Q.S अल-बकराह (اَلْبَقَرَة) - 286 पदों की संख्या

الۤمّۤ ۚ

alif lām mīm.

अलिफ लम मिम

ذٰلِكَ الْكِتٰبُ لَا رَيْبَ ۛ فِيْهِ ۛ هُدًى لِّلْمُتَّقِيْنَۙ

Żālikal-kitābu lā raiba fīh(i), hudal lil-muttaqīn(a).

एहि पोथी (कुरान) मे एहि मे कोनो संदेह नहि; जे पुण्यात्मा छथि हुनका लेल मार्गदर्शन

الَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِالْغَيْبِ وَيُقِيْمُوْنَ الصَّلٰوةَ وَمِمَّا رَزَقْنٰهُمْ يُنْفِقُوْنَ ۙ

al-lażīna yu'minūna bil-gaibi wa yuqīmūnaṣ-ṣalāta wa mimmā razaqnāhum yunfiqūn(a).

(अर्थात) जे अदृश्य पर विश्वास करैत छथि, नमाज करैत छथि, आ हमरा सभ द्वारा देल गेल रोजी-रोटीक किछु हिस्सा खर्च करैत छथि |

وَالَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ وَمَآ اُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ ۚ وَبِالْاٰخِرَةِ هُمْ يُوْقِنُوْنَۗ

wal-lażīna yu'minūna bimā unzila ilaika wa mā unzila min qablik(a), wabil-ākhirati hum yūqinūn(a).

आरू जे (कुरान) पर विश्वास करै छै जे तोरा (मुहम्मद) आरू (किताब) पर विश्वास करै छै जे तोरा स॑ पहल॑ उतारलऽ गेलऽ छेलै, आरू वू परलोक के अस्तित्व म॑ विश्वास करै छै

اُولٰۤىِٕكَ عَلٰى هُدًى مِّنْ رَّبِّهِمْ ۙ وَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

ulā'ika ‘alā hudam mir rabbihim wa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

ओ सभ अपन प्रभु सँ मार्गदर्शन पाबैत छथि, आ भाग्यशाली सेहो छथि

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا سَوَاۤءٌ عَلَيْهِمْ ءَاَنْذَرْتَهُمْ اَمْ لَمْ تُنْذِرْهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ

innal-lażīna kafarū sawā'un ‘alaihim a'anżartahum am lam tunżirhum lā yu'minūn(a).

सचमुच, जे काफिर करै छै, ओकरा लेली भी यही बात छै, चाहे तोहें (मुहम्मद) तोरा चेताबै या नै चेताबै, वू विश्वास नै करतै ।

خَتَمَ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ وَعَلٰى سَمْعِهِمْ ۗ وَعَلٰٓى اَبْصَارِهِمْ غِشَاوَةٌ وَّلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيْمٌ ࣖ

khatamallāhu ‘alā qulūbihim wa ‘alā sam‘ihim wa ‘alā abṣārihim gisyāwatuw wa lahum ‘ażābun ‘aẓīm(un).

अल्लाह हुनका सबहक दिल आ सुनवाई पर मोहर लगा देने छथि, हुनकर दृष्टि बंद भ गेल छनि, आ हुनका सब के भारी सजा भेटतनि

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّقُوْلُ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَبِالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَمَا هُمْ بِمُؤْمِنِيْنَۘ

wa minan-nāsi may yaqūlu āmannā billāhi wa bil-yaumil-ākhiri wa mā hum bimu'minīn(a).

आरू लोगऽ के बीच ऐन्हऽ भी छै जे कहै छै कि "हम अल्लाह आरू आखिरी दिन प॑ विश्वास करै छियै" लेकिन वास्तव म॑ वू ईमानदार नै छै

يُخٰدِعُوْنَ اللّٰهَ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا ۚ وَمَا يَخْدَعُوْنَ اِلَّآ اَنْفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُوْنَۗ

yukhādi‘ūnallāha wal-lażīna āmanū wa mā yakhda‘ūna illā anfusahum wa mā yasy‘urūn(a).

अल्लाह आ मुसलमान के धोखा दैत छथि, मुदा बिना बुझने मात्र अपना के धोखा दैत छथि।

فِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌۙ فَزَادَهُمُ اللّٰهُ مَرَضًاۚ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ ۢ ەۙ بِمَا كَانُوْا يَكْذِبُوْنَ

fī qulūbihim maraḍun fa zādahumullāhu maraḍā(n), wa lahum ‘ażābun alīmum bimā kānū yakżibūn(a).

हुनका सब के दिल में बीमारी छै, त अल्लाह हुनका सब के बीमारी बढ़ा देने छैथ, आ झूठ बाजल के कारण हुनका सब के कष्टदायक सजा भेटतनि।

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ لَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِۙ قَالُوْٓا اِنَّمَا نَحْنُ مُصْلِحُوْنَ

wa iżā qīla lahum lā tufsidū fil-arḍ(i), qālū innamā naḥnu muṣliḥūn(a).

आ जखन हुनका सभ सँ कहल जाइत छनि जे, "पृथ्वी पर कोनो हानि नहि करू!" ओ सभ उत्तर देलक, "असल मे हमहीं सभ सुधार करैत छी।"

اَلَآ اِنَّهُمْ هُمُ الْمُفْسِدُوْنَ وَلٰكِنْ لَّا يَشْعُرُوْنَ

alā innahum humul-mufsidūna wa lākil lā yasy‘urūn(a).

मोन राखू, बदमाशी ओएह करैत छथि, मुदा हुनका एकर बोध नहि होइत छनि।

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ اٰمِنُوْا كَمَآ اٰمَنَ النَّاسُ قَالُوْٓا اَنُؤْمِنُ كَمَآ اٰمَنَ السُّفَهَاۤءُ ۗ اَلَآ اِنَّهُمْ هُمُ السُّفَهَاۤءُ وَلٰكِنْ لَّا يَعْلَمُوْنَ

wa iżā qīla lahum āminū kamā āmanan nāsu qālū anu'minu kamā āmanas-sufahā'(u), alā innahum humus-sufahā'u wa lākil lā ya‘lamūn(a).

आ जखन हुनका सभ केँ कहल जाइत छनि जे, "जेना आन लोक सभ विश्वास केने अछि, तेना विश्वास करू!" ओ सभ उत्तर देलथिन, “की हम सभ ओहिना विश्वास करब जेना बुद्धिक अभाव मे लोक सभ मानैत अछि?” मोन राखू, असल मे ओ सभ ओहिना छथि जिनका मे समझदारी के कमी छनि, मुदा हुनका सभ के पता नहि छनि.

وَاِذَا لَقُوا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا قَالُوْٓا اٰمَنَّا ۚ وَاِذَا خَلَوْا اِلٰى شَيٰطِيْنِهِمْ ۙ قَالُوْٓا اِنَّا مَعَكُمْ ۙاِنَّمَا نَحْنُ مُسْتَهْزِءُوْنَ

wa iżā laqul-lażīna āmanū qālū āmannā, wa iżā khalau ilā syayāṭīnihim qālū innā ma‘akum, innamā naḥnu mustahzi'ūn(a).

आ जखन हुनका सभ केँ विश्वास करय बला लोक सभ सँ भेंट होइत छनि त' ओ सभ कहैत छथि जे "हम सभ विश्वास करैत छी." मुदा जखन ओ सभ अपन शैतान (नेता) सभ लग घुरि गेलाह तँ बजलाह, "सत्ते, हम सभ अहाँ सभक संग छी, हम सभ मात्र मजाक उड़ा रहल छी।"

اَللّٰهُ يَسْتَهْزِئُ بِهِمْ وَيَمُدُّهُمْ فِيْ طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُوْنَ

allāhu yastahzi'u bihim wa yamudduhum fī ṭugyānihim ya‘mahūn(a).

अल्लाह हुनका लोकनिक मजाक उड़ाओत आ गलती मे बहय देताह।

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اشْتَرَوُا الضَّلٰلَةَ بِالْهُدٰىۖ فَمَا رَبِحَتْ تِّجَارَتُهُمْ وَمَا كَانُوْا مُهْتَدِيْنَ

ulā'ikal-lażīnasytarawuḍ-ḍalālata bil-hudā, famā rabiḥat tijāratuhum wa mā kānū muhtadīn(a).

मार्गदर्शन सॅं त्रुटि कीननिहार लोकनि छथि । तेँ हुनका लोकनिक व्यापार बदकिस्मती छल आ हुनका लोकनि केँ कोनो मार्गदर्शन नहि भेटलनि ।

مَثَلُهُمْ كَمَثَلِ الَّذِى اسْتَوْقَدَ نَارًا ۚ فَلَمَّآ اَضَاۤءَتْ مَا حَوْلَهٗ ذَهَبَ اللّٰهُ بِنُوْرِهِمْ وَتَرَكَهُمْ فِيْ ظُلُمٰتٍ لَّا يُبْصِرُوْنَ

maṡaluhum kamaṡalil-lażistauqada nārā(n), falammā aḍā'at mā ḥaulahūū żahaballāhu binūrihim wa tarakahum fī ẓulumātil lā yubṣirūn(a).

हुनकऽ उदाहरण वू लोगऽ के तरह छै जे आगि जलाबै छै, लेकिन ओकरा अपनऽ आसपास के रोशन करला के बाद अल्लाह ओकरऽ रोशनी छीनी क॑ अन्हार में छोड़ी दै छै, जे देखै में असमर्थ होय जाय छै ।

صُمٌّ ۢ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَرْجِعُوْنَۙ

Ṣummum bukmun ‘umyun fahum lā yarji‘ūn(a).

बहीर, गूंगा आ आन्हर छथि, तेँ वापस नहि आबि सकैत छथि ।

اَوْ كَصَيِّبٍ مِّنَ السَّمَاۤءِ فِيْهِ ظُلُمٰتٌ وَّرَعْدٌ وَّبَرْقٌۚ يَجْعَلُوْنَ اَصَابِعَهُمْ فِيْٓ اٰذَانِهِمْ مِّنَ الصَّوَاعِقِ حَذَرَ الْمَوْتِۗ وَاللّٰهُ مُحِيْطٌۢ بِالْكٰفِرِيْنَ

au kaṣayyibim minas-samā'i fīhi ẓulumātuw wa ra‘duw wa barq(un), yaj‘alūna aṣābi‘ahum fī āżānihim minaṣ-ṣawā‘iqi ḥażaral-maut(i), wallāhu muḥīṭum bil- kāfirīn(a).

वा जेना (जेकरा मारल जाइत छैक) आकाश सँ भारी बरखा, जकर संग अन्हार, गरज, आ बिजली सेहो होइत छैक | आँगुरसँ कान रोकैत छथि, मृत्युक डरसँ गरजबाक आवाजसँ (पलायन करैत) । अल्लाह काफिर के घेरने छथि।

يَكَادُ الْبَرْقُ يَخْطَفُ اَبْصَارَهُمْ ۗ كُلَّمَآ اَضَاۤءَ لَهُمْ مَّشَوْا فِيْهِ ۙ وَاِذَآ اَظْلَمَ عَلَيْهِمْ قَامُوْا ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَذَهَبَ بِسَمْعِهِمْ وَاَبْصَارِهِمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ࣖ

yakādul-barqu yakhṭafu abṣārahum, kullamā aḍā'a lahum masyau fīh(i), wa iżā aẓlama ‘alaihim qāmū, wa lau syā'allāhu lażahaba bisam‘ihim wa abṣārihim, innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

बिजली लगभग हुनका लोकनिक नजरि पर आबि गेलनि। जखन कखनो (बिजली) चमकैत अछि तऽ ओकर नीचाँ चलैत अछि, आ जखन ओकरा सभ पर अन्हार पड़ैत अछि तऽ रुकि जाइत अछि । अल्लाह जँ चाहने रहितथि तँ हुनका सभक श्रवण-दृष्टि छीनि लेने रहितथि । सचमुच अल्लाह सब चीज पर सर्वशक्तिमान छथि।

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اعْبُدُوْا رَبَّكُمُ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ وَالَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَۙ

yā ayyuhan-nāsu‘budū rabbakumul-lażī khalaqakum wal-lażīna min qablikum la‘allakum tattaqūn(a).

हे लोक! अपन प्रभु के पूजा करू जे अहाँ के आ अहाँ स पहिने के लोक के सृष्टि केने छथि, ताकि अहाँ धर्मपरायणता प्राप्त करी।

الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ فِرَاشًا وَّالسَّمَاۤءَ بِنَاۤءً ۖوَّاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَخْرَجَ بِهٖ مِنَ الثَّمَرٰتِ رِزْقًا لَّكُمْ ۚ فَلَا تَجْعَلُوْا لِلّٰهِ اَنْدَادًا وَّاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

allażī ja‘ala lakumul-arḍa firāsyaw was-samā'a binā'ā(n), wa anzala minas-samā'i mā'an fa akhraja bihī minaṡ-ṡamarāti rizqal lakum, falā taj‘alū lillāhi andādaw wa antum ta‘lamūn(a).

(ई ओ छथि) जे पृथ्वी केँ अहाँक लेल विश्राम स्थल आ आकाश केँ छतरी बनौलनि, आ ओ वैह छथि जे आकाश सँ पानि (बरखा) पठाबैत छथि, आ एहि सँ अहाँ सभक लेल रोजी-रोटीक रूप मे फल उत्पन्न करैत छथि | अतः जाबत अहाँ जनैत छी ता धरि अल्लाह के प्रतिद्वंदी नहि बनाउ।

وَاِنْ كُنْتُمْ فِيْ رَيْبٍ مِّمَّا نَزَّلْنَا عَلٰى عَبْدِنَا فَأْتُوْا بِسُوْرَةٍ مِّنْ مِّثْلِهٖ ۖ وَادْعُوْا شُهَدَاۤءَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa in kuntum fī raibim mimmā nazzalnā ‘alā ‘abdinā fa'tū bisūratim mim miṡlih(ī), wad‘ū syuhadā'akum min dūnillāhi in kuntum ṣādiqīn(a).

आ जँ अहाँ (कुरान) पर शक करैत छी जे हम अपन सेवक (मुहम्मद) के पास उतारने छी, तखन एहि तरहक सूरा बनाउ आ अल्लाह के अलावा अपन सहायक के आमंत्रित करू, जँ अहाँ सच्चा छी।

فَاِنْ لَّمْ تَفْعَلُوْا وَلَنْ تَفْعَلُوْا فَاتَّقُوا النَّارَ الَّتِيْ وَقُوْدُهَا النَّاسُ وَالْحِجَارَةُ ۖ اُعِدَّتْ لِلْكٰفِرِيْنَ

fa'illam taf‘alū wa lan taf‘alū fattaqun-nāral-latī waqūduhan-nāsu wal-ḥijārah(tu), u‘iddat lil-kāfirīn(a).

जँ अहाँ एकरा नहि बना सकैत छी, आ (निश्चित रूप सँ) नहि बना सकब, तखन नरकक आगि सँ डरू जकर ईंधन लोक आ पाथर अछि, जे काफिर सभक लेल तैयार कयल गेल अछि |

وَبَشِّرِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ اَنَّ لَهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ ۗ كُلَّمَا رُزِقُوْا مِنْهَا مِنْ ثَمَرَةٍ رِّزْقًا ۙ قَالُوْا هٰذَا الَّذِيْ رُزِقْنَا مِنْ قَبْلُ وَاُتُوْا بِهٖ مُتَشَابِهًا ۗوَلَهُمْ فِيْهَآ اَزْوَاجٌ مُّطَهَّرَةٌ وَّهُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wa basysyiril-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti anna lahum jannātin tajrī min taḥtihal- anhār(u), kullamā ruziqū minhā min ṡamaratir rizqā(n), qālū hāżal-lażī ruziqnā min qablu wa utū bihī mutasyābihā(n), wa lahum fīhā azwājum muṭahharatuw wa hum fīhā khālidūn(a).

आ विश्वास करनिहार आ नीक काज करयवला केँ नीक खबरि पहुँचाउ जे हुनका सभक लेल गाछी-बिरछी (उपलब्ध कयल गेल अछि) जकर नीचाँ नदी बहैत अछि | जखन कखनो हुनका सब के रोजी-रोटी के रूप में स्वर्ग स फल के व्यवस्था होइत छनि त कहैत छथि, "पहिने हमरा सब के इएह उपलब्ध कराओल गेल छल।" हुनका सभकेँ सेहो एहने (फल) देल गेल अछि। आ ओतय शुद्ध जीवनसाथी (प्राप्त) करैत छथि । ओहि मे रहि जाइत छथि।

۞ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَسْتَحْيٖٓ اَنْ يَّضْرِبَ مَثَلًا مَّا بَعُوْضَةً فَمَا فَوْقَهَا ۗ فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فَيَعْلَمُوْنَ اَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّهِمْ ۚ وَاَمَّا الَّذِيْنَ كَفَرُوْا فَيَقُوْلُوْنَ مَاذَآ اَرَادَ اللّٰهُ بِهٰذَا مَثَلًا ۘ يُضِلُّ بِهٖ كَثِيْرًا وَّيَهْدِيْ بِهٖ كَثِيْرًا ۗ وَمَا يُضِلُّ بِهٖٓ اِلَّا الْفٰسِقِيْنَۙ

innallāha lā yastaḥyī ay yaḍriba maṡalam mā ba‘ūḍatan famā fauqahā, fa'ammal- lażīna āmanū faya‘lamūna annahul-ḥaqqu mir rabbihim, wa ammal-lażīna kafarū fayaqūlūna māżā arādallāhu bihāżā maṡalā(n), yuḍillu bihī kaṡīraw wa yahdī bihī kaṡīrā(n), wa mā yuḍillu bihī illal-fāsiqīn(a).

सचमुच अल्लाह कोनो मच्छर या ओहि स छोट किछु क उदाहरण बनेबा मे कोनो संकोच नहि करैत छथि। रहल बात जे विश् वास करैत छथि तँ ओ सभ जनैत छथि जे ई परमेश् वरक सत् य अछि। लेकिन जे काफिर करै छै, वू कहै छै, "अल्लाह के मतलब ई दृष्टांत स॑ की छेलै?" ओहि (दृष्टान्त) कहि ओ कतेको लोक केँ भटकय देलनि, आ ताहि (संगहि) कतेको लोक केँ मार्गदर्शन देलनि। मुदा ओ एहि (दृष्टान्त) सँ दुष्ट केँ छोड़ि ककरो भटकबैत नहि छथि,

الَّذِيْنَ يَنْقُضُوْنَ عَهْدَ اللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ مِيْثَاقِهٖۖ وَيَقْطَعُوْنَ مَآ اَمَرَ اللّٰهُ بِهٖٓ اَنْ يُّوْصَلَ وَيُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ

allażīna yanquḍūna ‘ahdallāhi mim ba‘di mīṡāqih(ī), wa yaqṭa‘ūna mā amarallāhu bihī ay yūṣala wa yufsidūna fil-arḍ(i), ulā'ika humul-khāsirūn(a).

जे अल्लाह केरऽ वादा केरऽ पुष्टि होय के बाद ओकरा तोड़ी दै छै, आरू जे अल्लाह केरऽ आज्ञा देल॑ छै ओकरा तोड़ी दै छै, आरू धरती प॑ भ्रष्टाचार फैलाबै छै । ओ सभ छथि जे हारि गेल छथि।

كَيْفَ تَكْفُرُوْنَ بِاللّٰهِ وَكُنْتُمْ اَمْوَاتًا فَاَحْيَاكُمْۚ ثُمَّ يُمِيْتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيْكُمْ ثُمَّ اِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

kaifa takfurūna billāhi wa kuntum amwātan fa'aḥyākum, ṡumma yumītukum ṡumma yuḥyīkum ṡumma ilaihi turja‘ūn(a).

अहाँ अल्लाह पर कोना काफर करब, जखन अहाँ (मरि गेल छलहुँ) तखन ओ अहाँ केँ जीवन देलनि, तखन ओ अहाँ केँ मारि देलनि, तखन ओ अहाँ केँ फेर सँ जीवित क’ देलनि। तखन हुनका लग अहाँ वापस आबि जायब।

هُوَ الَّذِيْ خَلَقَ لَكُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا ثُمَّ اسْتَوٰٓى اِلَى السَّمَاۤءِ فَسَوّٰىهُنَّ سَبْعَ سَمٰوٰتٍ ۗ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ

huwal-lażī khalaqa lakum mā fil-arḍi jamī‘ā(n), ṡummastawā ilas-samā'i fasawwāhunna sab‘a samāwāt(in), wa huwa bikulli syai'in ‘alīm(un).

ई ओ (अल्लाह) छथि जे अहाँक लेल पृथ्वी पर सब किछु बनौलनि, तखन ओ आकाश मे गेलाह, फेर ओकरा सात आकाश मे सिद्ध केलनि। आ ओ सब किछु के सर्वज्ञ छथि।

وَاِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اِنِّيْ جَاعِلٌ فِى الْاَرْضِ خَلِيْفَةً ۗ قَالُوْٓا اَتَجْعَلُ فِيْهَا مَنْ يُّفْسِدُ فِيْهَا وَيَسْفِكُ الدِّمَاۤءَۚ وَنَحْنُ نُسَبِّحُ بِحَمْدِكَ وَنُقَدِّسُ لَكَ ۗ قَالَ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

wa iż qāla rabbuka lil-malā'ikati innī jā‘ilun fil-arḍi khalīfah(tan), qālū ataj‘alu fīhā may yufsidu fīhā wa yasfikud-dimā'(a), wa naḥnu nusabbiḥu biḥamdika wa nuqaddisu lak(a), qāla innī a‘lamu mā lā ta‘lamūn(a).

आ (याद करू) जखन अहाँक प्रभु स्वर्गदूत सभ केँ कहलनि, "हम पृथ्वी पर खलीफा बना देब।" ओ सभ कहलकनि, "की अहाँ ओहि ठाम एहन एहन व्यक्ति केँ राखय जा रहल छी जे भ्रष्टाचार आ खून बहाओत, जखन कि हम सभ अहाँक प्रशंसा करैत छी आ अहाँक नाम केँ पवित्र करैत छी?" ओ बजलाह, “सत्ते, हम जनैत छी जे अहाँ सभ नहि जनैत छी।”

وَعَلَّمَ اٰدَمَ الْاَسْمَاۤءَ كُلَّهَا ثُمَّ عَرَضَهُمْ عَلَى الْمَلٰۤىِٕكَةِ فَقَالَ اَنْۢبِـُٔوْنِيْ بِاَسْمَاۤءِ هٰٓؤُلَاۤءِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa ‘allama ādamal-asmā'a kullahā ṡumma ‘araḍahum ‘alal-malā'ikati faqāla ambi'ūnī bi'asmā'i hā'ulā'i in kuntum ṣādiqīn(a).

आ ओ आदम केँ ओकर सभक नाम (चीज) सिखबैत छलाह, तखन ओ ओकरा सभ केँ स्वर्गदूत सभ केँ देखौलनि, जे, "हमरा एहि सभ (चीज सभक) नाम बताउ, जँ अहाँ सभ सत्य छी!"

قَالُوْا سُبْحٰنَكَ لَا عِلْمَ لَنَآ اِلَّا مَا عَلَّمْتَنَا ۗاِنَّكَ اَنْتَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ

qālū subḥānaka lā ‘ilma lanā illā mā ‘allamtanā, innaka antal-‘alīmul-ḥakīm(u).

ओ सभ उत्तर देलथिन, "अहाँक महिमा हो, अहाँ हमरा सभ केँ सिखाओल बातक अतिरिक्त हमरा सभ केँ किछु नहि बुझल अछि। सत्ते, अहाँ सर्वज्ञ, सर्वज्ञ छी।"

قَالَ يٰٓاٰدَمُ اَنْۢبِئْهُمْ بِاَسْمَاۤىِٕهِمْ ۚ فَلَمَّآ اَنْۢبَاَهُمْ بِاَسْمَاۤىِٕهِمْۙ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكُمْ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ غَيْبَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۙ وَاَعْلَمُ مَا تُبْدُوْنَ وَمَا كُنْتُمْ تَكْتُمُوْنَ

qāla yā ādamu ambi'hum bi'asmā'ihim, falammā amba'ahum bi'asmā'ihim, qāla alam aqul lakum innī a‘lamu gaibas-samāwāti wal-arḍ(i), wa a‘lamu mā tubdūna wa mā kuntum taktumūn(a).

ओ (अल्लाह) कहलनि, "हे आदम! हुनका सभ केँ नाम बताउ!" ओ (आदम) अपन नाम कहलाक बाद ओ कहलनि, "की हम अहाँ केँ ई नहि कहलहुँ जे हम आकाश आ पृथ्वीक रहस्य जनैत छी, आ अहाँ की प्रकट करैत छी आ की नुकाबैत छी से हम जनैत छी?"

وَاِذْ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ اَبٰى وَاسْتَكْبَرَۖ وَكَانَ مِنَ الْكٰفِرِيْنَ

wa iż qulnā lil-malā'ikatisjudū li ādama fasajadū illā iblīs(a), abā wastakbara wa kāna minal-kāfirīn(a).

आ (याद करू) जखन हम स्वर्गदूत सभ केँ कहलियनि, "आदम केँ प्रणाम करू!" तेँ शैतान छोड़ि ओ सभ प्रणाम कयलनि। ओ मना करैत अछि आ घमंड करैत अछि, आ ओ काफिरक समूह मे अछि।

وَقُلْنَا يٰٓاٰدَمُ اسْكُنْ اَنْتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ وَكُلَا مِنْهَا رَغَدًا حَيْثُ شِئْتُمَاۖ وَلَا تَقْرَبَا هٰذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُوْنَا مِنَ الظّٰلِمِيْنَ

wa qulnā yā ādamuskun anta wa zaujukal-jannata wa kulā minhā ragadan ḥaiṡu syi'tumā, wa lā taqrabā hāżihisy-syajarata fa takūnā minaẓ-ẓālimīn(a).

आ हम कहलियनि, "हे आदम! अहाँ आ अहाँक पत्नी केँ जन्नत मे रहू, आ ओहि मे सँ जेना मोन हो, खाउ। मुदा एहि गाछ लग नहि जाउ, कहीं अहाँ अपराधी मे नहि भ' जाउ!"

فَاَزَلَّهُمَا الشَّيْطٰنُ عَنْهَا فَاَخْرَجَهُمَا مِمَّا كَانَا فِيْهِ ۖ وَقُلْنَا اهْبِطُوْا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۚ وَلَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَّمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ

fa'azallahumasy-syaiṭānu ‘anhā fa akhrajahumā mimmā kānā fīh(i), wa qulnahbiṭū ba‘ḍukum liba‘ḍin ‘aduww(un), wa lakum fil-arḍi mustaqarruw wa matā‘un ilā ḥīn(in).

तखन शैतान दुनू गोटे केँ जन्नत सँ बाहर निकालि देलकनि आ ओतहि रहैत हुनका सभ केँ ओहि ठाम सँ निकालि देल गेलनि। आ हम कहलियनि, “नीचाँ जाउ! अहाँ सभ मे सँ किछु गोटे एक-दोसरक दुश्मन छी।आ पृथ्वी पर अहाँ सभ केँ किछु समयक लेल निवास आ भोग भेटत।”

فَتَلَقّٰٓى اٰدَمُ مِنْ رَّبِّهٖ كَلِمٰتٍ فَتَابَ عَلَيْهِ ۗ اِنَّهٗ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

fatalaqqā ādamu mir rabbihī kalimātin fatāba ‘alaih(i), innahū huwat-tawwābur- raḥīm(u).

तखन आदम केँ अपन प्रभु सँ वचन भेटलनि, आ ओ अपन पश्चाताप स्वीकार कयलनि। सचमुच अल्लाह पश्चाताप के स्वीकार करय वाला, परम दयालु छैथ।

قُلْنَا اهْبِطُوْا مِنْهَا جَمِيْعًا ۚ فَاِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِّنِّيْ هُدًى فَمَنْ تَبِعَ هُدَايَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

qulnahbiṭū minhā jamī‘ā(n), fa'immā ya'tiyannakum minnī hudan faman tabi‘a hudāya falā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

हम कहलियनि, "अहाँ सभ, स्वर्ग सँ उतरू! तखन जँ हमर मार्गदर्शन सही मे अहाँ सभ लग आबि जायत, तखन जे कियो हमर मार्गदर्शनक पालन करत, ओकरा लेल कोनो डर नहि होयत आ ने ओ सभ दुखी होयत।"

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِ ۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ ࣖ

wal-lażīna kafarū wa każżabū bi'āyātinā ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

रहल बात जे हमरा सभक निशानी के अविश्वास आ अस्वीकार करैत अछि, ओ नरक के निवासी अछि | ओहि मे रहि जाइत छथि।

يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اذْكُرُوْا نِعْمَتِيَ الَّتِيْٓ اَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَاَوْفُوْا بِعَهْدِيْٓ اُوْفِ بِعَهْدِكُمْۚ وَاِيَّايَ فَارْهَبُوْنِ

yā banī isrā'īlażkurū ni‘matiyal-latī an‘amtu ‘alaikum wa aufū bi‘ahdī ūfi bi‘ahdikum, wa iyyāya farhabūn(i).

हे इस्राएलक सन्तान! हमर आशीर्वाद मोन राखू जे हम अहाँ केँ देने छी। आ हमरा सँ अपन वचन पूरा करू, हम अहाँ सँ अपन वचन पूरा करब, आ हमरा सँ मात्र डरब।

وَاٰمِنُوْا بِمَآ اَنْزَلْتُ مُصَدِّقًا لِّمَا مَعَكُمْ وَلَا تَكُوْنُوْٓا اَوَّلَ كَافِرٍۢ بِهٖ ۖ وَلَا تَشْتَرُوْا بِاٰيٰتِيْ ثَمَنًا قَلِيْلًا ۖوَّاِيَّايَ فَاتَّقُوْنِ

wa āminū bimā anzaltu muṣaddiqal limā ma‘akum wa lā takūnū awwala kāfirim bih(ī), wa lā tasytarū bi'āyātī ṡamanan qalīlā(n), wa iyyāya fattaqūn(i).

आ जे (कुरान) हम पठौने छी ताहि पर विश्वास करू जे (तोराह) अहाँक संग की अछि तकर पुष्टि करैत अछि, आ ओकरा पर अविश्वास करबा मे सबसँ पहिने नहि बनू। हमर श्लोक सस्ता मे नहि बेचू, आ मात्र हमरा सँ डरू।

وَلَا تَلْبِسُوا الْحَقَّ بِالْبَاطِلِ وَتَكْتُمُوا الْحَقَّ وَاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

wa lā talbisul-ḥaqqa bil-bāṭili wa taktumul-ḥaqqa wa antum ta‘lamūn(a).

आ सत्य के झूठ में नै मिला दियौ आ (नहि) सत्य के नुका दियौ जाबत अहाँ ओकरा जनैत छी।

وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَ وَارْكَعُوْا مَعَ الرّٰكِعِيْنَ

wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāta warka‘ū ma‘ar-rāki‘īn(a).

आ नमाज करू, जकात करू, आ प्रणाम करयवला के संग प्रणाम करू।

۞ اَتَأْمُرُوْنَ النَّاسَ بِالْبِرِّ وَتَنْسَوْنَ اَنْفُسَكُمْ وَاَنْتُمْ تَتْلُوْنَ الْكِتٰبَ ۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

ata'murūnan-nāsa bil-birri wa tansauna anfusakum wa antum tatlūnal-kitāb(a), afalā ta‘qilūn(a).

अहाँ सभ दोसर पर धर्मक आज्ञा किएक दैत छी, जखन कि अहाँ सभ किताब (तोराह) पढ़ि क' अपना केँ बिसरि जाइत छी? अहाँ नहि बुझैत छी?

وَاسْتَعِيْنُوْا بِالصَّبْرِ وَالصَّلٰوةِ ۗ وَاِنَّهَا لَكَبِيْرَةٌ اِلَّا عَلَى الْخٰشِعِيْنَۙ

wasta‘īnū biṣ-ṣabri waṣ-ṣalāh(ti), wa innahā lakabīratun illā ‘alal-khāsyi‘īn(a).

आ धीरज आ दुआ के संग (अल्लाह स) मदद मांगू। आ (प्रार्थना) वाकई कठिन अछि, सिवाय जे भक्त छथि

الَّذِيْنَ يَظُنُّوْنَ اَنَّهُمْ مُّلٰقُوْا رَبِّهِمْ وَاَنَّهُمْ اِلَيْهِ رٰجِعُوْنَ ࣖ

allażīna yaẓunnūna annahum mulāqū rabbihim wa annahum ilaihi rāji‘ūn(a).

(अर्थात) जे निश्चय रखैत छथि जे ओ अपन प्रभु सँ भेंट करताह आ हुनका लग वापस आबि जेताह |

يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اذْكُرُوْا نِعْمَتِيَ الَّتِيْٓ اَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَاَنِّيْ فَضَّلْتُكُمْ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ

yā banī isrā'īlażkurū ni‘matiyal-latī an‘amtu ‘alaikum wa annī faḍḍaltukum ‘alal- ‘ālamīn(a).

हे इस्राएलक सन्तान! हमर आशीर्वाद मोन राखू जे हम अहाँ केँ देने छी, आ हम अहाँ केँ एहि संसारक (ओहि समय मे) आन सभ लोक पर अनुग्रह केने छी।

وَاتَّقُوْا يَوْمًا لَّا تَجْزِيْ نَفْسٌ عَنْ نَّفْسٍ شَيْـًٔا وَّلَا يُقْبَلُ مِنْهَا شَفَاعَةٌ وَّلَا يُؤْخَذُ مِنْهَا عَدْلٌ وَّلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ

wattaqū yaumal lā tajzī nafsun ‘an nafsin syai'aw wa lā yuqbalu minhā syafā‘atuw wa lā yu'khażu minhā ‘adluw wa lā hum yunṣarūn(a).

आ ओहि दिनक डर करू जखन कोनो आत्मा दोसर आत्मा केँ कोनो सहायता नहि द' सकैत अछि, आ ओहि सँ कोनो बिनती वा फिरौती स्वीकार नहि कयल जायत, आ हुनका सभक कोनो सहायता नहि होयत।

وَاِذْ نَجَّيْنٰكُمْ مِّنْ اٰلِ فِرْعَوْنَ يَسُوْمُوْنَكُمْ سُوْۤءَ الْعَذَابِ يُذَبِّحُوْنَ اَبْنَاۤءَكُمْ وَيَسْتَحْيُوْنَ نِسَاۤءَكُمْ ۗ وَفِيْ ذٰلِكُمْ بَلَاۤءٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَظِيْمٌ

wa iż najjainākum min āli fir‘auna yasūmūnakum sū'al-‘ażābi yużabbiḥūna abnā'akum wa yastaḥyūna nisā'akum, wa fī żālikum balā'um mir rabbikum ‘aẓīm(un).

आ (याद राखू) जखन हम अहाँ सभ केँ (फिरौन आ) फिरौन केर अनुयायी सँ बचा लेलहुँ। अहाँ पर कठोर यातना देलक। तोहर बेटा सभकेँ कत्ल कऽ बेटी सभक जान बँचबैत अछि। आ ओहि स्थिति मे ई अहाँक प्रभु सँ एकटा पैघ परीक्षा अछि।

وَاِذْ فَرَقْنَا بِكُمُ الْبَحْرَ فَاَنْجَيْنٰكُمْ وَاَغْرَقْنَآ اٰلَ فِرْعَوْنَ وَاَنْتُمْ تَنْظُرُوْنَ

wa iż faraqnā bikumul-baḥra fa'anjainākum wa agraqnā āla fir‘auna wa antum tanẓurūn(a).

आ (याद राखू) जखन हम अहाँ सभक लेल समुद्र केँ बाँटि देलहुँ, जाहि सँ हम अहाँ सभ केँ बचा सकब आ हम (फिरौन आ) फिरौन केर अनुयायी केँ डूबा देलहुँ, जखन कि अहाँ सभ देखैत रही।

وَاِذْ وٰعَدْنَا مُوْسٰىٓ اَرْبَعِيْنَ لَيْلَةً ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِهٖ وَاَنْتُمْ ظٰلِمُوْنَ

wa iż wā‘adnā mūsā arba‘īna lailatan ṡummattakhażtumul-‘ijla mim ba‘dihī wa antum ẓālimūn(a).

आ (याद करू) जखन हम मूसा सँ चालीस राति के वादा केने रही। तखन अहाँ सभ (इस्राएलक सन्तान) बछड़ाक (प्रसादक रूप मे) ओकर (प्रस्थानक बाद) मूर्ति बनेलहुँ, आ अहाँ सभ अपराधी (बनि गेलहुँ) |

ثُمَّ عَفَوْنَا عَنْكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

Ṡumma ‘afaunā ‘ankum mim ba‘di żālika la‘allakum tasykurūn(a).

तखन हम सभ तकर बाद अहाँ सभ केँ माफ क' देलियैक, जाहि सँ अहाँ सभ कृतज्ञ भ' सकब।

وَاِذْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ وَالْفُرْقَانَ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَ

wa iż ātainā mūsal-kitāba wal-furqāna la‘allakum tahtadūn(a).

आ (याद राखू), जखन हम मूसा केँ किताब आ फुरकान देलियैक, जाहि सँ अहाँ सब केँ मार्गदर्शन भेटय।

وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ يٰقَوْمِ اِنَّكُمْ ظَلَمْتُمْ اَنْفُسَكُمْ بِاتِّخَاذِكُمُ الْعِجْلَ فَتُوْبُوْٓا اِلٰى بَارِىِٕكُمْ فَاقْتُلُوْٓا اَنْفُسَكُمْۗ ذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ عِنْدَ بَارِىِٕكُمْۗ فَتَابَ عَلَيْكُمْ ۗ اِنَّهٗ هُوَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

wa iż qāla mūsā liqaumihī yā qaumi innakum ẓalamtum anfusakum bittikhāżikumul- ‘ijla fatūbū ilā bāri'ikum faqtulū anfusakum, żālikum khairul lakum ‘inda bāri'ikum, fatāba ‘alaikum, innahū huwat-tawwābur-raḥīm(u).

आ (याद करू) जखन मूसा अपन लोक सभ सँ कहलनि, "हे हमर लोक! अहाँ सभ बछड़ा (प्रसादक रूप मे) बना क' अपना पर अन्याय केने छी, तेँ अपन सृष्टिकर्ताक संग पश्चाताप करू आ अपना केँ मारू। अहाँ सभक लेल अपन सृष्टिकर्ताक संग नीक अछि। ओ अहाँक पश्चाताप केँ स्वीकार करताह। सचमुच, ओ पश्चाताप केँ परम स्वीकार करयवला, परम दयालु छथि।"

وَاِذْ قُلْتُمْ يٰمُوْسٰى لَنْ نُّؤْمِنَ لَكَ حَتّٰى نَرَى اللّٰهَ جَهْرَةً فَاَخَذَتْكُمُ الصّٰعِقَةُ وَاَنْتُمْ تَنْظُرُوْنَ

wa iż qultum yā mūsā lan nu'mina laka ḥattā narallāha jahratan fa'akhażatkumuṣ-ṣā‘iqatu wa antum tanẓurūn(a).

आ (याद राखू) जखन अहाँ कहलहुँ, "हे मूसा! हम सभ अहाँ पर विश्वास नहि करब जा धरि अल्लाह केँ स्पष्ट रूप सँ नहि देखब," तखन बिजली अहाँ पर लागल, जखन अहाँ देखैत रही।

ثُمَّ بَعَثْنٰكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَوْتِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

Ṡumma ba‘aṡnākum mim ba‘di mautikum la‘allakum tasykurūn(a).

तखन, हम अहाँक मृत्युक बाद अहाँ केँ उठौलहुँ, जाहि सँ अहाँ कृतज्ञ भ' सकब।

وَظَلَّلْنَا عَلَيْكُمُ الْغَمَامَ وَاَنْزَلْنَا عَلَيْكُمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوٰى ۗ كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْ ۗ وَمَا ظَلَمُوْنَا وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

wa ẓallalnā ‘alaikumul-gamāma wa anzalnā ‘alaikumul-manna was-salwā, kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum, wa mā ẓalamūnā wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

आ हम अहाँ सभकेँ मेघसँ छाहरि देलियैक, आ अहाँ सभ लग मन आ सलवा पठा देलियैक। हम जे रोजी-रोटी देने छी ताहि सँ नीक (भोजन) खाउ। हमरा सभ पर अन्याय नहि केलक, मुदा अपना पर अन्याय केलक।

وَاِذْ قُلْنَا ادْخُلُوْا هٰذِهِ الْقَرْيَةَ فَكُلُوْا مِنْهَا حَيْثُ شِئْتُمْ رَغَدًا وَّادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَّقُوْلُوْا حِطَّةٌ نَّغْفِرْ لَكُمْ خَطٰيٰكُمْ ۗ وَسَنَزِيْدُ الْمُحْسِنِيْنَ

wa iż qulnadkhulū hāżihil-qaryata fakulū minhā ḥaiṡu syi'tum ragadaw wadkhulul- bāba sujjadaw wa qūlū ḥiṭṭatun nagfir lakum khaṭāyākum, wa sanazīdul-muḥsinīn(a).

आ (याद करू) जखन हम कहलहुँ, "एहि भूमि (बैतुलमकदीस) मे प्रवेश करू, तखन स्वादिष्ट भोजन करू (विभिन्न भोजनक) जे ओतय अछि जेना अहाँ केँ नीक लागय। आ प्रणाम करैत एकर द्वार पर प्रवेश करू, आ कहब जे, "हमरा सभ केँ (हमर सभक पाप सँ) मुक्त करू," तखन हम सभ अहाँ सभक गलती केँ अवश्य माफ करब। आ नीक काज करयवला सभक लेल हम सभ (वरदान) बढ़ा देब।"

فَبَدَّلَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا قَوْلًا غَيْرَ الَّذِيْ قِيْلَ لَهُمْ فَاَنْزَلْنَا عَلَى الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا رِجْزًا مِّنَ السَّمَاۤءِ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ ࣖ

fabaddalal-lażīna ẓalamū qaulan gairal-lażī qīla lahum fa anzalnā ‘alal-lażīna ẓalamū rijzam minas-samā'i bimā kānū yafsuqūn(a).

तखन अन्यायी लोक सभ आज्ञाक स्थान पर (एकटा आओर आज्ञा) लगा देलक जे हुनका सभ केँ आदेश नहि देल गेल छल | तेँ हम सभ अन्यायी लोक सभ पर स्वर्ग सँ विपत्ति पठेलहुँ, कारण ओ सभ (सदिखन) दुष्ट काज करैत छल |

۞ وَاِذِ اسْتَسْقٰى مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ فَقُلْنَا اضْرِبْ بِّعَصَاكَ الْحَجَرَۗ فَانْفَجَرَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًا ۗ قَدْ عَلِمَ كُلُّ اُنَاسٍ مَّشْرَبَهُمْ ۗ كُلُوْا وَاشْرَبُوْا مِنْ رِّزْقِ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ

wa iżistasqā mūsā liqaumihī faqulnaḍrib bi‘aṣākal-ḥajar(a), fanfajarat minhuṡnatā ‘asyrata ‘ainā(n), qad ‘alima kullu unāsim masyrabahum, kulū wasyrabū mir rizqillāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

आ (याद करू) जखन मूसा अपन लोक सभक लेल पानि मँगलनि तखन हम सभ कहलियनि, "अपन लाठी सँ चट्टान पर प्रहार करू!" तेँ ओहि मे सँ बारह टा झरना निकलि गेल। प्रत्येक जनजाति अपन (अपन) पीबाक स्थान जनैत अछि | अल्लाह के रोजी-रोटी (दिल गेल) स खाउ-पीबू, आ नुकसान क' क' धरती पर बुराई नहि करू।

وَاِذْ قُلْتُمْ يٰمُوْسٰى لَنْ نَّصْبِرَ عَلٰى طَعَامٍ وَّاحِدٍ فَادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُخْرِجْ لَنَا مِمَّا تُنْۢبِتُ الْاَرْضُ مِنْۢ بَقْلِهَا وَقِثَّاۤىِٕهَا وَفُوْمِهَا وَعَدَسِهَا وَبَصَلِهَا ۗ قَالَ اَتَسْتَبْدِلُوْنَ الَّذِيْ هُوَ اَدْنٰى بِالَّذِيْ هُوَ خَيْرٌ ۗ اِهْبِطُوْا مِصْرًا فَاِنَّ لَكُمْ مَّا سَاَلْتُمْ ۗ وَضُرِبَتْ عَلَيْهِمُ الذِّلَّةُ وَالْمَسْكَنَةُ وَبَاۤءُوْ بِغَضَبٍ مِّنَ اللّٰهِ ۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَانُوْا يَكْفُرُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَيَقْتُلُوْنَ النَّبِيّٖنَ بِغَيْرِ الْحَقِّ ۗ ذٰلِكَ بِمَا عَصَوْا وَّكَانُوْا يَعْتَدُوْنَ ࣖ

wa iż qultum yā mūsā lan naṣbira ‘alā ṭa‘āmiw wāḥidin fad‘u lanā rabbaka yukhrij lanā mimmā tumbitul-arḍu mim baqlihā wa qiṡṡā'ihā wa fūmihā wa ‘adasihā wa baṣalihā, qāla atastabdilūnal-lażī huwa adnā bil-lażī huwa khair(un), ihbiṭū miṣran fa inna lakum mā sa'altum, wa ḍuribat ‘alaihimuż-żillatu wal-maskanatu wa bā'ū bigaḍabim minallāh(i), żālika bi'annahum kānū yakfurūna bi'āyātillāhi wa yaqtulūnan- nabiyyīna bi gairil-ḥaqq(i), żālika bimā ‘aṣaw wa kānū ya‘tadūn(a).

आ (याद करू) जखन अहाँ कहलहुँ, “हे मूसा! हम सभ मात्र एक तरहक भोजन (खाइत) नहि सह सकैत छी, तेँ अपन प्रभु सँ माँगू जे हमरा सभ केँ पृथ्वी पर जे उपजैत अछि, ओहि मे सँ हमरा सभ केँ दिअ: जड़ी-बूटी, खीरा, लहसुन, मसूर, आ प्याज।” ओ (मूसा) कहलनि, “की अहाँ नीक चीजक बदला मे किछु अधलाह माँगैत छी? कोनो शहर मे जाउ, जे माँगब से अवश्य भेटत।” तखन हुनका सब पर बेइज्जती आ गरीबी के प्रहार भेल, आ ओ सब (पुनः) अल्लाह के तरफ स कोप के शिकार भ गेलाह। जे (होल) एहि लेल जे ओ सब अल्लाह के निशानी के नकारैत छल आ बिना अधिकार के पैगम्बर सब के मारि देलक। से एहि लेल जे ओ सभ आज्ञा नहि माननिहार आ उल्लंघन केनिहार छलाह।

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَالَّذِيْنَ هَادُوْا وَالنَّصٰرٰى وَالصَّابِــِٕيْنَ مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْۚ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

innal-lażīna āmanū wal-lażīna hādū wan-naṣārā waṣ-ṣābi'īna man āmana billāhi wal- yaumil-ākhiri wa ‘amila ṣāliḥan fa lahum ajruhum ‘inda rabbihim, wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

सचमुच, जे विश्वास करै छै, यहूदी, ईसाई आरू सबियन, जे भी (ओकरा सब में) अल्लाह आरू आखिरी दिन में विश्वास करै छै, आरू अच्छा काम करै छै, ओकरा ओकरऽ प्रभु के तरफ से इनाम मिलतै, ओकरा सें कोय डर नै छै, आरो वू दुखी नै होय छै।

وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَكُمْ وَرَفَعْنَا فَوْقَكُمُ الطُّوْرَۗ خُذُوْا مَآ اٰتَيْنٰكُمْ بِقُوَّةٍ وَّاذْكُرُوْا مَا فِيْهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ

wa iż akhażnā mīṡāqakum wa rafa‘nā fauqakumuṭ-ṭūr(a), khużū mā ātainākum biquwwatiw ważkurū mā fīhi la‘allakum tattaqūn(a).

आ (याद करू) जखन हम अहाँक प्रतिज्ञा लेलहुँ आ अहाँ सभक ऊपर पहाड़ (सिनाई) केँ ऊपर उठौलहुँ (ई कहैत) "हम जे किछु देने छी ताहि केँ दृढ़ता सँ पकड़ू आ ओहि मे जे अछि से मोन राखू, जाहि सँ अहाँ सभ धर्मपरायणता प्राप्त क' सकब।"

ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ مِّنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ فَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ لَكُنْتُمْ مِّنَ الْخٰسِرِيْنَ

Ṡumma tawallaitum mim ba‘di żālika falau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū lakuntum minal-khāsirīn(a).

तखन तकर बाद अहाँ मुँह घुमा लेलहुँ। तेँ जँ अल्लाह केर कृपा आ अहाँक प्रति हुनकर दया नहि रहैत त' अहाँ अवश्य हारि मे सँ एक रहितहुँ ।

وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ الَّذِيْنَ اعْتَدَوْا مِنْكُمْ فِى السَّبْتِ فَقُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ

wa laqad ‘alimtumul-lażīna‘tadau minkum fis-sabti faqulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).

आ सचमुच, अहाँ सभ ओहि लोक सभ केँ चिन्हैत छलहुँ जे अहाँ सभक बीच विश्राम-दिन मे अपराध करैत छल, तेँ हम सभ हुनका सभ केँ कहलियनि, "अहाँ सभ घृणित वानर बनू!"

فَجَعَلْنٰهَا نَكَالًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهَا وَمَا خَلْفَهَا وَمَوْعِظَةً لِّلْمُتَّقِيْنَ

faja‘alnāhā nakālal limā baina yadaihā wa mā khalfahā wa mau‘iẓatal lil-muttaqīn(a).

त हम ओहि समय के लोक के लेल आ ओकर बाद आयल लोक के लेल (एहन) चेतावनी देलहुं, आ पुण्यात्मा के लेल सबक बनेलहुं।

وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖٓ اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُكُمْ اَنْ تَذْبَحُوْا بَقَرَةً ۗ قَالُوْٓا اَتَتَّخِذُنَا هُزُوًا ۗ قَالَ اَعُوْذُ بِاللّٰهِ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْجٰهِلِيْنَ

wa iż qāla mūsā liqaumihī innallāha ya'murukum an tażbaḥū baqarah(tan), qālū atattakhiżunā huzuwā(n), qāla a‘ūżu billāhi an akūna minal-jāhilīn(a).

आ (याद राखू) जखन मूसा अपन लोक सभ सँ कहलनि जे, "अल्लाह अहाँ सभ केँ बछियाक वध करबाक आज्ञा दैत छथि |" ओ सभ पुछलकै, “अहाँ हमरा सभक उपहास करऽ जा रहल छी?” ओ (मूसा) जवाब देलखिन, "हम अल्लाह के शरण लैत छी ताकि हम अज्ञानी मे नहि रहब।"

قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا هِيَ ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا فَارِضٌ وَّلَا بِكْرٌۗ عَوَانٌۢ بَيْنَ ذٰلِكَ ۗ فَافْعَلُوْا مَا تُؤْمَرُوْنَ

qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā hiy(a), qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā fāriḍuw wa lā bikr(un), ‘awānum baina żālik(a), faf‘alū mā tu'marūn(a).

ओ सभ कहलक, "अपन प्रभु सँ माँगू जे हम सभ हमरा सभ केँ ओहि (मादा गाय) केर बारे मे बुझाबथि।" ओ (मूसा) उत्तर देलनि, "ओ (अल्लाह) कहलनि जे बछिया ने बूढ़ अछि आ ने छोट, (मुदा) बीच मे। तेँ जे आज्ञा देल गेल अछि से करू।"

قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا لَوْنُهَا ۗ قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ صَفْرَاۤءُ فَاقِعٌ لَّوْنُهَا تَسُرُّ النّٰظِرِيْنَ

qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā launuhā, qāla innahū yaqūlu innahā baqaratun ṣafrā'u fāqi‘ul launuhā tasurrun-nāẓirīn(a).

ओ सभ कहलकनि, “अपन प्रभु सँ माँगू जे हम सभ हमरा सभ केँ बुझाबथि जे एकर रंग की होइत छैक।” ओ (मूसा) उत्तर देलनि, "ओ (अल्लाह) कहलनि जे (गाय) एकटा मादा गाय अछि जकर रंग गहरे पीयर अछि, जे (ओकरा) देखनिहार केँ नीक लगैत अछि।"

قَالُوا ادْعُ لَنَا رَبَّكَ يُبَيِّنْ لَّنَا مَا هِيَۙ اِنَّ الْبَقَرَ تَشٰبَهَ عَلَيْنَاۗ وَاِنَّآ اِنْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَمُهْتَدُوْنَ

qālud‘u lanā rabbaka yubayyil lanā mā hiy(a), innal-baqara tasyābaha ‘alainā, wa innā in syā'allāhu lamuhtadūn(a).

ओ सभ कहलक, "अपन प्रभु सँ माँगू जे हमरा सभ केँ ओहि (मादा गाय) केर बारे मे बुझा दियौक। (कारण) सचमुच गाय हमरा सभ केँ एखन धरि स्पष्ट नहि अछि, आ जँ अल्लाह चाहथि त' हमरा सभ केँ मार्गदर्शन अवश्य भेटत।"

قَالَ اِنَّهٗ يَقُوْلُ اِنَّهَا بَقَرَةٌ لَّا ذَلُوْلٌ تُثِيْرُ الْاَرْضَ وَلَا تَسْقِى الْحَرْثَۚ مُسَلَّمَةٌ لَّاشِيَةَ فِيْهَا ۗ قَالُوا الْـٰٔنَ جِئْتَ بِالْحَقِّ فَذَبَحُوْهَا وَمَا كَادُوْا يَفْعَلُوْنَ ࣖ

qāla innahū yaqūlu innahā baqaratul lā żalūlun tuṡīrul-arḍa wa lā tasqil-ḥarṡ(a), musallamatul lā syiyata fīhā, qālul-'āna ji'ta bil-ḥaqqi fażabaḥūhā wa mā kādū yaf‘alūn(a).

ओ (मूसा) उत्तर देलनि, "ओ (अल्लाह) कहलनि, (गाय) एकटा एहन मादा गाय अछि जकर उपयोग कहियो जमीन जोतय मे नहि भेल अछि आ फसल के सिंचाई मे सेहो नहि भेल अछि, स्वस्थ आ बिना दाग के।" ओ सभ कहलक, "आब तखन अहाँ सत्य (चीज) बुझाउ।" तखन ओकरा वध क' देलकैक, आ ओ सभ मुश्किल सँ (आदेश) पूरा केलक।

وَاِذْ قَتَلْتُمْ نَفْسًا فَادّٰرَءْتُمْ فِيْهَا ۗ وَاللّٰهُ مُخْرِجٌ مَّا كُنْتُمْ تَكْتُمُوْنَ ۚ

wa iż qultum nafsan faddāra'tum fīhā, wallāhu mukhrijum mā kuntum taktumūn(a).

आ (याद राखू) जखन अहाँ एकटा आदमी के मारि देलियैक आ एक दोसरा पर एहि पर आरोप लगा देलियैक, मुदा अल्लाह अहाँ सब जे नुका रहल छलहुँ से प्रकट क’ देलक।

فَقُلْنَا اضْرِبُوْهُ بِبَعْضِهَاۗ كَذٰلِكَ يُحْيِ اللّٰهُ الْمَوْتٰى وَيُرِيْكُمْ اٰيٰتِهٖ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ

faqulnaḍribūhu biba‘ḍihā, każālika yuḥyillāhul-mautā wa yurīkum āyātihī la‘allakum ta‘qilūn(a).

तखन हम कहलियनि, "(लाश) पर (गाय) के किछु हिस्सा सँ प्रहार करू!" एहि तरहेँ अल्लाह (लोक) केँ जीवन दैत छथि जे मरि गेल छल, आ अहाँ सभ केँ (अपन शक्तिक) निशान देखाबैत छथि जाहि सँ अहाँ सभ बुझि सकब।

ثُمَّ قَسَتْ قُلُوْبُكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ فَهِيَ كَالْحِجَارَةِ اَوْ اَشَدُّ قَسْوَةً ۗ وَاِنَّ مِنَ الْحِجَارَةِ لَمَا يَتَفَجَّرُ مِنْهُ الْاَنْهٰرُ ۗ وَاِنَّ مِنْهَا لَمَا يَشَّقَّقُ فَيَخْرُجُ مِنْهُ الْمَاۤءُ ۗوَاِنَّ مِنْهَا لَمَا يَهْبِطُ مِنْ خَشْيَةِ اللّٰهِ ۗوَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

Ṡumma qasat qulūbukum mim ba‘di żālika fahiya kal-ḥijārati au asyaddu qaswah(tan), wa inna minal-ḥijārati lamā yatafajjaru minhul-anhār(u), wa inna minhā lamā yasysyaqqaqu fayakhruju minhul-mā'(u), wa inna minhā lamā yahbiṭu min khasy-yatillāh(i), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

तखन तकर बाद अहाँक हृदय कठोर भ' गेल, जाहि सँ (अहाँक हृदय) पाथर जकाँ भ' गेल, आओर कठोर। असल मे एहि पाथर सभ सँ नदी (पानि) अवश्य बहैत अछि । ओहो सभ अछि जे फाटि जाइत अछि आ ओहि मे सँ झरना निकलैत अछि । आओर एहन लोक सेहो छथिन्ह जे अल्लाह सं डरय के कारण नीचा फिसलैत छथिन्ह. आ अल्लाह अहाँ जे काज करैत छी ताहि सँ अनभिज्ञ नहि छथि।

۞ اَفَتَطْمَعُوْنَ اَنْ يُّؤْمِنُوْا لَكُمْ وَقَدْ كَانَ فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ يَسْمَعُوْنَ كَلَامَ اللّٰهِ ثُمَّ يُحَرِّفُوْنَهٗ مِنْۢ بَعْدِ مَا عَقَلُوْهُ وَهُمْ يَعْلَمُوْنَ

afa taṭma‘ūna ay yu'minū lakum wa qad kāna farīqum minhum yasma‘ūna kalāmallāhi ṡumma yuḥarrifūnahū mim ba‘di mā ‘aqalūhu wa hum ya‘lamūn(a).

त की अहाँ (मुसलमान) के सचमुच आशा अछि जे ओ अहाँ पर विश्वास करत, जखन हुनकर एकटा समूह अल्लाह के वचन सुनत, तखन ओ ओकरा बुझला के बाद ओकरा बदलि दैत अछि, जखन कि ओकरा पता अछि?

وَاِذَا لَقُوا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا قَالُوْٓا اٰمَنَّاۚ وَاِذَا خَلَا بَعْضُهُمْ اِلٰى بَعْضٍ قَالُوْٓا اَتُحَدِّثُوْنَهُمْ بِمَا فَتَحَ اللّٰهُ عَلَيْكُمْ لِيُحَاۤجُّوْكُمْ بِهٖ عِنْدَ رَبِّكُمْ ۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

wa iżā laqul-lażīna āmanū qālū āmannā, wa iżā khalā ba‘ḍuhum ilā ba‘ḍin qālū atuḥaddiṡūnahum bimā fataḥallāhu ‘alaikum liyuḥājjūkum bihī ‘inda rabbikum, afalā ta‘qilūn(a).

आ जखन ओ सभ विश्वास करय बला सभ सँ भेंट करैत छथि त' कहैत छथि जे "हम सभ विश्वास करैत छी।" मुदा जखन दुनू गोटे एक दोसरा लग घुरि गेलाह त' ओ सभ पुछलखिन्ह, "की अहाँ हुनका सभ केँ ओ बात कहब जे अल्लाह अहाँ सभ केँ बुझेलनि अछि, जाहि सँ ओ सभ अहाँक प्रभुक समक्ष अहाँक खंडन क' सकथि? की अहाँ सभ नहि बुझैत छी?"

اَوَلَا يَعْلَمُوْنَ اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّوْنَ وَمَا يُعْلِنُوْنَ

awalā ya‘lamūna annallāha ya‘lamu mā yusirrūna wa mā yu‘linūn(a).

आरू की ओकरा सिनी क॑ ई नै पता छै कि अल्लाह क॑ पता छै कि वू की नुकाबै छै आरू की उजागर करै छै?

وَمِنْهُمْ اُمِّيُّوْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ الْكِتٰبَ اِلَّآ اَمَانِيَّ وَاِنْ هُمْ اِلَّا يَظُنُّوْنَ

wa minhum umiyyūna lā ya‘lamūnal-kitāba illā amāniyya wa in hum illā yaẓunnūn(a).

आ ओहि मे एहन लोक छथि जे अनपढ़ छथि, किताब (तोराह) केँ नहि बुझैत छथि, सिवाय मात्र कल्पना करबाक आ ओ सभ मात्र अनुमान लगाबैत छथि |

فَوَيْلٌ لِّلَّذِيْنَ يَكْتُبُوْنَ الْكِتٰبَ بِاَيْدِيْهِمْ ثُمَّ يَقُوْلُوْنَ هٰذَا مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ لِيَشْتَرُوْا بِهٖ ثَمَنًا قَلِيْلًا ۗفَوَيْلٌ لَّهُمْ مِّمَّا كَتَبَتْ اَيْدِيْهِمْ وَوَيْلٌ لَّهُمْ مِّمَّا يَكْسِبُوْنَ

fawailul lil-lażīna yaktubūnal-kitāba bi'aidīhim ṡumma yaqūlūna hāżā min ‘indillāhi liyasytarū bihī ṡamanan qalīlā(n), fawailul lahum mimmā katabat aidīhim wa wailul lahum mimmā yaksibūn(a).

त धिक्कार अछि जे अपन हाथ स शास्त्र लिखैत छथि, फेर कहैत छथि जे "ई अल्लाह स अछि" (ई क्रम मे) सस्ता मे बेचबाक लेल। तेँ धिक्कार हुनका सभक हाथ सँ लिखल बातक कारणेँ, आ धिक्कार हुनका सभ केँ जे कमाइ छनि।

وَقَالُوْا لَنْ تَمَسَّنَا النَّارُ اِلَّآ اَيَّامًا مَّعْدُوْدَةً ۗ قُلْ اَتَّخَذْتُمْ عِنْدَ اللّٰهِ عَهْدًا فَلَنْ يُّخْلِفَ اللّٰهُ عَهْدَهٗٓ اَمْ تَقُوْلُوْنَ عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

wa qālū lan tamassanan-nāru illā ayyāmam ma‘dūdah (tan), qul attakhażtum ‘indallāhi ‘ahdan falay yukhlifallāhu ‘ahdahū am taqūlūna ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

आ ओ सभ कहलक, "नर्क हमरा सभ केँ नहि छूओत, सिवाय किछु दिनक।" कहब, "की अहाँ केँ अल्लाह सँ कोनो वादा भेटल अछि, जाहि सँ अल्लाह हुनकर वादा नहि तोड़थि, वा अहाँ अल्लाह केर बारे मे ओ बात कहि रहल छी जे अहाँ केँ नहि बुझल अछि?"

بَلٰى مَنْ كَسَبَ سَيِّئَةً وَّاَحَاطَتْ بِهٖ خَطِيْۤـَٔتُهٗ فَاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِ ۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

balā man kasaba sayyi'ataw wa aḥāṭat bihī khaṭī'atuhū fa ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

से बात नै छै! जे अधलाह काज करैत अछि आ ओकर पाप ओकरा डूबा दैत छैक, तखन ओ नरकक निवासी अछि। ओहि मे रहि जाइत छथि।

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ ۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ ࣖ

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti ulā'ika aṣḥābul-jannah(ti), hum fīhā khālidūn(a).

आ जे विश्वास करैत अछि आ नीक काज करैत अछि, ओ स्वर्गक निवासी अछि | ओहि मे रहि जाइत छथि।

وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ لَا تَعْبُدُوْنَ اِلَّا اللّٰهَ وَبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًا وَّذِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَقُوْلُوْا لِلنَّاسِ حُسْنًا وَّاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَۗ ثُمَّ تَوَلَّيْتُمْ اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْكُمْ وَاَنْتُمْ مُّعْرِضُوْنَ

wa iż akhażnā mīṡāqa banī isrā'īla lā ta‘budūna illallāha wa bil-wālidaini iḥsānaw wa żil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīni wa qūlū lin-nāsi ḥusnaw wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāh(ta), ṡumma tawallaitum illā qalīlam minkum wa antum mu‘riḍūn(a).

आ (याद राखू) जखन हम इस्राएल के संतान स वादा लेलौं जे "अल्लाह के अलावा दोसर के इबादत नै करू, आ माता-पिता, रिश्तेदार, अनाथ आ गरीब के संग नीक रहू। आ लोक स नीक शब्द बाजू, नमाज करू आ जकात करू।" मुदा तखन अहाँ मुँह घुमा देलहुँ (नकारलहुँ), सिवाय अहाँक एकटा छोट सन हिस्साक, आ अहाँ (एखनो) असहमत छलहुँ ।

وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَكُمْ لَا تَسْفِكُوْنَ دِمَاۤءَكُمْ وَلَا تُخْرِجُوْنَ اَنْفُسَكُمْ مِّنْ دِيَارِكُمْ ۖ ثُمَّ اَقْرَرْتُمْ وَاَنْتُمْ تَشْهَدُوْنَ

wa iż akhażnā mīṡāqakum lā tasfikūna dimā'akum wa lā tukhrijūna anfusakum min diyārikum ṡumma aqrartum wa antum tasyhadūn(a).

आ (याद राखू) जखन हम अहाँक वाचा लेलहुँ: “अपन खून नहि बहाउ (ककरो मारू), आ ने अपना केँ (अपन देशवासी) केँ अपन घर सँ बाहर निकालू।” तखन अहाँ शपथ खा कऽ गवाही देलियैक।

ثُمَّ اَنْتُمْ هٰٓؤُلَاۤءِ تَقْتُلُوْنَ اَنْفُسَكُمْ وَتُخْرِجُوْنَ فَرِيْقًا مِّنْكُمْ مِّنْ دِيَارِهِمْۖ تَظٰهَرُوْنَ عَلَيْهِمْ بِالْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِۗ وَاِنْ يَّأْتُوْكُمْ اُسٰرٰى تُفٰدُوْهُمْ وَهُوَ مُحَرَّمٌ عَلَيْكُمْ اِخْرَاجُهُمْ ۗ اَفَتُؤْمِنُوْنَ بِبَعْضِ الْكِتٰبِ وَتَكْفُرُوْنَ بِبَعْضٍۚ فَمَا جَزَاۤءُ مَنْ يَّفْعَلُ ذٰلِكَ مِنْكُمْ اِلَّا خِزْيٌ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۚوَيَوْمَ الْقِيٰمَةِ يُرَدُّوْنَ اِلٰٓى اَشَدِّ الْعَذَابِۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

Ṡumma antum hā'ulā'i taqtulūna anfusakum wa tukhrijūna farīqam minkum min diyārihim taẓāharūna ‘alaihim bil-iṡmi wal-‘udwān(i), wa iy ya'tūkum usārā tufādūhum wa huwa muḥarramun ‘alaikum ikhrājuhum, afa tu'minūna biba‘ḍil-kitābi wa takfurūna bi ba‘ḍ(in), famā jazā'u may yaf‘alu żālika minkum illā khizyun fil-ḥayātid-dun-yā, wa yaumal-qiyāmati yuraddūna ilā asyaddil-‘ażāb(i), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

तखन अहाँ सभ (इस्राएलक संतान) अपना केँ मारि देलियैक आ अहाँ सभक एकटा समूह केँ अपन घर सँ निकालि देलियैक। बुराई आ दुश्मनी मे अहाँ सब एक दोसरा के मदद केलौं। जँ ओ सभ अहाँ सभ लग बंदी बनि कऽ आयल छल तँ अहाँ सभ ओकरा सभ केँ मुक्ति दऽ देलियैक, यद्यपि ओकरा सभ केँ भगाबऽ सँ मना कयल गेल छल। की अहाँ किताब (तोराह) के किछु हिस्सा में विश्वास करैत छी आ किछु भाग में अविश्वास करैत छी? तखन अहाँ सभ मे जे एहन काज करैत छथि हुनका सभक कोनो प्रतिफल नहि अछि सिवाय एहि संसारक जीवन मे बेइज्जती, आ कयामतक दिन हुनका सभ केँ कठोरतम सजा मे वापस आबि जेताह | आ अल्लाह अहाँ जे काज करैत छी ताहि सँ अनभिज्ञ नहि छथि।

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اشْتَرَوُا الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا بِالْاٰخِرَةِ ۖ فَلَا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ ࣖ

ulā'ikal-lażīnasytarawul-ḥayātad-dun-yā bil-ākhirah(ti), falā yukhaffafu ‘anhumul-‘ażābu wa lā hum yunṣarūn(a).

ई ओ लोक छथि जे परलोकक (जीवन) सँ एहि संसारक जीवन कीनि लेलनि | तखन हुनका लोकनिक सजा हल्लुक नहि होयत आ ने हुनका लोकनिक सहायता होयतनि।

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ وَقَفَّيْنَا مِنْۢ بَعْدِهٖ بِالرُّسُلِ ۖ وَاٰتَيْنَا عِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنٰتِ وَاَيَّدْنٰهُ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ اَفَكُلَّمَا جَاۤءَكُمْ رَسُوْلٌۢ بِمَا لَا تَهْوٰىٓ اَنْفُسُكُمُ اسْتَكْبَرْتُمْ ۚ فَفَرِيْقًا كَذَّبْتُمْ وَفَرِيْقًا تَقْتُلُوْنَ

wa laqad ātainā mūsal-kitāba wa qaffainā mim ba‘dihī bir-rusul(i), wa ātainā ‘īsabna maryamal-bayyināti wa ayyadnāhu birūḥil-qudus(i), afakullamā jā'akum rasūlum bimā lā tahwā anfusukumustakbartum, fafarīqan każżabtum wa farīqan taqtulūn(a).

आरू सचमुच, हम मूसा क॑ किताब (तोराह) देलऽ छेलियै, आरू हम्में प्रेरित सिनी के साथ ओकरऽ पीछू-पीछू चललऽ छेलियै, आरू हम्में मरियम केरऽ बेटा यीशु क॑ सच्चाई के प्रमाण देलकै आरू हम्में ओकरा पवित्र आत्मा (जिब्रिल) स॑ मजबूत करलियै । कियैक जखन-जखन कोनो दूत अहाँ लग कोनो चीज (पाठ) (आनैत) अबैत अछि जे अहाँ नहि चाहैत छी, अहाँ ओहि पर घमंड करैत छी, फेर ओहि मे सँ किछु पर झूठ बाजि दैत छी आ किछु केँ मारि दैत छी?

وَقَالُوْا قُلُوْبُنَا غُلْفٌ ۗ بَلْ لَّعَنَهُمُ اللّٰهُ بِكُفْرِهِمْ فَقَلِيْلًا مَّا يُؤْمِنُوْنَ

wa qālū qulūbunā gulf(un), bal la‘anahumullāhu bikufrihim faqalīlam mā yu'minūn(a).

ओ सभ कहलथिन, “हमर सभक मोन बन्न अछि।” नहि! अल्लाह हुनका सब के आज्ञा नै मानला के कारण गारी देने छैथ, मुदा हुनका सब में स बहुत कम लोग विश्वास करैत छैथ।

وَلَمَّا جَاۤءَهُمْ كِتٰبٌ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ مُصَدِّقٌ لِّمَا مَعَهُمْۙ وَكَانُوْا مِنْ قَبْلُ يَسْتَفْتِحُوْنَ عَلَى الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۚ فَلَمَّا جَاۤءَهُمْ مَّا عَرَفُوْا كَفَرُوْا بِهٖ ۖ فَلَعْنَةُ اللّٰهِ عَلَى الْكٰفِرِيْنَ

wa lammā jā'akum kitābum min ‘indillāhi muṣaddiqul limā ma‘ahum, wa kānū min qablu yastaftiḥūna ‘alal-lażīna kafarū, falammā jā'ahum mā ‘arafū kafarū bih(ī), fala‘natullāhi ‘alal-kāfirīn(a).

आरू अल्लाह केरऽ तरफऽ स॑ किताब (अल-कुरान) ओकरा सिनी के पास ऐला के बाद जे ओकरा सिनी के पास जे कुछ छेलै ओकरऽ पुष्टि करलकै, जबकि पहलें वू लोगऽ न॑ काफिरऽ प॑ जीत के आग्रह करल॑ छेलै, त॑ पता चललै कि जब॑ ओकरा सिनी के पास जे कुछ पता छेलै, वू ओकरा सिनी के पास आबी गेलै, त॑ वू ओकरा नकार देलकै । त अल्लाह के श्राप ओहि पर अछि जे काफिर करैत अछि।

بِئْسَمَا اشْتَرَوْا بِهٖٓ اَنْفُسَهُمْ اَنْ يَّكْفُرُوْا بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ بَغْيًا اَنْ يُّنَزِّلَ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ ۚ فَبَاۤءُوْ بِغَضَبٍ عَلٰى غَضَبٍۗ وَلِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابٌ مُّهِيْنٌ

bi'samasytarau bihī anfusahum ay yakfurū bimā anzalallāhu bagyan ay yunazzilallāhu min faḍlihī ‘alā may yasyā'u min ‘ibādih(ī), fabā'ū bigaḍabin ‘alā gaḍab(in), wa lil-kāfirīna ‘ażābum muhīn(un).

ई एगो भयानक बात छै जेकरा लेली वू लोगऽ न॑ खुद क॑ बेचलकै, अल्लाह केरऽ जे कुछ प्रकट करल॑ छै ओकरा नकारतें हुअ॑, ईर्ष्या के कारण कि अल्लाह अपनऽ नौकरऽ म॑ स॑ जेकरा चाहै छै, ओकरा प॑ अपनऽ इनाम उतारतै । तेँ ओ सभ क्रोध पर क्रोध भोगैत छथि। आ काफिर पर अपमानजनक सजा अछि।

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ اٰمِنُوْا بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ قَالُوْا نُؤْمِنُ بِمَآ اُنْزِلَ عَلَيْنَا وَيَكْفُرُوْنَ بِمَا وَرَاۤءَهٗ وَهُوَ الْحَقُّ مُصَدِّقًا لِّمَا مَعَهُمْ ۗ قُلْ فَلِمَ تَقْتُلُوْنَ اَنْۢبِيَاۤءَ اللّٰهِ مِنْ قَبْلُ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

wa iżā qīla lahum āminū bimā anzalallāhu qālū nu'minu bimā unzila ‘alainā wa yakfurūna bimā warā'ah(ū), wa huwal-ḥaqqu muṣaddiqal limā ma‘ahum, qul falima taqtulūna ambiyā'allāhi min qablu in kuntum mu'minīn(a).

आरू जब॑ ओकरा सिनी स॑ कहलऽ जाय छै कि, "अल्लाह जे कुछ (कुरान) क॑ उतारलऽ छै, ओकरा प॑ विश्वास करऽ," त॑ वू जवाब दै छै, "हमरा सब प॑ जे कुछ उतारलऽ गेलऽ छै ओकरा प॑ विश्वास करै छियै।" आरू जेकरा बाद आबै छै ओकरा नकार दै छै, भले ही (कुरान) वू सच्चाई छै जे ओकरा सिनी के साथ जे छै ओकरा जायज ठहराबै छै। (मुहम्मद) कहू, "अहाँ सब पहिने अल्लाह के पैगम्बर सब के कियैक मारने रही अगर अहाँ सब मुसलमान छलहुं?"

۞ وَلَقَدْ جَاۤءَكُمْ مُّوْسٰى بِالْبَيِّنٰتِ ثُمَّ اتَّخَذْتُمُ الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِهٖ وَاَنْتُمْ ظٰلِمُوْنَ

wa laqad jā'akum mūsā bil-bayyināti ṡummattakhażtumul-‘ijla mim ba‘dihī wa antum ẓālimūn(a).

आ सचमुच, मूसा अहाँ सभ लग सत्यक प्रमाण ल' क' आयल छलाह, तखन अहाँ सभ ओकर (प्रस्थानक बाद) बछड़ाक मूर्ति (बलिदानक रूप मे) ल' लेलहुँ, आ अहाँ सभ अपराधी (बनि गेलहुँ)।

وَاِذْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَكُمْ وَرَفَعْنَا فَوْقَكُمُ الطُّوْرَۗ خُذُوْا مَآ اٰتَيْنٰكُمْ بِقُوَّةٍ وَّاسْمَعُوْا ۗ قَالُوْا سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا وَاُشْرِبُوْا فِيْ قُلُوْبِهِمُ الْعِجْلَ بِكُفْرِهِمْ ۗ قُلْ بِئْسَمَا يَأْمُرُكُمْ بِهٖٓ اِيْمَانُكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

wa iż akhażnā mīṡāqakum wa rafa‘nā fauqakumuṭ-ṭūr(a), khużū mā ātainākum biquwwatiw wasma‘ū, qālū sami‘nā wa ‘aṣainā, wa usyribū fī qulūbihimul-‘ijla bikufrihim, qul bi'samā ya'murukum bihī īmānukum in kuntum mu'minīn(a).

आ (याद करू) जखन हम अहाँक वचन लेलहुँ आ अहाँक ऊपर पहाड़ (सिनाई) केँ ऊपर उठेलहुँ (कहैत), "हम अहाँ केँ जे देने छी ताहि केँ मजबूती सँ पकड़ू आ सुनू!" ओ सभ उत्तर देलथिन, “हम सभ सुनलहुँ मुदा बात नहि मानलहुँ।” आ बछड़ा हुनका लोकनिक अविश्वासक कारणेँ हुनका लोकनिक हृदय मे (मूर्तिक पूजाक प्रेम) घुसि गेलनि | कहू, “अहाँक विश्वास जे आज्ञा दैत अछि से बहुत खराब अछि जँ अहाँ विश्वासी छी!”

قُلْ اِنْ كَانَتْ لَكُمُ الدَّارُ الْاٰخِرَةُ عِنْدَ اللّٰهِ خَالِصَةً مِّنْ دُوْنِ النَّاسِ فَتَمَنَّوُا الْمَوْتَ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

qul in kānat lakumud-dārul-ākhiratu ‘indallāhi khāliṣatam min dūnin-nāsi fatamannawul-mauta in kuntum ṣādiqīn(a).

कहू (हे मुहम्मद) “जदि अल्लाह के पास परलोक के निवास केवल तोरे के लिये है, ककरो आन के लिये नहीं, तो मृत्यु की तलाश करें यदि आप सच्चे हैं।”

وَلَنْ يَّتَمَنَّوْهُ اَبَدًاۢ بِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْهِمْ ۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ ۢ بِالظّٰلِمِيْنَ

wa lay yatamannauhu abadam bima qaddamat aidīhim, wallāhu ‘alīmum biẓ-ẓālimīn(a).

मुदा हाथक पापक कारणेँ ओ सभ मृत्युक इच्छा एकदम नहि करत। आ अल्लाह अपराधी के सर्वज्ञ छैथ।

وَلَتَجِدَنَّهُمْ اَحْرَصَ النَّاسِ عَلٰى حَيٰوةٍ ۛوَمِنَ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا ۛيَوَدُّ اَحَدُهُمْ لَوْ يُعَمَّرُ اَلْفَ سَنَةٍۚ وَمَا هُوَ بِمُزَحْزِحِهٖ مِنَ الْعَذَابِ اَنْ يُّعَمَّرَۗ وَاللّٰهُ بَصِيْرٌۢ بِمَا يَعْمَلُوْنَ ࣖ

wa latajidannahum aḥraṣan-nāsi ‘alā ḥayāh(tin), wa minal-lażīna asyrakū, yawaddu aḥaduhum lau yu‘ammaru alfa sanah(tin), wa mā huwa bi muzaḥziḥihī minal-‘ażābi ay yu‘ammar(a), wallāhu baṣīrum bimā ya‘malūn(a).

आ सचमुच, अहाँ (मुहम्मद) के हुनका (यहूदी) के भेटत, एहन लोक जे जीवन (दुनिया) के लेल सबस बेसी लोभी छथि, ओहो (अधिक लोभी) मुश्रिक स। एक-एक गोटे चाहैत छथि जे हुनका हजार वर्षक जीवन भेटय, भले ओ दीर्घ जीवन हुनका सभ केँ प्रलय सँ नहि रोकत। आ अल्लाह ओ सब जे काज करैत छथि ओकर सर्वदर्शी छथि।

قُلْ مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِّجِبْرِيْلَ فَاِنَّهٗ نَزَّلَهٗ عَلٰى قَلْبِكَ بِاِذْنِ اللّٰهِ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ وَهُدًى وَّبُشْرٰى لِلْمُؤْمِنِيْنَ

qul man kāna ‘aduwwal lijibrīla fa'innahū nazzalahū ‘alā qalbika bi iżnillāhi muṣaddiqal limā baina yadaihi wa hudaw wa busyrā lil-mu'minīn(a).

(मुहम्मद) कहू, "जे जिब्राईल के दुश्मन बनत, तखन (जानू) जे ओ अछि जे अल्लाह के अनुमति स अहाँ सबहक दिल में (कुरान) उतारने अछि, जे (किताब) पहिने की छल ओकर पुष्टि करैत अछि, आ मुसलमान के लेल मार्गदर्शन आ खुशखबरी बनि गेल अछि।"

مَنْ كَانَ عَدُوًّا لِّلّٰهِ وَمَلٰۤىِٕكَتِهٖ وَرُسُلِهٖ وَجِبْرِيْلَ وَمِيْكٰىلَ فَاِنَّ اللّٰهَ عَدُوٌّ لِّلْكٰفِرِيْنَ

man kāna ‘aduwwal lillāhi wa malā'ikatihī wa rusulihī wa jibrīla wa mīkāla fa innallāha ‘aduwwul lil-kāfirīn(a).

जे कियो अल्लाह, हुनकर स्वर्गदूत, हुनकर दूत, जिब्राईल आ माइकल के दुश्मन अछि, तखन सचमुच अल्लाह काफिर के दुश्मन अछि।

وَلَقَدْ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ اٰيٰتٍۢ بَيِّنٰتٍۚ وَمَا يَكْفُرُ بِهَآ اِلَّا الْفٰسِقُوْنَ

wa laqad anzalnā ilaika āyātim bayyināt(in), wa mā yakfuru bihā illal-fāsiqūn(a).

आ सचमुच, हम अहाँ (मुहम्मद) पर स्पष्ट आयत उतारने छी, आ दुष्ट के छोड़ि कियो ओकरा नकारैत नहि अछि।

اَوَكُلَّمَا عٰهَدُوْا عَهْدًا نَّبَذَهٗ فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ ۗ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ

awa kullamā ‘āhadū ‘ahdan nabażahū farīqum minhum, bal akṡaruhum lā yu'minūn(a).

आ ई किएक जे हर बेर जखन कोनो वचन दैत छथि त हुनकर एकटा समूह ओकरा तोड़ैत अछि? जखन कि बेसी गोटे आस्तिक नहि छथि।

وَلَمَّا جَاۤءَهُمْ رَسُوْلٌ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ مُصَدِّقٌ لِّمَا مَعَهُمْ نَبَذَ فَرِيْقٌ مِّنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَۙ كِتٰبَ اللّٰهِ وَرَاۤءَ ظُهُوْرِهِمْ كَاَنَّهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَۖ

wa lammā jā'ahum rasūlum min ‘indillāhi muṣaddiqul limā ma‘ahum nabaża farīqum minal-lażīna ūtul-kitāb(a), kitāballāhi warā'a ẓuhūrihim ka'annahum lā ya‘lamūn(a).

आरू जब॑ हुनका सिनी के पास अल्लाह केरऽ एगो रसूलुल्लाह (मुहम्मद) ऐलै, जे हुनका सिनी के साथ जे कुछ छै ओकरऽ पुष्टि करी रहलऽ छेलै, त॑ जेकरा किताब (तोराह) देलऽ गेलऽ छेलै, ओकरऽ एगो दल अल्लाह केरऽ किताब क॑ अपनऽ पीठ के पीछू फेंकी देलकै, जेना कि ओकरा सिनी क॑ पता नै छेलै ।

وَاتَّبَعُوْا مَا تَتْلُوا الشَّيٰطِيْنُ عَلٰى مُلْكِ سُلَيْمٰنَ ۚ وَمَا كَفَرَ سُلَيْمٰنُ وَلٰكِنَّ الشَّيٰطِيْنَ كَفَرُوْا يُعَلِّمُوْنَ النَّاسَ السِّحْرَ وَمَآ اُنْزِلَ عَلَى الْمَلَكَيْنِ بِبَابِلَ هَارُوْتَ وَمَارُوْتَ ۗ وَمَا يُعَلِّمٰنِ مِنْ اَحَدٍ حَتّٰى يَقُوْلَآ اِنَّمَا نَحْنُ فِتْنَةٌ فَلَا تَكْفُرْ ۗ فَيَتَعَلَّمُوْنَ مِنْهُمَا مَا يُفَرِّقُوْنَ بِهٖ بَيْنَ الْمَرْءِ وَزَوْجِهٖ ۗ وَمَا هُمْ بِضَاۤرِّيْنَ بِهٖ مِنْ اَحَدٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗ وَيَتَعَلَّمُوْنَ مَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنْفَعُهُمْ ۗ وَلَقَدْ عَلِمُوْا لَمَنِ اشْتَرٰىهُ مَا لَهٗ فِى الْاٰخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ ۗ وَلَبِئْسَ مَاشَرَوْا بِهٖٓ اَنْفُسَهُمْ ۗ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ

wattaba‘ū mā tatlusy-syayāṭīnu ‘alā mulki sulaimān(a), wa mā kafara sulaimānu wa lākinnnasy-syayāṭīna kafarū yu‘allimūnan-nāsas siḥr(a), wa mā unzila ‘alal-malakaini bibābila hārūta wa mārūt(a), wa mā yu‘allimāni min aḥadin ḥattā yaqūlā innamā naḥnu fitnatun falā takfur, fayata‘allamūna minhumā mā yufarriqūna bihī bainal-mar'i wa zaujih(ī), wa mā hum biḍarrīna bihī min aḥadin illā bi'iżnillāh(i), wa yata‘allamūna mā yaḍurruhum wa lā yanfa‘uhum, wa laqad ‘alimū lamanisytarāhu mā lahū fil-ākhirati min khalāq(in), wa labi'sa mā syarau bihī anfusahum, lau kānū ya‘lamūn(a).

ओ सभ सुलेमानक शासन काल मे जे भूत-प्रेत सभ पढ़ने छल, ओकर पालन करैत रहलाह। सुलेमान काफिर नै छेलै लेकिन राक्षस ही काफिर छेलै, वू मनुष्य के जादू सिखाबै छेलै आरू जे बेबिलोन के भूमि में दू स्वर्गदूत के सामने प्रकट होय छेलै, वू छेलै हारुत् आरू मरुत। भले ही दुनू मे सँ कियो ककरो किछु नहि सिखबैत होथि जे ई कहबा सँ पहिने, "सत्ते, हम सभ मात्र (अहाँ सभक लेल) परीक्षा छी, तेँ अविश्वास नहि करू।" तेँ दुनू (स्वर्गदूत) सँ सीखलनि जे कोनो (पति) केँ पत्नी सँ की अलग क' सकैत अछि (कहि सकैत अछि)। अल्लाह के अनुमति के छोड़ि अपन जादू स ककरो नुकसान नहि पहुंचा सकैत छथि। ओ सभ किछु एहन सीखैत छथि जे हुनका सभ केँ नुकसान पहुँचबैत छनि, आ हुनका सभ केँ कोनो फायदा नहि होइत छनि। आ सत्ते, पहिने सँ जनैत छथि, जे कीनत (जादूक प्रयोग करैत अछि), ओकरा परलोक मे कोनो लाभ निश्चित रूप सँ नहि भेटत। आ सत्ते, जादू-टोना द्वारा अपना केँ बेचनिहारक कर्म बहुत खराब होइत छैक, जँ ओकरा बुझल रहैत।

وَلَوْ اَنَّهُمْ اٰمَنُوْا وَاتَّقَوْا لَمَثُوْبَةٌ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ خَيْرٌ ۗ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ ࣖ

wa lau annahum āmanū wattaqau lamaṡūbatum min ‘indillāhi khair(un), lau kānū ya‘lamūn(a).

आ जँ हुनका सभकेँ ईमान रहितनि आ धर्मपरायण रहितथि तँ अल्लाहसँ इनाम बेसी नीक रहैत, जँ हुनका सभकेँ मात्र बुझल रहैत।

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَقُوْلُوْا رَاعِنَا وَقُوْلُوا انْظُرْنَا وَاسْمَعُوْا وَلِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā taqūlū rā‘inā wa qūlunẓurnā wasma‘ū wa lil-kāfirīna ‘ażābun alīm(un).

हे विश्वास करनिहार! रा’इना नहि कहब, “उन्झुर्ना” कहि सुनू। आ जे अविश्वास करत ओकरा कष्टदायक सजा भेटतैक।

مَا يَوَدُّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ وَلَا الْمُشْرِكِيْنَ اَنْ يُّنَزَّلَ عَلَيْكُمْ مِّنْ خَيْرٍ مِّنْ رَّبِّكُمْ ۗ وَاللّٰهُ يَخْتَصُّ بِرَحْمَتِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ ذُو الْفَضْلِ الْعَظِيْمِ

mā yawaddul-lażīna kafarū min ahlil-kitābi wa lal-musyrikīna ay yunazzila ‘alaikum min khairim mir rabbikum, wallāhu yakhtaṣṣu biraḥmatihī may yasyā'(u), wallāhu żul faḍlil-‘aẓīm(i).

किताबक लोक आ मुश्रिक मे सँ जे काफिर करैत छथि, से नहि चाहैत छथि जे अहाँक प्रभु सँ कोनो भलाई अहाँ पर उतरय। लेकिन अल्लाह विशेष रूप स॑ अपनऽ दया वू लोगऽ प॑ दै छै जेकरा वू चाहै छै । आ अल्लाह बड़ कृपा के मालिक छैथ।

۞ مَا نَنْسَخْ مِنْ اٰيَةٍ اَوْ نُنْسِهَا نَأْتِ بِخَيْرٍ مِّنْهَآ اَوْ مِثْلِهَا ۗ اَلَمْ تَعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

mā nansakh min āyatin au nunsihā na'ti bi khairim minhā au miṡlihā, alam ta‘lam annallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

जे श्लोक हम सभ स्मृतिसँ निरस्त करब वा हटा देब, ओकर स्थान पर ओकरासँ नीक वा तुलनीय किछु अवश्य राखब । की अहाँ नहि जनैत छी जे अल्लाह के सब चीज पर अधिकार छनि?

اَلَمْ تَعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ ۗ وَمَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

alam ta‘lam annallāha lahū mulkus-samāwāti wal arḍ(i), wa mā lakum min dūnillāhi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

की अहाँ सभ केँ ई नहि बुझल अछि जे आकाश आ धरतीक राज्य अल्लाहक अछि? आ अल्लाह के अलावा अहाँक कोनो रक्षक आ सहायक नहि अछि।

اَمْ تُرِيْدُوْنَ اَنْ تَسْـَٔلُوْا رَسُوْلَكُمْ كَمَا سُىِٕلَ مُوْسٰى مِنْ قَبْلُ ۗوَمَنْ يَّتَبَدَّلِ الْكُفْرَ بِالْاِيْمَانِ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاۤءَ السَّبِيْلِ

am turīdūna an tas'alū rasūlakum kamā su'ila mūsā min qabl(u), wa may yatabaddalil-kufra bil-īmāni faqad ḍalla sawā'as-sabīl(i).

या फेर अहाँ अपन रसूलुल्लाह (मुहम्मद) सँ ओहिना पूछय चाहैत छी जेना मूसा (इस्राएलक संतान) पहिने पूछने छलाह? जे कियो आस्था के स्थान पर अविश्वास के प्रयोग करैत अछि, तखन सत्ते, ओ सोझ मार्ग स भटकल अछि।

وَدَّ كَثِيْرٌ مِّنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ لَوْ يَرُدُّوْنَكُمْ مِّنْۢ بَعْدِ اِيْمَانِكُمْ كُفَّارًاۚ حَسَدًا مِّنْ عِنْدِ اَنْفُسِهِمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُمُ الْحَقُّ ۚ فَاعْفُوْا وَاصْفَحُوْا حَتّٰى يَأْتِيَ اللّٰهُ بِاَمْرِهٖ ۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

wadda kaṡīrum min ahlil-kitābi lau yaruddūnakum mim ba‘di īmānikum kuffārā(n), ḥasadam min ‘indi anfusihim mim ba‘di mā tabayyana lahumul-ḥaqq(u), fa‘fū waṣfaḥū ḥattā ya'tiyallāhu bi amrih(ī), innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

किताबक बहुतो लोकक इच्छा छनि जे अहाँ विश्वास केलाक बाद अहाँ केँ पाछू घुमा सकैत छथि, फेर सँ अविश्वासी बनि सकैत छथि, हुनका सभक भीतरक ईर्ष्याक कारणेँ, हुनका सभ केँ सत्य स्पष्ट भेलाक बाद। त माफ करू आ धैर्य राखू, जा धरि अल्लाह अपन हुक्म नहि द दैत छथि। सचमुच अल्लाह सब चीज पर सर्वशक्तिमान छथि।

وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَ ۗ وَمَا تُقَدِّمُوْا لِاَنْفُسِكُمْ مِّنْ خَيْرٍ تَجِدُوْهُ عِنْدَ اللّٰهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāh(ta), wa mā tuqaddimū li'anfusikum min khairin tajidūhu ‘indallāh(i), innallāha bimā ta‘malūna baṣīr(un).

आ नमाज करब आ जकात करब। आ अहाँ अपना लेल जे किछु भलाई करब, ओकरा अल्लाह सँ (इनाम) भेटत। सचमुच, अल्लाह अहाँक काज के सर्वदर्शी छथि।

وَقَالُوْا لَنْ يَّدْخُلَ الْجَنَّةَ اِلَّا مَنْ كَانَ هُوْدًا اَوْ نَصٰرٰى ۗ تِلْكَ اَمَانِيُّهُمْ ۗ قُلْ هَاتُوْا بُرْهَانَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa qālū lay yadkhulal-jannata illā man kāna hūdan au naṣārā, tilka amāniyyuhum, qul hātū burhānakum in kuntum ṣādiqīn(a).

आ ओ सभ (यहूदी आ मसीही) कहलनि, "यहूदी वा मसीही केँ छोड़ि कियो स्वर्ग मे प्रवेश नहि करत।" से (बस) हुनकर सभक इच्छाधारी अछि। कहब, “अपन सत्यक प्रमाण हमरा देखाउ, जँ अहाँ सत्यवादी छी।”

بَلٰى مَنْ اَسْلَمَ وَجْهَهٗ لِلّٰهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ فَلَهٗٓ اَجْرُهٗ عِنْدَ رَبِّهٖۖ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ ࣖ

balā man aslama wajhahū lillāhi wa huwa muḥsinun falahū ajruhū ‘inda rabbih(i), wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

नहि! जे कियो अल्लाह के सामने पूरा तरह स समर्पित क देत, आ ओ भलाई करत, ओकरा ओकर इनाम अपन रब के पास भेटत आ ओकरा सब स कोनो डर नै छै आ ओ सब दुखी नै छै।

وَقَالَتِ الْيَهُوْدُ لَيْسَتِ النَّصٰرٰى عَلٰى شَيْءٍۖ وَّقَالَتِ النَّصٰرٰى لَيْسَتِ الْيَهُوْدُ عَلٰى شَيْءٍۙ وَّهُمْ يَتْلُوْنَ الْكِتٰبَۗ كَذٰلِكَ قَالَ الَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ مِثْلَ قَوْلِهِمْ ۚ فَاللّٰهُ يَحْكُمُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ فِيْمَا كَانُوْا فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ

wa qālatil-yahūdu laisatin-naṣārā ‘alā syai'(in), wa qālatin-naṣārā laisatil-yahūdu ‘alā syai'(in), wa hum yatlūnal-kitāb(a), każālika qālal-lażīna lā ya‘lamūna miṡla qaulihim, fallāhu yaḥkumu bainahum yaumal-qiyāmati fīmā kānū fīhi yakhtalifūn(a).

आरू यहूदी कहै छै, "मसीही सिनी के पास कुछ नै छै," आरू मसीही (भी) कहै छै, "यहूदी के पास कुछ नै छै," भले ही वू किताब पढ़ै छै। तहिना जिनका कोनो ज्ञान नहि छनि से लोक जे कहैत छथि से कहैत छथि । त अल्लाह कयामत के दिन हुनका सब के न्याय करताह, जे ओ सब विवाद केने छलाह ओकर संबंध में।

وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ مَّنَعَ مَسٰجِدَ اللّٰهِ اَنْ يُّذْكَرَ فِيْهَا اسْمُهٗ وَسَعٰى فِيْ خَرَابِهَاۗ اُولٰۤىِٕكَ مَا كَانَ لَهُمْ اَنْ يَّدْخُلُوْهَآ اِلَّا خَاۤىِٕفِيْنَ ەۗ لَهُمْ فِى الدُّنْيَا خِزْيٌ وَّلَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

wa man aẓlamu mim mam mana‘a masājidallāhi ay yużkara fīhasmuhū wa sa‘ā fī kharābihā, ulā'ika mā kāna lahum ay yadkhulūhā illā khā'ifīn(a), lahum fid-dun-yā khizyuw wa lahum fil-ākhirati ‘ażābun ‘aẓīm(un).

आ जे व्यक्ति अल्लाह के मस्जिद में हुनकर नाम लेबय स मना क दैत अछि, आ ओकरा तोड़य के कोशिश करैत अछि, ओहि स बेसी अन्याय के अछि? ओ सभ एहि मे प्रवेश करबाक योग्य नहि छथि सिवाय (अल्लाह सँ) डर सँ। एहि संसार मे अपमानित हेताह आ परलोक मे भारी दण्ड भोगताह ।

وَلِلّٰهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُ فَاَيْنَمَا تُوَلُّوْا فَثَمَّ وَجْهُ اللّٰهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

wa lillāhil-masyriqu wal-magrib(u), fa'ainamā tuwallū faṡamma wajhullāh(i), innallāha wāsi‘un ‘alīm(un).

आ पूब आ पश्चिम अल्लाहक अछि। जतय घुमब, ओतय अल्लाह के चेहरा अछि। सचमुच अल्लाह सर्वव्यापी, सर्वज्ञ छथि।

وَقَالُوا اتَّخَذَ اللّٰهُ وَلَدًا ۙسُبْحٰنَهٗ ۗ بَلْ لَّهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ كُلٌّ لَّهٗ قٰنِتُوْنَ

wa qāluttakhażallāhu waladan subḥānah(ū), bal lahū mā fis-samāwāti wal-arḍ(i), kullul lahū qānitūn(a).

आ ओ सभ कहलकनि, “अल्लाह केँ एकटा बेटा छनि।” महिमा अल्लाह केरऽ होय, आकाश आरू धरती केरऽ सब कुछ भी हुनकऽ छै । सब हुनका अधीन भ जाइत छथि।

بَدِيْعُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَاِذَا قَضٰٓى اَمْرًا فَاِنَّمَا يَقُوْلُ لَهٗ كُنْ فَيَكُوْنُ

badī‘us-samāwāti wal-arḍ(i), wa iżā qaḍā amran fa'innamā yaqūlu lahū kun fayakūn(u).

(अल्लाह) आकाश आ धरती के सृष्टिकर्ता। जखन ओ कोनो बात केँ फरमान देब’ चाहैत छथि त’ ओकरा बस एतबे कहैत छथि, “बहू!” त' से त' अछिए।

وَقَالَ الَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ لَوْلَا يُكَلِّمُنَا اللّٰهُ اَوْ تَأْتِيْنَآ اٰيَةٌ ۗ كَذٰلِكَ قَالَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ مِّثْلَ قَوْلِهِمْ ۗ تَشَابَهَتْ قُلُوْبُهُمْ ۗ قَدْ بَيَّنَّا الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يُّوْقِنُوْنَ

wa qālal-lażīna lā ya‘lamūna lau lā yukallimunallāhu au ta'tīnā āyah(tun), każālika qālal-lażīna min qablihim miṡla qaulihim, tasyābahat qulūbuhum, qad bayyannal-āyāti liqaumiy yūqinūn(a).

आरू जे नै जान॑ छै, वू कहै छै, "अल्लाह हमरा सिनी स॑ कियैक नै बात करै छै आरू नै ही (अपनऽ शक्ति के) निशान हमरा सिनी के पास आबै छै?" तहिना हुनका सभसँ पहिने जे कहने छलाह से कहने छलाह । दुनूक हृदय एके रंग अछि। सचमुच, हम सब विश्वास करय वाला के (अपन शक्ति के) चिन्ह बुझा देने छी।

اِنَّآ اَرْسَلْنٰكَ بِالْحَقِّ بَشِيْرًا وَّنَذِيْرًاۙ وَّلَا تُسْـَٔلُ عَنْ اَصْحٰبِ الْجَحِيْمِ

innā arsalnāka bil-ḥaqqi basyīraw wa nażīrā(n), wa lā tus'alu ‘an aṣḥābil-jaḥīm(i).

सचमुच, हम अहाँ (मुहम्मद) के सच्चाई के संग पठेने छी, खुशखबरी के वाहक आ चेतावनी देबय वाला के रूप में। आ अहाँ सँ नरकक निवासीक संबंध मे (जवाबदेही) नहि पूछल जायत।

وَلَنْ تَرْضٰى عَنْكَ الْيَهُوْدُ وَلَا النَّصٰرٰى حَتّٰى تَتَّبِعَ مِلَّتَهُمْ ۗ قُلْ اِنَّ هُدَى اللّٰهِ هُوَ الْهُدٰى ۗ وَلَىِٕنِ اتَّبَعْتَ اَهْوَاۤءَهُمْ بَعْدَ الَّذِيْ جَاۤءَكَ مِنَ الْعِلْمِ ۙ مَا لَكَ مِنَ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا نَصِيْرٍ

wa lan tarḍā ‘ankal-yahūdu wa lan-naṣārā ḥattā tattabi‘a millatahum, qul inna hudallāhi huwal-hudā, wa la'inittaba‘ta ahwā'ahum ba‘dal-lażī jā'aka minal-‘ilm(i), mā laka minallāhi miw waliyyiw wa lā naṣīr(in).

आ यहूदी आ ईसाई अहाँ (मुहम्मद) के ता धरि स्वीकार नहि करत जा धरि अहाँ हुनकर धर्म के पालन नहि करब। कहू, "वास्तव में अल्लाह के हिदायत (सच्चा) हिदायत छै।" आ जँ अहाँ हुनका सभक इच्छाक पालन करब जखन ज्ञान (सत्य) अहाँ लग आबि गेल अछि तँ अहाँ लग अल्लाह दिस सँ कोनो रक्षक वा सहायक नहि रहत।

اَلَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يَتْلُوْنَهٗ حَقَّ تِلَاوَتِهٖۗ اُولٰۤىِٕكَ يُؤْمِنُوْنَ بِهٖ ۗ وَمَنْ يَّكْفُرْ بِهٖ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ ࣖ

allażīna ātaināhumul-kitāba yatlūnahū ḥaqqa tilāwatih(ī), ulā'ika yu'minūna bih(ī), wa may yakfur bihī fa ulā'ika humul-khāsirūn(a).

जिनका हम किताब देने छी, ओ सब जेना हेबाक चाही, ओ सब ओहि पर विश्वास करैत छथि। आ जे ओकरा अविश्वास करत, ओ सभ हारत।

يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اذْكُرُوْا نِعْمَتِيَ الَّتِيْٓ اَنْعَمْتُ عَلَيْكُمْ وَاَنِّيْ فَضَّلْتُكُمْ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ

yā banī isrā'īlażkurū ni‘matiyal-latī an‘amtu ‘alaikum wa annī faḍḍaltukum ‘alal-‘ālamīn(a).

हे इस्राएलक सन्तान! हमर आशीर्वाद मोन राखू जे हम अहाँ केँ देने छी आ एहि संसारक (ओहि समय) आन सभ लोक पर अहाँ पर अनुग्रह केने छी।

وَاتَّقُوْا يَوْمًا لَّا تَجْزِيْ نَفْسٌ عَنْ نَّفْسٍ شَيْـًٔا وَّلَا يُقْبَلُ مِنْهَا عَدْلٌ وَّلَا تَنْفَعُهَا شَفَاعَةٌ وَّلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ

wattaqū yaumal lā tajzī nafsun ‘an nafsin syai'aw wa lā yuqbalu minhā ‘adluw wa lā tanfa‘uhā syafā‘atuw wa lā hum yunṣarūn(a).

आ एहन दिनक डर करू जखन कियो दोसरक स्थान कनिको नहि ल' सकैत अछि, आ ने कोनो फिरौती स्वीकार कयल जायत, आ ने ओकरा कोनो सहायताक लाभ होयत, आ ने ओकरा सभक कोनो सहायता होयत।

۞ وَاِذِ ابْتَلٰٓى اِبْرٰهٖمَ رَبُّهٗ بِكَلِمٰتٍ فَاَتَمَّهُنَّ ۗ قَالَ اِنِّيْ جَاعِلُكَ لِلنَّاسِ اِمَامًا ۗ قَالَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِيْ ۗ قَالَ لَا يَنَالُ عَهْدِى الظّٰلِمِيْنَ

wa iżibtalā ibrāhīma rabbuhū bikalimātin fa atammahunn(a), qāla innī jā‘iluka lin-nāsi imāmā(n), qāla wa min żurriyyatī, qāla lā yanālu ‘ahdiẓ-ẓālimīn(a).

आ (याद राखू), जखन अब्राहम केँ अपन प्रभु द्वारा किछु वाक्य सँ परीक्षा कयल गेलनि, तखन ओ ओकरा सभ केँ एकदम सही तरीका सँ अंजाम देलनि। ओ (अल्लाह) कहलनि, "सत्ते हम अहाँ केँ समस्त मनुक्खक नेता बना देने छी।" ओ (इब्राहिम) कहलनि, "आ (ओहो) हमर बच्चा आ पोता-पोती सँ?" अल्लाह कहैत छथि, "(सत्य, मुदा) हमर वादा गलत काज करय वाला पर लागू नहि होइत अछि."

وَاِذْ جَعَلْنَا الْبَيْتَ مَثَابَةً لِّلنَّاسِ وَاَمْنًاۗ وَاتَّخِذُوْا مِنْ مَّقَامِ اِبْرٰهٖمَ مُصَلًّىۗ وَعَهِدْنَآ اِلٰٓى اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ اَنْ طَهِّرَا بَيْتِيَ لِلطَّاۤىِٕفِيْنَ وَالْعٰكِفِيْنَ وَالرُّكَّعِ السُّجُوْدِ

wa iż ja‘alnal-baita maṡābatal lin-nāsi wa amnā(n), wattakhiżū mim maqāmi ibrāhīma muṣallā(n), wa ‘ahidnā ilā ibrāhīma wa ismā‘īla an ṭahhirā baitiya liṭ-ṭā'ifīna wal-‘ākifīna war-rukka‘is-sujūd(i).

आ (याद राखू), जखन हम घर (काबा) केँ लोकक लेल जुटान स्थल आ सुरक्षित स्थान बनेलहुँ। आ इब्राहिम के मकाम के नमाज के जगह बनाउ। आ हम इब्राहीम आ इस्माइल के आज्ञा देने छी जे "तवाफ करय वाला, इक्तिकाफ करय वाला, प्रणाम करय वाला आओर सजदा करय वाला के लेल हमर घर के साफ करू!"

وَاِذْ قَالَ اِبْرٰهٖمُ رَبِّ اجْعَلْ هٰذَا بَلَدًا اٰمِنًا وَّارْزُقْ اَهْلَهٗ مِنَ الثَّمَرٰتِ مَنْ اٰمَنَ مِنْهُمْ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ قَالَ وَمَنْ كَفَرَ فَاُمَتِّعُهٗ قَلِيْلًا ثُمَّ اَضْطَرُّهٗٓ اِلٰى عَذَابِ النَّارِ ۗ وَبِئْسَ الْمَصِيْرُ

wa iż qāla ibrāhīmu rabbij‘al hāżā baladan āminaw warzuq ahlahū minaṡ-ṡamarāti man āmana minhum billāhi wal-yaumil-ākhir(i), qāla wa man kafara fa umatti‘uhū qalīlan ṡumma aḍṭarruhū ilā ‘ażābin-nār(i), wa bi'sal-maṣīr(u).

आ (याद राखू) जखन इब्राहीम प्रार्थना केलनि, "हे हमर प्रभु, एहि (मक्काक भूमि) केँ सुरक्षित भूमि बनाउ आ एकर निवासी केँ फलक रूप मे रोजी-रोटी दियौक, अर्थात अल्लाह आ अंतिम दिन मे विश्वास करय बला लोक मे," ओ (अल्लाह) कहलनि, "आ काफिर केँ हम अस्थायी सुख देब, तखन हम ओकरा नरकक सजा मे जबरदस्ती देब आ ओ वापसी लेल सबसँ खराब जगह अछि।"

وَاِذْ يَرْفَعُ اِبْرٰهٖمُ الْقَوَاعِدَ مِنَ الْبَيْتِ وَاِسْمٰعِيْلُۗ رَبَّنَا تَقَبَّلْ مِنَّا ۗ اِنَّكَ اَنْتَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

wa iż yarfa‘u ibrāhīmul-qawā‘ida minal-baiti wa ismā‘īl(u), rabbanā taqabbal minnā, innaka antas-samī‘ul-‘alīm(u).

आ (याद करू) जखन इब्राहिम इस्माइल के संग मंदिर के नींव उठौलनि त (प्रार्थना करैत) "हमर प्रभु, हमरा सब स (दान) स्वीकार करू। सचमुच, अहाँ सर्वश्रवण, सर्वज्ञ छी।"

رَبَّنَا وَاجْعَلْنَا مُسْلِمَيْنِ لَكَ وَمِنْ ذُرِّيَّتِنَآ اُمَّةً مُّسْلِمَةً لَّكَۖ وَاَرِنَا مَنَاسِكَنَا وَتُبْ عَلَيْنَا ۚ اِنَّكَ اَنْتَ التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

rabbanā waj‘alnā muslimaini laka wa min żurriyyatinā ummatam muslimatal lak(a), wa arinā manāsikanā wa tub ‘alainā, innaka antat-tawwābur-raḥīm(u).

हे हमर प्रभु, हमरा सभ केँ अहाँक अधीन करय बला लोक बनाउ, आ हमर संतान आ पोता-पोती केँ सेहो एहन लोक बनाउ जे अहाँक अधीन होथि आ हमरा सभ केँ अपन इबादत (हज) करबाक तरीका देखाबैत छथि, आ हमर पश्चाताप स्वीकार करू। सचमुच, अहाँ पश्चाताप के परम स्वीकार करय वाला, परम दयालु छी।

رَبَّنَا وَابْعَثْ فِيْهِمْ رَسُوْلًا مِّنْهُمْ يَتْلُوْا عَلَيْهِمْ اٰيٰتِكَ وَيُعَلِّمُهُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَيُزَكِّيْهِمْ ۗ اِنَّكَ اَنْتَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ ࣖ

rabbanā wab‘aṡ fīhim rasūlam minhum yatlū ‘alaihim āyātika wa yu‘allimuhumul-kitāba wal-ḥikmata wa yuzakkīhim, innaka antal-‘azīzul-ḥakīm(u).

हमर प्रभु, हुनका सभक बीच अपना मे सँ एकटा दूत पठाउ, जे हुनका सभ केँ अहाँक श्लोक पाठ करत आ हुनका सभ केँ किताब आ बुद्धि सिखाओत, आ हुनका सभ केँ शुद्ध करत। सचमुच, अहाँ परम पराक्रमी, परम बुद्धिमान छी।"

وَمَنْ يَّرْغَبُ عَنْ مِّلَّةِ اِبْرٰهٖمَ اِلَّا مَنْ سَفِهَ نَفْسَهٗ ۗوَلَقَدِ اصْطَفَيْنٰهُ فِى الدُّنْيَا ۚوَاِنَّهٗ فِى الْاٰخِرَةِ لَمِنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa may yargabu ‘an millati ibrāhīma illā man safiha nafsah(ū), wa laqad-iṣṭafaināhu fid-dun-yā, wa innahū fil-ākhirati laminaṣ-ṣāliḥīn(a).

आ जे लोक अब्राहम के धर्म स घृणा करैत अछि, ओ मात्र अपना के बेवकूफ बनेनिहार लोक अछि। आ सचमुच, हम हुनका (इब्राहिम) एहि संसार मे चुनने छी। आ सत्ते परलोक मे ओ पुण्य लोकक बीच रहताह।

اِذْ قَالَ لَهٗ رَبُّهٗٓ اَسْلِمْۙ قَالَ اَسْلَمْتُ لِرَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

iż qāla lahū rabbuhū aslim, qāla aslamtu lirabbil-‘ālamīn(a).

(याद करू) जखन भगवान हुनका (इब्राहिम) कहलनि, “समर्पण करू!” ओ उत्तर देलथिन, "हम समस्त लोकक प्रभुक समक्ष समर्पण करैत छी।"

وَوَصّٰى بِهَآ اِبْرٰهٖمُ بَنِيْهِ وَيَعْقُوْبُۗ يٰبَنِيَّ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰى لَكُمُ الدِّيْنَ فَلَا تَمُوْتُنَّ اِلَّا وَاَنْتُمْ مُّسْلِمُوْنَ ۗ

wa waṣṣā bihā ibrāhīmu banīhi wa ya‘qūb(u), yā baniyya innallāhaṣṭafā lakumud-dīna falā tamūtunna illā wa antum muslimūn(a).

अब्राहम ई (वचन) अपन पुत्र सभक लेल वसीयत कयलनि, जेना याकूब सेहो केने छलाह। "हे हमर बच्चा सभ! सचमुच अल्लाह अहाँ सभक लेल ई धर्म चुनने छथि, तेँ जा धरि मुसलमान नहि होयब ता धरि नहि मरि जाउ।"

اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاۤءَ اِذْ حَضَرَ يَعْقُوْبَ الْمَوْتُۙ اِذْ قَالَ لِبَنِيْهِ مَا تَعْبُدُوْنَ مِنْۢ بَعْدِيْۗ قَالُوْا نَعْبُدُ اِلٰهَكَ وَاِلٰهَ اٰبَاۤىِٕكَ اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ اِلٰهًا وَّاحِدًاۚ وَنَحْنُ لَهٗ مُسْلِمُوْنَ

am kuntum syuhadā'a iż ḥaḍara ya‘qūbal-maut(u), iż qāla libanīhi mā ta‘budūna mim ba‘dī, qālū na‘budu ilāhaka wa ilāha ābā'ika ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa ilāhaw wāḥidā(n), wa naḥnu lahū muslimūn(a).

की अहाँ सभ गवाह छलहुँ जखन याकूब केँ मृत्यु भेलनि, जखन ओ अपन पुत्र सभ केँ कहलथिन, “हमर मरलाक बाद अहाँ सभ की आराधना करब?” ओ सभ उत्तर देलथिन, "हम सभ अहाँक परमेश् वर आ अहाँक पूर्वज सभक परमेश् वर अर्थात अब्राहम, इस्माइल आ इसहाक, (अर्थात) सर्वशक्तिमान परमेश् वरक आराधना करब आ हम सभ (केवल) हुनका समक्ष आत्मसमर्पण करब।"

تِلْكَ اُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ ۚ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَلَكُمْ مَّا كَسَبْتُمْ ۚ وَلَا تُسْـَٔلُوْنَ عَمَّا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

tilka ummatun qad khalat, lahā mā kasabat wa lakum mā kasabtum, wa lā tus'alūna ‘ammā kānū ya‘malūn(a).

ई सब लोक छथि जे एहि दुनिया स गुजरल छथि। हुनका सभक लेल जे कमाइ छलनि से अछि, आ अहाँ सभक लेल जे कमाओल गेल अछि। आ अहाँसँ ई नहि पूछल जाएत जे ओ सभ पहिने की करैत छलाह ।

وَقَالُوْا كُوْنُوْا هُوْدًا اَوْ نَصٰرٰى تَهْتَدُوْا ۗ قُلْ بَلْ مِلَّةَ اِبْرٰهٖمَ حَنِيْفًا ۗوَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

wa qālū kūnū hūdan au naṣārā tahtadū, qul bal millata ibrāhīma ḥanīfā(n), wa mā kāna minal-musyrikīn(a).

आ ओ सभ कहलक, "अहाँ सभ (विश्वासी) यहूदी होउ वा मसीही, अहाँ सभक मार्गदर्शन अवश्य होयत।" कहब, "(नहि!) मुदा (हम सभ) अब्राहमक सोझ धर्मक पालन करैत छी आ ओ ओहि लोक मे नहि छथि जे परमेश् वरक संगति करैत छथि।"

قُوْلُوْٓا اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْنَا وَمَآ اُنْزِلَ اِلٰٓى اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَالْاَسْبَاطِ وَمَآ اُوْتِيَ مُوْسٰى وَعِيْسٰى وَمَآ اُوْتِيَ النَّبِيُّوْنَ مِنْ رَّبِّهِمْۚ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ اَحَدٍ مِّنْهُمْۖ وَنَحْنُ لَهٗ مُسْلِمُوْنَ

qūlū āmannā billāhi wa mā unzila ilainā wa mā unzila ilā ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa wa ya‘qūba wal-asbāṭi wa mā ūtiya mūsā wa ‘īsā wa mā ūtiyan-nabiyyūna mir rabbihim, lā nufarriqu baina aḥadim minhum wa naḥnu lahū muslimūn(a).

कहब, "हम सभ अल्लाह पर विश्वास करैत छी आओर जे हमरा सभ पर उतारल गेल छल, आओर जे इब्राहीम, इस्माइल, इसहाक, याकूब आओर हुनकर वंशज पर उतारल गेल छल, आओर मूसा आओर यीशु केँ जे किछु देल गेल छल आओर जे पैगम्बर सभ केँ हुनकर प्रभु सँ देल गेल छल.

فَاِنْ اٰمَنُوْا بِمِثْلِ مَآ اٰمَنْتُمْ بِهٖ فَقَدِ اهْتَدَوْا ۚوَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّمَا هُمْ فِيْ شِقَاقٍۚ فَسَيَكْفِيْكَهُمُ اللّٰهُ ۚوَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ ۗ

fa'in āmanū bimiṡli mā āmantum bihī faqadihtadau, wa in tawallau fa'innamā hum fī syiqāq(in), fasayakfīkahumullāh(u), wa huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

तेँ जँ ओ सभ अहाँक मानब जकाँ विश्वास कएने रहितथि तँ सत्ते हुनका सभ केँ मार्गदर्शन भेटितनि। मुदा जँ ओ सभ मुँह घुमा लेताह तँ निश्चित रूपसँ ओ सभ (अहाँ सभसँ) दुश्मनीमे छथि तँ अल्लाह हुनका सभक लेल (अपन सहायतासँ) अहाँ सभ (मुहम्मद)केँ पर्याप्त करताह। आ ओ सर्वश्रवण, सर्वज्ञ छथि।

صِبْغَةَ اللّٰهِ ۚ وَمَنْ اَحْسَنُ مِنَ اللّٰهِ صِبْغَةً ۖ وَّنَحْنُ لَهٗ عٰبِدُوْنَ

Ṣibgatallāh(i), wa man aḥsanu minallāhi ṣibgataw wa naḥnu lahū ‘ābidūn(a).

भगवान अहाँ के आशीर्वाद देथिन।" अल्लाह स नीक के अछि? आ हम हुनकर इबादत करैत छी।

قُلْ اَتُحَاۤجُّوْنَنَا فِى اللّٰهِ وَهُوَ رَبُّنَا وَرَبُّكُمْۚ وَلَنَآ اَعْمَالُنَا وَلَكُمْ اَعْمَالُكُمْۚ وَنَحْنُ لَهٗ مُخْلِصُوْنَ ۙ

qul atuḥājjūnanā fillāhi wa huwa rabbunā wa rabbukum, wa lanā a‘mālunā wa lakum a‘mālukum, wa naḥnu lahū mukhliṣūn(a).

(मुहम्मद) कहू, "की अहाँ हमरा सब स अल्लाह के बारे में बहस करय चाहैत छी, जखन कि ओ हमर मालिक आ अहाँक प्रभु छथि। हमरा सब के हमर कर्म, अहाँ के अपन कर्म, आ हुनका असगर हम सब ईमानदारी स अपना के समर्पित करैत छी।"

اَمْ تَقُوْلُوْنَ اِنَّ اِبْرٰهٖمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَالْاَسْبَاطَ كَانُوْا هُوْدًا اَوْ نَصٰرٰى ۗ قُلْ ءَاَنْتُمْ اَعْلَمُ اَمِ اللّٰهُ ۗ وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ كَتَمَ شَهَادَةً عِنْدَهٗ مِنَ اللّٰهِ ۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

am taqūlūna inna ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa wa ya‘qūba wal-asbāṭa kānū hūdan au naṣārā, qul a'antum a‘lamu amillāh(u), wa man aẓlamu mimman katama syahādatan ‘indahū minallāh(i), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

या अहाँ (यहूदी आ मसीही) कहैत छी जे अब्राहम, इस्माइल, इसहाक, याकूब आ हुनकर वंशज यहूदी छल वा मसीही? कहब, "की अहाँ बेसी नीक जनैत छी वा अल्लाह, आ ओहि व्यक्ति सँ बेसी अन्यायी के अछि जे अपन गवाही केँ अल्लाह सँ नुका दैत अछि?" अल्लाह अहाँ की करैत छी ताहि सँ अनभिज्ञ नहि छथि।

تِلْكَ اُمَّةٌ قَدْ خَلَتْ ۚ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَلَكُمْ مَّا كَسَبْتُمْ ۚ وَلَا تُسْـَٔلُوْنَ عَمَّا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ ࣖ ۔

tilka ummatun qad khalat, lahā mā kasabat wa lakum mā kasabtum, wa lā tus'alūna ‘ammā kānū ya‘malūn(a).

ई सब लोक छथि जे एहि दुनिया स गुजरल छथि। हुनका सभक लेल जे कमाइ छलनि से अछि, आ अहाँ सभक लेल जे कमाओल गेल अछि। आ अहाँसँ ई नहि पूछल जाएत जे ओ सभ पहिने की करैत छलाह ।

۞ سَيَقُوْلُ السُّفَهَاۤءُ مِنَ النَّاسِ مَا وَلّٰىهُمْ عَنْ قِبْلَتِهِمُ الَّتِيْ كَانُوْا عَلَيْهَا ۗ قُلْ لِّلّٰهِ الْمَشْرِقُ وَالْمَغْرِبُۗ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

sayāqūlus-sufahā'u minan-nāsi mā wallāhum ‘an qiblatihimul-latī kānū ‘alaihā, qul lillāhil-masyriqu wal-magrib(u), yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

जेकरा मनुष्य में समझ के कमी छै, वू कहतै, "की ओकरा (मुसलमान) क॑ वू किबला स॑ दूर करी देलकै, जेकरा तरफ वू पहिने (उन्मुख) छेलै?" (मुहम्मद) कहू, "पूरब आ पश्चिम अल्लाह के छै; जेकरा चाहै छै ओकरा सीधा रास्ता पर मार्गदर्शन करै छै।"

وَكَذٰلِكَ جَعَلْنٰكُمْ اُمَّةً وَّسَطًا لِّتَكُوْنُوْا شُهَدَاۤءَ عَلَى النَّاسِ وَيَكُوْنَ الرَّسُوْلُ عَلَيْكُمْ شَهِيْدًا ۗ وَمَا جَعَلْنَا الْقِبْلَةَ الَّتِيْ كُنْتَ عَلَيْهَآ اِلَّا لِنَعْلَمَ مَنْ يَّتَّبِعُ الرَّسُوْلَ مِمَّنْ يَّنْقَلِبُ عَلٰى عَقِبَيْهِۗ وَاِنْ كَانَتْ لَكَبِيْرَةً اِلَّا عَلَى الَّذِيْنَ هَدَى اللّٰهُ ۗوَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيُضِيْعَ اِيْمَانَكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ بِالنَّاسِ لَرَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ

wa każālika ja‘alnākum ummataw wasaṭal litakūnū syuhadā'a ‘alan-nāsi wa yakūnar-rasūlu ‘alaikum syahīdā(n), wa mā ja‘alnal-qiblatal-latī kunta ‘alaihā illā lina‘lama may yattabi‘ur-rasūla mimmay yanqalibu ‘alā ‘aqibaih(i), wa in kānat lakabīratan illā ‘alal-lażīna hadallāh(u), wa mā kānallāhu liyuḍī‘a īmānakum, innallāha bin-nāsi lara'ūfur raḥīm(un).

आ तहिना हम अहाँ सभ (मुसलमान) केँ "मध्यम लोक" बना देने छी जाहि सँ अहाँ सभ मानवीय (कर्म) केर गवाह बनि सकब आ रसूलुल्लाह (मुहम्मद) अहाँक (कर्म) केर गवाह बनि सकथि। हम एकरा ओ किबला नहि बनौने रही जकरा दिस अहाँ (पहिने) मुड़लहुँ, बल्कि एहि लेल जे हमरा सभ केँ बुझल हो जे के रसूलुल्लाह केर पाछाँ चलैत अछि आ के पाछू घुमैत अछि। सचमुच, (किबला के हिलाना) बहुत मुश्किल छै, सिवाय वू लोगऽ के जेकरा अल्लाह केरऽ मार्गदर्शन मिललऽ छै । आ अल्लाह अहाँक ईमान बर्बाद नहि करताह। सचमुच अल्लाह मनुष्य के प्रति परम कृपालु, परम दयालु छैथ।

قَدْ نَرٰى تَقَلُّبَ وَجْهِكَ فِى السَّمَاۤءِۚ فَلَنُوَلِّيَنَّكَ قِبْلَةً تَرْضٰىهَا ۖ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَحَيْثُ مَا كُنْتُمْ فَوَلُّوْا وُجُوْهَكُمْ شَطْرَهٗ ۗ وَاِنَّ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ لَيَعْلَمُوْنَ اَنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّهِمْ ۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا يَعْمَلُوْنَ

qad narā taqallubaka wajhika fis-samā'(i), fa lanuwalliyannaka qiblatan tarḍāhā, fawalli wajhaka syaṭral-masjidil-ḥarām(i), wa ḥaiṡumā kuntum fawallū wujūhakum syaṭrah(ū), wa innal-lażīna ūtul-kitāba laya‘lamūna annahul-ḥaqqu mir rabbihim, wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ya‘malūn(a).

हम अहाँक चेहरा (मुहम्मद) केँ प्रायः आकाश दिस तकैत देखैत छी, तेँ हम अहाँ केँ ओहि किबला दिस घुमा देब जे अहाँ केँ नीक लगैत अछि | अस्तु, अपन मुँह भव्य मस्जिद दिस घुमाउ. आ जतय छी ओतय मुँह घुमाउ। आरू सचमुच जेकरा किताब (तोराह आरू सुसमाचार) देलऽ गेलऽ छेलै, वू जान॑ छै कि (किबला के स्थानांतरण) ओकरऽ प्रभु स॑ सच्चाई छै । आ अल्लाह एहि बात स अनभिज्ञ नहि छथि जे ओ सब की करैत छथि।

وَلَىِٕنْ اَتَيْتَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ بِكُلِّ اٰيَةٍ مَّا تَبِعُوْا قِبْلَتَكَ ۚ وَمَآ اَنْتَ بِتَابِعٍ قِبْلَتَهُمْ ۚ وَمَا بَعْضُهُمْ بِتَابِعٍ قِبْلَةَ بَعْضٍۗ وَلَىِٕنِ اتَّبَعْتَ اَهْوَاۤءَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَاجَاۤءَكَ مِنَ الْعِلْمِ ۙ اِنَّكَ اِذًا لَّمِنَ الظّٰلِمِيْنَ ۘ

wa la'in ataital-lażīna ūtul-kitāba bikulli āyatim mā tabi‘ū qiblatak(a), wa mā anta bitābi‘in qiblatahum, wa mā ba‘ḍuhum bitābi‘in qiblata ba‘ḍ(in), wa la'inittaba‘ta ahwā'ahum mim ba‘di mā jā'aka minal-‘ilm(i), innaka iżal laminaẓ-ẓālimīn(a).

आरू भले ही आप (मुहम्मद) सब आयत (सूचना) ओकरा किताब देलऽ गेलऽ लोगऽ क॑ द॑ देल॑ छेलियै, लेकिन वू तोरऽ किबला के पालन नै करतै, आरू तोहें ओकरऽ किबला के पालन नै करबै । किछु गोटे दोसरक किबला के पालन नहि करताह। आ जँ ज्ञान अहाँ लग आबि गेलाक बाद हुनकर इच्छाक पालन करब तँ अवश्य अहाँ अपराधी मे सँ एक होयब ।

اَلَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يَعْرِفُوْنَهٗ كَمَا يَعْرِفُوْنَ اَبْنَاۤءَهُمْ ۗ وَاِنَّ فَرِيْقًا مِّنْهُمْ لَيَكْتُمُوْنَ الْحَقَّ وَهُمْ يَعْلَمُوْنَ

allażīna ātaināhumul-kitāba ya‘rifūnahū kamā ya‘rifūna abnā'ahum, wa inna farīqam minhum layaktumūnal-ḥaqqa wa hum ya‘lamūn(a).

जिनका हम शास्त्र (तोराह आ सुसमाचार) देने छी हुनका (मुहम्मद) के ओहिना चिन्हैत छथि जेना ओ अपन बच्चा के चिन्हैत छथि | सचमुच, किछु गोटे सत्य के नुका लैत छथि जखन कि ओ जनैत छथि।

اَلْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ فَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِيْنَ ࣖ

al-ḥaqqu mir rabbika falā takūnanna minal-mumtarīn(a).

सच्चाई अहाँक रब सँ अछि, तेँ अहाँ (मुहम्मद) केँ कहियो शंका करयवला मे सँ नहि बनबाक चाही।

وَلِكُلٍّ وِّجْهَةٌ هُوَ مُوَلِّيْهَا فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرٰتِۗ اَيْنَ مَا تَكُوْنُوْا يَأْتِ بِكُمُ اللّٰهُ جَمِيْعًا ۗاِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

wa likulliw wijhatun huwa muwallīhā fastabiqul-khairāt(i), aina mā takūnū ya'ti bikumullāhu jamī‘ā(n), innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

आ हर उम्मा के एकटा किबला होइत छैक जकर सामना ओकरा होइत छैक | तेँ नीक मे प्रतिस्पर्धा करू। अहाँ सब जतय रहब अल्लाह अहाँ सब के जरूर जमा करताह। सचमुच अल्लाह सब चीज पर सर्वशक्तिमान छथि।

وَمِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَاِنَّهٗ لَلْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ ۗ وَمَا اللّٰهُ بِغَافِلٍ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

wa min ḥaiṡu kharajta fawalli wajhaka syaṭral-masjidil-ḥarām(i), wa innahū lal-ḥaqqu mir rabbik(a), wa mallāhu bigāfilin ‘ammā ta‘malūn(a).

आ जतय सँ अहाँ (मुहम्मद) बाहर निकलू, भव्य मस्जिद दिस मुँह घुमाउ, सचमुच ई अहाँक प्रभुक फरमान अछि। अल्लाह अहाँ की करैत छी ताहि सँ अनभिज्ञ नहि छथि।

وَمِنْ حَيْثُ خَرَجْتَ فَوَلِّ وَجْهَكَ شَطْرَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَحَيْثُ مَا كُنْتُمْ فَوَلُّوْا وُجُوْهَكُمْ شَطْرَهٗ ۙ لِئَلَّا يَكُوْنَ لِلنَّاسِ عَلَيْكُمْ حُجَّةٌ اِلَّا الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مِنْهُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِيْ وَلِاُتِمَّ نِعْمَتِيْ عَلَيْكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَۙ

wa min ḥaiṡu kharajta fa walli wajhaka syaṭral-masjidil-ḥarām(i), wa ḥaiṡumā kuntum fawallū wujūhakum syaṭrah(ū), li'allā yakūna lin-nāsi ‘alaikum ḥujjatun illal-lażīna ẓalamū minhum, falā takhsyauhum wakhsyaunī, wa li'utimma ni‘matī ‘alaikum wa la‘allakum tahtadūn(a).

आ जतय सँ अहाँ (मुहम्मद) बाहर निकलू, मुँह भव्य मस्जिद दिस घुमाउ। आ जतय छी ओतय मुँह घुमाउ, जाहि सँ मनुक्खक (अहाँक विरोध करबाक) कोनो कारण नहि हो, सिवाय ओहि मे सँ अपराधी केँ। हुनका सभ सँ नहि डेराउ, बल् कि हमरा सँ डरू, जाहि सँ हम अहाँ सभ पर अपन आशीर्वाद पूरा क' सकब, आ अहाँ सभक मार्गदर्शन भेटि जाय।

كَمَآ اَرْسَلْنَا فِيْكُمْ رَسُوْلًا مِّنْكُمْ يَتْلُوْا عَلَيْكُمْ اٰيٰتِنَا وَيُزَكِّيْكُمْ وَيُعَلِّمُكُمُ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَيُعَلِّمُكُمْ مَّا لَمْ تَكُوْنُوْا تَعْلَمُوْنَۗ

kamā arsalnā fīkum rasūlam minkum yatlū ‘alaikum āyātinā wa yuzakkīkum wa yu‘allimukumul-kitāba wal-ḥikmata wa yu‘allimukum mā lam takūnū ta‘lamūn(a).

जहिना हम अहाँ सभ केँ (मध्य सँ) एकटा रसूलुल्लाह (मुहम्मद) पठेने छी जे हमर आयत पढ़ैत अछि, अहाँ सभ केँ पवित्र करैत अछि, आ अहाँ सभ केँ किताब (अल-कुरान) आ बुद्धि (सुन्नत) सिखाबैत अछि, आ अहाँ सभ केँ ओ बात सिखाबैत अछि जे अहाँ सभ नहि जनैत छी।

فَاذْكُرُوْنِيْٓ اَذْكُرْكُمْ وَاشْكُرُوْا لِيْ وَلَا تَكْفُرُوْنِ ࣖ

fażkurūnī ażkurkum wasykurū lī wa lā takfurūn(i).

तेँ हमरा स्मरण करू, हम अहाँकेँ मोन पाड़ब। हमरा धन्यवाद दिअ, आ हमरा पर अविश्वास नहि करू।

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اسْتَعِيْنُوْا بِالصَّبْرِ وَالصَّلٰوةِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ مَعَ الصّٰبِرِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanusta‘īnū biṣ-ṣabri waṣ-ṣalāh(ti), innallāha ma‘aṣ-ṣābirīn(a).

हे विश्वास करनिहार! धीरज आ दुआ के साथ (अल्लाह स) मदद मांगू। सचमुच अल्लाह ओहि लोकनिक संग छथि जे धैर्य रखैत छथि।

وَلَا تَقُوْلُوْا لِمَنْ يُّقْتَلُ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ اَمْوَاتٌ ۗ بَلْ اَحْيَاۤءٌ وَّلٰكِنْ لَّا تَشْعُرُوْنَ

wa lā taqūlū limay yuqtalu fī sabīlillāhi amwāt(un), bal aḥyā'uw wa lākil lā tasy‘urūn(a).

आ ई नहि कहब जे अल्लाह के रास्ता मे मारल गेल लोक मरि गेल अछि। असल मे ओ सभ जीवित छथि, मुदा अहाँ एकरा नहि बुझैत छी।

وَلَنَبْلُوَنَّكُمْ بِشَيْءٍ مِّنَ الْخَوْفِ وَالْجُوْعِ وَنَقْصٍ مِّنَ الْاَمْوَالِ وَالْاَنْفُسِ وَالثَّمَرٰتِۗ وَبَشِّرِ الصّٰبِرِيْنَ

wa lanabluwannakum bisyai'im minal-khaufi wal-jū‘i wa naqaṣim minal-amwāli wal-anfusi waṡ-ṡamarāt(i), wa basysyiriṣ-ṣābirīn(a).

आ हम अहाँ के किछु भय, भूख, धन, आत्मा आ फल के कमी के संग अवश्य परीक्षा लेब। आ धैर्य रखनिहार केँ नीक खबरि पहुँचाउ

اَلَّذِيْنَ اِذَآ اَصَابَتْهُمْ مُّصِيْبَةٌ ۗ قَالُوْٓا اِنَّا لِلّٰهِ وَاِنَّآ اِلَيْهِ رٰجِعُوْنَۗ

allażīna iżā aṣābathum muṣībah(tun), qālū innā lillāhi wa innā ilaihi rāji‘ūn(a).

(अर्थात) ओ लोकनि जे जखन कोनो आपदा अबैत अछि तखन कहैत छथि "इन्ना लिल्लाही वा इन्ना इलैहि राजी'उन" (वास्तव मे हम अल्लाह के छी आ हुनकर वापस आबि जायब)।

اُولٰۤىِٕكَ عَلَيْهِمْ صَلَوٰتٌ مِّنْ رَّبِّهِمْ وَرَحْمَةٌ ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُهْتَدُوْنَ

ulā'ika ‘alaihim ṣalawātum mir rabbihim wa raḥmah(tun), wa ulā'ika humul-muhtadūn(a).

ई वैह छै जे अपनऽ प्रभु स॑ क्षमा आरू दया प्राप्त करै छै, आरू वू ही छै जेकरा मार्गदर्शन मिलै छै ।

۞ اِنَّ الصَّفَا وَالْمَرْوَةَ مِنْ شَعَاۤىِٕرِ اللّٰهِ ۚ فَمَنْ حَجَّ الْبَيْتَ اَوِ اعْتَمَرَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِ اَنْ يَّطَّوَّفَ بِهِمَا ۗ وَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْرًاۙ فَاِنَّ اللّٰهَ شَاكِرٌ عَلِيْمٌ

innaṣ-ṣafā wal-marwata min sya‘ā'irillāh(i), faman ḥajjal-baita awi‘tamara falā junāḥa ‘alaihi ay yaṭṭawwafa bihimā, wa man taṭawwa‘a khairan fa innallāha syākirun ‘alīm(un).

सचमुच, साफा आ मरवाह अल्लाह के धर्म के प्रतीक में सं एक अछि. अतः जे कियो घर या उमरा के हज करत, ओकरा पर कोनो पाप नै छै अगर ओ दुनू के बीच साई करै छै। आ जे स्वेच्छा स नीक काज करैत अछि, तखन अल्लाह सर्वमान्य आ सर्वज्ञ छथि।

اِنَّ الَّذِيْنَ يَكْتُمُوْنَ مَآ اَنْزَلْنَا مِنَ الْبَيِّنٰتِ وَالْهُدٰى مِنْۢ بَعْدِ مَا بَيَّنّٰهُ لِلنَّاسِ فِى الْكِتٰبِۙ اُولٰۤىِٕكَ يَلْعَنُهُمُ اللّٰهُ وَيَلْعَنُهُمُ اللّٰعِنُوْنَۙ

innal-lażīna yaktumūna mā anzalnā minal-bayyināti wal-hudā mim ba‘di mā bayyannāhu lin-nāsi fil-kitāb(i), ulā'ika yal‘anuhumullāhu wa yal‘anuhumul-lā‘inūn(a).

सचमुच, जे लोग हमनें जानकारी आरू मार्गदर्शन के रूप में उतारलऽ गेलऽ बात क॑ छिपाबै छै, हम्मं॑ एकरा किताब (अल-कुरान) म॑ मानवता क॑ समझैला के बाद, वू ही छै जेकरा अल्लाह केरऽ अभिशाप छै आरू गारी दै वाला के द्वारा भी अभिशापित छै,

اِلَّا الَّذِيْنَ تَابُوْا وَاَصْلَحُوْا وَبَيَّنُوْا فَاُولٰۤىِٕكَ اَتُوْبُ عَلَيْهِمْ ۚ وَاَنَا التَّوَّابُ الرَّحِيْمُ

illal-lażīna tābū wa aṣlaḥū wa bayyanū fa'ulā'ika atūbu ‘alaihim, wa anat-tawwābur-raḥīm(u).

जे पश्चाताप केने छथि, ओकर भरपाई केने छथि आ (एकर) बुझेलनि, हुनका छोड़ि, जिनका सँ हम पश्चाताप स्वीकार करैत छी, आ हम पश्चाताप स्वीकार करय बला छी, परम दयालु छी।

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَمَاتُوْا وَهُمْ كُفَّارٌ اُولٰۤىِٕكَ عَلَيْهِمْ لَعْنَةُ اللّٰهِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةِ وَالنَّاسِ اَجْمَعِيْنَۙ

innal-lażīna kafarū wa mātū wa hum kuffārun ulā'ika ‘alaihim la‘natullāhi wal-malā'ikati wan-nāsi ajma‘īn(a).

सचमुच जे अविश्वास करत आ अविश्वासी बनि मरत, ओकरा अल्लाह, स्वर्गदूत आ समस्त मनुक्खक श्राप भेटतैक,

خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۚ لَا يُخَفَّفُ عَنْهُمُ الْعَذَابُ وَلَا هُمْ يُنْظَرُوْنَ

khālidīna fīhā, lā yukhaffafu ‘anhumul-‘ażābu wa lā hum yunẓarūn(a).

ओ सभ ओहि मे शाश्वत रहत (शाप), ओकर सजा हल्लुक नहि होयत, आ ओकरा सभ केँ कोनो छूट नहि देल जायत।

وَاِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌۚ لَآاِلٰهَ اِلَّا هُوَ الرَّحْمٰنُ الرَّحِيْمُ ࣖ

wa ilāhukum ilāhuw wāḥid(un), lā ilāha illā huwar-raḥmānur-raḥīm(u).

आ अहाँक भगवान सर्वशक्तिमान भगवान छथि, हुनका छोड़ि कोनो देवता नहि छथि, परम कृपालु, परम दयालु |

اِنَّ فِيْ خَلْقِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَالْفُلْكِ الَّتِيْ تَجْرِيْ فِى الْبَحْرِ بِمَا يَنْفَعُ النَّاسَ وَمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ مِنْ مَّاۤءٍ فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا وَبَثَّ فِيْهَا مِنْ كُلِّ دَاۤبَّةٍ ۖ وَّتَصْرِيْفِ الرِّيٰحِ وَالسَّحَابِ الْمُسَخَّرِ بَيْنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

inna fī khalqis-samāwāti wal-arḍi wakhtilāfil-laili wan-nahāri wal-fulkil-latī tajrī fil-baḥri bimā yanfa‘un-nāsa wa mā anzalallāhu minas-samā'i mim mā'in fa aḥyā bihil-arḍa ba‘da mautihā wa baṡṡa fīhā min kulli dābbah(tin), wa taṣrīfir-riyāḥi was-saḥābil-musakhkhari bainas-samā'i wal-arḍi la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).

सचमुच, आकाश आ पृथ्वी के सृष्टि में, आ रात-दिन के बारी-बारी में, आ समुद्र में जे जहाज चलैत अछि, ओकर संग जे मनुष्य के लाभ पहुंचबैत अछि, आ ओहि पानि में जे अल्लाह आकाश स नीचा पठबैत छथि, आ ओकर मृत्यु के बाद पृथ्वी के ओकरा संग पुनर्जीवित करैत छथि, आ ओहि में सब तरहक जानवर के छिड़ियाबैत छथि, आ हवा आ मेघ के परिवर्तन में जे आकाश आ आकाश आ के बीच नियंत्रित अछि पृथ्वी—बुझनिहार लोकक लेल सचमुच संकेत अछि।

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّتَّخِذُ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ اَنْدَادًا يُّحِبُّوْنَهُمْ كَحُبِّ اللّٰهِ ۗ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَشَدُّ حُبًّا لِّلّٰهِ ۙوَلَوْ يَرَى الَّذِيْنَ ظَلَمُوْٓا اِذْ يَرَوْنَ الْعَذَابَۙ اَنَّ الْقُوَّةَ لِلّٰهِ جَمِيْعًا ۙوَّاَنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعَذَابِ

wa minan-nāsi may yattakhiżu min dūnillāhi andāday yuḥibbūnahum kaḥubbillāh(i), wal-lażīna āmanū asyaddu ḥubbal lillāh(i), wa lau yaral-lażīna ẓalamū iż yaraunal-‘ażāb(a), annal-quwwata lillāhi jamī‘ā(n), wa annallāha syadīdul-‘ażāb(i).

आरू मनुष्य में वू भी छै जे अल्लाह के अलावा अन्य देवता के प्रतिद्वंदी के रूप में पूजा करै छै, जेकरा स॑ वू अल्लाह स॑ वैन्हऽ प्रेम करै छै । लेकिन जे विश्वास करै छै, वू अल्लाह के प्रति प्रेम में बेहद बड़ छै। जँ गलत काज करय बला लोक देखितथि, जखन ओ सजा देखितथि (कयामतक दिन), जे सभ शक्ति अल्लाह केर अछि आ अल्लाह सजा मे कठोर छथि (ओ सब निश्चित रूप सँ पछताइत)।

اِذْ تَبَرَّاَ الَّذِيْنَ اتُّبِعُوْا مِنَ الَّذِيْنَ اتَّبَعُوْا وَرَاَوُا الْعَذَابَ وَتَقَطَّعَتْ بِهِمُ الْاَسْبَابُ

iż tabarra'al-lażīnattubi‘ū minal-lażīnattaba‘ū wa ra'awul-‘ażāba wa taqaṭṭa‘at bihimul-asbāb(u).

(अर्थात) जखन पाछाँ पड़ल लोकक पाछाँ पड़यवला सँ मुँह मोड़ि लैत अछि, आ ओ सभ सजा देखैत अछि, आ (जखन) हुनका सभक बीचक सभटा संबंध टूटि जाइत अछि।

وَقَالَ الَّذِيْنَ اتَّبَعُوْا لَوْ اَنَّ لَنَا كَرَّةً فَنَتَبَرَّاَ مِنْهُمْ ۗ كَمَا تَبَرَّءُوْا مِنَّا ۗ كَذٰلِكَ يُرِيْهِمُ اللّٰهُ اَعْمَالَهُمْ حَسَرٰتٍ عَلَيْهِمْ ۗ وَمَا هُمْ بِخٰرِجِيْنَ مِنَ النَّارِ ࣖ

wa qālal-lażīnattaba‘ū lau anna lanā karratan fa natabarra'a minhum, kamā tabarra'ū minnā, każālika yurīhimullāhu a‘mālahum ḥasarātin ‘alaihim, wa mā hum bikhārijīna minan-nār(i).

आ पाछू-पाछू चलनिहार लोकनि कहलनि, "जँ हमरा सभ केँ (दुनिया मे घुरबाक) मौका भेटैत त' अवश्य हम सभ हुनका सभ केँ छोड़ि दैतहुँ, जेना ओ सभ हमरा सभ केँ छोड़ि दैत छथि।" एहि तरहेँ अल्लाह हुनका सभ केँ हुनकर एहन काज देखाबैत छथि जाहि पर हुनका सभ केँ पछतावा होइत छनि | आ ओ सभ नरकक आगिसँ बाहर नहि निकलत।

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ كُلُوْا مِمَّا فِى الْاَرْضِ حَلٰلًا طَيِّبًا ۖوَّلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

yā ayyuhan-nāsu kulū mimmā fil-arḍi ḥalālan ṭayyibā(n), wa lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).

हे लोक! पृथ्वी पर भेटय वाला हलाल आ नीक (भोजन) के खाउ, आ शैतान के कदम पर नहि चलू। सचमुच शैतान अहाँक लेल असली दुश्मन अछि।

اِنَّمَا يَأْمُرُكُمْ بِالسُّوْۤءِ وَالْفَحْشَاۤءِ وَاَنْ تَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

innamā ya'murukum bis-sū'i wal-faḥsyā'i wa an taqūlū ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

सचमुच, (शैतान) केवल अहाँ के बुराई आ घृणित काज करबाक आज्ञा दैत अछि, आ जे बात अहाँ के अल्लाह के बारे में नहि पता अछि से कहबाक अछि।

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمُ اتَّبِعُوْا مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ قَالُوْا بَلْ نَتَّبِعُ مَآ اَلْفَيْنَا عَلَيْهِ اٰبَاۤءَنَا ۗ اَوَلَوْ كَانَ اٰبَاۤؤُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ شَيْـًٔا وَّلَا يَهْتَدُوْنَ

wa iżā qīla lahumuttabi‘ū mā anzalallāhu qālū bal nattabi‘u mā alfainā ‘alaihi ābā'anā, awalau kāna ābā'uhum lā ya‘qilūna syai'aw wa lā yahtadūn(a).

आ जखन हुनका सभ सँ कहल जाइत छनि जे "अल्लाह जे उतारलनि अछि ओकर पालन करू।" ओ सभ उत्तर देलक, “(नहि!) हम सभ ओहि काजक पालन करैत छी जे हमरा सभ केँ अपन पूर्वज (करैत) भेटल।” असल मे हुनका लोकनिक पूर्वज केँ किछु नहि बुझल छलनि, आ कोनो मार्गदर्शन नहि छलनि |

وَمَثَلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا كَمَثَلِ الَّذِيْ يَنْعِقُ بِمَا لَا يَسْمَعُ اِلَّا دُعَاۤءً وَّنِدَاۤءً ۗ صُمٌّ ۢ بُكْمٌ عُمْيٌ فَهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ

wa maṡalul-lażīna kafarū kamaṡalil-lażī yan‘iqu bimā lā yasma‘u illā du‘ā'aw wa nidā'ā(n), ṣummum bukmun ‘umyun fahum lā ya‘qilūn(a).

आ काफिरक (बजबैत) लेल दृष्टान्त एकटा (चरबाह) जकाँ अछि जे (पशु) पर चिचियाइत अछि जे आवाज आ कानब छोड़ि किछु नहि सुनैत अछि। (ओ सभ) बहीर, गूंगा आ आन्हर छथि, तेँ नहि बुझैत छथि ।

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْ وَاشْكُرُوْا لِلّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ اِيَّاهُ تَعْبُدُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum wasykurū lillāhi in kuntum iyyāhu ta‘budūn(a).

हे विश्वास करनिहार! हम अहाँक लेल जे नीक रिज़्ज़न देने छी ताहि मे सँ खाउ आ अल्लाह केर शुक्रियार करू, जँ अहाँ मात्र हुनकर इबादत करब।

اِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ بِهٖ لِغَيْرِ اللّٰهِ ۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

innamā ḥarrama ‘alaikumul-maitata wad-dama wa laḥmal-khinzīri wa mā uhilla bihī ligairillāh(i), fa maniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin falā iṡma ‘alaih(i), innallāha gafūrur raḥīm(un).

सचमुच, ओ केवल अल्लाह के अलावा अन्य (नाम के) द्वारा वध कयल गेल जानवर के शव, खून, सुअर के मांस आ (मांस) के मना क देने छथि। मुदा जे कियो बाध्य भ' जाइत अछि (खाय लेल), एहि लेल नहि जे ओ चाहैत अछि आ नहि (ओहो) सीमा सँ बाहर, तखन ओकरा लेल कोनो पाप नहि। सचमुच अल्लाह क्षमाशील, दयालु छथि।

اِنَّ الَّذِيْنَ يَكْتُمُوْنَ مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ مِنَ الْكِتٰبِ وَيَشْتَرُوْنَ بِهٖ ثَمَنًا قَلِيْلًاۙ اُولٰۤىِٕكَ مَا يَأْكُلُوْنَ فِيْ بُطُوْنِهِمْ اِلَّا النَّارَ وَلَا يُكَلِّمُهُمُ اللّٰهُ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وَلَا يُزَكِّيْهِمْ ۚوَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

innal-lażīna yaktumūna mā anzalallāhu minal-kitābi wa yasytarūna bihī ṡamanan qalīlā(n), ulā'ika mā ya'kulūna fī buṭūnihim illan-nāra wa lā yukallimuhumullāhu yaumal-qiyāmati wa lā yuzakkīhim, wa lahum ‘ażābun alīm(un).

सचमुच, जे लोग अल्लाह केरऽ किताब स॑ जे कुछ उतारलऽ छै ओकरा नुका क॑ कम दाम म॑ बेचै छै, वू खाली नरक के आग क॑ अपनऽ पेट म॑ निगलै छै, आरू अल्लाह ओकरा कयामत के दिन नमस्कार नै करतै आरू नै ही ओकरा शुद्ध करतै । हुनका सभकेँ कष्टदायक सजाय भेटतनि।

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اشْتَرَوُا الضَّلٰلَةَ بِالْهُدٰى وَالْعَذَابَ بِالْمَغْفِرَةِ ۚ فَمَآ اَصْبَرَهُمْ عَلَى النَّارِ

ulā'ikal-lażīnasytarawuḍ-ḍalālata bil-hudā wal-‘ażāba bil-magfirah(ti), famā aṣbarahum ‘alan-nār(i).

मार्गदर्शन स गलती आ क्षमा स दण्ड खरीदनिहार छथि। त' कतेक बहादुर छथि जे नरकक आगि केँ अवहेलना करैत छथि!

ذٰلِكَ بِاَنَّ اللّٰهَ نَزَّلَ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ ۗ وَاِنَّ الَّذِيْنَ اخْتَلَفُوْا فِى الْكِتٰبِ لَفِيْ شِقَاقٍۢ بَعِيْدٍ ࣖ

Żālika bi'annallāha nazzalal-kitāba bil-ḥaqq(i), wa innal-lażīnakhtalafū fil-kitābi lafī syiqāqim ba‘īd(in).

एकरऽ कारण छै कि अल्लाह न॑ सच्चाई (लाना) के साथ किताब (अल-कुरान) क॑ उतारलकै, आरू सचमुच जे किताब (सत्य) के बारे म॑ असहमत छै, वू गहरी विभाजन म॑ छै ।

۞ لَيْسَ الْبِرَّاَنْ تُوَلُّوْا وُجُوْهَكُمْ قِبَلَ الْمَشْرِقِ وَالْمَغْرِبِ وَلٰكِنَّ الْبِرَّ مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةِ وَالْكِتٰبِ وَالنَّبِيّٖنَ ۚ وَاٰتَى الْمَالَ عَلٰى حُبِّهٖ ذَوِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنَ وَابْنَ السَّبِيْلِۙ وَالسَّاۤىِٕلِيْنَ وَفىِ الرِّقَابِۚ وَاَقَامَ الصَّلٰوةَ وَاٰتَى الزَّكٰوةَ ۚ وَالْمُوْفُوْنَ بِعَهْدِهِمْ اِذَا عَاهَدُوْا ۚ وَالصّٰبِرِيْنَ فِى الْبَأْسَاۤءِ وَالضَّرَّاۤءِ وَحِيْنَ الْبَأْسِۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ صَدَقُوْا ۗوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُتَّقُوْنَ

laisal-birra an tuwallū wujūhakum qibalal-masyriqi wal-magribi wa lākinnal-birra man āmana billāhi wal-yaumil ākhiri wal-malā'ikati wal-kitābi wan-nabiyyīn(a), wa ātal-māla ‘alā ḥubbihī żawil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīna wabnas-sabīl(i), was-sā'ilīna wa fir-riqāb(i), wa aqāmaṣ-ṣalāta wa ātaz-zakāh(ta), wal mūfūna bi‘ahdihim iżā ‘āhadū, waṣ-ṣābirīna fil-ba'sā'i waḍ-ḍarrā'i wa ḥīnal-ba's(i), ulā'ikal-lażīna ṣadaqū, wa ulā'ika humul-muttaqūn(a).

सदाचार अहाँक मुँह पूरब आ पश्चिम दिस घुमाबय के नहि अछि, मुदा सदाचार ओ अछि जे अल्लाह, अंतिम दिन, फरिश्ता, किताब, आ पैगम्बर पर विश्वास करैत अछि आ अपन प्रिय धन के रिश्तेदार, अनाथ, गरीब, यात्रा पर निकलल लोक (मुसाफिर), भिखारी, आ अपन नौकर के मुक्त करय लेल, जे नमाज करैत अछि आ जकात दैत अछि, ओहि लोक के दैत अछि जे जखन अपन वादा के पालन करैत अछि | वादा, आ गरीबी, दुख आ युद्धक समय मे धैर्य रखनिहार लोक। सत्यवादी लोक छथि, आ पुण्यात्मा सेहो छथि।

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِصَاصُ فِى الْقَتْلٰىۗ اَلْحُرُّ بِالْحُرِّ وَالْعَبْدُ بِالْعَبْدِ وَالْاُنْثٰى بِالْاُنْثٰىۗ فَمَنْ عُفِيَ لَهٗ مِنْ اَخِيْهِ شَيْءٌ فَاتِّبَاعٌ ۢبِالْمَعْرُوْفِ وَاَدَاۤءٌ اِلَيْهِ بِاِحْسَانٍ ۗ ذٰلِكَ تَخْفِيْفٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَرَحْمَةٌ ۗفَمَنِ اعْتَدٰى بَعْدَ ذٰلِكَ فَلَهٗ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū kutiba ‘alaikumul-qiṣāṣu fil-qatlā, al-ḥurru bil-ḥurri wal-‘abdu bil-‘abdi wal-unṡā bil-unṡā, faman ‘ufiya lahū min akhīhi syai'un fattibā‘um bil-ma‘rūfi wa adā'un ilaihi bi iḥsān(in), żālika takhfīfum mir rabbikum wa raḥmah(tun), fa mani‘tadā ba‘da żālika fa lahū ‘ażābun alīm(un).

हे विश्वास करनिहार! जे व्यक्ति के मारल गेल छल ओकर संबंध मे अहाँ पर (किसस करब) अनिवार्य अछि | मुक्त लोकक संग मुक्त लोक, गुलामक संग दास, स्त्रीगणक संग स्त्री। मुदा जे कियो अपन भाय सँ क्षमा पाबि लेत, ओ ओकर नीक पालन करथि, आ ओकरा नीक जकाँ (ओहो) दियात (फिरौती) देथिन। ई अहाँक प्रभु सँ राहत आ दया अछि। तकर बाद जे कियो सीमा पार करत, ओकरा बहुत कष्टदायक सजा भेटतैक।

وَلَكُمْ فِى الْقِصَاصِ حَيٰوةٌ يّٰٓاُولِى الْاَلْبَابِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ

wa lakum fil-qiṣāṣi ḥayātuy yā ulil-albābi la‘allakum tattaqūn(a).

आ किसास मे हे समझदार लोक, अहाँ सभक लेल जीवन (गारंटी) अछि, जाहि सँ अहाँ सभ पुण्यवान भ' सकब।

كُتِبَ عَلَيْكُمْ اِذَا حَضَرَ اَحَدَكُمُ الْمَوْتُ اِنْ تَرَكَ خَيْرًا ۖ ۨالْوَصِيَّةُ لِلْوَالِدَيْنِ وَالْاَقْرَبِيْنَ بِالْمَعْرُوْفِۚ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِيْنَ ۗ

kutiba ‘alaikum iżā ḥaḍara aḥadakumul-mautu in taraka kahirā(n), al-waṣiyyatu lil-wālidaini wal-aqrabīna bil-ma‘rūf(i), ḥaqqan ‘alal-muttaqīn(a).

अहाँ सब पर अनिवार्य अछि, जँ अहाँ सब मे ककरो मृत्यु आबि जाय, जँ ओ धन छोड़ि जायत, त' अपन माता-पिता आ निकटतम रिश्तेदारक लेल नीक ढंग सँ वसीयत करब, (जेना) पुण्यात्माक लेल दायित्व।

فَمَنْۢ بَدَّلَهٗ بَعْدَمَا سَمِعَهٗ فَاِنَّمَآ اِثْمُهٗ عَلَى الَّذِيْنَ يُبَدِّلُوْنَهٗ ۗ اِنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ ۗ

famam baddalahū ba‘da mā sami‘ahū fa innamā iṡmuhū ‘alal-lażīna yubaddilūnah(ū), innallāha samī‘un ‘alīm(un).

जे ओकरा (इच्छा) बदलि दैत अछि, ओकरा सुनलाक बाद पाप मात्र ओहि व्यक्तिक लेल होइत छैक जे ओकरा बदलि दैत छैक | सचमुच अल्लाह सर्वश्री, सर्वज्ञ छथि।

فَمَنْ خَافَ مِنْ مُّوْصٍ جَنَفًا اَوْ اِثْمًا فَاَصْلَحَ بَيْنَهُمْ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

faman khāfa mim mūṣin janafan au iṡman fa aṣlaḥa bainahum falā iṡma ‘alaih(i), innallāha gafūrur raḥīm(un).

मुदा जे कियो डरैत अछि जे इच्छा दाता पक्षपातपूर्ण (अछि) वा कोनो गलत काज केने अछि, आ फेर दुनूक बीच मेल मिलाप करैत अछि, तखन ओ पाप नहि केलक अछि। सचमुच अल्लाह क्षमाशील, दयालु छथि।

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُتِبَ عَلَيْكُمُ الصِّيَامُ كَمَا كُتِبَ عَلَى الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَۙ

yā ayyuhal-lażīna āmanū kutiba ‘alaikumuṣ-ṣiyāmu kamā kutiba ‘alal-lażīna min qablikum la‘allakum tattaqūn(a).

हे विश्वास करनिहार! व्रत अहाँ सभक लेल ओहिना निर्धारित अछि जेना अहाँ सभ सँ पहिने के लोक सभक लेल निर्धारित छल जाहि सँ अहाँ सभ पुण्यात्मा भ' सकब।

اَيَّامًا مَّعْدُوْدٰتٍۗ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَّرِيْضًا اَوْ عَلٰى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ اَيَّامٍ اُخَرَ ۗوَعَلَى الَّذِيْنَ يُطِيْقُوْنَهٗ فِدْيَةٌ طَعَامُ مِسْكِيْنٍۗ فَمَنْ تَطَوَّعَ خَيْرًا فَهُوَ خَيْرٌ لَّهٗ ۗوَاَنْ تَصُوْمُوْا خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

ayyāmam ma‘dūdāt(in), faman kāna minkum marīḍan au ‘alā safarin fa ‘iddatum min ayyāmin ukhar(a), wa ‘alal-lażīna yuṭīqūnahū fidyatun ṭa‘āmu miskīn(in), faman taṭawwa‘a khairan fahuwa khairul lah(ū), wa an taṣūmū khairul lakum in kuntum ta‘lamūn(a).

(अर्थात) एक निश्चित संख्या मे दिन। तेँ अहाँ सभ मे जे कियो बीमार अछि वा यात्रा पर अछि (आ उपवास नहि करैत अछि), तखन (जखन ओ उपवास नहि केलक) आन दिनक दिनक संख्या (जकर ओ उपवास नहि केलक) तकरा भरपाई करबाक चाही। आ जे उपवास करबा मे असमर्थ अछि ओकरा लेल गरीब व्यक्ति के खुआबय के फिदियाह (क्षतिपूर्ति) अवश्य होयत। मुदा जे स्वेच्छा सँ भलाई करैत अछि, ओकरा लेल नीक, आ अहाँक उपवास अहाँक लेल नीक, जँ अहाँ केँ बुझल रहैत।

شَهْرُ رَمَضَانَ الَّذِيْٓ اُنْزِلَ فِيْهِ الْقُرْاٰنُ هُدًى لِّلنَّاسِ وَبَيِّنٰتٍ مِّنَ الْهُدٰى وَالْفُرْقَانِۚ فَمَنْ شَهِدَ مِنْكُمُ الشَّهْرَ فَلْيَصُمْهُ ۗوَمَنْ كَانَ مَرِيْضًا اَوْ عَلٰى سَفَرٍ فَعِدَّةٌ مِّنْ اَيَّامٍ اُخَرَ ۗيُرِيْدُ اللّٰهُ بِكُمُ الْيُسْرَ وَلَا يُرِيْدُ بِكُمُ الْعُسْرَ ۖوَلِتُكْمِلُوا الْعِدَّةَ وَلِتُكَبِّرُوا اللّٰهَ عَلٰى مَا هَدٰىكُمْ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

syahru ramaḍānal-lażī unzila fīhil-qur'ānu hudal lin-nāsi wa bayyinātim minal-hudā wal-furqān(i), faman syahida minkumusy-syahra falyaṣumh(u) wa man kāna marīḍan au ‘alā safarin fa ‘iddatum min ayyāmin ukhar(a), yurīdullāhu bikumul-yusra wa lā yurīdu bikumul-‘usr(a), wa litukmilul-‘iddata wa litukabbirullāha ‘alā mā hadākum wa la‘allakum tasykurūn(a).

रमजान केरऽ महीना वू (महीना) छेकै, जेकरा म॑ कुरान केरऽ खुलासा करलऽ गेलऽ छेलै, मनुष्य लेली मार्गदर्शन के रूप म॑ आरू वू मार्गदर्शन आरू भेद (सत्य आरू झूठ के बीच) के संबंध म॑ व्याख्या के रूप म॑ । तेँ ओहि मास मे अहाँ सभ मे जे केओ ओकरा उपवास करत। आ जे बीमार अछि वा यात्रा पर अछि (ओ उपवास नहि करैत अछि), तखन (ओकर भरपाई करबाक चाही), जतेक दिन छूटि गेल छल, आन दिन। अल्लाह अहाँ लेल सहजता चाहैत छथि, आ अहाँ लेल कठिनाई नहि चाहैत छथि। अहाँ के नंबर पूरा करय पड़त आ अल्लाह के हुनकर देल हिदायत के लेल महिमामंडन करय पड़त, ताकि अहाँ आभारी रहब।

وَاِذَا سَاَلَكَ عِبَادِيْ عَنِّيْ فَاِنِّيْ قَرِيْبٌ ۗ اُجِيْبُ دَعْوَةَ الدَّاعِ اِذَا دَعَانِۙ فَلْيَسْتَجِيْبُوْا لِيْ وَلْيُؤْمِنُوْا بِيْ لَعَلَّهُمْ يَرْشُدُوْنَ

wa iżā sa'alaka ‘ibādī ‘annī fa innī qarīb(un), ujību da‘watad-dā‘i iżā da‘ān(i), falyastajībū lī walyu'minū bī la‘allahum yarsyudūn(a).

आ जखन हमर सेवक अहाँ (मुहम्मद) सँ हमर बारे मे पूछैत छथि तखन सचमुच हम नजदीक छी। जे प्रार्थना करैत छथि हुनकर इच्छा हम पूरा करैत छी जखन ओ हमरा सँ प्रार्थना करैत छथि । ओ सभ हमर (आज्ञा) केँ पूरा करथि आ हमरा पर विश्वास करथि, जाहि सँ ओ सभ सत्य केँ प्राप्त करथि।

اُحِلَّ لَكُمْ لَيْلَةَ الصِّيَامِ الرَّفَثُ اِلٰى نِسَاۤىِٕكُمْ ۗ هُنَّ لِبَاسٌ لَّكُمْ وَاَنْتُمْ لِبَاسٌ لَّهُنَّ ۗ عَلِمَ اللّٰهُ اَنَّكُمْ كُنْتُمْ تَخْتَانُوْنَ اَنْفُسَكُمْ فَتَابَ عَلَيْكُمْ وَعَفَا عَنْكُمْ ۚ فَالْـٰٔنَ بَاشِرُوْهُنَّ وَابْتَغُوْا مَا كَتَبَ اللّٰهُ لَكُمْ ۗ وَكُلُوْا وَاشْرَبُوْا حَتّٰى يَتَبَيَّنَ لَكُمُ الْخَيْطُ الْاَبْيَضُ مِنَ الْخَيْطِ الْاَسْوَدِ مِنَ الْفَجْرِۖ ثُمَّ اَتِمُّوا الصِّيَامَ اِلَى الَّيْلِۚ وَلَا تُبَاشِرُوْهُنَّ وَاَنْتُمْ عٰكِفُوْنَۙ فِى الْمَسٰجِدِ ۗ تِلْكَ حُدُوْدُ اللّٰهِ فَلَا تَقْرَبُوْهَاۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ اٰيٰتِهٖ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ

uḥilla lakum lailataṣ-ṣiyāmir-rafaṡu ilā nisā'ikum, hunna libāsul lakum wa antum libāsul lahunn(a), ‘alimallāhu annakum kuntum takhtānūna anfusakum fatāba ‘alaikum wa ‘afā ‘ankum, fal-āna bāsyirūhunna wabtagū mā kataballāhu lakum, wa kulū wasyrabū ḥattā yatabayyana lakumul-khaiṭul-abyaḍu minal-khaiṭil-aswadi minal-fajr(i), ṡumma atimmuṣ-ṣiyāma ilal-lail(i), wa lā tubāsyirūhunna wa antum ‘ākifūna fil-masājid(i) tilka ḥudūdullāhi falā taqrabūhā, każālika yubayyinullāhu āyātihī lin-nāsi la‘allahum yattaqūn(a).

अहाँक पत्नीक संग राति मे एक संग उपवास करब जायज अछि। ओ सभ अहाँ सभक लेल कपड़ा अछि, आ अहाँ सभ हुनका सभक लेल कपड़ा छी। अल्लाह जनैत छथि जे अहाँ अपना पर संयम नहि राखि सकैत छी, मुदा ओ अहाँक पश्चाताप स्वीकार करैत छथि आ अहाँ केँ माफ क' दैत छथि। त आब हुनका सब के बीच हस्तक्षेप करू आ जे अल्लाह अहाँ सब लेल निर्धारित केने छथि से खोजू। जाबे तक अहाँ के उज्जर सूत आ कारी सूत अर्थात भोर के (अंतर) स्पष्ट नै भ जायत ताबे तक खाउ-पीबू। तखन (आबय) साँझ धरि व्रत पूरा करू। मुदा जखन मस्जिद मे इकाफ क रहल छी तखन हुनका सब मे हस्तक्षेप नहि करू। अल्लाह केरऽ फरमान छै, ई लेली एकरऽ नजदीक नै आबै । एहि तरहें अल्लाह लोक केँ अपन आयत बुझबैत छथि, जाहि सँ ओ धर्मपरायणता प्राप्त करथि |

وَلَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ وَتُدْلُوْا بِهَآ اِلَى الْحُكَّامِ لِتَأْكُلُوْا فَرِيْقًا مِّنْ اَمْوَالِ النَّاسِ بِالْاِثْمِ وَاَنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ ࣖ

wa lā ta'kulū amwālakum bainakum bil-bāṭili wa tudlū bihā ilal-ḥukkāmi lita'kulū farīqam min amwālin-nāsi bil-iṡmi wa antum ta‘lamūn(a).

आ अहाँ सभक बीचक धनक उपभोग झूठ तरीका सँ नहि करू, आ (नहि) अहाँ एहि धन सँ न्यायाधीश सभ केँ घूस दैत छी, एहि इरादा सँ जे अहाँ सभ दोसर लोकक किछु धनक उपभोग पापपूर्ण तरीका सँ क' सकैत छी, भले अहाँ केँ बुझल हो।

۞ يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْاَهِلَّةِ ۗ قُلْ هِيَ مَوَاقِيْتُ لِلنَّاسِ وَالْحَجِّ ۗ وَلَيْسَ الْبِرُّ بِاَنْ تَأْتُوا الْبُيُوْتَ مِنْ ظُهُوْرِهَا وَلٰكِنَّ الْبِرَّ مَنِ اتَّقٰىۚ وَأْتُوا الْبُيُوْتَ مِنْ اَبْوَابِهَا ۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

yas'alūnaka ‘anil-ahillah(ti), qul hiya mawāqītu lin-nāsi wal-ḥajj(i), wa laisal-birru bi'an ta'tul-buyūta min ẓuhūrihā wa lākinnal-birra manittaqā, wa'tul-buyūta min abwābihā, wattaqullāha la‘allakum tufliḥūn(a).

अहाँ (मुहम्मद) सँ अर्धचन्द्रक विषय मे पूछैत छथि | कहब, "से (सूचक) मनुक्खक समय आ (तीर्थ) हजक अछि |" आ कोनो घर मे ओकर ऊपर सँ प्रवेश करब सद्गुण नहि होइत छैक, मुदा पुण्य (पुण्य) के होइत छैक जे पुण्यात्मा होइत छैक | घर सब के दरवाजा स प्रवेश करू, आ अल्लाह स डरू ताकि अहाँ सब सफल भ सकब।

وَقَاتِلُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ الَّذِيْنَ يُقَاتِلُوْنَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوْا ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِيْنَ

wa qātilū fī sabīlillāhil-lażīna yuqātilūnakum wa lā ta‘tadū, innallāha lā yuḥibbul-mu‘tadīn(a).

आ अल्लाह के रास्ता में लड़ू जे अहाँ सब स लड़ैत अछि, मुदा सीमा के उल्लंघन नै करू। सचमुच अल्लाह के सीमा के उल्लंघन करय वाला लोक पसंद नै छैन्ह।

وَاقْتُلُوْهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوْهُمْ وَاَخْرِجُوْهُمْ مِّنْ حَيْثُ اَخْرَجُوْكُمْ وَالْفِتْنَةُ اَشَدُّ مِنَ الْقَتْلِ ۚ وَلَا تُقٰتِلُوْهُمْ عِنْدَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ حَتّٰى يُقٰتِلُوْكُمْ فِيْهِۚ فَاِنْ قٰتَلُوْكُمْ فَاقْتُلُوْهُمْۗ كَذٰلِكَ جَزَاۤءُ الْكٰفِرِيْنَ

waqtulūhum ḥaiṡu ṡaqiftumūhum wa akhrijūhum min ḥaiṡu akhrajūkum wal-fitnatu asyaddu minal-qatl(i), wa lā tuqātilūhum ‘indal-masjidil-ḥarāmi ḥattā yuqātilūkum fīh(i), fa'in qātalūkum faqtulūhum, każālika jazā'ul-kāfirīn(a).

आ जतय भेटत ओतय ओकरा सभ केँ मारि दियौक, आ जतय सँ अहाँ केँ भगा देने अछि, ओतय सँ ओकरा सभ केँ भगा दियौक। आ निंदा हत्यासँ बेसी क्रूर होइत अछि । आ पवित्र मस्जिद मे हुनका सब स लड़ब नहि, जाबत ओ सब ओतय अहाँ स लड़ब। जँ अहाँसँ लड़ैत छथि तँ हुनका सभसँ लड़ू। काफिरक इनाम एहने होइत छैक।

فَاِنِ انْتَهَوْا فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

fa'inintahau fa'innallāha gafūrur raḥīm(un).

मुदा जँ ओ सभ रुकि जाइत छथि तँ सचमुच अल्लाह क्षमाशील, दयालु छथि ।

وَقٰتِلُوْهُمْ حَتّٰى لَا تَكُوْنَ فِتْنَةٌ وَّيَكُوْنَ الدِّيْنُ لِلّٰهِ ۗ فَاِنِ انْتَهَوْا فَلَا عُدْوَانَ اِلَّا عَلَى الظّٰلِمِيْنَ

wa qātilūhum ḥattā lā takūna fitnatuw wa yakūnad-dīnu lillāh(i), fa inintahau falā ‘udwāna illā ‘alaẓ-ẓālimīn(a).

आ ता धरि ओकरा सभसँ लड़ू जाबत धरि आब निंदा नहि होयत, आ धर्म असगर अल्लाहक अछि। जँ ओ सभ समाप्त भ' जायत तखन (आब) कोनो दुश्मनी नहि होयत, सिवाय अन्यायी सभक विरुद्ध।

اَلشَّهْرُ الْحَرَامُ بِالشَّهْرِ الْحَرَامِ وَالْحُرُمٰتُ قِصَاصٌۗ فَمَنِ اعْتَدٰى عَلَيْكُمْ فَاعْتَدُوْا عَلَيْهِ بِمِثْلِ مَا اعْتَدٰى عَلَيْكُمْ ۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ مَعَ الْمُتَّقِيْنَ

asy-syahrul-ḥarāmu bisy-syahril-ḥarāmi wal-ḥurumātu qiṣāṣ(un), famani‘tadā ‘alaikum fa‘tadū ‘alaihi bimiṡli ma‘tadā ‘alaikum, wattaqullāha wa‘lamū annallāha ma‘al-muttaqīn(a).

हरम महीना हरम महीना के साथ, आ (विरुद्ध) जे चीज के सम्मान करलऽ जाय छै, किसास के (कानून) लागू होय छै । तेँ जे कियो अहाँ पर हमला करत, ओकर अहाँ पर हमला के अनुपात मे ओकरा पर हमला करू। अल्लाह स डरू आ जानू जे अल्लाह ओहि लोकक संग छथि जे अल्लाह स डरैत छथि।

وَاَنْفِقُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلَا تُلْقُوْا بِاَيْدِيْكُمْ اِلَى التَّهْلُكَةِ ۛ وَاَحْسِنُوْا ۛ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ

wa anfiqū fī sabīlillāhi wa lā tulqū bi'aidīkum ilat-tahlukah(ti), wa aḥsinū, innallāha yuḥibbul-muḥsinīn(a).

आ अल्लाह के रास्ता में (अपन धन) खर्च करू, आ अपन हाथ स (अपना) विनाश में नहि फेंकू, आ भलाई करू। सचमुच अल्लाह भलाई करय वाला स प्रेम करैत छथि।

وَاَتِمُّوا الْحَجَّ وَالْعُمْرَةَ لِلّٰهِ ۗ فَاِنْ اُحْصِرْتُمْ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِۚ وَلَا تَحْلِقُوْا رُءُوْسَكُمْ حَتّٰى يَبْلُغَ الْهَدْيُ مَحِلَّهٗ ۗ فَمَنْ كَانَ مِنْكُمْ مَّرِيْضًا اَوْ بِهٖٓ اَذًى مِّنْ رَّأْسِهٖ فَفِدْيَةٌ مِّنْ صِيَامٍ اَوْ صَدَقَةٍ اَوْ نُسُكٍ ۚ فَاِذَآ اَمِنْتُمْ ۗ فَمَنْ تَمَتَّعَ بِالْعُمْرَةِ اِلَى الْحَجِّ فَمَا اسْتَيْسَرَ مِنَ الْهَدْيِۚ فَمَنْ لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلٰثَةِ اَيَّامٍ فِى الْحَجِّ وَسَبْعَةٍ اِذَا رَجَعْتُمْ ۗ تِلْكَ عَشَرَةٌ كَامِلَةٌ ۗذٰلِكَ لِمَنْ لَّمْ يَكُنْ اَهْلُهٗ حَاضِرِى الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ ۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ ࣖ

wa atimmul-ḥajja wal-‘umrata lillāh(i), fa'in uḥṣirtum famastaisara minal-hady(i), wa lā taḥliqū ru'ūsakum ḥattā yablugal-hadyu maḥillah(ū), faman kāna minkum marīḍan au bihī ażam mir ra'sihī fafidyatum min ṣiyāmin au ṣadaqatin au nusuk(in), fa'iżā amintum, faman tamatta‘a bil-‘umrati ilal-ḥajji famastaisara minal-hady(i), famal lam yajid faṣiyāmu ṡalāṡati ayyāmin fil-ḥajji wa sab‘atin iżā raja‘tum, tilka ‘asyaratun kāmilah(tun), żālika limal lam yakun ahluhū ḥāḍiril-masjidil-ḥarām(i), wattaqullāha wa‘lamū annallāha syadīdul-‘iqāb(i).

आ अल्लाह के खातिर हज आ उमरा पूरा करू। मुदा जँ अहाँ (शत्रु सभसँ) घेरल छी तँ (वध) करू जे हद्यू जे सहजतासँ उपलब्ध अछि , आ माथ नहि मुंडन करू , हद्यूक वधक स्थान पर पहुँचबासँ पहिने । जँ अहाँ सभ मे सँ कियो बीमार अछि वा माथ मे कोनो समस्या अछि (आ ओ मुंडन करैत अछि) तखन ओकरा फिद्यह करब बाध्य अछि, अर्थात् उपवास, दक्षिणा देब वा बलिदान करब। जँ अहाँ सुरक्षित छी तखन जे कियो हज सँ पहिने उमरा करैत अछि ओकरा (कत्ल करय पड़ैत छैक) हद्यू जे सहजता सँ उपलब्ध अछि | मुदा जँ ओकरा नहि भेटैत छैक तखन ओकरा हज (ऋतु) मे तीन दिन आ अहाँक घुरलाक सात (दिन) बाद उपवास (अनिवार्य) । जे कुल दस (दिन) अछि। तहिना एहन लोकक लेल जिनकर परिवार भव्य मस्जिद के पास नहिं रहैत छनि. अल्लाह स डरू आ जानू जे अल्लाह सजा मे बहुत कठोर छथि।

اَلْحَجُّ اَشْهُرٌ مَّعْلُوْمٰتٌ ۚ فَمَنْ فَرَضَ فِيْهِنَّ الْحَجَّ فَلَا رَفَثَ وَلَا فُسُوْقَ وَلَا جِدَالَ فِى الْحَجِّ ۗ وَمَا تَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ يَّعْلَمْهُ اللّٰهُ ۗ وَتَزَوَّدُوْا فَاِنَّ خَيْرَ الزَّادِ التَّقْوٰىۖ وَاتَّقُوْنِ يٰٓاُولِى الْاَلْبَابِ

al-ḥajju asyhurum ma‘lūmāt(un), faman faraḍa fīhinnal-ḥajja falā rafaṡa wa lā fusūqa wa lā jidāla fil-ḥajj(i), wa mā taf‘alū min khairiy ya‘lamhullāh(u), wa tazawwadū fa'inna khairaz-zādit-taqwā, wattaqūni yā ulil-albāb(i).

हज (ऋतु) ओ महीना (में) अछि जकरा मंजूरी भेटल अछि | जे कियो ओहि (महीना) मे हज करैत अछि, ओ हज मे गंदा शब्द (रफात) नहि बाजथि, अनैतिकता नहि करथि वा झगड़ा नहि करथि। अहाँ जे किछु भलाई करब, अल्लाह जनैत छथि। प्रावधान आनू, कारण वास्तव मे सबसँ नीक प्रावधान अछि धर्मपरायणता। आ हमरा सँ डरू, हे सामान्य ज्ञानक लोक!

لَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَنْ تَبْتَغُوْا فَضْلًا مِّنْ رَّبِّكُمْ ۗ فَاِذَآ اَفَضْتُمْ مِّنْ عَرَفٰتٍ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ عِنْدَ الْمَشْعَرِ الْحَرَامِ ۖ وَاذْكُرُوْهُ كَمَا هَدٰىكُمْ ۚ وَاِنْ كُنْتُمْ مِّنْ قَبْلِهٖ لَمِنَ الضَّاۤلِّيْنَ

laisa ‘alaikum junāḥun an tabtagū faḍlam mir rabbikum, fa'iżā afaḍtum min ‘arafātin fażkurullāha ‘indal-masy‘aril-ḥarām(i), ważkurūhu kamā hadākum, wa in kuntum min qablihī laminaḍ-ḍāllīn(a).

अहाँ सभक लेल ई पाप नहि अछि जे अहाँ अपन प्रभु सँ कृपा मँगब। त जखन अराफात छोड़ब त मश'अरिलहरम मे अल्लाह के याद करू। आ हुनका ओहिना मोन राखू जेना ओ अहाँक मार्गदर्शन केने छथि, भले अहाँ पहिने ओहि लोक मे छलहुँ जे नहि जनैत छल ।

ثُمَّ اَفِيْضُوْا مِنْ حَيْثُ اَفَاضَ النَّاسُ وَاسْتَغْفِرُوا اللّٰهَ ۗ اِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

Ṡumma afīḍū min ḥaiṡu afāḍan-nāsu wastagfirullāh(a), innallāha gafūrur raḥīm(un).

तखन ओहि स्थान के छोड़ि दियौ जतय बहुत लोक निकलैत छथि (अरफा) आ अल्लाह स माफी मांगू। सचमुच अल्लाह क्षमाशील, दयालु छथि।

فَاِذَا قَضَيْتُمْ مَّنَاسِكَكُمْ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ كَذِكْرِكُمْ اٰبَاۤءَكُمْ اَوْ اَشَدَّ ذِكْرًا ۗ فَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّقُوْلُ رَبَّنَآ اٰتِنَا فِى الدُّنْيَا وَمَا لَهٗ فِى الْاٰخِرَةِ مِنْ خَلَاقٍ

fa iżā qaḍaitum manāsikakum fażkurullāha każikrikum ābā'akum au asyadda żikrā(n), faminan-nāsi may yaqūlu rabbanā ātinā fid-dun-yā wa mā lahū fil-ākhirati min khalāq(in).

जखन हज पूरा क लेब तखन अल्लाह के ज़िकर पढ़ू, जेना अहाँ अपन पूर्वज के जिक्र केने रही, आ ओहि स बेसी ज़िकर तक करू। त लोक मे कियो एहन अछि जे प्रार्थना करैत अछि जे "हमर प्रभु, हमरा सभ केँ एहि संसार मे (अच्छा) दिअ" आ परलोक मे ओकर कोनो हिस्सा नहि छैक |

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّقُوْلُ رَبَّنَآ اٰتِنَا فِى الدُّنْيَا حَسَنَةً وَّفِى الْاٰخِرَةِ حَسَنَةً وَّقِنَا عَذَابَ النَّارِ

wa minhum may yaqūlu rabbanā ātinā fid-dun-yā ḥasanataw wa fil-ākhirati ḥasanataw wa qinā ‘ażāban-nār(i).

आ ओहि मे एहन लोक सेहो छथि जे प्रार्थना करैत छथि जे "हमर प्रभु, हमरा सभ केँ एहि संसार मे भलाई आ परलोक मे भलाई दिअ, आ हमरा सभ केँ नरकक दण्ड सँ बचाउ।"

اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ نَصِيْبٌ مِّمَّا كَسَبُوْا ۗ وَاللّٰهُ سَرِيْعُ الْحِسَابِ

ulā'ika lahum naṣībum mimmā kasabū, wallāhu sarī‘ul-ḥisāb(i).

जे कमाई केने छै ओकर हिस्सा ओकरा सब के मिलतै, आ अल्लाह हिसाब-किताब में तेज छै।

۞ وَاذْكُرُوا اللّٰهَ فِيْٓ اَيَّامٍ مَّعْدُوْدٰتٍ ۗ فَمَنْ تَعَجَّلَ فِيْ يَوْمَيْنِ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِ ۚوَمَنْ تَاَخَّرَ فَلَآ اِثْمَ عَلَيْهِۙ لِمَنِ اتَّقٰىۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ اِلَيْهِ تُحْشَرُوْنَ

ważkurullāha fī ayyāmim ma‘dūdāt(in), faman ta‘ajjala fī yaumaini falā iṡma ‘alaih(i), wa man ta'akhkhara falā iṡma ‘alaihi limanittaqā, wattaqullāha wa‘lamū annakum ilaihi tuḥsyarūn(a).

आ निर्धारित संख्या मे दिन पर अल्लाह के ज़िकर करू। जे दू दिनक बाद जल्दबाजी (मीना छोड़ि) करैत अछि, ओकरा पर कोनो पाप नहि। आ जे एकरा समाप्त करैत अछि ओकर कोनो पाप (आ ने) ओकरा लेल, (अर्थात) पुण्यात्माक लेल। आ अल्लाह सँ डेराउ, आ ई जानि लिअ जे ओ अहाँ सभ केँ जमा करताह।

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يُّعْجِبُكَ قَوْلُهٗ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَيُشْهِدُ اللّٰهَ عَلٰى مَا فِيْ قَلْبِهٖ ۙ وَهُوَ اَلَدُّ الْخِصَامِ

wa minan-nāsi may yu‘jibuka qauluhū fil-ḥayātid-dun-yā wa yusyhidullāha ‘alā mā fī qalbih(ī), wa huwa aladdul-khiṣām(i).

आरू मनुष्य के बीच वू छै जेकरऽ दुनिया के जीवन के बारे म॑ भाषण तोरा (हे मुहम्मद) क॑ खुश करै छै, आरू वू अपनऽ दिल म॑ जे छै ओकरा बारे म॑ अल्लाह के गवाही दै छै, जबकि वू सबसें कड़ा विरोधी छै ।

وَاِذَا تَوَلّٰى سَعٰى فِى الْاَرْضِ لِيُفْسِدَ فِيْهَا وَيُهْلِكَ الْحَرْثَ وَالنَّسْلَ ۗ وَ اللّٰهُ لَا يُحِبُّ الْفَسَادَ

wa iżā tawallā sa‘ā fil-arḍi liyufsida fīhā wa yuhlikal-ḥarṡa wan-nasl(a), wallāhu lā yuḥibbul-fasād(a).

आ जखन ओ (अहाँ सभ सँ) मुँह घुमा लैत अछि तखन ओ धरती पर बदमाशी करबाक प्रयास करैत अछि, आ फसल आ माल-जाल केँ नष्ट करैत अछि, आ अल्लाह केँ बदमाशी नीक नहि लगैत छनि।

وَاِذَا قِيْلَ لَهُ اتَّقِ اللّٰهَ اَخَذَتْهُ الْعِزَّةُ بِالْاِثْمِ فَحَسْبُهٗ جَهَنَّمُ ۗ وَلَبِئْسَ الْمِهَادُ

wa iżā qīla lahuttaqillāha akhażathul-‘izzatu bil-iṡmi faḥasbuhū jahannam(u), wa labi'sal-mihād(u).

आ जखन हुनका कहल गेलनि जे "अल्लाह सँ डरू" तखन हुनकर घमंड पाप करबाक लेल उठि गेलनि। त नरक ओकरा लेल नरक छै, आ सचमुच (ओ नरक) रहबाक लेल सबस खराब जगह छै।

وَمِنَ النَّاسِ مَنْ يَّشْرِيْ نَفْسَهُ ابْتِغَاۤءَ مَرْضَاتِ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ رَءُوْفٌۢ بِالْعِبَادِ

wa minan-nāsi may yasyrī nafsahubtigā'a marḍātillāh(i), wallāhu ra'ūfum bil-‘ibād(i).

आरू मनुष्य में भी ऐन्हऽ भी छै जे अल्लाह केरऽ मंजूरी लेली खुद क॑ बलिदान करी दै छै । आ अल्लाह अपन सेवक पर परम दयालु छथि।

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا ادْخُلُوْا فِى السِّلْمِ كَاۤفَّةً ۖوَّلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanudkhulū fis-silmi kāffah(tan), wa lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).

हे विश्वास करनिहार! समग्र रूप स इस्लाम मे प्रवेश करू, आ शैतान के कदम पर नहि चलू। सचमुच, ओ अहाँक लेल असली दुश्मन छथि।

فَاِنْ زَلَلْتُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْكُمُ الْبَيِّنٰتُ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

fa'in zalaltum mim ba‘di mā jā'atkumul-bayyinātu fa‘lamū annallāha ‘azīzun ḥakīm(un).

मुदा जँ अहाँ लग स्पष्ट प्रमाण आबि गेलाक बाद फिसलैत छी तँ ई जानि लिअ जे अल्लाह सर्वशक्तिमान, सर्वबुद्धिमान छथि।

هَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّآ اَنْ يَّأْتِيَهُمُ اللّٰهُ فِيْ ظُلَلٍ مِّنَ الْغَمَامِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ وَقُضِيَ الْاَمْرُ ۗ وَاِلَى اللّٰهِ تُرْجَعُ الْاُمُوْرُ ࣖ

hal yanẓurūna illā ay ya'tiyahumullāhu fī ẓulalim minal-gamāmi wal-malā'ikatu wa quḍiyal-amr(u), wa ilallāhi turja‘ul-umūr(u).

बादल के आड़ में फरिश्ता के साथ अल्लाह के (सज़ा के) आबै के अलावा कुछ भी नै इंतजार करी रहलऽ छै, जबकि (हुनकरऽ) केस के फैसला होय गेलऽ छै । आ अल्लाह केँ सब किछु वापस भ’ जाइत छैक।

سَلْ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ كَمْ اٰتَيْنٰهُمْ مِّنْ اٰيَةٍ ۢ بَيِّنَةٍ ۗ وَمَنْ يُّبَدِّلْ نِعْمَةَ اللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُ فَاِنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ

sal banī isrā'īla kam ātaināhum min āyatim bayyinah(tin), wa may yubaddil ni‘matallāhi mim ba‘di mā jā'athu fa innallāha syadīdul-‘iqāb(i).

इस्राएल केरऽ संतानऽ स॑ पूछऽ कि हम्में ओकरा सिनी क॑ कतेक स्पष्ट प्रमाण देल॑ छियै । जे कियो अल्लाह केरऽ एहसान के आदान-प्रदान करै छै (ओहि एहसान) ओकरा पास ऐला के बाद, तखन सचमुच अल्लाह सजा में बहुत कठोर छै ।

زُيِّنَ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا وَيَسْخَرُوْنَ مِنَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا ۘ وَالَّذِيْنَ اتَّقَوْا فَوْقَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ وَاللّٰهُ يَرْزُقُ مَنْ يَّشَاۤءُ بِغَيْرِ حِسَابٍ

zuyyina lil-lażīna kafarul-ḥayātud-dun-yā wa yaskharūna minal-lażīna āmanū, wal-lażīnattaqau fauqahum yaumal-qiyāmah(ti), wallāhu yarzuqu may yasyā'u bigairi ḥisāb(in).

सांसारिक जीवन के अविश्वास करय वाला के नजर में सुन्दर बुझाइत अछि, आ विश्वास करय वाला के अपमान करैत अछि. भले ही पुण्यात्मा कयामत के दिन हुनका सब स ऊपर रहत। आरू अल्लाह जेकरा अपनऽ इच्छा छै ओकरा बिना कोनो गणना के रोजी-रोटी दै छै ।

كَانَ النَّاسُ اُمَّةً وَّاحِدَةً ۗ فَبَعَثَ اللّٰهُ النَّبِيّٖنَ مُبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَ ۖ وَاَنْزَلَ مَعَهُمُ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ لِيَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ فِيْمَا اخْتَلَفُوْا فِيْهِ ۗ وَمَا اخْتَلَفَ فِيْهِ اِلَّا الَّذِيْنَ اُوْتُوْهُ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ بَغْيًا ۢ بَيْنَهُمْ ۚ فَهَدَى اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لِمَا اخْتَلَفُوْا فِيْهِ مِنَ الْحَقِّ بِاِذْنِهٖ ۗ وَاللّٰهُ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

kānan-nāsu ummataw wāḥidah(tan), fa ba‘aṡallāhun-nabiyyīna mubasysyirīna wa munżirīn(a), wa anzala ma‘ahumul-kitāba bil-ḥaqqi liyaḥkuma bainan-nāsi fīmakhtalafū fīh(i), wa makhtalafa fīhi illal-lażīna ūtūhu mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu bagyam bainahum, fahadallāhul-lażīna āmanū limakhtalafū fīhi minal-ḥaqqi bi'iżnih(ī), wallāhu yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

मनुष्य (पहिने) एक लोक छल। तखन अल्लाह नबी सभ केँ नीक खबरि आ चेतावनी देबय लेल पठौलनि। आरू ओकरा सिनी के साथ वू किताब भेजलकै, जेकरा में सच्चाई छै, ताकि लोगऽ के बीच वू बात के बारे में फैसला करलऽ जाय, जेकरा में ओकरा सिनी के विवाद छेलै। आरू जे मतभेद करै छै, वू खाली वू छै जेकरा (किताब) देलऽ गेलऽ छै, ओकरा पास स्पष्ट प्रमाण पहुँचला के बाद, आपस में ईर्ष्या के कारण । अतः अल्लाह अपन इच्छा स ओहि सच्चाई के बारे में विश्वास करय वाला के मार्गदर्शन करैत छथि जाहि पर ओ विवाद करैत छथि | अल्लाह जेकरा चाहै छै ओकरा सीधा रास्ता पर मार्गदर्शन करै छै।

اَمْ حَسِبْتُمْ اَنْ تَدْخُلُوا الْجَنَّةَ وَلَمَّا يَأْتِكُمْ مَّثَلُ الَّذِيْنَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِكُمْ ۗ مَسَّتْهُمُ الْبَأْسَاۤءُ وَالضَّرَّاۤءُ وَزُلْزِلُوْا حَتّٰى يَقُوْلَ الرَّسُوْلُ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗ مَتٰى نَصْرُ اللّٰهِ ۗ اَلَآ اِنَّ نَصْرَ اللّٰهِ قَرِيْبٌ

am ḥasibtum an tadkhulul-jannata wa lammā ya'tikum maṡalul-lażīna khalau min qablikum, massathumul-ba'sā'u waḍ-ḍarrā'u wa zulzilū ḥattā yaqūlar-rasūlu wal-lażīna āmanū ma‘ahū matā naṣrullāh(i), alā inna naṣrallāhi qarīb(un).

या फेर अहाँ सोचैत छी जे अहाँ जन्नत मे प्रवेश करब जखन कि एहन (परीक्षा) एखन धरि अहाँ लग नहि आयल अछि जेना अहाँ सँ पहिने गुजरल लोक केँ आयल छल | ओ सभ गरीबी, कष्ट सँ त्रस्त छलाह, आ (विभिन्न परीक्षा सँ) हिलैत छलाह, जाबत धरि रसूलुल्लाह आ हुनका संग विश्वास करय बला लोकनि नहि कहलनि, "अल्लाह केर मदद कहिया आओत?" निश्चित रूप स अल्लाह क मदद नजदीक अछि।

يَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَا يُنْفِقُوْنَ ۗ قُلْ مَآ اَنْفَقْتُمْ مِّنْ خَيْرٍ فَلِلْوَالِدَيْنِ وَالْاَقْرَبِيْنَ وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَابْنِ السَّبِيْلِ ۗ وَمَا تَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ بِهٖ عَلِيْمٌ

yas'alūnaka māżā yunfiqūn(a), qul mā anfaqtum min khairin falil-wālidaini wal-aqrabīna wal-yatāmā wal-masākīni wabnis-sabīl(i), wa mā taf‘alū min khairin fa innallāha bihī ‘alīm(un).

अहाँ (मुहम्मद) स पूछैत छथि जे हुनका की खर्च करबाक चाही। कहब, "अहाँ जे किछु धन देब से माता-पिता, रिश्तेदार, अनाथ, गरीब आ यात्रा पर निकलल लोकक लेल होबाक चाही।" आ अहाँ जे किछु भलाई करब, निश्चय अल्लाह सर्वज्ञ छथि।

كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ وَهُوَ كُرْهٌ لَّكُمْ ۚ وَعَسٰٓى اَنْ تَكْرَهُوْا شَيْـًٔا وَّهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۚ وَعَسٰٓى اَنْ تُحِبُّوْا شَيْـًٔا وَّهُوَ شَرٌّ لَّكُمْ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ ࣖ

kutiba ‘alaikumul-qitālu wa huwa kurhul lakum, wa ‘asā an takrahū syai'aw wa huwa khairul lakum, wa ‘asā an tuḥibbū syai'aw wa huwa syarrul lakum, wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).

अहाँक लेल लड़ब अनिवार्य अछि, भले अहाँ लेल सुखद नहि हो। मुदा ईहो भऽ सकैए जे अहाँकेँ कोनो चीज नीक नहि लागय, भले ओ अहाँक लेल नीक हो, आ भऽ सकैत अछि जे अहाँकेँ कोनो चीज नीक लागय, भले ओ अहाँक लेल नीक नहि हो। अल्लाह जनैत छथि, जखन कि अहाँ नहि जनैत छी।

يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الشَّهْرِ الْحَرَامِ قِتَالٍ فِيْهِۗ قُلْ قِتَالٌ فِيْهِ كَبِيْرٌ ۗ وَصَدٌّ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَكُفْرٌۢ بِهٖ وَالْمَسْجِدِ الْحَرَامِ وَاِخْرَاجُ اَهْلِهٖ مِنْهُ اَكْبَرُ عِنْدَ اللّٰهِ ۚ وَالْفِتْنَةُ اَكْبَرُ مِنَ الْقَتْلِ ۗ وَلَا يَزَالُوْنَ يُقَاتِلُوْنَكُمْ حَتّٰى يَرُدُّوْكُمْ عَنْ دِيْنِكُمْ اِنِ اسْتَطَاعُوْا ۗ وَمَنْ يَّرْتَدِدْ مِنْكُمْ عَنْ دِيْنِهٖ فَيَمُتْ وَهُوَ كَافِرٌ فَاُولٰۤىِٕكَ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۚ وَاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

yas'alūnaka ‘anisy-syahril-ḥarāmi qitālin fīh(i), qul qitālun fīhi kabīr(un), wa ṣaddun ‘an sabīlillāhi wa kufrum bihī wal-masjidil-ḥarām(i), wa ikhrāju ahlihī minhu akbaru ‘indallāh(i), wal-fitnatu akbaru minal-qatl(i), wa lā yazālūna yuqātilūnakum ḥattā yaruddūkum ‘an dīnikum inistaṭā‘ū, wa may yartadid minkum ‘an dīnihī fa yamut wa huwa kāfirun fa ulā'ika ḥabiṭat a‘māluhum fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

ओ सभ अहाँ (मुहम्मद) सँ वर्जित मास मे लड़बाक विषय मे पूछलनि। कहब, "ओहि मास मे लड़ब एकटा पैघ (पाप) अछि। मुदा (लोक) केँ अल्लाह केर बाट सँ रोकब, हुनकर आज्ञा नहि मानब, (लोक केँ प्रवेश सँ रोकब) भव्य मस्जिद मे, आ लोक केँ ओकर आसपास सँ बाहर निकालब, अल्लाह केर नजरि मे पैघ (पाप) अछि। जखन कि निंदा हत्या सँ बेसी क्रूर अछि। ओ सब अहाँ सँ लड़ब ता धरि नहि छोड़त जाबत धरि अहाँ अपन धर्म सँ धर्मत्यागी (छोड़ि) नहि जायब, जँ ओ सक्षम होयब। जे कियो।" अहाँ सभ मे अपन धर्म सँ धर्मत्यागी, आ तखन ओ अविश्वास मे मरि जाइत छथि, तखन ओ सभ हुनकर सभक कर्म एहि संसार आ परलोक मे व्यर्थ भ' जाइत छथि, आ ओ सभ नरकक निवासी छथि, ओ सभ ओतहि सदाक लेल रहताह।"

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَالَّذِيْنَ هَاجَرُوْا وَجَاهَدُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۙ اُولٰۤىِٕكَ يَرْجُوْنَ رَحْمَتَ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

innal-lażīna āmanū wal-lażīna hājarū wa jāhadū fī sabīlillāh(i), ulā'ika yarjūna raḥmatallāh(i), wallāhu gafūrur raḥīm(un).

सचमुच, जे विश्वास करै छै, आरू जे प्रवास करै छै आरू अल्लाह के रास्ता में प्रयास करै छै, वू ही अल्लाह के दया के आशा करै छै। अल्लाह क्षमाशील, परम दयालु छथि।

۞ يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِۗ قُلْ فِيْهِمَآ اِثْمٌ كَبِيْرٌ وَّمَنَافِعُ لِلنَّاسِۖ وَاِثْمُهُمَآ اَكْبَرُ مِنْ نَّفْعِهِمَاۗ وَيَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَا يُنْفِقُوْنَ ەۗ قُلِ الْعَفْوَۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُوْنَۙ

yas'alūnaka ‘anil-khamri wal-maisir(i), qul fīhimā iṡmun kabīrw wa manāfi‘u lin nās(i), wa iṡmuhumā akbaru min naf‘ihimā, wa yas'alūnaka māżā yunfiqūn(a), qulil-‘afw(a), każālika yubayyinullāhu lakumul-āyāti la‘allakum tatafakkarūn(a).

अहाँ (मुहम्मद) सँ शराब आ जुआक विषय मे पूछलनि। कहब, "दुनू मे पैघ पाप होइत छैक आ मनुक्खक लेल किछु फायदा छैक। मुदा पाप लाभ सँ पैघ होइत छैक।" आ ओ सभ अहाँसँ (विषये) पूछैत छथि जे हुनका सभकेँ की खर्च करबाक (करबाक चाही)। कहब, “(जे आवश्यक अछि) अतिरेक।” एहि तरहेँ अल्लाह अहाँ सभ केँ अपन आयत बुझबैत छथि जाहि सँ अहाँ सभ सोचू,

فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۗ وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْيَتٰمٰىۗ قُلْ اِصْلَاحٌ لَّهُمْ خَيْرٌ ۗ وَاِنْ تُخَالِطُوْهُمْ فَاِخْوَانُكُمْ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ الْمُفْسِدَ مِنَ الْمُصْلِحِ ۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَاَعْنَتَكُمْ اِنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa yas'alūnaka ‘anil-yatāmā, qul iṣlāḥul lahum khair(un), wa in tukhāliṭūhum fa'ikhwānukum, wallāhu ya‘lamul-mufsida minal-muṣliḥ(i), wa lau syā'allāhu la'a‘natakum innallāha ‘azizun ḥakīm(un).

संसार आ परलोक के बारे में। अहाँ (मुहम्मद) सँ अनाथक विषय मे पूछैत छथि । कहू, “हुनकर स्थिति मे सुधार करब नीक अछि!” आ जँ अहाँ हुनका सभक संगति करैत छी तँ ओ सभ अहाँक भाइ छथि । अल्लाह नुकसान करय वाला आ भलाई करय वाला के जानय छथिन्ह. आ जँ अल्लाह चाहथि तँ ओ अहाँ सभकेँ कठिनाइ अवश्य अनताह। सचमुच अल्लाह सर्वशक्तिमान, सर्वबुद्धिमान छथि।

وَلَا تَنْكِحُوا الْمُشْرِكٰتِ حَتّٰى يُؤْمِنَّ ۗ وَلَاَمَةٌ مُّؤْمِنَةٌ خَيْرٌ مِّنْ مُّشْرِكَةٍ وَّلَوْ اَعْجَبَتْكُمْ ۚ وَلَا تُنْكِحُوا الْمُشْرِكِيْنَ حَتّٰى يُؤْمِنُوْا ۗ وَلَعَبْدٌ مُّؤْمِنٌ خَيْرٌ مِّنْ مُّشْرِكٍ وَّلَوْ اَعْجَبَكُمْ ۗ اُولٰۤىِٕكَ يَدْعُوْنَ اِلَى النَّارِ ۖ وَاللّٰهُ يَدْعُوْٓا اِلَى الْجَنَّةِ وَالْمَغْفِرَةِ بِاِذْنِهٖۚ وَيُبَيِّنُ اٰيٰتِهٖ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُوْنَ ࣖ

wa lā tankiḥul-musyrikāti ḥattā yu'minn(a), wa la'amatum mu'minatun khairum mim musyrikatiw wa lau a‘jabatkum, wa lā tunkiḥul-musyrikīna ḥattā yu'minū, wa la‘abdum mu'minun khairum mim musyrikiw wa lau a‘jabakum, ulā'ika yad‘ūna ilan-nār(i), wallāhu yad‘ū ilal-jannati wal-magfirati bi'iżnih(ī), wa yubayyinu āyātihī lin-nāsi la‘allahum yatażakkarūn(a).

आ जाबे तक ओ विश्वास नै करत ताबे तक मुशरिक महिला के विवाह नै करू। सचमुच, मूर्तिपूजक स्त्री सँ आस्तिक महिला सेवक नीक होइत छैक, भले ओ अहाँक हृदय केँ आकर्षित करय। आ मुश्रिक (पुरुष) (विश्वास करयवला स्त्रीगण सँ) सँ पहिने विवाह नहि करू। सचमुच, एकटा वफादार पुरुष सेवक एकटा मुश्रिक पुरुष दास स नीक होइत अछि, भले ओ अहाँक हृदय के आकर्षित करय। ओ सब हुनका सब के नरक में आमंत्रित करैत छथि, जखन कि अल्लाह हुनका सब के स्वर्ग आ माफी के लेल अपन अनुमति स आमंत्रित करैत छथि। (अल्लाह) लोक के अपन आयत के व्याख्या करैत छथि जाहि स ओ सबक सीखय।

وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْمَحِيْضِ ۗ قُلْ هُوَ اَذًىۙ فَاعْتَزِلُوا النِّسَاۤءَ فِى الْمَحِيْضِۙ وَلَا تَقْرَبُوْهُنَّ حَتّٰى يَطْهُرْنَ ۚ فَاِذَا تَطَهَّرْنَ فَأْتُوْهُنَّ مِنْ حَيْثُ اَمَرَكُمُ اللّٰهُ ۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ التَّوَّابِيْنَ وَيُحِبُّ الْمُتَطَهِّرِيْنَ

wa yas'alūnaka ‘anil-maḥīḍ(i), qul huwa ażā(n), fa‘tazilun-nisā'a fil-maḥīḍ(i), wa lā taqrabūhunna ḥattā yaṭhurn(a), fa'iżā taṭahharna fa'tūhunna min ḥaiṡu amarakumullāh(u), innallāha yuḥibbut-tawwābīna wa yuḥibbul-mutaṭahhirīn(a).

आ अहाँ (हे मुहम्मद) सँ मासिक धर्मक विषय मे पूछैत छथि | कहब, "ई अशुद्धि अछि।" तेँ मासिक धर्मक समय पत्नी सभसँ दूर रहू आ जा धरि ओ शुद्ध नहि भऽ जाएत ता धरि हुनका सभ लग नहि जाउ। जखन ओ सब शुद्ध भ जायत तखन हुनका सब सं संभोग करू जेना अल्लाह के आदेश अछि। सचमुच अल्लाह पश्चाताप करय वाला आओर अपना के शुद्ध करय वाला सं प्रेम करैत छथिन्ह.

نِسَاۤؤُكُمْ حَرْثٌ لَّكُمْ ۖ فَأْتُوْا حَرْثَكُمْ اَنّٰى شِئْتُمْ ۖ وَقَدِّمُوْا لِاَنْفُسِكُمْ ۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّكُمْ مُّلٰقُوْهُ ۗ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِيْنَ

nisā'ukum ḥarṡul lakum, fa'tū ḥarṡakum annā syi'tum, wa qaddimū li anfusikum, wattaqullāha wa‘lamū annakum mulāqūh(u), wa basysyiril-mu'minīn(a).

अहाँक पत्नी अहाँक लेल खेत अछि, तेँ जखन-जखन आ जेना नीक लागय, अपन खेत मे आबि जाउ। आ अपना लेल (जे नीक अछि) प्राथमिकता दियौक। अल्लाह स डरू आ ई जानि लिअ जे अहाँ हुनका स (कोनो दिन) भेंट करब। आ विश्वास करनिहार केँ नीक खबरि पहुँचाउ।

وَلَا تَجْعَلُوا اللّٰهَ عُرْضَةً لِّاَيْمَانِكُمْ اَنْ تَبَرُّوْا وَتَتَّقُوْا وَتُصْلِحُوْا بَيْنَ النَّاسِۗ وَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa lā taj‘alullāha ‘urḍatal li'aimānikum an tabarrū wa tattaqū wa tuṣliḥū bainan-nās(i), wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

आरू अपनऽ कसम म॑ अल्लाह केरऽ (नाम) क॑ अच्छा काम करै, धर्मात्मा होय आरू लोगऽ के बीच शांति पैदा करै म॑ बाधा के रूप म॑ इस्तेमाल नै करऽ । अल्लाह सब सुननिहार, सर्वज्ञ छथि।

لَا يُؤَاخِذُكُمُ اللّٰهُ بِاللَّغْوِ فِيْٓ اَيْمَانِكُمْ وَلٰكِنْ يُّؤَاخِذُكُمْ بِمَا كَسَبَتْ قُلُوْبُكُمْ ۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ حَلِيْمٌ

lā yu'ākhiżukumullāhu bil-lagwi fī aimānikum wa lākiy yu'ākhiżukum bimā kasabat qulūbukum, wallāhu gafūrun ḥalīm(un).

अल्लाह तोरा अनजाने में शपथ के कारण सजा नै दै छै, बल्कि तोरा दिल में समाहित नियत के कारण सजा दै छै। अल्लाह परम क्षमाशील, परम दयालु छथि।

لِلَّذِيْنَ يُؤْلُوْنَ مِنْ نِّسَاۤىِٕهِمْ تَرَبُّصُ اَرْبَعَةِ اَشْهُرٍۚ فَاِنْ فَاۤءُوْ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

lil-lażīna yu'lūna min nisā'ihim tarabbuṣu arba‘ati asyhur(in), fa'in fā'ū fa'innalāha gafūrur raḥīm(un).

पत्नी के ठकय वाला लोक के चारि मास इंतजार करय पड़ैत छनि. तखन जँ ओ सभ (अपन पत्नीक लग) घुरि जाइत छथि, तखन सचमुच अल्लाह क्षमाशील, दयालु छथि।

وَاِنْ عَزَمُوا الطَّلَاقَ فَاِنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa in ‘azamuṭ-ṭalāqa fa innallāha samī‘un ‘alīm(un).

आ जँ ओ सभ तलाक देबाक लेल दृढ़ संकल्पित छथि तँ सच मे अल्लाह सर्वश्रीण, सर्वज्ञ छथि ।

وَالْمُطَلَّقٰتُ يَتَرَبَّصْنَ بِاَنْفُسِهِنَّ ثَلٰثَةَ قُرُوْۤءٍۗ وَلَا يَحِلُّ لَهُنَّ اَنْ يَّكْتُمْنَ مَا خَلَقَ اللّٰهُ فِيْٓ اَرْحَامِهِنَّ اِنْ كُنَّ يُؤْمِنَّ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ وَبُعُوْلَتُهُنَّ اَحَقُّ بِرَدِّهِنَّ فِيْ ذٰلِكَ اِنْ اَرَادُوْٓا اِصْلَاحًا ۗوَلَهُنَّ مِثْلُ الَّذِيْ عَلَيْهِنَّ بِالْمَعْرُوْفِۖ وَلِلرِّجَالِ عَلَيْهِنَّ دَرَجَةٌ ۗ وَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wal-muṭallaqātu yatarabbaṣna bi anfusihinna ṡalāṡata qurū'(in), wa lā yaḥillu lahunna ay yaktumna mā khalaqallāhu fī arḥāmihinna in kunna yu'minna billāhi wal-yaumil-ākhir(i), wa bu‘ūlatuhunna aḥaqqu biraddiūhinna fī żālika in arādū iṣlāḥā(n), wa lahunna miṡlul-lażī ‘alaihinna bil-ma‘rūf(i), wa lir-rijāli ‘alaihinna darajah(tun), wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).

आ तलाकशुदा पत्नी के तीन बेर कुरू' अपना के संयम (प्रतीक्षा) करब (अनिवार्य) | अल्लाह जे किछु बनौने छथि ओकरा अपन कोख मे नुकाब हुनका लेल जायज नहि अछि, जँ ओ अल्लाह आ अंतिम दिन पर विश्वास करैत छथि | आ हुनकर पति के ओहि (अवधि) में हुनका सब लग वापस आबय के बेसी अधिकार छनि, जं सुधार चाहैत छथि. आ हुनका (महिला) के अपन दायित्व के संग उचित तरीका सं संतुलित अधिकार छनि. मुदा पतिकेँ हुनका सभसँ बेसी फायदा होइत छैक । अल्लाह सर्वशक्तिमान, सर्वज्ञानी छथि।

اَلطَّلَاقُ مَرَّتٰنِ ۖ فَاِمْسَاكٌۢ بِمَعْرُوْفٍ اَوْ تَسْرِيْحٌۢ بِاِحْسَانٍ ۗ وَلَا يَحِلُّ لَكُمْ اَنْ تَأْخُذُوْا مِمَّآ اٰتَيْتُمُوْهُنَّ شَيْـًٔا اِلَّآ اَنْ يَّخَافَآ اَلَّا يُقِيْمَا حُدُوْدَ اللّٰهِ ۗ فَاِنْ خِفْتُمْ اَلَّا يُقِيْمَا حُدُوْدَ اللّٰهِ ۙ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا فِيْمَا افْتَدَتْ بِهٖ ۗ تِلْكَ حُدُوْدُ اللّٰهِ فَلَا تَعْتَدُوْهَا ۚوَمَنْ يَّتَعَدَّ حُدُوْدَ اللّٰهِ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

aṭ-ṭalāqu marratān(i), fa imsākum bima‘rūfin au tasrīḥum bi'iḥsān(in), wa lā yaḥillu lakum an ta'khużū mimmā ātaitumūhunna syai'an illā ay yakhāfā allā yuqīmā ḥudūdullāh(i), fa in khiftum allā yuqīmā ḥudūdullāh(i) falā junāḥa ‘alaihimā fīmaftadat bih(ī), tilka ḥudūdullāhi falā ta‘tadūhā, wa may yata‘adda ḥudūdullāhi fa'ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

तलाक (जकर संदर्भ देल जा सकैत अछि) दू बेर अछि। (तकर बाद पति क' सकैत छथि) दयापूर्वक रोकि सकैत छथि, वा दयापूर्वक छोड़ि सकैत छथि । अहाँक लेल ई जायज नहि अछि जे अहाँ हुनका सभ केँ देल गेल कोनो वस्तु केँ वापस लेब, जाबत धरि दुनू (पति-पत्नी) केँ डर नहि हो जे ओ अल्लाह केर सीमा केँ पूरा नहि क' सकैत छथि। यदि अहाँ (संरक्षक) के डर अछि जे ओ अल्लाह के सीमा के पूरा नै क सकैत छथि त हुनका दुनु में स कोनो पर कोनो पाप नै अछि जे कीमत (जे (पत्नी द्वारा) देबय पड़त जे ओ अपना के छुटकारा पाबि सकय। ई सब अल्लाह के सीमा छै, ताहि लेल एकर उल्लंघन नै करू। जे अल्लाह के सीमा के उल्लंघन करैत अछि, ओ गलत अछि।

فَاِنْ طَلَّقَهَا فَلَا تَحِلُّ لَهٗ مِنْۢ بَعْدُ حَتّٰى تَنْكِحَ زَوْجًا غَيْرَهٗ ۗ فَاِنْ طَلَّقَهَا فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَآ اَنْ يَّتَرَاجَعَآ اِنْ ظَنَّآ اَنْ يُّقِيْمَا حُدُوْدَ اللّٰهِ ۗ وَتِلْكَ حُدُوْدُ اللّٰهِ يُبَيِّنُهَا لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

fa'in ṭallaqahā falā taḥillu lahū mim ba‘du ḥattā tankiḥa zaujan gairah(ū), fa'in ṭallaqahā falā junāḥa ‘alaihimā ay yatarāja‘ā in ẓannā ay yuqīmā ḥudūdullāh(i), tilka ḥudūdullāhi yubayyinuhā liqaumiy ya‘lamūn(a).

तखन जँ ओ ओकरासँ तलाक दऽ देत (दोसर तलाकक बाद) तँ जा धरि ओ दोसर पतिसँ विवाह नहि करत ता धरि ओकरा लेल वैध नहि रहि गेल। तखन जँ दोसर पति ओकरा तलाक द' दैत छैक त' दुनू मे सँ कियो (पहिल पति आ पूर्व पत्नी) पर कोनो पाप नहि छैक जँ ओ फेर विवाह क' लेत जँ दुनू गोटे सोचैत छथि जे अल्लाह केर सीमा केँ पूरा करबा मे सक्षम भ' जेताह। ई सब अल्लाह केरऽ सीमा छै जेकरा वू ज्ञान रखै वाला क॑ स्पष्ट करी दै छै ।

وَاِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاۤءَ فَبَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَاَمْسِكُوْهُنَّ بِمَعْرُوْفٍ اَوْ سَرِّحُوْهُنَّ بِمَعْرُوْفٍۗ وَلَا تُمْسِكُوْهُنَّ ضِرَارًا لِّتَعْتَدُوْا ۚ وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ فَقَدْ ظَلَمَ نَفْسَهٗ ۗ وَلَا تَتَّخِذُوْٓا اٰيٰتِ اللّٰهِ هُزُوًا وَّاذْكُرُوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَمَآ اَنْزَلَ عَلَيْكُمْ مِّنَ الْكِتٰبِ وَالْحِكْمَةِ يَعِظُكُمْ بِهٖ ۗوَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ

wa iżā ṭallaqtumun-nisā'a fabalagna ajalahunna fa'amsikūhunna bima‘rūfin au sarriḥūhunna bima‘rūf(in), wa lā tumsikūhunna ḍirāral lita‘tadū, wa may yaf‘al żālika faqad ẓalama nafasah(ū), wa lā tattakhiżū āyātillāhi huzuwaw ważkurū ni‘matallāhi ‘alaikum wa mā anzala ‘alaikum minal-kitābi wal-ḥikmati ya‘iẓukum bih(ī), wattaqullāha wa‘lamū annallāha bikulli syai'in ‘alīm(un).

आ जँ अहाँ (अपन) पत्नी सभकेँ तलाक दऽ दैत छी तँ हुनकर प्रार्थनाक (अंत) धरि, तखन हुनका सभकेँ नीक तरीकासँ रोकू, वा नीक तरीकासँ (ओहो) तलाक दियौक। आ ओकरा सभ पर अत्याचार करबाक दुष्ट इरादा सँ नहि रोकू। जे ई काज करैत अछि ओ अपना पर अन्याय केलक अछि। आ अल्लाह के आयत के उपहास के वस्तु के रूप में प्रयोग नै करू। अल्लाह केरऽ तोरा पर की एहसान केरऽ याद रखऽ, आरू अल्लाह केरऽ जे कुछ अल्लाह तोरा पर उतारलऽ छै, यानी कि किताब (अल-कुरान) आरू बुद्धि (सुन्नत), तोरा सिनी क॑ सिखाबै लेली । आ अल्लाह स डरू आ जानू जे अल्लाह सब किछु के सर्वज्ञ छथि।

وَاِذَا طَلَّقْتُمُ النِّسَاۤءَ فَبَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَلَا تَعْضُلُوْهُنَّ اَنْ يَّنْكِحْنَ اَزْوَاجَهُنَّ اِذَا تَرَاضَوْا بَيْنَهُمْ بِالْمَعْرُوْفِ ۗ ذٰلِكَ يُوْعَظُ بِهٖ مَنْ كَانَ مِنْكُمْ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ ۗ ذٰلِكُمْ اَزْكٰى لَكُمْ وَاَطْهَرُ ۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

wa iżā ṭallaqtumun-nisā'a fabalagna ajalahunna falā ta‘ḍulūhunna ay yankiḥna azwājahunna iżā tarāḍau bainahum bil-ma‘rūf(i), żālika yū‘aẓu bihī man kāna minkum yu'minu billāhi wal-yaumil-ākhir(i), żālikum azkā lakum wa aṭhar(u), wallāhu ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).

आ जँ अहाँ (अपन) पत्नी सभकेँ तलाक दऽ दैत छी तँ ओ सभ अपन सहमति पर पहुँचि गेल छथि , तखन हुनका सभकेँ अपन भविष्यक पतिसँ (पुनः) विवाह करबासँ नहि रोकू , जँ हुनका सभक बीच नीक तरीकासँ संगति स्थापित भेल अछि | अहाँ सब मे जे अल्लाह आ अंतिम दिन पर विश्वास रखैत छथि हुनका लेल सेहो इएह सलाह देल गेल अछि। अहाँक लेल ई शुद्ध आ साफ-सुथरा अछि। आ अल्लाह जनैत छथि, जखन कि अहाँ सभ नहि जनैत छी।

۞ وَالْوٰلِدٰتُ يُرْضِعْنَ اَوْلَادَهُنَّ حَوْلَيْنِ كَامِلَيْنِ لِمَنْ اَرَادَ اَنْ يُّتِمَّ الرَّضَاعَةَ ۗ وَعَلَى الْمَوْلُوْدِ لَهٗ رِزْقُهُنَّ وَكِسْوَتُهُنَّ بِالْمَعْرُوْفِۗ لَا تُكَلَّفُ نَفْسٌ اِلَّا وُسْعَهَا ۚ لَا تُضَاۤرَّ وَالِدَةٌ ۢبِوَلَدِهَا وَلَا مَوْلُوْدٌ لَّهٗ بِوَلَدِهٖ وَعَلَى الْوَارِثِ مِثْلُ ذٰلِكَ ۚ فَاِنْ اَرَادَا فِصَالًا عَنْ تَرَاضٍ مِّنْهُمَا وَتَشَاوُرٍ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَا ۗوَاِنْ اَرَدْتُّمْ اَنْ تَسْتَرْضِعُوْٓا اَوْلَادَكُمْ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ اِذَا سَلَّمْتُمْ مَّآ اٰتَيْتُمْ بِالْمَعْرُوْفِۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

wal-wālidātu yurḍi‘na aulādahunna ḥaulaini kāmilaini liman arāda ay yutimmar-raḍā‘ah(ta), wa ‘alal-maulūdi lahū rizquhunna wa kiswatuhunna bil-ma‘rūf(i), lā tukallafu nafsun illā wus‘ahā, lā tuḍārra wālidatum biwaladihā wa lā maulūdul lahū biwaladihī wa ‘alal-wāriṡi miṡlu żālik(a), fa'in arādā fiṣālan ‘an tarāḍim minhumā wa tasyāwurin falā junāḥa ‘alaihimā, wa in arattum an tastarḍi‘ū aulādakum falā junāḥa ‘alaikum iżā sallamtum mā ātaitum bil-ma‘rūf(i), wattaqullāha wa‘lamū annallāha bimā ta‘malūna baṣīr(un).

आ मां कें अपन बच्चाक कें पूरा दू साल तइक स्तनपान करावा चाही, जे पूरा तरह सं स्तनपान करावा चाहएयत छै. आ पिताक दायित्व छनि जे हुनका सभक भरण-पोषण आ उचित ढंग सँ कपड़ा पहिराबथि । मनुष्य पर जतेक बोझ सहल जा सकैत अछि ताहि सँ बेसी बोझ नहि होइत छैक । बच्चा के कारण माय के कष्ट नै होबय आ पिता के बच्चा के कारण (कष्ट) नै होबय। उत्तराधिकारी सेहो ओहिना (बाध्य) छथि सेहो। जँ दुनू गोटे अपन बीच सहमति आ विचार-विमर्शक संग दुध छुड़ाबय चाहैत छथि तखन दुनू मे सँ कियो पर कोनो पाप नहि। आ यदि अहां अपन बच्चा कें दोसर कें स्तनपान करावा चाहय छी, तखन अहां कें उचित तरीका सं भुगतान देनाय मे कोनों पाप नहि छै. अल्लाह स डरू आ जानू जे अल्लाह अहाँक काज के सर्वदर्शी छथि।

وَالَّذِيْنَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُوْنَ اَزْوَاجًا يَّتَرَبَّصْنَ بِاَنْفُسِهِنَّ اَرْبَعَةَ اَشْهُرٍ وَّعَشْرًا ۚ فَاِذَا بَلَغْنَ اَجَلَهُنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيْمَا فَعَلْنَ فِيْٓ اَنْفُسِهِنَّ بِالْمَعْرُوْفِۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ

wal-lażīna yutawaffauna minkum wa yażarūna azwājay yatarabbaṣna bi'anfusihinna arba‘ata asyhuriw wa ‘asyrā(n), fa'iżā balagna ajalahunna falā junāḥa ‘alaikum fīmā fa‘alna fī anfusihinna bil-ma‘rūf(i),wallāhu bimā ta‘malūna khabīr(un).

आ जे अहाँ सभक बीच मरि कऽ पत्नी छोड़ि दैत छथि, हुनका सभ (पत्नी) चारि मास दस दिन प्रतीक्षा करथि। तखन जखन ओ सभ अपन प्रार्थनाक (अंत) पर पहुँचि गेल छथि तखन अहाँ सभक लेल कोनो पाप नहि अछि जे ओ सभ अपना संग उचित तरीका सँ की करैत छथि | आ अल्लाह अहाँक काज के सर्वज्ञ छथि।

وَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيْمَا عَرَّضْتُمْ بِهٖ مِنْ خِطْبَةِ النِّسَاۤءِ اَوْ اَكْنَنْتُمْ فِيْٓ اَنْفُسِكُمْ ۗ عَلِمَ اللّٰهُ اَنَّكُمْ سَتَذْكُرُوْنَهُنَّ وَلٰكِنْ لَّا تُوَاعِدُوْهُنَّ سِرًّا اِلَّآ اَنْ تَقُوْلُوْا قَوْلًا مَّعْرُوْفًا ەۗ وَلَا تَعْزِمُوْا عُقْدَةَ النِّكَاحِ حَتّٰى يَبْلُغَ الْكِتٰبُ اَجَلَهٗ ۗوَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا فِيْٓ اَنْفُسِكُمْ فَاحْذَرُوْهُ ۚوَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ حَلِيْمٌ ࣖ

wa lā junāḥa ‘alaikum fīmā ‘arraḍtum bihī min khiṭbatin-nisā'i au aknantum fī anfusikum, ‘alimallāhu annakum satażkurūnahunna wa lākil lā tuwā‘idūhunna sirran illā an taqūlū qaulam ma‘rūfā(n), wa lā ta‘zimū ‘uqdatan-nikāḥi ḥattā yablugal-kitābu ajalah(ū), wa‘lamū annallāha ya‘lamu mā fī anfusikum faḥżarūh(u), wa‘lamū annallāha gafūrun ḥalīm(un).

आ जँ अहाँ हुनका सभ केँ आक्षेप मे प्रपोज करब वा (अपन इच्छा) अपन हृदय मे नुका क' राखब त' अहाँ पर कोनो पाप नहि अछि। अल्लाह जनैत छथि जे अहाँ हुनका सभ के एकर जिक्र करब । मुदा हुनका सभक संग गुप्त रूप सँ वाचा नहि करू, सिवाय दयालुता सँ गप्प करबाक। आ इद्दाह (प्रतीक्षा अवधि) समाप्त हेबा स पहिने विवाह अनुबंध नहि करू। ई जानि लिअ जे अल्लाह अहाँ सभक हृदय मे की अछि से जनैत छथि, तेँ हुनका सँ डरू। आ ई जानि लिअ जे अल्लाह बेसी काल क्षमाशील, परम सहनशील छथि।

لَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ اِنْ طَلَّقْتُمُ النِّسَاۤءَ مَا لَمْ تَمَسُّوْهُنَّ اَوْ تَفْرِضُوْا لَهُنَّ فَرِيْضَةً ۖ وَّمَتِّعُوْهُنَّ عَلَى الْمُوْسِعِ قَدَرُهٗ وَعَلَى الْمُقْتِرِ قَدَرُهٗ ۚ مَتَاعًا ۢبِالْمَعْرُوْفِۚ حَقًّا عَلَى الْمُحْسِنِيْنَ

lā junāḥa ‘alaikum in ṭallaqtumun-nisā'a mā lam tamassūhunna au tafriḍū lahunna farīḍah(tan), wa matti‘ūhunna ‘alal-mūsi‘i qadaruhū wa ‘alal-muqtiri qadaruhū matā‘am bil-ma‘rūf(i), ḥaqqan ‘alal-muḥsinīn(a).

अहाँ पर कोनो पाप नहि अछि जँ अहाँ अपन पत्नी केँ तलाक देब जिनका अहाँ नहि छूने छी आ ने दहेज ठीक केने छी । आ मुतअह दिअ, जे अपन सामर्थ्य के हिसाब स बर्दाश्त क सकैत अछि आ जे अपन सामर्थ्य के हिसाब स बर्दाश्त नै क सकैत अछि, ओकरा उचित तरीका स देब, जे नीक काज करय वाला पर फर्ज अछि।

وَاِنْ طَلَّقْتُمُوْهُنَّ مِنْ قَبْلِ اَنْ تَمَسُّوْهُنَّ وَقَدْ فَرَضْتُمْ لَهُنَّ فَرِيْضَةً فَنِصْفُ مَا فَرَضْتُمْ اِلَّآ اَنْ يَّعْفُوْنَ اَوْ يَعْفُوَا الَّذِيْ بِيَدِهٖ عُقْدَةُ النِّكَاحِ ۗ وَاَنْ تَعْفُوْٓا اَقْرَبُ لِلتَّقْوٰىۗ وَلَا تَنْسَوُا الْفَضْلَ بَيْنَكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

wa in ṭallaqtumūhunna min qabli an tamassūhunna wa qad faraḍtum lahunna farīḍatan faniṣfu mā faraḍtum illā ay ya‘fūna au ya‘fuwal-lażī biyadihī ‘uqdatun-nikāḥ(i), wa an ta‘fū aqrabu lit-taqwā, wa lā tansawul-faḍla bainakum, innallāha bimā ta‘malūna baṣīr(un).

आ जँ अहाँ हुनका सभकेँ स्पर्श करबासँ पहिने (हस्तक्षेप) करबासँ पहिने तलाक दऽ दैत छी , भले अहाँ पहिनेसँ महर निर्धारित कएने छी तँ अहाँ जे निर्धारित कएने छी तकर आधा (देना) , जाबत धरि ओ सभ (मुक्त) वा ओहि व्यक्ति द्वारा मुक्त नहि कएल जाए जकर विवाहक अनुबंध हुनका सभक हाथमे अछि | मुक्ति धर्मपरायणताक बेसी नजदीक अछि। आ अहाँ सभक बीच जे नीक काज अछि से नहि बिसरब। सचमुच, अल्लाह अहाँक काज के सर्वदर्शी छथि।

حَافِظُوْا عَلَى الصَّلَوٰتِ وَالصَّلٰوةِ الْوُسْطٰى وَقُوْمُوْا لِلّٰهِ قٰنِتِيْنَ

Ḥāfiẓū ‘alaṣ-ṣalawāti waṣ-ṣalātil-wusṭā, wa qūmū lillāhi qānitīn(a).

सब नमाज आ वज़ूद के नमाज के कायम राखू। आ अल्लाह के लेल श्रद्धापूर्वक करू।

فَاِنْ خِفْتُمْ فَرِجَالًا اَوْ رُكْبَانًا ۚ فَاِذَآ اَمِنْتُمْ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ كَمَا عَلَّمَكُمْ مَّا لَمْ تَكُوْنُوْا تَعْلَمُوْنَ

fa'in khiftum farijālan au rukbānā(n), fa'iżā amintum fażkurullāha kamā ‘allamakum mā lam takūnū ta‘lamūn(a).

यदि डर (खतरा) छै त चलैत या सवारी करैत प्रार्थना करू। तखन जखन अहाँ सुरक्षित रहब तखन अल्लाह (नमाज) के याद करू, जेना ओ अहाँ के ओ सब सिखबैत छथि जे अहाँ के नहि बुझल छल।

وَالَّذِيْنَ يُتَوَفَّوْنَ مِنْكُمْ وَيَذَرُوْنَ اَزْوَاجًاۖ وَّصِيَّةً لِّاَزْوَاجِهِمْ مَّتَاعًا اِلَى الْحَوْلِ غَيْرَ اِخْرَاجٍ ۚ فَاِنْ خَرَجْنَ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيْ مَا فَعَلْنَ فِيْٓ اَنْفُسِهِنَّ مِنْ مَّعْرُوْفٍۗ وَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

wal-lażīna yutawaffauna minkum wa yażarūna azwājā(n), waṣiyyatal li'azwājihim matā‘an ilal-ḥauli gaira ikhrāj(in), fa'in kharajna falā junāḥa ‘alaikum fī mā fa‘alna fī anfusihinna mim ma‘rūf(in), wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).

आ अहाँ सभ जे मरैत छी आ पत्नी छोड़ि दैत छी, ओ सभ अपन पत्नीक लेल वसीयत करू: (अर्थात) बिना बाहर पठौने एक साल धरि भरण-पोषण। मुदा जँ ओ सभ बाहर निकलि जाइत छथि तँ अहाँ पर कोनो दोष नहि जे ओ सभ नीक काज मे अपना संग जे करैत छथि । अल्लाह सर्वशक्तिमान, सर्वबुद्धिमान छथि।

وَلِلْمُطَلَّقٰتِ مَتَاعٌ ۢبِالْمَعْرُوْفِۗ حَقًّا عَلَى الْمُتَّقِيْنَ

wa lil-muṭallaqāti matā‘um bil-ma‘rūf(i), ḥaqqan ‘alal-muttaqīn(a).

आरू जे महिला सिनी के तलाक होय गेलऽ छै, ओकरा उचित तरीका सें मुतअत देलऽ जाय, एक पुण्यात्मा के लेलऽ फर्ज के रूप में ।

كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمْ اٰيٰتِهٖ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ ࣖ

każālika yubayyinullāhu lakum āyātihī la‘allakum ta‘qilūn(a).

एहि तरहेँ अल्लाह अहाँ सभ केँ अपन आयत बुझबैत छथि जाहि सँ अहाँ सभ बुझि सकब।

۞ اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ خَرَجُوْا مِنْ دِيَارِهِمْ وَهُمْ اُلُوْفٌ حَذَرَ الْمَوْتِۖ فَقَالَ لَهُمُ اللّٰهُ مُوْتُوْا ۗ ثُمَّ اَحْيَاهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ

alam tara ilal-lażīna kharajū min diyārihim wa hum ulūfun ḥażaral-maut(i), faqāla lahumullāhu mūtū, ṡumma aḥyāhum, inallāha lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).

जे मृत्युक डर सँ हजारों मे घर छोड़ि गेल छल, तकरा अहाँ नहि देखलहुँ? तखन अल्लाह हुनका सभ केँ कहलखिन, “मर जाउ!” तखन ओ हुनका सभकेँ जीवन देलनि। सचमुच अल्लाह मनुष्य के कृपा करै छै, लेकिन अधिकांश लोग कृतघ्न छै।

وَقَاتِلُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa qātilū fī sabīlillāhi wa‘lamū annallāha samī‘un ‘alīm(un).

आ अल्लाह के रास्ता में लड़ू, आ ई जानि लिय जे अल्लाह सब सुननिहार, सर्वज्ञ छथि।

مَنْ ذَا الَّذِيْ يُقْرِضُ اللّٰهَ قَرْضًا حَسَنًا فَيُضٰعِفَهٗ لَهٗٓ اَضْعَافًا كَثِيْرَةً ۗوَاللّٰهُ يَقْبِضُ وَيَبْصُۣطُۖ وَاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

man żal-lażī yuqriḍullāha qarḍan ḥasanan fayuḍā‘ifahū lahū aḍ‘āfan kaṡīrah(tan), wallāhu yaqbiḍu wa yabsuṭ(u), wa ilaihi turja‘ūn(a).

जे कियो अल्लाह के नीक उधार देत, ओ ओकरा अपन बदला मे कई गुना बढ़ा देत। अल्लाह रोकैत छथि आ विस्तार दैत छथि, आ हुनका लग अहाँ वापस आबि जायब।

اَلَمْ تَرَ اِلَى الْمَلَاِ مِنْۢ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ مِنْۢ بَعْدِ مُوْسٰىۘ اِذْ قَالُوْا لِنَبِيٍّ لَّهُمُ ابْعَثْ لَنَا مَلِكًا نُّقَاتِلْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ قَالَ هَلْ عَسَيْتُمْ اِنْ كُتِبَ عَلَيْكُمُ الْقِتَالُ اَلَّا تُقَاتِلُوْا ۗ قَالُوْا وَمَا لَنَآ اَلَّا نُقَاتِلَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَقَدْاُخْرِجْنَا مِنْ دِيَارِنَا وَاَبْنَاۤىِٕنَا ۗ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ تَوَلَّوْا اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْهُمْ ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ ۢبِالظّٰلِمِيْنَ

alam tara ilal-mala'i mim banī isrā'īla mim ba‘di mūsā, iż qālū linabiyyil lahumub‘aṡ lanā malikan nuqātil fī sabīlillāh(i), qāla hal ‘asaitum in kutiba ‘alaikumul-qitālu allā tuqātilū, qālū wa mā lanā allā nuqātila fī sabīlillāhi wa qad ukhrijnā min diyārinā wa abnā'inā, falammā kutiba ‘alaihimul-qitālu tawallau illā qalīlam minhum, wallāhu ‘alīmum biẓ-ẓālimīn(a).

की अहाँ मूसाक मृत्युक बाद इस्राएलक संतानक नेता सभ केँ नहि देखलहुँ, जखन ओ सभ अपन एकटा पैगम्बर केँ कहलक, “हमरा सभक लेल राजा नियुक्त करू, आ हम सभ अल्लाह केर रास्ता मे लड़ब।” हुनका लोकनिक भविष्यवक्ता कहलनि, “शायद जँ अहाँ सभक लेल लड़ाइ निर्धारित अछि तऽ अहाँ लड़ब नहि?” ओ सभ कहलक, “जखन हमरा सभकेँ घरसँ भगा देल गेल अछि आ अपन बच्चा सभसँ अलग कएल गेल अछि तखन हम सभ अल्लाहक रस्तामे किएक नहि लड़ब ?” मुदा जखन हुनका सभक लेल झगड़ा निर्धारित कयल गेल तखन ओ सभ मुँह घुमा लेलक, किछु गोटे केँ छोड़ि। आ अल्लाह अपराधी के सर्वज्ञ छैथ।

وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ اِنَّ اللّٰهَ قَدْ بَعَثَ لَكُمْ طَالُوْتَ مَلِكًا ۗ قَالُوْٓا اَنّٰى يَكُوْنُ لَهُ الْمُلْكُ عَلَيْنَا وَنَحْنُ اَحَقُّ بِالْمُلْكِ مِنْهُ وَلَمْ يُؤْتَ سَعَةً مِّنَ الْمَالِۗ قَالَ اِنَّ اللّٰهَ اصْطَفٰىهُ عَلَيْكُمْ وَزَادَهٗ بَسْطَةً فِى الْعِلْمِ وَالْجِسْمِ ۗ وَاللّٰهُ يُؤْتِيْ مُلْكَهٗ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

wa qāla lahum nabiyyuhum innallāha qad ba‘aṡa lakum ṭālūta malikā(n), qālū annā yakūnu lahul-mulku ‘alainā wa naḥnu aḥaqqu bil-mulki minhu wa lam yu'ta sa‘atam minal-māl(i), qāla innallāhaṣṭafāhu ‘alaikum wa zādahū basṭatan fil-‘ilmi wal-jism(i), wallāhu yu'tī mulkahū may yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).

आ ओकर सभक पैगम्बर ओकरा सभ सँ कहलकै, "सत्ते, अल्लाह तालुत केँ अहाँ सभक राजा नियुक्त केने छथि।" ओ सभ उत्तर देलक, "तलुत हमरा सभ पर राज्य कोना प्राप्त केलक, जखन कि हमरा सभ केँ हुनका सँ बेसी राज्यक अधिकार छल, आ ओकरा बेसी धन नहि देल गेल छल?" (नबी) जवाब देलकै, "अल्लाह हुनका (राजा बनय लेल) अहाँक लेल चुनने छथि आ अहाँ केँ श्रेष्ठ ज्ञान आ शारीरिक क्षमता देने छथि |" अल्लाह जेकरा चाहै छै ओकरा अपनऽ राज्य दै छै, आरू अल्लाह सर्वव्यापी, सर्वज्ञ छै ।

وَقَالَ لَهُمْ نَبِيُّهُمْ اِنَّ اٰيَةَ مُلْكِهٖٓ اَنْ يَّأْتِيَكُمُ التَّابُوْتُ فِيْهِ سَكِيْنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَبَقِيَّةٌ مِّمَّا تَرَكَ اٰلُ مُوْسٰى وَاٰلُ هٰرُوْنَ تَحْمِلُهُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ ۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ ࣖ

wa qāla lahum nabiyyuhum inna āyata mulkihī ay ya'tiyakumut-tābūtu fīhi sakīnatum mir rabbikum wa baqiyyatum mimmā taraka ālu mūsā wa ālu hārūna taḥmiluhul-malā'ikah(tu), inna fī żālika la āyatal lakum in kuntum mu'minīn(a).

आरू हुनकऽ पैगम्बर हुनका सिनी क॑ कहलकै, "सत्ते, हुनकऽ राज्य केरऽ निशानी छै कि तोरा सिनी के पास सन्दूक केरऽ आगमन छै, जेकरा म॑ तोरा सिनी के प्रभु स॑ शांति मिलै छै आरू मूसा केरऽ वंश आरू हारून केरऽ परिवार केरऽ अवशेष छै, जेकरा फरिश्ता सिनी द्वारा लानलऽ गेलऽ छेलै ।

فَلَمَّا فَصَلَ طَالُوْتُ بِالْجُنُوْدِ قَالَ اِنَّ اللّٰهَ مُبْتَلِيْكُمْ بِنَهَرٍۚ فَمَنْ شَرِبَ مِنْهُ فَلَيْسَ مِنِّيْۚ وَمَنْ لَّمْ يَطْعَمْهُ فَاِنَّهٗ مِنِّيْٓ اِلَّا مَنِ اغْتَرَفَ غُرْفَةً ۢبِيَدِهٖ ۚ فَشَرِبُوْا مِنْهُ اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْهُمْ ۗ فَلَمَّا جَاوَزَهٗ هُوَ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَهٗۙ قَالُوْا لَا طَاقَةَ لَنَا الْيَوْمَ بِجَالُوْتَ وَجُنُوْدِهٖ ۗ قَالَ الَّذِيْنَ يَظُنُّوْنَ اَنَّهُمْ مُّلٰقُوا اللّٰهِ ۙ كَمْ مِّنْ فِئَةٍ قَلِيْلَةٍ غَلَبَتْ فِئَةً كَثِيْرَةً ۢبِاِذْنِ اللّٰهِ ۗ وَاللّٰهُ مَعَ الصّٰبِرِيْنَ

falammā faṣala ṭālūtu bil-junūd(i), qāla innallāha mubtalīkum binahar(in), faman syariba minhu falaisa minnī, wa mal lam yaṭ‘amhu fa innahū minnī illā manigtarafa gurfatam biyadih(ī), fa syaribū minhu illā qalīlam minhum, falammā jāwazahū huwa wal-lażīna āmanū ma‘ah(ū), qālū lā ṭāqata lanal-yauma bijālūta wa junūdih(ī), qālal-lażīna yaẓunnūna annahum mulāqullāh(i), kam min fi'atin qalīlatin galabat fi'atan kaṡīratam bi'iżnillāh(i), wallāhu ma‘aṣ-ṣābirīn(a).

अस्तु, जखन तालुत अपन सेना अनलनि त' कहलनि, "अल्लाह अहाँ सभक परीक्षा नदी सँ करताह. तेँ जे (ओकर पानि) पीबैत अछि, ओ हमर अनुयायी नहि अछि. आ जे नहि पीबैत अछि, तखन ओ हमर अनुयायी अछि जाबत धरि हाथ सँ कनिको स्कूप नहि क' लेत." मुदा किछुए गोटेकेँ छोड़ि ओ सभ पीबि लेलक। जखन ओ (तालुत) आ हुनका संग विश्वास करय बला लोकनि नदी पार केलनि त' कहलनि, "हमरा लोकनि आइ जालूत आ हुनकर सेनाक विरुद्ध मजबूत नहि छी |" जे मानैत छथि जे अल्लाह सँ भेंट होयत से कहैत छथि, "अल्लाह केर अनुमति सँ कतेक छोट-छोट समूह पैघ समूह केँ हरा देलक।" आ अल्लाह ओहि लोकनिक संग छथि जे धैर्य रखैत छथि।

وَلَمَّا بَرَزُوْا لِجَالُوْتَ وَجُنُوْدِهٖ قَالُوْا رَبَّنَآ اَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَّثَبِّتْ اَقْدَامَنَا وَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ ۗ

wa lammā barazū lijālūta wa junūdihī qālū rabbanā afrig ‘alainā ṣabraw wa ṡabbit aqdāmanā wanṣurnā ‘alal-qaumil-kāfirīn(a).

आ जखन ओ सब जलुत आ ओकर सेना के खिलाफ आगू बढ़ल त ओ सब प्रार्थना केलक, "हमर प्रभु, हमरा सब के धैर्य प्रदान करू, हमर सबहक डेग के मजबूत करू आ हमरा सब के काफिर के सामना करय में मदद करू।"

فَهَزَمُوْهُمْ بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗوَقَتَلَ دَاوٗدُ جَالُوْتَ وَاٰتٰىهُ اللّٰهُ الْمُلْكَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَهٗ مِمَّا يَشَاۤءُ ۗ وَلَوْلَا دَفْعُ اللّٰهِ النَّاسَ بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لَّفَسَدَتِ الْاَرْضُ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ ذُوْ فَضْلٍ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ

fahazamūhum bi'iżnillāh(i), wa qatala dāwūdu jālūta wa ātāhullāhul-mulka wal-ḥikmata wa ‘allamahū mimmā yasyā'(u), wa lau lā daf‘ullāhin-nāsa ba‘ḍahum biba‘ḍil lafasadatil-arḍu wa lākinnallāha żū faḍlin ‘alal-‘ālamīn(a).

तेँ ओ सभ अल्लाहक अनुमति सँ ओकरा पराजित क' देलक, आ दाऊद गोलियत केँ मारि देलक। तखन अल्लाह हुनका (दाऊद) के राज्य आ बुद्धि देलखिन आ जे चाहैत छलाह से सिखबैत छलाह | आ जँ अल्लाह किछु लोकक रक्षा दोसरक माध्यमे नहि करितथि तँ धरती अवश्य भ्रष्ट भ' जाइत। मुदा अल्लाह के सब दुनिया पर इनाम छै।

تِلْكَ اٰيٰتُ اللّٰهِ نَتْلُوْهَا عَلَيْكَ بِالْحَقِّ ۗ وَاِنَّكَ لَمِنَ الْمُرْسَلِيْنَ ۔

tilka āyātullāhi natlūhā ‘alaika bil-ḥaqq(i), wa innaka laminal-mursalīn(a).

ई सब अल्लाह के आयत छै, हम अहाँ सब के सही तरीका स पढ़ैत छी आ अहाँ (मुहम्मद) सचमुच एकटा दूत छी।

۞ تِلْكَ الرُّسُلُ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلٰى بَعْضٍۘ مِنْهُمْ مَّنْ كَلَّمَ اللّٰهُ وَرَفَعَ بَعْضَهُمْ دَرَجٰتٍۗ وَاٰتَيْنَا عِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ الْبَيِّنٰتِ وَاَيَّدْنٰهُ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا اقْتَتَلَ الَّذِيْنَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ وَلٰكِنِ اخْتَلَفُوْا فَمِنْهُمْ مَّنْ اٰمَنَ وَمِنْهُمْ مَّنْ كَفَرَ ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا اقْتَتَلُوْاۗ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَفْعَلُ مَا يُرِيْدُ ࣖ

tilkar-rusulu faḍḍalnā ba‘ḍahum ‘alā ba‘ḍ(in), minhum man kallamallāhu wa rafa‘a ba‘ḍahum darajāt(in), wa ātainā ‘īsabna maryamal-bayyināti wa ayyadnāhu birūḥil-qudus(i), wa lau syā'allāhu maqtatalal-lażīna mim ba‘dihim mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu wa lākinikhtalafū fa minhum man āmana wa minhum man kafar(a), wa lau syā'allāhu maqtatalū, wa lākinnallāha yaf‘alu mā yurīd(u).

हम किछु दूत के दोसर पर बेसी तरजीह केने छी। ओहि मे एहन लोक छथि जिनका सं अल्लाह (सीधा) गप्प करैत छथि आ किछु एहन छथि जिनका ओ कतेको डिग्री ऊपर उठबैत छथि | आ हम मरियमक पुत्र यीशु केँ कतेको चमत्कार देलियनि आ पवित्र आत् मा सँ हुनका मजबूत कयलनि। अगर अल्लाह के इच्छा रहैत त हुनका सब के बाद के लोक हत्या नै करितथि, सबूत हुनका सब तक पहुंचला के बाद। मुदा दुनू मे मतभेद छल, तेँ किछु गोटे विश्वास केलनि आ किछु अविश्वास केलनि। अल्लाह चाहथि त हत्या नहि करितथि। मुदा भगवान् अपन इच्छानुसार करैत छथि।

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْفِقُوْا مِمَّا رَزَقْنٰكُمْ مِّنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَ يَوْمٌ لَّا بَيْعٌ فِيْهِ وَلَا خُلَّةٌ وَّلَا شَفَاعَةٌ ۗوَالْكٰفِرُوْنَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū anfiqū mimmā razaqnākum min qabli ay ya'tiya yaumul lā bai‘un fīhi wa lā khullatuw wa lā syafā‘ah(tun), wal-kāfirūna humuẓ-ẓālimūn(a).

हे विश्वास करनिहार! किछु रोजी-रोटी जे हम अहाँ के देने छी ताहि में ओहि दिन आबय सं पहिने निवेश करू जखन आब खरीद-बिक्री नहि होयत, दोस्ती आ बिनती नहि होयत। जे अविश्वास करै छै, वू अपराधी छै।

اَللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ اَلْحَيُّ الْقَيُّوْمُ ەۚ لَا تَأْخُذُهٗ سِنَةٌ وَّلَا نَوْمٌۗ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ مَنْ ذَا الَّذِيْ يَشْفَعُ عِنْدَهٗٓ اِلَّا بِاِذْنِهٖۗ يَعْلَمُ مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْۚ وَلَا يُحِيْطُوْنَ بِشَيْءٍ مِّنْ عِلْمِهٖٓ اِلَّا بِمَا شَاۤءَۚ وَسِعَ كُرْسِيُّهُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَۚ وَلَا يَـُٔوْدُهٗ حِفْظُهُمَاۚ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْعَظِيْمُ

allāhu lā ilāha illā huw(a), al-ḥayyul-qayyūm(u), lā ta'khużuhū sinatuw wa lā naum(un), lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), man żal-lażī yasyfa‘u ‘indahū illā bi'iżnih(ī), ya‘lamu mā baina aidīhim wa mā khalfahum, wa lā yuḥīṭūna bisyai'im min ‘ilmihī illā bimā syā'(a), wasi‘a kursiyyuhus-samāwāti wal-arḍ(a), wa lā ya'ūduhū ḥifẓuhumā, wa huwal-‘aliyyul-‘aẓīm(u).

अल्लाह, हुनका छोड़ि कोनो देवता नहि छथि। सर्वशक्तिमान, जे निरंतर (अपन प्राणीक) देखभाल करैत छथि, नींद नहि अबैत छथि आ ने सुतैत छथि | आकाश मे जे किछु अछि आ पृथ्वी पर जे किछु अछि से हुनके अछि | हुनकर अनुमति के बिना हुनकर पक्ष में बिनती नै क सकैत अछि । ओकरा पता छै कि ओकरा सिनी के सामने की छै आरो ओकरा सिनी के पाछू की छै, आरो ओकरोॅ ज्ञान के बारे में ओकरा सिनी के इच्छा के अलावा कुछ नै पता छै। हुनक आसन आकाश आ पृथ्वी केँ झाँपि देने अछि | आ हुनका दुनूक देखभाल करब कठिन नहि बुझाइत छनि, आ ओ परम उच्च, परम महान छथि।

لَآ اِكْرَاهَ فِى الدِّيْنِۗ قَدْ تَّبَيَّنَ الرُّشْدُ مِنَ الْغَيِّ ۚ فَمَنْ يَّكْفُرْ بِالطَّاغُوْتِ وَيُؤْمِنْۢ بِاللّٰهِ فَقَدِ اسْتَمْسَكَ بِالْعُرْوَةِ الْوُثْقٰى لَا انْفِصَامَ لَهَا ۗوَاللّٰهُ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

lā ikrāha fid-dīn(i), qat tabayyanar-rusydu minal-gayy(i), famay yakfur biṭ-ṭāgūti wa yu'mim billāhi fa qadistamsaka bil-‘urwatil-wuṡqā, lanfiṣāma lahā, wallāhu samī‘un ‘alīm(un).

धर्म (इस्लाम) के (पालन) में कोनो मजबूरी नै छै, वास्तव में सही रास्ता आ गलत रास्ता में स्पष्ट (अंतर) छै। जे कियो तगुत के काफिर करैत अछि आ अल्लाह के विश्वास करैत अछि, तखन सचमुच, ओ एकटा बहुत मजबूत रस्सी के (दृढ़ रूप स) पकड़ने अछि जे नहि टूटत। अल्लाह सब सुननिहार, सर्वज्ञ छथि।

اَللّٰهُ وَلِيُّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا يُخْرِجُهُمْ مِّنَ الظُّلُمٰتِ اِلَى النُّوْرِۗ وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَوْلِيَاۤؤُهُمُ الطَّاغُوْتُ يُخْرِجُوْنَهُمْ مِّنَ النُّوْرِ اِلَى الظُّلُمٰتِۗ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ ࣖ

allāhu waliyyul-lażīna āmanū yukhrijuhum minaẓ-ẓulumāti ilan-nūr(i), wal-lażīna kafarū auliyā'uhumuṭ-ṭāgūtu yukhrijuhum minan-nūri ilaẓ-ẓulumāt(i), ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

अल्लाह मुसलमान के रक्षक छैथ। ओ हुनका सभ केँ अन्हार सँ इजोत (विश्वास) मे अनलनि। आरू जे अविश्वास करै छै, ओकरा लेली ओकरऽ रक्षक शैतान छै, जे ओकरा इजोत स॑ बाहर निकाली क॑ अन्हार म॑ लानै छै । नरकक निवासी छथि। ओहि मे रहि जाइत छथि।

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْ حَاۤجَّ اِبْرٰهٖمَ فِيْ رَبِّهٖٓ اَنْ اٰتٰىهُ اللّٰهُ الْمُلْكَ ۘ اِذْ قَالَ اِبْرٰهٖمُ رَبِّيَ الَّذِيْ يُحْيٖ وَيُمِيْتُۙ قَالَ اَنَا۠ اُحْيٖ وَاُمِيْتُ ۗ قَالَ اِبْرٰهٖمُ فَاِنَّ اللّٰهَ يَأْتِيْ بِالشَّمْسِ مِنَ الْمَشْرِقِ فَأْتِ بِهَا مِنَ الْمَغْرِبِ فَبُهِتَ الَّذِيْ كَفَرَ ۗوَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَۚ

alam tara ilal-lażī ḥājja ibrāhīma fī rabbihī an ātāhullāhul-mulk(a), iż qāla ibrāhīmu rabbiyal-lażī yuḥyī wa yumīt(u), qāla ana uḥyī wa umīt(u), qāla ibrāhīmu fa innallāha ya'tī bisy-syamsi minal-masyriqi fa'ti bihā minal-magribi fabuhital-lażī kafar(a), wallāhu lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

की अहाँ के ओहि लोक पर ध्यान नहि गेल जे इब्राहीम के संग हुनकर प्रभु के बारे में बहस केने छल, कियाक त अल्लाह हुनका एकटा राज्य (शक्ति) देने छलाह | जखन अब्राहम कहलनि, “हमर प्रभु ओ छथि जे जीवन दैत छथि आ मृत्युक कारण बनैत छथि” तखन ओ कहलनि, “हम जीवन द’ सकैत छी आ मृत्यु सेहो द’ सकैत छी।” इब्राहिम कहलकै, "अल्लाह सूर्य के पूरब स॑ उठैलकै, त॑ ओकरा पश्चिम स॑ उठैलकै।" तेँ जे व्यक्ति अविश्वास करैत अछि ओ भ्रमित अछि । अल्लाह अपराधी के मार्गदर्शन नै करै छै।

اَوْ كَالَّذِيْ مَرَّ عَلٰى قَرْيَةٍ وَّهِيَ خَاوِيَةٌ عَلٰى عُرُوْشِهَاۚ قَالَ اَنّٰى يُحْيٖ هٰذِهِ اللّٰهُ بَعْدَ مَوْتِهَا ۚ فَاَمَاتَهُ اللّٰهُ مِائَةَ عَامٍ ثُمَّ بَعَثَهٗ ۗ قَالَ كَمْ لَبِثْتَ ۗ قَالَ لَبِثْتُ يَوْمًا اَوْ بَعْضَ يَوْمٍۗ قَالَ بَلْ لَّبِثْتَ مِائَةَ عَامٍ فَانْظُرْ اِلٰى طَعَامِكَ وَشَرَابِكَ لَمْ يَتَسَنَّهْ ۚ وَانْظُرْ اِلٰى حِمَارِكَۗ وَلِنَجْعَلَكَ اٰيَةً لِّلنَّاسِ وَانْظُرْ اِلَى الْعِظَامِ كَيْفَ نُنْشِزُهَا ثُمَّ نَكْسُوْهَا لَحْمًا ۗ فَلَمَّا تَبَيَّنَ لَهٗ ۙ قَالَ اَعْلَمُ اَنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

au kal-lażī marra ‘alā qaryatiw wa hiya khāwiyatun ‘alā ‘urūsyihā, qāla annā yuḥyī hāżihillāhu ba‘da mautihā, fa'amātahullāhu mi'ata ‘āmin ṡumma ba‘aṡah(ū), qāla kam labiṡt(a), qāla labiṡtu yauman au ba‘ḍa yaum(in), qāla bal labiṡta mi'ata ‘āmin fanẓur ilā ṭa‘āmika wa syarābika lam yatasannah, wanẓur ilā ḥimārik(a), wa linaj‘alaka āyatal lin-nāsi wanẓur ilal-‘iẓāmi kaifa nunsyizuhā ṡumma naksūhā laḥmā(n), falammā tabayyana lah(ū), qāla a‘lamu annallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

या जेना कोनो व्यक्ति एहन देश स गुजरैत अछि जकर (भवन) छत (खंडहर) कए ढकबा लेल ढहि गेल अछि, ओ कहैत अछि, "अल्लाह एहि (देश) कए नष्ट भेलाक बाद कोना जीवित केलथि?" तखन अल्लाह ओकरा (व्यक्ति) केँ सौ साल धरि मारि देलक, फेर ओकरा फेर सँ जिया देलक (ओकरा जिंदा कयलक)। आ (अल्लाह) पुछलखिन, "अहाँ कतेक दिन धरि (एतय) रहब?" ओ (व्यक्ति) उत्तर देलनि, "हम एक-आधा दिन (एतय) रहैत छी |" अल्लाह कहलनि, "नहि! अहाँ सौ साल जीबि गेलहुँ। अपन भोजन-पान देखू जे नहि बदलल अछि, मुदा अहाँक गदहा (जे हड्डी बनि गेल अछि) केँ देखू। आ जाहि सँ हम अहाँ केँ मनुक्खक लेल अपन शक्तिक निशानी बनाबी। (गदहाक) हड्डी केँ देखू, कोना हम ओकरा फेर सँ एक ठाम राखि दैत छी, तखन हम ओकरा मांस सँ कपड़ा पहिरा दैत छी।" अस्तु जखन हुनका ई बात स्पष्ट भ' गेलैन्ह त' ओ कहलनि, "हमरा बुझल अछि जे अल्लाह सब चीज पर सर्वशक्तिमान छथि."

وَاِذْ قَالَ اِبْرٰهٖمُ رَبِّ اَرِنِيْ كَيْفَ تُحْيِ الْمَوْتٰىۗ قَالَ اَوَلَمْ تُؤْمِنْ ۗقَالَ بَلٰى وَلٰكِنْ لِّيَطْمَىِٕنَّ قَلْبِيْ ۗقَالَ فَخُذْ اَرْبَعَةً مِّنَ الطَّيْرِ فَصُرْهُنَّ اِلَيْكَ ثُمَّ اجْعَلْ عَلٰى كُلِّ جَبَلٍ مِّنْهُنَّ جُزْءًا ثُمَّ ادْعُهُنَّ يَأْتِيْنَكَ سَعْيًا ۗوَاعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wa iż qāla ibrāhīmu rabbi arinī kaifa tuḥyil-mautā, qāla awalam tu'min, qāla balā wa lākil liyaṭma'inna qalbī, qāla fakhuż arba‘atam minaṭ-ṭairi faṣurhunna ilaika ṡummaj‘al ‘alā kulli jabalim minhunna juz'an ṡummad‘uhunna ya'tīnaka sa‘yā(n), wa‘lam annallāha ‘azīzun ḥakīm(un).

आ (याद करू) जखन अब्राहम कहलनि, "हे हमर प्रभु, हमरा देखाउ जे अहाँ कोना मृतक केँ जीवित करैत छी।" अल्लाह कहलनि, "की अहाँ एखन धरि विश्वास नहि करैत छी?" ओ (इब्राहिम) उत्तर देलनि, "हम विश्वास करैत छी, मुदा एहि लेल जे हमर हृदय शान्त (स्थिर) हो।" ओ (अल्लाह) कहलनि, "तखन चारि टा चिड़ै ल' लिअ, फेर ओकरा काटि लिअ, फेर एक-एकटा पहाड़ी पर एक-एक भाग राखू, फेर ओकरा बजाउ, ओ सभ तुरन्त अहाँ लग आबि जायत।" जानिए कि अल्लाह सर्वशक्तिमान, सर्वबुद्धिमान हैं |

مَثَلُ الَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ كَمَثَلِ حَبَّةٍ اَنْۢبَتَتْ سَبْعَ سَنَابِلَ فِيْ كُلِّ سُنْۢبُلَةٍ مِّائَةُ حَبَّةٍ ۗ وَاللّٰهُ يُضٰعِفُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

maṡalul-lażīna yunfiqūna amwālahum fī sabīlillāhi kamaṡali ḥabbatin ambatat sab‘a sanābila fī kulli sumbulatim mi'atu ḥabbah(tin), wallāhu yuḍā‘ifu limay yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).

जे व्यक्ति अपन धन अल्लाह के रास्ता में खर्च करैत अछि ओकर दृष्टांत ओहिना अछि जेना एकटा बीज अछि जे सात टा डंठल उगैत अछि, प्रत्येक डंठल पर सौ बीया होइत अछि | अल्लाह जेकरा लेल चाहै छै ओकरा गुणा करै छै, आ अल्लाह सर्वव्यापी, सर्वज्ञ छै।

اَلَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ثُمَّ لَا يُتْبِعُوْنَ مَآ اَنْفَقُوْا مَنًّا وَّلَآ اَذًىۙ لَّهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْۚ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

allażīna yunfiqūna amwālahum fī sabīlillāhi ṡumma lā yutbi‘ūna mā anfaqū mannaw wa lā ażā(n), lahum ajruhum ‘inda rabbihim, wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

जे लोक अपन धन अल्लाह के रास्ता में खर्च करैत छथि, तखन जे दान करैत छथि ओकर नाम राखि आ (प्राप्त करय वाला के भावना) के आहत क संग नहिं दैत छथि, हुनका अपन रब स इनाम भेटतनि। हुनका सभ मे कोनो डर नहि छनि आ ने दुखी होइत छथि ।

۞ قَوْلٌ مَّعْرُوْفٌ وَّمَغْفِرَةٌ خَيْرٌ مِّنْ صَدَقَةٍ يَّتْبَعُهَآ اَذًى ۗ وَاللّٰهُ غَنِيٌّ حَلِيْمٌ

qaulum ma‘rūfuw wa magfiratun khairum min ṣadaqatiy yatba‘uhā ażā(n), wallāhu ganiyyun ḥalīm(un).

दयालु वचन आ क्षमा आहत कर्म के संग भिक्षा स नीक अछि। अल्लाह सबसे अमीर, सबसे क्षमाशील हैं |

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُبْطِلُوْا صَدَقٰتِكُمْ بِالْمَنِّ وَالْاَذٰىۙ كَالَّذِيْ يُنْفِقُ مَالَهٗ رِئَاۤءَ النَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ صَفْوَانٍ عَلَيْهِ تُرَابٌ فَاَصَابَهٗ وَابِلٌ فَتَرَكَهٗ صَلْدًا ۗ لَا يَقْدِرُوْنَ عَلٰى شَيْءٍ مِّمَّا كَسَبُوْا ۗ وَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tubṭilū ṣadaqātikum bil-manni wal-ażā, kal-lażī yunfiqu mālahū ri'ā'an-nāsi wa lā yu'minu billāhi wal-yaumil-ākhir(i), fa maṡaluhū kamaṡali ṣafwānin ‘alaihi turābun fa'aṣābahū wābilun fatarakahū ṣaldā(n), lā yaqdirūna ‘alā syai'im mimmā kasabū, wallāhu lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).

हे विश्वास करनिहार! अपनऽ दान केरऽ जिक्र करी क॑ आरू (प्राप्तकर्ता केरऽ भावना क॑) आहत करी क॑ नै खराब करी दियौ, जेना कि कोय अपनऽ धन-दौलत क॑ ऐसनऽ वजह स॑ दै छै कि वू लोगऽ क॑ दिखावा करी रहलऽ छै आरू वू अल्लाह आरू आखिरी दिन प॑ विश्वास नै करै छै । उदाहरण (ओहि व्यक्तिक) चिकना पाथर जकाँ अछि जकरा पर धूरा होइत छैक, तखन जखन पाथर पर भारी बरखा होइत छैक तखन पाथर फेर चिकना रहैत छैक | जे काज करैत छथि ताहि सँ किछु फायदा नहि होइत छनि। आ अल्लाह काफिर के मार्गदर्शन नै करै छैथ।

وَمَثَلُ الَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمُ ابْتِغَاۤءَ مَرْضَاتِ اللّٰهِ وَتَثْبِيْتًا مِّنْ اَنْفُسِهِمْ كَمَثَلِ جَنَّةٍۢ بِرَبْوَةٍ اَصَابَهَا وَابِلٌ فَاٰتَتْ اُكُلَهَا ضِعْفَيْنِۚ فَاِنْ لَّمْ يُصِبْهَا وَابِلٌ فَطَلٌّ ۗوَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

wa maṡalul-lażīna yunfiqūna amwālahumubtigā'a marḍātillāhi wa taṡbītam min anfusihim kamaṡali jannatim birabwatin aṣābahā wābilun fa'ātat ukulahā ḍi‘fain(i), fa'illam yuṣibhā wābilun faṭall(un), wallāhu bimā ta‘malūna baṣīr(un).

आरू अल्लाह केरऽ मंजूरी लेली आरू अपनऽ आत्मा क॑ मजबूत करै लेली अपनऽ धन खर्च करै वाला लोगऽ के दृष्टांत, पठार प॑ स्थित गाछी के तरह छै जेकरा म॑ भारी बारिश स॑ पानी मिलै छै, तखनिये गाछी म॑ दू गुना फल पैदा होय छै । जँ भारी बरखासँ पानि नहि भेटैत अछि तँ ओस (पर्याप्त सेहो)। अल्लाह अहाँ जे काज करैत छी ओकर सर्वदर्शी छथि।

اَيَوَدُّ اَحَدُكُمْ اَنْ تَكُوْنَ لَهٗ جَنَّةٌ مِّنْ نَّخِيْلٍ وَّاَعْنَابٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۙ لَهٗ فِيْهَا مِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِۙ وَاَصَابَهُ الْكِبَرُ وَلَهٗ ذُرِّيَّةٌ ضُعَفَاۤءُۚ فَاَصَابَهَآ اِعْصَارٌ فِيْهِ نَارٌ فَاحْتَرَقَتْ ۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ تَتَفَكَّرُوْنَ ࣖ

ayawaddu aḥadukum an takūna lahū jannatum min nakhīliw wa a‘nābin tajrī min taḥtihal-anhār(u), lahū fīhā min kulliṡ-ṡamarāt(i), wa aṣābahul-kibaru wa lahū żurriyyatun ḍu‘afā'(u), fa'aṣābahā i‘ṣārun fīhi nārun faḥtaraqat, każālika yubayyinullāhu lakumul-āyāti la‘allakum tatafakkarūn(a).

की अहाँ सभ मे कियो एहन अछि जे खजूर आ अंगूरक बगीचा हो जकर नीचाँ नदी बहैत अछि, जतय ओकरा सभ तरहक फल भेटैत छैक, तखन ओकर बुढ़ापा आबि जाइत छैक जखन कि ओकरा छोट-छोट संतान छैक? तखन गाछी मे आगि लागल तेज हवा उड़ि गेलै, तेँ आगि लागि गेलै। एहि तरहेँ अल्लाह अहाँ सभ केँ अपन आयत बुझबैत छथि जाहि सँ अहाँ सभ ओकरा बारे मे सोचू।

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْفِقُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا كَسَبْتُمْ وَمِمَّآ اَخْرَجْنَا لَكُمْ مِّنَ الْاَرْضِ ۗ وَلَا تَيَمَّمُوا الْخَبِيْثَ مِنْهُ تُنْفِقُوْنَ وَلَسْتُمْ بِاٰخِذِيْهِ اِلَّآ اَنْ تُغْمِضُوْا فِيْهِ ۗ وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ غَنِيٌّ حَمِيْدٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū anfiqū min ṭayyibāti mā kasabtum wa mimmā akhrajnā lakum minal-arḍ(i), wa lā tayammamul-khabīṡa minhu tunfiqūna wa lastum bi'ākhiżīhi illā an tugmiḍū fīh(i), wa‘lamū annallāha ganiyyun ḥamīd(un).

हे विश्वास करनिहार! जे नीक चीज अहाँ कमा लेने छी आ जे हम अहाँ सभक लेल धरती सँ निकालने छी ताहि मे सँ खर्च करू। जे अधलाह अछि तकरा खर्च करब नहि चुनू, जखन कि अहाँ सभ स्वयं ओकरा नहि लेब, सिवाय एकरा सँ घृणा के। आ ई जानि लिअ जे अल्लाह आत्मनिर्भर, प्रशंसनीय छथि।

اَلشَّيْطٰنُ يَعِدُكُمُ الْفَقْرَ وَيَأْمُرُكُمْ بِالْفَحْشَاۤءِ ۚ وَاللّٰهُ يَعِدُكُمْ مَّغْفِرَةً مِّنْهُ وَفَضْلًا ۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ ۖ

asy-syaiṭānu ya‘idukumul-faqra wa ya'murukum bil-faḥsyā'(i), wallāhu ya‘idukum magfiratam minhu wa faḍlā(n), wallāhu wāsi'un ‘alīm(un).

शैतान अहाँ स गरीबी के वादा (डरबैत) करैत अछि आ अहाँ के बुराई (कंजूसी) करय लेल कहैत अछि, जखन कि अल्लाह अहाँ स माफी आ अपन कृपा के वादा करैत अछि। आ अल्लाह सर्वव्यापी, सर्वज्ञ छथि।

يُّؤْتِى الْحِكْمَةَ مَنْ يَّشَاۤءُ ۚ وَمَنْ يُّؤْتَ الْحِكْمَةَ فَقَدْ اُوْتِيَ خَيْرًا كَثِيْرًا ۗ وَمَا يَذَّكَّرُ اِلَّآ اُولُوا الْاَلْبَابِ

yu'til-ḥikmata may yasyā'(u), wa may yu'tal-ḥikmata faqad ūtiya khairan kaṡīrā(n), wa mā yażżakkaru ilā ulul-albāb(i).

जेकरा चाहै छै ओकरा बुद्धि दै छै। जेकरा बुद्धि देलऽ जाय छै, ओकरा सचमुच बहुत अच्छाई देलऽ गेलऽ छै । आ सामान्य ज्ञान रखनिहार लोकक अतिरिक्त कियो सबक नहि ल' सकैत अछि।

وَمَآ اَنْفَقْتُمْ مِّنْ نَّفَقَةٍ اَوْ نَذَرْتُمْ مِّنْ نَّذْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُهٗ ۗ وَمَا لِلظّٰلِمِيْنَ مِنْ اَنْصَارٍ

wa mā anfaqtum min nafaqatin au nażartum min nażrin fa innallāha ya‘lamuh(ū), wa mā liẓ-ẓālimīna min anṣār(in).

आ जे किछु दान करब वा व्रत करब वादा करब, तखन सचमुच अल्लाह ओकरा जनैत छथि। आ अन्यायी लेल कोनो सहायक नहि

اِنْ تُبْدُوا الصَّدَقٰتِ فَنِعِمَّا هِيَۚ وَاِنْ تُخْفُوْهَا وَتُؤْتُوْهَا الْفُقَرَاۤءَ فَهُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ ۗ وَيُكَفِّرُ عَنْكُمْ مِّنْ سَيِّاٰتِكُمْ ۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرٌ

in tubduṣ-ṣadaqāti fani‘immā hiy(a), wa in tukhfūhā wa tu'tūhal-fuqarā'a fahuwa khairul lakum, wa yukaffiru ‘ankum min sayyi'ātikum, wallāhu bimā ta‘malūna khabīr(un).

जँ अहाँ अपन दान खुलि क' देब त' नीक। मुदा जँ अहाँ एकरा नुका कऽ गरीब सभकेँ दऽ देब तँ अहाँ सभक लेल नीक रहत आ अल्लाह अहाँक किछु पापक कफना देत। आ अल्लाह अहाँ जे काज करैत छी ताहि सँ सर्वविदित छथि।

۞ لَيْسَ عَلَيْكَ هُدٰىهُمْ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ خَيْرٍ فَلِاَنْفُسِكُمْ ۗوَمَا تُنْفِقُوْنَ اِلَّا ابْتِغَاۤءَ وَجْهِ اللّٰهِ ۗوَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ خَيْرٍ يُّوَفَّ اِلَيْكُمْ وَاَنْتُمْ لَا تُظْلَمُوْنَ

laisa ‘alaika hudāhum wa lākinnallāha yahdī may yasyā'(u), wa mā tunfiqū min khairin fa li'anfusikum, wa mā tunfiqūna illabtigā'a wajhillāh(i), wa mā tunfiqū min khairiy yuwaffa ilaikum wa antum lā tuẓlamūn(a).

हुनका सब के मार्गदर्शन करब अहाँक (मुहम्मद के) कर्तव्य नै अछि, मुदा अल्लाह छथि जे जिनका चाहथि हुनका मार्गदर्शन करैत छथि। जे सम्पत्ति दैत छी से अपने लेल अछि। आ जाबे तक अल्लाह के मंजूरी नै लेब ताबे तक इन्फाक नै दियौ। आ जे किछु धन लगाउ, अहाँ केँ पूर्ण रूप सँ (पुरस्कार) अवश्य देल जायत आ अहाँ सँ अन्याय (हानि) नहि होयत।

لِلْفُقَرَاۤءِ الَّذِيْنَ اُحْصِرُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ ضَرْبًا فِى الْاَرْضِۖ يَحْسَبُهُمُ الْجَاهِلُ اَغْنِيَاۤءَ مِنَ التَّعَفُّفِۚ تَعْرِفُهُمْ بِسِيْمٰهُمْۚ لَا يَسْـَٔلُوْنَ النَّاسَ اِلْحَافًا ۗوَمَا تُنْفِقُوْا مِنْ خَيْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ بِهٖ عَلِيْمٌ ࣖ

lil-fuqarā'il-lażīna uḥṣirū fī sabīlillāhi lā yastaṭī‘ūna ḍarban fil-arḍi yaḥsabuhumul-jāhilu agniyā'a minat-ta‘affuf(i), ta‘rifuhum bisīmāhum, lā yas'alūnan-nāsa ilḥāfā(n), wa mā tunfiqū min khairin fa innallāha bihī ‘alīm(un).

(अहाँ जे खर्च करैत छी) ओ गरीब लोकक लेल अछि जे अल्लाहक रास्ता मे (जिहादक कारण अपन प्रयास मे) बाधा उत्पन्न होइत अछि, जाहि सँ ओ पृथ्वी पर प्रयास करबा मे असमर्थ अछि; (अन्य लोक) जे नहि जनैत छथि, हुनका धनिक लोक बुझैत छथि, कारण ओ अपना केँ (भीख मांगबा सँ) पहरा दैत छथि | अहाँ (मुहम्मद) हुनका सब के हुनकर विशेषता स जनैत छी, ओ सब जबरदस्ती दोसर स नहि मांगैत छथि। अहाँ जे किछु नीक धन लगाउ, सचमुच अल्लाह सर्वज्ञ छथि।

اَلَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ بِالَّيْلِ وَالنَّهَارِ سِرًّا وَّعَلَانِيَةً فَلَهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْۚ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

allażīna yunfiqūna amwālahum bil-laili wan-nahāri sirraw wa ‘alāniyatan falahum ajruhum ‘inda rabbihim, wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

जे अपन धन राति-दिन (गुप्त वा खुलेआम) खर्च करैत छथि, हुनका अपन इनाम अपन प्रभुक संग भेटतनि | हुनका सभ मे कोनो डर नहि छनि आ ने दुखी होइत छथि ।

اَلَّذِيْنَ يَأْكُلُوْنَ الرِّبٰوا لَا يَقُوْمُوْنَ اِلَّا كَمَا يَقُوْمُ الَّذِيْ يَتَخَبَّطُهُ الشَّيْطٰنُ مِنَ الْمَسِّۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ قَالُوْٓا اِنَّمَا الْبَيْعُ مِثْلُ الرِّبٰواۘ وَاَحَلَّ اللّٰهُ الْبَيْعَ وَحَرَّمَ الرِّبٰواۗ فَمَنْ جَاۤءَهٗ مَوْعِظَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖ فَانْتَهٰى فَلَهٗ مَا سَلَفَۗ وَاَمْرُهٗٓ اِلَى اللّٰهِ ۗ وَمَنْ عَادَ فَاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِ ۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

allażīna ya'kulūnar-ribā lā yaqūmūna illā kamā yaqūmul-lażī yatakhabbaṭuhusy-syaiṭānu minal-mass(i), żālika bi'annahum qālū innamal-bai‘u miṡlur-ribā, wa aḥallallāhul-bai‘a wa ḥarramar-ribā, faman jā'ahū mau‘iẓatum mir rabbihī fantahā falahū mā salaf(a), wa amruhū ilallāh(i), wa man ‘āda fa ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

सूदखोर के सेवन करय वाला लोक ठाढ़ नहिं भ सकैत अछि मुदा पागल हेबाक कारणे राक्षस के आतंकित लोक जकाँ अछि । एकर कारण अछि जे ओ सभ कहैत छथि जे कीन-बिक्री आ सूद एके रंग अछि। भले ही अल्लाह खरीद-बिक्री के अनुमति देने छै आरू सूद पर रोक लगाय देल॑ छै । जेकरा अपनऽ रब स॑ चेतावनी मिलै छै, फेरू रुकी जाय छै, तखनिये जे ओकरा पहिने मिललऽ छै, वू ओकरऽ होय जाय छै आरू ओकरऽ धंधा अल्लाह (अल्लाह प॑ निर्भर छै) । जे दोहराओत, तखन ओ सभ नरकक निवासी छथि, ओ सभ सदिखन ओतहि रहताह।

يَمْحَقُ اللّٰهُ الرِّبٰوا وَيُرْبِى الصَّدَقٰتِ ۗ وَاللّٰهُ لَا يُحِبُّ كُلَّ كَفَّارٍ اَثِيْمٍ

yamḥaqullāhur-ribā wa yurbiṣ-ṣadaqāt(i), wallāhu lā yuḥibbu kulla kaffārin aṡīm(in).

अल्लाह सूद नाश करैत छथि आ दान समृद्ध करैत छथि । अल्लाह के ककरो पसिन्न नै छै जे अविश्वास में रहय आ पाप में लंगड़ाय छै।

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتَوُا الزَّكٰوةَ لَهُمْ اَجْرُهُمْ عِنْدَ رَبِّهِمْۚ وَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti wa aqāmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāta lahum ajruhum ‘inda rabbihim, wa lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

सचमुच, जे विश्वास करैत छथि, नीक काज करैत छथि, नमाज करैत छथि आ जकात करैत छथि, हुनका अपन इनाम अपन रब के संग भेटतनि। हुनका सभ मे कोनो डर नहि छनि आ ने दुखी होइत छथि ।

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَذَرُوْا مَا بَقِيَ مِنَ الرِّبٰوٓا اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha wa żarū mā baqiya minar-ribā in kuntum mu'minīn(a).

हे विश्वास करनिहार! अल्लाह सँ डरू आ बाकी सूद (जे जमा नहि भेल अछि) छोड़ि दियौक जँ अहाँ मुसलमान छी।

فَاِنْ لَّمْ تَفْعَلُوْا فَأْذَنُوْا بِحَرْبٍ مِّنَ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖۚ وَاِنْ تُبْتُمْ فَلَكُمْ رُءُوْسُ اَمْوَالِكُمْۚ لَا تَظْلِمُوْنَ وَلَا تُظْلَمُوْنَ

fa'illam taf‘alū fa'żanū biḥarbim minallāhi wa rasūlih(ī), wa in tubtum falakum ru'ūsu amwālikum, lā taẓlimūna wa lā tuẓlamūn(a).

जँ अहाँ एहन नहि करब तखन अल्लाह आ हुनकर रसूलुल्लाह सँ युद्धक घोषणा करू। मुदा जँ अहाँ पश्चाताप करब तँ अहाँ अपन धनक मूलधनक हकदार छी। अहाँ गलत (हानि) नहि केलहुँ आ ने अहाँ सँ अन्याय (हानि) भेल अछि।

وَاِنْ كَانَ ذُوْ عُسْرَةٍ فَنَظِرَةٌ اِلٰى مَيْسَرَةٍ ۗ وَاَنْ تَصَدَّقُوْا خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

wa in kāna żū ‘usratin fanaẓiratun ilā maisarah(tin), wa an taṣaddaqū khairul lakum in kuntum ta‘lamūn(a).

आ जँ (कर्ज मे पड़ल व्यक्ति) परेशानी मे पड़ि गेल अछि तखन ओकरा छूटि अवधि दिअ जा धरि ओकरा राहत नहि भेटि जाय। आ जँ अहाँ दान मे दैत छी त' अहाँक लेल नीक, जँ अहाँ केँ मात्र बुझल रहैत।

وَاتَّقُوْا يَوْمًا تُرْجَعُوْنَ فِيْهِ اِلَى اللّٰهِ ۗثُمَّ تُوَفّٰى كُلُّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ ࣖ

wattaqū yauman turja‘ūna fīhi ilallāh(i), ṡumma tuwaffā kullu nafsim mā kasabat wa hum lā yuẓlamūn(a).

आ ओहि दिन स डरू जखन अहाँ सब अल्लाह के पास वापस आबि जायब, तखन सब के जे कमाई भेल ओकर बदला भेटत, आ ओकरा सब पर अन्याय नै होयत।

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا تَدَايَنْتُمْ بِدَيْنٍ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّى فَاكْتُبُوْهُۗ وَلْيَكْتُبْ بَّيْنَكُمْ كَاتِبٌۢ بِالْعَدْلِۖ وَلَا يَأْبَ كَاتِبٌ اَنْ يَّكْتُبَ كَمَا عَلَّمَهُ اللّٰهُ فَلْيَكْتُبْۚ وَلْيُمْلِلِ الَّذِيْ عَلَيْهِ الْحَقُّ وَلْيَتَّقِ اللّٰهَ رَبَّهٗ وَلَا يَبْخَسْ مِنْهُ شَيْـًٔاۗ فَاِنْ كَانَ الَّذِيْ عَلَيْهِ الْحَقُّ سَفِيْهًا اَوْ ضَعِيْفًا اَوْ لَا يَسْتَطِيْعُ اَنْ يُّمِلَّ هُوَ فَلْيُمْلِلْ وَلِيُّهٗ بِالْعَدْلِۗ وَاسْتَشْهِدُوْا شَهِيْدَيْنِ مِنْ رِّجَالِكُمْۚ فَاِنْ لَّمْ يَكُوْنَا رَجُلَيْنِ فَرَجُلٌ وَّامْرَاَتٰنِ مِمَّنْ تَرْضَوْنَ مِنَ الشُّهَدَۤاءِ اَنْ تَضِلَّ اِحْدٰىهُمَا فَتُذَكِّرَ اِحْدٰىهُمَا الْاُخْرٰىۗ وَلَا يَأْبَ الشُّهَدَۤاءُ اِذَا مَا دُعُوْا ۗ وَلَا تَسْـَٔمُوْٓا اَنْ تَكْتُبُوْهُ صَغِيْرًا اَوْ كَبِيْرًا اِلٰٓى اَجَلِهٖۗ ذٰلِكُمْ اَقْسَطُ عِنْدَ اللّٰهِ وَاَقْوَمُ لِلشَّهَادَةِ وَاَدْنٰىٓ اَلَّا تَرْتَابُوْٓا اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَ تِجَارَةً حَاضِرَةً تُدِيْرُوْنَهَا بَيْنَكُمْ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَلَّا تَكْتُبُوْهَاۗ وَاَشْهِدُوْٓا اِذَا تَبَايَعْتُمْ ۖ وَلَا يُضَاۤرَّ كَاتِبٌ وَّلَا شَهِيْدٌ ەۗ وَاِنْ تَفْعَلُوْا فَاِنَّهٗ فُسُوْقٌۢ بِكُمْ ۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗ وَيُعَلِّمُكُمُ اللّٰهُ ۗ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā tadāyantum bidainin ilā ajalim musamman faktubūh(u), walyaktub bainakum kātibum bil-‘adl(i), wa lā ya'ba kātibun ay yaktuba kamā ‘allamahullāhu falyaktub, walyumlilil-lażī ‘alaihil-ḥaqqu walyattaqillāha rabbahū wa lā yabkhas minhu syai'ā(n), fa'in kānal-lażī ‘alaihil-ḥaqqu safīhan au ḍa‘īfan au lā yastaṭī‘u ay yumilla huwa falyumlil waliyyuhū bil-‘adl(i), wastasyhidū syahīdaini mir rijāliūkum, fa'illam yakūnā rajulaini farajuluw wamra'atāni mimman tarḍauna minasy-syuhadā'i an taḍilla iḥdāhumā fatużakkira iḥdāhumal-ukhrā, wa lā ya'basy-syuhadā'u iżā mā du‘ū, wa lā tas'amū an taktubūhu ṣagīran au kabīran ilā ajalih(ī), żālikum aqsaṭu ‘indallāhi wa aqwamu lisy-syahādati wa adnā allā tartābū illā an takūna tijāratan ḥāḍiratan tudīrūnahā bainakum falaisa ‘alaikum junāḥun allā taktubūhā, wa asyhidū iżā tabāya‘tum, wa lā yuḍārra kātibuw wa lā syahīd(un), wa in taf‘alū fa'innahū fusūqum bikum, wattaqullāh(a), wa yu‘allimukumullāh(u), wallāhu bikulli syai'in ‘alīm(un).

हे विश्वास करनिहार! यदि अहां कें पास निर्धारित समय कें लेल ऋण आ प्राप्यता छै त अहां कें ओकरा लिखनाय चाही. आ अहाँ सभक बीच कोनो लेखक एकरा सही लिखय दियौक। लेखक एकरा अल्लाह के सिखाबै के अनुसार लिखै स॑ मना नै करै, त॑ ओकरा लिखै के चाही । आ जे व्यक्ति एकर ऋणी अछि ओ डिक्टेट करय, आ ओकरा अपन प्रभु अल्लाह सँ डरय आ ओकरा एहि मे सँ किछु नहि काटि लेबाक चाही। जँ ऋणी एहन व्यक्ति अछि जिनका बुद्धिक अभाव वा कमजोर (अपन हालत मे), वा अपना केँ डिक्टेट करबा मे असमर्थ अछि, तखन ओकर गार्जियन केँ सही डिक्टेट करय दियौक। आ अहाँ सभक बीच दू गोट पुरुष गवाहक संग गवाही दियौक। जँ दूटा पुरुष (साक्षी) नहि होथि तँ (हो सकैत अछि) जे (मौजूद) गवाहसँ अहाँकेँ पसिन पड़यवला लोकमे एकटा पुरुष आ दूटा महिला, जाहिसँ जँ एक गोटे बिसरि गेल तँ दोसर ओकरा मोन पाड़ि दैत अछि। आ गवाह सभकेँ बजाओल गेला पर मना नहि करय दियौक। आ लिखबा मे ऊब नहि जाउ, समय सीमा लेल, चाहे (कर्ज) छोट हो वा पैघ। जे अल्लाह के नजर में बेसी न्यायसंगत अछि, गवाही के मजबूत करय में बेसी सक्षम अछि, आ संदेह के करीब अछि, जाबत तक ई अहाँ सब के बीच नगदी के व्यापार नै होयत, तखन अहाँ सब के लेल कोनो पाप नै अछि अगर अहाँ सब एकरा नै लिखब। आ कीन-बेचैत काल गवाह लऽ लिअ, आ लेखक वा गवाहक लेल काज कठिन नहि करू। जँ अहाँ (से) करैत छी तँ सचमुच, ई अहाँक दिससँ दुष्टताक काज अछि । आ अल्लाह स डरू, अल्लाह अहाँ के सिखाबैत छथि, आ अल्लाह सब किछु के सर्वज्ञ छथि।

۞ وَاِنْ كُنْتُمْ عَلٰى سَفَرٍ وَّلَمْ تَجِدُوْا كَاتِبًا فَرِهٰنٌ مَّقْبُوْضَةٌ ۗفَاِنْ اَمِنَ بَعْضُكُمْ بَعْضًا فَلْيُؤَدِّ الَّذِى اؤْتُمِنَ اَمَانَتَهٗ وَلْيَتَّقِ اللّٰهَ رَبَّهٗ ۗ وَلَا تَكْتُمُوا الشَّهَادَةَۗ وَمَنْ يَّكْتُمْهَا فَاِنَّهٗٓ اٰثِمٌ قَلْبُهٗ ۗ وَاللّٰهُ بِمَا تَعْمَلُوْنَ عَلِيْمٌ ࣖ

wa in kuntum ‘alā safariw wa lam tajidū kātiban fa riḥānum maqbūḍah(tun), fa'in amina ba‘ḍukum ba‘ḍan falyu'addil-lażi'tumina amānatahū walyattaqillāha rabbah(ū), wa lā taktumusy syahādah(ta), wa may yaktumhā fa'innahū āṡimun qalbuh(ū), wallāhu bimā ta‘malūna ‘alīm(un).

आ जँ यात्रा मे कोनो लेखक नहि भेटत तखन जमानत हेबाक चाही। ओना जँ अहाँ सभ मे सँ किछु गोटे केँ दोसर पर भरोसा अछि तँ जिनका पर भरोसा अछि ओ अपन जनादेश (कर्ज) पूरा करथि आ हुनका अपन रब अल्लाह सँ डरय। आ अपन गवाही नहि नुकाउ, कारण जे एकरा नुकाबैत अछि, ओकर हृदय गंदा (पाप) अछि। अल्लाह अहाँक काज के सर्वज्ञ छथि।

لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِ ۗ وَاِنْ تُبْدُوْا مَا فِيْٓ اَنْفُسِكُمْ اَوْ تُخْفُوْهُ يُحَاسِبْكُمْ بِهِ اللّٰهُ ۗ فَيَغْفِرُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa in tubdū mā fī anfusikum au tukhfūhu yuḥāsibkum bihillāh(u), fayagfiru limay yasyā'u wa yu‘ażżibu may yasyā'(u), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

जे किछु आकाश मे अछि आ जे किछु धरती पर अछि से अल्लाह केर अछि। जँ अहाँ अहाँक हृदय मे जे अछि वा जे नुकाबैत छी से प्रकट करब तँ अल्लाह अहाँक लेल ओकरा (ओहि काजक संबंध मे) अवश्य ध्यान मे राखताह। जेकरा चाहै छै ओकरा क्षमा करी दै छै आ जेकरा चाहै छै ओकरा दंड दै छै। अल्लाह सब किछु पर सर्वशक्तिमान छथि।

اٰمَنَ الرَّسُوْلُ بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْهِ مِنْ رَّبِّهٖ وَالْمُؤْمِنُوْنَۗ كُلٌّ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَمَلٰۤىِٕكَتِهٖ وَكُتُبِهٖ وَرُسُلِهٖۗ لَا نُفَرِّقُ بَيْنَ اَحَدٍ مِّنْ رُّسُلِهٖ ۗ وَقَالُوْا سَمِعْنَا وَاَطَعْنَا غُفْرَانَكَ رَبَّنَا وَاِلَيْكَ الْمَصِيْرُ

Āmanar-rasūlu bimā unzila ilaihi mir rabbihī wal-mu'minūn(a), kullun āmana billāhi wa malā'ikatihī wa kutubihī wa rusulih(ī), lā nufarriqu baina aḥadim mir rusulih(ī), wa qālū sami‘nā wa aṭa‘nā, gufrānaka rabbanā wa ilaikal-maṣīr(u).

रसूलुल्लाह (मुहम्मद) अपन रब सँ जे हुनका (कुरान) पर उतारल गेल छल ताहि पर विश्वास करैत छलाह, आ विश्वास करय बला लोकनि सेहो। सब अल्लाह, हुनकर स्वर्गदूत, हुनकर किताब आ हुनकर दूत पर विश्वास करैत छथि | (ओ सभ कहलनि) "हम सभ हुनकर कोनो दूत मे कोनो भेद नहि करैत छी |" आ ओ सभ कहलक, "हम सभ सुनलहुँ आ मानलहुँ। हे हमर प्रभु हमरा सभ केँ क्षमा करू, आ अहाँ लग (हमर सभक) वापसी अछि।"

لَا يُكَلِّفُ اللّٰهُ نَفْسًا اِلَّا وُسْعَهَا ۗ لَهَا مَا كَسَبَتْ وَعَلَيْهَا مَا اكْتَسَبَتْ ۗ رَبَّنَا لَا تُؤَاخِذْنَآ اِنْ نَّسِيْنَآ اَوْ اَخْطَأْنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تَحْمِلْ عَلَيْنَآ اِصْرًا كَمَا حَمَلْتَهٗ عَلَى الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِنَا ۚ رَبَّنَا وَلَا تُحَمِّلْنَا مَا لَا طَاقَةَ لَنَا بِهٖۚ وَاعْفُ عَنَّاۗ وَاغْفِرْ لَنَاۗ وَارْحَمْنَا ۗ اَنْتَ مَوْلٰىنَا فَانْصُرْنَا عَلَى الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ ࣖ

lā yukallifullāhu nafsan illā wus‘ahā, lahā mā kasabat wa ‘alaihā maktasabat, rabbanā lā tu'ākhiżnā in nasīnā au akhṭa'nā, rabbanā wa lā taḥmil ‘alainā iṣran kamā ḥamaltahū ‘alal-lażīna min qablinā, rabbanā wa lā tuḥammilnā mā lā ṭāqata lanā bih(ī), wa‘fu ‘annā, wagfir lanā, warḥamnā, anta maulānā fanṣurnā ‘alal qaumil-kāfirīn(a).

अल्लाह कोनो व्यक्ति पर ओकर क्षमता के हिसाब स छोड़ि क बोझ नहि डालैत छथि। जे (गुण) करैत अछि ताहि सँ (पुरस्कार) भेटैत छैक आ जे (अधलाह) करैत छैक ताहि सँ (यातना) भेटैत छैक। (ओ सभ प्रार्थना केलक), "हे हमर प्रभु, जँ हम सभ बिसरि जाइ वा गलती करब तँ हमरा सभकेँ सजा नहि दिअ। हे हमर प्रभु, हमरा सभ पर ओहिना भारी बोझ नहि दियौक जेना अहाँ हमरा सभसँ पहिने के लोक सभ पर थोपने रही। हे हमर प्रभु, हमरा सभकेँ जे सहन नहि कऽ सकैत छी से नहि दिअ। हमरा सभकेँ क्षमा करू, हमरा सभकेँ क्षमा करू, आ हमरा सभ पर दया करू। अहाँ हमर सभक रक्षक छी, तेँ हमरा सभकेँ काफिर सभक सामना करबामे मदति करू।"