھەيكىلىنى ياسىغانلار بىر كۈنى پەرۋەردىگارىنىڭ غەزىپىگە ۋە بۇ دۇنيادا خارلىققا ئۇچرايدۇ. يالغان سۆزلىگۈچىلەرنى بىز مۇشۇنداق مۇكاپاتلايمىز.

وَالَّذِيْنَ عَمِلُوا السَّيِّاٰتِ ثُمَّ تَابُوْا مِنْۢ بَعْدِهَا وَاٰمَنُوْٓا اِنَّ رَبَّكَ مِنْۢ بَعْدِهَا لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wal-lażīna ‘amilus-sayyi'āti ṡumma tābū mim ba‘dihā wa āmanū inna rabbaka mim ba‘dihā lagafūrur raḥīm(un).

يامان ئىشلارنى قىلىپ، ئاندىن تەۋبە قىلغان ۋە ئىمان ئېيتقانلارغا كەلسەك، شۈبھىسىزكى، پەرۋەردىگارىڭ بۇنىڭدىن كېيىن ناھايىتى مەغپىرەت قىلغۇچىدۇر، ناھايىتى مېھرىباندۇر.

وَلَمَّا سَكَتَ عَنْ مُّوْسَى الْغَضَبُ اَخَذَ الْاَلْوَاحَۖ وَفِيْ نُسْخَتِهَا هُدًى وَّرَحْمَةٌ لِّلَّذِيْنَ هُمْ لِرَبِّهِمْ يَرْهَبُوْنَ

wa lammā sakata ‘am mūsal-gaḍabu akhażal-alwāḥ(a), wa fī nuskhatihā hudaw wa raḥmatul lil-lażīna hum lirabbihim yarhabūn(a).

مۇسا غەزىپى بېسىلغاندىن كېيىن، تاختىلارنى (تەۋراتنى) ئالدى؛ ئۇنىڭ يازمىلىرىدا پەرۋەردىگارىدىن قورققانلار ئۈچۈن ھىدايەت ۋە رەھمەت بار.

وَاخْتَارَ مُوْسٰى قَوْمَهٗ سَبْعِيْنَ رَجُلًا لِّمِيْقَاتِنَا ۚفَلَمَّآ اَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ قَالَ رَبِّ لَوْ شِئْتَ اَهْلَكْتَهُمْ مِّنْ قَبْلُ وَاِيَّايَۗ اَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ السُّفَهَاۤءُ مِنَّاۚ اِنْ هِيَ اِلَّا فِتْنَتُكَۗ تُضِلُّ بِهَا مَنْ تَشَاۤءُ وَتَهْدِيْ مَنْ تَشَاۤءُۗ اَنْتَ وَلِيُّنَا فَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا وَاَنْتَ خَيْرُ الْغٰفِرِيْنَ

wakhtāra mūsā qaumahū sab‘īna rajulal limīqātinā, falammā akhażathumur-rajfatu qāla rabbi lau syi'ta ahlaktahum min qablu wa iyyāy(a), atuhlikunā bimā fa‘alas-sufahā'u minnā, in hiya illā fitnatuk(a), tuḍillu bihā man tasyā'u wa tahdī man tasyā'(u), anta waliyyunā fagfir lanā warḥamnā wa anta khairul-gāfirīn(a).

مۇسا بىز بەلگىلىگەن ۋاقىتتا (بىزدىن تەۋبە قىلىشنى) ئېيتىش ئۈچۈن ئۆز قەۋمىدىن يەتمىش كىشىنى تاللىدى. ئۇلار زىلزىلە يۈز بەرگەندە، مۇسا: «ئى پەرۋەردىگارىم! ئەگەر خالىساڭ، ئۇلارنى ۋە مېنى بۇنىڭدىن ئىلگىرى ھالاك قىلغان بولاتتىڭ. ئارىمىزدىكى ئەقىلسىزلەرنىڭ قىلمىشلىرى تۈپەيلىدىن بىزنى ھالاك قىلامسەن؟ بۇ پەقەت سېنىڭ تەرىپىدىن كەلگەن سىناق، سەن بۇ سىناق بىلەن خالىغان ئادەمنى ئازدۇرىسەن، خالىغان ئادەمنى ھىدايەت قىلىسەن. سەن بىزنىڭ رەھبىرىمىزسەن، بىزنى كەچۈر ۋە بىزگە رەھىم قىل. سەن ئەڭ ياخشى كەچۈرۈم قىلغۇچىسەن» دېدى.

۞ وَاكْتُبْ لَنَا فِيْ هٰذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةً وَّفِى الْاٰخِرَةِ اِنَّا هُدْنَآ اِلَيْكَۗ قَالَ عَذَابِيْٓ اُصِيْبُ بِهٖ مَنْ اَشَاۤءُۚ وَرَحْمَتِيْ وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍۗ فَسَاَكْتُبُهَا لِلَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَ وَيُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَالَّذِيْنَ هُمْ بِاٰيٰتِنَا يُؤْمِنُوْنَۚ

waktub lanā fī hāżihid-dun-yā ḥasanataw wa fil-ākhirati innā hudnā ilaik(a), qāla ‘ażābī uṣību bihī man asyā'(u), wa raḥmatī wasi‘at kulla syai'(in), fa sa'aktubuhā lil-lażīna yattaqūna wa yu'tūnaz-zakāta wal-lażīna hum bi'āyātinā yu'minūn(a).

بىزگە بۇ دۇنيادا ۋە ئاخىرەتتە ياخشىلىق ئاتا قىلغىن. بىز ھەقىقەتەن ساڭا قايتىمىز (تەۋبە قىلىمىز). (ئاللاھ): «ئازابىمنى خالىغان ئادەمگە يەتكۈزىمەن، رەھمىتىم ھەممە نەرسىنى قاپلايدۇ. شۇڭا رەھمىتىمنى تەقۋادارلارغا، زاكات بەرگۈچىلەرگە ۋە ئايەتلىرىمىزگە ئىمان ئېيتقۇچىلارغا ئاتا قىلىمەن» دەيدۇ.

اَلَّذِيْنَ يَتَّبِعُوْنَ الرَّسُوْلَ النَّبِيَّ الْاُمِّيَّ الَّذِيْ يَجِدُوْنَهٗ مَكْتُوْبًا عِنْدَهُمْ فِى التَّوْرٰىةِ وَالْاِنْجِيْلِ يَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوْفِ وَيَنْهٰىهُمْ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبٰتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبٰۤىِٕثَ وَيَضَعُ عَنْهُمْ اِصْرَهُمْ وَالْاَغْلٰلَ الَّتِيْ كَانَتْ عَلَيْهِمْۗ فَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِهٖ وَعَزَّرُوْهُ وَنَصَرُوْهُ وَاتَّبَعُوا النُّوْرَ الَّذِيْٓ اُنْزِلَ مَعَهٗٓ ۙاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ ࣖ

al-lażīna yattabi‘ūnar-rasūlan nabiyyal-ummiyyal-lażī yajidūnahū maktūban ‘indahum fit-taurāti wal-injīli ya'muruhum bil-ma‘rūfi wa yanhāhum ‘anil-munkari wa yuḥillu lahumuṭ-ṭayyibāti wa yuḥarrimu ‘alaihimul-khabā'iṡa wa yaḍa‘u ‘anhum iṣrahum wal-aglālal-latī kānat ‘alaihim, fal-lażīna āmanū bihī wa ‘azzarūhu wa naṣarūhu wattaba‘un nūral-lażī unzila ma‘ah(ū), ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

(يەنى) ئۇلار پەيغەمبەرگە، يەنى ئۆز قولىدىكى تەۋرات ۋە ئىنجىلدا يېزىلغانلىقىنى تاپقان ئۇممى پەيغەمبەرگە ئەگىشىدۇ، ئۇ پەيغەمبەر ئۇلارنى توغرا ئىشلارغا بۇيرۇيدۇ، يامان ئىشلاردىن توسىدۇ، ئۇلارغا ياخشى بولغان ھەممە نەرسىنى ھالال قىلىدۇ، ئۇلارغا يامان بولغان ھەممە نەرسىنى توسىدۇ، ئۇلارنى ئۈستىدىكى يۈك ۋە كىشەنلەردىن ئازاد قىلىدۇ. ئۇنىڭغا ئىمان ئېيتقان، ئۇنى ئۇلۇغلىغان، ئۇنىڭغا ياردەم قىلغان ۋە ئۇنىڭغا نازىل قىلىنغان پارلاق نۇرغا ( قۇرئانغا ) ئەگەشكەنلەر بولسا، ئۇلار بەختلىك كىشىلەردۇر.

قُلْ يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنِّيْ رَسُوْلُ اللّٰهِ اِلَيْكُمْ جَمِيْعًا ۨالَّذِيْ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۚ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ يُحْيٖ وَيُمِيْتُۖ فَاٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهِ النَّبِيِّ الْاُمِّيِّ الَّذِيْ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَكَلِمٰتِهٖ وَاتَّبِعُوْهُ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَ

qul yā ayyuhan-nāsu innī rasūlullāhi ilaikum jamī‘anil-lażī lahū mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), lā ilāha illā huwa yuḥyī wa yumīt(u), fa āminū billāhi wa rasūlihin-nabiyyil-ummiyyil-lażī yu'minu billāhi wa kalimatihī wattabi‘ūhu la‘allakum tahtadūn(a).

(مۇھەممەد) ئېيتقىنكى، «ئى ئىنسانلار! مەن ھەقىقەتەن سىلەرنىڭ ھەممىڭلارغا ئاللاھنىڭ ئەلچىسىمەن، ئاسمانلارنىڭ ۋە زېمىننىڭ پادىشاھلىقى ئۇنىڭغا خاستۇر. ئۇنىڭدىن باشقا ھېچ ئىلاھ يوق، ئۇ تىرىلدۈرىدۇ ۋە ئۆلتۈرىدۇ، شۇڭا سىلەر ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ ئەلچىسىگە، ئاللاھقا ۋە ئۇنىڭ سۆزلىرىگە (كىتابلىرىغا) ئىشىنىدىغان ئۈممى پەيغەمبەرگە ئىشىنىڭلار. ئۇنىڭغا ئەگىشىڭلار، شۇنداق قىلساڭلار توغرا يول تاپىسىلەر».

وَمِنْ قَوْمِ مُوْسٰٓى اُمَّةٌ يَّهْدُوْنَ بِالْحَقِّ وَبِهٖ يَعْدِلُوْنَ

wa min qaumi mūsā ummatuy yahdūna bil-ḥaqqi wa bihī ya‘dilūn(a).

مۇسانىڭ قەۋمى ئىچىدە (كىشىلەرنى) ھەق بىلەن يېتەكلەيدىغان، شۇنىڭ بىلەن (ھەق) ئادىل ئىش قىلىدىغان ۋە ئادالەتنى ئىجرا قىلىدىغان بىر قەۋم بار ئىدى.

وَقَطَّعْنٰهُمُ اثْنَتَيْ عَشْرَةَ اَسْبَاطًا اُمَمًاۗ وَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰٓى اِذِ اسْتَسْقٰىهُ قَوْمُهٗٓ اَنِ اضْرِبْ بِّعَصَاكَ الْحَجَرَۚ فَانْۢبَجَسَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًاۗ قَدْ عَلِمَ كُلُّ اُنَاسٍ مَّشْرَبَهُمْۗ وَظَلَّلْنَا عَلَيْهِمُ الْغَمَامَ وَاَنْزَلْنَا عَلَيْهِمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوٰىۗ كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْۗ وَمَا ظَلَمُوْنَا وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

wa qaṭṭa‘nāhumuṡnatai ‘asyrata asbāṭan umamā(n), wa auḥainā ilā mūsā iżistasqāhu qaumuhū aniḍrib bi‘aṣākal-ḥajar(a), fambajasat minhuṡnatā ‘asyrata ‘ainā(n), qad ‘alima kullu unāsim masyrabahum, wa ẓallalnā ‘alaihimul-gamāma wa anzalnā ‘alaihimul-manna was-salwā, kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum, wa mā ẓalamūnā wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

بىز ئۇلارنى ئون ئىككى قەبىلىگە بۆلدۇق، ئۇلارنىڭ ھەر بىرىنىڭ سانى كۆپ ئىدى. مۇسانىڭ قەۋمى ئۇنىڭدىن سۇ تەلەپ قىلغاندا، بىز ئۇنىڭغا: «ھاساڭ بىلەن تاشقا ئۇر!» دەپ ۋەھىي قىلدۇق. شۇنىڭ بىلەن ئۇ (تاش) دىن ئون ئىككى بۇلاق ئېتىلىپ چىقتى. ھەر بىر قەبىلە ئۆزىنىڭ سۇ ئىچىش ئورنىنى بىلدى. بىز ئۇلارنى بۇلۇت بىلەن سايىۋەن قىلدۇق، ئۇلارغا مان ۋە سالۋا چۈشۈردۇق. (بىز: «سىلەرگە بەرگەن رىزىقىمىزدىن ياخشى يەڭلار» دېدۇق. ئۇلار بىزگە زۇلۇم قىلمىدى، بەلكى ئۆزلىرىگىلا زۇلۇم قىلدى.

وَاِذْ قِيْلَ لَهُمُ اسْكُنُوْا هٰذِهِ الْقَرْيَةَ وَكُلُوْا مِنْهَا حَيْثُ شِئْتُمْ وَقُوْلُوْا حِطَّةٌ وَّادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا نَّغْفِرْ لَكُمْ خَطِيْۤـٰٔتِكُمْۗ سَنَزِيْدُ الْمُحْسِنِيْنَ

wa iżā qīla lahumuskunū hāżihil-qaryata wa kulū minhā ḥaiṡu syi'tum wa qūlū ḥiṭṭatuw wadkhulul-bāba sujjadan nagfir lakum khaṭī'ātikum, sanazīdul-muḥsinīn(a).

(ئىسلام ئەۋلادى) ئۇلارغا: «بۇ زېمىندا (بەيتۇلمەقدىس) تۇرۇڭلار ۋە (مېۋىلىرىدىن) خالىغان يېرىڭلاردىن يەڭلار» دېيىلگىنىدە، «بىزنى گۇناھلىرىمىزدىن قۇتۇلدۇرۇڭلار، دەرۋازىدىن سەجدە قىلغان ھالدا كىرىڭلار، بىز سىلەرنىڭ خاتالىقلىرىڭلارنى كەچۈرىمىز» دەڭلار. كېيىن ياخشىلىق قىلغۇچىلارغا (ساۋابنى) تېخىمۇ ئاشۇرىمىز.

فَبَدَّلَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مِنْهُمْ قَوْلًا غَيْرَ الَّذِيْ قِيْلَ لَهُمْ فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِجْزًا مِّنَ السَّمَاۤءِ بِمَا كَانُوْا يَظْلِمُوْنَ ࣖ

fa baddalal-lażīna ẓalamū minhum qaulan gairal-lażī qīla lahum fa arsalnā ‘alaihim rijzam minas-samā'i bimā kānū yaẓlimūn(a).

ئۇلارنىڭ ئىچىدىكى زالىملار (بۇ سۆزلەرنى) ئۆزلىرىگە ئېيتىلمىغان سۆزلەر بىلەن ئالماشتۇردى، شۇڭا بىز ئۇلارغا زۇلۇم قىلغانلىقلىرى ئۈچۈن ئاسماندىن ئازاب چۈشۈردۇق.

وَسْـَٔلْهُمْ عَنِ الْقَرْيَةِ الَّتِيْ كَانَتْ حَاضِرَةَ الْبَحْرِۘ اِذْ يَعْدُوْنَ فِى السَّبْتِ اِذْ تَأْتِيْهِمْ حِيْتَانُهُمْ يَوْمَ سَبْتِهِمْ شُرَّعًا وَّيَوْمَ لَا يَسْبِتُوْنَۙ لَا تَأْتِيْهِمْ ۛ كَذٰلِكَ ۛنَبْلُوْهُمْ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ

was'alhum ‘anil-qaryatil-latī kānat ḥāḍiratal-baḥr(i), iż ya‘dūna fis-sabti iż ta'tīhim ḥītānuhum yauma sabtihim syurra‘aw wa yauma lā yasbitūn(a), lā ta'tīhim - każālika - nablūhum bimā kānū yafsuqūn(a).

ئىسرائىل ئەۋلادىدىن دېڭىزغا يېقىن زېمىننىڭ ئەھۋالىنى سوراپ باققىن. ئۇلار شەنبە كۈنىنى بۇزۇۋەتكەندە، بېلىقلار ئۇلارغا كەلگەندە، سۇ يۈزىدە ئۈزۈپ يۈرەتتى، شەنبە كۈنىدىن باشقا كۈنلەردە ئۇلارغا كەلمەيتتى. بىز ئۇلارنى پاسىق بولغانلىقى ئۈچۈن شۇنداق سىنىدۇق.

وَاِذْ قَالَتْ اُمَّةٌ مِّنْهُمْ لِمَ تَعِظُوْنَ قَوْمًاۙ ۨاللّٰهُ مُهْلِكُهُمْ اَوْ مُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا شَدِيْدًاۗ قَالُوْا مَعْذِرَةً اِلٰى رَبِّكُمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ

wa iż qālat ummatum minhum lima ta‘iẓūna qaumā(n), allāhu muhlikuhum au mu‘ażżibuhum ‘ażāban syadīdā(n), qālū ma‘żiratan ilā rabbikum wa la‘allahum yattaqūn(a).

ئۆز ۋاقتىدا ئۇلارنىڭ ئىچىدىكى بىر قەۋم: «سىلەر نېمىشقا ئاللاھ تەرىپىدىن ھالاك قىلىنىدىغان ياكى قاتتىق ئازابلىنىدىغان بىر قەۋمگە نەسىھەت قىلىسىلەر؟» دېگەندە، ئۇلار: «پەرۋەردىگارىڭلارنىڭ ئالدىدا (مەسئۇلىيەتسىز) ئۆزرە تاپالايمىز ۋە ئۇلار تەقۋادار بولىدۇ» دېدى.

فَلَمَّا نَسُوْا مَا ذُكِّرُوْا بِهٖٓ اَنْجَيْنَا الَّذِيْنَ يَنْهَوْنَ عَنِ السُّوْۤءِ وَاَخَذْنَا الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا بِعَذَابٍۢ بَـِٔيْسٍۢ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ

falammā nasū mā żukkirū bihī anjainal-lażīna yanhauna ‘anis-sū'i wa akhażnal-lażīna ẓalamū bi‘ażābim ba'īsim bimā kānū yafsuqūn(a).

ئۇلار ئاگاھلاندۇرۇلغان نەرسىنى ئۇنتۇپ قالغاندىن كېيىن، بىز كىشىلەرنى يامان ئىش قىلىشتىن توسقانلارنى قۇتقۇزدۇق، زالىملارغا ھەمىشە يامان ئىش قىلغانلىقى ئۈچۈن قاتتىق ئازاب بەردۇق.

فَلَمَّا عَتَوْا عَنْ مَّا نُهُوْا عَنْهُ قُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ

falammā ‘atau ‘am mā nuhū ‘anhu qulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).

ئۇلار چەكلەنگەن ئىشلارغا تەكەببۇرلۇق قىلغاندىن كېيىن، بىز ئۇلارغا: «خاتىرجەم مايمۇنلار بولۇڭلار» دېدۇق.

وَاِذْ تَاَذَّنَ رَبُّكَ لَيَبْعَثَنَّ عَلَيْهِمْ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ مَنْ يَّسُوْمُهُمْ سُوْۤءَ الْعَذَابِۗ اِنَّ رَبَّكَ لَسَرِيْعُ الْعِقَابِۖ وَاِنَّهٗ لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa iż ta'ażżana rabbuka layab‘aṡanna ‘alaihim ilā yaumil-qiyāmati may yasūmuhum sū'al-‘ażāb(i), inna rabbaka lasarī‘ul-‘iqāb(i), wa innahū lagafūrur raḥīm(un).

(ئىسلەتكىنكى)، ئۆز ۋاقتىدا پەرۋەردىگارىڭ ئۇلارغا (يەھۇدىيلارغا) قىيامەت كۈنىگىچە ئەڭ قاتتىق ئازاب بېرىدىغان كىشىلەرنى ئەۋەتىدىغانلىقىنى خەۋەر قىلغان ئىدى. شۈبھىسىزكى، پەرۋەردىگارىڭنىڭ جازاسى ناھايىتى تېز، ئۇ ھەقىقەتەن ناھايىتى مەغپىرەت قىلغۇچى ۋە مېھرىباندۇر.

وَقَطَّعْنٰهُمْ فِى الْاَرْضِ اُمَمًاۚ مِنْهُمُ الصّٰلِحُوْنَ وَمِنْهُمْ دُوْنَ ذٰلِكَ ۖوَبَلَوْنٰهُمْ بِالْحَسَنٰتِ وَالسَّيِّاٰتِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

wa qaṭṭa‘nāhum fil-arḍi umamā(n), minhumuṣ-ṣāliḥūna wa minhum dūna żālik(a), wa balaunāhum bil-ḥasanāti was-sayyi'āti la‘allahum yarji‘ūn(a).

بىز ئۇلارنى بۇ دۇنيادا بىر قانچە تۈركۈمگە بۆلدۇق، ئۇلارنىڭ ئىچىدە تەقۋادارلارمۇ، تەقۋاسىزلارمۇ بار. بىز ئۇلارنى (ھەقىقەتكە) قايتىشلىرى ئۈچۈن ياخشىلىق ۋە يامانلىق بىلەن سىنىدۇق.

فَخَلَفَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَّرِثُوا الْكِتٰبَ يَأْخُذُوْنَ عَرَضَ هٰذَا الْاَدْنٰى وَيَقُوْلُوْنَ سَيُغْفَرُ لَنَاۚ وَاِنْ يَّأْتِهِمْ عَرَضٌ مِّثْلُهٗ يَأْخُذُوْهُۗ اَلَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِمْ مِّيْثَاقُ الْكِتٰبِ اَنْ لَّا يَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّ وَدَرَسُوْا مَا فِيْهِۗ وَالدَّارُ الْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

fa khalafa mim ba‘dihim khalfuw wariṡul-kitāba ya'khużūna ‘araḍa hāżal-adnā wa yaqūlūna sayugfaru lanā, wa iy ya'tihim ‘araḍum miṡluhū ya'khużūh(u), alam yu'khaż ‘alaihim mīṡāqul-kitābi allā yaqūlū ‘alallāhi illal-ḥaqqa wa darasū mā fīh(i), wad-dārul-ākhiratu khairul lil-lażīna yattaqūn(a), afalā ta‘qilūn(a).

ئاندىن ئۇلاردىن كېيىن تەۋراتقا ۋارىسلىق قىلغان ۋە دۇنيانىڭ ئەرزىمەس نەرسىلىرىنى ئالغان بىر ئەۋلاد كەلدى. ئۇلار: «بىز كەچۈرۈم قىلىنىمىز» دېدى. ئەگەر ئۇلارغا بۇ دۇنيانىڭ ئوخشاش نەرسىسى كەلسە، ئۇلارمۇ ئۇنى ئالاتتى. ئۇلار تەۋراتتا (تەۋراتتا) ئاللاھ ھەققىدە پەقەت ھەقىقەتنىلا سۆزلەيدىغانلىقىغا ۋەدە بەرمىگەنمىدى؟ ئاخىرەت يۇرتى ئاللاھتىن قورققانلار ئۈچۈن تېخىمۇ ياخشى. چۈشەنمەمسىلەر؟

وَالَّذِيْنَ يُمَسِّكُوْنَ بِالْكِتٰبِ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَۗ اِنَّا لَا نُضِيْعُ اَجْرَ الْمُصْلِحِيْنَ

wal-lażīna yumassikūna bil-kitābi wa aqāmuṣ-ṣalāh(ta), innā lā nuḍī‘u ajral-muṣliḥīn(a).

كىتابقا (تەۋراتقا) ئەمەل قىلغانلار ۋە ناماز ئوقۇغانلار (مۇكاپاتقا ئېرىشىدۇ)، شۈبھىسىزكى، بىز تەقۋادارلارنىڭ ئەجرىنى بىكار قىلمايمىز.

۞ وَاِذْ نَتَقْنَا الْجَبَلَ فَوْقَهُمْ كَاَنَّهٗ ظُلَّةٌ وَّظَنُّوْٓا اَنَّهٗ وَاقِعٌۢ بِهِمْۚ خُذُوْا مَآ اٰتَيْنٰكُمْ بِقُوَّةٍ وَّاذْكُرُوْا مَا فِيْهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ ࣖ

wa iż nataqnal-jabala fauqahum ka'annahum ẓullatuw wa ẓannū annahū wāqi‘um bihim, khużū mā ātainākum biquwwatiw ważkurū mā fīhi la‘allakum tattaqūn(a).

(ئىسلەڭلاركى) تاغنى ئۇلارنىڭ ئۈستىگە كۆتۈرگىنىمىزدە، تاغنى بۇلۇت سايىسىغا ئايلاندۇرغاندەك، ئۇلار تاغنىڭ ئۈستىگە چۈشۈپ كېتىدىغانلىقىغا ئىشەنگەن ئىدى. (ئۇلارغا): «سىلەرگە بەرگەن نەرسىمىزنى مەھكەم تۇتۇڭلار، ئۇنىڭدىكى نەرسىلەرنى ھەمىشە ئېسىڭلاردا تۇتۇڭلار، شۇنداق قىلساڭلار تەقۋادار كىشىلەردىن بولىسىلەر» دېدۇق.

وَاِذْ اَخَذَ رَبُّكَ مِنْۢ بَنِيْٓ اٰدَمَ مِنْ ظُهُوْرِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَاَشْهَدَهُمْ عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْۚ اَلَسْتُ بِرَبِّكُمْۗ قَالُوْا بَلٰىۛ شَهِدْنَا ۛاَنْ تَقُوْلُوْا يَوْمَ الْقِيٰمَةِ اِنَّا كُنَّا عَنْ هٰذَا غٰفِلِيْنَۙ

wa iż akhaża rabbuka mim banī ādama min ẓuhūrihim żurriyyatahum wa asyhadahum ‘alā anfusihim, alastu birabbikum, qālū balā - syahidnā - an taqūlū yaumal-qiyāmati innā kunnā ‘an hāżā gāfilīn(a).

ئۆز ۋاقتىدا پەرۋەردىگارىڭ ئادەمنىڭ ئەۋلادلىرىنى تۇغۇشتىن چىقارغاندا، ئاللاھ ئۇلارنىڭ روھلىرىغا گۇۋاھلىق بېرىپ: «مەن سىلەرنىڭ پەرۋەردىگارىڭلار ئەمەسمۇ؟» دېگەن ئىدى. ئۇلار: «ھەئە (سەن بىزنىڭ پەرۋەردىگارىمىزسەن)، بىز گۇۋاھلىق بېرىمىز» دېدى. قىيامەت كۈنى سىلەرنىڭ: «بىز ھەقىقەتەن بۇنىڭدىن غاپىل ئىدۇق» دېمەسلىكىڭلار ئۈچۈن (شۇنداق قىلدۇق).

اَوْ تَقُوْلُوْٓا اِنَّمَآ اَشْرَكَ اٰبَاۤؤُنَا مِنْ قَبْلُ وَكُنَّا ذُرِّيَّةً مِّنْۢ بَعْدِهِمْۚ اَفَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ الْمُبْطِلُوْنَ

au taqūlū innamā asyraka ābā'unā min qablu wa kunnā żurriyyatam mim ba‘dihim, afatuhlikunā bimā fa‘alal-mubṭilūn(a).

ياكى «ھەقىقەتەن ئاتا-بوۋىلىرىمىز بۇرۇنلا ئاللاھقا شېرىك كەلتۈرگەن، بىز ئۇلاردىن كېيىن كەلگەن ئەۋلادلار. ئۇنداقتا بىزنى ئازغانلارنىڭ قىلمىشلىرى تۈپەيلىدىن ھالاك قىلامسەن؟» دېمەسلىكىڭلار ئۈچۈن.

وَكَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ وَلَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

wa każālika nufaṣṣilul-āyāti wa la‘allahum yarji‘ūn(a).

ئۇلارنىڭ (ھەقىقەتكە) قايتىشى ئۈچۈن ئايەتلەرنى مۇشۇنداق تەپسىلىي بايان قىلدۇق.

وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَاَ الَّذِيْٓ اٰتَيْنٰهُ اٰيٰتِنَا فَانْسَلَخَ مِنْهَا فَاَتْبَعَهُ الشَّيْطٰنُ فَكَانَ مِنَ الْغَاوِيْنَ

watlu ‘alaihim naba'al-lażī ātaināhu āyātinā fansalakha minhā fa atba‘ahusy-syaiṭānu fa kāna minal-gāwīn(a).

ئۇلارغا (مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا) بىز ئايەتلىرىمىزنى بەرگەن ئادەمنىڭ خەۋەرلىرىنى ئوقۇپ بەرگىن، ئاندىن ئۇ ئايەتلەردىن يىراقلىشىدۇ، ئاندىن ئۇنىڭغا شەيتان ئەگىشىدۇ (ۋەسۋەسە قىلىنىدۇ)، ئاندىن ئۇ ئازغانلاردىن بولىدۇ.

وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنٰهُ بِهَا وَلٰكِنَّهٗٓ اَخْلَدَ اِلَى الْاَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوٰىهُۚ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ الْكَلْبِۚ اِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ اَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْۗ ذٰلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ

wa lau syi'nā larafa‘nāhu bihā wa lākinnahū akhlada ilal-arḍi wattaba‘a hawāh(u), fa maṡaluhū kamaṡalil-kalb(i), in taḥmil ‘alaihi yalhaṡ au tatrukūhu yalhaṡ, żālika maṡalul-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, faqṣuṣil-qaṣaṣa la‘allahum yatafakkarūn(a).

ئەگەر بىز خالىساق، بىز ئۇنىڭ (ئايەت) بىلەن دەرىجىسىنى كۆتۈرەتتۇق، لېكىن ئۇ دۇنياغا مايىل بولۇپ، نەپسى خاھىشىغا ئەگەشتى، ئۇنىڭ مىسالى ئىتقا ئوخشايدۇ، ئەگەر ئۇنى قوغلىۋەتسەڭ تىلىنى چىقىرىۋېتىسەن، ئەگەر ئۇنىڭغا يول قويساڭ، ئۇمۇ تىلىنى چىقىرىۋېتىدۇ. بىزنىڭ ئايەتلىرىمىزنى ئىنكار قىلغانلارنىڭ مىسالى مۇشۇنداق. ئۇلارنى ئويلاندۇرۇش ئۈچۈن بۇ ھېكايىلەرنى سۆزلەپ بەرگىن.

سَاۤءَ مَثَلًا ۨالْقَوْمُ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاَنْفُسَهُمْ كَانُوْا يَظْلِمُوْنَ

sā'a maṡalanil-qaumul-lażīna każżabū bi'āyātinā wa anfusahum kānū yaẓlimūn(a).

بىزنىڭ ئايەتلىرىمىزنى ئىنكار قىلغانلارنىڭ مىسالى نېمىدېگەن يامان! ئۇلار ئۆزلىرىگە زۇلۇم قىلدى.

مَنْ يَّهْدِ اللّٰهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِيْۚ وَمَنْ يُّضْلِلْ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ

may yahdillāhu fa huwal-muhtadī, wa may yuḍlil fa ulā'ika humul-khāsirūn(a).

ئاللاھ كىمنى ھىدايەت قىلسا، ئۇ ھىدايەت تاپقۇچىدۇر؛ ئاللاھ كىمنى ئازدۇرسا، ئۇلار زىيان تارتقۇچىلاردۇر.

وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيْرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِۖ لَهُمْ قُلُوْبٌ لَّا يَفْقَهُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اَعْيُنٌ لَّا يُبْصِرُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اٰذَانٌ لَّا يَسْمَعُوْنَ بِهَاۗ اُولٰۤىِٕكَ كَالْاَنْعَامِ بَلْ هُمْ اَضَلُّ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْغٰفِلُوْنَ

wa laqad żara'nā lijahannama kaṡīram minal-jinni wal-ins(i), lahum qulūbul lā yafqahūna bihā wa lahum a‘yunul lā yabṣirūna bihā wa lahum āżānul lā yasma‘ūna bihā, ulā'ika kal-an‘āmi bal hum aḍall(u), ulā'ika humul-gāfilūn(a).

شۈبھىسىزكى، بىز دوزاخنى دوزاخ بىلەن تولدۇرىمىز، جىن ۋە ئىنسانلارنىڭ نۇرغۇنىنى جازالايمىز. ئۇلارنىڭ قەلبى بار، ئەمما ئۇلار ئۇنى (ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىنى) چۈشىنىشكە ئىشلەتمەيدۇ، كۆزلىرى بار (لېكىن) ئۇلار ئۇنى (ئاللاھنىڭ قۇدرىتىنىڭ ئالامەتلىرىنى) كۆرۈشكە ئىشلەتمەيدۇ، ئۇلارنىڭ قۇلاقلىرى بار (لېكىن) ئۇلار ئۇنى (ئاللاھنىڭ ئايەتلىرىنى ) ئاڭلاشقا ئىشلەتمەيدۇ. ئۇلار ھايۋانلارغا ئوخشايدۇ، ھەتتا ئۇنىڭدىنمۇ بەك ئازغۇن. ئۇلار غاپىللاردۇر.

وَلِلّٰهِ الْاَسْمَاۤءُ الْحُسْنٰى فَادْعُوْهُ بِهَاۖ وَذَرُوا الَّذِيْنَ يُلْحِدُوْنَ فِيْٓ اَسْمَاۤىِٕهٖۗ سَيُجْزَوْنَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ ۖ

wa lillāhil-asmā'ul-ḥusnā fad‘ūhu bihā, wa żarul-lażīna yulḥidūna fī asmā'ih(ī), sayujzauna mā kānū ya‘malūn(a).

ئاللاھنىڭ «ئەسمائۇل ھۇسنا»سى بار، شۇڭا ئۇنى «ئەسمائۇل ھۇسنا» دەپ ئاتاپ ئۇنىڭدىن سوراڭلار، ئۇنىڭ ئىسىملىرىنى خاتا چۈشىنىدىغانلارنى تاشلىڭلار. ئۇلار كېيىن قىلغان ئىشلىرىنىڭ مۇكاپاتىغا ئېرىشىدۇ.

وَمِمَّنْ خَلَقْنَآ اُمَّةٌ يَّهْدُوْنَ بِالْحَقِّ وَبِهٖ يَعْدِلُوْنَ ࣖ

wa mimman khalaqnā ummatuy yahdūna bil-ḥaqqi wa bihī ya‘dilūn(a).

بىز ياراتقانلار ئىچىدە ئۇلارنى ھەق بىلەن يېتەكلەيدىغان ۋە شۇ ئارقىلىق ئادىل ئىش قىلىدىغان كىشىلەر بار.

وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِّنْ حَيْثُ لَا يَعْلَمُوْنَ

wal-lażīna każżabū bi'āyātinā sanastadrijuhum min ḥaiṡu lā ya‘lamūn(a).

بىزنىڭ ئايەتلىرىمىزنى ئىنكار قىلغانلارنى ئۆزلىرى بىلمەيدىغان بىر يول بىلەن ئاستا-ئاستا (ھالاكەتكە قاراپ) قويۇۋېتىمىز.

وَاُمْلِيْ لَهُمْ ۗاِنَّ كَيْدِيْ مَتِيْنٌ

wa umlī lahum, inna kaidī matīn(un).

مەن ئۇلارغا بىر ۋاقىت چەكلىمىسى بېرىمەن. ھەقىقەتەن مېنىڭ پىلانىم ناھايىتى مۇستەھكەم.

اَوَلَمْ يَتَفَكَّرُوْا مَا بِصَاحِبِهِمْ مِّنْ جِنَّةٍۗ اِنْ هُوَ اِلَّا نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ

awalam yatafakkarū mā biṣāḥibihim min jinnah(tin), in huwa illā nażīrum mubīn(un).

ئۇلار ئۆزلىرىنىڭ ھەمراھىنىڭ (مۇھەممەدنىڭ) مەجنۇن ئەمەسلىكىنى، پەقەت ئاشكارا ئاگاھلاندۇرغۇچى ئىكەنلىكىنى ئويلاپ باقمىدىمۇ؟

اَوَلَمْ يَنْظُرُوْا فِيْ مَلَكُوْتِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا خَلَقَ اللّٰهُ مِنْ شَيْءٍ وَّاَنْ عَسٰٓى اَنْ يَّكُوْنَ قَدِ اقْتَرَبَ اَجَلُهُمْۖ فَبِاَيِّ حَدِيْثٍۢ بَعْدَهٗ يُؤْمِنُوْنَ

awalam yanẓurū fī malakūtis-samāwāti wal-arḍi wa mā khalaqallāhu min syai'iw wa an ‘asā ay yakūna qadiqtaraba ajaluhum, fa bi'ayyi ḥadīṡim ba‘dahū yu'minūn(a).

ئۇلار ئاسمانلارنىڭ ۋە زېمىننىڭ پادىشاھلىقىنى ۋە ئاللاھ ياراتقان بارلىق نەرسىلەرنى، بەلكىم ئۇلارنىڭ ئەجىلى يېقىنلاشقانلىقىنى ئويلاپ باقمىدىمۇ؟ بۇنىڭدىن كېيىن ئۇلار قايسى خەۋەرگە ئىشىنىدۇ؟

مَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَلَا هَادِيَ لَهٗ ۖوَيَذَرُهُمْ فِيْ طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُوْنَ

may yuḍlilillāhu falā hādiya lah(ū), wa yażaruhum fī ṭugyānihim ya‘mahūn(a).

ئاللاھ كىمنى ئازدۇرسا، ئۇنى ھېچكىم توغرا يولغا باشلىيالمايدۇ. ئاللاھ ئۇنىڭ ئازغۇنلۇقىدا ئېقىشىغا يول قويىدۇ.

يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ السَّاعَةِ اَيَّانَ مُرْسٰىهَاۗ قُلْ اِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ رَبِّيْۚ لَا يُجَلِّيْهَا لِوَقْتِهَآ اِلَّا هُوَۘ ثَقُلَتْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ لَا تَأْتِيْكُمْ اِلَّا بَغْتَةً ۗيَسْـَٔلُوْنَكَ كَاَنَّكَ حَفِيٌّ عَنْهَاۗ قُلْ اِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ اللّٰهِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

yas'alūnaka ‘anis-sā‘ati ayyāna mursāhā, qul innamā ‘ilmuhā ‘inda rabbī, lā yujallīhā liwaqtihā illā huw(a), ṡaqulat fis-samāwāti wal-arḍ(i), lā ta'tīkum illā bagtah(tan), yas'alūnaka ka'annaka ḥafiyyun ‘anhā, qul innamā ‘ilmuhā ‘indallāhi wa lākinna akṡaran nāsi lā ya‘lamūn(a).

ئۇلار سەندىن قىيامەتنىڭ قاچان بولىدىغانلىقىنى سورايدۇ. سەن ئۇلارغا: «قىيامەتنىڭ ۋاقتىنى پەقەت پەرۋەردىگارىملا بىلىدۇ. ئۇنىڭ ۋاقتىنى پەقەت االلاھلا چۈشەندۈرۈپ بېرەلەيدۇ. قىيامەت ھەقىقەتەن قاتتىق (ئۇنىڭغا ئوخشاش)، ئاسمانلاردا ۋە زېمىندا، سىلەرگە پەقەت تۇيۇقسىز كېلىدۇ. ئۇلار سەندىن خۇددى بىلىدىغاندەك سورايدۇ. سەندىن: «قىيامەتنىڭ ۋاقتىنى بىلىش ھەقىقەتەن االلاھنىڭ ئىلمىدۇر، لېكىن كىشىلەرنىڭ كۆپچىلىكى بۇنى بىلمەيدۇ»، دەپ ئېيتقىن.

قُلْ لَّآ اَمْلِكُ لِنَفْسِيْ نَفْعًا وَّلَا ضَرًّا اِلَّا مَا شَاۤءَ اللّٰهُ ۗوَلَوْ كُنْتُ اَعْلَمُ الْغَيْبَ لَاسْتَكْثَرْتُ مِنَ الْخَيْرِۛ وَمَا مَسَّنِيَ السُّوْۤءُ ۛاِنْ اَنَا۠ اِلَّا نَذِيْرٌ وَّبَشِيْرٌ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ

qul lā amliku linafsī naf‘aw wa lā ḍarran illā mā syā'allāh(u), wa lau kuntu a‘lamul gaiba-lastakṡartu minal-khair(i) - wa mā massaniyas-sū'(u) - in ana illā nażīruw wa basyīrul liqaumiy yu'minūn(a).

(مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا) ئېيتقىنكى، «مەن پەقەت ئاللاھنىڭ خالىغان نەرسىسىدىن باشقا ئۆزۈمگە پايدا يەتكۈزۈشكە ياكى زىياننى توسۇشقا قادىر ئەمەسمەن. ئەگەر مەن غەيبنى بىلسەم، قولۇمدىن كېلىشىچە ياخشىلىق قىلاتتىم، ماڭا ھېچقانداق زىيان يەتمەيتتى. مەن پەقەت ئاگاھلاندۇرغۇچى ۋە ئىمان ئېيتقانلار ئۈچۈن خۇش خەۋەر بەرگۈچىمەن».

۞ هُوَ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ مِّنْ نَّفْسٍ وَّاحِدَةٍ وَّجَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا لِيَسْكُنَ اِلَيْهَاۚ فَلَمَّا تَغَشّٰىهَا حَمَلَتْ حَمْلًا خَفِيْفًا فَمَرَّتْ بِهٖ ۚفَلَمَّآ اَثْقَلَتْ دَّعَوَا اللّٰهَ رَبَّهُمَا لَىِٕنْ اٰتَيْتَنَا صَالِحًا لَّنَكُوْنَنَّ مِنَ الشّٰكِرِيْنَ

huwal-lażī khalaqakum min nafsiw wāḥidatiw waja‘ala minhā zaujahā liyaskuna ilaihā, falammā tagasysyāhā ḥamalat ḥamlan khafīfan fa marrat bih(ī), falammā aṡqalad da‘awallāha rabbahumā la'in ātaitanā ṣāliḥan lanakūnanna minasy-syākirīn(a).

ئۇ سىلەرنى بىر جاندىن (ئادەمدىن) ياراتتى، ئۇنىڭدىن جۈپتىنى ياراتتى، شۇنداق قىلىپ ئۇ ئۇنىڭدىن رازى بولدى. ئۇ ئەر بىلەن ئارىلاشقاندىن كېيىن، (ئۇنىڭ ئايالى) يېنىك قورساققا ئىگە بولدى، ئۇ (بىر مەزگىل) يېنىكلىك ھېس قىلدى. ئاندىن ئەر ئېغىرلاشقاندا، (ئەر-ئايال) ئىككىسى پەرۋەردىگارى ئاللاھتىن: «ئەگەر بىزگە تەقۋادار بىر بالا ئاتا قىلساڭ، بىز چوقۇم شۈكۈر قىلىمىز» دېدى.

فَلَمَّآ اٰتٰىهُمَا صَالِحًا جَعَلَا لَهٗ شُرَكَاۤءَ فِيْمَآ اٰتٰىهُمَا ۚفَتَعٰلَى اللّٰهُ عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

falammā ātāhumā ṣāliḥan ja‘alā lahū syurakā'a fīmā ātāhumā, fa ta‘ālallāhu ‘ammā yusyrikūn(a).

شۇڭا ئاللاھ ئۇلارغا تەقۋا بىر بالا بەرگەندىن كېيىن، ئۇلار ئاللاھ بەرگەن بالانى ئاللاھقا شېرىك قىلدى. شۇڭا ئاللاھ ئۇلارنىڭ بىر-بىرىگە شېرىك كەلتۈرگەن نەرسىلىرىدىن ئۈستۈندۇر.

اَيُشْرِكُوْنَ مَا لَا يَخْلُقُ شَيْـًٔا وَّهُمْ يُخْلَقُوْنَۖ

ayusyrikūna mā lā yakhluqu syai'aw wa hum yukhlaqūn(a).

نېمىشقا ئۇلار ھېچ نەرسىنى يارىتالمايدىغان بىر نەرسىگە (ئاللاھقا) شېرىك كەلتۈرىدۇ؟ (بۇتلارنىڭ) ئۆزلىرى يارىتىلغان تۇرسا.

وَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ لَهُمْ نَصْرًا وَّلَآ اَنْفُسَهُمْ يَنْصُرُوْنَ

wa lā yastaṭī‘ūna lahum naṣraw wa lā anfusahum yanṣurūn(a).

بۇلار (بۇتلار) ئىبادەت قىلغۇچىلىرىغا ياردەم بېرەلمەيدۇ، ئۆزلىرىگەمۇ ياردەم بېرەلمەيدۇ.

وَاِنْ تَدْعُوْهُمْ اِلَى الْهُدٰى لَا يَتَّبِعُوْكُمْۗ سَوَۤاءٌ عَلَيْكُمْ اَدَعَوْتُمُوْهُمْ اَمْ اَنْتُمْ صٰمِتُوْنَ

wa in tad‘ūhum ilal-hudā lā yattabi‘ūkum, sawā'un ‘alaikum ada‘autumūhum am antum ṣāmitūn(a).

ئەگەر سىلەر (ئى مۇشرىكلار) ئۇلارنى (بۇتلارنى) سىلەرگە توغرا يول كۆرسىتىش ئۈچۈن چاقىرساڭلار، ئۇلار سىلەرنىڭ چاقىرىقىڭلارنى قوبۇل قىلالمايدۇ، ئۇلارنى چاقىرساڭلارمۇ ياكى جىم تۇرساڭلارمۇ ئوخشاش (نەتىجە).

اِنَّ الَّذِيْنَ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ عِبَادٌ اَمْثَالُكُمْ فَادْعُوْهُمْ فَلْيَسْتَجِيْبُوْا لَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

innal-lażīna tad‘ūna min dūnillāhi ‘ibādun amṡālukum fad‘ūhum falyastajībū lakum in kuntum ṣādiqīn(a).

شۈبھىسىزكى، سىلەر ئاللاھنى قويۇپ ئىبادەت قىلىۋاتقان بۇتلار سىلەرگە ئوخشاش ئاجىز مەخلۇقلاردۇر. ئەگەر راستچىل ئادەم بولساڭلار، ئۇلارغا دۇئا قىلىڭلار، ئۇلار سىلەرنىڭ تەلىپىڭلارنى قوبۇل قىلسۇن.

اَلَهُمْ اَرْجُلٌ يَّمْشُوْنَ بِهَآ ۖ اَمْ لَهُمْ اَيْدٍ يَّبْطِشُوْنَ بِهَآ ۖ اَمْ لَهُمْ اَعْيُنٌ يُّبْصِرُوْنَ بِهَآ ۖ اَمْ لَهُمْ اٰذَانٌ يَّسْمَعُوْنَ بِهَاۗ قُلِ ادْعُوْا شُرَكَاۤءَكُمْ ثُمَّ كِيْدُوْنِ فَلَا تُنْظِرُوْنِ

alahum arjuluy yamsyūna bihā am lahum aidiy yabṭisyūna bihā am lahum a‘yunuy yubṣirūna bihā am lahum āżānuy yasma‘ūna bihā, qulid‘ū syurakā'akum ṡumma kīdūni falā tunẓirūn(i).

ئۇلارنىڭ (بۇتلارنىڭ) ماڭىدىغان پۇتلىرى، چىڭ تۇتىدىغان قوللىرى، كۆرىدىغان كۆزلىرى، ئاڭلىيدىغان قۇلاقلىرى بارمۇ؟ (مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا) ئېيتىڭكى، «سىلەر ئاللاھنىڭ شېرىكلىرى دەپ قارىغان بۇتلىرىڭلارنى چاقىرىڭلار، ئاندىن ماڭا زىيان يەتكۈزۈش ئۈچۈن بىر ھىيلە-مىكىر ئىشلىتىڭلار، بۇنىڭدىن كېيىن كېچىكتۈرمەڭلار».

اِنَّ وَلِيِّ َۧ اللّٰهُ الَّذِيْ نَزَّلَ الْكِتٰبَۖ وَهُوَ يَتَوَلَّى الصّٰلِحِيْنَ

inna waliyyiyallāhul-lażī nazzalal-kitāb(a), wa huwa yatawallaṣ-ṣāliḥīn(a).

مېنىڭ ئىگەم ھەقىقەتەن كىتابنى (يەنى قۇرئاننى) نازىل قىلغان ئاللاھتۇر. ئۇ تەقۋادارلارنى قوغدايدۇ.

وَالَّذِيْنَ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ نَصْرَكُمْ وَلَآ اَنْفُسَهُمْ يَنْصُرُوْنَ

wal-lażīna tad‘ūna min dūnihī lā yastaṭī‘ūna naṣrakum wa lā anfusahum yanṣurūn(a).

سىلەر ئاللاھنى قويۇپ ئىبادەت قىلىۋاتقان بۇتلار سىلەرگە ياردەم بېرەلمەيدۇ، ھەتتا ئۆزلىرىگەمۇ ياردەم بېرەلمەيدۇ».

وَاِنْ تَدْعُوْهُمْ اِلَى الْهُدٰى لَا يَسْمَعُوْاۗ وَتَرٰىهُمْ يَنْظُرُوْنَ اِلَيْكَ وَهُمْ لَا يُبْصِرُوْنَ

wa in tad‘ūhum ilal-hudā lā yasma‘ū, wa tarāhum yanẓurūna ilaika wa hum lā yubṣirūn(a).

ئەگەر ئۇلارنى (يەنى بۇتلارنى) ساڭا توغرا يول كۆرسىتىش ئۈچۈن چاقىرساڭ، ئۇلار ئاڭلىمايدۇ، ئۇلار قارىمىسىمۇ ساڭا قاراپ تۇرغانلىقىنى كۆرىسەن.

خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ وَاَعْرِضْ عَنِ الْجٰهِلِيْنَ

khużil-‘afwa wa'mur bil-‘urfi wa a‘riḍ ‘anil-jāhilīn(a).

كەچۈرۈمچان بولۇڭ ۋە كىشىلەرگە ئەقىللىق ئىشلارنى قىلىشنى ئېيتىڭ، ئەخمەقلەرگە پەرۋا قىلماڭ.

وَاِمَّا يَنْزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطٰنِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللّٰهِ ۗاِنَّهٗ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa immā yanzagannaka minasy-syaiṭāni nazgun fasta‘iż billāh(i), innahū samī‘un ‘alīm(un).

ئەگەر شەيتان سېنى ۋەسۋەسە قىلماقچى بولسا، ئاللاھقا سېغىنىپ پاناھلىنىڭلار، شۈبھىسىزكى، ئۇ (ھەممە نەرسىنى) ئاڭلاپ تۇرغۇچى، (ھەممە نەرسىنى) بىلگۈچىدۇر.

اِنَّ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا اِذَا مَسَّهُمْ طٰۤىِٕفٌ مِّنَ الشَّيْطٰنِ تَذَكَّرُوْا فَاِذَا هُمْ مُّبْصِرُوْنَۚ

innal-lażīnattaqau iżā massahum ṭā'ifum minasy-syaiṭāni tażakkarū fa iżā hum mubṣirūn(a).

ھەقىقەتەن، ئاللاھتىن قورققانلارغا، شەيتاننىڭ يامان بىر خىيالى (گۇناھ) پەيدا بولغاندا، ئۇلار دەرھال ئاللاھنى ئەسلەيدۇ، ئاندىن (خاتالىقلىرىنى) كۆرىدۇ.

وَاِخْوَانُهُمْ يَمُدُّوْنَهُمْ فِى الْغَيِّ ثُمَّ لَا يُقْصِرُوْنَ

wa ikhwānuhum yamuddūnahum fil-gayyi ṡumma lā yuqṣirūn(a).

ئۇلارنىڭ دوستلىرى (كاپىرلار ۋە پاسىقلار) شەيتانلارنىڭ ئازدۇرۇشىغا ياردەملىشىدۇ، ئۇلار (ئازدۇرۇشتىن) توختايدۇ.

وَاِذَا لَمْ تَأْتِهِمْ بِاٰيَةٍ قَالُوْا لَوْلَا اجْتَبَيْتَهَاۗ قُلْ اِنَّمَآ اَتَّبِعُ مَا يُوْحٰٓى اِلَيَّ مِنْ رَّبِّيْۗ هٰذَا بَصَاۤىِٕرُ مِنْ رَّبِّكُمْ وَهُدًى وَّرَحْمَةٌ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

wa iżā lam ta'tihim bi'āyatin qālū lau lajtabaitahā, qul inamā attabi‘u mā yūḥā ilayya mir rabbī, hāżā baṣā'iru mir rabbikum wa hudaw wa raḥmatul liqaumiy yu'minūn(a).

ئەگەر سەن ئۇلارغا بىرەر ئايەت ئوقۇپ بەرمىسەڭ، ئۇلار: «نېمىشقا ئايەتنى ئۆزۈڭ توقۇمايسەن؟» دەيدۇ. (مۇھەممەد ئەلەيھىسسالامغا) ئېيتقىنكى، «مەن پەقەت پەرۋەردىگارىم ماڭا ۋەھىي قىلغان نەرسىگە ئەگىشىمەن. بۇلار پەرۋەردىگارىڭلار تەرىپىدىن كەلگەن روشەن دەلىللەر، ئىمان ئېيتقانلار ئۈچۈن ھىدايەت ۋە رەھمەتتۇر».

وَاِذَا قُرِئَ الْقُرْاٰنُ فَاسْتَمِعُوْا لَهٗ وَاَنْصِتُوْا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ

wa iżā quri'al-qur'ānu fastami‘ū lahū wa anṣitū la‘allakum turḥamūn(a).

قۇرئان ئوقۇلغاندا، رەھمەتكە ئېرىشىشىڭلار ئۈچۈن، ئۇلارغا قۇلاق سېلىڭلار ۋە جىم تۇرۇڭلار.

وَاذْكُرْ رَّبَّكَ فِيْ نَفْسِكَ تَضَرُّعًا وَّخِيْفَةً وَّدُوْنَ الْجَهْرِ مِنَ الْقَوْلِ بِالْغُدُوِّ وَالْاٰصَالِ وَلَا تَكُنْ مِّنَ الْغٰفِلِيْنَ

ważkur rabbaka fī nafsika taḍarru‘aw wa khīfataw wa dūnal-jahri minal-qauli bil-guduwwi wal-āṣāli wa lā takum minal-gāfilīn(a).

پەرۋەردىگارىڭلارنى قەلبىڭلاردا تۆۋەنچىلىك ۋە قورقۇش بىلەن، ئاۋازىڭلارنى كۆتۈرمەي، ئەتىگەندە ۋە كەچتە ياد ئېتىڭلار، غاپىللاردىن بولماڭلار.

اِنَّ الَّذِيْنَ عِنْدَ رَبِّكَ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ عَنْ عِبَادَتِهٖ وَيُسَبِّحُوْنَهٗ وَلَهٗ يَسْجُدُوْنَ ࣖ ۩

innal-lażīna ‘inda rabbika lā yastakbirūna ‘an ‘ibādatihī wa yusabbiḥūnahū wa lahū yasjudūn(a).

ھەقىقەتەن پەرۋەردىگارىڭنىڭ دەرگاھىدىكىلەر اﷲ قا ئىبادەت قىلىشتىن ئىككىلەنمەيدۇ، ئۇنى پاكلايدۇ ۋە پەقەت ئۇنىڭغا سەجدە قىلىدۇ.