Q.S अत-तौबाह (اَلتَّوْبَة) - 129 पदों की संख्या

بَرَاۤءَةٌ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖٓ اِلَى الَّذِيْنَ عَاهَدْتُّمْ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَۗ

barā'atum minallāhi wa rasūlihī ilal-lażīna ‘āhattum minal-musyrikīn(a).

(ई कथन अछि) अल्लाह आ हुनकर रसूलुल्लाह स ओहि मुश्रिक स संबंध तोड़बाक, जिनका संग अहाँ (हुनका सब स) समझौता केने छी।

فَسِيْحُوْا فِى الْاَرْضِ اَرْبَعَةَ اَشْهُرٍ وَّاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ غَيْرُ مُعْجِزِى اللّٰهِ ۙوَاَنَّ اللّٰهَ مُخْزِى الْكٰفِرِيْنَ

fasīḥū fil-arḍi arba‘ata asyhuriw wa‘lamū annakum gairu mu‘jizillāh(i), wa anallāha mukhzil-kāfirīn(a).

त चारि मास धरि धरती पर यात्रा करू आ ई जानि लिअ जे अहाँ अल्लाह केँ कमजोर नहि क' सकैत छी, आ अल्लाह काफिर केँ अपमानित करैत छथि।

وَاَذَانٌ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖٓ اِلَى النَّاسِ يَوْمَ الْحَجِّ الْاَكْبَرِ اَنَّ اللّٰهَ بَرِيْۤءٌ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ ەۙ وَرَسُوْلُهٗ ۗفَاِنْ تُبْتُمْ فَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْۚ وَاِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ غَيْرُ مُعْجِزِى اللّٰهِ ۗوَبَشِّرِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِعَذَابٍ اَلِيْمٍۙ

wa ażānum minallāhi wa rasūlihī ilan-nāsi yaumal-ḥajjil akbari annallāha barī'um minal-musyrikīn(a), wa rasūluh(ū), fa in tubtum fa huwa khairul lakum, wa in tawallaitum fa‘lamū annakum gairu mu‘jizillāh(i), wa basysyiril-lażīna kafarū bi‘ażābin alīm(in).

आरू महान हज के दिन अल्लाह आरू हुनकऽ रसूलुल्लाह के तरफऽ स॑ मानव जाति के सामने एगो आज्ञा (सूचना) कि सचमुच अल्लाह आरू हुनकऽ रसूलुल्लाह मुश्रिकऽ स॑ मुक्त छै । तखन जँ अहाँ (मशरिक) पश्चाताप करैत छी तखन अहाँ सभक लेल नीक अछि, आ जँ अहाँ मुँह घुमा लैत छी तँ ई जानि लिअ जे अहाँ अल्लाह केँ कमजोर नहि क' सकैत छी। आ काफिर सभ केँ नीक खबरि दिअ (जे ओकरा सभ केँ कष्टदायक सजा भेटतैक)।

اِلَّا الَّذِيْنَ عَاهَدْتُّمْ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ ثُمَّ لَمْ يَنْقُصُوْكُمْ شَيْـًٔا وَّلَمْ يُظَاهِرُوْا عَلَيْكُمْ اَحَدًا فَاَتِمُّوْٓا اِلَيْهِمْ عَهْدَهُمْ اِلٰى مُدَّتِهِمْۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِيْنَ

illal-lażīna ‘āhattum minal-musyrikīna ṡumma lam yanquṣūkum syai'aw wa lam yuẓāhirū ‘alaikum aḥadan fa atimmū ilaihim ‘ahdahum ilā muddatihim, innallāha yuḥibbul-muttaqīn(a).

सिवाय ओहि मुश्रिक के जे अहाँ सं समझौता केने छथि आ ओ (समझौता के सामग्री) में कनिको कमी नहिं केने छथि आ ने (नहि) जे कियो अहाँ सं शत्रुता रखैत छथि हुनका मदद केने छथि, तखन हुनका सं समय सीमा तक अपन प्रतिज्ञा पूरा करू। सचमुच अल्लाह ओहि लोक स प्रेम करैत छथि जे धर्मात्मा छथि।

فَاِذَا انْسَلَخَ الْاَشْهُرُ الْحُرُمُ فَاقْتُلُوا الْمُشْرِكِيْنَ حَيْثُ وَجَدْتُّمُوْهُمْ وَخُذُوْهُمْ وَاحْصُرُوْهُمْ وَاقْعُدُوْا لَهُمْ كُلَّ مَرْصَدٍۚ فَاِنْ تَابُوْا وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتَوُا الزَّكٰوةَ فَخَلُّوْا سَبِيْلَهُمْۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

fa iżansalakhal-asyhurul-ḥurumu faqtulul-musyrikīna ḥaiṡu wajattumūhum wa khużūhum waḥṣurūhum waq‘udū lahum kulla marṣad(in), fa in tābū wa aqāmuṣ-ṣalāta wa ātawuz-zakāta fa khallū sabīlahum, innallāha gafūrur raḥīm(un).

जखन हरम के महीना खतम भ जायत तखन जतय भेटत मुश्रिक सब सं लड़ू, ओकरा पकड़ि कs घेर लिअ, आ लुकआउट में नजरि राखू। जँ पश्चाताप क’ नमाज पढ़ैत छथि आ जकात करैत छथि त’ हुनका सभ केँ आजादी दियौन। सचमुच अल्लाह क्षमाशील, दयालु छथि।

وَاِنْ اَحَدٌ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ اسْتَجَارَكَ فَاَجِرْهُ حَتّٰى يَسْمَعَ كَلٰمَ اللّٰهِ ثُمَّ اَبْلِغْهُ مَأْمَنَهٗ ۗذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَعْلَمُوْنَ ࣖ

wa in aḥadum minal-musyrikīnastajāraka fa ajirhu ḥattā yasma‘a kalāmallāhi ṡumma ablighu ma'manah(ū), żālika bi'annahum qaumul lā ya‘lamūn(a).

आ जँ कोनो मुशरीक अहाँक रक्षा चाहैत अछि तँ ओकर रक्षा करू जाहिसँ ओ अल्लाहक वचन सुनि सकय, तखन ओकरा ओकरा लेल सुरक्षित स्थान पर पहुँचा दियौक। से एहि लेल जे ओ सभ एहन लोक छथि जे नहि जनैत छथि ।

كَيْفَ يَكُوْنُ لِلْمُشْرِكِيْنَ عَهْدٌ عِنْدَ اللّٰهِ وَعِنْدَ رَسُوْلِهٖٓ اِلَّا الَّذِيْنَ عَاهَدْتُّمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِۚ فَمَا اسْتَقَامُوْا لَكُمْ فَاسْتَقِيْمُوْا لَهُمْ ۗاِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُتَّقِيْنَ

kaifa yakūnu lil-musyrikīna ‘ahdun ‘indallāhi wa ‘inda rasūlihī illal-lażīna ‘āhattum ‘indal-masjidil-ḥarām(i), famastaqāmū lakum fastaqīmū lahum, innallāha yuḥibbul-muttaqīn(a).

अल्लाह आरू हुनकऽ रसूलुल्लाह के साथ मुश्रिकऽ के साथ समझौता (सुरक्षित) कोना होय सकै छै, सिवाय वू लोगऽ के साथ, जेकरा साथ आपने भव्य मस्जिद (हुदैबिया) के पास (हुनका सब के साथ) समझौता करलऽ छै, त॑ जब॑ तलक वू आपने के प्रति ईमानदारी स॑ काम करै छै, तोरा हुनका सिनी के प्रति ईमानदारी (भी) व्यवहार करना चाहियऽ । सचमुच अल्लाह ओहि लोक स प्रेम करैत छथि जे धर्मात्मा छथि।

كَيْفَ وَاِنْ يَّظْهَرُوْا عَلَيْكُمْ لَا يَرْقُبُوْا فِيْكُمْ اِلًّا وَّلَا ذِمَّةً ۗيُرْضُوْنَكُمْ بِاَفْوَاهِهِمْ وَتَأْبٰى قُلُوْبُهُمْۚ وَاَكْثَرُهُمْ فٰسِقُوْنَۚ

kaifa wa iy yaẓharū ‘alaikum lā yarqubū fīkum illaw wa lā żimmah(tan), yurḍūnakum bi'afwāhihim wa ta'bā qulūbuhum, wa akṡaruhum fāsiqūn(a).

कोना संभव अछि (जे एहन समझौता अछि), भले अहाँ पर जीत हासिल क' लेत मुदा अहाँ सँ रिश्तेदारी संबंध नहि बनौताह आ समझौता पर नहि (आ ने ध्यान देत) । मुँहसँ अहाँकेँ प्रसन्न करैत छथि, जखन कि हृदय हुनका अस्वीकार करैत छथि । अधिकांश दुष्ट लोक छथि (अपन वचन के पालन नहि करू)।

اِشْتَرَوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ ثَمَنًا قَلِيْلًا فَصَدُّوْا عَنْ سَبِيْلِهٖۗ اِنَّهُمْ سَاۤءَ مَاكَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

isytarau bi'āyātillāhi ṡaman qalīlan fa ṣaddū ‘an sabīlih(ī), innahum sā'a mā kānū ya‘malūn(a).

ओ सब अल्लाह के आयत के कम दाम में बेचैत छथि, आ (लोक के) अल्लाह के रास्ता स बाधित करैत छथि। सत्ते, ओ सभ जे करैत छथि से अधलाह अछि।

لَا يَرْقُبُوْنَ فِيْ مُؤْمِنٍ اِلًّا وَّلَا ذِمَّةً ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُعْتَدُوْنَ

lā yarqubūna fī mu'minin illaw wa lā żimmah(tan),ulā'ika humul-mu‘tadūn(a)

विश्वासी के साथ रिश्तेदारी (सम्बन्ध) नै रखै छै आरू समझौता पर भी (न ही ध्यान नै दै छै) । आ ओ सभ सीमासँ आगू बढ़ि जाइत छथि ।

فَاِنْ تَابُوْا وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتَوُا الزَّكٰوةَ فَاِخْوَانُكُمْ فِى الدِّيْنِ ۗوَنُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

fa in tābū wa aqāmuṣ-ṣalāta wa ātawuz-zakāta fa ikhwānukum fid-dīn(i), wa nufaṣṣīlul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).

आ जँ पश्चाताप करैत छथि, नमाज स्थापित करैत छथि, जकात दैत छथि, तखन (ओ सभ) धर्म मे अहाँक भाइ छथि। हम एकटा एहन लोक लेल श्लोक स्पष्ट करैत छी जे जनैत अछि।

وَاِنْ نَّكَثُوْٓا اَيْمَانَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ عَهْدِهِمْ وَطَعَنُوْا فِيْ دِيْنِكُمْ فَقَاتِلُوْٓا اَىِٕمَّةَ الْكُفْرِۙ اِنَّهُمْ لَآ اَيْمَانَ لَهُمْ لَعَلَّهُمْ يَنْتَهُوْنَ

wa in nakaṡū aimānahum mim ba‘di ‘ahdihim wa ṭa‘anū fī dīnikum fa qātilū a'immatal-kufr(i), innahum lā aimāna lahum la‘allahum yantahūn(a).

आ जँ ओ सभ समझौताक बाद अपन शपथ तोड़ैत छथि, आ अहाँक धर्मक अपमान करैत छथि तँ ओहि काफिर नेता सभसँ लड़ू। असल मे ओ एहन लोक छथि जे अपन वादा पूरा नहि क सकैत छथि, आशा अछि जे ओ रुकि जेताह।

اَلَا تُقَاتِلُوْنَ قَوْمًا نَّكَثُوْٓا اَيْمَانَهُمْ وَهَمُّوْا بِاِخْرَاجِ الرَّسُوْلِ وَهُمْ بَدَءُوْكُمْ اَوَّلَ مَرَّةٍۗ اَتَخْشَوْنَهُمْ ۚفَاللّٰهُ اَحَقُّ اَنْ تَخْشَوْهُ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

alā tuqātilūna qauman nakaṡū aimānahum wa hammū bi'ikhrājir-rasūli wa hum bada'ūkum awwala marrah(tin), atakhsyaunahum, fallāhu aḥaqqu an takhsyauhu in kuntum mu'minīn(a).

जे शपथ (प्रतिज्ञा) तोड़ि देलक, आ रसूलुल्लाह केँ भगाबय के योजना बनौने अछि, आ जे पहिने अहाँ सँ लड़ल छल, ओकरा सँ अहाँ कियैक नहि लड़ैत छी? की अहाँ हुनका सभ सँ डरैत छी, जखन कि अल्लाह छथि जिनका सँ अहाँ केँ डरबाक बेसी अधिकार अछि, जँ अहाँ मुसलमान छी?

قَاتِلُوْهُمْ يُعَذِّبْهُمُ اللّٰهُ بِاَيْدِيْكُمْ وَيُخْزِهِمْ وَيَنْصُرْكُمْ عَلَيْهِمْ وَيَشْفِ صُدُوْرَ قَوْمٍ مُّؤْمِنِيْنَۙ

qātilūhum yu‘ażżibhumullāhu bi'aidīkum wa yukhzihim wa yanṣurkum ‘alaihim wa yasyfi ṣudūra qaumim mu'minīn(a).

हुनका सब स लड़ू, निश्चित रूप स अल्लाह हुनका सब के अहाँक हाथ स (शफादारी स) यातना देत आ ओ हुनका सब के अपमान करत आ अहाँ के हुनका सब पर (जीत के साथ) मदद करत, आ विश्वास करय वाला के दिल के राहत देत।

وَيُذْهِبْ غَيْظَ قُلُوْبِهِمْۗ وَيَتُوْبُ اللّٰهُ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

wa yużhib gaiẓa qulūbihim, wa yatūbullāhu ‘alā may yasyā'(u), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

आ हुनका सभक हृदय (विश्वासी) के क्रोध दूर करैत छथि | आ अल्लाह जिनका चाहै छै ओकर पश्चाताप स्वीकार करै छै। अल्लाह सर्वज्ञ, सर्वबुद्धिमान छथि।

اَمْ حَسِبْتُمْ اَنْ تُتْرَكُوْا وَلَمَّا يَعْلَمِ اللّٰهُ الَّذِيْنَ جَاهَدُوْا مِنْكُمْ وَلَمْ يَتَّخِذُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلَا رَسُوْلِهٖ وَلَا الْمُؤْمِنِيْنَ وَلِيْجَةً ۗوَاللّٰهُ خَبِيْرٌۢ بِمَا تَعْمَلُوْنَ ࣖ

am ḥasibtum an tutrakū wa lammā ya‘lamillāhul-lażīna jāhadū minkum wa lam yattakhiżū min dūnillāhi wa lā rasūlihī wa lal-mu'minīna walījah(tan), wallāhu khabīrum bimā ta‘malūn(a).

की अहाँ के लगैत अछि जे अहाँ असगर रहि जायब, जखन कि अल्लाह एखन धरि अहाँ सब के ओहि लोक के पता नहि लगेने छथि जे मेहनत करैत छथि आ अल्लाह, हुनकर रसूलुल्लाह आ मुसलमान के अलावा कोनो वफादार दोस्त नै लैत छथि? अल्लाह अहाँ जे काज करैत छी ताहि सँ सर्वविदित छथि।

مَا كَانَ لِلْمُشْرِكِيْنَ اَنْ يَّعْمُرُوْا مَسٰجِدَ اللّٰهِ شٰهِدِيْنَ عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ بِالْكُفْرِۗ اُولٰۤىِٕكَ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْۚ وَ فِى النَّارِ هُمْ خٰلِدُوْنَ

mā kāna lil-musyrikīna ay ya‘murū masājidallāhi syāhidīna ‘alā anfusihim bil-kufr(i), ulā'ika ḥabiṭat a‘māluhum, wa fin-nāri hum khālidūn(a).

अल्लाह के मस्जिद में मुश्रिक के समृद्धि उचित नै छै, भले ही वू स्वीकार करै छै कि वू खुद काफिर छै। हुनका लोकनिक कर्म बर्बाद भ' जाइत छनि, आ ओ सभ सदाक लेल नरक मे रहताह।

اِنَّمَا يَعْمُرُ مَسٰجِدَ اللّٰهِ مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَاَقَامَ الصَّلٰوةَ وَاٰتَى الزَّكٰوةَ وَلَمْ يَخْشَ اِلَّا اللّٰهَ ۗفَعَسٰٓى اُولٰۤىِٕكَ اَنْ يَّكُوْنُوْا مِنَ الْمُهْتَدِيْنَ

innamā ya‘muru masājidallāhi man āmana billāhi wal-yaumil-ākhiri wa aqāmaṣ-ṣalāta wa ātaz-zakāta wa lam yakhsya illallāh(a), fa ‘asā ulā'ika ay yakūnū minal-muhtadīn(a).

सचमुच, जे अल्लाह के मस्जिद में समृद्धि प्राप्त करै छै, वू केवल वू छै जे अल्लाह आरू आखिरी दिन पर विश्वास करै छै, आरू (अखनी भी) नमाज करै छै, जकात करै छै आरू अल्लाह के अलावा (कुछ भी चीज स॑) नै डरै छै । तेँ आशा अछि जे मार्गदर्शन भेटयवला मे ओहो सभ सेहो रहताह।

۞ اَجَعَلْتُمْ سِقَايَةَ الْحَاۤجِّ وَعِمَارَةَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ كَمَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَجَاهَدَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ لَا يَسْتَوٗنَ عِنْدَ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَۘ

aja‘altum siqāyatal-ḥājji wa ‘imāratal-masjidil-ḥarāmi kaman āmana billāhi wal-yaumil-ākhiri wa jāhada fī sabīlillāh(i), lā yastawūna ‘indallāh(i), wallāhu lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

की अहाँ ओहि (लोक) के बराबर करैत छी जे हज करय वाला के पेय दैत छथि आ भव्य मस्जिद के देखभाल करैत छथि, जे अल्लाह आ अंतिम दिन पर विश्वास करैत छथि आ अल्लाह के रास्ता पर प्रयास करैत छथि? अल्लाह के नजर में ई सब बराबर नै छै। अल्लाह अन्यायी लोक के मार्गदर्शन नै दै छैथ।

اَلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَهَاجَرُوْا وَجَاهَدُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْۙ اَعْظَمُ دَرَجَةً عِنْدَ اللّٰهِ ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفَاۤىِٕزُوْنَ

allażīna āmanū wa hājarū wa jāhadū fī sabīlillāhi bi'amwālihim wa anfusihim, a‘ẓamu darajatan ‘indallāh(i), wa ulā'ika humul-fā'izūn(a).

जे लोग विश्वास करै छै आरू प्रवास करै छै आरू अपनऽ धन आरू आत्मा के साथ अल्लाह के रास्ता पर प्रयास करै छै, वू अल्लाह के नजर म॑ उच्च पद के छै । ओ सभ जीतैत छथि।

يُبَشِّرُهُمْ رَبُّهُمْ بِرَحْمَةٍ مِّنْهُ وَرِضْوَانٍ وَّجَنّٰتٍ لَّهُمْ فِيْهَا نَعِيْمٌ مُّقِيْمٌۙ

yubasysyiruhum rabbuhum biraḥmatim minhu wa riḍwāniw wa jannātil lahum fīhā na‘īmum muqīm(un).

भगवान् कृपा, भोग आ स्वर्ग द' क' हुनका सभ केँ प्रसन्न करैत छथि, ओहि मे अनन्त प्रसन्नता प्राप्त करैत छथि,

خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًا ۗاِنَّ اللّٰهَ عِنْدَهٗٓ اَجْرٌ عَظِيْمٌ

khālidīna fīhā abadā(n), innallāha ‘indahū ajrun ‘aẓīm(un).

ओ सभ ओहि मे सदिखन रहत। सचमुच अल्लाह के साथ बहुत इनाम छै।

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوْٓا اٰبَاۤءَكُمْ وَاِخْوَانَكُمْ اَوْلِيَاۤءَ اِنِ اسْتَحَبُّوا الْكُفْرَ عَلَى الْاِيْمَانِۗ وَمَنْ يَّتَوَلَّهُمْ مِّنْكُمْ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżū ābā'akum wa ikhwānakum auliyā'a inistaḥabbul-kufra ‘alal-īmān(i), wa may yatawallahum minkum fa ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

हे विश्वास करनिहार! अपन पिता आ भाइ केँ अपन रक्षक नहि बनाउ, जँ ओ विश्वास सँ बेसी अविश्वास केँ पसिन करैत छथि | अहाँ सभ मे सँ जे कियो हुनका सभ केँ रक्षक मानैत छी, तखन ओ सभ अपराधी छथि ।

قُلْ اِنْ كَانَ اٰبَاۤؤُكُمْ وَاَبْنَاۤؤُكُمْ وَاِخْوَانُكُمْ وَاَزْوَاجُكُمْ وَعَشِيْرَتُكُمْ وَاَمْوَالُ ِۨاقْتَرَفْتُمُوْهَا وَتِجَارَةٌ تَخْشَوْنَ كَسَادَهَا وَمَسٰكِنُ تَرْضَوْنَهَآ اَحَبَّ اِلَيْكُمْ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَجِهَادٍ فِيْ سَبِيْلِهٖ فَتَرَبَّصُوْا حَتّٰى يَأْتِيَ اللّٰهُ بِاَمْرِهٖۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْفٰسِقِيْنَ ࣖ

qul in kāna ābā'ukum wa abnā'ukum wa ikhwānukum wa azwājukum wa ‘asyīratukum wa amwāluniqtaraftumūhā wa tijāratun takhsyauna kasādahā wa masākinu tarḍaunahā aḥabba ilaikum minallāhi wa rasūlihī wa jihādin fī sabīlihī fa tarabbaṣū ḥattā ya'tiyallāhu bi'amrih(ī), wallāhu lā yahdil-qaumal-fāsiqīn(a).

कहब, “जँ अहाँक पिता, अहाँक बेटा, अहाँक भाइ, अहाँक पत्नी, अहाँक रिश्तेदार, अहाँक अर्जित सम्पत्ति, जाहि वाणिज्य मे अहाँ एकर पतन सँ डरैत छी, आ जाहि आवास मे अहाँ आनन्दित छी, ओ अहाँक लेल अल्लाह आ हुनकर रसूलुल्लाह सँ बेसी प्रिय अछि आ हुनकर काज मे प्रयासरत अछि, तखन प्रतीक्षा करू जा धरि अल्लाह अपन निर्णय नहि आनि देत।” आ अल्लाह आज्ञाकारी लोक के मार्गदर्शन नै करै छैथ।

لَقَدْ نَصَرَكُمُ اللّٰهُ فِيْ مَوَاطِنَ كَثِيْرَةٍۙ وَّيَوْمَ حُنَيْنٍۙ اِذْ اَعْجَبَتْكُمْ كَثْرَتُكُمْ فَلَمْ تُغْنِ عَنْكُمْ شَيْـًٔا وَّضَاقَتْ عَلَيْكُمُ الْاَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ ثُمَّ وَلَّيْتُمْ مُّدْبِرِيْنَۚ

laqad naṣarakumullāhu fī mawāṭina kaṡīrah(tin), wa yauma ḥunain(in), iż a‘jabatkum kaṡratukum falam tugni ‘ankum syai'aw wa ḍāqat ‘alaikumul-arḍu bimā raḥubat ṡumma wallaitum mudbirīn(a).

सचमुच, अल्लाह अहाँ (मुसलमान) के बहुत रास युद्ध के मैदान में मदद केने छथि, आ (याद करू) हुनैन के लड़ाई में, जखन अहाँक पैघ संख्या अहाँ के गर्व केने छल, मुदा (हुनकर पैघ संख्या) अहाँ के कोनो फायदा नै केलक, आ विशाल धरती अहाँ के लेल तंग बुझाइत छल, ताहि लेल अहाँ पाछू घुमि क हेल्टर-स्केल्टर स भागि गेलहुं।

ثُمَّ اَنْزَلَ اللّٰهُ سَكِيْنَتَهٗ عَلٰى رَسُوْلِهٖ وَعَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ وَاَنْزَلَ جُنُوْدًا لَّمْ تَرَوْهَا وَعَذَّبَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ وَذٰلِكَ جَزَاۤءُ الْكٰفِرِيْنَ

Ṡumma anzalallāhu sakīnatahū ‘alā rasūlihī wa ‘alal-mu'minīna wa anzala junūdal lam tarauhā wa ‘ażżabal-lażīna kafarū, wa żālika jazā'ul-kāfirīn(a).

तखन अल्लाह अपन रसूलुल्लाह आ विश्वासी लोकनि केँ शांति पठौलनि, आ सेना (फरिश्ता) पठौलनि जे अहाँ सभ नहि देखि सकैत छी, आ काफिर सभ केँ सजा देलनि। काफिर के इनाम इएह छै।

ثُمَّ يَتُوْبُ اللّٰهُ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

Ṡumma yatūbullāhu mim ba‘di żālika ‘alā may yasyā'(u), wallāhu gafūrur raḥīm(un).

एकरऽ बाद अल्लाह जिनका चाहै छै ओकरऽ पश्चाताप स्वीकार करी लै छै । अल्लाह क्षमाशील, परम दयालु छथि।

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّمَا الْمُشْرِكُوْنَ نَجَسٌ فَلَا يَقْرَبُوا الْمَسْجِدَ الْحَرَامَ بَعْدَ عَامِهِمْ هٰذَا ۚوَاِنْ خِفْتُمْ عَيْلَةً فَسَوْفَ يُغْنِيْكُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖٓ اِنْ شَاۤءَۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū innamal-musyrikūna najasun falā yaqrabul-masjidal-ḥarāma ba‘da ‘āmihim hāżā, wa in khiftum ‘ailatan fa saufa yugnīkumullāhu min faḍlihī in syā'(a), innallāha ‘alīmun ḥakīm(un).

हे विश्वास करनिहार! असल मे मुश्रिक अशुद्ध (अशुद्ध आत्मा) होइत छथि, तेँ एहि सालक बाद हुनका भव्य मस्जिद लग नहि जेबाक चाही | आ जँ अहाँ गरीब बनबाक चिन्ता मे छी (कारण काफिर नहि अबैत छथि), तखन अल्लाह अहाँ केँ अपन कृपा सँ धन देथिन, जँ ओ चाहथि। सचमुच अल्लाह सर्वज्ञ, सर्वज्ञानी छथि।

قَاتِلُوا الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَلَا بِالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَلَا يُحَرِّمُوْنَ مَا حَرَّمَ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗ وَلَا يَدِيْنُوْنَ دِيْنَ الْحَقِّ مِنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ حَتّٰى يُعْطُوا الْجِزْيَةَ عَنْ يَّدٍ وَّهُمْ صٰغِرُوْنَ ࣖ

qātilul-lażīna lā yu'minūna billāhi wa lā bil-yaumil-ākhiri wa lā yuḥarrimūna mā ḥarramallāhu wa rasūluhū wa lā yadīnūna dīnal-ḥaqqi minal-lażīna ūtul-kitāba ḥattā yu‘ṭul-jizyata ‘ay yadiw wa hum ṣāgirūn(a).

जे अल्लाह आ अंतिम दिन पर विश्वास नहि करैत छथि, जे अल्लाह आ हुनकर रसूलुल्लाह द्वारा मना कयल गेल बात केँ मना नहि करैत छथि आ जे सच्चा धर्म (अल्लाह केर धर्म) मे विश्वास नहि करैत छथि, (अर्थात लोक) जिनका किताब देल गेल अछि, ताहि सँ लड़ू, जाबत धरि ओ सब अधीनताक अवस्था मे रहैत आज्ञाकारी रूप सँ जिजिया (कर) नहि देत।

وَقَالَتِ الْيَهُوْدُ عُزَيْرُ ِۨابْنُ اللّٰهِ وَقَالَتِ النَّصٰرَى الْمَسِيْحُ ابْنُ اللّٰهِ ۗذٰلِكَ قَوْلُهُمْ بِاَفْوَاهِهِمْۚ يُضَاهِـُٔوْنَ قَوْلَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَبْلُ ۗقَاتَلَهُمُ اللّٰهُ ۚ اَنّٰى يُؤْفَكُوْنَ

wa qālatil-yahūdu ‘uzairunibnullāhi wa qālatin-naṣāral-masīḥubnullāh(i), żālika qauluhum bi'afwāhihim, yuḍāhi'ūna qaulal-lażīna kafarū min qabl(u), qātalahumullāh(u), annā yu'fakūn(a).

आ यहूदी सब कहलक, “अल्लाह के बेटा उजैर” आ ईसाई सब कहलक, “अल्लाह के बेटा मसीहा।” ओ सभ शब्द हुनका लोकनिक मुँहसँ निकलैत अछि । ओ सभ पूर्वक काफिरक वचनक नकल करैत छलाह | अल्लाह हुनका सभ केँ गारि पढ़ैत छथि; कोना घुमि गेलाह?

اِتَّخَذُوْٓا اَحْبَارَهُمْ وَرُهْبَانَهُمْ اَرْبَابًا مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَالْمَسِيْحَ ابْنَ مَرْيَمَۚ وَمَآ اُمِرُوْٓا اِلَّا لِيَعْبُدُوْٓا اِلٰهًا وَّاحِدًاۚ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۗ سُبْحٰنَهٗ عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

ittakhażū aḥbārahum wa ruhbānahum arbābam min dūnillāhi wal-masīḥabna maryam(a), wa mā umirū illā liya‘budū ilāhaw wāḥidā(n), lā ilāha illā huw(a), subḥānahū ‘ammā yusyrikūn(a).

ओ सभ धर्मात्मा लोक (यहूदी), आ ओकर भिक्षु (ईसाई) केँ अल्लाहक अतिरिक्त देवता बना देलक, आ (संगहि) मरियमक पुत्र मसीहा केँ; भले ही ओकरा सिनी क॑ खाली सर्वशक्तिमान भगवान केरऽ आराधना करै लेली कहलऽ जाय छै; हुनका छोड़ि कोनो देवता नहि छथि। एक दोसरा सॅं जे संगति करैत छथि ताहि सॅं हुनक महिमा होनि ।

يُرِيْدُوْنَ اَنْ يُّطْفِـُٔوْا نُوْرَ اللّٰهِ بِاَفْوَاهِهِمْ وَيَأْبَى اللّٰهُ اِلَّآ اَنْ يُّتِمَّ نُوْرَهٗ وَلَوْ كَرِهَ الْكٰفِرُوْنَ

yurīdūna ay yuṭfi'ū nūrallāhi bi'afwāhihim wa ya'ballāhu illā ay yutimma nūrahū wa lau karihal-kāfirūn(a).

ओ सब अपन मुंह (भाषण) स अल्लाह के इजोत (धर्म) के बुझाबय चाहैत छल, मुदा अल्लाह मना क देलक, बल्कि ओकर इजोत के सिद्ध करय चाहैत छल, भले ही काफिर सब के ई नीक नै लागय।

هُوَ الَّذِيْٓ اَرْسَلَ رَسُوْلَهٗ بِالْهُدٰى وَدِيْنِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهٗ عَلَى الدِّيْنِ كُلِّهٖۙ وَلَوْ كَرِهَ الْمُشْرِكُوْنَ

huwal-lażī arsala rasūlahū bil-hudā wa dīnil-ḥaqqi liyuẓhirahū ‘alad-dīni kullih(ī), wa lau karihal-musyrikūn(a).

वैह छै जे अपन रसूलुल्लाह के मार्गदर्शन (कुरान) आ सच्चाई के धर्म के साथ सब धर्म स श्रेष्ठ होबय लेल भेजने छैथ, भले ही मुश्रिक सब के ई नापसंद छै।

۞ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ الْاَحْبَارِ وَالرُّهْبَانِ لَيَأْكُلُوْنَ اَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ وَيَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗوَالَّذِيْنَ يَكْنِزُوْنَ الذَّهَبَ وَالْفِضَّةَ وَلَا يُنْفِقُوْنَهَا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۙفَبَشِّرْهُمْ بِعَذَابٍ اَلِيْمٍۙ

yā ayyuhal-lażīna āmanū inna kaṡīram minal-aḥbāri war-ruhbāni laya'kulūna amwālan-nāsi bil-bāṭili wa yaṣuddūna ‘an sabīlillāh(i), wal-lażīna yaknizūnaż-żahaba wal-fiḍḍata wa lā yunfiqūnahā fī sabīlillāh(i), fa basysyirhum bi‘ażābin alīm(in).

हे विश्वास करनिहार! सचमुच, बहुतो धर्मात्मा लोक आ ओकर भिक्षु वास्तव मे लोकक धन के झूठ तरीका स उपभोग करैत छथि, आ (ओ सब) (लोक) के अल्लाह के रास्ता स बाधित करैत छथि | आ जे सोना-चानी के भंडार करैत अछि आ ओकरा अल्लाह के रास्ता में खर्च नै करैत अछि, तखन ओकरा खुशखबरी दैत अछि, (जे ओकरा सब के भेटत) एकटा कष्टदायक सजा

يَّوْمَ يُحْمٰى عَلَيْهَا فِيْ نَارِ جَهَنَّمَ فَتُكْوٰى بِهَا جِبَاهُهُمْ وَجُنُوْبُهُمْ وَظُهُوْرُهُمْۗ هٰذَا مَا كَنَزْتُمْ لِاَنْفُسِكُمْ فَذُوْقُوْا مَا كُنْتُمْ تَكْنِزُوْنَ

yauma yuḥmā ‘alaihā fī nāri jahannama fa tukwā bihā jibāhuhum wa junūbuhum wa ẓuhūruhum, hāżā mā kanaztum li'anfusikum fa żūqū mā kuntum taknizūn(a).

(मोन राखू) ओ दिन जखन सोना-चानी केँ नरक मे गरम कयल गेल छलैक, तखन ओकरा सभक कपार, कात आ पीठ केँ इस्त्री कयल गेल छलैक (कहैत) जे, "ई अहाँक सम्पत्ति अछि जे अहाँ सभ अपना लेल रखने छी, तेँ जे किछु राखने छी ओकर (परिणाम) स्वाद लिअ।"

اِنَّ عِدَّةَ الشُّهُوْرِ عِنْدَ اللّٰهِ اثْنَا عَشَرَ شَهْرًا فِيْ كِتٰبِ اللّٰهِ يَوْمَ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ مِنْهَآ اَرْبَعَةٌ حُرُمٌ ۗذٰلِكَ الدِّيْنُ الْقَيِّمُ ەۙ فَلَا تَظْلِمُوْا فِيْهِنَّ اَنْفُسَكُمْ وَقَاتِلُوا الْمُشْرِكِيْنَ كَاۤفَّةً كَمَا يُقَاتِلُوْنَكُمْ كَاۤفَّةً ۗوَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ مَعَ الْمُتَّقِيْنَ

inna ‘iddatasy-syuhūri ‘indallāhiṡnā ‘asyara syahran fī kitābillāhi yauma khalaqas-samāwāti wal-arḍa minhā arba‘atun ḥurum(un), żālikad-dīnul-qayyim(u), falā taẓlimū fīhinna anfusakum wa qātilul-musyrikīna kāffatan kamā yuqātilūnakum kāffah(tan), wa‘lamū annallāha ma‘al-muttaqīn(a).

सचमुच अल्लाह के अनुसार महीना के संख्या बारह महीना छै, (जैसे) अल्लाह के फरमान में जबे हुनी आकाश आरू धरती के रचना करलकै, जेकरा में चारो हरम महीना छै। अर्थात सोझ धर्मक (फरमान) तेँ (चारिम मास मे) अपना पर अन्याय नहि करू, आ सभ मुश्रिक सँ लड़ू जेना ओहो सभ अहाँ सभ सँ लड़ैत छथि | आ ई जानि लिअ जे अल्लाह धर्मात्माक संग छथि।

اِنَّمَا النَّسِيْۤءُ زِيَادَةٌ فِى الْكُفْرِ يُضَلُّ بِهِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا يُحِلُّوْنَهٗ عَامًا وَّيُحَرِّمُوْنَهٗ عَامًا لِّيُوَاطِـُٔوْا عِدَّةَ مَا حَرَّمَ اللّٰهُ فَيُحِلُّوْا مَا حَرَّمَ اللّٰهُ ۗزُيِّنَ لَهُمْ سُوْۤءُ اَعْمَالِهِمْۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ ࣖ

innaman-nasī'u ziyādatun fil-kufri yuḍallu bihil-lażīna kafarū yuḥillūnahū ‘āmaw wa yuḥarrimūnahū ‘āmal liyuwāṭi'ū ‘iddata mā ḥarramallāhu fa yuḥillū mā ḥarramallāh(u), zuyyina lahum sū'u a‘mālihim, wallāhu lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).

असल मे (हराम महीना) मे देरी केला स अविश्वास मात्र बढ़ैत अछि। काफिर सब एहि (स्थगित) स गुमराह भ जाइत छथि, एक साल मे एकरा हलाज बना दैत छथि आ दोसर साल मे गैरकानूनी बना दैत छथि, जाहि स ओ सब ओहि चीज क संख्या क अनुरूप भ सकथि जे अल्लाह मना केने छथि, आ संगहि ओ सब जे अल्लाह मना केने छथि ओकरा हलाम क दैत छथि। (शैतान) हुनका लोकनिक अधलाह काज हुनका सभ केँ सुन्दर बुझाइत छलनि | आ अल्लाह काफिर के मार्गदर्शन नै करै छैथ।

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَا لَكُمْ اِذَا قِيْلَ لَكُمُ انْفِرُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ اثَّاقَلْتُمْ اِلَى الْاَرْضِۗ اَرَضِيْتُمْ بِالْحَيٰوةِ الدُّنْيَا مِنَ الْاٰخِرَةِۚ فَمَا مَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا فِى الْاٰخِرَةِ اِلَّا قَلِيْلٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū mā lakum iżā qīla lakumunfirū fī sabīlillāhiṡ-ṡāqaltum ilal-arḍ(i), araḍītum bil-ḥayātid-dun-yā minal-ākhirah(ti), famā matā‘ul-ḥayātid-dun-yā fil-ākhirati illā qalīl(un).

हे विश्वास करनिहार! कियैक जखन अहाँ केँ कहल गेल अछि जे "अल्लाह केर रास्ता मे (लड़बा लेल) जाउ" तखन अहाँ केँ भारी बुझाइत अछि आ अहाँ जतय छी ओतय रहय चाहैत छी? की अहाँ परलोक मे जीवन सँ बेसी एहि संसारक जीवन केँ पसिन करैत छी? भले ही परलोक मे एहि संसार मे (जीवनक तुलना मे) जीवनक भोग मात्र छोट अछि |

اِلَّا تَنْفِرُوْا يُعَذِّبْكُمْ عَذَابًا اَلِيْمًاۙ وَّيَسْتَبْدِلْ قَوْمًا غَيْرَكُمْ وَلَا تَضُرُّوْهُ شَيْـًٔاۗ وَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

illā tanfirū yu‘ażżibkum ‘ażāban alīmā(n), wa yastabdil qauman gairakum wa lā taḍurrūhu syai'ā(n), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

जँ अहाँ (लड़बा मे) नहि जायब तँ अल्लाह अहाँ केँ एकटा कष्टदायक यातनाक सजा जरूर देत आ अहाँक स्थान पर दोसर लोक राखि देत, आ अहाँ हुनका कनिको नुकसान नहि पहुँचायब। आ अल्लाह सब किछु पर सर्वशक्तिमान छथि।

اِلَّا تَنْصُرُوْهُ فَقَدْ نَصَرَهُ اللّٰهُ اِذْ اَخْرَجَهُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا ثَانِيَ اثْنَيْنِ اِذْ هُمَا فِى الْغَارِ اِذْ يَقُوْلُ لِصَاحِبِهٖ لَا تَحْزَنْ اِنَّ اللّٰهَ مَعَنَاۚ فَاَنْزَلَ اللّٰهُ سَكِيْنَتَهٗ عَلَيْهِ وَاَيَّدَهٗ بِجُنُوْدٍ لَّمْ تَرَوْهَا وَجَعَلَ كَلِمَةَ الَّذِيْنَ كَفَرُوا السُّفْلٰىۗ وَكَلِمَةُ اللّٰهِ هِيَ الْعُلْيَاۗ وَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

illā tanṣurūhu faqad naṣarahullāhu iż akhrajahul-lażīna kafarū ṡāniyaṡnaini iż humā fil-gāri iż yaqūlu liṣāḥibihī lā taḥzan innallāha ma‘anā, fa anzalallāhu sakīnatahū ‘alaihi wa ayyadahū bijunūdil lam tarauhā wa ja‘ala kalimatal-lażīna kafarus-suflā, wa kalimatullāhi hiyal-‘ulyā, wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).

जँ अहाँ हुनकर (मुहम्मद) के मदद नहि केने रहितहुँ तँ सचमुच अल्लाह हुनकर मददि केने रहितथि (अर्थात) जखन काफिर सभ हुनका (मक्का सँ) निकालि देने रहितथि; जखन कि ओ दू गोटे मे सँ एक छलाह जखन दुनू गोटे गुफा मे छलाह, ओहि समय ओ अपन मित्र केँ कहलनि, "दुःखी नहि होउ, सचमुच अल्लाह हमरा सभक संग छथि." तेँ अल्लाह हुनका (मुहम्मद) लग शांति पठौलनि आ एकटा सेना (फरिश्ता) सँ मदद केलनि जे अहाँ सभ नहि देखलहुँ, आ काफिर सभक आह्वान केँ नीचाँ क' देलनि। आ ई अल्लाह के वचन अछि जे उच्च अछि। अल्लाह सर्वशक्तिमान, सर्वज्ञानी छथि।

اِنْفِرُوْا خِفَافًا وَّثِقَالًا وَّجَاهِدُوْا بِاَمْوَالِكُمْ وَاَنْفُسِكُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

infirū khifāfaw wa ṡiqālaw wa jāhidū bi'amwālikum wa anfusikum fī sabīlillāh(i), żālikum khairul lakum in kuntum ta‘lamūn(a).

प्रस्थान करू चाहे अहाँ हल्का महसूस करू वा भारी, आ अल्लाह के रास्ता पर अपन धन आ आत्मा के संग प्रयास करू। ई अहाँक लेल नीक अछि जँ अहाँकेँ बुझल अछि।

لَوْ كَانَ عَرَضًا قَرِيْبًا وَّسَفَرًا قَاصِدًا لَّاتَّبَعُوْكَ وَلٰكِنْۢ بَعُدَتْ عَلَيْهِمُ الشُّقَّةُۗ وَسَيَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ لَوِ اسْتَطَعْنَا لَخَرَجْنَا مَعَكُمْۚ يُهْلِكُوْنَ اَنْفُسَهُمْۚ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ اِنَّهُمْ لَكٰذِبُوْنَ ࣖ

lau kāna ‘araḍan qarībaw wa safaran qāṣidal lattaba‘ūka wa lākim ba‘udat ‘alaihimusy-syuqqah(tu), wa sayaḥlifūna billāhi lawistaṭa‘nā lakharajnā ma‘akum, yuhlikūna anfusahum, wallāhu ya‘lamu innahum lakāżibūn(a).

जँ (जे अहाँ हुनका सभकेँ कहैत छी) सहज लाभ भेटत आ यात्रा बेसी दूर नहि अछि तँ ओ सभ अवश्य अहाँक पाछाँ-पाछाँ चलत, मुदा गंतव्य हुनका सभकेँ बहुत दूर बुझाइत अछि । ओ सब (नाम) अल्लाह के कसम खायत, "जँ हम सब सक्षम होयब त' हम सब अहाँक संग जरूर जायब।" ओ सब अपना के तबाह क देलक आ अल्लाह के पता चलल जे ओ सब सचमुच झूठा अछि।

عَفَا اللّٰهُ عَنْكَۚ لِمَ اَذِنْتَ لَهُمْ حَتّٰى يَتَبَيَّنَ لَكَ الَّذِيْنَ صَدَقُوْا وَتَعْلَمَ الْكٰذِبِيْنَ

‘afallāhu ‘ank(a), lima ażinta lahum ḥattā yatabayyana lakal-lażīna ṣadaqū wa ta‘lamal-kāżibīn(a).

अल्लाह अहाँ (हे मुहम्मद) के माफ क दैत छथि। जाबत धरि अहाँ केँ ई स्पष्ट नहि भ' गेल जे के सही मायने मे (रोकायल) अछि आ झूठ बाजनिहार केँ चिन्हबा सँ पहिने अहाँ हुनका सभ केँ अनुमति (युद्ध मे नहि जेबाक) किएक देलियैक?

لَا يَسْتَأْذِنُكَ الَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ اَنْ يُّجَاهِدُوْا بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌۢ بِالْمُتَّقِيْنَ

lā yasta'żinukal-lażīna yu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhiri ay yujāhidū bi'amwālihim wa anfusihim, wallāhu ‘alīmum bil-muttaqīn(a).

जे अल्लाह आ अंतिम दिन पर विश्वास करैत छथि ओ अपन धन आ आत्मा स जेहाद लड़बाक अनुमति (ज्वाइन नहि करबाक) अहाँ स नहि मांगत। अल्लाह हुनका जनैत छथि जे धर्मात्मा छथि

اِنَّمَا يَسْتَأْذِنُكَ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَارْتَابَتْ قُلُوْبُهُمْ فَهُمْ فِيْ رَيْبِهِمْ يَتَرَدَّدُوْنَ

innamā yasta'żinukal-lażīna lā yu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhiri wartābat qulūbuhum fahum fī raibihim yataraddadūn(a).

सचमुच, जे अहाँ (मुहम्मद) स अनुमति मांगत, ओ केवल ओ छथि जे अल्लाह आ अंतिम दिन पर विश्वास नहि करैत छथि, आ हुनकर दिल संदेह मे अछि, ताहि लेल ओ सब सदिखन संदेह मे डगमगाइत रहैत छथि।

۞ وَلَوْ اَرَادُوا الْخُرُوْجَ لَاَعَدُّوْا لَهٗ عُدَّةً وَّلٰكِنْ كَرِهَ اللّٰهُ انْۢبِعَاثَهُمْ فَثَبَّطَهُمْ وَقِيْلَ اقْعُدُوْا مَعَ الْقٰعِدِيْنَ

wa lau arādul-khurūja la'a‘addū lahū ‘uddataw wa lākin karihallāhumbi‘āṡahum fa ṡabbaṭahum wa qīlaq‘udū ma‘al-qā‘idīn(a).

आ जँ हुनका लोकनिक प्रस्थान करबाक इरादा रहैत तऽ एकर तैयारी करितथि, मुदा अल्लाह हुनका लोकनिक जायब नापसंद करैत छलाह, तेँ हुनका लोकनिक इच्छा केँ कमजोर क’ देलनि, आ कहल गेलनि (हुनका सभ सँ) “जे पाछू रहि गेल छथि हुनका सभक संग रहू।”

لَوْ خَرَجُوْا فِيْكُمْ مَّا زَادُوْكُمْ اِلَّا خَبَالًا وَّلَاَوْضَعُوْا خِلٰلَكُمْ يَبْغُوْنَكُمُ الْفِتْنَةَۚ وَفِيْكُمْ سَمّٰعُوْنَ لَهُمْۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌۢ بِالظّٰلِمِيْنَ

wa lau kharajū fīkum mā zādūkum illā khabālaw wa la'auḍa‘ū khilālakum yabgūnakumul-fitnah(ta), wa fīkum sammā‘ūna lahum, wallāhu ‘alīmum biẓ-ẓālimīn(a).

जँ (ओ सभ अहाँक संग जायत) तँ ओ सभ अहाँक (शक्ति) अवश्य नहि बढ़ौताह, बल्कि ओ सभ मात्र अराजकता उत्पन्न करत, आ ओ सभ निश्चित रूप सँ अहाँक पंक्तिक अंतराल मे आगू दौड़ैत अराजकता उत्पन्न करत (अहाँक पंक्ति मे); जखन कि अहाँ सब मे एहन लोक छथि जे हुनकर (शब्द) सुनब सचमुच नीक लगैत छथि | अल्लाह गलत करय वाला के जानय छथिन्ह.

لَقَدِ ابْتَغَوُا الْفِتْنَةَ مِنْ قَبْلُ وَقَلَّبُوْا لَكَ الْاُمُوْرَ حَتّٰى جَاۤءَ الْحَقُّ وَظَهَرَ اَمْرُ اللّٰهِ وَهُمْ كٰرِهُوْنَ

laqadibtagawul-fitnata min qablu wa qallabū lakal-umūra ḥattā jā'al-ḥaqqu wa ẓahara amrullāhi wa hum kārihūn(a).

सचमुच, ताहि सं पहिने ओ सब पहिने सं अराजकता पैदा करय के कोशिश क चुकल छल आ अहां के लेल विभिन्न तरह के चाल के व्यवस्था करय के कोशिश क चुकल छल (बात के घुमाबय के), जाबे तक सच्चाई (अल्लाह के मदद) नै आबि गेल, आ अल्लाह के (धार्मिक) मामला हावी नै भ गेल, भले ही ओकरा सब के ई नीक नै लागल।

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّقُوْلُ ائْذَنْ لِّيْ وَلَا تَفْتِنِّيْۗ اَلَا فِى الْفِتْنَةِ سَقَطُوْاۗ وَاِنَّ جَهَنَّمَ لَمُحِيْطَةٌ ۢ بِالْكٰفِرِيْنَ

wa minhum may yaqūlu'żal lī wa lā taftinnī, alā fil-fitnati saqaṭū, wa inna jahannama lamuḥīṭatum bil-kāfirīn(a).

आ ओहि मे ओ छथि जे कहैत छथि, "हमरा अनुमति दिअ (युद्ध मे नहि जेबाक) आ हमरा प्रलोभन मे नहि खसाउ।"

اِنْ تُصِبْكَ حَسَنَةٌ تَسُؤْهُمْۚ وَاِنْ تُصِبْكَ مُصِيْبَةٌ يَّقُوْلُوْا قَدْ اَخَذْنَآ اَمْرَنَا مِنْ قَبْلُ وَيَتَوَلَّوْا وَّهُمْ فَرِحُوْنَ

in tuṣibka ḥasanatun tasu'hum, wa in tuṣibka muṣībatuy yaqūlū qad akhażnā min qablu wa yatawallau wa hum fariḥūn(a).

जँ अहाँ (मुहम्मद) केँ नीक भेटैत अछि त' ओ सभ खुश नहि होइत छथि; मुदा जँ अहाँ पर कोनो विपत्ति आबि जाइत अछि तँ ओ सभ कहैत छथि जे "सत्ते, शुरूए सँ हम सभ सावधान छलहुँ (युद्ध मे नहि जायब)," आ ओ सभ (भावित) आनन्द सँ मुँह घुमा लैत छथि |

قُلْ لَّنْ يُّصِيْبَنَآ اِلَّا مَا كَتَبَ اللّٰهُ لَنَاۚ هُوَ مَوْلٰىنَا وَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُوْنَ

qul lay yuṣībanā illā mā kataballāhu lanā, huwa maulānā wa ‘alallāhi falyatawakkalil-mu'minūn(a).

(मुहम्मद) कहू, "हमरा सब के सिवाय किछु नै होयत जे अल्लाह हमरा सब लेल निर्धारित केने छथि। ओ हमर सबहक रक्षक छथि, आ मुसलमान केवल अल्लाह पर भरोसा करैत छथि।"

قُلْ هَلْ تَرَبَّصُوْنَ بِنَآ اِلَّآ اِحْدَى الْحُسْنَيَيْنِۗ وَنَحْنُ نَتَرَبَّصُ بِكُمْ اَنْ يُّصِيْبَكُمُ اللّٰهُ بِعَذَابٍ مِّنْ عِنْدِهٖٓ اَوْ بِاَيْدِيْنَاۖ فَتَرَبَّصُوْٓا اِنَّا مَعَكُمْ مُّتَرَبِّصُوْنَ

qul hal tarabbaṣūna binā illā iḥdal-ḥusnayain(i), wa naḥnu natarabbaṣu bikum ay yuṣībakumullāhu bi‘ażābim min ‘indihī au bi'aidīnā, fa tarabbaṣū innā ma‘akum mutarabbiṣūn(a).

कहू (हे मुहम्मद), "अहाँ हमरा सभक लेल दू टा नीक चीज (जीत वा शहादत) मे सँ एकटा के अलावा किछुओ इंतजार नहि करैत छी। आ हम सभ अहाँक प्रतीक्षा करैत छी जे अल्लाह अहाँ सभ केँ अपना सँ, वा हमरा सभक हाथ सँ सजा देथि। तेँ प्रतीक्षा करू; सचमुच, हम सभ अहाँक संग प्रतीक्षा करैत छी।"

قُلْ اَنْفِقُوْا طَوْعًا اَوْ كَرْهًا لَّنْ يُّتَقَبَّلَ مِنْكُمْ ۗاِنَّكُمْ كُنْتُمْ قَوْمًا فٰسِقِيْنَ

qul anfiqū ṭau‘an au karhal lay yutaqabbala minkum, innakum kuntum qauman fāsiqīn(a).

(मुहम्मद) कहू, "अपन धन स्वेच्छा सँ वा अनिच्छा सँ द' दियौक, मुदा (अहाँक चंदा) स्वीकार नहि होयत। सचमुच, अहाँ दुष्ट लोक छी।"

وَمَا مَنَعَهُمْ اَنْ تُقْبَلَ مِنْهُمْ نَفَقٰتُهُمْ اِلَّآ اَنَّهُمْ كَفَرُوْا بِاللّٰهِ وَبِرَسُوْلِهٖ وَلَا يَأْتُوْنَ الصَّلٰوةَ اِلَّا وَهُمْ كُسَالٰى وَلَا يُنْفِقُوْنَ اِلَّا وَهُمْ كٰرِهُوْنَ

wa mā mana‘ahum an tuqbala minhum nafaqātuhum illā annahum kafarū billāhi wa birasūlihī wa lā ya'tūnaṣ-ṣalāta illā wa hum kusālā wa lā yunfiqūna illā wa hum kārihūn(a).

आरू जे चीज हुनकऽ चंदा क॑ स्वीकार करै स॑ रोकै छै, वू ई छै कि हुनी अल्लाह आरू हुनकऽ रसूलुल्लाह प॑ काफिर (काफर) करै छै आरू नमाज नै करै छै, बल्कि आलसी छै आरू अपनऽ (धन क॑ भी) खर्च नै करै छै, बल्कि संकोच करै छै (मजबूरी करै छै) ।

فَلَا تُعْجِبْكَ اَمْوَالُهُمْ وَلَآ اَوْلَادُهُمْ ۗاِنَّمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ لِيُعَذِّبَهُمْ بِهَا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَتَزْهَقَ اَنْفُسُهُمْ وَهُمْ كٰفِرُوْنَ

falā tu‘jibka amwāluhum wa lā aulāduhum, innamā yurīdullāhu liyu‘ażżibahum bihā fil-ḥayātid-dun-yā wa tazhaqa anfusuhum wa hum kāfirūn(a).

तेँ हुनका लोकनिक धन आ संतान अहाँ केँ प्रभावित नहि करय दियौक। सचमुच अल्लाह के मंशा छै कि हुनका सब के ई दुनियादारी के जीवन में सजा देलऽ जाय, आरू वू सब काफिर के रूप में मरतै ।

وَيَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ اِنَّهُمْ لَمِنْكُمْۗ وَمَا هُمْ مِّنْكُمْ وَلٰكِنَّهُمْ قَوْمٌ يَّفْرَقُوْنَ

wa yaḥlifūna billāhi innahum laminkum, wa mā hum minkum wa lākinnahum qaumuy yafraqūn(a).

आ ओ (पाखंडी) अल्लाह के कसम खाइत छथि जे ओ अहाँ के छथि, मुदा ओ अहाँ के नहि छथि, बल्कि ओ लोक छथि जे अहाँ स डरैत छथि।

لَوْ يَجِدُوْنَ مَلْجَاً اَوْ مَغٰرٰتٍ اَوْ مُدَّخَلًا لَّوَلَّوْا اِلَيْهِ وَهُمْ يَجْمَحُوْنَ

lau yajidūna malja'an au magārātin au muddakhalal lawallau ilaihi wa hum yajmaḥūn(a).

जँ ओकरा सभकेँ आश्रय, गुफा वा छेद (जमीनमे) भेटि जाय तँ ओ सभ जतेक जल्दी ओतए जाएत (दौड़त) ।

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّلْمِزُكَ فِى الصَّدَقٰتِۚ فَاِنْ اُعْطُوْا مِنْهَا رَضُوْا وَاِنْ لَّمْ يُعْطَوْا مِنْهَآ اِذَا هُمْ يَسْخَطُوْنَ

wa minhum may yalmizuka fiṣ-ṣadaqāt(i), fa in u‘ṭū minhā raḍū wa illam yu‘ṭau minhā iżā hum yaskhaṭūn(a).

आ ओहि मे एहन लोक सेहो छथि जे दक्षिणा (जकात) के (बंटवारा) के संबंध मे अहाँक आलोचना करैत छथि; जँ हिस्सा देल जाइत छनि त' प्रसन्न होइत छथि, मुदा हिस्सा नहि देल गेलनि त' क्रोधित भ' जाइत छथि.

وَلَوْ اَنَّهُمْ رَضُوْا مَآ اٰتٰىهُمُ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗۙ وَقَالُوْا حَسْبُنَا اللّٰهُ سَيُؤْتِيْنَا اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖ وَرَسُوْلُهٗٓ اِنَّآ اِلَى اللّٰهِ رٰغِبُوْنَ ࣖ

wa lau annahum raḍū mā ātāhumullāhu wa rasūluh(ū), wa qālū ḥasbunallāhu sayu'tīnallāhu min faḍlihī wa rasūluhū innā ilallāhi rāgibūn(a).

आरू अगर वू सचमुच में अल्लाह आरू ओकरऽ रसूलुल्लाह द्वारा ओकरा सिनी क॑ देलऽ गेलऽ चीजऽ स॑ प्रसन्न होय गेलऽ छेलै, आरू कहै छेलै कि "हमरा लेली अल्लाह काफी छै, त॑ अल्लाह आरू ओकरऽ रसूलुल्लाह हमरा सिनी क॑ अपनऽ कुछ इनाम देतै। सचमुच हम्में वू लोग छियै जे अल्लाह के आशा रखै छै।"

۞ اِنَّمَا الصَّدَقٰتُ لِلْفُقَرَاۤءِ وَالْمَسٰكِيْنِ وَالْعٰمِلِيْنَ عَلَيْهَا وَالْمُؤَلَّفَةِ قُلُوْبُهُمْ وَفِى الرِّقَابِ وَالْغٰرِمِيْنَ وَفِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَابْنِ السَّبِيْلِۗ فَرِيْضَةً مِّنَ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

innamaṣ-ṣadaqātu lil-fuqarā'i wal-masākīni wal-‘āmilīna ‘alaihā wal-mu'allafati qulūbuhum wa fir-riqābi wal-gārimīna wa fī sabīlillāhi wabnis-sabīl(i), farīḍatam minallāh(i), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

सचमुच, जकात केवल गरीब, जरूरतमंद, जकात संग्रहकर्ता, जिनकर दिल नरम (धर्मांतरित) के लेल अछि, दास के (मुक्त) करय लेल, कर्ज मे पड़ल लोक के (मुक्त) करय लेल, अल्लाह के काज लेल आ यात्रा पर निकलय वाला के लेल, अल्लाह के तरफ सं फर्ज के रूप मे। अल्लाह सर्वज्ञ, सर्वबुद्धिमान छथि।

وَمِنْهُمُ الَّذِيْنَ يُؤْذُوْنَ النَّبِيَّ وَيَقُوْلُوْنَ هُوَ اُذُنٌ ۗقُلْ اُذُنُ خَيْرٍ لَّكُمْ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَيُؤْمِنُ لِلْمُؤْمِنِيْنَ وَرَحْمَةٌ لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مِنْكُمْۗ وَالَّذِيْنَ يُؤْذُوْنَ رَسُوْلَ اللّٰهِ لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wa minhumul-lażīna yu'żūnan nabiyya wa yaqūlūna huwa użun(un), qul użunu khairil lakum yu'minu billāhi wa yu'minu lil-mu'minīna wa raḥmatul lil-lażīna āmanū minkum, wal-lażīna yu'żūna rasūlallāhi lahum ‘ażābun alīm(un).

आ ओहि मे (पाखंडी) एहन लोक छथि जे नबी (मुहम्मद) केँ ठेस पहुँचाबैत कहलनि जे, "नबी जे किछु सुनलनि ताहि पर विश्वास केलनि।" कहू, "ओ अहाँ सभक लेल जे किछु नीक अछि ताहि पर विश्वास करैत अछि, अल्लाह पर विश्वास करैत अछि, मुसलमान पर विश्वास करैत अछि, आ अहाँ सभक बीचक मुसलमान पर दया करैत अछि।" आ जे अल्लाह के रसूलुल्लाह के आहत करत ओकरा एकटा कष्टदायक सजा भेटतैक।

يَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ لَكُمْ لِيُرْضُوْكُمْ وَاللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗٓ اَحَقُّ اَنْ يُّرْضُوْهُ اِنْ كَانُوْا مُؤْمِنِيْنَ

yaḥlifūna billāhi lakum liyurḍūkum wallāhu wa rasūluhū aḥaqqu ay yurḍūhu in kānū mu'minīn(a).

ओ सब अहाँ के खुश करय लेल अल्लाह के (नाम के) कसम खाइत छथि, जखन कि अल्लाह आ हुनकर रसूलुल्लाह के लेल हुनकर मंजूरी लेब बेसी उचित होयत जँ ओ सब मुसलमान रहितथि।

اَلَمْ يَعْلَمُوْٓا اَنَّهٗ مَنْ يُّحَادِدِ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ فَاَنَّ لَهٗ نَارَ جَهَنَّمَ خَالِدًا فِيْهَاۗ ذٰلِكَ الْخِزْيُ الْعَظِيْمُ

alam ya‘lamū annahū may yuḥādidillāha wa rasūlahū fa anna lahū nāru jahannama khālidan fīhā, żālikal khizyul-‘aẓīm(u).

की ओ सभ (पाखंडी) ई नहि जनैत छथि जे जे कियो अल्लाह आ हुनकर रसूलुल्लाह के विरोध करत, तखन सचमुच नरक ओकरा लेल नरक अछि, ओ ओहि मे अनन्त काल धरि रहत। जे बड़का अपमान अछि।

يَحْذَرُ الْمُنٰفِقُوْنَ اَنْ تُنَزَّلَ عَلَيْهِمْ سُوْرَةٌ تُنَبِّئُهُمْ بِمَا فِيْ قُلُوْبِهِمْۗ قُلِ اسْتَهْزِءُوْاۚ اِنَّ اللّٰهَ مُخْرِجٌ مَّا تَحْذَرُوْنَ

yaḥżarul-munāfiqūna an tunazzala ‘alaihim sūratun tunabbi'uhum bimā fī qulūbihim, qulistahzi'ū, innallāha mukhrijum mā taḥżarūn(a).

ई पाखंडी सब डरैत छथि जे कोनो एहन सूरह प्रकट होयत जे हुनका लोकनिक हृदय मे नुकायल बात केँ बुझा देत। (हुनका सब स) कहू, "(अल्लाह आ हुनकर रसूलुल्लाह) के मजाक उड़ाबैत रहू ।" सचमुच अल्लाह ओहि बात के खुलासा करताह जाहि स अहाँ डरैत छी।

وَلَىِٕنْ سَاَلْتَهُمْ لَيَقُوْلُنَّ اِنَّمَا كُنَّا نَخُوْضُ وَنَلْعَبُۗ قُلْ اَبِاللّٰهِ وَاٰيٰتِهٖ وَرَسُوْلِهٖ كُنْتُمْ تَسْتَهْزِءُوْنَ

wa la'in sa'altahum layaqūlunna innamā kunnā nakhūḍū wa nal‘ab(u), qul abillāhi wa āyātihī wa rasūlihī kuntum tastahzi'ūn(a).

आ जँ अहाँ हुनका सभ सँ पूछब त' ओ सभ अवश्य जवाब देताह जे "असल मे हम सभ त' बस मजाक आ खेलाइत छलहुँ." कहब, "अहाँ सब सदिखन अल्लाह, आ हुनकर आयत आ हुनकर रसूलुल्लाह के मजाक किएक करैत छी?"

لَا تَعْتَذِرُوْا قَدْ كَفَرْتُمْ بَعْدَ اِيْمَانِكُمْ ۗ اِنْ نَّعْفُ عَنْ طَاۤىِٕفَةٍ مِّنْكُمْ نُعَذِّبْ طَاۤىِٕفَةً ۢ بِاَنَّهُمْ كَانُوْا مُجْرِمِيْنَ ࣖ

lā ta‘tażirū qad kafartum ba‘da īmānikum, in na‘fu ‘an ṭā'ifatim minkum nu‘ażżib ṭā'ifatam bi'annahum kānū mujrimīn(a).

अहाँ केँ माफी माँगबाक आवश्यकता नहि अछि, कारण अहाँ विश्वास केलाक बाद अविश्वास कएने छी। जँ हम अहाँ सभ मे सँ किछु गोटे केँ क्षमा करब (किएक तँ ओ सभ पश्चाताप कएने छथि) तँ हम सभ दोसर समूह केँ अवश्य सजा देब किएक तँ ओ सभ सचमुच पापी छथि ।

اَلْمُنٰفِقُوْنَ وَالْمُنٰفِقٰتُ بَعْضُهُمْ مِّنْۢ بَعْضٍۘ يَأْمُرُوْنَ بِالْمُنْكَرِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمَعْرُوْفِ وَيَقْبِضُوْنَ اَيْدِيَهُمْۗ نَسُوا اللّٰهَ فَنَسِيَهُمْ ۗ اِنَّ الْمُنٰفِقِيْنَ هُمُ الْفٰسِقُوْنَ

al-munāfiqūna wal-munāfiqātu ba‘ḍuhum mim ba‘ḍ(in), ya'murūna bil-munkari wa yanhauna ‘anil-ma‘rūfi wa yaqbiḍūna aidiyahum, nasullāha fa nasiyahum, innal-munāfiqīna humul-fāsiqūn(a).

पाखंडी, स्त्री-पुरुष, एक दोसरा के साथ (एक) छै, गलत के आज्ञा (करना) करै छै आरू अच्छा के रोकै छै (कर्म करै छै) आरू हाथ जोड़ै छै (कन्यता) । ओ सब अल्लाह के बिसरि गेल छथि, ताहि लेल अल्लाह हुनका सब के (ओ सब) बिसरि गेल छथि। सत्ते पाखंडी दुष्ट होइत अछि।

وَعَدَ اللّٰهُ الْمُنٰفِقِيْنَ وَالْمُنٰفِقٰتِ وَالْكُفَّارَ نَارَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ هِيَ حَسْبُهُمْ ۚوَلَعَنَهُمُ اللّٰهُ ۚوَلَهُمْ عَذَابٌ مُّقِيْمٌۙ

wa‘adallāhul-munāfiqīna wal-munāfiqāti wal-kuffāra nāra jahannama khālidīna fīhā, hiya ḥasbuhum, wa la‘anahumullāh(u), wa lahum ‘ażābum muqīm(un).

अल्लाह पुरुष आ महिला पाखंडी आ काफिर के नरक के वादा (धमकी) करैत छथि | ओहि मे रहि जाइत छथि। जे (नरक) हुनका सभक लेल काफी अछि। अल्लाह हुनका सब के श्राप देलखिन, आ हुनका सब के शाश्वत सजा भेटतनि,

كَالَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ كَانُوْٓا اَشَدَّ مِنْكُمْ قُوَّةً وَّاَكْثَرَ اَمْوَالًا وَّاَوْلَادًاۗ فَاسْتَمْتَعُوْا بِخَلَاقِهِمْ فَاسْتَمْتَعْتُمْ بِخَلَاقِكُمْ كَمَا اسْتَمْتَعَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ بِخَلَاقِهِمْ وَخُضْتُمْ كَالَّذِيْ خَاضُوْاۗ اُولٰۤىِٕكَ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۚوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ

kal-lażīna min qablikum kānū asyadda minkum quwwataw wa akṡara amwālaw wa aulādā(n), fastamta‘ū bikhalāqihim fastamta‘tum bikhalāqikum kamastamta‘al-lażīna min qablikum bikhalāqihim wa khuḍtum kal-lażī khāḍū, ulā'ika ḥabiṭat a‘māluhum fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), ulā'ika humul-khāsirūn(a).

(अहाँ सब पाखंडी आ मुश्रिक के स्थिति) अहाँ सब स पहिने के लोक के समान अछि, ओ सब अहाँ स बेसी मजबूत अछि, आ धन आ संतान बेसी अछि। त हुनका सब के अपन हिस्सा के मजा आयल अछि, आ अहाँ सब के अपन हिस्सा के आनंद भेटल अछि जेना अहाँ सब के हुनकर हिस्सा के आनंद लेने स पहिने के छल, आ अहाँ सब (झूठा बात) के बात करैत छी जेना ओ सब हुनकर बात करैत छथि। एहि संसार आ परलोक मे हुनका लोकनिक कर्म बर्बाद भ' जाइत छनि । ओ सभ हारैत छथि।

اَلَمْ يَأْتِهِمْ نَبَاُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ قَوْمِ نُوْحٍ وَّعَادٍ وَّثَمُوْدَ ەۙ وَقَوْمِ اِبْرٰهِيْمَ وَاَصْحٰبِ مَدْيَنَ وَالْمُؤْتَفِكٰتِۗ اَتَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِۚ فَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

alam ya'tihim naba'ul-lażīna min qablihim qaumi nūḥiw wa ‘ādiw wa ṡamūd(a), wa qaumi ibrāhīma wa aṣḥābi madyana wal-mu'tafikāt(i), atathum rusuluhum bil-bayyināt(i), famā kānallāhu liyaẓlimahum wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

की हुनका सभ लग (के बारे मे) कोनो खबरि नहि पहुँचल जे हुनका सभ सँ पहिने छल, (अर्थात) नूहक लोक, ‘अद, समुद, अब्राहमक लोक, मद्यनक लोक आ (ओहि देशक निवासी) जे नष्ट भ’ गेल छल? दूत सभ स्पष्ट प्रमाण ल' क' हुनका सभ लग आबि गेल छलाह; अल्लाह हुनका सब पर अन्याय नहि केलनि, मुदा ओ सब अपना पर अन्याय केलनि।

وَالْمُؤْمِنُوْنَ وَالْمُؤْمِنٰتُ بَعْضُهُمْ اَوْلِيَاۤءُ بَعْضٍۘ يَأْمُرُوْنَ بِالْمَعْرُوْفِ وَيَنْهَوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُقِيْمُوْنَ الصَّلٰوةَ وَيُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَيُطِيْعُوْنَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ ۗاُولٰۤىِٕكَ سَيَرْحَمُهُمُ اللّٰهُ ۗاِنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

wal-mu'minūna wal-mu'minātu ba‘ḍuhum auliyā'u ba‘ḍ(in), ya'murūna bil-ma‘rūfi wa yanhauna ‘anil-munkari wa yuqīmūnaṣ-ṣalāta wa yu'tūnaz-zakāta wa yuṭī‘ūnallāha wa rasūlah(ū), ulā'ika sayarḥamuhumullāh(u), innallāha ‘azīzun ḥakīm(un).

आ जे मानैत छथि, स्त्री-पुरुष, किछु गोटे दोसरक सहायक बनि जाइत छथि । सही के हुक्म (करना) करै छै, आरू गलत के मना करै छै, नमाज करै छै, जकात करै छै, आरू अल्लाह आरू हुनकऽ रसूलुल्लाह के आज्ञा मानै छै। हुनका सब पर अल्लाह के दया होयत। सचमुच अल्लाह सर्वशक्तिमान, सर्वबुद्धिमान छथि।

وَعَدَ اللّٰهُ الْمُؤْمِنِيْنَ وَالْمُؤْمِنٰتِ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا وَمَسٰكِنَ طَيِّبَةً فِيْ جَنّٰتِ عَدْنٍ ۗوَرِضْوَانٌ مِّنَ اللّٰهِ اَكْبَرُ ۗذٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ ࣖ

wa‘adallāhul-mu'minīna wal-mu'mināti jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā wa masākina ṭayyibatan fī jannāti ‘adn(in), wa riḍwānum minallāhi akbar(u), żālika huwal-fauzul-‘aẓīm(u).

अल्लाह मुसलमान, स्त्री-पुरुष स वादा करैत छथि, (पाओत) जन्नत जकर नीचा नदी बहैत अछि, ओ ओहि मे शाश्वत रहत, आ (पाओत) जन्नत 'अदन' मे नीक जगह। आ अल्लाह के प्रसन्नता बेसी अछि। जे एकटा पैघ जीत अछि

يٰٓاَيُّهَا النَّبِيُّ جَاهِدِ الْكُفَّارَ وَالْمُنٰفِقِيْنَ وَاغْلُظْ عَلَيْهِمْ ۗوَمَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُ وَبِئْسَ الْمَصِيْرُ

yā ayyuhan-nabiyyu jāhidil-kuffāra wal-munāfiqīna wagluẓ ‘alaihim, wa ma'wāhum jahannamu wa bi'sal-maṣīr(u).

हे नबी ! काफिर आ पाखंडी सभसँ (विरुद्ध) लड़ू, आ हुनका सभक प्रति कठोर रहू। हुनका लोकनिक स्थान नरक अछि। आ ओहि ठाम घुरबाक लेल सबसँ खराब जगह अछि

يَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ مَا قَالُوْا ۗوَلَقَدْ قَالُوْا كَلِمَةَ الْكُفْرِ وَكَفَرُوْا بَعْدَ اِسْلَامِهِمْ وَهَمُّوْا بِمَا لَمْ يَنَالُوْاۚ وَمَا نَقَمُوْٓا اِلَّآ اَنْ اَغْنٰىهُمُ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗ مِنْ فَضْلِهٖ ۚفَاِنْ يَّتُوْبُوْا يَكُ خَيْرًا لَّهُمْ ۚوَاِنْ يَّتَوَلَّوْا يُعَذِّبْهُمُ اللّٰهُ عَذَابًا اَلِيْمًا فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۚوَمَا لَهُمْ فِى الْاَرْضِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

yaḥlifūna billāhi mā qālū, wa laqad qālū kalimatal-kufri wa kafarū ba‘da islāmihim wa hammū bimā lam yanālū, wa mā naqamū illā an agnāhumullāhu wa rasūluhū min faḍlih(ī), fa iy yatūbū yaku khairal lahum, wa iy yatawallau yu‘ażżibhumullāhu ‘ażāban alīman fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa mā lahum fil-arḍi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

ओ सब (पाखंडी) अल्लाह के (नाम के) कसम खाइत छथि, जे ओ सब (कोनो एहन बात नहि कहताह जे मुहम्मद के आहत करत)। सचमुच, ओ सब बेवफाई के शब्द बजौने छैथ, आ इस्लाम के बाद काफिर भ गेल छैथ, आ जे किछु प्राप्त नै क सकैत छैथ ओकरा चाहैत छैथ, आ ओ सब (अल्लाह आ हुनकर रसूलुल्लाह) के निंदा नै करितथि, अगर अल्लाह आ हुनकर रसूलुल्लाह हुनका सब पर अपन कृपा करितथि। त अगर ओ सब पश्चाताप करताह त हुनका सब लेल नीक अछि, आ जौं ओ सब मुड़ि लेताह त अल्लाह हुनका सब के एहि दुनिया आ परलोक में कष्टदायक सजा जरूर देताह, आ हुनका सब के धरती पर कोनो रक्षक या सहायक नै रहतनि।

۞ وَمِنْهُمْ مَّنْ عٰهَدَ اللّٰهَ لَىِٕنْ اٰتٰىنَا مِنْ فَضْلِهٖ لَنَصَّدَّقَنَّ وَلَنَكُوْنَنَّ مِنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa minhum man ‘āhadallāha la'in ātānā min faḍlihī lanaṣṣaddaqanna wa lanakūnanna minaṣ-ṣāliḥīn(a).

आ ओहि मे ओ लोकनि सेहो छथि जे अल्लाह सँ वादा केने छथि, “अल्लाह जँ हमरा सभ केँ अपन इनाम देथिन त’ हम सभ निश्चित रूप सँ दान देब आ हम सभ धर्मी लोक मे रहब।”

فَلَمَّآ اٰتٰىهُمْ مِّنْ فَضْلِهٖ بَخِلُوْا بِهٖ وَتَوَلَّوْا وَّهُمْ مُّعْرِضُوْنَ

falammā ātāhum min faḍlihī bakhilū bihī wa tawallau wa hum mu‘riḍūn(a).

जखन अल्लाह हुनका सब के अपन इनाम देलखिन त ओ सब कंजूस भ गेलाह आ मुड़ि गेलाह, आ सदिखन (सत्य के) विरोधी रहलाह।

فَاَعْقَبَهُمْ نِفَاقًا فِيْ قُلُوْبِهِمْ اِلٰى يَوْمِ يَلْقَوْنَهٗ بِمَآ اَخْلَفُوا اللّٰهَ مَا وَعَدُوْهُ وَبِمَا كَانُوْا يَكْذِبُوْنَ

fa a‘qabahum nifāqan fī qulūbihim ilā yaumi yalqaunahū bimā akhlafullāha mā wa‘adūhu wa bimā kānū yakżibūn(a).

अतः अल्लाह हुनका सब के दिल में पाखंड रोपि देलखिन जा धरि हुनका सब स भेंट भ गेल छल, कियाक त ओ सब हुनका स जे वादा केने छल ओकरा तोड़ि देलक आ पहिने झूठ बाजैत छल।

اَلَمْ يَعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ سِرَّهُمْ وَنَجْوٰىهُمْ وَاَنَّ اللّٰهَ عَلَّامُ الْغُيُوْبِ

alam ya‘lamū annallāha ya‘lamu sirrahum wa najwāhum wa annallāha ‘allāmul-guyūb(i).

की ओ सभ ई नहि जनैत छथि जे अल्लाह हुनका सभक रहस्य आ फुसफुसाहटि केँ जनैत छथि, आ अल्लाह सभटा अनदेखल बात केँ जनैत छथि?

اَلَّذِيْنَ يَلْمِزُوْنَ الْمُطَّوِّعِيْنَ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ فِى الصَّدَقٰتِ وَالَّذِيْنَ لَا يَجِدُوْنَ اِلَّا جُهْدَهُمْ فَيَسْخَرُوْنَ مِنْهُمْ ۗسَخِرَ اللّٰهُ مِنْهُمْ ۖ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

allażīna yalmizūnal-muṭṭawwi‘īna minal-mu'minīna fiṣ-ṣadaqāti wal-lażīna lā yajidūna illā juhdahum fa yaskharūna minhum, sakhirallāhu minhum, wa lahum ‘ażābun alīm(un).

(पाखंडी) ओ छथि जे स्वेच्छा सँ भिक्षा देबय बला विश्वासी के आलोचना करैत छथि आ जे लोक के (निंदा करैत छथि) जे केवल ओहि चीज के प्राप्त करैत छथि (भिक्षा देबय लेल) जे हुनकर सामर्थ्य छनि, तखन ओ पाखंडी हुनकर अपमान करैत छथि | अल्लाह हुनका लोकनिक अपमानक बदला लेताह, आ हुनका लोकनि केँ कष्टदायक सजा भेटतनि।

اِسْتَغْفِرْ لَهُمْ اَوْ لَا تَسْتَغْفِرْ لَهُمْۗ اِنْ تَسْتَغْفِرْ لَهُمْ سَبْعِيْنَ مَرَّةً فَلَنْ يَّغْفِرَ اللّٰهُ لَهُمْ ۗذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَفَرُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْفٰسِقِيْنَ ࣖ

istagfir lahum au lā tastagfir lahum, in tastagfir lahum sab‘īna marratan falay yagfirallāhu lahum, żālika bi'annahum kafarū billāhi wa rasūlih(ī), wallāhu lā yahdil-qaumal-fāsiqīn(a).

(ई त' वैह अछि) अहाँ (मुहम्मद) हुनका सभक लेल माफी माँगैत छी वा हुनका सभक लेल माफी नहि माँगैत छी । भले अहाँ हुनका सब लेल सत्तर बेर माफी मांगब मुदा अल्लाह हुनका सब के माफ नहि करताह। एकरऽ कारण छै कि वू अल्लाह आरू हुनकऽ रसूलुल्लाह प॑ काफर (काफर) करै छै । आ अल्लाह दुष्ट के मार्गदर्शन नै करै छै।

فَرِحَ الْمُخَلَّفُوْنَ بِمَقْعَدِهِمْ خِلٰفَ رَسُوْلِ اللّٰهِ وَكَرِهُوْٓا اَنْ يُّجَاهِدُوْا بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَقَالُوْا لَا تَنْفِرُوْا فِى الْحَرِّۗ قُلْ نَارُ جَهَنَّمَ اَشَدُّ حَرًّاۗ لَوْ كَانُوْا يَفْقَهُوْنَ

fariḥal-mukhallafūna bimaq‘adihim khilāfa rasūlillāhi wa karihū ay yujāhidū bi'amwālihim wa anfusihim fī sabīlillāhi wa qālū lā tanfirū fil-ḥarr(i), qul nāru jahannama asyaddu ḥarrā(n), lau kānū yafqahūn(a).

जे सब पाछू रहि गेल छल (युद्ध मे भाग नहि लेलक) ओ सब अल्लाह के रसूलुल्लाह (स.अ.व.) के पाछु चुपचाप बैसय मे खुश छल। हुनका सब के अपन धन आ अल्लाह के रास्ता में अपन जान स जिहाद के नापसंद छल, आ ओ सब कहलखिन, "एहि गर्मी में (लड़य लेल) नै निकलू।" (हे मुहम्मद) कहू, "नरक के आगि बेसी गरम छै," अगर ओकरा सब के पता रहैत।

فَلْيَضْحَكُوْا قَلِيْلًا وَّلْيَبْكُوْا كَثِيْرًاۚ جَزَاۤءًۢ بِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

falyaḍḥakū qalīlaw walyabkū kaṡīrā(n), jazā'am bimā kānū yaksibūn(a).

तेँ कनि हँसय दियौक आ खूब कानय दियौक, जे सदिखन करैत छथि तकर प्रतिक्रिया मे।

فَاِنْ رَّجَعَكَ اللّٰهُ اِلٰى طَاۤىِٕفَةٍ مِّنْهُمْ فَاسْتَأْذَنُوْكَ لِلْخُرُوْجِ فَقُلْ لَّنْ تَخْرُجُوْا مَعِيَ اَبَدًا وَّلَنْ تُقَاتِلُوْا مَعِيَ عَدُوًّاۗ اِنَّكُمْ رَضِيْتُمْ بِالْقُعُوْدِ اَوَّلَ مَرَّةٍۗ فَاقْعُدُوْا مَعَ الْخٰلِفِيْنَ

fa ir raja‘akallāhu ilā ṭā'ifatim minhum fasta'żanūka lil-khurūji faqul lan takhrujū ma‘iya abadaw wa lan tuqātilū ma‘iya ‘aduwwā(n), innakum raḍītum bil-qu‘ūdi awwala marrah(tin), faq‘udū ma‘al-khālifīn(a).

त जँ अल्लाह अहाँ (मुहम्मद) केँ हुनका लोकनिक (पाखंडी) केर कोनो समूह मे वापस क' दैत छथि, तखन ओ अहाँ सँ बाहर निकलबाक (लड़बा लेल) अनुमति मांगैत छथि, तखन कहैत छथि, "अहाँ हमरा संग हमेशा लेल बाहर नहि जा सकैत छी आ हमरा संग दुश्मन सँ लड़ि नहि सकैत छी। सचमुच, अहाँ शुरूए सँ (लड़बा लेल) नहि जेबाक लेल तैयार रहलहुँ अछि। तेँ जे (लड़बा लेल) नहि जाइत अछि, हुनका संग बैसू (रहू)।

وَلَا تُصَلِّ عَلٰٓى اَحَدٍ مِّنْهُمْ مَّاتَ اَبَدًا وَّلَا تَقُمْ عَلٰى قَبْرِهٖۗ اِنَّهُمْ كَفَرُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَمَاتُوْا وَهُمْ فٰسِقُوْنَ

wa lā tuṣalli ‘alā aḥadim minhum māta abadaw wa lā taqum ‘alā qabrih(ī), innahum kafarū billāhi wa rasūlihī wa mātū wa hum fāsiqūn(a).

आ की अहाँ (मुहम्मद) ककरो लेल दुआ नहि करू जे हुनका (पाखंडी) मे मरि जाय, कहियो आ ओकर कब्र पर ठाढ़ (नमाज) नहि करू। सचमुच, ओ सब अल्लाह आ हुनकर रसूलुल्लाह के काफिर केलक आ ओ सब दुष्टता के अवस्था में मरि गेल

وَلَا تُعْجِبْكَ اَمْوَالُهُمْ وَاَوْلَادُهُمْۗ اِنَّمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ اَنْ يُّعَذِّبَهُمْ بِهَا فِى الدُّنْيَا وَتَزْهَقَ اَنْفُسُهُمْ وَهُمْ كٰفِرُوْنَ

wa lā tu‘jibka amwāluhum wa lā aulāduhum, innamā yurīdullāhu ay yu‘ażżibahum bihā fid-dun-yā wa tazhaqa anfusuhum wa hum kāfirūn(a).

आ की अहाँ (मुहम्मद) हुनकर धन आ संतान पर आश्चर्यचकित नहि रहू। सचमुच, एकरा साथ अल्लाह हुनका सब के ई दुनिया में सताना चाहै छै आरू ताकि हुनकऽ जान के नुकसान होय जाय, जबकि वू कुफर के अवस्था में छै ।

وَاِذَآ اُنْزِلَتْ سُوْرَةٌ اَنْ اٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَجَاهِدُوْا مَعَ رَسُوْلِهِ اسْتَأْذَنَكَ اُولُوا الطَّوْلِ مِنْهُمْ وَقَالُوْا ذَرْنَا نَكُنْ مَّعَ الْقٰعِدِيْنَ

wa iżā unzilat sūratun an āminū billāhi wa jāhidū ma‘a rasūlihista'żanaka uluṭ-ṭauli minhum wa qālū żarnā nakum ma‘al-qā‘idīn(a).

आ जँ कोनो सूरह नीचाँ पठाओल जाइत छल (पाखंडी सभक आज्ञा दैत) "अल्लाह पर विश्वास करू आ हुनकर रसूलुल्लाह सँ लड़ू" तँ निश्चित रूप सँ ओहि मे सँ धनी आ प्रभावशाली लोक अहाँ सँ अनुमति मांगैत (लड़ब नहि) आ ओ सब कहताह जे "हमरा सभ केँ ओहि लोकनिक संग रहू जे बैसल छथि (घर मे रहैत छथि)।"

رَضُوْا بِاَنْ يَّكُوْنُوْا مَعَ الْخَوَالِفِ وَطُبِعَ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَهُمْ لَا يَفْقَهُوْنَ

raḍū bi'ay yakūnū ma‘al-khawālifi wa ṭubi‘a ‘alā qulūbihim fahum lā yafqahūn(a).

ओ सभ एहन लोकक संग रहय लेल तैयार रहैत छथि जे युद्ध मे नहि जाइत छथि, आ हुनकर हृदय बंद छनि, तेँ हुनका सभ केँ नहि बुझल छनि (ईमान आ जिहादक आनन्द)।

لٰكِنِ الرَّسُوْلُ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ جَاهَدُوْا بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْۗ وَاُولٰۤىِٕكَ لَهُمُ الْخَيْرٰتُ ۖوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

lākinir-rasūlu wal-lażīna āmanū ma‘ahū jāhadū bi'amwālihim wa anfusihim, wa ulā'ika lahumul-khairāt(u), wa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

मुदा रसूलुल्लाह आ जे हुनका संग विश्वास केलक, (ओ सभ) अपन धन-दौलत आ जान सँ जिहाद लड़लनि। सद्गुण प्राप्त कयलनि। भाग्यशाली लोक छथि।

اَعَدَّ اللّٰهُ لَهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ ذٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ ࣖ

a‘addallāhu lahum jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā, żālikal-fauzul-‘aẓīm(u).

अल्लाह हुनका सब लेल बगीचा तैयार केने छथि जकर नीचा नदी बहैत अछि, ओ सब ओहि मे अनन्त काल तक रहत। जे एकटा पैघ जीत अछि।

وَجَاۤءَ الْمُعَذِّرُوْنَ مِنَ الْاَعْرَابِ لِيُؤْذَنَ لَهُمْ وَقَعَدَ الَّذِيْنَ كَذَبُوا اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ ۗسَيُصِيْبُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wa jā'al-mu‘ażżirūna minal-a‘rābi liyu'żana lahum wa qa‘adal-lażīna każabullāha wa rasūlah(ū), sayuṣībul-lażīna kafarū minhum ‘ażābun alīm(un).

आ बेदुइन अरब मे कारण बताबैत (नबी लग) आबि गेलाह, अनुमति देबाक लेल (युद्ध मे नहि जेबाक लेल), जखन कि अल्लाह आ हुनकर रसूलुल्लाह सँ झूठ बाजनिहार लोकनि, चुप भ’ गेल छलाह | भविष्य मे हुनका सब मे जे अविश्वास करत हुनका एकटा कष्टदायक सजा भेटतनि।

لَيْسَ عَلَى الضُّعَفَاۤءِ وَلَا عَلَى الْمَرْضٰى وَلَا عَلَى الَّذِيْنَ لَا يَجِدُوْنَ مَا يُنْفِقُوْنَ حَرَجٌ اِذَا نَصَحُوْا لِلّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۗ مَا عَلَى الْمُحْسِنِيْنَ مِنْ سَبِيْلٍ ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌۙ

laisa ‘alaḍ-ḍu‘afā'i wa lā ‘alal-marḍā wa lā ‘alal-lażīna lā yajidūna mā yunfiqūna ḥarajun iżā naṣaḥū lillāhi wa rasūlih(ī), mā ‘alal-muḥsinīna min sabīl(in), wallāhu gafūrur raḥīm(un).

कमजोर, बीमार आ जेकरा जे खर्च करत से नहि भेटैत छैक, जँ ओ अल्लाह आ हुनकर रसूलुल्लाह के प्रति निश्छल रहथि त' कोनो पाप (युद्ध मे नहि जेबाक लेल) नहि छैक। नीक काज करय वाला लोक के दोष देबय के कोनो कारण नहिं. और अल्लाह क्षमाशील, परम दयालु,

وَّلَا عَلَى الَّذِيْنَ اِذَا مَآ اَتَوْكَ لِتَحْمِلَهُمْ قُلْتَ لَآ اَجِدُ مَآ اَحْمِلُكُمْ عَلَيْهِ ۖتَوَلَّوْا وَّاَعْيُنُهُمْ تَفِيْضُ مِنَ الدَّمْعِ حَزَنًا اَلَّا يَجِدُوْا مَا يُنْفِقُوْنَۗ

wa lā ‘alal-lażīna iżā mā atauka litaḥmilahum qulta lā ajidu mā aḥmilukum ‘alaih(i), tawallau wa a‘yunuhum tafīḍu minad dam‘i ḥazanan allā yajidū mā yunfiqūn(a).

आ जे अहाँक (मुहम्मद) लग अबैत छथि हुनका पर कोनो (नहि पाप) नहि, जाहि सँ अहाँ हुनका सभ केँ एकटा वाहन द' दैत छी, तखन अहाँ कहैत छी जे "हमरा अहाँ केँ ल' जेबाक लेल कोनो वाहन नहि भेटल," तखन ओ सभ घुरि जाइत छथि, जखन कि हुनका लोकनिक आँखि मे नोर बहैत छनि, कारण ओ सभ उदास छथि, कारण जे हुनका सभ केँ जे खर्च करबाक छलनि, से नहि भेटलनि (युद्ध मे जेबाक लेल)।

۞ اِنَّمَا السَّبِيْلُ عَلَى الَّذِيْنَ يَسْتَأْذِنُوْنَكَ وَهُمْ اَغْنِيَاۤءُۚ رَضُوْا بِاَنْ يَّكُوْنُوْا مَعَ الْخَوَالِفِۙ وَطَبَعَ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ ۔

innamas-sabīlu ‘alal-lażīna yasta'żinūnaka wa hum agniyā'(u), raḍū bi'ay yakūnū ma‘al-khawālif(i), wa ṭaba‘allāhu ‘alā qulūbihim fahum lā ya‘lamūn(a).

असल मे कारण (दोष देबय के) मात्र ओहि लोक पर अछि जे अहां सं अनुमति मंगलक (युद्ध मे नहि जेबाक), भले ओ धनिक होथि. ओ सभ एहन लोकक संग रहय लेल तैयार रहैत छथि जे लड़ि नहि रहल छथि आ अल्लाह हुनकर दिल पर ताला लगा देने छथि, तेँ हुनका सभ केँ (ओकर काजक परिणाम) नहि बुझल छनि |

يَعْتَذِرُوْنَ اِلَيْكُمْ اِذَا رَجَعْتُمْ اِلَيْهِمْ ۗ قُلْ لَّا تَعْتَذِرُوْا لَنْ نُّؤْمِنَ لَكُمْ قَدْ نَبَّاَنَا اللّٰهُ مِنْ اَخْبَارِكُمْ وَسَيَرَى اللّٰهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُوْلُهٗ ثُمَّ تُرَدُّوْنَ اِلٰى عٰلِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

ya‘tażirūna ilaikum iżā raja‘tum ilaihim, qul lā ta‘tażirū lan nu'mina lakum qad nabba'anallāhu min akhbārikum wa sayarallāhu ‘amalakum wa rasūluhū ṡumma turaddūna ilā ‘ālimil-gaibi wasy-syahādati fa yunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

ओ सभ (पाखंडी जे युद्ध मे भाग नहि लेलक) अहाँ केँ कारण बुझा देत जखन अहाँ हुनका सभ लग घुरि गेल होयब। कहू (मुहम्मद), "बहाना नहि बनाउ; हम आब अहाँ पर विश्वास नहि करैत छी, सचमुच, अल्लाह हमरा सभ केँ अहाँक खबरि के जानकारी द' देने छथि। आ अल्लाह अहाँक काज देखताह, (जेना चाहथि) हुनकर रसूलुल्लाह, तखन अहाँ केँ (अल्लाह) सब अदृष्ट आ असली केर सर्वज्ञ के पास वापस क' देल जेताह, तखन ओ अहाँ केँ जे काज केने छी से अहाँ केँ रिपोर्ट करताह।"

سَيَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ لَكُمْ اِذَا انْقَلَبْتُمْ اِلَيْهِمْ لِتُعْرِضُوْا عَنْهُمْ ۗ فَاَعْرِضُوْا عَنْهُمْ ۗ اِنَّهُمْ رِجْسٌۙ وَّمَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُ جَزَاۤءً ۢبِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

sayaḥlifūna billāhi lakum iżanqalabtum ilaihim litu‘riḍū ‘anhum, fa a‘riḍū ‘anhum, innahum rijs(un), wa ma'wāhum jahannamu jazā'am bimā kānū yaksibūn(a).

ओ सब अहाँ के अल्लाह के नाम पर कसम खा लेत, जखन अहाँ हुनका सब लग वापस आबि जायब तखन अहाँ हुनका सब स मुँह फेरब। तेँ हुनका सभ सँ मुँह घुमाउ। कारण, सचमुच हुनका लोकनिक गंदा आत्मा छनि आ हुनकर स्थान नरक छनि, जे हुनकर काजक इनामक रूप मे छनि।

يَحْلِفُوْنَ لَكُمْ لِتَرْضَوْا عَنْهُمْ ۚفَاِنْ تَرْضَوْا عَنْهُمْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يَرْضٰى عَنِ الْقَوْمِ الْفٰسِقِيْنَ

yaḥlifūna lakum litarḍau ‘anhum, fa in tarḍau ‘anhum fa innallāha lā yarḍā ‘anil-qaumil-fāsiqīn(a).

ओ सभ अहाँकेँ शपथ देत जे अहाँ ओकरा सभकेँ स्वीकार करब। मुदा जँ अहाँ सभ ओकरा सभकेँ स्वीकार करब तखनो अल्लाह दुष्ट सभसँ प्रसन्न नहि हेताह ।

اَلْاَعْرَابُ اَشَدُّ كُفْرًا وَّنِفَاقًا وَّاَجْدَرُ اَلَّا يَعْلَمُوْا حُدُوْدَ مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ عَلٰى رَسُوْلِهٖ ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

al-a‘rābu asyaddu kufraw wa nifāqaw wa ajdaru allā ya‘lamū ḥudūda mā anzalallāhu ‘alā rasūlih(ī), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

बेदुइन अरब अपनऽ अविश्वास आरू पाखंड में अधिक मजबूत छै, आरू स्वाभाविक छै कि ओकरा वू नियम नै पता छै जे अल्लाह न॑ अपनऽ रसूलुल्लाह के सामने उतारलकै । अल्लाह सर्वज्ञ, सर्वबुद्धिमान छथि।

وَمِنَ الْاَعْرَابِ مَنْ يَّتَّخِذُ مَا يُنْفِقُ مَغْرَمًا وَّيَتَرَبَّصُ بِكُمُ الدَّوَاۤىِٕرَ ۗعَلَيْهِمْ دَاۤىِٕرَةُ السَّوْءِ ۗوَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa minal-a‘rābi may yattakhiżu mā yunfiqu magramaw wa yatarabbaṣu bikumud-dawā'ir(a), ‘alaihim dā'iratus-sau'(i), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

आ बेदुइन अरब में एहन लोक छथि जे जे किछु खर्च करैत छथि (अल्लाह के रास्ता में) ओकरा नुकसान बुझैत छथि ; ओ अहाँ पर खतरा के इंतजार क रहल अछि, ओ सब खतरा के मारल जायत। अल्लाह सब सुननिहार, सर्वज्ञ छथि।

وَمِنَ الْاَعْرَابِ مَنْ يُّؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَيَتَّخِذُ مَا يُنْفِقُ قُرُبٰتٍ عِنْدَ اللّٰهِ وَصَلَوٰتِ الرَّسُوْلِ ۗ اَلَآ اِنَّهَا قُرْبَةٌ لَّهُمْ ۗ سَيُدْخِلُهُمُ اللّٰهُ فِيْ رَحْمَتِهٖ ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

wa minal-a‘rābi may yu'minu billāhi wal-yaumil-ākhiri wa yattakhiżu mā yunfiqu qurubātin ‘indallāhi wa ṣalawātir-rasūl(i), alā innahā qurbatul lahum, sayudkhiluhumullāhu fī raḥmatih(ī), innallāha gafūrur raḥīm(un).

आरू बेदुइन अरबऽ म॑ ऐन्हऽ भी छै जे अल्लाह आरू आखिरी दिन प॑ विश्वास करै छै, आरू जे कुछ खर्च करै छै (अल्लाह के रास्ता म॑) ओकरा अल्लाह के नजदीक आबै के तरीका के रूप म॑ आरू रसूलुल्लाह के नमाज (प्राप्त करै के) तरीका के रूप म॑ देखै छै । जानू, सचमुच, देब हुनका लेल (अल्लाह के) नजदीक आबय के एकटा तरीका अछि. बाद मे अल्लाह हुनका सभ केँ अपन दया (स्वर्ग) मे प्रवेश करताह; सचमुच अल्लाह क्षमाशील, दयालु छथि।

وَالسّٰبِقُوْنَ الْاَوَّلُوْنَ مِنَ الْمُهٰجِرِيْنَ وَالْاَنْصَارِ وَالَّذِيْنَ اتَّبَعُوْهُمْ بِاِحْسَانٍۙ رَّضِيَ اللّٰهُ عَنْهُمْ وَرَضُوْا عَنْهُ وَاَعَدَّ لَهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ تَحْتَهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًا ۗذٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ

was-sābiqūnal-awwalūna minal-muhājirīna wal-anṣāri wal-lażīnattaba‘ūhum bi'iḥsān(in), raḍiyallāhu ‘anhum wa raḍū ‘anhu wa a‘adda lahum jannātin tajrī taḥtahal-anhāru khālidīna fīhā abadā(n), żālikal-fauzul-‘aẓīm(u).

आ जे मुहाजिरीन आ अंसार मे सबसँ पहिने (इस्लाम अपना लेलक) आ जे हुनका सभक नीक पालन केलक, अल्लाह हुनका सभ सँ प्रसन्न छलाह आ ओ सभ अल्लाह सँ प्रसन्न छलाह | अल्लाह हुनका सब लेल गाछी तैयार केने छथि जाहि मे नदी बहैत अछि। ओ सभ ओहि मे सदा-सदा टिकल रहत। जे एकटा पैघ जीत अछि।

وَمِمَّنْ حَوْلَكُمْ مِّنَ الْاَعْرَابِ مُنٰفِقُوْنَ ۗوَمِنْ اَهْلِ الْمَدِيْنَةِ مَرَدُوْا عَلَى النِّفَاقِۗ لَا تَعْلَمُهُمْۗ نَحْنُ نَعْلَمُهُمْۗ سَنُعَذِّبُهُمْ مَّرَّتَيْنِ ثُمَّ يُرَدُّوْنَ اِلٰى عَذَابٍ عَظِيْمٍ ۚ

wa mimman ḥaulakum minal-a‘rābi munāfiqūn(a),wa min ahlil-madīnati maradū ‘alan nifāq(i), lā ta‘lamuhum, naḥnu na‘lamuhum, sanu‘ażżibuhum marrataini ṡumma yuraddūna ilā ‘ażābin ‘aẓīm(in).

आ अहाँक आसपास रहनिहार बेदुइन मे पाखंडी सेहो छथि । आ मदीना के लोक में पाखंडी छैथ, जे अपन पाखंड में बेसी छैथ। अहाँ (हे मुहम्मद) हुनका सभकेँ नहि जनैत छी, मुदा हम सभ हुनका सभकेँ जनैत छी । दू बेर दंड देबनि, तखन ओ सभ पैघ यातना मे वापस आबि जेताह।

وَاٰخَرُوْنَ اعْتَرَفُوْا بِذُنُوْبِهِمْ خَلَطُوْا عَمَلًا صَالِحًا وَّاٰخَرَ سَيِّئًاۗ عَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّتُوْبَ عَلَيْهِمْۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa ākharūna‘tarafū biżunūbihim khalaṭū ‘amalan ṣāliḥaw wa ākhara sayyi'ā(n), ‘asallāhu ay yatūba ‘alaihim, innallāha gafūrur raḥīm(un).

आ (ओहो छथि) आन लोक जे अपन पाप स्वीकार करैत छथि, नीक काज केँ आन अधलाह काज मे मिला दैत छथि। आशा अछि जे अल्लाह हुनकर पश्चाताप स्वीकार करताह। सचमुच अल्लाह क्षमाशील, दयालु छथि।

خُذْ مِنْ اَمْوَالِهِمْ صَدَقَةً تُطَهِّرُهُمْ وَتُزَكِّيْهِمْ بِهَا وَصَلِّ عَلَيْهِمْۗ اِنَّ صَلٰوتَكَ سَكَنٌ لَّهُمْۗ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

khuż min amwālihim ṣadaqatan tuṭahhiruhum wa tuzakkīhim bihā wa ṣalli ‘alaihim, inna ṣalātaka sakanul lahum, wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

हुनकर धन स जकात लिअ, हुनका शुद्ध आ शुद्ध करबाक लेल, आ हुनका लेल दुआ करू। सचमुच, अहाँक प्रार्थना हुनका सभक लेल मनक शांति (बढ़ैत अछि) । अल्लाह सब सुननिहार, सर्वज्ञ छथि।

اَلَمْ يَعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ هُوَ يَقْبَلُ التَّوْبَةَ عَنْ عِبَادِهٖ وَيَأْخُذُ الصَّدَقٰتِ وَاَنَّ اللّٰهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

alam ya‘lamū annallāha huwa yaqbalut-taubata ‘an ‘ibādihī wa ya'khużuṣ-ṣadaqāti wa annallāha huwat-tawwābur-raḥīm(u).

की ओ सभ ई नहि जनैत छथि जे अल्लाह अपन सेवक सभक पश्चाताप स्वीकार करैत छथि आ हुनकर भिक्षा स्वीकार करैत छथि, आ अल्लाह पश्चातापक स्वीकार करयवला, परम दयालु छथि?

وَقُلِ اعْمَلُوْا فَسَيَرَى اللّٰهُ عَمَلَكُمْ وَرَسُوْلُهٗ وَالْمُؤْمِنُوْنَۗ وَسَتُرَدُّوْنَ اِلٰى عٰلِمِ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَۚ

wa quli‘malū fa sayarallāhu ‘amalakum wa rasūluhū wal-mu'minūn(a), wa saturaddūna ilā ‘ālimil-gaibi wasy-syahādati fa yunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

आ कहब, “काम करू, आ अल्लाह अहाँक काज देखताह, आ हुनकर रसूलुल्लाह आ मुसलमान सेहो देखताह। आ अहाँ अदृश्य आ देखल बातक जानकार लग वापस भ’ जेताह, आ ओ अहाँ केँ ओहि बातक सूचना देताह जे अहाँ पहिने करैत छलहुँ।”

وَاٰخَرُوْنَ مُرْجَوْنَ لِاَمْرِ اللّٰهِ اِمَّا يُعَذِّبُهُمْ وَاِمَّا يَتُوْبُ عَلَيْهِمْۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

wa ākharūna murjaunal li'amrillāhi immā yu‘ażżibuhum wa immā yatūbu ‘alaihim, wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

आ (ओहो) आओर लोक सेहो छथि जे जा धरि अल्लाह निर्णय नहि लैत छथि ता धरि निलंबित रहैत छथि; शायद अल्लाह हुनका सब के सजा देथिन आ शायद अल्लाह हुनकर पश्चाताप स्वीकार करताह। अल्लाह सर्वज्ञ, सर्वबुद्धिमान छथि।

وَالَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا مَسْجِدًا ضِرَارًا وَّكُفْرًا وَّتَفْرِيْقًاۢ بَيْنَ الْمُؤْمِنِيْنَ وَاِرْصَادًا لِّمَنْ حَارَبَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ مِنْ قَبْلُ ۗوَلَيَحْلِفُنَّ اِنْ اَرَدْنَآ اِلَّا الْحُسْنٰىۗ وَاللّٰهُ يَشْهَدُ اِنَّهُمْ لَكٰذِبُوْنَ

wal-lażīnattakhażū masjidan ḍirāraw wa kufraw wa tafrīqam bainal-mu'minīna wa irṣādal liman ḥāraballāha wa rasūlahū min qabl(u), wa layaḥlifunna in aradnā illal-ḥusnā, wallāhu yasyhadu innahum lakāżibūn(a).

आ (पाखंडी सब मे) किछु एहन छथि जे (मुसलमान के नुकसान पहुंचेबाक लेल), कुफर के लेल आ मुसलमान के बीच फूट पैदा करय लेल, आ बहुत पहिने अल्लाह आ हुनकर रसूलुल्लाह के खिलाफ लड़य वाला के आगमन के इंतजार करय लेल मस्जिद बनबैत छथि। ओ सभ पक्का कसम खाइत छथि, "हमरा सभक इरादा मात्र नीक अछि।" आ अल्लाह गवाही दैत छथि जे ओ सभ झूठा छथि (अपन शपथ मे)।

لَا تَقُمْ فِيْهِ اَبَدًاۗ لَمَسْجِدٌ اُسِّسَ عَلَى التَّقْوٰى مِنْ اَوَّلِ يَوْمٍ اَحَقُّ اَنْ تَقُوْمَ فِيْهِۗ فِيْهِ رِجَالٌ يُّحِبُّوْنَ اَنْ يَّتَطَهَّرُوْاۗ وَاللّٰهُ يُحِبُّ الْمُطَّهِّرِيْنَ

lā taqum fīhi abadā(n), lamasjidun ussisa ‘alat-taqwā min awwali yaumin aḥaqqu an taqūma fīh(i), fīhi rijāluy yuḥibbūna ay yataṭahharū, wallāhu yuḥibbul-muṭṭahhirīn(a).

मस्जिद मे सदा के लेल नमाज नमाज पढ़ू। सचमुच, जे मस्जिद धर्मपरायणता के आधार पर स्थापित भेल छल, पहिल दिन स अहां के ओहि में नमाज पढ़ब बेसी उचित अछि. भीतर एहन लोक अछि जे अपना कए साफ करय चाहैत अछि। अल्लाह साफ-सुथरा लोक स प्रेम करैत छथि।

اَفَمَنْ اَسَّسَ بُنْيَانَهٗ عَلٰى تَقْوٰى مِنَ اللّٰهِ وَرِضْوَانٍ خَيْرٌ اَمْ مَّنْ اَسَّسَ بُنْيَانَهٗ عَلٰى شَفَا جُرُفٍ هَارٍ فَانْهَارَ بِهٖ فِيْ نَارِ جَهَنَّمَۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ

afaman assasa bun-yānahū ‘alā taqwā minallāhi wa riḍwānin khairun am man assasa bun-yānahū ‘alā syafā jurufin hārin fanhāra bihī fī nāri jahannam(a), wallāhu lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

त की अल्लाह के भक्ति आ (हुनकर) प्रसन्नता के कारण भवन (मस्जिद) बनेनिहार बेसी नीक छथि, या जे अपन भवन कोनो खाई के किनारे पर बनबैत छथि जे ढहैत अछि, फेर (भवन) ओकरा संग नरक में खसि पड़ैत अछि? अल्लाह अन्यायी के मार्गदर्शन नै करै छै

لَا يَزَالُ بُنْيَانُهُمُ الَّذِيْ بَنَوْا رِيْبَةً فِيْ قُلُوْبِهِمْ اِلَّآ اَنْ تَقَطَّعَ قُلُوْبُهُمْۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ ࣖ

lā yazālu bun-yānuhumul-lażī banau rībatan fī qulūbihim illā an taqaṭṭa‘a qulūbuhum, wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

जे भवन बनबैत छलाह से हुनका लोकनिक हृदय मे सदिखन संदेहक कारण छलनि, जाबत धरि हुनका लोकनिक हृदय टूटि नहि गेलनि । आ अल्लाह सर्वज्ञ, सर्वबुद्धिमान छथि।

۞ اِنَّ اللّٰهَ اشْتَرٰى مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ اَنْفُسَهُمْ وَاَمْوَالَهُمْ بِاَنَّ لَهُمُ الْجَنَّةَۗ يُقَاتِلُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ فَيَقْتُلُوْنَ وَيُقْتَلُوْنَ وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا فِى التَّوْرٰىةِ وَالْاِنْجِيْلِ وَالْقُرْاٰنِۗ وَمَنْ اَوْفٰى بِعَهْدِهٖ مِنَ اللّٰهِ فَاسْتَبْشِرُوْا بِبَيْعِكُمُ الَّذِيْ بَايَعْتُمْ بِهٖۗ وَذٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ

innallāhasytarā minal-mu'minīna anfusahum wa amwālahum bi'anna lahumul-jannah(ta), yuqātilūna fī sabīlillāhi fa yaqtulūna wa yuqtalūna wa‘dan ‘alaihi ḥaqqan fit-taurāti wal-injīli wal-qur'ān(i), wa man aufā bi‘ahdihī minallāhi fastabsyirū bibai‘ikumul-lażī bāya‘tum bih(ī), wa żālika huwal-fauzul-‘aẓīm(u).

सचमुच अल्लाह मुसलमान सब स जन्नत द क हुनकर जान आ धन दुनू खरीद लेलथि। अल्लाह के रास्ता में लड़ै छै; ताकि वू मार॑ या मारलऽ जाय, (जैसे) तोराह, सुसमाचार आरू कुरान म॑ अल्लाह केरऽ सच्चा वादा । आ अल्लाह स नीक जे ओकर वादा के पूरा करैत अछि? तेँ जे खरीद-बिक्री केलहुँ ताहि सँ खुश रहू, आ से पैघ जीत अछि।

اَلتَّاۤىِٕبُوْنَ الْعٰبِدُوْنَ الْحٰمِدُوْنَ السَّاۤىِٕحُوْنَ الرّٰكِعُوْنَ السّٰجِدُوْنَ الْاٰمِرُوْنَ بِالْمَعْرُوْفِ وَالنَّاهُوْنَ عَنِ الْمُنْكَرِ وَالْحٰفِظُوْنَ لِحُدُوْدِ اللّٰهِ ۗوَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِيْنَ

at tā'ibūnal-‘ābidul-ḥāmidūnas-sā'iḥūnar-rāki‘ūnas-sājidūnal-āmirūna bil-ma‘rūfi wan-nāhūna ‘anil-munkari wal-ḥāfiẓūna liḥudūdillāh(i), wa basysyiril-mu'minīn(a).

ई वू लोग छै जे पश्चाताप करै छै, इबादत करै छै, (अल्लाह के स्तुति करै छै), भटकै छै (ज्ञान आरू धर्म के खातिर), प्रणाम करै छै, सजदा करै छै, अच्छा के हुकुम करै छै आरू बुराई के रोकै छै आ जे अल्लाह के नियम के पालन करै छै। आ विश्वास करय वाला के खुश करू।

مَا كَانَ لِلنَّبِيِّ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْ يَّسْتَغْفِرُوْا لِلْمُشْرِكِيْنَ وَلَوْ كَانُوْٓا اُولِيْ قُرْبٰى مِنْۢ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمْ اَنَّهُمْ اَصْحٰبُ الْجَحِيْمِ

mā kāna lin-nabiyyi wal-lażīna āmanū ay yastagfirū lil-musyrikīna wa lau kānū ulī qurbā mim ba‘di mā tabayyana lahum annahum aṣḥābul-jaḥīm(i).

पैगम्बर आरू मुसलमानऽ के लेलऽ ई उचित नै छै कि मुश्रिकऽ के लेलऽ (अल्लाह स॑) माफी माँगना, भले ही वू ओकरऽ रिश्तेदार होय, ओकरा बाद ओकरा ई बात साफ होय गेलऽ छै कि मुश्रिक नरक के निवासी छै ।

وَمَا كَانَ اسْتِغْفَارُ اِبْرٰهِيْمَ لِاَبِيْهِ اِلَّا عَنْ مَّوْعِدَةٍ وَّعَدَهَآ اِيَّاهُۚ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهٗٓ اَنَّهٗ عَدُوٌّ لِّلّٰهِ تَبَرَّاَ مِنْهُۗ اِنَّ اِبْرٰهِيْمَ لَاَوَّاهٌ حَلِيْمٌ

wa mā kānastigfāru ibrāhīma li'abīhi illā ‘am mau‘idatiw wa‘adahā iyyāh(u), falammā tabayyana lahū annahū ‘aduwwul lillāhi tabarra'a minh(u), inna ibrāhīma la'awwāhun ḥalīm(un).

रहल बात इब्राहिम के अपन पिता के लेल (अल्लाह स) माफी के आग्रह के त ओ कोनो दोसर नै छल सिवाय एकटा वादा के कारण जे ओ अपन पिता स केने छलाह। त जखन इब्राहीम के ई स्पष्ट भ गेलैन जे हुनकर पिता अल्लाह के दुश्मन छैथ त इब्राहीम हुनका स अलग भ गेलैन। सचमुच इब्राहिम बहुत सौम्य आ दयालु हृदयक व्यक्ति छलाह

وَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيُضِلَّ قَوْمًاۢ بَعْدَ اِذْ هَدٰىهُمْ حَتّٰى يُبَيِّنَ لَهُمْ مَّا يَتَّقُوْنَۗ اِنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

wa mā kānallāhu liyuḍilla qaumam ba‘da iż hadāhum ḥattā yubayyina lahum mā yattaqūn(a), innallāha bikulli syai'in ‘alīm(un).

आरू अल्लाह कोनो लोगऽ क॑ कभियो भटकाय नै देतै, ओकरा मार्गदर्शन देला के बाद, ताकि ओकरा ई बात साफ करलऽ जाय सक॑ कि ओकरा कोन चीजऽ स॑ बचना चाहियऽ । सचमुच अल्लाह सब किछु के सर्वज्ञ छैथ।

اِنَّ اللّٰهَ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ يُحْيٖ وَيُمِيْتُۗ وَمَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

innallāha lahū mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), yuḥyī wa yumīt(u), wa mā lakum min dūnillāhi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

सचमुच आकाश आ धरती के शक्ति अल्लाह के छै। ओ जीवन दैत छथि आ मृत्युक कारण बनबैत छथि । अल्लाह के अलावा अहाँक कोनो रक्षक आ सहायक नहि अछि।

لَقَدْ تَّابَ اللّٰهُ عَلَى النَّبِيِّ وَالْمُهٰجِرِيْنَ وَالْاَنْصَارِ الَّذِيْنَ اتَّبَعُوْهُ فِيْ سَاعَةِ الْعُسْرَةِ مِنْۢ بَعْدِ مَا كَادَ يَزِيْغُ قُلُوْبُ فَرِيْقٍ مِّنْهُمْ ثُمَّ تَابَ عَلَيْهِمْۗ اِنَّهٗ بِهِمْ رَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ ۙ

laqat tāballāhu ‘alan-nabiyyi wal-muhājirīna wal-anṣāril-lażīnattaba‘ūhu fī sā‘atil-‘usrati mim ba‘di mā kāda yazīgu qulūbu farīqim minhum ṡumma tāba ‘alaihim, innahū bihim ra'ūfur raḥīm(un).

सचमुच अल्लाह नबी, मुहाजिरीन आ अंसार के पश्चाताप के स्वीकार क लेने छथि, जे कठिन समय में नबी के पाछे चलैत छलाह, हुनकर एकटा समूह के दिल लगभग मुड़ला के बाद, तखन अल्लाह हुनकर पश्चाताप स्वीकार क लेलनि। सचमुच अल्लाह हुनका सब पर परम कृपालु, दयालु छथि,

وَّعَلَى الثَّلٰثَةِ الَّذِيْنَ خُلِّفُوْاۗ حَتّٰٓى اِذَا ضَاقَتْ عَلَيْهِمُ الْاَرْضُ بِمَا رَحُبَتْ وَضَاقَتْ عَلَيْهِمْ اَنْفُسُهُمْ وَظَنُّوْٓا اَنْ لَّا مَلْجَاَ مِنَ اللّٰهِ اِلَّآ اِلَيْهِۗ ثُمَّ تَابَ عَلَيْهِمْ لِيَتُوْبُوْاۗ اِنَّ اللّٰهَ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ ࣖ

wa ‘alaṡ-ṡalāṡatil-lażīna khullifū, ḥattā iżā ḍāqat ‘alaihimul-arḍu bimā raḥubat wa ḍāqat ‘alaihim anfusuhum wa ẓannū allā malja'a minallāhi illā ilaih(i), ṡumma tāba ‘alaihim liyatūbū, innallāha huwat-tawwābur-raḥīm(u).

आ जे तीनू गोटे पाछू रहि गेल छलाह। जाबे तक धरती हुनका सब के लेल तंग नै बुझायल, भले ही ओ विशाल अछि, आ हुनकर आत्मा हुनका सब के लेल तंग भ गेल छल, आ हुनका सब के बुझायल जे अल्लाह के सिवाय हुनकर कोनो शरण नै छै, तखन तक अल्लाह हुनकर पश्चाताप के स्वीकार क लेलखिन ताकि ओ सब अपन पश्चाताप में बनल रहथि। सचमुच अल्लाह पश्चाताप के स्वीकार करय वाला, परम दयालु छैथ।

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَكُوْنُوْا مَعَ الصّٰدِقِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha wa kūnū ma‘aṣ-ṣādiqīn(a).

हे विश्वास करनिहार! अल्लाह स डरू, आ जे धर्मी छथि हुनका संग रहू।

مَا كَانَ لِاَهْلِ الْمَدِيْنَةِ وَمَنْ حَوْلَهُمْ مِّنَ الْاَعْرَابِ اَنْ يَّتَخَلَّفُوْا عَنْ رَّسُوْلِ اللّٰهِ وَلَا يَرْغَبُوْا بِاَنْفُسِهِمْ عَنْ نَّفْسِهٖۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ لَا يُصِيْبُهُمْ ظَمَاٌ وَّلَا نَصَبٌ وَّلَا مَخْمَصَةٌ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلَا يَطَـُٔوْنَ مَوْطِئًا يَّغِيْظُ الْكُفَّارَ وَلَا يَنَالُوْنَ مِنْ عَدُوٍّ نَّيْلًا اِلَّا كُتِبَ لَهُمْ بِهٖ عَمَلٌ صَالِحٌۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ

mā kāna li'ahlil-madīnati wa man ḥaulahum minal-a‘rābi ay yatakhallafū ‘ar rasūlillāhi wa lā yargabū bi'anfusihim ‘an nafsih(ī), żālika bi'annahum lā yuṣībuhum ẓama'uw wa lā naṣabuw wa lā makhmaṣatun fī sabīlillāhi wa lā yaṭa'ūna mauṭi'ay yagīẓul-kuffāra wa lā yanālūna min ‘aduwwin nailan illā kutiba lahum bihī ‘amalun ṣāliḥ(un), innallāha lā yuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).

मदीना के लोग आरू ओकरऽ आसपास रहै वाला बेदुइन के लेलऽ ई उचित नै छै कि वू अल्लाह के रसूलुल्लाह (युद्ध के मैदान में) के साथ नै जाय, आरू नै ही ओकरा सिनी के लेलऽ अल्लाह के रसूलुल्लाह स॑ भी जादा खुद स॑ प्रेम करना उचित छै । एकरऽ कारण छै कि अल्लाह केरऽ रास्ता म॑ प्यास, थकान, या भूख स॑ पीड़ित नै छै आरू नै ही वू ऐन्हऽ जगह प॑ कदम रखै छै जेकरा स॑ काफिरऽ के क्रोध पैदा होय जाय आरू नै ही वू दुश्मन क॑ कोनो नुकसान पहुँचै छै, सिवाय ई के कि ओकरा लेली ई एगो अच्छा काम के रूप म॑ दर्ज होय जैतै । सचमुच अल्लाह भलाई करय वाला के इनाम बर्बाद नै करै छैथ।

وَلَا يُنْفِقُوْنَ نَفَقَةً صَغِيْرَةً وَّلَا كَبِيْرَةً وَّلَا يَقْطَعُوْنَ وَادِيًا اِلَّا كُتِبَ لَهُمْ لِيَجْزِيَهُمُ اللّٰهُ اَحْسَنَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa lā yunfiqūna nafaqatan ṣagīrataw wa lā kabīrataw wa lā yaqṭa‘ūna wādiyan illā kutiba lahum liyajziyahumullāhu aḥsana mā kānū ya‘malūn(a).

आरू छोटऽ होय या बड़ऽ दान नै दै छै आरू नै ही घाटी पार करै छै (जिहाद में), सिवाय ई बात के कि ओकरा लेली (नीक काम के रूप में) लिखलऽ जाय छै, ताकि अल्लाह ओकरा सब के जेतना अच्छा काम करै छेलै, ओकरा स॑ भी अच्छा इनाम द॑ सक॑ ।

۞ وَمَا كَانَ الْمُؤْمِنُوْنَ لِيَنْفِرُوْا كَاۤفَّةًۗ فَلَوْلَا نَفَرَ مِنْ كُلِّ فِرْقَةٍ مِّنْهُمْ طَاۤىِٕفَةٌ لِّيَتَفَقَّهُوْا فِى الدِّيْنِ وَلِيُنْذِرُوْا قَوْمَهُمْ اِذَا رَجَعُوْٓا اِلَيْهِمْ لَعَلَّهُمْ يَحْذَرُوْنَ ࣖ

wa mā kānal-mu'minūna liyanfirū kāffah(tan), falau lā nafara min kulli firqatim minhum ṭā'ifatul liyatafaqqahū fid-dīni wa liyunżirū qaumahum iżā raja‘ū ilaihim la‘allahum yaḥżarūn(a).

आ विश्वासी सभक लेल (युद्धक मैदान मे) जेनाइ उचित नहि। कियैक नहि हुनका लोकनिक प्रत्येक समूह मे सँ किछु गोटे अपन धार्मिक ज्ञान केँ गहींर करय लेल आ घुरला पर अपन लोक केँ चेताबय लेल जाइत छथि, जाहि सँ ओ सब अपन रक्षा क' सकथि।

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا قَاتِلُوا الَّذِيْنَ يَلُوْنَكُمْ مِّنَ الْكُفَّارِ وَلْيَجِدُوْا فِيْكُمْ غِلْظَةًۗ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ مَعَ الْمُتَّقِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū qātilul-lażīna yalūnakum minal-kuffāri wal-yajidū fīkum gilẓah(tan), wa‘lamū annallāha ma‘al-muttaqīn(a).

हे आस्तिक लोकनि! अपन आसपास के काफिर सब स लड़ू, आ हुनका सब के अपन दृढ़ता के महसूस करय दियौ, आ ई जानि लिय जे अल्लाह धर्मात्मा के संग छथि।

وَاِذَا مَآ اُنْزِلَتْ سُوْرَةٌ فَمِنْهُمْ مَّنْ يَّقُوْلُ اَيُّكُمْ زَادَتْهُ هٰذِهٖٓ اِيْمَانًاۚ فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فَزَادَتْهُمْ اِيْمَانًا وَّهُمْ يَسْتَبْشِرُوْنَ

wa iżā mā unzilat sūratun fa minhum may yaqūlu ayyukum zādathu hāżihī īmānā(n), fa ammal-lażīna āmanū fa zādathum īmānaw wa hum yastabsyirūn(a).

आ जखन कोनो सूरह उतारल गेल तखन ओहि मे (पाखंडी) मे एहन लोक छल जे कहैत छल, "अहाँ मे सँ केकरो एहि सूरह केर (अवस्था सँ) ईमानदारी बढ़ि गेल अछि?" रहल बात विश्वासी के त ई सूरत हुनकर ईमान बढ़बैत अछि, आ ओ सब खुश महसूस करैत छथि।

وَاَمَّا الَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌ فَزَادَتْهُمْ رِجْسًا اِلٰى رِجْسِهِمْ وَمَاتُوْا وَهُمْ كٰفِرُوْنَ

wa ammal-lażīna fī qulūbihim maraḍun fa zādathum rijsan ilā rijsihim wa mātū wa hum kāfirūn(a).

आ रहल बात जिनकर हृदय मे रोग छनि तखन (एहि सूरह सँ) हुनकर विद्यमान कुफर बढ़ि जायत आ ओ अविश्वासी बनि मरि जेताह।

اَوَلَا يَرَوْنَ اَنَّهُمْ يُفْتَنُوْنَ فِيْ كُلِّ عَامٍ مَّرَّةً اَوْ مَرَّتَيْنِ ثُمَّ لَا يَتُوْبُوْنَ وَلَا هُمْ يَذَّكَّرُوْنَ

awalā yarauna annahum yuftanūna fī kulli ‘āmim marrataini ṡumma lā yatūbūna wa lā hum yażżakkarūn(a).

आ की ओ सभ ई नहि देखैत छथि जे साल मे एक-दू बेर हुनका सभक परीक्षा होइत छनि, तइयो ओ सभ पश्चाताप नहि करैत छथि आ ने कोनो ध्यान दैत छथि?

وَاِذَا مَآ اُنْزِلَتْ سُوْرَةٌ نَّظَرَ بَعْضُهُمْ اِلٰى بَعْضٍۗ هَلْ يَرٰىكُمْ مِّنْ اَحَدٍ ثُمَّ انْصَرَفُوْاۗ صَرَفَ اللّٰهُ قُلُوْبَهُمْ بِاَنَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَفْقَهُوْنَ

wa iżā mā unzilat sūratun naẓara ba‘ḍuhum ilā ba‘ḍ(in), hal yarākum min aḥadin ṡummanṣarafū, ṣarafallāhu qulūbahum bi'annahum qaumul lā yafqahūn(a).

आ जखन कोनो सूरह उतारल गेल त दुनू एक दोसरा दिस तकलक (कहैत) "की कियो (मुसलमान मे सँ) अछि जे अहाँ केँ देखैत अछि?" तकर बाद ओ सभ चलि गेलाह। अल्लाह हुनका सब के दिल घुमा देलखिन कियाक त ओ सब एकटा एहन लोक छल जे नै बुझैत छल।

لَقَدْ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلٌ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ عَزِيْزٌ عَلَيْهِ مَا عَنِتُّمْ حَرِيْصٌ عَلَيْكُمْ بِالْمُؤْمِنِيْنَ رَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ

laqad jā'akum rasūlum min anfusikum ‘azīzun ‘alaihi mā ‘anittum ḥarīṣun ‘alaikum bil-mu'minīna ra'ūfur raḥīm(un).

सचमुच, अहाँक अपनहि लोकक एकटा दूत आबि गेल अछि, अहाँ जे दुख भोगि रहल छी से भारी अछि, (ओ) अहाँक लेल वास्तव मे (विश्वास आ उद्धार) चाहैत अछि, विश्वास करय बला लोकक प्रति दयालु आ दयालु अछि।

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ حَسْبِيَ اللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ ۗ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَهُوَ رَبُّ الْعَرْشِ الْعَظِيْمِ ࣖ

fa in tawallau faqul ḥasbiyallāhu lā ilāha illā huw(a), ‘alaihi tawakkaltu wa huwa rabbul-‘arsyil-‘aẓīm(i).

त जँ ओ सभ (ईमान सँ) मुँह मोड़ि लैत छथि तँ (हे मुहम्मद) कहब जे "हमरा लेल अल्लाह पर्याप्त छथि; हुनका छोड़ि कोनो देवता नहि छथि। हम हुनका पर भरोसा करैत छी, आ ओ महान सिंहासनक स्वामी छथि।"