Q.S अल-अ'रफ (اَلْأَعْرَاف) - 206 पदों की संख्या

الۤمّۤصۤ ۚ

alif lām mīm ṣād.

अलिफ लम मिम शाद।

كِتٰبٌ اُنْزِلَ اِلَيْكَ فَلَا يَكُنْ فِيْ صَدْرِكَ حَرَجٌ مِّنْهُ لِتُنْذِرَ بِهٖ وَذِكْرٰى لِلْمُؤْمِنِيْنَ

kitābun unzila ilaika falā yakun fī ṣadrika ḥarajum minhu litunżira bihī wa żikrā lil-mu'minīn(a).

(ई) ओ किताब अछि जे अहाँ (हे मुहम्मद) पर उतारल गेल अछि; तेँ एहि सँ परेशान नहि होउ, जाहि सँ अहाँ सभ एहि सँ चेतावनी दऽ सकब आ विश्वासी सभक लेल ई एकटा शिक्षा बनि जाय।

اِتَّبِعُوْا مَآ اُنْزِلَ اِلَيْكُمْ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَلَا تَتَّبِعُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءَۗ قَلِيْلًا مَّا تَذَكَّرُوْنَ

ittabi‘ū mā unzila ilaikum mir rabbikum wa lā tattabi‘ū min dūnihī auliyā'(a), qalīlam mā tażakkarūn(a).

जे किछु अहाँ केँ अपन प्रभु सँ पठाओल गेल अछि ओकर पालन करू, आ हुनका छोड़ि ककरो अपन नेताक रूप मे नहि पाबि जाउ। अहाँ बहुत कम सबक लैत छी।

وَكَمْ مِّنْ قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَا فَجَاۤءَهَا بَأْسُنَا بَيَاتًا اَوْ هُمْ قَاۤىِٕلُوْنَ

wa kam min qaryatin ahlaknāhā fa jā'ahā ba'sunā bayātan au hum qā'ilūn(a).

कतेक भूमि हम सभ नष्ट कएने छी, हमर सभक यातना राति मे (ओकर निवासी पर) आयल, वा जखन ओ सभ दिन मे आराम क' रहल छलाह।

فَمَا كَانَ دَعْوٰىهُمْ اِذْ جَاۤءَهُمْ بَأْسُنَآ اِلَّآ اَنْ قَالُوْٓا اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

famā kāna da‘wāhum iż jā'ahum ba'sunā illā an qālū innā kunnā ẓālimīn(a).

तेँ जखन हमरा सभक यातना हुनका सभ पर आबि गेलनि तखन हुनका लोकनिक शिकायत एहि सँ बेसी किछु नहि छलनि जे "सत्ते, हम सभ अपराधी छलहुँ |"

فَلَنَسْـَٔلَنَّ الَّذِيْنَ اُرْسِلَ اِلَيْهِمْ وَلَنَسْـَٔلَنَّ الْمُرْسَلِيْنَۙ

fa lanas'alannal-lażīna ursila ilaihim wa lanas'alannal-mursalīn(a).

तखन हम सभ निश्चित रूप सँ ओहि लोक सभ सँ पूछब जिनका (प्रेरित सभ सँ) आह्वान भेटल अछि आ हम सभ (ओहि सँ) प्रेरित सभ सँ पूछब,

فَلَنَقُصَّنَّ عَلَيْهِمْ بِعِلْمٍ وَّمَا كُنَّا غَاۤىِٕبِيْنَ

fa lanaquṣṣanna ‘alaihim bi‘ilmiw wa mā kunnā gā'ibīn(a).

आ हम सभ हुनका सभ केँ (अपन) ज्ञान सँ अवश्य सूचित करब आ हम सभ (हुनका सभ सँ) दूर नहि छी |

وَالْوَزْنُ يَوْمَىِٕذِ ِۨالْحَقُّۚ فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوَازِيْنُهٗ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

wal-waznu yauma'iżinil-ḥaqq(u), faman ṡaqulat mawāzīnuhū fa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

ओहि दिनक तराजू धर्मक नाप (बनैत अछि) । तेँ जे तराजू (भलाई) तौलैत अछि, ओ भाग्यशाली होइत अछि

وَمَنْ خَفَّتْ مَوَازِيْنُهٗ فَاُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ بِمَا كَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَظْلِمُوْنَ

wa man khaffat mawāzīnuhū fa ulā'ikal-lażīna khasirū anfusahum bimā kānū bi'āyātinā yaẓlimūn(a).

आ रहल बात जिनकर तराजू (नीक काजक) हल्लुक अछि, तखन ओ सभ अपना केँ नुकसान पहुँचौने छथि, कारण ओ हमरा सभक निशानी केँ नकारलनि।

وَلَقَدْ مَكَّنّٰكُمْ فِى الْاَرْضِ وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيْهَا مَعَايِشَۗ قَلِيْلًا مَّا تَشْكُرُوْنَ ࣖ

wa laqad makkannākum fil-arḍi wa ja‘alnā lakum fīhā ma‘āyisy(a), qalīlam mā tasykurūn(a).

आ सचमुच, हम अहाँ के पृथ्वी पर राखि देलहुं आ ओतय हम अहाँ के रोजी-रोटी के (स्रोत) उपलब्ध करौने छी। (मुदा) अहाँ बहुत कम आभारी छी।

وَلَقَدْ خَلَقْنٰكُمْ ثُمَّ صَوَّرْنٰكُمْ ثُمَّ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ لَمْ يَكُنْ مِّنَ السّٰجِدِيْنَ

wa laqad khalaqnākum ṡumma ṣawwarnākum ṡumma qulnā lil-malā'ikatisjudū li'ādama fa sajadū illā iblīs(a), lam yakum minas-sājidīn(a).

आ सचमुच, हम अहाँ सभ केँ सृष्टि केलहुँ, तखन अहाँ सभ केँ (शरीर) बनेलहुँ, तखन हम स्वर्गदूत सभ केँ कहलियनि, "आदम केँ सजदा करू," तेँ ओ सभ शैतान केँ छोड़ि प्रणाम कयलनि। ओ (इब्लिस) सजदा करयवला मे नहि छथि ।

قَالَ مَا مَنَعَكَ اَلَّا تَسْجُدَ اِذْ اَمَرْتُكَ ۗقَالَ اَنَا۠ خَيْرٌ مِّنْهُۚ خَلَقْتَنِيْ مِنْ نَّارٍ وَّخَلَقْتَهٗ مِنْ طِيْنٍ

qāla mā mana‘aka allā tasjuda iż amartuk(a), qāla ana khairum minh(u), khalaqtanī min nāriw wa khalaqtahū min ṭīn(in).

(अल्लाह) कहलनि, "अहाँ केँ की रोकलक (जाहि सँ) अहाँ केँ (आदम केँ) सजदा नहि कयल गेल जखन हम अहाँ केँ कहलियैक?" (इब्लिस) उत्तर देलथिन, "हम हुनका सँ नीक छी। अहाँ हमरा आगि सँ बनौने छी, जखन कि अहाँ हुनका पृथ्वी सँ बनौने छी।"

قَالَ فَاهْبِطْ مِنْهَا فَمَا يَكُوْنُ لَكَ اَنْ تَتَكَبَّرَ فِيْهَا فَاخْرُجْ اِنَّكَ مِنَ الصّٰغِرِيْنَ

qāla fahbiṭ minhā famā yakūnu laka an tatakabbara fīhā fakhruj innaka minaṣ-ṣāgirīn(a).

(अल्लाह) कहलनि, "तखन ओहि सँ (स्वर्ग) सँ उतरू; कारण, अहाँ केँ एहि मे घमंड नहि करबाक चाही। बाहर निकलू! सचमुच, अहाँ नीच प्राणी मे सँ एक छी।"

قَالَ اَنْظِرْنِيْٓ اِلٰى يَوْمِ يُبْعَثُوْنَ

qāla anẓirnī ilā yaumi yub‘aṡūn(a).

(शैतान) उत्तर देलक, “हमरा एकटा छूट दिअ, जाबत धरि ओ सभ जीबि उठत।”

قَالَ اِنَّكَ مِنَ الْمُنْظَرِيْنَ

qāla innaka minal-munẓarīn(a).

(अल्लाह) कहलनि, "सत्य अछि, अहाँ ओहि मे सँ छी जिनका समयक निलंबन देल गेल अछि |"

قَالَ فَبِمَآ اَغْوَيْتَنِيْ لَاَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَاطَكَ الْمُسْتَقِيْمَۙ

qāla fabimā agwaitanī la'aq‘udanna lahum ṣirāṭakal-mustaqīm(a).

(इब्लीस) उत्तर देलखिन, “अहाँ हमरा भटकल छी, ताहि लेल हम हुनका सभ केँ अहाँक सोझ मार्ग सँ अवश्य बाधित करैत रहब,

ثُمَّ لَاٰتِيَنَّهُمْ مِّنْۢ بَيْنِ اَيْدِيْهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ وَعَنْ اَيْمَانِهِمْ وَعَنْ شَمَاۤىِٕلِهِمْۗ وَلَا تَجِدُ اَكْثَرَهُمْ شٰكِرِيْنَ

Ṡumma la'ātiyannahum mim baini aidīhim wa min khalfihim wa ‘an aimānihim wa ‘an syamā'ilihim, wa lā tajidu akṡarahum syākirīn(a).

तखन हम आगूसँ, पाछूसँ, दहिना आ बामासँ हुनका सभ पर अवश्य आबि जायब। आ अहाँकेँ बेसी कृतज्ञ नहि भेटत।”

قَالَ اخْرُجْ مِنْهَا مَذْءُوْمًا مَّدْحُوْرًا ۗ لَمَنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ لَاَمْلَـَٔنَّ جَهَنَّمَ مِنْكُمْ اَجْمَعِيْنَ

qālakhruj minhā maż'ūmam madḥūrā(n), laman tabi‘aka minhum la'amla'anna jahannama minkum ajma‘īn(a).

(अल्लाह) कहलनि, "ओतय सँ (स्वर्ग) सँ अपमानित आ निष्कासित क' क' निकलू! सचमुच, जे कियो अहाँक पाछाँ चलत, हम अहाँ सभक संग नरक अवश्य भरब।"

وَيٰٓاٰدَمُ اسْكُنْ اَنْتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ فَكُلَا مِنْ حَيْثُ شِئْتُمَا وَلَا تَقْرَبَا هٰذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُوْنَا مِنَ الظّٰلِمِيْنَ

wa yā ādamuskun anta wa zaujukal-jannata fa kulā min ḥaiṡu syi'tumā wa lā taqrabā hāżihisy-syajarata fa takūnā minaẓ-ẓālimīn(a).

आ (अल्लाह कहलनि) "हे आदम! जन्नत मे अपन पत्नीक संग रहू आ जे किछु अहाँ दुनू गोटे केँ नीक लागय से खाउ। मुदा एहि गाछक लग नहि जाउ। (जँ नजदीक आबि जायब) अहाँ दुनू गोटे अपराधी मे शामिल होयब।"

فَوَسْوَسَ لَهُمَا الشَّيْطٰنُ لِيُبْدِيَ لَهُمَا مَا وٗرِيَ عَنْهُمَا مِنْ سَوْءٰتِهِمَا وَقَالَ مَا نَهٰىكُمَا رَبُّكُمَا عَنْ هٰذِهِ الشَّجَرَةِ اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَا مَلَكَيْنِ اَوْ تَكُوْنَا مِنَ الْخٰلِدِيْنَ

fa waswasa lahumasy-syaiṭānu liyubdiya lahumā mā wūriya ‘anhumā min sau'ātihimā wa qāla mā nahākumā rabbukumā ‘an hāżihisy-syajarati illā an takūnā malakaini au takūnā minal-khālidīn(a).

तखन शैतान हुनका सभक निजी अंग (जे झाँपि गेल छल) केँ उजागर करबाक लेल दुष्ट विचार फुसफुसा देलक। आ (शैतान) कहलनि, "अहाँ सभक परमेश् वर मात्र अहाँ दुनू गोटे केँ एहि गाछक लग पहुँचबा सँ मना कयलनि, जाहि सँ अहाँ दुनू गोटे स्वर्गदूत नहि बनि सकब आ ने अनन्त लोक (स्वर्ग मे) बनि जायब।"

وَقَاسَمَهُمَآ اِنِّيْ لَكُمَا لَمِنَ النّٰصِحِيْنَۙ

wa qāsamahumā innī lakumā laminan-nāṣiḥīn(a).

आ ओ (शैतान) दुनू गोटे केँ शपथ लेलनि, "सत्ते, हम सचमुच अहाँक सलाहकार मे सँ एक छी।"

فَدَلّٰىهُمَا بِغُرُوْرٍۚ فَلَمَّا ذَاقَا الشَّجَرَةَ بَدَتْ لَهُمَا سَوْءٰتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفٰنِ عَلَيْهِمَا مِنْ وَّرَقِ الْجَنَّةِۗ وَنَادٰىهُمَا رَبُّهُمَآ اَلَمْ اَنْهَكُمَا عَنْ تِلْكُمَا الشَّجَرَةِ وَاَقُلْ لَّكُمَآ اِنَّ الشَّيْطٰنَ لَكُمَا عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

fa dallāhumā bigurūr(in), falammā żāqasy-syajarata badat lahumā sau'ātuhumā wa ṭafiqā yakhṣifāni ‘alaihimā miw waraqil-jannah(ti), wa nādāhumā rabbuhumā alam anhakumā ‘an tilkumasy-syajarati wa aqul lakumā innasy-syaiṭāna lakumā ‘aduwwum mubīn(un).

ओ (शैतान) हुनका सभ केँ छल-प्रपंच सँ बहका देलक। जखन ओ सभ गाछक फलक स्वाद लेलक तँ ओकर नंगटेपन ओकरा सभकेँ स्पष्ट भऽ गेलैक , तेँ ओ सभ ओकरा जन्नतक पातसँ झाँपए लगलाह | परमेश् वर हुनका सभ केँ आवाज देलनि, "की हम अहाँ सभ केँ ओहि गाछ सँ मना क' क' नहि कहलहुँ जे शैतान अहाँ दुनू गोटेक लेल एकटा खुलल दुश्मन अछि?"

قَالَا رَبَّنَا ظَلَمْنَآ اَنْفُسَنَا وَاِنْ لَّمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

qālā rabbanā ẓalamnā anfusanā wa illam tagfir lanā wa tarḥamnā lanakūnanna minal-khāsirīn(a).

दुनू गोटे बजलाह, "हमर प्रभु, हम सभ अपना पर अन्याय केलहुँ। जँ अहाँ हमरा सभ केँ माफ नहि करब आ हमरा सभ पर दया नहि करब त' हम सभ अवश्य हारल मे शामिल भ' जायब।"

قَالَ اهْبِطُوْا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۚوَلَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَّمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ

qālahbiṭū ba‘ḍukum liba‘ḍin ‘aduww(un), wa lakum fil-arḍi mustaqarruw wa matā‘un ilā ḥīn(in).

(अल्लाह) कहलनि, "नीचा जाउ! अहाँ सभ एक दोसरा सँ दुश्मनी मे रहब। निर्धारित समय धरि धरती अहाँक निवास आ भोग अछि।"

قَالَ فِيْهَا تَحْيَوْنَ وَفِيْهَا تَمُوْتُوْنَ وَمِنْهَا تُخْرَجُوْنَ ࣖ

qāla fīhā taḥyauna wa fīhā tamūtūna wa minhā tukhrajūn(a).

(अल्लाह) कहैत छथि, "ओतय अहाँ रहैत छी, ओतहि मरैत छी, आ ओतहि सँ (ओतहि) अहाँ जीबि उठब।"

يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ قَدْ اَنْزَلْنَا عَلَيْكُمْ لِبَاسًا يُّوَارِيْ سَوْءٰتِكُمْ وَرِيْشًاۗ وَلِبَاسُ التَّقْوٰى ذٰلِكَ خَيْرٌۗ ذٰلِكَ مِنْ اٰيٰتِ اللّٰهِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُوْنَ

yā banī ādama qad anzalnā ‘alaikum libāsay yuwārī sau'ātikum wa rīsyā(n), wa libāsut-taqwā żālika khair(un), żālika min āyātillāhi la‘allahum yażżakkarūn(a).

हे आदम के वंशज! सचमुच, हम अहाँक नंगटेपन के ढकय लेल आ अहाँक लेल सजावट के रूप में कपड़ा उपलब्ध करौने छी। मुदा धर्मपरायणताक वस्त्र, से नीक। ई सब अल्लाह के शक्ति के किछु निशानी अछि, आशा अछि जे हुनका सब के याद रहत।

يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ لَا يَفْتِنَنَّكُمُ الشَّيْطٰنُ كَمَآ اَخْرَجَ اَبَوَيْكُمْ مِّنَ الْجَنَّةِ يَنْزِعُ عَنْهُمَا لِبَاسَهُمَا لِيُرِيَهُمَا سَوْءٰتِهِمَا ۗاِنَّهٗ يَرٰىكُمْ هُوَ وَقَبِيْلُهٗ مِنْ حَيْثُ لَا تَرَوْنَهُمْۗ اِنَّا جَعَلْنَا الشَّيٰطِيْنَ اَوْلِيَاۤءَ لِلَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ

yā banī ādama lā yaftinannakumusy-syaiṭānu kamā akhraja abawaikum minal-jannati yanzi‘u ‘anhumā libāsahumā liyuriyahumā sau'ātihimā, innahū yarākum huwa wa qabīluhū min ḥaiṡu lā taraunahum, innā ja‘alnasy-syayāṭīna auliyā'a lil-lażīna lā yu'minūn(a).

हे आदमक सन्तान! शैतान केँ अहाँ केँ धोखा नहि देबय दियौक जेना ओ (शैतान) अहाँक माता-पिता केँ जन्नत सँ निकालि देलक, हुनका सभक वस्त्र उतारि क' हुनकर निजी अंग केँ उजागर क' देलक। सचमुच, ओ आ ओकर अनुयायी अहाँकेँ ओहि ठामसँ देखैत छथि जतय अहाँ हुनका सभकेँ नहि देखि सकैत छी । सचमुच, हम शैतान के काफिर के नेता बना देने छी।

وَاِذَا فَعَلُوْا فَاحِشَةً قَالُوْا وَجَدْنَا عَلَيْهَآ اٰبَاۤءَنَا وَاللّٰهُ اَمَرَنَا بِهَاۗ قُلْ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَأْمُرُ بِالْفَحْشَاۤءِۗ اَتَقُوْلُوْنَ عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

wa iżā fa‘alū fāḥisyatan qālū wajadnā ‘alaihā ābā'anā wallāhu amaranā bihā, qul innallāha lā ya'muru bil-faḥsyā'(i), ataqūlūna ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

आ जखन ओ सभ कोनो घृणित काज करैत छथि त' कहैत छथि, "हमरा सभ केँ अपन पूर्वज केँ ई काज करैत भेटल, आ अल्लाह हमरा सभ केँ ई काज करबाक लेल कहलनि।" कहब, "वास्तव मे अल्लाह कहियो दुष्ट काज के आदेश नहि दैत छथि। अहाँ अल्लाह के बारे मे जे बात नहि जनैत छी से किएक करैत छी?"

قُلْ اَمَرَ رَبِّيْ بِالْقِسْطِۗ وَاَقِيْمُوْا وُجُوْهَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَّادْعُوْهُ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ەۗ كَمَا بَدَاَكُمْ تَعُوْدُوْنَۗ

qul amara rabbī bil-qisṭ(i), wa aqīmū wujūhakum ‘inda kulli masjidiw wad‘ūhu mukhliṣīna lahud-dīn(a), kamā bada'akum ta‘ūdūn(a).

कहब, "हमर रब हमरा कहलनि जे न्यायपूर्वक काज करू। हर नमाज मे अपन मुँह (अल्लाह) दिस घुमाउ, आ अपन इबादत केवल हुनका द' क' हुनकर इबादत करू। अहाँ हुनका लग वापस आबि जायब जेना अहाँ मूल रूप सँ बनल छी।"

فَرِيْقًا هَدٰى وَفَرِيْقًا حَقَّ عَلَيْهِمُ الضَّلٰلَةُ ۗاِنَّهُمُ اتَّخَذُوا الشَّيٰطِيْنَ اَوْلِيَاۤءَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَيَحْسَبُوْنَ اَنَّهُمْ مُّهْتَدُوْنَ

farīqan hadā wa farīqan ḥaqqa ‘alaihimuḍ-ḍalālah(tu), innahumuttakhażusy-syayāṭīna auliyā'a min dūnillāhi wa yaḥsabūna annahum muhtadūn(a).

किछु गोटे केँ ओ मार्गदर्शन केलनि, जखन कि किछु केँ न्यायपूर्वक भटकल गेलनि। ओ सब अल्लाह के जगह शैतान के रक्षक बना लेलक, ई सोचि जे ओ सब मार्गदर्शन में अछि।

۞ يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ خُذُوْا زِيْنَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَّكُلُوْا وَاشْرَبُوْا وَلَا تُسْرِفُوْاۚ اِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِيْنَ ࣖ

yā banī ādama khużū zīnatakum ‘inda kulli masjidiw wa kulū wasyrabū wa lā tusrifū, innahū lā yuḥibbul-musrifīn(a).

हे आदम के वंशज! हर बेर मस्जिद मे (प्रवेश) के समय अपन नीक कपड़ा पहिरब, खा-पीब, मुदा बेसी नहि करू। सचमुच अल्लाह के अतिशयोक्ति करय वाला लोक नीक नहिं लगैत छनि.

قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِيْنَةَ اللّٰهِ الَّتِيْٓ اَخْرَجَ لِعِبَادِهٖ وَالطَّيِّبٰتِ مِنَ الرِّزْقِۗ قُلْ هِيَ لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا خَالِصَةً يَّوْمَ الْقِيٰمَةِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

qul man ḥarrama zīnatallāhil-latī akhraja li‘ibādihī waṭ-ṭayyibāti minar-rizq(i), qul hiya lil-lażīna āmanū fil-ḥayātid-dun-yā khāliṣatay yaumal-qiyāmah(ti), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).

कहू (मुहम्मद), "अल्लाह अपन सेवक आ नीक रोजी-रोटी के लेल जे आभूषण के इंतजाम केने छथि, ओहि पर के मना केने छथि? कहब जे ई सब दुनिया के जीवन में विश्वास करय वाला के लेल अछि, आ विशेष रूप सं (केवल हुनका लेल) कयामत के दिन. " एहि तरहे हम आयत के व्याख्या करय छी जे जानय छथि।

قُلْ اِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّيَ الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَالْاِثْمَ وَالْبَغْيَ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَاَنْ تُشْرِكُوْا بِاللّٰهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهٖ سُلْطٰنًا وَّاَنْ تَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

qul innamā ḥarrama rabbiyal-fawāḥisya mā ẓahara minhā wa mā baṭana wal-iṡma wal-bagya bigairil-ḥaqqi wa an tusyrikū billāhi mā lam yunazzil bihī sulṭānaw wa an taqūlū ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

कहू (मुहम्मद), "हमर प्रभु केवल बिना कोनो वैध कारण के सब दृश्यमान आ छिपल नीच काज, पापपूर्ण काज, अन्यायी काज पर रोक लगा दैत छथि, आ अहाँ के अल्लाह के साथ साथी के कोनो चीज के संग जोड़य स (मजबूत) करैत छथि, जखन कि ओ एकर कोनो कारण नै बतौलनि अछि, आ (मना करैत छथि) जे अहाँ सब के अल्लाह के बारे में बात करय स जे अहाँ सब के नै पता अछि।"

وَلِكُلِّ اُمَّةٍ اَجَلٌۚ فَاِذَا جَاۤءَ اَجَلُهُمْ لَا يَسْتَأْخِرُوْنَ سَاعَةً وَّلَا يَسْتَقْدِمُوْنَ

wa likulli ummatin ajal(un), fa iżā jā'a ajaluhum lā yasta'khirūna sā‘ataw wa lā yastaqdimūn(a).

आ हरेक लोकक मृत्यु (समय सीमा) होइत छैक | जखन हुनकर मृत्यु अबैत छनि तखन एक क्षणक देरी वा त्वरण नहि माँगि सकैत छथि ।

يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ اِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ رُسُلٌ مِّنْكُمْ يَقُصُّوْنَ عَلَيْكُمْ اٰيٰتِيْۙ فَمَنِ اتَّقٰى وَاَصْلَحَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

yā banī ādama immā ya'tiyannakum rusulum minkum yaquṣṣūna ‘alaikum āyātī, famanittaqā wa aṣlaḥa falā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

हे आदम के वंशज! जँ अहाँ सभक बीच मे सँ कोनो दूत आओत, जे हमर श्लोक सभ अहाँ सभ केँ कहैत छथि, तखन जे कियो धर्मी अछि आ ओकर क्षतिपूर्ति करैत अछि, तखन ओकरा सभ सँ कोनो डर नहि, आ ने ओ सभ शोक करत।

وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

मुदा जे हमर सभक श्लोक सभकेँ नकारैत अछि आ ओकरा पर गर्व करैत अछि, ओ सभ नरकक निवासी अछि; ओ सभ ओहि मे टिकल रहत

فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَوْ كَذَّبَ بِاٰيٰتِهٖۗ اُولٰۤىِٕكَ يَنَالُهُمْ نَصِيْبُهُمْ مِّنَ الْكِتٰبِۗ حَتّٰٓى اِذَا جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُنَا يَتَوَفَّوْنَهُمْۙ قَالُوْٓا اَيْنَ مَا كُنْتُمْ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗقَالُوْا ضَلُّوْا عَنَّا وَشَهِدُوْا عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ اَنَّهُمْ كَانُوْا كٰفِرِيْنَ

faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każiban au każżaba bi'āyātih(ī), ulā'ika yanāluhum naṣībuhum minal-kitāb(i), ḥattā iżā jā'athum rusulunā yatawaffaunahum, qālū aina mā kuntum tad‘ūna min dūnillāh(i), qālū ḍallū ‘annā wa syahidū ‘alā anfusihim annahum kānū kāfirīn(a).

अल्लाह के खिलाफ झूठ के आविष्कार करय वाला या हुनकर आयत के नकारय वाला स बेसी अन्याय के अछि? जाबे तक हमर दूत (स्वर्गदूत) हुनका सब लग हुनकर जान लेबय लेल नै आओत ताबे तक किताब में निर्दिष्ट भाग हुनका सब के भेटत। ओ सब (फरिश्ता) कहलखिन, "अल्लाह के अलावा अहाँ सब आमतौर पर कोन देवता के पूजा करैत छी?" ओ सभ (मुश्रिक लोकनि) उत्तर देलनि, "हमरा सभ सँ सब किछु गायब भ' गेल अछि।" आ ओ सभ अपना पर गवाही दैत छथि जे ओ सभ काफिर छथि

قَالَ ادْخُلُوْا فِيْٓ اُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِ فِى النَّارِۙ كُلَّمَا دَخَلَتْ اُمَّةٌ لَّعَنَتْ اُخْتَهَا ۗحَتّٰٓى اِذَا ادَّارَكُوْا فِيْهَا جَمِيْعًا ۙقَالَتْ اُخْرٰىهُمْ لِاُوْلٰىهُمْ رَبَّنَا هٰٓؤُلَاۤءِ اَضَلُّوْنَا فَاٰتِهِمْ عَذَابًا ضِعْفًا مِّنَ النَّارِ ەۗ قَالَ لِكُلٍّ ضِعْفٌ وَّلٰكِنْ لَّا تَعْلَمُوْنَ

qāladkhulū fī umamin qad khalat min qablikum minal-jinni wal-insi fin-nār(i), kullamā dakhalat ummatul la‘anat ukhtahā, ḥattā iżaddārakū fīhā jamī‘ā(n), qālat ukhrāhum li'ūlāhum rabbanā hā'ulā'i aḍallūnā fa ātihim ‘ażāban ḍi‘fam minan-nār(i), qāla likullin ḍi‘fuw wa lākil lā ta‘lamūn(a).

अल्लाह कहैत छथि, "अहाँ सँ पहिने जे जिन्न आ मनुक्खक समूह छल, ओकरा संग नरकक आगि मे प्रवेश करू। जखन-जखन कोनो लोक प्रवेश करैत अछि, ओ अपन भाइ केँ गारि पढ़ैत अछि, जाहि सँ जखन ओ सब प्रवेश क' लेने अछि, तखन जे (प्रवेश) बाद मे ओहि व्यक्ति केँ (प्रवेश) केने अछि जे पहिने (प्रवेश) केने छल, "हे हमर प्रभु, ओ सब हमरा सभ केँ भटकौने अछि। हुनका सब पर नरक के आगि के यातना दुगुना आनि दियौक।" अल्लाह कहैत छथि, "हुनका सब में स प्रत्येक के दुगुना (अत्याचार) भेटत, मुदा अहाँ सब के पता नै अछि।"

وَقَالَتْ اُوْلٰىهُمْ لِاُخْرٰىهُمْ فَمَا كَانَ لَكُمْ عَلَيْنَا مِنْ فَضْلٍ فَذُوْقُوا الْعَذَابَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْسِبُوْنَ ࣖ

wa qālat ūlāhum li'ukhrāhum famā kāna lakum ‘alainā min faḍlin fa żūqul-‘ażāba bimā kuntum taksibūn(a).

आ जे व्यक्ति पहिने (प्रवेश केलक) ओकरा बाद मे जे (प्रवेश) केलक ओकरा कहलक, "अहाँ केँ हमरा सभ पर कनिको फायदा नहि अछि। तेँ अहाँ जे केलहुँ ताहि कारणेँ सजाक अनुभूति करू।"

اِنَّ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ اَبْوَابُ السَّمَاۤءِ وَلَا يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ حَتّٰى يَلِجَ الْجَمَلُ فِيْ سَمِّ الْخِيَاطِ ۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُجْرِمِيْنَ

innal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā lā tufattaḥu lahum abwābus-samā'i wa lā yadkhulūnal-jannata ḥattā yalijal-jamalu fī sammil-khiyāṭ(i), wa każālika najzil-mujrimīn(a).

सचमुच, जे हमरा सभक निशानी केँ नकारैत अछि आ ओकरा पर गर्व करैत अछि, ओकरा लेल स्वर्गक द्वार नहि खुजत आ ने जन्नत मे प्रवेश करत, जाबत धरि सुईक आँखि सँ ऊँट नहि गुजरत। एहि तरहेँ हम अधलाह काज करयवला केँ पुरस्कृत करैत छी।

لَهُمْ مِّنْ جَهَنَّمَ مِهَادٌ وَّمِنْ فَوْقِهِمْ غَوَاشٍۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الظّٰلِمِيْنَ

lahum min jahannama mihāduw wa min fauqihim gawāsy(in), wa każālika najziẓ-ẓālimīn(a).

हुनका सभक लेल सुतल चटाई नरकक आ ऊपर कम्बल (नरकक) अछि । एहि तरहेँ हम अपराधी केँ पुरस्कृत करैत छी।

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا اِلَّا وُسْعَهَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَنَّةِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti lā nukallifu nafsan illā wus‘ahā, ulā'ika aṣḥābul-jannah(ti), hum fīhā khālidūn(a).

आ जे विश्वास करैत अछि आ नीक काज करैत अछि, हम ककरो पर बोझ नहि देब सिवाय ओकर सामर्थ्य के अनुसार। स्वर्गक निवासी छथि; ओ सभ ओहि मे रहैत छथि।

وَنَزَعْنَا مَا فِيْ صُدُوْرِهِمْ مِّنْ غِلٍّ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهِمُ الْاَنْهٰرُۚ وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ هَدٰىنَا لِهٰذَاۗ وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْلَآ اَنْ هَدٰىنَا اللّٰهُ ۚ لَقَدْ جَاۤءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِالْحَقِّۗ وَنُوْدُوْٓا اَنْ تِلْكُمُ الْجَنَّةُ اُوْرِثْتُمُوْهَا بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

wa naza‘nā mā fī ṣudūrihim min gillin tajrī min taḥtihimul-anhār(u), wa qālul-ḥamdu lillāhil-lażī hadānā lihāżā, wa mā kunnā linahtadiya lau lā an hadānallāh(u), laqad jā'at rusulu rabbinā bil-ḥaqq(i), wa nūdū an tilkumul-jannatu ūriṡtumūhā bimā kuntum ta‘malūn(a).

आ हम सभ प्रतिशोध केँ हुनका सभक छाती सँ उखाड़ि देलहुँ, जकर नीचाँ नदी सभ बहैत छल। ओ सभ कहलक, "अल्लाह केर स्तुति हो जे हमरा सभ केँ एहि (स्वर्ग) दिस देखा देने छथि। जँ अल्लाह हमरा सभ केँ नहि देखौने रहितथि त' हमरा सभ केँ मार्गदर्शन नहि होइत। सचमुच हमर प्रभुक दूत सच्चाई ल' क' आयल छथि।" हुनका सभ केँ कहल गेलनि, "ई स्वर्ग अछि जे अहाँ सभक काजक कारणेँ अहाँ सभ केँ उत्तराधिकार मे भेटल अछि।"

وَنَادٰٓى اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ اَصْحٰبَ النَّارِ اَنْ قَدْ وَجَدْنَا مَا وَعَدَنَا رَبُّنَا حَقًّا فَهَلْ وَجَدْتُّمْ مَّا وَعَدَ رَبُّكُمْ حَقًّا ۗقَالُوْا نَعَمْۚ فَاَذَّنَ مُؤَذِّنٌۢ بَيْنَهُمْ اَنْ لَّعْنَةُ اللّٰهِ عَلَى الظّٰلِمِيْنَ

wa nādā aṣḥābul-jannati aṣḥāban-nāri an qad wajadnā mā wa‘adanā rabbunā ḥaqqan fahal wajattum mā wa‘ada rabbukum ḥaqqā(n), qālū na‘am, fa ażżana mu'ażżinum bainahum al la‘natullāhi ‘alaẓ-ẓālimīn(a).

आ स्वर्गक निवासी नरकक निवासी सभ केँ बजौलनि, "सत्ते, हमरा सभ केँ ओ प्राप्त भेल अछि जे परमेश् वर हमरा सभ सँ सत् य वचन देने छलाह। की अहाँ सभ केँ ओ प्राप्त भेल अछि जे परमेश् वर अहाँ सभ केँ सत् य वचन देने छलाह?" ओ सभ उत्तर देलक, “सही बात अछि।” तखन फोन करय वाला (फरिश्ता) हुनका सब के बीच घोषणा केलनि, "अल्लाह के अभिशाप गलती करय वाला पर अछि,

اَلَّذِيْنَ يَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَيَبْغُوْنَهَا عِوَجًاۚ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ كٰفِرُوْنَۘ

al-lażīna yaṣuddūna ‘an sabīlillāhi wa yabgūnahā ‘iwajā(n), wa hum bil-ākhirati kāfirūn(a).

(अर्थात) जे (अन्य) के अल्लाह के रास्ता में बाधा डालैत छथि आ ओकरा मोड़य चाहैत छथि | परलोक के नकारय वाला वैह छैथ।”

وَبَيْنَهُمَا حِجَابٌۚ وَعَلَى الْاَعْرَافِ رِجَالٌ يَّعْرِفُوْنَ كُلًّا ۢ بِسِيْمٰىهُمْۚ وَنَادَوْا اَصْحٰبَ الْجَنَّةِ اَنْ سَلٰمٌ عَلَيْكُمْۗ لَمْ يَدْخُلُوْهَا وَهُمْ يَطْمَعُوْنَ

wa bainahumā ḥijāb(un), wa ‘alal-a‘rāfi rijāluy ya‘rifūna kullam bisīmāhum, wa nādau aṣḥābal-jannati an salāmun ‘alaikum, lam yadkhulūhā wa hum yaṭma‘ūn(a).

आ दुनूक बीच (जन्नत आ नरकक निवासी) एकटा घूंघट अछि, आ अ'रफ (सबसँ ऊँच स्थान) पर एहन लोक अछि जे एक दोसरा केँ चिन्हैत अछि, प्रत्येक अपन-अपन निशान सँ | ओ सभ जन्नतक निवासी सभ केँ आवाज देत, "अहाँ सभ पर शान्ति हो।" एखन धरि प्रवेश नहि केने छथि, मुदा (प्रवेश करबाक लेल) आतुर छथि।

۞ وَاِذَا صُرِفَتْ اَبْصَارُهُمْ تِلْقَاۤءَ اَصْحٰبِ النَّارِۙ قَالُوْا رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا مَعَ الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ

wa iżā ṣurifat abṣāruhum tilqā'a aṣḥābin-nāri qālū rabbanā lā taj‘alnā ma‘al-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

आ जखन हुनकर नजरि नरकक निवासी दिस घुमि जायत तखन ओ सभ कहताह, "हे हमर प्रभु, हमरा सभ केँ ओहि अपराधी सभक बीच नहि राखू।"

وَنَادٰٓى اَصْحٰبُ الْاَعْرَافِ رِجَالًا يَّعْرِفُوْنَهُمْ بِسِيْمٰىهُمْ قَالُوْا مَآ اَغْنٰى عَنْكُمْ جَمْعُكُمْ وَمَا كُنْتُمْ تَسْتَكْبِرُوْنَ

wa nādā aṣḥābul-a‘rāfi rijālay ya‘rifūnahum bisīmāhum qālū mā agnā ‘ankum jam‘ukum wa mā kuntum tastakbirūn(a).

आ अ'रफ (सबसँ ऊँच स्थान)सँ ऊपर जे लोक चिन्हैत छल, ओकरा चिन्हसँ बजबैत कहलक, "अहाँ जे धन जमा केने छी आ जाहि पर अहाँ गर्व करैत छी, (पता चलैत अछि) अहाँक कोनो काज नहि अछि।"

اَهٰٓؤُلَاۤءِ الَّذِيْنَ اَقْسَمْتُمْ لَا يَنَالُهُمُ اللّٰهُ بِرَحْمَةٍۗ اُدْخُلُوا الْجَنَّةَ لَا خَوْفٌ عَلَيْكُمْ وَلَآ اَنْتُمْ تَحْزَنُوْنَ

ahā'ulā'il-lażīna aqsamtum lā yanāluhumullāhu biraḥmah(tin), udkhulul-jannata lā khaufun ‘alaikum wa lā antum taḥzanūn(a).

की ई ओ लोक छथि जिनका बारे मे अहाँ कसम खाने रही जे हुनका सभ केँ अल्लाह सँ दया नहि भेटत?” (अल्लाह कहलनि) “जन्नत मे प्रवेश करू! अहाँक लेल कोनो डर नहि होयत आ ने अहाँ शोक करब।”

وَنَادٰٓى اَصْحٰبُ النَّارِ اَصْحٰبَ الْجَنَّةِ اَنْ اَفِيْضُوْا عَلَيْنَا مِنَ الْمَاۤءِ اَوْ مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ ۗقَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ حَرَّمَهُمَا عَلَى الْكٰفِرِيْنَۙ

wa nādā aṣḥābun-nāri aṣḥābal-jannati an afīḍū ‘alainā minal-mā'i au mimmā razaqakumullāh(u), qālū innallāha ḥarramahumā ‘alal-kāfirīn(a).

नरक के निवासी स्वर्ग के निवासी सब स आह्वान करैत छथि, "हमरा सब के (कनि) पानि या जे किछु रोजी-रोटी अल्लाह अहाँ सब के देने छथि से ढारब।" ओ सभ उत्तर देलक, "सत्ते अल्लाह दुनू गोटे केँ काफिर सभ सँ मना क' देने छथि।"

الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا دِيْنَهُمْ لَهْوًا وَّلَعِبًا وَّغَرَّتْهُمُ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَاۚ فَالْيَوْمَ نَنْسٰىهُمْ كَمَا نَسُوْا لِقَاۤءَ يَوْمِهِمْ هٰذَاۙ وَمَا كَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَجْحَدُوْنَ

al-lażīnattakhażū dīnahum lahwaw wa la‘ibaw wa garrathumul-ḥayātud-dun-yā, fal-yauma nansāhum kamā nasū liqā'a yaumihim hāżā, wa mā kānū bi'āyātinā yajḥadūn(a).

(अर्थात) जे अपन धर्म केँ खेल आ मजाक बना दैत छथि, आ संसारक जीवन सँ धोखा खा गेल छथि | त एहि दिन (प्रलयंकर) पर हम सब हुनका सब के ओहिना बिसरि जाइत छी जेना ओ सब पहिने आजुक बैसार के बिसरि गेल छलाह, आ एहि लेल जे ओ सब हमर सबहक श्लोक के नकारने छलाह |

وَلَقَدْ جِئْنٰهُمْ بِكِتٰبٍ فَصَّلْنٰهُ عَلٰى عِلْمٍ هُدًى وَّرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

wa laqad ji'nāhum bikitābin faṣṣalnāhu ‘alā ‘ilmin hudaw wa raḥmatal liqaumiy yu'minūn(a).

सचमुच, हम हुनका सब लग किताब (कुरान) अनने छी, जकरा हम ज्ञान के आधार पर समझा देने छी, जे विश्वास करय वाला के लेल मार्गदर्शन आ दया के रूप में।

هَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّا تَأْوِيْلَهٗۗ يَوْمَ يَأْتِيْ تَأْوِيْلُهٗ يَقُوْلُ الَّذِيْنَ نَسُوْهُ مِنْ قَبْلُ قَدْ جَاۤءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِالْحَقِّۚ فَهَلْ لَّنَا مِنْ شُفَعَاۤءَ فَيَشْفَعُوْا لَنَآ اَوْ نُرَدُّ فَنَعْمَلَ غَيْرَ الَّذِيْ كُنَّا نَعْمَلُۗ قَدْ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ ࣖ

hal yanẓurūna illā ta'wīlah(ū), yauma ya'tī ta'wīluhū yaqūlul-lażīna nasūhu min qablu qad jā'at rusulu rabbinā bil-ḥaqq(i), fahal lanā min syufa‘ā'a fa yasyfa‘ū lanā au nuraddu fa na‘mala gairal-lażī kunnā na‘mal(u), qad khasirū anfusahum wa ḍalla ‘anhum mā kānū yaftarūn(a).

की ओ सब खाली सच्चाई (कुरान) के सबूत के इंतजार नै क रहल छैथ। जाहि दिन सत्यक प्रमाण पहुँचल तखन पहिने जे लोक एकरा अनसुना केने छल, ओ सभ कहलक, "सत्ते, हमरा सभक प्रभुक दूत सभ सत्य केँ ल' क' आयल छथि। त' की हमरा सभक लेल कोनो एहन मध्यस्थ अछि जे हमरा सभ केँ मदद करत वा एहि लेल जे हमरा सभ केँ (संसार मे) वापस क' देल जाय जाहि सँ हम सभ पहिने जे काज करैत छलहुँ, ताहि सँ भिन्न नीक काज करब?" ओ सभ वास्तव मे अपना केँ नुकसान पहुँचौने छथि आ पहिने जे किछु बनौने छलाह से हुनका सभ सँ गायब भ' गेल अछि.

اِنَّ رَبَّكُمُ اللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِۗ يُغْشِى الَّيْلَ النَّهَارَ يَطْلُبُهٗ حَثِيْثًاۙ وَّالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُوْمَ مُسَخَّرٰتٍۢ بِاَمْرِهٖٓ ۙاَلَا لَهُ الْخَلْقُ وَالْاَمْرُۗ تَبٰرَكَ اللّٰهُ رَبُّ الْعٰلَمِيْنَ

inna rabbakumullāhul-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa fī sittati ayyāmin ṡummastawā ‘alal-‘arsy(i), yugsyil-lailan-nahāra yaṭlubuhū ḥaṡīṡā(n), wasy-syamsa wal-qamara wan-nujūma musakhkharātim bi'amrih(ī), alā lahul-khalqu wal-amr(u), tabārakallāhu rabbul-‘ālamīn(a).

सचमुच, तोहर रब (अल्लाह) अल्लाह जे छह युग मे आकाश आ धरती के रचना केलनि, तखन ओ आर्ष पर निवास केलनि। ओ राति केँ जल्दी सँ बादक दिन मे बंद क' देलनि। (ओ अपन आज्ञाक अधीन सूर्य, चन्द्रमा आ तारा सभक रचना केलनि) | याद! सब सृष्टि आ काज हुनक अधिकार छनि। महिमा सब दुनिया के स्वामी अल्लाह के।

اُدْعُوْا رَبَّكُمْ تَضَرُّعًا وَّخُفْيَةً ۗاِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِيْنَۚ

ud‘ū rabbakum taḍarru‘aw wa khufūyah(tan), innahū lā yuḥibbul-mu‘tadīn(a).

विनम्र हृदय आ मृदु आवाज सँ अपन भगवान सँ प्रार्थना करू। सचमुच, सीमा के उल्लंघन करय वाला के हुनका पसिन्न नै छैन्ह।

وَلَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلَاحِهَا وَادْعُوْهُ خَوْفًا وَّطَمَعًاۗ اِنَّ رَحْمَتَ اللّٰهِ قَرِيْبٌ مِّنَ الْمُحْسِنِيْنَ

wa lā tufsidū fil-arḍi ba‘da iṣlāḥihā wad‘ūhu khaufaw wa ṭama‘ā(n), inna raḥmatallāhi qarībum minal-muḥsinīn(a).

आ धरती के नीक (सृष्टि) के बाद ओकरा नुकसान नै पहुँचाउ। भय आ आशाक संग हुनका सँ प्रार्थना करू। सचमुच अल्लाह के रहम भलाई करय वाला के बहुत करीब अछि.

وَهُوَ الَّذِيْ يُرْسِلُ الرِّيٰحَ بُشْرًاۢ بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهٖۗ حَتّٰٓى اِذَآ اَقَلَّتْ سَحَابًا ثِقَالًا سُقْنٰهُ لِبَلَدٍ مَّيِّتٍ فَاَنْزَلْنَا بِهِ الْمَاۤءَ فَاَخْرَجْنَا بِهٖ مِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِۗ كَذٰلِكَ نُخْرِجُ الْمَوْتٰى لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ

wa huwal-lażī yursilur-riyāḥa busyram baina yadai raḥmatih(ī), ḥattā iżā aqallat saḥāban ṡiqālan suqnāhu libaladim mayyitin fa anzalnā bihil-mā'a fa akhrajnā bihī min kulliṡ-ṡamarāt(i), każālika nukhrijul-mautā la‘allakum tażakkarūn(a).

ई वैह छै जे अपनऽ दया (बरखा) के आगमन स॑ पहल॑ सुसमाचार के वाहक के रूप म॑ हवा क॑ उड़ाबै छै, जेकरा स॑ जब॑ हवा मेघ आबै छै, त॑ हम्में ओकरा बंजर इलाका म॑ भगाबै छियै, तखनिये हम्में वू क्षेत्र म॑ बरसात भेजै छियै । तखन हम सभ ओहि बरखाक संग विभिन्न तरहक फल उगलहुँ । हम सब मृतक के एहि तरहेँ जीबैत छी, आशा अछि जे अहाँ सब सबक सीखब।

وَالْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَبَاتُهٗ بِاِذْنِ رَبِّهٖۚ وَالَّذِيْ خَبُثَ لَا يَخْرُجُ اِلَّا نَكِدًاۗ كَذٰلِكَ نُصَرِّفُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّشْكُرُوْنَ ࣖ

wal-baladuṭ-ṭayyibu yakhruju nabātuhū bi'iżni rabbih(ī), wal-lażī khabuṡa lā yakhruju illā nakidā(n), każālika nuṣarriful-āyāti liqaumiy yasykurūn(a).

आ जमीन नीक अछि, भगवानक अनुमति सँ पौधा प्रचुर मात्रा मे उगैत अछि; आ गरीब माटि, जे फसल उगैत अछि से सुस्त भ' जाइत अछि। एहि तरहें हम सभ बेर-बेर (अपन महानताक) संकेत बुझबैत छी जे कृतज्ञ छथि |

لَقَدْ اَرْسَلْنَا نُوْحًا اِلٰى قَوْمِهٖ فَقَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ اِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ

laqad arsalnā nūḥan ilā qaumihī fa qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), innī akhāfu ‘alaikum ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).

सचमुच, हम सब सचमुच नूह के हुनकर लोक के पास पठा देने छी, तखन ओ कहलनि, "हे हमर लोक! अल्लाह के आराधना करू! हुनका छोड़ि अहाँ सब लेल कोनो देवता (इबादत) नहि छथि। सचमुच हमरा डर अछि जे अहाँ सब के भयावह दिन (कयामत के दिन) सजा के सताओल जायत)।

قَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِهٖٓ اِنَّا لَنَرٰىكَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

qālal mala'u min qaumihī innā lanarāka fī ḍalālim mubīn(in).

हुनकर लोकक नेता सभ कहलनि, "सत्ते, हम सभ देखैत छी जे अहाँ सभ सचमुच स्पष्ट गलती मे छी।"

قَالَ يٰقَوْمِ لَيْسَ بِيْ ضَلٰلَةٌ وَّلٰكِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَ

qāla yā qaumi laisa bī ḍalālatuw wa lākinnī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

ओ (नूह) उत्तर देलथिन, "हे हमर लोक! हम भटकल नहि छी; मुदा हम समस्त लोकक प्रभुक दूत छी।"

اُبَلِّغُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَاَنْصَحُ لَكُمْ وَاَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

uballigukum risālāti rabbī wa anṣaḥu lakum wa a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

हम अहाँ सभ केँ अपन प्रभुक संदेश दैत छी, अहाँ सभ केँ सलाह दैत छी, आ अहाँ सभ केँ जे नहि बुझल अछि से हम अल्लाह सँ जनैत छी।"

اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْ وَلِتَتَّقُوْا وَلَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ

awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum wa litattaqū wa la‘allakum turḥamūn(a).

आरू की तोरा सिनी कॅ आश्चर्य छै कि तोरा सिनी के बीच सें एक आदमी के माध्यम सें तोरा सिनी के प्रभु के तरफ सें एक स्मरण आबी गेलऽ छै, जे तोरा सिनी कॅ चेताबै लेली आरो तोहें धर्मात्मा बनी सकै छियै, आरो तोरा सिनी कॅ दया मिलै छै।

فَكَذَّبُوْهُ فَاَنْجَيْنٰهُ وَالَّذِيْنَ مَعَهٗ فِى الْفُلْكِ وَاَغْرَقْنَا الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمًا عَمِيْنَ ࣖ

fa każżabūhu fa anjaināhu wal-lażīna ma‘ahū fil-fulki wa agraqnal-lażīna każżabū bi'āyātinā, innahum kānū qauman ‘amīn(a).

तेँ ओ सभ हुनका (नूह) सँ इनकार कयलनि। तखन हम ओकरा आ जहाज पर संग जे लोक छल ओकरा बचा लेलियैक। हमर श्लोक के नकारय वाला के हम डूबा दैत छी। सचमुच, ओ सभ एकटा एहन लोक छथि जे आन्हर (अपन हृदयक आँखि) छथि |

۞ وَاِلٰى عَادٍ اَخَاهُمْ هُوْدًاۗ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ اَفَلَا تَتَّقُوْنَ

wa ilā ‘ādin akhāḥum hūdā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), afalā tattaqūn(a).

आ 'अद'क लोक सभ केँ (हम पठौलियैक) हुद, ओकर भाइ। ओ कहलनि, "हे हमर लोक! अल्लाह केर इबादत करू! अहाँ सभक लेल हुनका छोड़ि कोनो देवता (इबादत) नहि अछि। तखन अहाँ सभ अल्लाह सँ किएक नहि डरैत छी?"

قَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖٓ اِنَّا لَنَرٰىكَ فِيْ سَفَاهَةٍ وَّاِنَّا لَنَظُنُّكَ مِنَ الْكٰذِبِيْنَ

qālal-mala'ul-lażīna kafarū min qaumihī innā lanarāka fī safāhatiw wa innā lanaẓunnuka minal-kāżibīn(a).

हुनक लोकक काफिरक नेता सभ कहलनि, "सत्ते, हम सभ अहाँ केँ पूर्णतः पागल मानैत छी आ हमरा सभ केँ लगैत अछि जे अहाँ झूठ बाज' बला लोक मे सँ छी।"

قَالَ يٰقَوْمِ لَيْسَ بِيْ سَفَاهَةٌ وَّلٰكِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَ

qāla yā qaumi laisa bī safāhatuw wa lākinnī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

ओ (हुद) उत्तर देलथिन, "हे हमर लोक! एहन नहि जे हम पागल छी, बल्कि हम सब लोकक प्रभुक दूत छी।"

اُبَلِّغُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَاَنَا۠ لَكُمْ نَاصِحٌ اَمِيْنٌ

uballigukum risālāti rabbī wa ana lakum nāṣiḥun amīn(un).

हम अहाँ सब के अपन प्रभु के संदेश दैत छी आ अहाँ के भरोसेमंद सलाह दैत छी।

اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْۗ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ قَوْمِ نُوْحٍ وَّزَادَكُمْ فِى الْخَلْقِ بَصْۣطَةً ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum, ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di qaumi nūḥiw wa zādakum fil-khalqi basṭah(tan), fażkurū ālā'allāhi la‘allakum tufliḥūn(a).

आ की अहाँ सभ आश्चर्यचकित छी जे अहाँ सभक बीच सँ एकटा आदमीक माध्यमे अहाँ सभक प्रभुक दिस सँ एकटा स्मरण आबि गेल अछि, जे अहाँ सभ केँ चेताबय? मोन राखू जखन ओ अहाँ सभ केँ नूहक लोकक बाद उत्तराधिकारी बनौलनि, आ ओ अहाँ सभ केँ ताकत आ कद मे बेसी पसिन केलनि। त अल्लाह के एहसान याद राखब ताकि अहाँ सफल भ सकब।

قَالُوْٓا اَجِئْتَنَا لِنَعْبُدَ اللّٰهَ وَحْدَهٗ وَنَذَرَ مَا كَانَ يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُنَاۚ فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qālū aji'tanā lina‘budallāha waḥdahū wa nażara mā kāna ya‘budu ābā'unā, fa'tinā bimā ta‘idunā in kunta minaṣ ṣādiqīn(a).

ओ सब कहलक, "की अहाँ हमरा सभ लग असगर अल्लाह केर इबादत करय लेल आयल छी आ हमरा सभक पूर्वज जे पूजा करैत छलाह से छोड़ि देलहुँ? तेँ हमरा सभ केँ अपन धमकी साबित करू, जँ अहाँ सच्चा छी!"

قَالَ قَدْ وَقَعَ عَلَيْكُمْ مِّنْ رَّبِّكُمْ رِجْسٌ وَّغَضَبٌۗ اَتُجَادِلُوْنَنِيْ فِيْٓ اَسْمَاۤءٍ سَمَّيْتُمُوْهَآ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ مَّا نَزَّلَ اللّٰهُ بِهَا مِنْ سُلْطٰنٍۗ فَانْتَظِرُوْٓا اِنِّيْ مَعَكُمْ مِّنَ الْمُنْتَظِرِيْنَ

qāla qad waqa‘a ‘alaikum mir rabbikum rijsuw wa gaḍab(un), atujādilūnanī fī asmā'in sammaitumūhā antum wa ābā'ukum mā nazzalallāhu bihā min sulṭān(in), fantaẓirū innī ma‘akum minal-muntaẓirīn(a).

ओ (हुद) जवाब देलनि, "सत्ते, भगवान सँ घृणा आ क्रोध अहाँ पर आबि जायत। की अहाँ हमरा संग ओहि नाम (मूर्ति) पर बहस करय चाहैत छी जे अहाँ आ अहाँक पूर्वज स्वयं बनौने छी, भले अल्लाह ओहि लेल जानकारी नहि देने होथि? जँ से अछि त' प्रतीक्षा करू! सचमुच, हमहूँ अहाँक संग छी ओहि मे सँ जे प्रतीक्षा क' रहल छथि।"

فَاَنْجَيْنٰهُ وَالَّذِيْنَ مَعَهٗ بِرَحْمَةٍ مِّنَّا وَقَطَعْنَا دَابِرَ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَمَا كَانُوْا مُؤْمِنِيْنَ ࣖ

fa anjaināhu wal-lażīna ma‘ahū biraḥmatim minnā wa qaṭa‘nā dābiral-lażīna każżabū bi'āyātinā wa mā kānū mu'minīn(a).

तेँ हम हुनका (हुद) आ हुनका संग रहनिहार केँ अपन दया सँ बचा लेलहुँ आ जे हमर निशानी केँ झूठ बजबैत छल, हुनका सभक जड़ि धरि नष्ट क’ देलहुँ। ओ सभ आस्तिक नहि छथि।

وَاِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًاۘ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْۗ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wa ilā ṡamūda akhāhum ṣāliḥā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum, hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun alīm(un).

आ समुदक लोक सभ केँ (हम पठौलियैक) ओकर भाइ सालेह। ओ कहलनि, "हे हमर लोक! अल्लाह केर इबादत करू! हुनका छोड़ि अहाँ सभक लेल कोनो देवता (इबादत) नहि अछि। सचमुच अहाँ सभक पास अहाँक रब सँ एकटा स्पष्ट प्रमाण आबि गेल अछि। अल्लाह केर ई (क) ऊँट अहाँ सभक लेल एकटा निशानी अछि। एकरा अल्लाह केर धरती पर भोजन करय दियौक, एकरा कोनो नुकसान नहि पहुँचाउ, नहि त परिणामस्वरूप अहाँ केँ एकटा कष्टदायक यातना होयत।"

وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ عَادٍ وَّبَوَّاَكُمْ فِى الْاَرْضِ تَتَّخِذُوْنَ مِنْ سُهُوْلِهَا قُصُوْرًا وَّتَنْحِتُوْنَ الْجِبَالَ بُيُوْتًا ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ

ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di ‘ādiw wa bawwa'akum fil-arḍi tattakhiżūna min suhūlihā quṣūraw wa tanḥitūnal-jibāla buyūtā(n), fażkurū ālā'allāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

आ मोन राखू जखन ओ अहाँ सभ केँ ‘अद’क लोकक बाद खलीफा बनौलनि आ अहाँ सभ केँ धरती पर राखि देलनि। समतल जगह पर महल बनबैत छी आ पहाड़ी पर ओकरा घर मे उकेरैत छी । त अल्लाह के बरकत याद राखू आ धरती पर बदमाशी नहि करू।

قَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ لِلَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا لِمَنْ اٰمَنَ مِنْهُمْ اَتَعْلَمُوْنَ اَنَّ صٰلِحًا مُّرْسَلٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ قَالُوْٓا اِنَّا بِمَآ اُرْسِلَ بِهٖ مُؤْمِنُوْنَ

qālal-mala'ul-lażīnastakbarū min qaumihī lil-lażīnastuḍ‘ifū liman āmana minhum ata‘lamūna anna ṣāliḥam mursalum mir rabbih(ī), qālū innā bimā ursila bihī mu'minūn(a).

घमंडी नेता सब जे कमजोर मानल जाइत छल, अर्थात जे अपन लोक मे विश्वास केने छल, ओकरा कहलक, “की अहाँ केँ बुझल अछि जे सालेह हुनकर प्रभुक दूत छथि?” ओ सभ कहलकनि, “सत्ते, हम सभ हुनकर कहल बात पर विश्वास करैत छी।”

قَالَ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْٓا اِنَّا بِالَّذِيْٓ اٰمَنْتُمْ بِهٖ كٰفِرُوْنَ

qālal-lażīnastakbarū innā bil-lażī āmantum bihī kāfirūn(a).

जे घमंड करैत छथि, ओ कहैत छथि, "सत्ते, हम सभ अहाँ सभक विश्वास केँ नकारैत छी।"

فَعَقَرُوا النَّاقَةَ وَعَتَوْا عَنْ اَمْرِ رَبِّهِمْ وَقَالُوْا يٰصٰلِحُ ائْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ

fa ‘aqarun-nāqata wa ‘atau ‘an amri rabbihim wa qālū yā ṣāliḥu'tinā bimā ta‘idunā in kunta minal-mursalīn(a).

तखन ओ सभ ऊँट केँ मारि देलक आ अपन प्रभुक आज्ञाक विरुद्ध अहंकारी काज केलक। ओ सभ कहलक, "हे सालेह! हमरा सभ केँ अपन धमकी साबित करू, जँ ई सत्य अछि जे अहाँ दूत मे सँ एक छी।"

فَاَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَاَصْبَحُوْا فِيْ دَارِهِمْ جٰثِمِيْنَ

fa akhażathumur-rajfatu fa aṣbaḥū fī dārihim jāṡimīn(a).

तखन हुनका सभ केँ भूकम्प आबि गेलनि आ ओ सभ अपन-अपन घरक खंडहर मे मरल पड़ल छलाह।

فَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰقَوْمِ لَقَدْ اَبْلَغْتُكُمْ رِسَالَةَ رَبِّيْ وَنَصَحْتُ لَكُمْ وَلٰكِنْ لَّا تُحِبُّوْنَ النّٰصِحِيْنَ

fa tawallā ‘anhum wa qāla yā qaumi laqad ablagtukum risālata rabbī wa naṣaḥtu lakum wa lākil lā tuḥibbūnan-nāṣiḥīn(a).

तखन ओ (सालेह) हुनका सभ केँ छोड़ि क' कहलनि, "हे हमर लोक! सचमुच हम अहाँ सभ केँ अपन प्रभुक संदेश पहुँचा देने छी आ अहाँ सभ केँ सलाह देने छी। मुदा अहाँ सभ केँ सलाह देनिहार लोक नीक नहि लगैत अछि।"

وَلُوْطًا اِذْ قَالَ لِقَوْمِهٖٓ اَتَأْتُوْنَ الْفَاحِشَةَ مَا سَبَقَكُمْ بِهَا مِنْ اَحَدٍ مِّنَ الْعٰلَمِيْنَ

wa lūṭan iż qāla liqaumihī ata'tūnal-fāḥisyata mā sabaqakum bihā min aḥadim minal-‘ālamīn(a).

आ (हम सभ सेहो) लूत केँ पठौलनि, जखन ओ अपन लोक सभ सँ कहलथिन, "अहाँ सभ घृणित काज किएक क' रहल छी, जे अहाँ सभ सँ पहिने (एहि संसार मे) केओ नहि केने अछि)।

اِنَّكُمْ لَتَأْتُوْنَ الرِّجَالَ شَهْوَةً مِّنْ دُوْنِ النِّسَاۤءِۗ بَلْ اَنْتُمْ قَوْمٌ مُّسْرِفُوْنَ

innakum lata'tūnar-rijāla syahwatam min dūnin-nisā'(i), bal antum qaumum musrifūn(a).

सत्ते, अहाँ स्त्रीगणक लेल नहि, पुरुषक प्रति अपन कामना प्रकट केने छी। अहाँ सचमुच एकटा ओवररीचिंग लोक छी।”

وَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهٖٓ اِلَّآ اَنْ قَالُوْٓا اَخْرِجُوْهُمْ مِّنْ قَرْيَتِكُمْۚ اِنَّهُمْ اُنَاسٌ يَّتَطَهَّرُوْنَ

wa mā kāna jawāba qaumihī illā an qālū akhrijūhum min qaryatikum, innahum unāsuy yataṭahharūn(a).

आरू हुनकऽ लोगऽ के जवाब दोसरऽ नै छेलै कि ई कहना छेलै, "हुनी (लूत आरू ओकरऽ अनुयायी) क॑ अपनऽ देश स॑ निकाली दियौ, वू लोग छै जे खुद क॑ पवित्र समझै छै।"

فَاَنْجَيْنٰهُ وَاَهْلَهٗٓ اِلَّا امْرَاَتَهٗ كَانَتْ مِنَ الْغٰبِرِيْنَ

fa anjaināhu wa ahlahū illamra'atahū kānat minal-gābirīn(a).

तखन हम हुनका आ हुनकर अनुयायी के बचा लेलियनि, सिवाय हुनकर पत्नी के, जे पाछू रहय वाला मे सं छलीह.

وَاَمْطَرْنَا عَلَيْهِمْ مَّطَرًاۗ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُجْرِمِيْنَ ࣖ

wa amṭarnā ‘alaihim maṭarā(n), fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mujrimīn(a).

आ हम हुनका सभ पर बरखा (पत्थर) के बरसात केलहुं। तेँ पाप करयवला व्यक्तिक की होइत छैक ताहि पर ध्यान दियौक।

وَاِلٰى مَدْيَنَ اَخَاهُمْ شُعَيْبًاۗ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ فَاَوْفُوا الْكَيْلَ وَالْمِيْزَانَ وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ اَشْيَاۤءَهُمْ وَلَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلَاحِهَاۗ ذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَۚ

wa ilā madyana akhāhum syu‘aibā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum fa auful-kaila wal-mīzāna wa lā tabkhasun-nāsa asy-yā'ahum wa lā tufsidū fil-arḍi ba‘da iṣlāḥihā, żālikum khairul lakum in kuntum mu'minīn(a).

आ मद्यन के लोक के हम (पठौलौं) शुएब, हुनकर अपन भाई। ओ कहलनि, "हे हमर लोक! अल्लाह केर इबादत करू। हुनका छोड़ि अहाँ सभक लेल कोनो देवता (इबादत) नहि छथि। सचमुच अहाँ सभक पास अहाँक रब सँ स्पष्ट सबूत आयल अछि। नाप आ तराजू केँ सिद्ध करू, आ ककरो कनिको नुकसान नहि पहुँचाउ। पृथ्वी केँ नीक जकाँ (सृष्टि) के बाद नुकसान नहि पहुँचाउ। जँ अहाँ सभ मुसलमान छी तँ अहाँ सभक लेल ई नीक अछि।"

وَلَا تَقْعُدُوْا بِكُلِّ صِرَاطٍ تُوْعِدُوْنَ وَتَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ مَنْ اٰمَنَ بِهٖ وَتَبْغُوْنَهَا عِوَجًاۚ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ كُنْتُمْ قَلِيْلًا فَكَثَّرَكُمْۖ وَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ

wa lā taq‘udū bikulli ṣirāṭin tū‘idūna wa taṣuddūna ‘an sabīlillāhi man āmana bihī wa tabgūnahā ‘iwajā(n), ważkurū iż kuntum qalīlan fa kaṡṡarakum, wanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).

आरू मुसलमानऽ क॑ अल्लाह केरऽ रास्ता स॑ डराबै आरू ओकरा रोकी क॑ आरू ओकरा मोड़ै के इच्छा करी क॑ कोनो भी रास्ता प॑ नै बैठऽ । याद राखू जखन अहाँ कम छलहुँ तखन अल्लाह अहाँक संख्या बढ़ा देलनि। आ नुकसान पहुँचनिहार के की होइत छैक ताहि पर ध्यान दियौक।

وَاِنْ كَانَ طَاۤىِٕفَةٌ مِّنْكُمْ اٰمَنُوْا بِالَّذِيْٓ اُرْسِلْتُ بِهٖ وَطَاۤىِٕفَةٌ لَّمْ يُؤْمِنُوْا فَاصْبِرُوْا حَتّٰى يَحْكُمَ اللّٰهُ بَيْنَنَاۚ وَهُوَ خَيْرُ الْحٰكِمِيْنَ ۔

wa in kāna ṭā'ifatum minkum āmanū bil-lażī ursiltu bihī wa ṭā'ifatul lam tu'minū faṣbirū ḥattā yaḥkumallāhu bainanā, wa huwa khairul-ḥākimīn(a).

जँ अहाँ सभक बीच कोनो एहन समूह अछि जे (ओहि शिक्षा) पर विश्वास करैत अछि जे हम ओकरा संप्रेषित करबाक लेल पठेने छी, आ कोनो एहन समूह अछि जे विश्वास नहि करैत अछि, तखन धरि धैर्य राखू जा धरि अल्लाह हमरा सभक बीच निर्णय नहि क' लेत। ओ सबसँ नीक जज छथि।

۞ قَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ لَنُخْرِجَنَّكَ يٰشُعَيْبُ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَكَ مِنْ قَرْيَتِنَآ اَوْ لَتَعُوْدُنَّ فِيْ مِلَّتِنَاۗ قَالَ اَوَلَوْ كُنَّا كٰرِهِيْنَ

qālal-mala'ul-lażīnastakbarū min qaumihī lanukhrijannaka yā syu‘aibu wal-lażīna āmanū ma‘aka min qaryatinā au lata‘ūdunna fī millatinā, qāla awalau kunnā kārihīn(a).

शुएब जनजाति के अहंकारी नेता सब कहलकै, "हे शुएब! हम अहाँ आ विश्वासी के अपन देश स जरूर भगा देब, जाबत अहाँ हमर धर्म में वापस नै आबि जायब।" शुएब बजलाह, "अहाँ (अहाँ हमरा सभ केँ भगाबय जा रहल छी), भले हमरा सभ केँ नीक नहि लागय?

قَدِ افْتَرَيْنَا عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اِنْ عُدْنَا فِيْ مِلَّتِكُمْ بَعْدَ اِذْ نَجّٰىنَا اللّٰهُ مِنْهَاۗ وَمَا يَكُوْنُ لَنَآ اَنْ نَّعُوْدَ فِيْهَآ اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ رَبُّنَاۗ وَسِعَ رَبُّنَا كُلَّ شَيْءٍ عِلْمًاۗ عَلَى اللّٰهِ تَوَكَّلْنَاۗ رَبَّنَا افْتَحْ بَيْنَنَا وَبَيْنَ قَوْمِنَا بِالْحَقِّ وَاَنْتَ خَيْرُ الْفٰتِحِيْنَ

qadiftarainā ‘alallāhi każiban in ‘udnā fī millatikum ba‘da iż najjānallāhu minhā, wa mā yakūnu lanā an na‘ūda fīhā illā ay yasyā'allāhu rabbunā, wasi‘a rabbunā kulla syai'in ‘ilmā(n), ‘alallāhi tawakkalnā, rabbanaftaḥ bainanā wa baina qauminā bil-ḥaqqi wa anta khairul-fātiḥīn(a).

सचमुच, हम सब अल्लाह के खिलाफ एकटा पैघ झूठ के आविष्कार केने रहितहुं, अगर हम सब अहां के धर्म में वापस आबि गेलहुं, जखन कि अल्लाह हमरा सब के ओहि स मुक्त क देलखिन। आ हमरा सभक लेल हुनका लग घुरब उचित नहि अछि, जाबत धरि अल्लाह, हमर सभक प्रभु नहि चाहथि। हमर प्रभु के ज्ञान सब किछु समेटने अछि। हम सब केवल अल्लाह पर भरोसा करैत छी। हे हमर प्रभु, हमरा सभ आ हमर लोकक बीच न्याय (निष्पक्ष) सँ करू। अहाँ सबसँ नीक निर्णय लेबय बला छी।"

وَقَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ لَىِٕنِ اتَّبَعْتُمْ شُعَيْبًا اِنَّكُمْ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ

wa qālal-mala'ul-lażīna kafarū min qaumihī la'inittaba‘tum syu‘aiban innakum iżal lakhāsirūn(a).

आ हुनकर लोक (शुआइब) के नेता जे काफिर छलाह (एक दोसरा स कहलखिन) "सत्ते, जँ अहाँ शुएब के पाछाँ चलब त' अहाँ सभ अवश्य हारब।"

فَاَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَاَصْبَحُوْا فِيْ دَارِهِمْ جٰثِمِيْنَۙ

fa akhażathumur-rajfatu fa aṣbaḥū fī dārihim jāṡimīn(a).

तखन हुनका सभ केँ भूकम्प आबि गेलनि आ ओ सभ अपन-अपन घरक खंडहर मे मरल पड़ल छलाह।

الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا شُعَيْبًا كَاَنْ لَّمْ يَغْنَوْا فِيْهَاۚ اَلَّذِيْنَ كَذَّبُوْا شُعَيْبًا كَانُوْا هُمُ الْخٰسِرِيْنَ

al-lażīna każżabū syu‘aiban ka'allam yagnau fīhā, al-lażīna każżabū syu‘aiban kānū humul-khāsirīn(a).

शुएब के नकारय वाला लोक जेना ओहि (देश मे कहियो नहि रहने होथि)। जे शुएब के नकारैत अछि ओ हारैत अछि।

فَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰقَوْمِ لَقَدْ اَبْلَغْتُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَنَصَحْتُ لَكُمْۚ فَكَيْفَ اٰسٰى عَلٰى قَوْمٍ كٰفِرِيْنَ ࣖ

fa tawallā ‘anhum wa qāla yā qaumi laqad ablagtukum risālāti rabbī wa naṣaḥtu lakum, fa kaifa āsā ‘alā qaumin kāfirīn(a).

तेँ शुएब हुनका सभ केँ ई कहैत छोड़ि गेलाह, "हे हमर लोक! सचमुच हम अहाँ सभ केँ अपन प्रभुक संदेश पहुँचा देने छी आ अहाँ सभ केँ सलाह देने छी। तखन हम काफिर सभक लेल कोना शोक करब?"

وَمَآ اَرْسَلْنَا فِيْ قَرْيَةٍ مِّنْ نَّبِيٍّ اِلَّآ اَخَذْنَآ اَهْلَهَا بِالْبَأْسَاۤءِ وَالضَّرَّاۤءِ لَعَلَّهُمْ يَضَّرَّعُوْنَ

wa mā arsalnā fī qaryatim min nabiyyin illā akhażnā ahlahā bil-ba'sā'i waḍ-ḍarrā'i la‘allahum yaḍḍarra‘ūn(a).

आ हम कोनो भविष्यवक्ता केँ कोनो देश मे नहि पठौलहुँ, (आ ओकर निवासी ओहि भविष्यवक्ता केँ अस्वीकार क' देलियैक), बल्कि हम ओकर निवासी केँ कष्ट आ कष्ट पहुँचा देलियैक जाहि सँ ओ सब अपना केँ नम्र बना क' (आधीन भ' जाय)।

ثُمَّ بَدَّلْنَا مَكَانَ السَّيِّئَةِ الْحَسَنَةَ حَتّٰى عَفَوْا وَّقَالُوْا قَدْ مَسَّ اٰبَاۤءَنَا الضَّرَّاۤءُ وَالسَّرَّاۤءُ فَاَخَذْنٰهُمْ بَغْتَةً وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

Ṡumma baddalnā makānas-sayyi'atil-ḥasanata ḥattā ‘afau wa qālū qad massa ābā'anaḍ-ḍarrā'u was-sarrā'u fa akhażnāhum bagtataw wa hum lā yasy‘urūn(a).

तखन हम सभ दुखक स्थान पर भोग (जाहि सँ हुनकर संतान आ धन) बढ़ि गेल, तखन ओ सभ कहलक जे "सत्ते, हमर पूर्वज सभ दुख आ सुखक अनुभव करैत छलाह," तेँ हम सभ हुनका सभ केँ अचानक यातना देलियनि, बिना हुनका ई बुझने |

وَلَوْ اَنَّ اَهْلَ الْقُرٰٓى اٰمَنُوْا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِمْ بَرَكٰتٍ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ وَلٰكِنْ كَذَّبُوْا فَاَخَذْنٰهُمْ بِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

wa lau anna ahlal-qurā āmanū wattaqau lafataḥnā ‘alaihim barakātim minas-samā'i wal ardḍi wa lākin każżabū fa akhażnāhum bimā kānū yaksibūn(a).

आ जँ ओहि देशक लोक सभ विश्वास कएने रहितथि आ धर्मात्मा रहितथि तँ हम सभ ओकरा सभ केँ आकाश आ पृथ्वी सँ आशीर्वाद दैतहुँ, मुदा ओ सभ झूठ निकलल (हमर सभक श्लोक), तेँ हम सभ ओकरा सभ केँ ओकर सभक काजक अनुसार सजा देलियैक।

اَفَاَمِنَ اَهْلُ الْقُرٰٓى اَنْ يَّأْتِيَهُمْ بَأْسُنَا بَيَاتًا وَّهُمْ نَاۤىِٕمُوْنَۗ

afa amina ahlul-qurā ay ya'tiyahum ba'sunā bayātaw wa hum nā'imūn(a).

त की शहरक लोक सुतल रहैत राति मे आबय वाला हमर सजा सं सुरक्षित महसूस करैत छथि?

اَوَاَمِنَ اَهْلُ الْقُرٰٓى اَنْ يَّأْتِيَهُمْ بَأْسُنَا ضُحًى وَّهُمْ يَلْعَبُوْنَ

awa amina ahlul-qurā ay ya'tiyahum ba'sunā ḍuḥaw wa hum yal‘abūn(a).

या टोलक लोक सब खेलैत काल भोरे आबि रहल हमर सबहक सजा स सुरक्षित महसूस करैत छथि?

اَفَاَمِنُوْا مَكْرَ اللّٰهِۚ فَلَا يَأْمَنُ مَكْرَ اللّٰهِ اِلَّا الْقَوْمُ الْخٰسِرُوْنَ ࣖ

afa aminū makrallāh(i), falā ya'manu makrallāhi illal-qaumul khāsirūn(a).

या अल्लाह के (अप्रत्याशित) सजा स सुरक्षित महसूस करैत छथि? अल्लाह के सजा स कियो सुरक्षित महसूस नै करैत अछि सिवाय हारल के।

اَوَلَمْ يَهْدِ لِلَّذِيْنَ يَرِثُوْنَ الْاَرْضَ مِنْۢ بَعْدِ اَهْلِهَآ اَنْ لَّوْ نَشَاۤءُ اَصَبْنٰهُمْ بِذُنُوْبِهِمْۚ وَنَطْبَعُ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَهُمْ لَا يَسْمَعُوْنَ

awalam yahdi lil-lażīna yariṡūnal-arḍa mim ba‘di ahlihā allau nasyā'u aṣabnāhum biżunūbihim, wa naṭba‘u ‘alā qulūbihim fahum lā yasma‘ūn(a).

या फेर ओकर निवासी के बाद भूमि के उत्तराधिकारी के लेल ई स्पष्ट नै छै कि अगर हम चाहै छियै त ओकरा सब के पाप के सजा जरूर देब, आ ओकर दिल पर मोहर लगा देबै ताकि ओ सब नै सुनय (पाठ)।

تِلْكَ الْقُرٰى نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ اَنْۢبَاۤىِٕهَاۚ وَلَقَدْ جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِۚ فَمَا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْا بِمَا كَذَّبُوْا مِنْ قَبْلُۗ كَذٰلِكَ يَطْبَعُ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِ الْكٰفِرِيْنَ

tilkal-qurā naquṣṣu ‘alaika min ambā'ihā, wa laqad jā'athum rusuluhum bil-bayyināt(i), famā kānū liyu'minū bimā każżabū min qabl(u), każālika yaṭba‘ullāhu ‘alā qulūbil-kāfirīn(a).

ई सब भूमि अछि (जे हम सब नष्ट क देलहुं), हम सब ओकर किछु कथा कहैत छी। हुनका लोकनिक दूत वास्तव मे स्पष्ट प्रमाण ल' क' हुनका लोकनिक लग आबि गेल छलाह. मुदा पहिने जे बात नकारने छलाह ताहि पर विश्वास नहि केलनि (ओहो) । एहि तरहें अल्लाह काफिर के दिल पर मोहर लगा दैत छथि।

وَمَا وَجَدْنَا لِاَكْثَرِهِمْ مِّنْ عَهْدٍۚ وَاِنْ وَّجَدْنَآ اَكْثَرَهُمْ لَفٰسِقِيْنَ

wa mā wajadnā li'akṡarihim min ‘ahd(in), wa iw wajadnā akṡarahum lafāsiqīn(a).

आ हमरा लोकनि केँ बेसी केँ अपन वादा पूरा करैत नहि भेटैत अछि। बल्कि हमरा लोकनि केँ जे भेटल से ई जे बेसी लोक सही मे दुष्ट लोक छलाह।

ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ مُّوْسٰى بِاٰيٰتِنَآ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ فَظَلَمُوْا بِهَاۚ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ

Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihim mūsā bi'āyātinā ilā fir‘auna wa mala'ihī fa ẓalamū bihā, fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).

हुनका सभक बाद हम मूसा केँ अपन प्रमाणक संग फिरौन आ हुनकर लोकक नेता सभ लग पठौलनि, आ ओ सभ प्रमाण सभ केँ नकारलनि। तेँ नुकसान करयवला के की होइत छैक ताहि पर ध्यान दियौक।

وَقَالَ مُوْسٰى يٰفِرْعَوْنُ اِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَۙ

wa qāla mūsa yā fir‘aunu innī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

मूसा कहलथिन, "हे फिरौन! सत्ते हम सभ लोकक प्रभुक दूत छी।

حَقِيْقٌ عَلٰٓى اَنْ لَّآ اَقُوْلَ عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّۗ قَدْ جِئْتُكُمْ بِبَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّكُمْ فَاَرْسِلْ مَعِيَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ۗ

Ḥaqīqun ‘alā allā aqūla ‘alallāhi illal-ḥaqq(a), qad ji'tukum bibayyinatim mir rabbikum fa arsil ma‘iya banī isrā'īl(a).

अल्लाह के बारे में सच्चाई कहब हमरा पर बाध्यता अछि। सचमुच, हम अहाँक प्रभुक स्पष्ट प्रमाण ल’ क’ अहाँ लग आयल छी, तेँ इस्राएलक सन्तान केँ हमरा संग (जाय) दियौक।”

قَالَ اِنْ كُنْتَ جِئْتَ بِاٰيَةٍ فَأْتِ بِهَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qāla in kunta ji'ta bi'āyatin fa'ti bihā in kunta minaṣ ṣādiqīn(a).

ओ (फिरोन) उत्तर देलथिन, "जँ ई सत्य अछि जे अहाँ प्रमाण अनैत छी, तखन ओकरा देखाउ जे अहाँ सच्चा लोक मे सँ एक छी।"

فَاَلْقٰى عَصَاهُ فَاِذَا هِيَ ثُعْبَانٌ مُّبِيْنٌ ۖ

fa alqā ‘aṣāhu fa iżā hiya ṡu‘bānum mubīn(un).

तखन (मूसा) अपन लाठी फेकि देलक, आ अचानक ओ लाठी असली पैघ साँप बनि गेल।

وَّنَزَعَ يَدَهٗ فَاِذَا هِيَ بَيْضَاۤءُ لِلنّٰظِرِيْنَ ࣖ

wa naza‘a yadahū fa iżā hiya baiḍā'u lin-nāẓirīn(a).

आ हाथ निकाललनि, अचानक देखनिहार लेल उज्जर (चमकैत) भ' गेलनि।

قَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ اِنَّ هٰذَا لَسٰحِرٌ عَلِيْمٌۙ

qālal-mala'u min qaumi fir‘auna inna hāżā lasāḥirum ‘alīm(un).

फिरौन केरऽ नेता सिनी कहलकै, “ई आदमी सचमुच चतुर जादूगर छै, .

يُّرِيْدُ اَنْ يُّخْرِجَكُمْ مِّنْ اَرْضِكُمْ ۚ فَمَاذَا تَأْمُرُوْنَ

yurīdu ay yukhrijakum min arḍikum, fa māżā ta'murūn(a).

जे अहाँ सभ केँ अहाँक भूमि सँ भगाबऽ चाहैत अछि।" (फरोन कहलनि), "तखन अहाँ की सुझाव दैत छी?"

قَالُوْآ اَرْجِهْ وَاَخَاهُ وَاَرْسِلْ فِى الْمَدَاۤىِٕنِ حٰشِرِيْنَۙ

qālū arjih wa akhāhu wa arsil fil-madā'ini ḥāsyirīn(a).

(मुखिया लोकनि) उत्तर देलथिन, "ओकरा आ ओकर भाय केँ (कनि काल धरि) रोकि दियौक आ किछु लोक केँ शहर मे पठा दियौक जे (जादूगर सभ केँ जमा करथि)।

يَأْتُوْكَ بِكُلِّ سٰحِرٍ عَلِيْمٍ

ya'tūka bikulli sāḥirin ‘alīm(in).

जाहि सँ ओ सभ चतुर जादूगर केँ अहाँ सभक लग आनि सकय।”

وَجَاۤءَ السَّحَرَةُ فِرْعَوْنَ قَالُوْٓا اِنَّ لَنَا لَاَجْرًا اِنْ كُنَّا نَحْنُ الْغٰلِبِيْنَ

wa jā'as-saḥaratu fir‘auna qālū inna lanā la'ajran in kunnā naḥnul-gālibīn(a).

जादूगर सभ फिरौन लग आबि गेलाह। ओ सभ कहलक, “(की) हमरा सभकेँ इनाम भेटत, जँ जीतब?”

قَالَ نَعَمْ وَاِنَّكُمْ لَمِنَ الْمُقَرَّبِيْنَ

qāla na‘am wa innakum laminal-muqarrabīn(a).

ओ (फिरोन) उत्तर देलथिन, "हँ, वास्तव मे अहाँ ओहि लोक मे अवश्य छी जे (हमर) नजदीक छथि।"

قَالُوْا يٰمُوْسٰٓى اِمَّآ اَنْ تُلْقِيَ وَاِمَّآ اَنْ نَّكُوْنَ نَحْنُ الْمُلْقِيْنَ

qālū yā mūsā immā an tulqiya wa immā an nakūna naḥnul-mulqīn(a).

ओ सभ (जादूगर सभ) कहलक, "हे मूसा! अहाँ पहिने फेकब, आकि हम सभ फेकब?"

قَالَ اَلْقُوْاۚ فَلَمَّآ اَلْقَوْا سَحَرُوْٓا اَعْيُنَ النَّاسِ وَاسْتَرْهَبُوْهُمْ وَجَاۤءُوْ بِسِحْرٍ عَظِيْمٍ

qāla alqū, falammā alqau saḥarū a‘yunan-nāsi wastarhabūhum wa jā'ū bisiḥrin ‘aẓīm(in).

ओ (मूसा) उत्तर देलथिन, "पहिने एकरा फेकि दियौक!" से फेकला के बाद लोक के आँखि पर जादू क लोक के डरा देलखिन, कियाक त ओ सब बहुत पैघ (अद्भुत) जादू देखबैत छलाह |

۞ وَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰٓى اَنْ اَلْقِ عَصَاكَۚ فَاِذَا هِيَ تَلْقَفُ مَا يَأْفِكُوْنَۚ

wa auḥainā ilā mūsā an alqi ‘aṣāk(a), fa iżā hiya talqafu mā ya'fikūn(a).

आ हम मूसा केँ प्रगट केलहुँ, “अपन लाठी नीचाँ फेकि दियौक!” तेँ एकाएक ओ हुनका लोकनिक सभटा झूठ केँ निगल लेलनि ।

فَوَقَعَ الْحَقُّ وَبَطَلَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَۚ

fa waqa‘al-ḥaqqu wa baṭala mā kānū ya‘malūn(a).

तखन सत्य सिद्ध भेल, आ ओ सभ जे किछु केलनि से व्यर्थ भ' गेलनि।

فَغُلِبُوْا هُنَالِكَ وَانْقَلَبُوْا صٰغِرِيْنَۚ

fa gulibū hunālika wanqalabū ṣāgirīn(a).

तेँ ओहि ठाम ओ सभ पराजित भऽ गेलाह आ ओ सभ घृणित लोक बनि गेलाह ।

وَاُلْقِيَ السَّحَرَةُ سٰجِدِيْنَۙ

wa ulqiyas-saḥaratu sājidīn(a).

आ जादूगर सभ तुरन्त खसि पड़लाह आ सजदा कयलनि |

قَالُوْٓا اٰمَنَّا بِرَبِّ الْعٰلَمِيْنَۙ

qālū āmannā birabbil-‘ālamīn(a).

ओ सभ कहलकनि, “हम सभ लोकक प्रभु पर विश्वास करैत छी।

رَبِّ مُوْسٰى وَهٰرُوْنَ

rabbi mūsā wa hārūn(a).

(अर्थात) मूसा आ हारूनक प्रभु।”

قَالَ فِرْعَوْنُ اٰمَنْتُمْ بِهٖ قَبْلَ اَنْ اٰذَنَ لَكُمْۚ اِنَّ هٰذَا لَمَكْرٌ مَّكَرْتُمُوْهُ فِى الْمَدِيْنَةِ لِتُخْرِجُوْا مِنْهَآ اَهْلَهَاۚ فَسَوْفَ تَعْلَمُوْنَ

qāla fir‘aunu āmantum bihī qabla an āżana lakum, inna hāżā lamakrum makartumūhu fil-madīnati litukhrijū minhā ahlahā, fa saufa ta‘lamūn(a).

फिरौन कहलकै, "हमरा अनुमति दै सँ पहिने अहाँ हुनका पर विश्वास किएक करैत छी? असल मे ई वास्तव मे एकटा एहन चाल अछि जे अहाँ एहि शहर मे योजना बनेने छी, एकर निवासी केँ भगाबय लेल। बाद मे अहाँ केँ पता चलत (अहाँक काजक परिणाम)

لَاُقَطِّعَنَّ اَيْدِيَكُمْ وَاَرْجُلَكُمْ مِّنْ خِلَافٍ ثُمَّ لَاُصَلِّبَنَّكُمْ اَجْمَعِيْنَ

la'uqaṭṭi‘anna aidiyakum wa arjulakum min khilāfin ṡumma la'uṣallibannakum ajma‘īn(a).

हम अहाँक हाथ-पैर केँ क्रिसक्रॉस तरीका सँ (दहिना हाथ आ बामा पैर वा एकर विपरीत) अवश्य काटि देब, तखन अहाँ सभ केँ क्रूस पर चढ़ा देब।”

قَالُوْٓا اِنَّآ اِلٰى رَبِّنَا مُنْقَلِبُوْنَۙ

qālū innā ilā rabbinā munqalibūn(a).

ओ सभ (जादूगर) उत्तर देलथिन, “सत्ते हम सभ अपन प्रभु लग घुरि जायब।

وَمَا تَنْقِمُ مِنَّآ اِلَّآ اَنْ اٰمَنَّا بِاٰيٰتِ رَبِّنَا لَمَّا جَاۤءَتْنَا ۗرَبَّنَآ اَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَّتَوَفَّنَا مُسْلِمِيْنَ ࣖ

wa mā tanqimu minnā illā an āmannā bi'āyāti rabbinā lammā jā'atnā, rabanā afrig ‘alainā ṣabraw wa tawaffanā muslimīn(a).

आरू तोहें हमरा सिनी सें बदला नै लेलकै, बल्कि ई लेली कि जबेॅ हुनी हमरा सिनी के पास ऐलै, तबेॅ हम्में हमरऽ प्रभु केरऽ आयतऽ पर विश्वास करलकै।" (ओकरा सिनी न॑ प्रार्थना करलकै), "हमरऽ प्रभु, हमरा सिनी क॑ धैर्य दिं आरू मुसलमान बनी क॑ मरी जाय (अहाँ के सामने आत्मसमर्पण करी क॑)।"

وَقَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ اَتَذَرُ مُوْسٰى وَقَوْمَهٗ لِيُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ وَيَذَرَكَ وَاٰلِهَتَكَۗ قَالَ سَنُقَتِّلُ اَبْنَاۤءَهُمْ وَنَسْتَحْيٖ نِسَاۤءَهُمْۚ وَاِنَّا فَوْقَهُمْ قٰهِرُوْنَ

wa qālal-mala'u min qaumi fir‘auna atażaru mūsā wa qaumahū liyufsidū fil-arḍi wa yażaraka wa ālihatak(a), qāla sanuqattilu abnā'ahum wa nastaḥyī nisā'ahum, wa innā fauqahum qāhirūn(a).

आ फिरौनक लोकक नेता सभ कहलथिन, “की अहाँ मूसा आ हुनकर लोक केँ एहि देश (मिस्र) मे तबाही मचाबय देब आ अहाँ आ अहाँक देवता सभ केँ छोड़ि देब?” (फिरौन) उत्तर देलथिन, "हम सभ हुनकर बेटा सभ केँ मारि देब आ हुनकर बेटी सभ केँ जीबय देब आ सचमुच हुनका सभ पर हमरा सभक पूरा अधिकार अछि।"

قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهِ اسْتَعِيْنُوْا بِاللّٰهِ وَاصْبِرُوْاۚ اِنَّ الْاَرْضَ لِلّٰهِ ۗيُوْرِثُهَا مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖۗ وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِيْنَ

qāla mūsā liqaumihista‘īnū billāhi waṣbirū, innal-arḍa lillāh(i), yūriṡuhā may yasyā'u min ‘ibādih(ī), wal-‘āqibatu lil-muttaqīn(a).

मूसा अपन लोक सभ सँ कहलनि, "अल्लाह सँ मदद माँगू आ धैर्य राखू। सचमुच (ई) धरती अल्लाह केर अछि; ओ अपन सेवक मे जेकरा चाहथि ओकरा विरासत मे भेटत। आ (अच्छा) अंत ओहि लोकक लेल अछि जे धर्मात्मा छथि।"

قَالُوْٓا اُوْذِيْنَا مِنْ قَبْلِ اَنْ تَأْتِيَنَا وَمِنْۢ بَعْدِ مَا جِئْتَنَا ۗقَالَ عَسٰى رَبُّكُمْ اَنْ يُّهْلِكَ عَدُوَّكُمْ وَيَسْتَخْلِفَكُمْ فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُوْنَ ࣖ

qālū ūżīnā min qabli an ta'tiyanā wa mim ba‘di mā ji'tanā, qāla ‘asā rabbukum ay yuhlika ‘aduwwakum wa yastakhlifakum fil-arḍi fa yanẓura kaifa ta‘malūn(a).

ओ सभ (मूसाक लोक) कहलनि, "हमरा सभ केँ अहाँ हमरा सभ लग एबा सँ पहिने आ अहाँ सभक एलाक बाद (फिरौन द्वारा) अत्याचार कयल गेल छल।" (मूसा) उत्तर देलथिन, "आशा अछि जे अहाँक प्रभु अहाँक दुश्मन सभ केँ नष्ट क' देताह आ अहाँ केँ पृथ्वी पर खलीफा बना देताह; तखन ओ देखताह जे अहाँक कोना काज अछि।"

وَلَقَدْ اَخَذْنَآ اٰلَ فِرْعَوْنَ بِالسِّنِيْنَ وَنَقْصٍ مِّنَ الثَّمَرٰتِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُوْنَ

wa laqad akhażnā āla fir‘auna bis-sinīna wa naqṣim minaṡ-ṡamarāti la‘allahum yażżakkarūn(a).

आ सचमुच, हम फिरौन आ ओकर लोक केँ कतेको वर्षक रौदी आ फलक अभाव (आनैत) दंडित केने छी, जाहि सँ ओ सब सबक सीखय।

فَاِذَا جَاۤءَتْهُمُ الْحَسَنَةُ قَالُوْا لَنَا هٰذِهٖ ۚوَاِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَّطَّيَّرُوْا بِمُوْسٰى وَمَنْ مَّعَهٗۗ اَلَآ اِنَّمَا طٰۤىِٕرُهُمْ عِنْدَ اللّٰهِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

fa iżā jā'athumul-ḥasanatu qālū lanā hāżihī, wa in tuṣibhum sayyi'atuy yaṭṭayyarū bimūsā wa mam ma‘ah(ū), alā innamā ṭā'iruhum ‘indallāhi wa lākinna aksṡarahum lā ya‘lamūn(a).

तखन जखन नीक (समृद्धि) हुनका सभ लग अबैत छनि त' कहैत छथि, "ई हमर सभक (प्रयास) के कारण अछि." आ जँ हुनका सभ केँ कोनो विपत्ति मे पड़लनि तँ ओ सभ दुर्भाग्यक दोष मूसा आ हुनकर अनुयायी सभ पर लगा दैत छलाह | ई जानि लिअ जे हुनकर भाग्य अल्लाह के हाथ मे अछि, मुदा अधिकांश के पता नहि छनि।

وَقَالُوْا مَهْمَا تَأْتِنَا بِهٖ مِنْ اٰيَةٍ لِّتَسْحَرَنَا بِهَاۙ فَمَا نَحْنُ لَكَ بِمُؤْمِنِيْنَ

wa qālū mahmā ta'tinā bihī min āyatil litasḥaranā bihā, famā naḥnu laka bimu'minīn(a).

ओ सभ (मूसा केँ) कहलथिन, “अहाँ हमरा सभ केँ जादू करबाक लेल जे किछु प्रमाण अनब, हम सभ अहाँ पर विश्वास नहि करब।”

فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمُ الطُّوْفَانَ وَالْجَرَادَ وَالْقُمَّلَ وَالضَّفَادِعَ وَالدَّمَ اٰيٰتٍ مُّفَصَّلٰتٍۗ فَاسْتَكْبَرُوْا وَكَانُوْا قَوْمًا مُّجْرِمِيْنَ

fa arsalnā ‘alaihimuṭ-ṭūfāna wal-jarāda wal-qummala waḍ-ḍafādi‘a wad-dama āyātim mufaṣṣalāt(in), fastakbarū wa kānū qaumam mujrimīn(a).

अतः हम हुनका सब पर तूफान, टिड्डी, जूँ, बेंग आ खून (पीबाक पानि खून में बदलि गेल) के स्पष्ट संकेत के रूप में पठा देलियैक, मुदा ओ सब अहंकारी रहलाह आ ओ सब पापी लोक छलाह |

وَلَمَّا وَقَعَ عَلَيْهِمُ الرِّجْزُ قَالُوْا يٰمُوْسَى ادْعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِنْدَكَۚ لَىِٕنْ كَشَفْتَ عَنَّا الرِّجْزَ لَنُؤْمِنَنَّ لَكَ وَلَنُرْسِلَنَّ مَعَكَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ۚ

wa lammā waqa‘a ‘alihimur-rijzu qālū yā mūsad‘u lanā rabbaka bimā ‘ahida ‘indak(a), la'in kasyafta ‘annar-rijza lanu'minanna laka wa lanursilanna ma‘aka banī isrā'īl(a).

आ जखन हुनका सभ केँ सजा (जेकर व्याख्या कयल गेल अछि) सँ मारल गेलनि तखन ओ सभ कहलनि, "हे मूसा! अहाँक प्रभु सँ हुनकर प्रतिज्ञाक अनुसार हमरा सभ केँ माँगू। जँ अहाँ हमरा सभ सँ ई सजा दूर क' सकब त' हम सभ अहाँ पर अवश्य विश्वास करब आ हम सभ इस्राएलक संतान केँ अहाँक संग अवश्य जाय देब।"

فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُمُ الرِّجْزَ اِلٰٓى اَجَلٍ هُمْ بَالِغُوْهُ اِذَا هُمْ يَنْكُثُوْنَ

falammā kasyafnā ‘anhumur-rijza ilā ajalin hum bāligūhu iżā hum yankuṡūn(a).

मुदा जखन हम हुनका सभसँ सजा हटा देलियनि जाबत धरि हुनका सभकेँ पूरा करय पड़ल छलनि तखन ओ सभ अपन वचन तोड़ि देलनि ।

فَانْتَقَمْنَا مِنْهُمْ فَاَغْرَقْنٰهُمْ فِى الْيَمِّ بِاَنَّهُمْ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَكَانُوْا عَنْهَا غٰفِلِيْنَ

fantaqamnā minhum fa agraqnāhum fil-yammi bi'annahum każżabū bi'āyātinā wa kānū ‘anhā gāfilīn(a).

तेँ हम सभ किछु गोटे केँ सजा देलियनि, तखन समुद्र मे डूबा देलियनि, कारण ओ सभ हमर सभक निशानी केँ नकारने छलाह आ हमर सभक निशानी सँ लापरवाह छलाह |

وَاَوْرَثْنَا الْقَوْمَ الَّذِيْنَ كَانُوْا يُسْتَضْعَفُوْنَ مَشَارِقَ الْاَرْضِ وَمَغَارِبَهَا الَّتِيْ بٰرَكْنَا فِيْهَاۗ وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ الْحُسْنٰى عَلٰى بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَۙ بِمَا صَبَرُوْاۗ وَدَمَّرْنَا مَا كَانَ يَصْنَعُ فِرْعَوْنُ وَقَوْمُهٗ وَمَا كَانُوْا يَعْرِشُوْنَ

wa auraṡnal-qaumal-lażīna kānū yustaḍ‘afūna masyāriqal-arḍi wa magāribahal-latī bāraknā fīhā, wa tammat kalimatu rabbikal-ḥusnā ‘alā banī isrā'īl(a), bimā ṣabarū, wa dammarnā mā kāna yaṣna‘u fir‘aunu wa qaumuhū wa mā kānū ya‘risyūn(a).

आ हम सभ उत्पीड़ित लोक सभक लेल पृथ्वीक पूर्वी आ पश्चिमी भागक वसीयत केलहुँ जकरा हम सभ आशीर्वाद देने रही। आ तोहर नीक प्रभुक वचन इस्राएलक सन्तान सभक धैर्यक कारणेँ (प्रतिज्ञाक रूप मे) सिद्ध भऽ गेल अछि। आ हम सभ जे फिरौन आ ओकर लोक बनौने छल आ जे बनौने छल ओकरा नष्ट कऽ देलियैक।

وَجَاوَزْنَا بِبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ الْبَحْرَ فَاَتَوْا عَلٰى قَوْمٍ يَّعْكُفُوْنَ عَلٰٓى اَصْنَامٍ لَّهُمْ ۚقَالُوْا يٰمُوْسَى اجْعَلْ لَّنَآ اِلٰهًا كَمَا لَهُمْ اٰلِهَةٌ ۗقَالَ اِنَّكُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُوْنَ

wa jāwaznā bibanī isrā'īlal-baḥra fa atau ‘alā qaumiy ya‘kufūna ‘alā aṣnāmil lahum, qālū yā mūsaj‘al lanā ilāhan kamā lahum ālihah(tun), qāla innakum qaumun tajhalūn(a).

आ हम इस्राएलक संतान सभ केँ ओहि समुद्रक ओहि पार (लाल सागरक उत्तरी भाग) बचा लेलहुँ। जखन ओ सभ एकटा एहन लोक लग पहुँचल जे मूर्तिक पूजा करैत रहल तखन ओ सभ (इस्राएलक संतान) कहलक, "हे मूसा! हमरा सभक लेल एकटा देवता (मूर्ति) बनाउ किएक त' हुनका सभक कतेको देवता (मूर्ति) छनि।" (मूसा) उत्तर देलथिन, “सत्ते, अहाँ सभ मूर्ख लोक छी।”

اِنَّ هٰٓؤُلَاۤءِ مُتَبَّرٌ مَّا هُمْ فِيْهِ وَبٰطِلٌ مَّا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

inna hā'ulā'i mutabbarum mā hum fīhi wa bāṭilum mā kānū ya‘malūn(a).

सचमुच, हुनका लोकनिक धारण (विश्वास द्वारा) नष्ट भ' जेताह आ जे कयलनि से व्यर्थ भ' जायत।

قَالَ اَغَيْرَ اللّٰهِ اَبْغِيْكُمْ اِلٰهًا وَّهُوَ فَضَّلَكُمْ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ

qāla agairallāhi abgīkum ilāhaw wa huwa faḍḍalakum ‘alal-‘ālamīn(a).

ओ (मूसा) कहलनि, "की हमरा लेल अल्लाह के अलावा अहाँ के लेल कोनो देवता के खोज करब उचित अछि, भले ओ वैह छथि जे अहाँ के सब लोक पर (ओहि समय) प्राथमिकता देने छथि।"

وَاِذْ اَنْجَيْنٰكُمْ مِّنْ اٰلِ فِرْعَوْنَ يَسُوْمُوْنَكُمْ سُوْۤءَ الْعَذَابِۚ يُقَتِّلُوْنَ اَبْنَاۤءَكُمْ وَيَسْتَحْيُوْنَ نِسَاۤءَكُمْۗ وَفِيْ ذٰلِكُمْ بَلَاۤءٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَظِيْمٌ ࣖ

wa iż anjainākum min āli fir‘auna yasūmūnakum sū'al-‘ażāb(i), yuqattilūna abnā'akum wa yastaḥyūna nisā'akum wa fī żālikum balā'um mir rabbikum ‘aẓīm(un).

आ (याद राखू, हे इस्राएलक सन्तान) जखन हम अहाँ सभ केँ (फिरौन) आ हुनकर लोक सँ बचा लेलहुँ, जे अहाँ सभ केँ कठोर यातना देलक, तखन ओ सभ अहाँ सभक बेटा सभ केँ मारि देलक आ अहाँक बेटी सभक जान बँचौलक। आ ओहि स्थिति मे ई अहाँक प्रभु सँ एकटा पैघ परीक्षा अछि।

۞ وَوٰعَدْنَا مُوْسٰى ثَلٰثِيْنَ لَيْلَةً وَّاَتْمَمْنٰهَا بِعَشْرٍ فَتَمَّ مِيْقَاتُ رَبِّهٖٓ اَرْبَعِيْنَ لَيْلَةً ۚوَقَالَ مُوْسٰى لِاَخِيْهِ هٰرُوْنَ اخْلُفْنِيْ فِيْ قَوْمِيْ وَاَصْلِحْ وَلَا تَتَّبِعْ سَبِيْلَ الْمُفْسِدِيْنَ

wa wā‘adnā mūsā ṡalāṡīna lailataw wa atmamnāhā bi‘asyrin fa tamma mīqātu rabbihī arba‘īna lailah(tan), wa qāla mūsā li'akhīhi hārūnakhlufnī fī qaumī wa aṣliḥ wa lā tattabi‘ sabīlal-mufsidīn(a).

आ हम मूसा सँ (तोराह दैत) तीस राति के वचन देलहुँ, आ हम दस राति (अधिक राति) सँ राति के संख्या पूरा केलहुँ, तेँ भगवान जे समय चालीस राति निर्धारित केने छलाह से सिद्ध छल। आ मूसा अपन भाइ (अर्थात) हारून केँ कहलथिन, "हमर लोक केँ (नेतृत्व) करबा मे हमरा जगह पर राखू, आ (अपन आ अपन लोक केँ सुधारू), आ हानिकारक बाट पर नहि चलू।"

وَلَمَّا جَاۤءَ مُوْسٰى لِمِيْقَاتِنَا وَكَلَّمَهٗ رَبُّهٗۙ قَالَ رَبِّ اَرِنِيْٓ اَنْظُرْ اِلَيْكَۗ قَالَ لَنْ تَرٰىنِيْ وَلٰكِنِ انْظُرْ اِلَى الْجَبَلِ فَاِنِ اسْتَقَرَّ مَكَانَهٗ فَسَوْفَ تَرٰىنِيْۚ فَلَمَّا تَجَلّٰى رَبُّهٗ لِلْجَبَلِ جَعَلَهٗ دَكًّا وَّخَرَّ مُوْسٰى صَعِقًاۚ فَلَمَّآ اَفَاقَ قَالَ سُبْحٰنَكَ تُبْتُ اِلَيْكَ وَاَنَا۠ اَوَّلُ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa lammā jā'a mūsā limīqātinā wa kallamahū rabbuh(ū), qāla rabbi arinī anẓur ilaik(a), qāla lan tarānī wa lākininẓur ilal-jabali fa inistaqarra makānahū fa saufa tarānī, falammā tajallā rabbuhū lil-jabali ja‘alahū dakkaw wa kharra mūsā ṣa‘iqā(n), falammā afāqa qāla subḥānaka tubtu ilaika wa ana awwalul-mu'minīn(a).

आ जखन मूसा ओहि समय मे (मुनाजत) लग अयलाह जखन हम सभ निर्धारित केने रही आ भगवान हुनका सँ (सोझे) बात केने छलाह, तखन (मूसा) कहलनि, "हे हमर प्रभु, हमरा सामने (अपना) प्रकट भ' जाउ जाहि सँ हम अहाँ केँ देखि सकब।" (अल्लाह)। तेँ जखन हुनक प्रभु पहाड़ पर (अपन महिमा) प्रकट केलनि तखन पहाड़ नष्ट भ गेल आ मूसा बेहोश भ गेलाह | मूसा के होश आबि गेलाक बाद ओ कहलनि, "महिमा अहाँक हो, हम अहाँ पर पश्चाताप करैत छी आ हम सबसँ पहिने विश्वास करैत छी।"

قَالَ يٰمُوْسٰٓى اِنِّى اصْطَفَيْتُكَ عَلَى النَّاسِ بِرِسٰلٰتِيْ وَبِكَلَامِيْ ۖفَخُذْ مَآ اٰتَيْتُكَ وَكُنْ مِّنَ الشّٰكِرِيْنَ

qāla yā mūsā inniṣṭafaituka ‘alan-nāsi birisālātī wa bikalāmī, fa khuż mā ātaituka wa kum minasy-syākirīn(a).

(अल्लाह) कहलनि, "हे मूसा! सचमुच, हम अहाँ केँ दोसर लोक मे सँ (अपन समय मे) अपन संदेश आ अपन बात केँ ढोबाक लेल चुनलहुँ (पसंद करैत छी), तेँ हम अहाँ केँ जे किछु देने छी ताहि पर दृढ़ता सँ पकड़ू आ कृतज्ञताक लोक मे सँ रहू।"

وَكَتَبْنَا لَهٗ فِى الْاَلْوَاحِ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ مَّوْعِظَةً وَّتَفْصِيْلًا لِّكُلِّ شَيْءٍۚ فَخُذْهَا بِقُوَّةٍ وَّأْمُرْ قَوْمَكَ يَأْخُذُوْا بِاَحْسَنِهَا ۗسَاُورِيْكُمْ دَارَ الْفٰسِقِيْنَ

wa katabnā lahū fil-alwāḥi min kulli syai'im mau‘iẓataw wa tafṣīlal likulli syai'(in), fa khużhā biquwwatiw wa'mur qaumaka ya'khużū bi'aḥsanihā, sa'urīkum dāral-fāsiqīn(a).

आ हम सभ मूसाक लेल पाटी (तोराह) मे सभ किछु लिखलहुँ जे सभ किछुक पाठ आ व्याख्याक रूप मे छल; त (हम कहलियनि), "एकरा पकड़ि क' राखू आ अपन लोक केँ कहि दियौक जे जतेक संभव भ' सकय ओकरा पकड़ि लिअ, हम अहाँ केँ दुष्टक भूमि देखा देब।"

سَاَصْرِفُ عَنْ اٰيٰتِيَ الَّذِيْنَ يَتَكَبَّرُوْنَ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّۗ وَاِنْ يَّرَوْا كُلَّ اٰيَةٍ لَّا يُؤْمِنُوْا بِهَاۚ وَاِنْ يَّرَوْا سَبِيْلَ الرُّشْدِ لَا يَتَّخِذُوْهُ سَبِيْلًاۚ وَاِنْ يَّرَوْا سَبِيْلَ الْغَيِّ يَتَّخِذُوْهُ سَبِيْلًاۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَكَانُوْا عَنْهَا غٰفِلِيْنَ

sa'aṣrifu ‘an āyātiyal-lażīna yatakabbarūna fil-arḍi bigairil-ḥaqq(i), wa iy yarau kulla āyatil lā yu'minū bihā, wa iy yarau sabīlar-rusydi lā yattakhiżūhu sabīlā(n), wa iy yarau sabīlal-gayyi yattakhiżūhu sabīlā(n), żālika bi'annahum każżabū bi'āyātinā wa kānū ‘anhā gāfilīn(a).

हम (अपन शक्तिक) चिन्ह सँ मुँह मोड़ब जे बिना कोनो वैध कारणक पृथ्वी पर घमंड करैत छथि । भले ही ओ सब (हमर शक्ति के) हर निशानी देखितथि तखनो ओ सब ओहि पर विश्वास नहि करितथि। आ जँ कोनो एहन बाट देखथि जे मार्गदर्शन दिस ल' जाइत छथि त' ओ ओहि पर नहि चलताह (ओताह) मुदा जँ कोनो त्रुटिक बाट देखथि त' ओहि पर चलैत छथि । एकरऽ कारण छै कि वू हमरऽ संकेतऽ के नकार॑ छै आरू ओकरा स॑ हमेशा लापरवाह रहै छै ।

وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَلِقَاۤءِ الْاٰخِرَةِ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْۗ هَلْ يُجْزَوْنَ اِلَّا مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ ࣖ

wal-lażīna każżabū bi'āyātinā wa liqā'il-ākhirati ḥabiṭat a‘māluhum, hal yujzauna illā mā kānū ya‘malūn(a).

आ जे हमर राशि (शक्ति) के नकारैत अछि आ परलोक के अस्तित्व के (नकारैत अछि) ओकर कर्म व्यर्थ अछि | जे काज केने छथि ताहि हिसाबे पुरस्कृत होइत छथि।

وَاتَّخَذَ قَوْمُ مُوْسٰى مِنْۢ بَعْدِهٖ مِنْ حُلِيِّهِمْ عِجْلًا جَسَدًا لَّهٗ خُوَارٌۗ اَلَمْ يَرَوْا اَنَّهٗ لَا يُكَلِّمُهُمْ وَلَا يَهْدِيْهِمْ سَبِيْلًاۘ اِتَّخَذُوْهُ وَكَانُوْا ظٰلِمِيْنَ

wattakhaża mūsā mim ba‘dihī min ḥuliyyihim ‘ijlan jasadal lahū khuwār(un), alam yarau annahū lā yukallimuhum wa lā yahdīhim sabīlā(n), ittakhażūhu wa kānū ẓālimīn(a).

मूसाक लोक सभ हुनकर गेलाक बाद (सिनै पहाड़) आभूषण (सोना) सँ एकटा बछड़ा बनौलनि जकर शरीर आ गुनगुनाइत आवाज छल | की हुनका सभ केँ ई नहि बुझल छलनि जे बछड़ा हुनका सभ सँ नहि गप्प क' सकैत अछि आ ने हुनका सभ केँ बाट देखा सकैत अछि? ओ सभ एकरा (मूर्तिक रूप मे) लेलक। ओ सभ अन्यायी छल।

وَلَمَّا سُقِطَ فِيْٓ اَيْدِيْهِمْ وَرَاَوْا اَنَّهُمْ قَدْ ضَلُّوْاۙ قَالُوْا لَىِٕنْ لَّمْ يَرْحَمْنَا رَبُّنَا وَيَغْفِرْ لَنَا لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

wa lammā suqiṭa fī aidīhim wa ra'au annahum qad ḍallū, qālū la'il lam yarḥamnā rabbunā wa yagfir lanā lanakūnanna minal-khāsirīn(a).

आ जखन हुनका लोकनि केँ अपन एहि काज पर पछतावा भेलनि आ बुझि गेलनि जे ओ सभ भटकल छथि तखन ओ सभ कहलनि, “जँ हमर प्रभु हमरा सभ पर दया नहि करताह आ हमरा सभ केँ क्षमा नहि करताह त’ हम सभ अवश्य हारि गेल लोक मे शामिल भ’ जायब।”

وَلَمَّا رَجَعَ مُوْسٰٓى اِلٰى قَوْمِهٖ غَضْبَانَ اَسِفًاۙ قَالَ بِئْسَمَا خَلَفْتُمُوْنِيْ مِنْۢ بَعْدِيْۚ اَعَجِلْتُمْ اَمْرَ رَبِّكُمْۚ وَاَلْقَى الْاَلْوَاحَ وَاَخَذَ بِرَأْسِ اَخِيْهِ يَجُرُّهٗٓ اِلَيْهِ ۗقَالَ ابْنَ اُمَّ اِنَّ الْقَوْمَ اسْتَضْعَفُوْنِيْ وَكَادُوْا يَقْتُلُوْنَنِيْۖ فَلَا تُشْمِتْ بِيَ الْاَعْدَاۤءَ وَلَا تَجْعَلْنِيْ مَعَ الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ

wa lammā raja‘a mūsā ilā qaumihī gaḍbāna asifā(n), qāla bi'samā khalaftumūnī mim ba‘dī, a‘ajiltum amra rabbikum, wa alqal-alwāḥa wa akhaża bira'si akhīhi yajurruhū ilaih(i), qālabna umma innal-qaumastaḍ‘afūnī wa kādū yaqtulūnanī, falā tusymit biyal-a‘dā'a wa lā taj‘alnī ma‘al-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

आ जखन मूसा अपन लोक लग घुरि गेलाह तखन ओ क्रोधित आ दुखी भ' गेलाह आ कहलनि, "हमरा दूर रहैत अहाँ केहन भयावह काज केलहुँ! की अहाँ अपन प्रभुक प्रतिज्ञाक विरुद्ध जाय चाहैत छी?" मूसा पाटी (तोराह) नीचा फेकि देलक आ अपन भाइ (हारून) के माथ पकड़ि लेलक आ ओकरा अपना दिस खींच लेलक। (हारून) बजलाह, "हे हमर मायक बेटा! ई लोक हमरा कमजोर बुझलक आ हमरा लगभग मारि देलक, तेँ हमर दुर्भाग्य पर अपन दुश्मन सभ केँ जयकार नहि करू, आ हमरा अन्यायी नहि बनाउ।"

قَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِيْ وَلِاَخِيْ وَاَدْخِلْنَا فِيْ رَحْمَتِكَ ۖوَاَنْتَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ ࣖ

qāla rabbigfirlī wa li'akhī wa adkhilnā fī raḥmatik(a), wa anta arḥamur-rāḥimīn(a).

ओ (मूसा) प्रार्थना केलनि, "हे हमर प्रभु, हमरा आ हमर भाइ केँ क्षमा करू आ हमरा सभ केँ अपन दया मे प्रवेश करू, आ अहाँ सभ दयालु मे परम दयालु छी।"

اِنَّ الَّذِيْنَ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ سَيَنَالُهُمْ غَضَبٌ مِّنْ رَّبِّهِمْ وَذِلَّةٌ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُفْتَرِيْنَ

innal-lażīnattakhażul-‘ijla sayanāluhum gaḍabum mir rabbihim wa żillatun fil-ḥayātid-dun-yā, wa każālika najzil-muftarīn(a).

सचमुच, जे बछड़ा के (मूर्ति) बनबैत छथि (अपन पूजा के रूप में), हुनका एक दिन अपन प्रभु के क्रोध आ एहि संसार में जीवन में अपमान भेटतनि | एहि तरहेँ हम झूठ बजनिहार केँ पुरस्कृत करैत छी।

وَالَّذِيْنَ عَمِلُوا السَّيِّاٰتِ ثُمَّ تَابُوْا مِنْۢ بَعْدِهَا وَاٰمَنُوْٓا اِنَّ رَبَّكَ مِنْۢ بَعْدِهَا لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wal-lażīna ‘amilus-sayyi'āti ṡumma tābū mim ba‘dihā wa āmanū inna rabbaka mim ba‘dihā lagafūrur raḥīm(un).

आ जे अधलाह केने छथि, तखन पश्चाताप करू आ विश्वास करू, निश्चित रूप सँ तकर बाद अहाँक प्रभु परम क्षमाशील, परम दयालु छथि।

وَلَمَّا سَكَتَ عَنْ مُّوْسَى الْغَضَبُ اَخَذَ الْاَلْوَاحَۖ وَفِيْ نُسْخَتِهَا هُدًى وَّرَحْمَةٌ لِّلَّذِيْنَ هُمْ لِرَبِّهِمْ يَرْهَبُوْنَ

wa lammā sakata ‘am mūsal-gaḍabu akhażal-alwāḥ(a), wa fī nuskhatihā hudaw wa raḥmatul lil-lażīna hum lirabbihim yarhabūn(a).

मूसाक क्रोध कम भेलाक बाद ओ पाटी (तोराह) केँ (पाछू) ल' लेलनि; हुनकऽ लेखन में अपनऽ प्रभु केरऽ भय के डर करै वाला के लेलऽ मार्गदर्शन आरू दया छै ।

وَاخْتَارَ مُوْسٰى قَوْمَهٗ سَبْعِيْنَ رَجُلًا لِّمِيْقَاتِنَا ۚفَلَمَّآ اَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ قَالَ رَبِّ لَوْ شِئْتَ اَهْلَكْتَهُمْ مِّنْ قَبْلُ وَاِيَّايَۗ اَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ السُّفَهَاۤءُ مِنَّاۚ اِنْ هِيَ اِلَّا فِتْنَتُكَۗ تُضِلُّ بِهَا مَنْ تَشَاۤءُ وَتَهْدِيْ مَنْ تَشَاۤءُۗ اَنْتَ وَلِيُّنَا فَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا وَاَنْتَ خَيْرُ الْغٰفِرِيْنَ

wakhtāra mūsā qaumahū sab‘īna rajulal limīqātinā, falammā akhażathumur-rajfatu qāla rabbi lau syi'ta ahlaktahum min qablu wa iyyāy(a), atuhlikunā bimā fa‘alas-sufahā'u minnā, in hiya illā fitnatuk(a), tuḍillu bihā man tasyā'u wa tahdī man tasyā'(u), anta waliyyunā fagfir lanā warḥamnā wa anta khairul-gāfirīn(a).

आ मूसा अपन लोक मे सँ सत्तर लोक केँ चुनलनि जे (हमरा सभ सँ पश्चाताप माँगब) ओहि समय मे जखन हम सभ निर्धारित केने रही। जखन हुनका लोकनि केँ भूकम्प आबि गेलनि त' मूसा कहलनि, "हे हमर प्रभु, जँ अहाँ चाहैत रहितहुँ त' अहाँ एहि सँ पहिने हुनका सभ केँ आ हमरा सभ केँ नष्ट क' दैतहुँ। की अहाँ हमरा सभक बीच समझदारी'क अभाव मे रहनिहार सभक काजक कारणेँ हमरा सभ केँ नष्ट क' देब? से मात्र अहाँक दिस सँ एकटा परीक्षा अछि, अहाँ एहि परीक्षा सँ ओकरा गुमराह करैत छी जकरा अहाँ चाहब आ अहाँ जकरा मार्गदर्शन करब। अहाँ हमरा सभक नेता छी, तेँ हमरा सभ केँ क्षमा करू आ हमरा सभ पर दया करू। अहाँ सभ सँ नीक छी।" क्षमाकर्ता।"

۞ وَاكْتُبْ لَنَا فِيْ هٰذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةً وَّفِى الْاٰخِرَةِ اِنَّا هُدْنَآ اِلَيْكَۗ قَالَ عَذَابِيْٓ اُصِيْبُ بِهٖ مَنْ اَشَاۤءُۚ وَرَحْمَتِيْ وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍۗ فَسَاَكْتُبُهَا لِلَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَ وَيُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَالَّذِيْنَ هُمْ بِاٰيٰتِنَا يُؤْمِنُوْنَۚ

waktub lanā fī hāżihid-dun-yā ḥasanataw wa fil-ākhirati innā hudnā ilaik(a), qāla ‘ażābī uṣību bihī man asyā'(u), wa raḥmatī wasi‘at kulla syai'(in), fa sa'aktubuhā lil-lażīna yattaqūna wa yu'tūnaz-zakāta wal-lażīna hum bi'āyātinā yu'minūn(a).

आ हमरा सभक लेल एहि संसार आ परलोक मे भलाई निर्धारित करू। सचमुच, हम अहाँक पास वापस (पश्चाताप) करैत छी। (अल्लाह) कहैत छथि, "हम जकरा चाहब ओकरा पर अपन सजा देब आ हमर दया सब किछु केँ झाँपि दैत अछि। तेँ हम अपन दया ओहि लोक पर सौंपब जे धर्मात्मा छथि, जे जकात दैत छथि आ जे हमर आयत पर विश्वास करैत छथि।"

اَلَّذِيْنَ يَتَّبِعُوْنَ الرَّسُوْلَ النَّبِيَّ الْاُمِّيَّ الَّذِيْ يَجِدُوْنَهٗ مَكْتُوْبًا عِنْدَهُمْ فِى التَّوْرٰىةِ وَالْاِنْجِيْلِ يَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوْفِ وَيَنْهٰىهُمْ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبٰتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبٰۤىِٕثَ وَيَضَعُ عَنْهُمْ اِصْرَهُمْ وَالْاَغْلٰلَ الَّتِيْ كَانَتْ عَلَيْهِمْۗ فَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِهٖ وَعَزَّرُوْهُ وَنَصَرُوْهُ وَاتَّبَعُوا النُّوْرَ الَّذِيْٓ اُنْزِلَ مَعَهٗٓ ۙاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ ࣖ

al-lażīna yattabi‘ūnar-rasūlan nabiyyal-ummiyyal-lażī yajidūnahū maktūban ‘indahum fit-taurāti wal-injīli ya'muruhum bil-ma‘rūfi wa yanhāhum ‘anil-munkari wa yuḥillu lahumuṭ-ṭayyibāti wa yuḥarrimu ‘alaihimul-khabā'iṡa wa yaḍa‘u ‘anhum iṣrahum wal-aglālal-latī kānat ‘alaihim, fal-lażīna āmanū bihī wa ‘azzarūhu wa naṣarūhu wattaba‘un nūral-lażī unzila ma‘ah(ū), ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

(अर्थात) जे रसूलुल्लाह, नबी जे उम्मी (पढ़ि-लिखि नहि सकैत छथि) छथि जिनकर (नाम) हुनका सभ केँ ओहि तौराह आ सुसमाचार मे लिखल भेटैत छनि जे हुनका सभ लग छनि, जे हुनका सभ केँ उचित करबाक आज्ञा दैत छथि आ जे गलत काज केँ मना करैत छथि, आ जे हुनका सभक लेल नीक जे किछु अछि तकरा अनुमति दैत छथि आ हुनका सभक लेल जे किछु अधलाह अछि, तकरा सभ केँ मना करैत छथि, आ हुनका सभ पर जे बोझ आ बेड़ी अछि ताहि सँ मुक्त करैत छथि | रहल बात जे हुनका पर विश्वास करैत छथि, हुनकर महिमामंडन करैत छथि, हुनकर मदद करैत छथि आ हुनका (कुरान) पर जे चमकदार इजोत आयल छल, ओकर पालन करैत छथि, ओ भाग्यशाली लोक छथि |

قُلْ يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنِّيْ رَسُوْلُ اللّٰهِ اِلَيْكُمْ جَمِيْعًا ۨالَّذِيْ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۚ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ يُحْيٖ وَيُمِيْتُۖ فَاٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهِ النَّبِيِّ الْاُمِّيِّ الَّذِيْ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَكَلِمٰتِهٖ وَاتَّبِعُوْهُ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَ

qul yā ayyuhan-nāsu innī rasūlullāhi ilaikum jamī‘anil-lażī lahū mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), lā ilāha illā huwa yuḥyī wa yumīt(u), fa āminū billāhi wa rasūlihin-nabiyyil-ummiyyil-lażī yu'minu billāhi wa kalimatihī wattabi‘ūhu la‘allakum tahtadūn(a).

कहू (मुहम्मद), "हे लोक! सचमुच, हम अहाँ सब के लेल अल्लाह के दूत छी, जे आकाश आ धरती के राज्य के मालिक छी; कोनो देवता (जिनका इबादत के अधिकार छै) नै छैथ, सिवाय हुनकर, जे जीवन दैत छैथ आ मृत्यु के कारण बनैत छैथ, ताहि लेल अहाँ सब अल्लाह आ हुनकर रसूलुल्लाह पर विश्वास करैत छी, (अर्थात) उम्मी पैगम्बर जे अल्लाह आ हुनकर वचन (हुनकर किताब) पर विश्वास करैत छथि)। हुनकर पाछाँ लागि जाउ, जाहि सँ अहाँ सभ केँ मार्गदर्शन भेटय।”

وَمِنْ قَوْمِ مُوْسٰٓى اُمَّةٌ يَّهْدُوْنَ بِالْحَقِّ وَبِهٖ يَعْدِلُوْنَ

wa min qaumi mūsā ummatuy yahdūna bil-ḥaqqi wa bihī ya‘dilūn(a).

आ मूसाक लोक मे एकटा एहन लोक छल जे (लोक) केँ सत्यक (आधार) सँ मार्गदर्शन करैत छल आ ताहि सँ (ओहि सँ) ओ सभ निष्पक्ष व्यवहार करैत छल आ न्याय करैत छल |

وَقَطَّعْنٰهُمُ اثْنَتَيْ عَشْرَةَ اَسْبَاطًا اُمَمًاۗ وَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰٓى اِذِ اسْتَسْقٰىهُ قَوْمُهٗٓ اَنِ اضْرِبْ بِّعَصَاكَ الْحَجَرَۚ فَانْۢبَجَسَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًاۗ قَدْ عَلِمَ كُلُّ اُنَاسٍ مَّشْرَبَهُمْۗ وَظَلَّلْنَا عَلَيْهِمُ الْغَمَامَ وَاَنْزَلْنَا عَلَيْهِمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوٰىۗ كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْۗ وَمَا ظَلَمُوْنَا وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

wa qaṭṭa‘nāhumuṡnatai ‘asyrata asbāṭan umamā(n), wa auḥainā ilā mūsā iżistasqāhu qaumuhū aniḍrib bi‘aṣākal-ḥajar(a), fambajasat minhuṡnatā ‘asyrata ‘ainā(n), qad ‘alima kullu unāsim masyrabahum, wa ẓallalnā ‘alaihimul-gamāma wa anzalnā ‘alaihimul-manna was-salwā, kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum, wa mā ẓalamūnā wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

आ हम सभ हुनका सभ केँ बारह गोत्र मे बाँटि देलियनि, जाहि मे सँ प्रत्येक गोत्रक संख्या पैघ छल, आ जखन हुनकर लोक सभ हुनका सँ पानि मँगलनि तखन मूसा केँ प्रगट केलहुँ, "अपन लाठी सँ चट्टान पर प्रहार करू!" तेँ ओहि (पाथर) सँ बारह टा पानिक झरना निकलल । प्रत्येक जनजाति अपन-अपन पीबाक स्थान जनैत अछि। आ हम सभ ओकरा सभकेँ मेघसँ छाहरि देलियैक आ हम सभ ओकरा सभ लग मन आ सलवा पठा देलियैक। (हम कहलियनि) "हमरा सभ जे रोजी-रोटी अहाँ सभक लेल उपलब्ध कराओल अछि, ओहि मे सँ नीक भोजन करू।" हमरा सभ पर अन्याय नहि केने छथि, मुदा ओ सभ सदिखन अपना पर अन्याय करैत छथि ।

وَاِذْ قِيْلَ لَهُمُ اسْكُنُوْا هٰذِهِ الْقَرْيَةَ وَكُلُوْا مِنْهَا حَيْثُ شِئْتُمْ وَقُوْلُوْا حِطَّةٌ وَّادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا نَّغْفِرْ لَكُمْ خَطِيْۤـٰٔتِكُمْۗ سَنَزِيْدُ الْمُحْسِنِيْنَ

wa iżā qīla lahumuskunū hāżihil-qaryata wa kulū minhā ḥaiṡu syi'tum wa qūlū ḥiṭṭatuw wadkhulul-bāba sujjadan nagfir lakum khaṭī'ātikum, sanazīdul-muḥsinīn(a).

आ (याद राखू), जखन हुनका सभ (इस्राएलक संतान) केँ कहल गेल छलनि जे, "एहि देश (बैतुलमकदीस) मे रहू आ जतय चाहब (एकर उपज) सँ खाउ।" आ कहब, "हमरा सभ केँ पाप सँ मुक्त करू आ प्रणाम करैत फाटक मे प्रवेश करू, आ हम अहाँक गलती केँ क्षमा क' देब।" बाद मे हम सब नीक काज करय वाला के (इनाम) बढ़ा देब।

فَبَدَّلَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مِنْهُمْ قَوْلًا غَيْرَ الَّذِيْ قِيْلَ لَهُمْ فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِجْزًا مِّنَ السَّمَاۤءِ بِمَا كَانُوْا يَظْلِمُوْنَ ࣖ

fa baddalal-lażīna ẓalamū minhum qaulan gairal-lażī qīla lahum fa arsalnā ‘alaihim rijzam minas-samā'i bimā kānū yaẓlimūn(a).

तेँ हुनका सभ मे सँ अपराधी सभ (ओहि शब्द सभ)क स्थान पर एहन शब्द सभ देलनि जे हुनका सभ सँ नहि कहल गेल छलनि, तेँ हम सभ हुनका सभक अन्यायक कारणेँ स्वर्ग सँ सजा देलियनि।

وَسْـَٔلْهُمْ عَنِ الْقَرْيَةِ الَّتِيْ كَانَتْ حَاضِرَةَ الْبَحْرِۘ اِذْ يَعْدُوْنَ فِى السَّبْتِ اِذْ تَأْتِيْهِمْ حِيْتَانُهُمْ يَوْمَ سَبْتِهِمْ شُرَّعًا وَّيَوْمَ لَا يَسْبِتُوْنَۙ لَا تَأْتِيْهِمْ ۛ كَذٰلِكَ ۛنَبْلُوْهُمْ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ

was'alhum ‘anil-qaryatil-latī kānat ḥāḍiratal-baḥr(i), iż ya‘dūna fis-sabti iż ta'tīhim ḥītānuhum yauma sabtihim syurra‘aw wa yauma lā yasbitūn(a), lā ta'tīhim - każālika - nablūhum bimā kānū yafsuqūn(a).

आ इस्राएलक संतान सभ सँ समुद्रक समीप ओहि देशक विषय मे पूछू, जखन ओ सभ विश्राम-दिनक उल्लंघन केलक आ जखन माछ हुनका सभ लग आबि गेल तखन ओ सभ पानि पर बहैत छल, मुदा विश्राम-दिनक अतिरिक्त आन दिन मे ओ सभ हुनका सभ लग नहि अबैत अछि। एहि तरहेँ हम सभ हुनका सभक परीक्षण केलहुँ कारण ओ सभ दुष्ट छल ।

وَاِذْ قَالَتْ اُمَّةٌ مِّنْهُمْ لِمَ تَعِظُوْنَ قَوْمًاۙ ۨاللّٰهُ مُهْلِكُهُمْ اَوْ مُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا شَدِيْدًاۗ قَالُوْا مَعْذِرَةً اِلٰى رَبِّكُمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ

wa iż qālat ummatum minhum lima ta‘iẓūna qaumā(n), allāhu muhlikuhum au mu‘ażżibuhum ‘ażāban syadīdā(n), qālū ma‘żiratan ilā rabbikum wa la‘allahum yattaqūn(a).

आ (याद राखू) जखन हुनका सभ मे सँ कोनो लोक कहलक जे "अहाँ सभ एहन लोक केँ सलाह किएक दैत छी जकरा अल्लाह द्वारा नष्ट कयल जायत वा बहुत कठोर सजा देल जायत?" ओ सभ उत्तर देलथिन, "जाहि सँ हम सभ अहाँक प्रभुक प्रति बहाना (जिम्मेदारी सँ मुक्त) बना सकब, आ जाहि सँ ओ सभ पुण्यात्मा होथि।"

فَلَمَّا نَسُوْا مَا ذُكِّرُوْا بِهٖٓ اَنْجَيْنَا الَّذِيْنَ يَنْهَوْنَ عَنِ السُّوْۤءِ وَاَخَذْنَا الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا بِعَذَابٍۢ بَـِٔيْسٍۢ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ

falammā nasū mā żukkirū bihī anjainal-lażīna yanhauna ‘anis-sū'i wa akhażnal-lażīna ẓalamū bi‘ażābim ba'īsim bimā kānū yafsuqūn(a).

त हुनका सब के बिसरि गेलाक बाद जे हुनका सब के चेताओल गेल छल, हम सब ओहि लोक के बचा लेलौं जे लोक के बुराई स मना क दैत छल आ हम सब अपराधी के कठोर सजा देलहुं, कियाक त ओ सब सदिखन बुराई करैत छल।

فَلَمَّا عَتَوْا عَنْ مَّا نُهُوْا عَنْهُ قُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ

falammā ‘atau ‘am mā nuhū ‘anhu qulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).

तेँ हर बात पर अहंकार भेलाक बाद जे वर्जित छल । हम सभ हुनका सभ केँ कहलियनि, “अहाँ सभ विनम्र वानर बनू।”

وَاِذْ تَاَذَّنَ رَبُّكَ لَيَبْعَثَنَّ عَلَيْهِمْ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ مَنْ يَّسُوْمُهُمْ سُوْۤءَ الْعَذَابِۗ اِنَّ رَبَّكَ لَسَرِيْعُ الْعِقَابِۖ وَاِنَّهٗ لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa iż ta'ażżana rabbuka layab‘aṡanna ‘alaihim ilā yaumil-qiyāmati may yasūmuhum sū'al-‘ażāb(i), inna rabbaka lasarī‘ul-‘iqāb(i), wa innahū lagafūrur raḥīm(un).

आ (याद राखू), जखन अहाँक प्रभु घोषणा केलनि जे सचमुच, ओ एहन लोक केँ पठौताह जे हुनका (यहूदी) केँ कयामतक दिन धरि सबसँ बेसी खराब सजा देत। सचमुच, तोहर प्रभु दंड में बहुत जल्दी छै, आ सचमुच ओ परम क्षमाशील, परम दयालु छैथ।

وَقَطَّعْنٰهُمْ فِى الْاَرْضِ اُمَمًاۚ مِنْهُمُ الصّٰلِحُوْنَ وَمِنْهُمْ دُوْنَ ذٰلِكَ ۖوَبَلَوْنٰهُمْ بِالْحَسَنٰتِ وَالسَّيِّاٰتِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

wa qaṭṭa‘nāhum fil-arḍi umamā(n), minhumuṣ-ṣāliḥūna wa minhum dūna żālik(a), wa balaunāhum bil-ḥasanāti was-sayyi'āti la‘allahum yarji‘ūn(a).

आ हम सभ एहि संसार मे हुनका सभ केँ कतेको समूह मे बाँटि देलियनि; ओहि मे पुण्यात्मा लोक छथि आ एहन सेहो छथि जे नहि छथि | आ हम सभ हुनका सभ केँ नीक (अनुग्रह) आ अधलाह (आपदा) सँ परखलहुँ, जाहि सँ ओ सभ (सत्य मे) घुरि जाथि |

فَخَلَفَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَّرِثُوا الْكِتٰبَ يَأْخُذُوْنَ عَرَضَ هٰذَا الْاَدْنٰى وَيَقُوْلُوْنَ سَيُغْفَرُ لَنَاۚ وَاِنْ يَّأْتِهِمْ عَرَضٌ مِّثْلُهٗ يَأْخُذُوْهُۗ اَلَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِمْ مِّيْثَاقُ الْكِتٰبِ اَنْ لَّا يَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّ وَدَرَسُوْا مَا فِيْهِۗ وَالدَّارُ الْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

fa khalafa mim ba‘dihim khalfuw wariṡul-kitāba ya'khużūna ‘araḍa hāżal-adnā wa yaqūlūna sayugfaru lanā, wa iy ya'tihim ‘araḍum miṡluhū ya'khużūh(u), alam yu'khaż ‘alaihim mīṡāqul-kitābi allā yaqūlū ‘alallāhi illal-ḥaqqa wa darasū mā fīh(i), wad-dārul-ākhiratu khairul lil-lażīna yattaqūn(a), afalā ta‘qilūn(a).

तखन हुनका लोकनिक बाद एकटा एहन पीढ़ी आयल जे तौराहक उत्तराधिकारी बनल आ एहि संसारक नीच माल केँ ल' लेलक। तखन ओ सभ कहलक, "हमरा सभ केँ माफ कयल जायत।" आ जँ एहि संसार सन लोक हुनका सभ लग आबि जाइत तँ ओहो सभ ल' लैतथि । की ओ सभ किताब (तोराह) मे कोनो वादा सँ बान्हल नहि छलाह जे ओ सभ अल्लाह के बारे मे सच्चाई के अलावा किछु नहि कहताह, भले ओ सभ एहि मे की अछि से सीख लेने होथि? अल्लाह स डरय वाला के लेल परलोक के निवास नीक अछि। तखन की अहाँ सभ नहि बुझैत छी?

وَالَّذِيْنَ يُمَسِّكُوْنَ بِالْكِتٰبِ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَۗ اِنَّا لَا نُضِيْعُ اَجْرَ الْمُصْلِحِيْنَ

wal-lażīna yumassikūna bil-kitābi wa aqāmuṣ-ṣalāh(ta), innā lā nuḍī‘u ajral-muṣliḥīn(a).

आरू जे किताब (तोराह) के पालन करै छै आरू नमाज करै छै, ओकरा (इनाम मिलतै) । सचमुच हम धर्मी के ओकर इनाम स वंचित नहि करब।

۞ وَاِذْ نَتَقْنَا الْجَبَلَ فَوْقَهُمْ كَاَنَّهٗ ظُلَّةٌ وَّظَنُّوْٓا اَنَّهٗ وَاقِعٌۢ بِهِمْۚ خُذُوْا مَآ اٰتَيْنٰكُمْ بِقُوَّةٍ وَّاذْكُرُوْا مَا فِيْهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ ࣖ

wa iż nataqnal-jabala fauqahum ka'annahum ẓullatuw wa ẓannū annahū wāqi‘um bihim, khużū mā ātainākum biquwwatiw ważkurū mā fīhi la‘allakum tattaqūn(a).

आ (मोन राखू) जखन हम सभ पहाड़ केँ हुनका सभक ऊपर उठेलहुँ तखन जेना (पहाड़) मेघक छाया पड़ि गेल हो आ हुनका सभ केँ पक्का विश्वास छल जे (पहाड़) हुनका सभ पर खसि पड़त। (आ हम हुनका सभ केँ कहलियनि) "हम जे किछु देने छी ताहि पर दृढ़तापूर्वक पकड़ू, आ ओहि मे जे किछु अछि से सदिखन मोन राखू (अभ्यास करू) जाहि सँ अहाँ सभ पुण्यात्मा बनि सकब।"

وَاِذْ اَخَذَ رَبُّكَ مِنْۢ بَنِيْٓ اٰدَمَ مِنْ ظُهُوْرِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَاَشْهَدَهُمْ عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْۚ اَلَسْتُ بِرَبِّكُمْۗ قَالُوْا بَلٰىۛ شَهِدْنَا ۛاَنْ تَقُوْلُوْا يَوْمَ الْقِيٰمَةِ اِنَّا كُنَّا عَنْ هٰذَا غٰفِلِيْنَۙ

wa iż akhaża rabbuka mim banī ādama min ẓuhūrihim żurriyyatahum wa asyhadahum ‘alā anfusihim, alastu birabbikum, qālū balā - syahidnā - an taqūlū yaumal-qiyāmati innā kunnā ‘an hāżā gāfilīn(a).

आ (याद राखू) जखन अहाँक प्रभु आदम के वंशज के गर्भाशय ग्रीवा (रीढ़ के हड्डी) स हुनकर संतान के बाहर निकाललखिन आ अल्लाह हुनकर आत्मा के खिलाफ गवाही देलखिन (कहैत) "की हम अहाँक प्रभु नै छी?" ओ सभ उत्तर देलथिन, “हँ (अहाँ हमर सभक प्रभु छी), हम सभ गवाही दैत छी।” (हम सभ से केलहुँ) जाहि सँ कयामतक दिन अहाँ ई नहि कहब जे "सत्ते, ओहि समय मे हम सभ एहि बात सँ लापरवाह छलहुँ।"

اَوْ تَقُوْلُوْٓا اِنَّمَآ اَشْرَكَ اٰبَاۤؤُنَا مِنْ قَبْلُ وَكُنَّا ذُرِّيَّةً مِّنْۢ بَعْدِهِمْۚ اَفَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ الْمُبْطِلُوْنَ

au taqūlū innamā asyraka ābā'unā min qablu wa kunnā żurriyyatam mim ba‘dihim, afatuhlikunā bimā fa‘alal-mubṭilūn(a).

या फेर अहाँ ई नहि कहब जे "सत्ते, हमरा सभक पूर्वज बहुत पहिने सँ दोसर लोक केँ परमेश् वर सँ जोड़ने छलाह, आ हम सभ हुनका सभक बाद आयल वंशज छी। तखन की अहाँ सभ हमरा सभ केँ भटकल लोक सभक काजक लेल नाश करब?"

وَكَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ وَلَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

wa każālika nufaṣṣilul-āyāti wa la‘allahum yarji‘ūn(a).

आ एहि तरहेँ हम सभ श्लोक सभकेँ बुझेलहुँ, जाहिसँ ओ सभ (सत्य दिस) घुरि जाथि ।

وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَاَ الَّذِيْٓ اٰتَيْنٰهُ اٰيٰتِنَا فَانْسَلَخَ مِنْهَا فَاَتْبَعَهُ الشَّيْطٰنُ فَكَانَ مِنَ الْغَاوِيْنَ

watlu ‘alaihim naba'al-lażī ātaināhu āyātinā fansalakha minhā fa atba‘ahusy-syaiṭānu fa kāna minal-gāwīn(a).

आ हुनका सभ केँ (मुहम्मद) पढ़ू, जकरा हम सभ अपन आयत देने छी, ओकर खबरि, तखन ओ आयत सभ सँ अलग भ' जाइत अछि, तखन ओकर पाछाँ शैतान (जखन धरि ओकरा प्रलोभन नहि भेटैत छैक), तखन ओ ओहि मे सँ एक भ' जाइत अछि जे भटकल अछि।

وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنٰهُ بِهَا وَلٰكِنَّهٗٓ اَخْلَدَ اِلَى الْاَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوٰىهُۚ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ الْكَلْبِۚ اِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ اَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْۗ ذٰلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ

wa lau syi'nā larafa‘nāhu bihā wa lākinnahū akhlada ilal-arḍi wattaba‘a hawāh(u), fa maṡaluhū kamaṡalil-kalb(i), in taḥmil ‘alaihi yalhaṡ au tatrukūhu yalhaṡ, żālika maṡalul-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, faqṣuṣil-qaṣaṣa la‘allahum yatafakkarūn(a).

आ जँ हम सभ चाहैत रहितहुँ तँ ओहि (श्लोक) सँ (हुनकर स्तर) ऊपर उठौने रहितहुँ, मुदा ओ दुनियाँ दिस झुकल छलाह आ अपन (नीच) इच्छाक पालन करैत छलाह, तखन हुनकर उदाहरण कुकुर जकाँ अछि, जँ अहाँ ओकरा भगा दैत छी तँ अहाँ ओकर जीह बाहर निकालि दैत छी आ जँ अहाँ ओकरा छोड़ि दैत छी तँ ओ अपन जीह बाहर निकालि दैत अछि (ओहो)। एहन दृष्टान्त अछि जे हमर श्लोक के नकारैत छथि । तेँ ओ खिस्सा सभ ओकरा सभकेँ सोचबाक लेल कहू।

سَاۤءَ مَثَلًا ۨالْقَوْمُ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاَنْفُسَهُمْ كَانُوْا يَظْلِمُوْنَ

sā'a maṡalanil-qaumul-lażīna każżabū bi'āyātinā wa anfusahum kānū yaẓlimūn(a).

बहुत खराब उदाहरण अछि जे हमर श्लोक के नकारैत छथि; अपना पर अन्याय करैत छथि।

مَنْ يَّهْدِ اللّٰهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِيْۚ وَمَنْ يُّضْلِلْ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ

may yahdillāhu fa huwal-muhtadī, wa may yuḍlil fa ulā'ika humul-khāsirūn(a).

जेकरा अल्लाह केरऽ मार्गदर्शन छै, त॑ वू ही मार्गदर्शन करै छै; आ जेकरा अल्लाह भटकबैत छथि, तखन ओ सभ हारैत छथि

وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيْرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِۖ لَهُمْ قُلُوْبٌ لَّا يَفْقَهُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اَعْيُنٌ لَّا يُبْصِرُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اٰذَانٌ لَّا يَسْمَعُوْنَ بِهَاۗ اُولٰۤىِٕكَ كَالْاَنْعَامِ بَلْ هُمْ اَضَلُّ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْغٰفِلُوْنَ

wa laqad żara'nā lijahannama kaṡīram minal-jinni wal-ins(i), lahum qulūbul lā yafqahūna bihā wa lahum a‘yunul lā yabṣirūna bihā wa lahum āżānul lā yasma‘ūna bihā, ulā'ika kal-an‘āmi bal hum aḍall(u), ulā'ika humul-gāfilūn(a).

आ सत्ते, हम नरक केँ नरक सँ भरब, कतेको जिन्न आ मनुक्ख केँ सजा देब। हुनका सब के दिल छै, लेकिन ओकरा सब के उपयोग (अल्लाह के आयत) के समझै में नै करै छै आरू ओकरा सब के आँख छै (लेकिन) ओकरा सब के उपयोग देखै के लेल नै करै छै (अल्लाह के शक्ति के निशान), आ ओकरा सब के कान छै (लेकिन) ओ सब ओकर उपयोग (अल्लाह के आयत ) के सुनय में नै करै छै। माल-जाल जकाँ अछि, आओर बेसी विकृत। लापरवाह होइत छथि।

وَلِلّٰهِ الْاَسْمَاۤءُ الْحُسْنٰى فَادْعُوْهُ بِهَاۖ وَذَرُوا الَّذِيْنَ يُلْحِدُوْنَ فِيْٓ اَسْمَاۤىِٕهٖۗ سَيُجْزَوْنَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ ۖ

wa lillāhil-asmā'ul-ḥusnā fad‘ūhu bihā, wa żarul-lażīna yulḥidūna fī asmā'ih(ī), sayujzauna mā kānū ya‘malūn(a).

आ अल्लाह के पास असमाउल-हुसना (सबसँ नीक नाम) अछि, तेँ ओकरा असमाउल हुसना कहि कऽ पूछू आ जे हुनकर नामक गलत व्याख्या करैत अछि ओकरा छोड़ि दियौक। बाद मे जे काज केलथि ओकर इनाम भेटतनि।

وَمِمَّنْ خَلَقْنَآ اُمَّةٌ يَّهْدُوْنَ بِالْحَقِّ وَبِهٖ يَعْدِلُوْنَ ࣖ

wa mimman khalaqnā ummatuy yahdūna bil-ḥaqqi wa bihī ya‘dilūn(a).

आ जिनका हम सभ बनौने छी ताहि मे एहन लोक छथि जे हुनका सत्यक (आधार) सँ मार्गदर्शन करैत छथि, आ एहि सँ (ओहो) ओ सभ न्यायपूर्वक काज करैत छथि |

وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِّنْ حَيْثُ لَا يَعْلَمُوْنَ

wal-lażīna każżabū bi'āyātinā sanastadrijuhum min ḥaiṡu lā ya‘lamūn(a).

आ जे हमरा सभक निशानी केँ नकारैत अछि, हम सभ ओकरा धीरे-धीरे (विनाश दिस) देब, एहन तरहेँ जे ओकरा सभ केँ नहि बुझल छैक।

وَاُمْلِيْ لَهُمْ ۗاِنَّ كَيْدِيْ مَتِيْنٌ

wa umlī lahum, inna kaidī matīn(un).

आ हम हुनका सभकेँ समय सीमा दऽ देबनि। सचमुच, हमर योजना बहुत दृढ़ अछि।

اَوَلَمْ يَتَفَكَّرُوْا مَا بِصَاحِبِهِمْ مِّنْ جِنَّةٍۗ اِنْ هُوَ اِلَّا نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ

awalam yatafakkarū mā biṣāḥibihim min jinnah(tin), in huwa illā nażīrum mubīn(un).

आरू की ई सब ई नै चिंतन करै छै कि ओकरऽ साथी (मुहम्मद) पागल नै छै, बल्कि खाली एगो स्पष्ट चेतावनी वाला छै?

اَوَلَمْ يَنْظُرُوْا فِيْ مَلَكُوْتِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا خَلَقَ اللّٰهُ مِنْ شَيْءٍ وَّاَنْ عَسٰٓى اَنْ يَّكُوْنَ قَدِ اقْتَرَبَ اَجَلُهُمْۖ فَبِاَيِّ حَدِيْثٍۢ بَعْدَهٗ يُؤْمِنُوْنَ

awalam yanẓurū fī malakūtis-samāwāti wal-arḍi wa mā khalaqallāhu min syai'iw wa an ‘asā ay yakūna qadiqtaraba ajaluhum, fa bi'ayyi ḥadīṡim ba‘dahū yu'minūn(a).

आरू की वू आकाश आरू धरती के राज्य आरू सब कुछ जे अल्लाह न॑ बनयने छै, आरू शायद ओकरऽ (विनाश के) समय नजदीक आबी गेलऽ छै, ओकरा पर विचार नै करै छै? तखन एकर बाद कोन खबरि पर विश्वास हेताह?

مَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَلَا هَادِيَ لَهٗ ۖوَيَذَرُهُمْ فِيْ طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُوْنَ

may yuḍlilillāhu falā hādiya lah(ū), wa yażaruhum fī ṭugyānihim ya‘mahūn(a).

जेकरा अल्लाह भटकय दैत छथिन तखन हुनका कियो मार्गदर्शन नहि क सकैत अछि । अल्लाह ओकरा अपन गलती मे बहय दैत छथि।

يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ السَّاعَةِ اَيَّانَ مُرْسٰىهَاۗ قُلْ اِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ رَبِّيْۚ لَا يُجَلِّيْهَا لِوَقْتِهَآ اِلَّا هُوَۘ ثَقُلَتْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ لَا تَأْتِيْكُمْ اِلَّا بَغْتَةً ۗيَسْـَٔلُوْنَكَ كَاَنَّكَ حَفِيٌّ عَنْهَاۗ قُلْ اِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ اللّٰهِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

yas'alūnaka ‘anis-sā‘ati ayyāna mursāhā, qul innamā ‘ilmuhā ‘inda rabbī, lā yujallīhā liwaqtihā illā huw(a), ṡaqulat fis-samāwāti wal-arḍ(i), lā ta'tīkum illā bagtah(tan), yas'alūnaka ka'annaka ḥafiyyun ‘anhā, qul innamā ‘ilmuhā ‘indallāhi wa lākinna akṡaran nāsi lā ya‘lamūn(a).

ओ सभ अहाँ (मुहम्मद) सँ कयामतक विषय मे पूछैत छथि, "कखन होयत?" कहू, "सत्ते, प्रलय के ज्ञान हमरऽ प्रभु के पास छै; ओकरा छोड़ी क॑ एकरऽ घटित होय के समय के बारे में कोय (कोय) नै समझा सकै छै। (प्रलय) बहुत गंभीर छै (जीव के प्रति एकरऽ उथल-पुथल) जे आकाश आरू पृथ्वी पर, अचानक के अलावा तोरा पास नै आबै वाला छै।" ओ सभ अहाँसँ एना पुछैत छथि जेना अहाँकेँ बुझल हो। (मुहम्मद) कहू, "वास्तव में (कयामत के दिन) के ज्ञान अल्लाह के पास छै, लेकिन अधिकांश लोक के पता नै छै।"

قُلْ لَّآ اَمْلِكُ لِنَفْسِيْ نَفْعًا وَّلَا ضَرًّا اِلَّا مَا شَاۤءَ اللّٰهُ ۗوَلَوْ كُنْتُ اَعْلَمُ الْغَيْبَ لَاسْتَكْثَرْتُ مِنَ الْخَيْرِۛ وَمَا مَسَّنِيَ السُّوْۤءُ ۛاِنْ اَنَا۠ اِلَّا نَذِيْرٌ وَّبَشِيْرٌ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ

qul lā amliku linafsī naf‘aw wa lā ḍarran illā mā syā'allāh(u), wa lau kuntu a‘lamul gaiba-lastakṡartu minal-khair(i) - wa mā massaniyas-sū'(u) - in ana illā nażīruw wa basyīrul liqaumiy yu'minūn(a).

कहू (मुहम्मद), "हमरा लग अल्लाह के इच्छा के अलावा अपना के फायदा पहुंचेबाक या नुकसान टालबाक कोनो शक्ति नहि अछि। जँ हम अदृश्य के जनैत रहितहुँ त' हम बेसी सँ बेसी भलाई करितहुँ आ हमरा कोनो नुकसान नहि होइत। हम मात्र एकटा चेतावनी देबयवला छी, आ विश्वास करय बला लोकक लेल नीक खबरि के वाहक छी।"

۞ هُوَ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ مِّنْ نَّفْسٍ وَّاحِدَةٍ وَّجَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا لِيَسْكُنَ اِلَيْهَاۚ فَلَمَّا تَغَشّٰىهَا حَمَلَتْ حَمْلًا خَفِيْفًا فَمَرَّتْ بِهٖ ۚفَلَمَّآ اَثْقَلَتْ دَّعَوَا اللّٰهَ رَبَّهُمَا لَىِٕنْ اٰتَيْتَنَا صَالِحًا لَّنَكُوْنَنَّ مِنَ الشّٰكِرِيْنَ

huwal-lażī khalaqakum min nafsiw wāḥidatiw waja‘ala minhā zaujahā liyaskuna ilaihā, falammā tagasysyāhā ḥamalat ḥamlan khafīfan fa marrat bih(ī), falammā aṡqalad da‘awallāha rabbahumā la'in ātaitanā ṣāliḥan lanakūnanna minasy-syākirīn(a).

ई ओ छथि जे अहाँ केँ एक आत्मा (आदम) सँ बनौलनि आ ओहि सँ ओ अपन जीवनसाथी केँ बनौलनि, जाहि सँ ओ हुनका सँ प्रसन्न होथि। अस्तु, ओकरा मिला देलाक बाद (हुनकर पत्नी) हल्का गर्भधारण केलनि, आ ओ (किछु समय धरि) हल्का महसूस करैत रहलीह | तखन जखन हुनका भारी बुझाइत छलनि तखन दुनू (पति-पत्नी) अपन रब अल्लाह सँ पूछलनि (कहैत) "जँ अहाँ हमरा सभ केँ एकटा पुण्यात्मा संतान देब त' अवश्य हम सभ सदिखन आभारी रहब."

فَلَمَّآ اٰتٰىهُمَا صَالِحًا جَعَلَا لَهٗ شُرَكَاۤءَ فِيْمَآ اٰتٰىهُمَا ۚفَتَعٰلَى اللّٰهُ عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

falammā ātāhumā ṣāliḥan ja‘alā lahū syurakā'a fīmā ātāhumā, fa ta‘ālallāhu ‘ammā yusyrikūn(a).

अतः हुनका दुनू गोटे के एकटा पुण्यात्मा संतान देला के बाद ओ सब अल्लाह के संग ओहि बच्चा में साझीदार बनौलनि जे ओ हुनका सब के देने छलाह | त अल्लाह ओहि पर सर्वोच्च छथि जे ओ सब एक दोसरा के संग की जोड़ैत छथि।

اَيُشْرِكُوْنَ مَا لَا يَخْلُقُ شَيْـًٔا وَّهُمْ يُخْلَقُوْنَۖ

ayusyrikūna mā lā yakhluqu syai'aw wa hum yukhlaqūn(a).

कियैक ओ सभ (अल्लाह केँ) कोनो एहन चीज (मूर्ति) सँ जोड़ैत छथि जे किछु नहि बना सकैत अछि? भले ही (मूर्ति) स्वयं सृष्टि भेल हो।

وَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ لَهُمْ نَصْرًا وَّلَآ اَنْفُسَهُمْ يَنْصُرُوْنَ

wa lā yastaṭī‘ūna lahum naṣraw wa lā anfusahum yanṣurūn(a).

आ ई (मूर्ति) अपन उपासक के मदद नहि क सकैत अछि, आ ने अपना के मदद क सकैत अछि।

وَاِنْ تَدْعُوْهُمْ اِلَى الْهُدٰى لَا يَتَّبِعُوْكُمْۗ سَوَۤاءٌ عَلَيْكُمْ اَدَعَوْتُمُوْهُمْ اَمْ اَنْتُمْ صٰمِتُوْنَ

wa in tad‘ūhum ilal-hudā lā yattabi‘ūkum, sawā'un ‘alaikum ada‘autumūhum am antum ṣāmitūn(a).

आ जँ अहाँ (हे मुश्रिक) हुनका (मूर्ति सभ केँ) अहाँक मार्गदर्शन करबाक लेल पुकारब तँ मूर्ति सभ अहाँक आह्वान केँ स्वीकार नहि क' सकैत अछि; ई एके (परिणाम) अछि चाहे अहाँ हुनका सभकेँ बजाउ वा चुप रहू।

اِنَّ الَّذِيْنَ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ عِبَادٌ اَمْثَالُكُمْ فَادْعُوْهُمْ فَلْيَسْتَجِيْبُوْا لَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

innal-lażīna tad‘ūna min dūnillāhi ‘ibādun amṡālukum fad‘ūhum falyastajībū lakum in kuntum ṣādiqīn(a).

सचमुच, जे (मूर्ति) अहाँ अल्लाह के अलावा आह्वान करैत छी, ओ (कमजोर) प्राणी अछि जे सेहो अहाँ स मिलैत जुलैत अछि। त हुनका सब के फोन करू आ हुनका सब के अहाँक आग्रह पूरा करय दियौन, अगर अहाँ सच्चा व्यक्ति छी त।

اَلَهُمْ اَرْجُلٌ يَّمْشُوْنَ بِهَآ ۖ اَمْ لَهُمْ اَيْدٍ يَّبْطِشُوْنَ بِهَآ ۖ اَمْ لَهُمْ اَعْيُنٌ يُّبْصِرُوْنَ بِهَآ ۖ اَمْ لَهُمْ اٰذَانٌ يَّسْمَعُوْنَ بِهَاۗ قُلِ ادْعُوْا شُرَكَاۤءَكُمْ ثُمَّ كِيْدُوْنِ فَلَا تُنْظِرُوْنِ

alahum arjuluy yamsyūna bihā am lahum aidiy yabṭisyūna bihā am lahum a‘yunuy yubṣirūna bihā am lahum āżānuy yasma‘ūna bihā, qulid‘ū syurakā'akum ṡumma kīdūni falā tunẓirūn(i).

की ओकरा (मूर्ति) के चलै के लेल टांग छै, या हाथ मजबूती स पकड़ै के छै, या देखै के लेल आँख छै, या सुनय के लेल कान छै? (मुहम्मद) कहू, "(अपन मूर्ति) के बजाउ जेकरा अहाँ अल्लाह के साथी मानैत छी, तखन हमरा (हानि पहुँचेबाक लेल) एकटा चाल चलाउ, आ आब देरी नहि करू।"

اِنَّ وَلِيِّ َۧ اللّٰهُ الَّذِيْ نَزَّلَ الْكِتٰبَۖ وَهُوَ يَتَوَلَّى الصّٰلِحِيْنَ

inna waliyyiyallāhul-lażī nazzalal-kitāb(a), wa huwa yatawallaṣ-ṣāliḥīn(a).

सचमुच हमर रक्षक अल्लाह छथि जे किताब (अल-कुरान) उतारने छथि। पुण्यात्मा के रक्षा करै छै

وَالَّذِيْنَ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ نَصْرَكُمْ وَلَآ اَنْفُسَهُمْ يَنْصُرُوْنَ

wal-lażīna tad‘ūna min dūnihī lā yastaṭī‘ūna naṣrakum wa lā anfusahum yanṣurūn(a).

आरू अल्लाह के अलावा जे मूर्ति के आवाहन करै छियै, वू तोरऽ मदद नै करी सकै छै, वू खुद के मदद तक नै करी सकै छै।"

وَاِنْ تَدْعُوْهُمْ اِلَى الْهُدٰى لَا يَسْمَعُوْاۗ وَتَرٰىهُمْ يَنْظُرُوْنَ اِلَيْكَ وَهُمْ لَا يُبْصِرُوْنَ

wa in tad‘ūhum ilal-hudā lā yasma‘ū, wa tarāhum yanẓurūna ilaika wa hum lā yubṣirūn(a).

आ जँ अहाँ हुनका (मूर्ति सभ) केँ मार्गदर्शन देबाक लेल पुकारब तँ ओ सभ ई बात नहि सुनि सकैत छथि । आ देखैत छी जे ओ सभ नहि देखि रहल छथि रहितो अहाँ दिस तकैत छथि ।

خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ وَاَعْرِضْ عَنِ الْجٰهِلِيْنَ

khużil-‘afwa wa'mur bil-‘urfi wa a‘riḍ ‘anil-jāhilīn(a).

क्षमाशील बनू आ लोक के कहू जे जे बुद्धिमानी अछि से करू, आ मूर्ख लोक पर ध्यान नहि दियौक।

وَاِمَّا يَنْزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطٰنِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللّٰهِ ۗاِنَّهٗ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa immā yanzagannaka minasy-syaiṭāni nazgun fasta‘iż billāh(i), innahū samī‘un ‘alīm(un).

आ जँ शैतान अहाँ सभ केँ प्रलोभन देबय लेल आबय तऽ अल्लाह केर शरण मे रहू। सचमुच, ओ सर्वश्रवण, सर्वज्ञ छथि।

اِنَّ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا اِذَا مَسَّهُمْ طٰۤىِٕفٌ مِّنَ الشَّيْطٰنِ تَذَكَّرُوْا فَاِذَا هُمْ مُّبْصِرُوْنَۚ

innal-lażīnattaqau iżā massahum ṭā'ifum minasy-syaiṭāni tażakkarū fa iżā hum mubṣirūn(a).

सचमुच, जे लोग अल्लाह स॑ डरै छै, वू जब॑ शैतान केरऽ कोय बुरा विचार (पाप केरऽ) ओकरा प॑ छाया डालै छै, त॑ वू तुरंत अल्लाह केरऽ याद करी लै छै, आरू ओकरा बाद (अपनऽ गलती) देखै छै ।

وَاِخْوَانُهُمْ يَمُدُّوْنَهُمْ فِى الْغَيِّ ثُمَّ لَا يُقْصِرُوْنَ

wa ikhwānuhum yamuddūnahum fil-gayyi ṡumma lā yuqṣirūn(a).

आ ओकर मित्र (काफिर आ दुष्ट) शैतान के भटकय में मदद करैत अछि आ ओ सब (भटकाबय स) नहि रुकैत अछि |

وَاِذَا لَمْ تَأْتِهِمْ بِاٰيَةٍ قَالُوْا لَوْلَا اجْتَبَيْتَهَاۗ قُلْ اِنَّمَآ اَتَّبِعُ مَا يُوْحٰٓى اِلَيَّ مِنْ رَّبِّيْۗ هٰذَا بَصَاۤىِٕرُ مِنْ رَّبِّكُمْ وَهُدًى وَّرَحْمَةٌ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

wa iżā lam ta'tihim bi'āyatin qālū lau lajtabaitahā, qul inamā attabi‘u mā yūḥā ilayya mir rabbī, hāżā baṣā'iru mir rabbikum wa hudaw wa raḥmatul liqaumiy yu'minūn(a).

आ जँ अहाँ (मुहम्मद) हुनका सभकेँ कोनो आयत नहि पढ़ैत छी तँ ओ सभ कहैत छथि जे "अहाँ सभ आयत स्वयं किएक नहि बनबैत छी?" (मुहम्मद) कहू, "वास्तव मे हम केवल ओहि बातक पालन करैत छी जे हमर रब हमरा पर उतारने छथि। (अल-कुरान) ई सब अहाँक रब सँ स्पष्ट प्रमाण अछि, विश्वास करय बला लोकक लेल हिदायता आ दया अछि।"

وَاِذَا قُرِئَ الْقُرْاٰنُ فَاسْتَمِعُوْا لَهٗ وَاَنْصِتُوْا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ

wa iżā quri'al-qur'ānu fastami‘ū lahū wa anṣitū la‘allakum turḥamūn(a).

आ जखन कुरान पढ़ल जायत तखन सुनू आ चुप रहू, जाहि सँ अहाँ पर दया भेटय।

وَاذْكُرْ رَّبَّكَ فِيْ نَفْسِكَ تَضَرُّعًا وَّخِيْفَةً وَّدُوْنَ الْجَهْرِ مِنَ الْقَوْلِ بِالْغُدُوِّ وَالْاٰصَالِ وَلَا تَكُنْ مِّنَ الْغٰفِلِيْنَ

ważkur rabbaka fī nafsika taḍarru‘aw wa khīfataw wa dūnal-jahri minal-qauli bil-guduwwi wal-āṣāli wa lā takum minal-gāfilīn(a).

आ अपन प्रभु के अपन हृदय में विनम्रता आ भय के संग, आ बिना आवाज उठौने, भोर आ साँझ के याद करू, आ जे लापरवाह अछि, ओहि में स नहि बनू।

اِنَّ الَّذِيْنَ عِنْدَ رَبِّكَ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ عَنْ عِبَادَتِهٖ وَيُسَبِّحُوْنَهٗ وَلَهٗ يَسْجُدُوْنَ ࣖ ۩

innal-lażīna ‘inda rabbika lā yastakbirūna ‘an ‘ibādatihī wa yusabbiḥūnahū wa lahū yasjudūn(a).

सचमुच जे अहाँक रब के संग छथि ओ अल्लाह के इबादत करबा मे कोनो संकोच नहि करैत छथि आ हुनका शुद्ध करैत छथि आ मात्र हुनकर सजदा करैत छथि |