Q.S अन-निसा (اَلنِّسَاء) - 176 पदों की संख्या

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اتَّقُوْا رَبَّكُمُ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ مِّنْ نَّفْسٍ وَّاحِدَةٍ وَّخَلَقَ مِنْهَا زَوْجَهَا وَبَثَّ مِنْهُمَا رِجَالًا كَثِيْرًا وَّنِسَاۤءً ۚ وَاتَّقُوا اللّٰهَ الَّذِيْ تَسَاۤءَلُوْنَ بِهٖ وَالْاَرْحَامَ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلَيْكُمْ رَقِيْبًا

yā ayyuhan-nāsuttaqū rabbakumul-lażī khalaqakum min nafsiw wāḥidatiw wa khalaqa minhā zaujahā wa baṡṡa minhumā rijālan kaṡīraw wa nisā'ā(n), wattaqullāhal-lażī tasā'alūna bihī wal-arḥām(a), innallāha kāna ‘alaikum raqībā(n).

हे लोक! अपन प्रभु सँ डरू जे अहाँ केँ एक व्यक्ति (आदम) सँ बनौलनि, आ (अल्लाह) अपन साथी (हव्वा) केँ (अपने सँ) बनौलनि; आ दुनू गोटेसँ अल्लाह बहुत रास स्त्री-पुरुष उत्पन्न केलनि। अल्लाह स डरू जिनकर नाम स अहाँ एक दोसर स पूछैत छी, आ पारिवारिक संबंध (बनौने)। सचमुच अल्लाह सदिखन अहाँक पहरा आ नजरि रखैत छथि।

وَاٰتُوا الْيَتٰمٰىٓ اَمْوَالَهُمْ وَلَا تَتَبَدَّلُوا الْخَبِيْثَ بِالطَّيِّبِ ۖ وَلَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَهُمْ اِلٰٓى اَمْوَالِكُمْ ۗ اِنَّهٗ كَانَ حُوْبًا كَبِيْرًا

wa ātul-yatāmā amwālahum wa lā tatabaddalul-khabīṡa biṭ-ṭayyib(i), wa lā ta'kulū amwālahum ilā amwālikum, innahū kāna ḥūban kabīrā(n).

आ अनाथ (जे वयस्क छथि) केँ ओकर धन दियौक, नीक केँ अधलाहक बदला नहि दियौक, आ ओकर धन केँ अपन धनक संग नहि खाउ। सचमुच, (आदान-प्रदान आ भोजनक क्रिया) एकटा पैघ पाप अछि।

وَاِنْ خِفْتُمْ اَلَّا تُقْسِطُوْا فِى الْيَتٰمٰى فَانْكِحُوْا مَا طَابَ لَكُمْ مِّنَ النِّسَاۤءِ مَثْنٰى وَثُلٰثَ وَرُبٰعَ ۚ فَاِنْ خِفْتُمْ اَلَّا تَعْدِلُوْا فَوَاحِدَةً اَوْ مَا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ ۗ ذٰلِكَ اَدْنٰٓى اَلَّا تَعُوْلُوْاۗ

wa in khiftum allā tuqsiṭū fil-yatāmā fankiḥū mā ṭāba lakum minan-nisā'i maṡnā wa ṡulāṡa wa rubā‘(a), fa in khiftum allā ta‘dilū fa wāḥidatan au mā malakat aimānukum, żālika adnā allā ta‘ūlū.

आ जँ अहाँ केँ डर अछि जे अनाथ बच्चा सभक संग न्यायपूर्वक व्यवहार नहि क' सकब, तखन अपन पसंदक महिला सँ विवाह करू, दू, तीन वा चारि। मुदा जँ अहाँ सभ केँ ई डर अछि जे अहाँ सभ न्यायपूर्वक व्यवहार नहि क' सकब, तखन मात्र एकटा, वा जे किछु स्त्री दास अहाँक पास अछि। जे अहाँकेँ गलत करबासँ रोकबाक लेल बेसी नजदीक अछि ।

وَاٰتُوا النِّسَاۤءَ صَدُقٰتِهِنَّ نِحْلَةً ۗ فَاِنْ طِبْنَ لَكُمْ عَنْ شَيْءٍ مِّنْهُ نَفْسًا فَكُلُوْهُ هَنِيْۤـًٔا مَّرِيْۤـًٔا

wa ātun-nisā'a ṣaduqātihinna niḥlah(tan), fa in ṭibna lakum ‘an syai'im minhu nafsan fa kulūhu hanī'am marī'ā(n).

आ स्त्रीगण (जिनका सँ अहाँ विवाह करब) केँ स्वेच्छा सँ दहेज उपहार मे दियौक। तखन जँ ओ सभ स्वेच्छासँ किछु दैत छथि तँ स्वीकार करू आ प्रसन्नतासँ आनंद लिअ।

وَلَا تُؤْتُوا السُّفَهَاۤءَ اَمْوَالَكُمُ الَّتِيْ جَعَلَ اللّٰهُ لَكُمْ قِيٰمًا وَّارْزُقُوْهُمْ فِيْهَا وَاكْسُوْهُمْ وَقُوْلُوْا لَهُمْ قَوْلًا مَّعْرُوْفًا

wa lā tu'tus-sufahā'a amwālakumul-latī ja‘alallāhu lakum qiyāmaw warzuqūhum fīhā waksūhum wa qūlū lahum qaulam ma‘rūfā(n).

आरू वू लोगऽ के हाथऽ म॑ नै सौंपऽ जेकरऽ दिमाग अभी भी सिद्ध नै छै, अपनऽ धन (सत्ता म॑ बैठलऽ) जेकरा अल्लाह न॑ जीवन के आधार बनैल॑ छै । खरीदारी आ कपड़ा (धनक आमदनीसँ) दऽ नीक-नीक बात करू।

وَابْتَلُوا الْيَتٰمٰى حَتّٰىٓ اِذَا بَلَغُوا النِّكَاحَۚ فَاِنْ اٰنَسْتُمْ مِّنْهُمْ رُشْدًا فَادْفَعُوْٓا اِلَيْهِمْ اَمْوَالَهُمْ ۚ وَلَا تَأْكُلُوْهَآ اِسْرَافًا وَّبِدَارًا اَنْ يَّكْبَرُوْا ۗ وَمَنْ كَانَ غَنِيًّا فَلْيَسْتَعْفِفْ ۚ وَمَنْ كَانَ فَقِيْرًا فَلْيَأْكُلْ بِالْمَعْرُوْفِ ۗ فَاِذَا دَفَعْتُمْ اِلَيْهِمْ اَمْوَالَهُمْ فَاَشْهِدُوْا عَلَيْهِمْ ۗ وَكَفٰى بِاللّٰهِ حَسِيْبًا

wabtalul-yatāmā ḥattā iżā balagun-nikāḥ(a), fa in ānastum minhum rusydan fadfa‘ū ilaihim amwālahum, wa lā ta'kulūhā isrāfaw wa bidāran ay yakbarū, wa man kāna ganiyyan falyasta‘fif, wa man kāna faqīran falya'kul bil-ma‘rūf(i), fa iżā dafa‘tum ilaihim amwālahum fa asyhidū ‘alaihim, wa kafā billāhi ḥasībā(n).

आ अनाथ बच्चा सभक परीक्षा जा धरि विवाह करबाक उम्र नहि भ' जायत। तखन जँ अहाँक विचारे ओ सभ बुद्धिमान (धन देखबा मे नीक) छथि तँ अपन धन हुनका सभकेँ सौंप दियौन। आ (अनाथ बच्चाक संपत्ति) उचित सीमासँ बाहर नहि खाउ आ पैघ हेबासँ पहिने (नहि) हड़बड़ाउ (देह)। जे (रक्षक मे) सक्षम अछि, तखन ओ ( अनाथक धनक उपभोग करबा सँ) परहेज करय आ जे गरीब अछि, तखन ओ उचित तरीका सँ सम्पत्ति खा सकैत अछि। तखन जखन सम्पत्ति हुनका सभकेँ सौंपब तँ गवाहक व्यवस्था अवश्य करब। आ अल्लाह एकटा सुपरवाइजर के रूप में काफी छैथ।

لِلرِّجَالِ نَصِيْبٌ مِّمَّا تَرَكَ الْوَالِدٰنِ وَالْاَقْرَبُوْنَۖ وَلِلنِّسَاۤءِ نَصِيْبٌ مِّمَّا تَرَكَ الْوَالِدٰنِ وَالْاَقْرَبُوْنَ مِمَّا قَلَّ مِنْهُ اَوْ كَثُرَ ۗ نَصِيْبًا مَّفْرُوْضًا

lir-rijāli naṣībum mimmā tarakal-wālidāni wal-aqrabūn(a), wa lin-nisā'i naṣībum mimmā tarakal-wālidāni wal-aqrabūna mimmā qalla minhu au kaṡur(a), naṣībam mafrūḍā(n).

पुरुषक लेल अपन माता-पिता आ रिश्तेदारक उत्तराधिकारक हिस्साक अधिकार छैक आ स्त्रीगणक लेल अपन माता-पिता आ रिश्तेदारक उत्तराधिकारक भाग (ओहो) पर अधिकार छैक, चाहे ओ जे भाग निर्धारित कयल गेल अछि ओकर अनुसार कनि वा बेसी हो।

وَاِذَا حَضَرَ الْقِسْمَةَ اُولُوا الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنُ فَارْزُقُوْهُمْ مِّنْهُ وَقُوْلُوْا لَهُمْ قَوْلًا مَّعْرُوْفًا

wa iżā ḥaḍaral-qismata ulul-qurbā wal-yatāmā wal-masākīnu farzuqūhum minhu wa qūlū lahum qaulam ma‘rūfā(n).

आ बँटवारा के दौरान जँ किछु रिश्तेदार, अनाथ आ गरीब लोक उपस्थित छथि त' हुनका सभ के (मात्र कनि) संपत्ति द' क' नीक शब्द कहू।

وَلْيَخْشَ الَّذِيْنَ لَوْ تَرَكُوْا مِنْ خَلْفِهِمْ ذُرِّيَّةً ضِعٰفًا خَافُوْا عَلَيْهِمْۖ فَلْيَتَّقُوا اللّٰهَ وَلْيَقُوْلُوْا قَوْلًا سَدِيْدًا

walyakhsyal-lażīna lau tarakū min khalfihim żurriyyatan ḍi‘āfan khāfū ‘alaihim, falyattaqullāha walyaqūlū qaulan sadīdā(n).

आ (अल्लाह) सँ डरू जे कमजोर संतान छोड़ि जेबाक चाही जिनकर (कल्याण) सँ डरैत अछि। तेँ अल्लाह सँ डरय, आ सही शब्द सँ बाजथि।

اِنَّ الَّذِيْنَ يَأْكُلُوْنَ اَمْوَالَ الْيَتٰمٰى ظُلْمًا اِنَّمَا يَأْكُلُوْنَ فِيْ بُطُوْنِهِمْ نَارًا ۗ وَسَيَصْلَوْنَ سَعِيْرًا ࣖ

innal-lażīna ya'kulūna amwālal-yatāmā ẓulman innamā ya'kulūna fī buṭūnihim nārā(n), wa sayaṣlauna sa‘īrā(n).

सचमुच जे अनाथक धनक अन्यायपूर्वक भस्म करैत छथि, वास्तव मे ओ अपन पेट मे आगि निगलैत छथि आ ओ जरैत आगि (नरक) मे प्रवेश करताह |

يُوْصِيْكُمُ اللّٰهُ فِيْٓ اَوْلَادِكُمْ لِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْاُنْثَيَيْنِ ۚ فَاِنْ كُنَّ نِسَاۤءً فَوْقَ اثْنَتَيْنِ فَلَهُنَّ ثُلُثَا مَا تَرَكَ ۚ وَاِنْ كَانَتْ وَاحِدَةً فَلَهَا النِّصْفُ ۗ وَلِاَبَوَيْهِ لِكُلِّ وَاحِدٍ مِّنْهُمَا السُّدُسُ مِمَّا تَرَكَ اِنْ كَانَ لَهٗ وَلَدٌ ۚ فَاِنْ لَّمْ يَكُنْ لَّهٗ وَلَدٌ وَّوَرِثَهٗٓ اَبَوٰهُ فَلِاُمِّهِ الثُّلُثُ ۚ فَاِنْ كَانَ لَهٗٓ اِخْوَةٌ فَلِاُمِّهِ السُّدُسُ مِنْۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُّوْصِيْ بِهَآ اَوْ دَيْنٍ ۗ اٰبَاۤؤُكُمْ وَاَبْنَاۤؤُكُمْۚ لَا تَدْرُوْنَ اَيُّهُمْ اَقْرَبُ لَكُمْ نَفْعًا ۗ فَرِيْضَةً مِّنَ اللّٰهِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلِيْمًا حَكِيْمًا

yūṣīkumullāhu fī aulādikum liż-żakari miṡlu ḥaẓẓil-unṡayain(i), fa in kunna nisā'an fauqaṡnataini fa lahunna ṡuluṡā mā tarak(a), wa in kānat wāḥidatan fa lahan-niṣf(u), wa li abawaihi likulli wāḥidim minhumas-sudusu mimmā taraka in kāna lahū walad(un), fa illam yakul lahū waladuw wa wariṡahū abawāhu fa li'ummihiṡ-ṡuluṡ(u), fa in kāna lahū ikhwatun fa li'ummihis-sudusu mim ba‘di waṣiyyatiy yūṣī bihā au dain(in), ābā'ukum wa abnā'ukum, lā tadrūna ayyuhum aqrabu lakum naf‘ā(n), farīḍatam minallāh(i), innallāha kāna ‘alīman ḥakīmā(n).

अल्लाह अहाँ सभक लेल अहाँक बच्चा सभक उत्तराधिकारक विषय मे निर्धारित केने छथि : बेटाक हिस्सा दू बेटीक हिस्साक बराबर अछि । जँ सभ बेटी छथि, दूसँ बेसी तँ हुनका लोकनिक हिस्सा सम्पत्तिक दू तिहाई अछि । जँ एकटा बेटी मात्र अछि तखन ओकरा आधा भेटैत छैक । आ माता-पिताक लेल, हुनका सभ मे सँ एक-एक गोटे केँ जागीरक छठम भाग भेटैत छनि, जँ हुनका संतान छनि। जँ ओकरा कोनो संतान नहि छैक आ ओकर माता-पिता केँ मात्र उत्तराधिकार छैक तखन ओकर माय केँ एक तिहाई भेटैत छैक। जँ भाइ-बहिन छथि तँ माएकेँ छठम भाग भेटैत छनि। (ई विभाजन) ओकर वसीयत (पूर्ति) वा ओकर ऋणक (आ भुगतान) के बाद होइत छैक | (रहल बात) अहाँक माता-पिता आ अहाँक बच्चाक त' अहाँ केँ ई नहि बुझल अछि जे एहि मे सँ कोन अहाँ केँ बेसी फायदा पहुँचबैत अछि। ई अल्लाह के फरमान छै। सचमुच अल्लाह सर्वज्ञ, सर्वज्ञानी छथि।

۞ وَلَكُمْ نِصْفُ مَا تَرَكَ اَزْوَاجُكُمْ اِنْ لَّمْ يَكُنْ لَّهُنَّ وَلَدٌ ۚ فَاِنْ كَانَ لَهُنَّ وَلَدٌ فَلَكُمُ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْنَ مِنْۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُّوْصِيْنَ بِهَآ اَوْ دَيْنٍ ۗ وَلَهُنَّ الرُّبُعُ مِمَّا تَرَكْتُمْ اِنْ لَّمْ يَكُنْ لَّكُمْ وَلَدٌ ۚ فَاِنْ كَانَ لَكُمْ وَلَدٌ فَلَهُنَّ الثُّمُنُ مِمَّا تَرَكْتُمْ مِّنْۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍ تُوْصُوْنَ بِهَآ اَوْ دَيْنٍ ۗ وَاِنْ كَانَ رَجُلٌ يُّوْرَثُ كَلٰلَةً اَوِ امْرَاَةٌ وَّلَهٗٓ اَخٌ اَوْ اُخْتٌ فَلِكُلِّ وَاحِدٍ مِّنْهُمَا السُّدُسُۚ فَاِنْ كَانُوْٓا اَكْثَرَ مِنْ ذٰلِكَ فَهُمْ شُرَكَاۤءُ فِى الثُّلُثِ مِنْۢ بَعْدِ وَصِيَّةٍ يُّوْصٰى بِهَآ اَوْ دَيْنٍۙ غَيْرَ مُضَاۤرٍّ ۚ وَصِيَّةً مِّنَ اللّٰهِ ۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَلِيْمٌۗ

wa lakum niṣfu mā taraka azwājukum illam yakul lahunna walad(un), fa in kāna lahunna waladun fa lakumur-rubu‘u mimmā tarakna mim ba‘di waṣiyyatiy yūṣīna bihā au dain(in), wa lahunnar-rubu‘u mimmā taraktum illam yakul lakum walad(un), fa in kāna lakum waladun fa lahunnaṡ-ṡumunu mimmā taraktum mim ba‘di waṣiyyatiy tūṣūna bihā au dain(in), wa in kāna rajuluy yūraṡu kalālatan awimra'atuw wa lahū akhun au ukhtun fa likulli wāḥidatim minhumas-sudus(u), fa in kānū akṡara min żālika fa hum syurakā'u fiṡ-ṡuluṡi mim ba‘di waṣiyyatiy yūṣā bihā au dain(in), gaira muḍārr(in), waṣiyyatam minallāh(i), wallāhu ‘alīmun ḥalīm(un).

आ अहाँक हिस्सा (पति) अहाँक पत्नी द्वारा छोड़ल गेल सम्पत्तिक आधा अछि, जँ हुनका सभ केँ संतान नहि छनि | जँ हुनका (अहाँक पत्नी) संतान छनि तखन हुनका द्वारा कयल गेल वसीयत (पूर्ति) वा (आ कर्ज चुकौलाक बाद) छोड़ि गेल संपत्तिक एक चौथाई अहाँ केँ भेटैत अछि । अहाँ जे सम्पत्ति छोड़ि दैत छी ओकर एक चौथाई सम्पत्ति पत्नी सभकेँ भेटि जाइत छैक जँ संतान नहि अछि । जँ अहाँक संतान अछि तँ अहाँक पत्नी सभकेँ अहाँक छोड़ल गेल वसीयत (पूर्तिक बाद) वा (आ कर्ज चुकौलाक बाद) ओकर आठवाँ हिस्सा भेटि जाइत अछि । जँ कोनो व्यक्ति मरि जाइत अछि, चाहे ओ पुरुष हो वा महिला, जे पिता नहि छोड़ने हो आ कोनो संतान नहि, मुदा ओकर भाइ (सेइबू) वा बहिन (सेइबू) हो, तखन दुनू प्रकारक भाइ-बहिन मे सँ प्रत्येक केँ संपत्तिक छठम भाग | मुदा जँ एकसँ बेसी सौतेला भाइ छथि तँ तेसर हिस्सा एक संग बाँटि लैत छथि , हुनका द्वारा कएल गेल (वसीयत पूरा कएला) वा (आ (आ ऋण चुकौलाक बाद) बिना कोनो असुविधाक (वारिस सभकेँ) । एहन भगवानक प्रावधान अछि। अल्लाह सर्वज्ञ, परम क्षमाशील छथि।

تِلْكَ حُدُوْدُ اللّٰهِ ۗ وَمَنْ يُّطِعِ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ يُدْخِلْهُ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۗ وَذٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ

tilka ḥudūdullāh(i), wa may yuṭi‘illāha wa rasūlahū yudkhilhu jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā, wa żālikal-fauzul-‘aẓīm(u).

ओ सब अल्लाह के सीमा (कानून) अछि। जे कियो अल्लाह आ हुनकर रसूलुल्लाह के बात मानत, ओ ओकरा ओहि गाछी मे प्रवेश करत जाहि के नीचा नदी बहैत अछि, ओ सब ओहि मे अनन्त काल तक रहत। आ से एकटा पैघ जीत अछि।

وَمَنْ يَّعْصِ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ وَيَتَعَدَّ حُدُوْدَهٗ يُدْخِلْهُ نَارًا خَالِدًا فِيْهَاۖ وَلَهٗ عَذَابٌ مُّهِيْنٌ ࣖ

wa may ya‘ṣillāha wa rasūlahū wa yata‘adda ḥudūdahū yudkhilhu nāran khālidan fīhā, wa lahū ‘ażābum muhīn(un).

आ जे कियो अल्लाह आ हुनकर रसूलुल्लाह के आज्ञा नै मानत आ हुनकर नियम के सीमा के उल्लंघन करत, अल्लाह ओकरा जरूर नरक में डाल देत, ओ हमेशा ओतहि रहत आ ओकरा अपमानजनक सजा भेटत।

وَالّٰتِيْ يَأْتِيْنَ الْفَاحِشَةَ مِنْ نِّسَاۤىِٕكُمْ فَاسْتَشْهِدُوْا عَلَيْهِنَّ اَرْبَعَةً مِّنْكُمْ ۚ فَاِنْ شَهِدُوْا فَاَمْسِكُوْهُنَّ فِى الْبُيُوْتِ حَتّٰى يَتَوَفّٰىهُنَّ الْمَوْتُ اَوْ يَجْعَلَ اللّٰهُ لَهُنَّ سَبِيْلًا

wal-lātī ya'tīnal-fāḥisyata min nisā'ikum fastasyhidū ‘alaihinna arba‘atam minkum, fa in syahidū fa amsikūhunna fil-buyūti ḥattā yatawaffāhunnal-mautu au yaj‘alallāhu lahunna sabīlā(n).

आ जे स्त्रीगण अहाँक स्त्रीगण मे घृणित काज करैत छथि, हुनका अहाँ सभक बीच चारिटा गवाह होथि (जे एकर गवाह छथि)। जँ ओ सभ गवाही देने छथि तँ हुनका सभकेँ (महिला सभकेँ) ता धरि घरमे ताला लगा दियौक जा धरि ओ सभ नहि मरि जाएत, वा जा धरि अल्लाह हुनका सभक लेल (एकटा आओर) रास्ता नहि बना दैत छथि ।

وَالَّذٰنِ يَأْتِيٰنِهَا مِنْكُمْ فَاٰذُوْهُمَا ۚ فَاِنْ تَابَا وَاَصْلَحَا فَاَعْرِضُوْا عَنْهُمَا ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ تَوَّابًا رَّحِيْمًا

wal-lażāni ya'tiyānihā minkum fa āżūhumā, fa in tābā wa aṣlaḥā fa a‘riḍū ‘anhumā, innallāha kāna tawwābar raḥīmā(n).

आ अहाँ सभक बीच घृणित काज करयवला दू गोटे केँ दंडित करू। जँ दुनू गोटे पश्चाताप करैत छथि आ अपना केँ सुधारैत छथि तखन हुनका सभ केँ रहय दियौक। सचमुच अल्लाह पश्चाताप के परम स्वीकार करय वाला, परम दयालु छैथ।

اِنَّمَا التَّوْبَةُ عَلَى اللّٰهِ لِلَّذِيْنَ يَعْمَلُوْنَ السُّوْۤءَ بِجَهَالَةٍ ثُمَّ يَتُوْبُوْنَ مِنْ قَرِيْبٍ فَاُولٰۤىِٕكَ يَتُوْبُ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ ۗ وَكَانَ اللّٰهُ عَلِيْمًا حَكِيْمًا

innamat-taubatu ‘alallāhi lil-lażīna ya‘malūnas-sū'a bijahālatin ṡumma yatūbūna min qarībin fa ulā'ika yatūbullāhu ‘alaihim, wa kānallāhu ‘alīman ḥakīmā(n).

सचमुच अल्लाह के प्रति पश्चाताप केवल ओहि लोक के लेल अछि जे अज्ञानता स कुकर्म करैत अछि, फेर तुरंत पश्चाताप करैत अछि। ई हुनकऽ पश्चाताप छै जेकरा अल्लाह स्वीकार करै छै । अल्लाह सर्वज्ञ, सर्वबुद्धिमान छथि।

وَلَيْسَتِ التَّوْبَةُ لِلَّذِيْنَ يَعْمَلُوْنَ السَّيِّاٰتِۚ حَتّٰىٓ اِذَا حَضَرَ اَحَدَهُمُ الْمَوْتُ قَالَ اِنِّيْ تُبْتُ الْـٰٔنَ وَلَا الَّذِيْنَ يَمُوْتُوْنَ وَهُمْ كُفَّارٌ ۗ اُولٰۤىِٕكَ اَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًا

wa laisatit-taubatu lil-lażīna ya‘malūnas-sayyi'āt(i), ḥattā iżā ḥaḍara aḥadahumul-mautu qāla innī tubtul-āna wa lal-lażīna yamūtūna wa hum kuffār(un), ulā'ika a‘tadnā lahum ‘ażāban alīmā(n).

आरू बुराई करै वाला सिनी स॑ पश्चाताप (अल्लाह द्वारा स्वीकार) नै होय छै जब॑ तलक कि जब॑ ओकरा म॑ स॑ कोय के मौत नै आबी जाय छै त॑ वू नै कहै छै, "हम अब॑ सचमुच पश्चाताप करै छियै।" आ ने (पश्चाताप स्वीकार कयल जाइत अछि) ओहि लोकनि सँ जे अविश्वास मे रहैत मरि जाइत छथि | एहन लोकक लेल हम एकटा कष्टदायक सजा तैयार केने छी।

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا يَحِلُّ لَكُمْ اَنْ تَرِثُوا النِّسَاۤءَ كَرْهًا ۗ وَلَا تَعْضُلُوْهُنَّ لِتَذْهَبُوْا بِبَعْضِ مَآ اٰتَيْتُمُوْهُنَّ اِلَّآ اَنْ يَّأْتِيْنَ بِفَاحِشَةٍ مُّبَيِّنَةٍ ۚ وَعَاشِرُوْهُنَّ بِالْمَعْرُوْفِ ۚ فَاِنْ كَرِهْتُمُوْهُنَّ فَعَسٰٓى اَنْ تَكْرَهُوْا شَيْـًٔا وَّيَجْعَلَ اللّٰهُ فِيْهِ خَيْرًا كَثِيْرًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā yaḥillu lakum an tariṡun-nisā'a karhā(n), wa lā ta‘ḍulūhunna litażhabū biba‘ḍi mā ātaitumūhunna illā ay ya'tīna bifāḥisyatim mubayyinah(tin), wa ‘āsyirūhunna bil-ma‘rūf(i), fa in karihtumūhunna fa ‘asā an takrahū syai'aw wa yaj‘alallāhu fīhi khairan kaṡīrā(n).

हे आस्तिक लोकनि! अहाँक लेल ई जायज नहि अछि जे अहाँ महिला केँ जबरदस्ती विरासत मे पाबि ली आ ओकरा परेशानी नहि दियौक, कारण ओ अहाँक देल गेल किछु हिस्सा वापस लेबय चाहैत अछि, जाबत धरि ओ सही मायने मे कोनो घृणित काज नहि करत। आ हुनका सभक संग उचित ढंग सँ संगति करू। जँ अहाँकेँ ओ सभ नीक नहि लगैत अछि तँ (तखन धैर्य राखू) कारण ई भ' सकैत अछि जे अहाँकेँ कोनो चीज नीक नहि लागय, भले अल्लाह ओकरा बहुत नीक बना देने होथि।

وَاِنْ اَرَدْتُّمُ اسْتِبْدَالَ زَوْجٍ مَّكَانَ زَوْجٍۙ وَّاٰتَيْتُمْ اِحْدٰىهُنَّ قِنْطَارًا فَلَا تَأْخُذُوْا مِنْهُ شَيْـًٔا ۗ اَتَأْخُذُوْنَهٗ بُهْتَانًا وَّاِثْمًا مُّبِيْنًا

wa in arattumustibdāla zaujim makāna zauj(in), wa ātaitum iḥdāhunna qinṭāran falā ta'khużū minhu syai'ā(n), ata'khużūnahū buhtānaw wa iṡmam mubīnā(n).

आ जँ अहाँ अपन एकटा पत्नीक स्थान पर दोसर पत्नीक स्थान पर राखय चाहैत छी, आ हुनका सभ मे सँ एकटा केँ बहुत रास सम्पत्ति द' देने छी त' ओहि मे सँ किछु वापस नहि लिअ। की अहाँ एकरा झूठ आरोप लगा क' आ कोनो स्पष्ट पाप (सहैत) वापस ल' लेब?

وَكَيْفَ تَأْخُذُوْنَهٗ وَقَدْ اَفْضٰى بَعْضُكُمْ اِلٰى بَعْضٍ وَّاَخَذْنَ مِنْكُمْ مِّيْثَاقًا غَلِيْظًا

wa kaifa ta'khużūnahū wa qad afḍā ba‘ḍukum ilā ba‘ḍiw wa akhażna minkum mīṡāqan galīẓā(n).

आ जखन अहाँ सभ एक दोसरा सँ (पति-पत्नीक रूप मे) अंतरंग रहलहुँ अछि, आ ओ सभ (अहाँक पत्नी) अहाँ सँ एकटा मजबूत वाचा (विवाहक बंधन) ल' लेने छथि तखन अहाँ एकरा कोना वापस लेब।

وَلَا تَنْكِحُوْا مَا نَكَحَ اٰبَاۤؤُكُمْ مِّنَ النِّسَاۤءِ اِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ ۗ اِنَّهٗ كَانَ فَاحِشَةً وَّمَقْتًاۗ وَسَاۤءَ سَبِيْلًا ࣖ

wa lā tankiḥū mā nakaḥa ābā'ukum minan-nisā'i illā mā qad salaf(a), innahū kāna fāḥisyataw wa maqtā(n), wa sā'a sabīlā(n).

आ ओहि स्त्री सँ विवाह नहि करू जिनका सँ अहाँक पिता विवाह केने छलाह, सिवाय पूर्व मे। सचमुच ई काज बहुत नीच आ घृणित अछि (अल्लाह) आ सबसँ खराब बाट (लेल गेल)।

حُرِّمَتْ عَلَيْكُمْ اُمَّهٰتُكُمْ وَبَنٰتُكُمْ وَاَخَوٰتُكُمْ وَعَمّٰتُكُمْ وَخٰلٰتُكُمْ وَبَنٰتُ الْاَخِ وَبَنٰتُ الْاُخْتِ وَاُمَّهٰتُكُمُ الّٰتِيْٓ اَرْضَعْنَكُمْ وَاَخَوٰتُكُمْ مِّنَ الرَّضَاعَةِ وَاُمَّهٰتُ نِسَاۤىِٕكُمْ وَرَبَاۤىِٕبُكُمُ الّٰتِيْ فِيْ حُجُوْرِكُمْ مِّنْ نِّسَاۤىِٕكُمُ الّٰتِيْ دَخَلْتُمْ بِهِنَّۖ فَاِنْ لَّمْ تَكُوْنُوْا دَخَلْتُمْ بِهِنَّ فَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ ۖ وَحَلَاۤىِٕلُ اَبْنَاۤىِٕكُمُ الَّذِيْنَ مِنْ اَصْلَابِكُمْۙ وَاَنْ تَجْمَعُوْا بَيْنَ الْاُخْتَيْنِ اِلَّا مَا قَدْ سَلَفَ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا ۔

Ḥurrimat ‘alaikum ummahātukum wa banātukum wa akhawātukum wa ‘ammātukum wa khālātukum wa banātul-akhi wa banātul-ukhti wa ummahātukumul-lātī arḍa‘nakum wa akhawātukum minar-raḍā‘ati wa ummahātu nisā'ikum wa rabā'ibukumul-lātī fī ḥujūrikum min nisā'ikumul-lātī dakhaltum bihinn(a), fa illam takūnū dakhaltum bihinna falā junāḥa ‘alaikum, wa ḥalā'ilu abnā'ikumul-lażīna min aṣlābikum, wa an tajma‘ū bainal-ukhtaini illā mā qad salaf(a), innallāha kāna gafūrar raḥīmā(n).

अहाँक माय, बेटी, बहिन, पिताक बहिन, मायक बहिन, भाइक बेटी, बहिनक बेटी, दूध पियाबय वाली माय, दूध पियाबय के माध्यम सँ बहिन, पत्नीक माय (सासु), पत्नीक बेटी (सौतेला बच्चा) जे पत्नी सँ अहाँक देखभाल मे छथि, हुनका (विवाह करब) मना अछि जिनका अहाँ सभ संपन्न कएने छी, मुदा जँ अहाँ हुनका सभक संग संपन्न नहि केने छी (आ हुनका सभक संग तलाक नहि लेने छी), तखन अहाँ सभ पर कोनो पाप नहि अछि (ओकरा सभक विवाह मे), (आ अहाँ सभ केँ मना कयल गेल अछि) अहाँ सभक अपन पुत्रक (पुतोहु सभक) पत्नी छी, आ (विवाह मे) दू बहिन केँ एक ठाम अनबाक (निषेध) अछि, सिवाय ओहि बातक जे पूर्व मे भेल अछि। सचमुच अल्लाह अक्सर क्षमाशील, दयालु छथि

۞ وَالْمُحْصَنٰتُ مِنَ النِّسَاۤءِ اِلَّا مَا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ ۚ كِتٰبَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ ۚ وَاُحِلَّ لَكُمْ مَّا وَرَاۤءَ ذٰلِكُمْ اَنْ تَبْتَغُوْا بِاَمْوَالِكُمْ مُّحْصِنِيْنَ غَيْرَ مُسٰفِحِيْنَ ۗ فَمَا اسْتَمْتَعْتُمْ بِهٖ مِنْهُنَّ فَاٰتُوْهُنَّ اُجُوْرَهُنَّ فَرِيْضَةً ۗوَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ فِيْمَا تَرَاضَيْتُمْ بِهٖ مِنْۢ بَعْدِ الْفَرِيْضَةِۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلِيْمًا حَكِيْمًا

wal-muḥṣanātu minan-nisā'i illā mā malakat aimānukum, kitāballāhi ‘alaikum, wa uḥilla lakum mā warā'a żālikum an tabtagū bi'amwālikum muḥṣinīna gaira musāfiḥīn(a), famastamta‘tum bihī minhunna fa ātūhunna ujūrahunna farīḍah(tan), wa lā junāḥa ‘alaikum fīmā tarāḍaitum bihī mim ba‘dil-farīḍah(ti), innallāha kāna ‘alīman ḥakīmā(n).

आ (अहाँ सभ लेल विवाहित महिला सँ विवाह करब सेहो मना अछि), सिवाय महिला नौकर (युद्ध बंदी) के, जिनका अहाँ लग अछि जेना अल्लाह अहाँ सभक लेल निर्धारित केने छथि। आ एहन (स्त्री) के अलावा अहाँक लेल जायज अछि जँ अहाँ अपन धन सँ हुनका सभक विवाह करबाक प्रयास करब आ व्यभिचार नहि करब। तेँ हुनका सभसँ जे सुख भेटल अछि ताहि कारणेँ हुनका सभकेँ अपन दहेज दायित्वक रूपमे दऽ दियौक। मुदा ई पता चलय जे अहाँ दुनू गोटे एक दोसरा स हार मानने छी, तय भेलाक बाद, कोनो फर्क नहि पड़ैत अछि। सचमुच अल्लाह सर्वज्ञ, सर्वज्ञानी छथि।

وَمَنْ لَّمْ يَسْتَطِعْ مِنْكُمْ طَوْلًا اَنْ يَّنْكِحَ الْمُحْصَنٰتِ الْمُؤْمِنٰتِ فَمِنْ مَّا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ مِّنْ فَتَيٰتِكُمُ الْمُؤْمِنٰتِۗ وَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِاِيْمَانِكُمْ ۗ بَعْضُكُمْ مِّنْۢ بَعْضٍۚ فَانْكِحُوْهُنَّ بِاِذْنِ اَهْلِهِنَّ وَاٰتُوْهُنَّ اُجُوْرَهُنَّ بِالْمَعْرُوْفِ مُحْصَنٰتٍ غَيْرَ مُسٰفِحٰتٍ وَّلَا مُتَّخِذٰتِ اَخْدَانٍ ۚ فَاِذَآ اُحْصِنَّ فَاِنْ اَتَيْنَ بِفَاحِشَةٍ فَعَلَيْهِنَّ نِصْفُ مَا عَلَى الْمُحْصَنٰتِ مِنَ الْعَذَابِۗ ذٰلِكَ لِمَنْ خَشِيَ الْعَنَتَ مِنْكُمْ ۗ وَاَنْ تَصْبِرُوْا خَيْرٌ لَّكُمْ ۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

wa mal lam yastaṭi‘ minkum ṭaulan ay yankiḥal-muḥṣanātil-mu'mināti fa mim mā malakat aimānukum min fatayātikumul-mu'mināt(i), wallāhu a‘lamu bi'īmānikum, ba‘ḍukum mim ba‘ḍ(in), fankiḥūhunna bi'iżni ahlihinna wa ātūhunna ujūrahunna bil-ma‘rūfi muḥṣanātin gaira musāfiḥātiw wa lā muttakhiżāti akhdān(in), fa iżā uḥṣinna fa in ataina bifāḥisyatin fa ‘alaihinna niṣfu mā ‘alal-muḥṣanāti minal-‘ażāb(i), żālika limay khasyial-‘anata minkum, wa an taṣbirū khairul lakum, wallāhu gafūrur raḥīm(un).

आ जे कियो अहाँ सब मे सँ कोनो मुसलमान मुक्त महिला सँ विवाह करबाक सामर्थ्य नहि राखि सकैत अछि, तखन (ओकरा लेल अहाँक दास मे सँ मुसलमान महिला सँ विवाह करब जायज अछि। अल्लाह अहाँक ईमान केँ जनैत छथि। अहाँ सब मे सँ किछु गोटे एक दोसरा सँ छी (आदम आ हव्वा के वंशज), तेँ हुनका सब के मालिक के अनुमति स विवाह करू आ हुनका सब के उपयुक्त दहेज दियौन, कियाक त ओ सब अपन रक्षा करय वाली महिला छथि, व्यभिचारी नहि, आ ने (नहि) दोसर महिला जे लैत छथि पुरुष के अपन पालतू जानवर के रूप में दयालु।

يُرِيْدُ اللّٰهُ لِيُبَيِّنَ لَكُمْ وَيَهْدِيَكُمْ سُنَنَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَيَتُوْبَ عَلَيْكُمْ ۗ وَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

yurīdullāhu liyubayyina lakum wa yahdiyakum sunanal-lażīna min qablikum wa yatūba ‘alaikum, wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

अल्लाह अहाँ के (अपन नियम) बुझाबय चाहैत छथि, आ अहाँ के पहिने के लोक (नबी आ धर्मात्मा लोक) के (जीवन के) रास्ता देखाबय चाहैत छथि आ ओ अहाँक पश्चाताप स्वीकार करैत छथि। अल्लाह सर्वज्ञ, सर्वबुद्धिमान छथि।

وَاللّٰهُ يُرِيْدُ اَنْ يَّتُوْبَ عَلَيْكُمْ ۗ وَيُرِيْدُ الَّذِيْنَ يَتَّبِعُوْنَ الشَّهَوٰتِ اَنْ تَمِيْلُوْا مَيْلًا عَظِيْمًا

wallāhu yurīdu ay yatūba ‘alaikum, wa yurīdul-lażīna yattabi‘ūnasy-syahawāti an tamīlū mailan ‘aẓīmā(n).

आ अल्लाह अहाँक पश्चाताप स्वीकार करबाक इच्छा रखैत छथि, जखन कि हुनकर इच्छाक पालन करय बला लोक चाहैत छथि जे अहाँ यथासंभव (सत्य सँ) दूर भ' जाउ।

يُرِيْدُ اللّٰهُ اَنْ يُّخَفِّفَ عَنْكُمْ ۚ وَخُلِقَ الْاِنْسَانُ ضَعِيْفًا

yurīdullāhu ay yukhaffifa ‘ankum, wa khuliqal-insānu ḍa‘īfā(n).

अल्लाह अहाँ के राहत देबय चाहैत छथि, कारण मनुक्ख कमजोर बनाओल गेल छल।

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَأْكُلُوْٓا اَمْوَالَكُمْ بَيْنَكُمْ بِالْبَاطِلِ اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَ تِجَارَةً عَنْ تَرَاضٍ مِّنْكُمْ ۗ وَلَا تَقْتُلُوْٓا اَنْفُسَكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِكُمْ رَحِيْمًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā ta'kulū amwālakum bainakum bil-bāṭili illā an takūna tijāratan ‘an tarāḍim minkum, wa lā taqtulū anfusakum, innallāha kāna bikum raḥīmā(n).

हे विश्वास करनिहार! एक दोसरा के धन के गलत तरीका स उपभोग नै करू, सिवाय ओहि व्यापार के जे अहाँ सब के बीच आपसी सहमति पर आधारित हो। आ अपनाकेँ नहि मारू। सचमुच अल्लाह अहाँ पर परम दयालु छथि।

وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ عُدْوَانًا وَّظُلْمًا فَسَوْفَ نُصْلِيْهِ نَارًا ۗوَكَانَ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرًا

wa may yaf‘al żālika ‘udwānaw wa ẓulman fa saufa nuṣlīhi nārā(n), wa kāna żālika ‘alallāhi yasīrā(n).

आ जे कियो ई काज एहन तरीका सँ करत जे कानून के उल्लंघन करत आ अन्याय करत, ओकरा हम सब ओकरा नरक मे राखि देब। जे अल्लाह के लेल आसान अछि

اِنْ تَجْتَنِبُوْا كَبَاۤىِٕرَ مَا تُنْهَوْنَ عَنْهُ نُكَفِّرْ عَنْكُمْ سَيِّاٰتِكُمْ وَنُدْخِلْكُمْ مُّدْخَلًا كَرِيْمًا

in tajtanibū kabā'ira mā tunhauna ‘anhu nukaffir ‘ankum sayyi'ātikum wa nudkhilkum mudkhalan karīmā(n).

यदि अहाँ ओहि पैघ पाप सँ बचब जे अहाँ केँ करबाक मना अछि त हम अहाँ सँ अहाँक पाप क्षमा करब आ अहाँ केँ कोनो उदात्त निवास (जन्नत) मे प्रवेश देब।

وَلَا تَتَمَنَّوْا مَا فَضَّلَ اللّٰهُ بِهٖ بَعْضَكُمْ عَلٰى بَعْضٍ ۗ لِلرِّجَالِ نَصِيْبٌ مِّمَّا اكْتَسَبُوْا ۗ وَلِلنِّسَاۤءِ نَصِيْبٌ مِّمَّا اكْتَسَبْنَ ۗوَسْـَٔلُوا اللّٰهَ مِنْ فَضْلِهٖ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمًا

wa lā tatamannau mā faḍḍalallāhu bihī ba‘ḍakum ‘alā ba‘ḍ(in), lir-rijāli naṣībum mimmaktasabū, wa lin-nisā'i naṣībum mimmaktasabn(a), was'alullāha min faḍlih(ī), innallāha kāna bikulli syai'in ‘alīmā(n).

आओर ओहि इनाम के लालसा नहि करू जे अल्लाह अहां सभ मे सं किछ के दोसर सं ऊपर देलखिन्ह. कारण पुरुखक कमाईक हिस्सा होइत छैक, आ स्त्रीगणक लेल जे कमाइ केने अछि ओकर हिस्सा। अल्लाह स हुनकर किछु इनाम मांगू। सचमुच अल्लाह सब चीज के सर्वज्ञ छैथ।

وَلِكُلٍّ جَعَلْنَا مَوَالِيَ مِمَّا تَرَكَ الْوَالِدٰنِ وَالْاَقْرَبُوْنَ ۗ وَالَّذِيْنَ عَقَدَتْ اَيْمَانُكُمْ فَاٰتُوْهُمْ نَصِيْبَهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيْدًا ࣖ

wa likullin ja‘alnā mawāliya mimmā tarakal-wālidāni wal-aqrabūn(a), wal-lażīna ‘aqadat aimānukum fa ātūhum naṣībahum, innallāha kāna ‘alā kulli syai'in syahīdā(n).

आ प्रत्येक (पुरुष आ स्त्री) के लेल हम सब ओकर माता-पिता आ ओकर रिश्तेदार जे किछु छोड़ि गेल छथि ओकर उत्तराधिकारी नियुक्त केने छी। आ जिनका प्रति निष्ठा के शपथ लेने छी, हुनका हुनकर हिस्सा दियौक। सचमुच अल्लाह सब चीज के गवाह छैथ।

اَلرِّجَالُ قَوَّامُوْنَ عَلَى النِّسَاۤءِ بِمَا فَضَّلَ اللّٰهُ بَعْضَهُمْ عَلٰى بَعْضٍ وَّبِمَآ اَنْفَقُوْا مِنْ اَمْوَالِهِمْ ۗ فَالصّٰلِحٰتُ قٰنِتٰتٌ حٰفِظٰتٌ لِّلْغَيْبِ بِمَا حَفِظَ اللّٰهُ ۗوَالّٰتِيْ تَخَافُوْنَ نُشُوْزَهُنَّ فَعِظُوْهُنَّ وَاهْجُرُوْهُنَّ فِى الْمَضَاجِعِ وَاضْرِبُوْهُنَّ ۚ فَاِنْ اَطَعْنَكُمْ فَلَا تَبْغُوْا عَلَيْهِنَّ سَبِيْلًا ۗاِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلِيًّا كَبِيْرًا

ar-rijālu qawwāmūna ‘alan-nisā'i bimā faḍḍalallāhu ba‘ḍahum ‘alā ba‘ḍiw wa bimā anfaqū min amwālihim, faṣ-ṣāliḥātu qānitātun ḥāfiẓātul lil-gaibi bimā ḥafiẓallāh(u), wal-lātī takhāfūna nusyūzahunna fa ‘iẓūhunna wahjurūhunna fil-maḍāji‘i waḍribūhunn(a), fa in aṭa‘nakum falā tabgū ‘alaihinna sabīlā(n), innallāha kāna ‘aliyyan kabīrā(n).

पुरुष (पति) महिला (पत्नी) के रक्षक छैथ, कियाकि अल्लाह हुनका सब में स किछु (पुरुष) के दोसर (महिला) स बेसी पसंद केने छथि, आ कियाक त ओ (पुरुष) अपन धन स सहारा प्रदान केने छथि। त धर्मात्मा महिला ओ छथि जे (अल्लाह) के आज्ञा मानैत छथि आ जखन (अपन पति) आसपास नहि रहैत छथि तखन अपन ख्याल रखैत छथि, कारण अल्लाह (हुनकर देखभाल) केने छथि | जे महिलाक कें अहां नुस्यूज कें चिंता करएयत छी, ओकरा सलाह देबाक चाही, ओकरा बिस्तर (अलग-अलग बिस्तर) पर छोड़एय कें चाही, आ (जरूरत पड़ला पर) ओकरा पीटनाय चाही. मुदा जँ ओ सभ अहाँक बात मानैत छथि तँ हुनका सभकेँ परेशान करबाक कारण नहि ताकू। सचमुच अल्लाह सर्वोच्च, परम महान छथि।

وَاِنْ خِفْتُمْ شِقَاقَ بَيْنِهِمَا فَابْعَثُوْا حَكَمًا مِّنْ اَهْلِهٖ وَحَكَمًا مِّنْ اَهْلِهَا ۚ اِنْ يُّرِيْدَآ اِصْلَاحًا يُّوَفِّقِ اللّٰهُ بَيْنَهُمَا ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلِيْمًا خَبِيْرًا

wa in khiftum syiqāqa bainihimā fab‘aṡū ḥakamam min ahlihī wa ḥakamam min ahlihā, iy yurīdā iṣlāḥay yuwaffiqillāhu bainahumā, innallāha kāna ‘alīman khabīrā(n).

आ जँ हुनका लोकनिक बीच विवादक डर होइत अछि तखन पुरुषक परिवारक शान्तिकारक आ महिलाक परिवारक शान्तिकारक पठा दियौक। जँ दुनू गोटेक इरादा सुलह करबाक अछि तँ अल्लाह हुनका सभकेँ सफलता अवश्य देत। सचमुच अल्लाह सर्वज्ञ, सर्वज्ञ छथि।

۞ وَاعْبُدُوا اللّٰهَ وَلَا تُشْرِكُوْا بِهٖ شَيْـًٔا وَّبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًا وَّبِذِى الْقُرْبٰى وَالْيَتٰمٰى وَالْمَسٰكِيْنِ وَالْجَارِ ذِى الْقُرْبٰى وَالْجَارِ الْجُنُبِ وَالصَّاحِبِ بِالْجَنْۢبِ وَابْنِ السَّبِيْلِۙ وَمَا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ مَنْ كَانَ مُخْتَالًا فَخُوْرًاۙ

wa‘budullāha wa lā tusyrikū bihī syai'aw wa bil-wālidaini iḥsānaw wa biżil-qurbā wal-yatāmā wal-masākīni wal-jāri żil-qurbā wal-jāril-junubi waṣ-ṣāḥibi bil-jambi wabnis-sabīl(i), wa mā malakat aimānukum, innallāha lā yuḥibbu man kāna mukhtālan fakhūrā(n).

आ अल्लाह के इबादत करू आ हुनका संग कोनो बात नहि राखू। आ माता-पिता, करीबी रिश्तेदार, अनाथ, गरीब, नजदीकी आ दूरक पड़ोसी, सहयोगी, इब्न सबिल आ अहाँक कोनो नौकर पर दयालु रहू। सचमुच अल्लाह के एहन लोक पसंद नै छै जे घमंडी आ अपना पर गर्व करै छै,

ۨالَّذِيْنَ يَبْخَلُوْنَ وَيَأْمُرُوْنَ النَّاسَ بِالْبُخْلِ وَيَكْتُمُوْنَ مَآ اٰتٰىهُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖۗ وَاَعْتَدْنَا لِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابًا مُّهِيْنًاۚ

al-lażīna yabkhalūna wa ya'murūnan-nāsa bil-bukhli wa yaktumūna mā ātāhumullāhu min faḍlih(ī), wa a‘tadnā lil-kāfirīna ‘ażābam muhīnā(n).

(अर्थात) जे कंजूस छथि, आ दोसर पर कंजूस करबाक आज्ञा दैत छथि, आ अल्लाह द्वारा देल गेल इनाम केँ नुका दैत छथि। हम काफिर के लेल एकटा अपमानजनक यातना तैयार केने छी।

وَالَّذِيْنَ يُنْفِقُوْنَ اَمْوَالَهُمْ رِئَاۤءَ النَّاسِ وَلَا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَلَا بِالْيَوْمِ الْاٰخِرِ ۗ وَمَنْ يَّكُنِ الشَّيْطٰنُ لَهٗ قَرِيْنًا فَسَاۤءَ قَرِيْنًا

wal-lażīna yunfiqūna amwālahum ri'ā'an-nasi wa lā yu'minūna billāhi wa lā bil-yaumil ākhir(i), wa may yakunisy-syaiṭānu lahū qarīnan fasā'a qarīnā(n).

आरू (साथ ही) वू जे अपनऽ धन मस्ती म॑ आरू दोसरऽ लोगऽ प॑ खर्च करै छै (देखलऽ जाय आरू प्रशंसा करलऽ जाय चाहै छै), आरू वू जे अल्लाह आरू आखिरी दिन म॑ विश्वास नै करै छै । जे शैतान के अपन मित्र बना दैत अछि, तखन (जानू) ओ (शैतान) बहुत दुष्ट मित्र अछि |

وَمَاذَا عَلَيْهِمْ لَوْ اٰمَنُوْا بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَاَنْفَقُوْا مِمَّا رَزَقَهُمُ اللّٰهُ ۗوَكَانَ اللّٰهُ بِهِمْ عَلِيْمًا

wa māżā ‘alaihim lau āmanū billāhi wal-yaumil-ākhiri wa anfaqū mimmā razaqahumullāh(u), wa kānallāhu bihim ‘alīmā(n).

आ जँ ओ सभ अल्लाह आ अंतिम दिन पर विश्वास करथि आ अल्लाह जे किछु रोजी-रूट्टी देने छथि ताहि मे सँ किछु खर्च करितथि तऽ हुनका सभक की (आपत्ति) होइतनि? आ अल्लाह हुनकर सबहक स्थिति के सर्वज्ञ छथि।

اِنَّ اللّٰهَ لَا يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ ۚوَاِنْ تَكُ حَسَنَةً يُّضٰعِفْهَا وَيُؤْتِ مِنْ لَّدُنْهُ اَجْرًا عَظِيْمًا

innallāha lā yaẓlimu miṡqāla żarrah(tin), wa in taku ḥasanatay yuḍā‘ifhā wa yu'ti mil ladunhu ajran ‘aẓīmā(n).

सचमुच अल्लाह जर्राह जेकाँ पैघ ककरो संग अन्याय नहि करताह आ जँ सदाचार (जराह जकाँ छोट) अछि तँ निश्चित रूप सँ अल्लाह ओकरा गुणा कए अपन पक्ष सँ पैघ इनाम देथिन।

فَكَيْفَ اِذَا جِئْنَا مِنْ كُلِّ اُمَّةٍۢ بِشَهِيْدٍ وَّجِئْنَا بِكَ عَلٰى هٰٓؤُلَاۤءِ شَهِيْدًاۗ

fa kaifa iżā ji'nā min kulli ummatim bisyahīdiw wa ji'nā bika ‘alā hā'ulā'i syahīdā(n).

आ जँ हम सभ हर जाति सँ गवाह (रसूल) आनब आ ओकरा सभ पर अहाँ (मुहम्मद) केँ गवाह बना कऽ आनब तँ (काफिर सभक हालत) की हेतैक?

يَوْمَىِٕذٍ يَّوَدُّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَعَصَوُا الرَّسُوْلَ لَوْ تُسَوّٰى بِهِمُ الْاَرْضُۗ وَلَا يَكْتُمُوْنَ اللّٰهَ حَدِيْثًا ࣖ

yauma'iżiy yawaddul-lażīna kafarū wa ‘aṣawur-rasūla lau tusawwā bihimul-arḍ(u), wa lā yaktumūnallāha ḥadīṡā(n).

ओहि दिन जे काफिर आ रसूलुल्लाह (मुहम्मद) के आज्ञा नै मानैत अछि, आशा करैत अछि जे ओकरा जमीन पर उखाड़ि देल जायत (दफनाओल जायत या जमीन पर कुचलल जायत), भले ओ कोनो घटना के अल्लाह स नुका नहि सकैत अछि।

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَقْرَبُوا الصَّلٰوةَ وَاَنْتُمْ سُكٰرٰى حَتّٰى تَعْلَمُوْا مَا تَقُوْلُوْنَ وَلَا جُنُبًا اِلَّا عَابِرِيْ سَبِيْلٍ حَتّٰى تَغْتَسِلُوْا ۗوَاِنْ كُنْتُمْ مَّرْضٰٓى اَوْ عَلٰى سَفَرٍ اَوْ جَاۤءَ اَحَدٌ مِّنْكُمْ مِّنَ الْغَاۤىِٕطِ اَوْ لٰمَسْتُمُ النِّسَاۤءَ فَلَمْ تَجِدُوْا مَاۤءً فَتَيَمَّمُوْا صَعِيْدًا طَيِّبًا فَامْسَحُوْا بِوُجُوْهِكُمْ وَاَيْدِيْكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَفُوًّا غَفُوْرًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā taqrabuṣ-ṣalāta wa antum sukārā ḥattā ta‘lamū mā taqūlūna wa lā junuban illā ‘ābirī sabīlin ḥattā tagtasilū, wa in kuntum marḍā au ‘alā safarin au jā'a aḥadum minkum minal-gā'iṭi au lāmastumun-nisā'a falam tajidū mā'an fa tayammamū ṣa‘īdan ṭayyiban famsaḥū biwujūhikum wa aidīkum, innnallāha kāna ‘afuwwan gafūrā(n).

हे आस्तिक लोकनि! नशा मे धुत्त रहला पर नमाज के नजदीक नहि जाउ, जा धरि अहाँ के ई पता नहि चलत जे अहाँ की कहैत छी, आ (जखन रहैत छी त मस्जिद के नजदीक आबि जाइत छी) जुनुब के अवस्था मे नहि जाउ सिवाय सिर्फ सड़क स गुजरला के, नहाय स पहिने (स्नान जुनुब)। रहल बात जँ अहाँ बीमार छी वा यात्रा मे छी वा शौच केलाक बाद वा अहाँ कोनो स्त्री केँ छूबि लेने छी, आ अहाँ लग पानि नहि अछि, तखन नीक (शुद्ध) धूरा सँ तायम्मुम करू; एहि सँ मुँह आ हाथ पोछू (धूलि)। सचमुच अल्लाह परम क्षमाशील, परम क्षमाशील छथि।

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ اُوْتُوْا نَصِيْبًا مِّنَ الْكِتٰبِ يَشْتَرُوْنَ الضَّلٰلَةَ وَيُرِيْدُوْنَ اَنْ تَضِلُّوا السَّبِيْلَۗ

alam tara ilal-lażīna ūtū naṣībam minal-kitābi yasytarūnaḍ-ḍalālata wa yurīdūna an taḍillus-sabīl(a).

की अहाँ ओहि लोक पर विचार नहि केने छी जिनका किताब (तोराह) के एकटा हिस्सा देल गेल छल? ओ सभ त्रुटि कीनैत छथि आ ओ सभ चाहैत छथि जे अहाँ (सही) बाटसँ भटकि जाउ ।

وَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِاَعْدَاۤىِٕكُمْ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ وَلِيًّا ۙوَّكَفٰى بِاللّٰهِ نَصِيْرًا

wallāhu a‘lamu bi'a‘dā'ikum, wa kafā billāhi waliyyaw wa kafā billāhi naṣīrā(n).

आ अल्लाह अहाँक दुश्मनक बारे मे बेसी नीक जकाँ जनैत छथि। अल्लाह रक्षक बनय लेल पर्याप्त छथि आ अल्लाह (अहाँक लेल) सहायक बनय लेल पर्याप्त छथि |

مِنَ الَّذِيْنَ هَادُوْا يُحَرِّفُوْنَ الْكَلِمَ عَنْ مَّوَاضِعِهٖ وَيَقُوْلُوْنَ سَمِعْنَا وَعَصَيْنَا وَاسْمَعْ غَيْرَ مُسْمَعٍ وَّرَاعِنَا لَيًّاۢ بِاَلْسِنَتِهِمْ وَطَعْنًا فِى الدِّيْنِۗ وَلَوْ اَنَّهُمْ قَالُوْا سَمِعْنَا وَاَطَعْنَا وَاسْمَعْ وَانْظُرْنَا لَكَانَ خَيْرًا لَّهُمْ وَاَقْوَمَۙ وَلٰكِنْ لَّعَنَهُمُ اللّٰهُ بِكُفْرِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُوْنَ اِلَّا قَلِيْلًا

minal-lażīna hādū yuḥarrifūnal-kalima ‘am mawāḍi‘ihī wa yaqūlūna sami‘nā wa ‘aṣainā wasma‘ gaira musmi‘iw wa rā‘inā layyam bi'alsinatihim wa ṭa‘nan fid-dīn(i), wa lau annahum qālū sami‘nā wa aṭa‘nā wasma‘ wanẓurnā lakāna khairal lahum wa aqwam(a), wa lākil la‘anahumullāhu bikufrihim falā yu'minūna illā qalīlā(n).

(अर्थात) यहूदी सभक बीच, जे अपन स्थान सँ शब्द बदलि लैत छथि। ओ सभ कहलथिन, “हम सभ सुनलहुँ, मुदा आज्ञा नहि मानब।” आ (ओ सभ सेहो कहलनि), "सुनू," जखन कि (अहाँ मुहम्मद वास्तव मे) किछु नहि सुनलहुँ। आ (कहैत छथि) “रईना” जीह मोड़ि धर्मक निंदा करैत छथि | जँ ओ सभ कहने रहितथि जे "हम सभ सुनैत छी आ मानैत छी, आ सुनैत छी, आ हमरा सभ पर ध्यान दैत छी" तँ ई हुनका सभक लेल नीक आ बेसी सही रहैत, मुदा अल्लाह हुनका सभ केँ गारि देलनि, हुनकर सभक कुफरक कारणेँ। बहुत कम लोक के छोड़ि ओ सब विश्वास नहि करैत छथि।

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ اٰمِنُوْا بِمَا نَزَّلْنَا مُصَدِّقًا لِّمَا مَعَكُمْ مِّنْ قَبْلِ اَنْ نَّطْمِسَ وُجُوْهًا فَنَرُدَّهَا عَلٰٓى اَدْبَارِهَآ اَوْ نَلْعَنَهُمْ كَمَا لَعَنَّآ اَصْحٰبَ السَّبْتِ ۗ وَكَانَ اَمْرُ اللّٰهِ مَفْعُوْلًا

yā ayyuhal-lażīna ūtul-kitāba āminū bimā nazzalnā muṣaddiqal limā ma‘akum min qabli an naṭmisa wujūhan fa naruddahā ‘alā adbārihā au nal‘anahum kamā la‘annā aṣḥābas-sabt(i), wa kāna amrullāhi maf‘ūlā(n).

हे लोक जिनका किताब देल गेल अछि ! हम जे उतारने छी (कुरान) पर विश्वास करू जे अहाँक संग जे किताब अछि ओकर पुष्टि करैत अछि, एहि सँ पहिने जे हम (अहाँक) चेहरा बदलब, तखन हम ओकरा पाछू घुमा दैत छी या हम ओकरा गारि पढ़ैत छी जेना हम सब्त (शनिवार) के (शनिवार) के (अनैतिकता करय वाला) के गारी दैत छी | आ भगवानक फरमान जरूर लागू होयत।

اِنَّ اللّٰهَ لَا يَغْفِرُ اَنْ يُّشْرَكَ بِهٖ وَيَغْفِرُ مَا دُوْنَ ذٰلِكَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ ۚ وَمَنْ يُّشْرِكْ بِاللّٰهِ فَقَدِ افْتَرٰٓى اِثْمًا عَظِيْمًا

innallāha lā yagfiru ay yusyraka bihī wa yagfiru mā dūna żālika limay yasyā'(u), wa may yusyrik billāhi fa qadiftarā iṡman ‘aẓīmā(n).

सचमुच, अल्लाह हुनका (शिर्क) के साथ साथी (शिर्क) के (पाप) के माफ नै करतै, आरू जेकरा चाहै छै, ओकरा (शिर्क) के अलावा (पाप) माफ करी दै छै। जे कियो अल्लाह के साथ साथी करै छै, वू सचमुच बड़ऽ पाप करी चुकलऽ छै ।

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ يُزَكُّوْنَ اَنْفُسَهُمْ ۗ بَلِ اللّٰهُ يُزَكِّيْ مَنْ يَّشَاۤءُ وَلَا يُظْلَمُوْنَ فَتِيْلًا

alam tara ilal-lażīna yuzakkūna anfusahum, balillāhu yuzakkī may yasyā'u wa lā yuẓlamūna fatīlā(n).

की अहाँ ओहि सभ केँ नहि देखलहुँ जे अपना केँ शुद्ध होयबाक दावा करैत छथि (यहूदी आ मसीही)? लेकिन अल्लाह जेकरा चाहै छै ओकरा शुद्ध करै छै, आरू ओकरा पर कनी भी अन्याय नै होय छै।

اُنْظُرْ كَيْفَ يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَۗ وَكَفٰى بِهٖٓ اِثْمًا مُّبِيْنًا ࣖ

unẓur kaifa yaftarūna ‘alallāhil-każib(a), wa kafā bihī iṡmam mubīnā(n).

देखू, परमेश् वरक विरुद्ध कतेक झूठक आविष्कार करैत छथि! आ ओ काज (ओकरा सभक लेल) वास्तविक पाप बनि जायब काफी अछि।

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ اُوْتُوْا نَصِيْبًا مِّنَ الْكِتٰبِ يُؤْمِنُوْنَ بِالْجِبْتِ وَالطَّاغُوْتِ وَيَقُوْلُوْنَ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوْا هٰٓؤُلَاۤءِ اَهْدٰى مِنَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا سَبِيْلًا

alam tara ilal-lażīna ūtū naṣībam minal-kitābi yu'minūna bil-jibti waṭ-ṭāgūti wa yaqūlūna lil-lażīna kafarū hā'ulā'i ahdā minal-lażīna āmanū sabīlā(n).

की अहाँ ओहि लोक पर विचार नहि केने छी जिनका किताब (तोराह) के एकटा हिस्सा देल गेल छल? ओ सब जिबत आ तगहुत में विश्वास करैत छथि, आ काफिर (मक्का के मुशरिक) के कहैत छथि, जे ओ सब अपन रास्ता में विश्वासी सब स बेसी सही छथि।

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ لَعَنَهُمُ اللّٰهُ ۗوَمَنْ يَّلْعَنِ اللّٰهُ فَلَنْ تَجِدَ لَهٗ نَصِيْرًا

ulā'ikal-lażīna la‘anahumullāh(u), wa may yal‘anillāhu falan tajida lahū naṣīrā(n).

ई सब लोक छथि जिनका अल्लाह गारि पढ़ने छलाह। आ जेकरा अल्लाह के श्राप भेटतैक, ओकरा लेल अहाँक कोनो सहायक अवश्य नहि रहत।

اَمْ لَهُمْ نَصِيْبٌ مِّنَ الْمُلْكِ فَاِذًا لَّا يُؤْتُوْنَ النَّاسَ نَقِيْرًاۙ

am lahum naṣībum minal-mulki fa iżal lā yu'tūnan-nāsa naqīrā(n).

आकि राज्य (शक्तिक) मे हुनका सभक हिस्सा छनि, भले ओ लोक केँ कम सँ कम (भलाई) नहि देथिन।

اَمْ يَحْسُدُوْنَ النَّاسَ عَلٰى مَآ اٰتٰىهُمُ اللّٰهُ مِنْ فَضْلِهٖۚ فَقَدْ اٰتَيْنَآ اٰلَ اِبْرٰهِيْمَ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَاٰتَيْنٰهُمْ مُّلْكًا عَظِيْمًا

am yaḥsudūnan-nāsa ‘alā mā ātāhumullāhu min faḍlih(ī), faqad ātainā āla ibrāhīmal-kitāba wal-ḥikmata wa ātaināhum mulkan ‘aẓīmā(n).

या ओकरा सब के मनुष्य (मुहम्मद) के ईर्ष्या करै छै, कियाकि अल्लाह ओकरा जे वरदान देने छैथ? सचमुच, हम अब्राहम के परिवार के किताब आ बुद्धि देने छी, आ ओकरा सब के एकटा पैघ राज्य (शक्ति) देने छी।

فَمِنْهُمْ مَّنْ اٰمَنَ بِهٖ وَمِنْهُمْ مَّنْ صَدَّ عَنْهُ ۗ وَكَفٰى بِجَهَنَّمَ سَعِيْرًا

fa minhum man āmana bihī wa minhum man ṣadda ‘anh(u), wa kafā bijahannama sa‘īrā(n).

तेँ जे (ईर्ष्या करैत छथि) मे हुनका पर विश्वास करय बला लोक सेहो छथि आ हुनका पर (लोक केँ विश्वास करबा सँ) रोकय बला सेहो छथि | पर्याप्त (ओकरा सभक लेल) नरक जकर ज्वाला जरैत अछि ।

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِاٰيٰتِنَا سَوْفَ نُصْلِيْهِمْ نَارًاۗ كُلَّمَا نَضِجَتْ جُلُوْدُهُمْ بَدَّلْنٰهُمْ جُلُوْدًا غَيْرَهَا لِيَذُوْقُوا الْعَذَابَۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَزِيْزًا حَكِيْمًا

innal-lażīna kafarū bi'āyātinā sanuṣlīhim nārā(n), kullamā naḍijat julūduhum baddalnāhum julūdan gairahā liyażūqul-‘ażāb(a), innallāha kāna ‘azīzan ḥakīmā(n).

सचमुच, जे हमरा सभक आयत मे अविश्वास करैत अछि, हम ओकरा नरक मे राखि देब। जखन-जखन हुनका लोकनिक चमड़ा जरैत छनि, हम सभ ओकरा दोसर चमड़ा सँ बदलि दैत छी, जाहि सँ ओ सभ दण्डक स्वाद लेथि । सचमुच अल्लाह सर्वशक्तिमान, सर्वबुद्धिमान छथि।

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ سَنُدْخِلُهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًاۗ لَهُمْ فِيْهَآ اَزْوَاجٌ مُّطَهَّرَةٌ ۙ وَّنُدْخِلُهُمْ ظِلًّا ظَلِيْلًا

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti sanudkhiluhum jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā abadā(n), lahum fīhā azwājum muṭahharah(tun), wa nudkhiluhum ẓillan ẓalīlā(n).

रहल बात जे विश्वास करैत अछि आ नीक काज करैत अछि, हम ओकरा ओहि गाछी मे प्रवेश करब जाहि मे नदी बहैत अछि, जतय ओ सब सदिखन रहत। ओतय हुनका लोकनिक शुद्ध साथी छलनि, आ हम सभ हुनका सभ केँ छायादार आ आरामदायक जगह पर राखि देलियनि।

۞ اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُكُمْ اَنْ تُؤَدُّوا الْاَمٰنٰتِ اِلٰٓى اَهْلِهَاۙ وَاِذَا حَكَمْتُمْ بَيْنَ النَّاسِ اَنْ تَحْكُمُوْا بِالْعَدْلِ ۗ اِنَّ اللّٰهَ نِعِمَّا يَعِظُكُمْ بِهٖ ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ سَمِيْعًاۢ بَصِيْرًا

innallāha ya'murukum an tu'addul-amānāti ilā ahlihā, wa iżā ḥakamtum bainan-nāsi an taḥkumū bil-‘adl(i), innallāha ni‘immā ya‘iẓukum bih(ī), innallāha kāna samī‘am baṣīrā(n).

सचमुच अल्लाह आज्ञा दैत छथि जे जे संदेश प्राप्त करबाक हकदार छथि हुनका तक संदेश पहुँचाबी आ जखन लोकक बीच कोनो कानून स्थापित करब तखन ओकरा निष्पक्ष रूप सँ स्थापित करय पड़त। सचमुच अल्लाह सबसँ नीक छथि जे अहाँ केँ सिखाबैत छथि। सचमुच अल्लाह सर्वश्रवण, सब देखनिहार छथि।

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَطِيْعُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوا الرَّسُوْلَ وَاُولِى الْاَمْرِ مِنْكُمْۚ فَاِنْ تَنَازَعْتُمْ فِيْ شَيْءٍ فَرُدُّوْهُ اِلَى اللّٰهِ وَالرَّسُوْلِ اِنْ كُنْتُمْ تُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ ذٰلِكَ خَيْرٌ وَّاَحْسَنُ تَأْوِيْلًا ࣖ

yā ayyuhal-lażīna āmanū aṭī‘ullāha wa aṭī‘ur-rasūla wa ulil-amri minkum, fa in tanāza‘tum fī syai'in fa rudd­hu ilallāhi war-rasūli in kuntum tu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhir(i), żālika khairuw wa aḥsanu ta'wīlā(n).

हे विश्वास करनिहार! अल्लाह के आज्ञा मानू आ अहाँ सब में रसूलुल्लाह (मुहम्मद), आ उलील अमरी (अधिकार) के आज्ञा मानू। तखन जँ कोनो बात पर अहाँक विचार मतभेद अछि तखन ओकरा अल्लाह (कुरान) आ रसूलुल्लाह (हुनकर सुन्नत) केँ वापस करू, जँ अहाँ अल्लाह आ अंतिम दिन पर विश्वास करैत छी। जे बेसी जरूरी (अहाँक लेल) आ परिणाम नीक।

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ يَزْعُمُوْنَ اَنَّهُمْ اٰمَنُوْا بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ وَمَآ اُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ يُرِيْدُوْنَ اَنْ يَّتَحَاكَمُوْٓا اِلَى الطَّاغُوْتِ وَقَدْ اُمِرُوْٓا اَنْ يَّكْفُرُوْا بِهٖ ۗوَيُرِيْدُ الشَّيْطٰنُ اَنْ يُّضِلَّهُمْ ضَلٰلًا ۢ بَعِيْدًا

alam tara ilal-lażīna yaz‘umūna annahum āmanū bimā unzila ilaika wa mā unzila min qablika yurīdūna ay yataḥākamū ilaṭ-ṭāgūti wa qad umirū ay yakfurū bih(ī), wa yurīdusy-syaiṭānu ay yuḍillahum ḍalālam ba‘īdā(n).

की अहाँ (मुहम्मद) ओहि लोक पर ध्यान नहि देने छी जे दावा करैत छथि जे ओ अहाँ पर जे उतारल गेल छल आ जे अहाँ सँ पहिने प्रकट भेल छल ताहि पर विश्वास केने छथि? लेकिन ओकरा सब क॑ अखनी भी टैगहट केरऽ कानूनी प्रावधान चाहै छै, भले ही ओकरा टैगहट स॑ इनकार करै के आदेश देलऽ गेलऽ छै । आरू शैतान के इरादा छै कि ओकरा सब के (साथ) यथासंभव गुमराह करी देलऽ जाय ।

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ تَعَالَوْا اِلٰى مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ وَاِلَى الرَّسُوْلِ رَاَيْتَ الْمُنٰفِقِيْنَ يَصُدُّوْنَ عَنْكَ صُدُوْدًاۚ

wa iżā qīla lahum ta‘ālau ilā mā anzalallāhu wa ilar-rasūli ra'aital-munāfiqīna yaṣuddūna ‘anka ṣudūdā(n).

आ जखन हुनका सब स कहल जायत जे "अल्लाह जे किछु उतारलनि अछि ओकर आऊ (आज्ञाकारी) करू आ रसूलुल्लाह के (आज्ञाकारी) करू" त (निस्संदेह) अहाँ (मुहम्मद) देखब जे पाखंडी अहाँ सब के जोर स रोकैत अछि।

فَكَيْفَ اِذَآ اَصَابَتْهُمْ مُّصِيْبَةٌ ۢبِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْهِمْ ثُمَّ جَاۤءُوْكَ يَحْلِفُوْنَ بِاللّٰهِ ۖاِنْ اَرَدْنَآ اِلَّآ اِحْسَانًا وَّتَوْفِيْقًا

fa kaifa iżā aṣābathum muṣībatum bimā qaddamat aidīhim ṡumma jā'ūka yaḥlifūna billāh(i), in aradnā illā iḥsānaw wa taufīqā(n).

त की होयत जँ (भविष्य मे) हुनका (पाखंडी) पर अपनहि हाथक कर्म के कारण कोनो आपदा आबि जाय, तखन ओ सब कसम खाइत अहाँ (मुहम्मद) लग आबि जाइत छथि, "अल्लाह के कसम, हम सब कहियो भलाई आ शांति के अलावा किछु नहि चाहैत छी।"

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ يَعْلَمُ اللّٰهُ مَا فِيْ قُلُوْبِهِمْ فَاَعْرِضْ عَنْهُمْ وَعِظْهُمْ وَقُلْ لَّهُمْ فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ قَوْلًا ۢ بَلِيْغًا

ulā'ikal-lażīna ya‘lamullāhu mā fī qulūbihim fa a‘riḍ ‘anhum wa ‘iẓhum wa qul lahum fī anfusihim qaulam balīgā(n).

ओ एहन लोक छथि जे (वास्तव मे) अल्लाह जनैत छथि जे हुनकर दिल मे की अछि। तेँ हुनका सभ सँ पीठ फेरू, आ हुनका सभ केँ सलाह दियौक, आ हुनका सभ सँ एहन शब्द बाजू जे हुनकर आत्मा केँ प्रभावित करत।

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ رَّسُوْلٍ اِلَّا لِيُطَاعَ بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗوَلَوْ اَنَّهُمْ اِذْ ظَّلَمُوْٓا اَنْفُسَهُمْ جَاۤءُوْكَ فَاسْتَغْفَرُوا اللّٰهَ وَاسْتَغْفَرَ لَهُمُ الرَّسُوْلُ لَوَجَدُوا اللّٰهَ تَوَّابًا رَّحِيْمًا

wa mā arsalnā mir rasūlin illā liyuṭā‘a bi'iżnillāh(i), wa lau annahum iẓ ẓalamū anfusahum jā'ūka fastagfarullāha wastagfara lahumur-rasūlu lawajadullāha tawwābar raḥīmā(n).

आ हम अल्लाह के अनुमति स आज्ञा मानबाक सिवाय कोनो दूत नहि पठेलहुँ। आ सचमुच, जँ ओ सभ अपना पर अन्याय केलाक बाद अहाँक (मुहम्मद) लग आबि, आ अल्लाह सँ माफी मँगथि, आ रसूलुल्लाह सेहो हुनका सभक लेल माफी मँगथि, तँ हुनका सभ केँ अल्लाह पश्चाताप केर परम स्वीकार करयवला, परम दयालु पाओतनि।

فَلَا وَرَبِّكَ لَا يُؤْمِنُوْنَ حَتّٰى يُحَكِّمُوْكَ فِيْمَا شَجَرَ بَيْنَهُمْ ثُمَّ لَا يَجِدُوْا فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ حَرَجًا مِّمَّا قَضَيْتَ وَيُسَلِّمُوْا تَسْلِيْمًا

falā wa rabbika lā yu'minūna ḥattā yuḥakkimūka fīmā syajara bainahum ṡumma lā yajidū fī anfusihim ḥarajam mimmā qaḍaita wa yusallimū taslīmā(n).

अस्तु, अहाँक प्रभुक कसम, ओ सभ ता धरि विश्वास नहि करताह जा धरि ओ अहाँ (मुहम्मद) केँ ओहि मामला मे न्यायाधीश नहि बना देताह जाहि मे ओ विवाद क' रहल छथि, (जाहि सँ) तखन हुनका लोकनिक हृदय मे अहाँक निर्णय पर कोनो आपत्ति नहि होयत, आ ओ सभ एकरा पूर्णतः स्वीकार क' लेताह।

وَلَوْ اَنَّا كَتَبْنَا عَلَيْهِمْ اَنِ اقْتُلُوْٓا اَنْفُسَكُمْ اَوِ اخْرُجُوْا مِنْ دِيَارِكُمْ مَّا فَعَلُوْهُ اِلَّا قَلِيْلٌ مِّنْهُمْ ۗوَلَوْ اَنَّهُمْ فَعَلُوْا مَا يُوْعَظُوْنَ بِهٖ لَكَانَ خَيْرًا لَّهُمْ وَاَشَدَّ تَثْبِيْتًاۙ

wa lau annā katabnā ‘alaihim aniqtulū anfusakum awikhrujū min diyārikum mā fa‘alūhu illā qalīlum minhum, wa lau annahum fa‘alū mā yū‘aẓūna bihī lakāna khairal lahum wa asyadda taṡbītā(n).

आ जँ हम सभ हुनका सभ केँ आज्ञा देने रहितहुँ जे "अपना केँ मारू वा अपन घर सँ बाहर निकलू" तखनो ओ सभ एहन नहि करितथि, सिवाय किछु गोटेक। आ जँ ओ सभ अपन आज्ञाक पालन करितथि तँ हुनका सभक लेल नीक रहैत आ हुनका सभक विश्वास मजबूत होइतनि।

وَّاِذًا لَّاٰتَيْنٰهُمْ مِّنْ لَّدُنَّآ اَجْرًا عَظِيْمًاۙ

wa iżal la'ātaināhum mil ladunnā ajran ‘aẓīmā(n).

आ एहि तरहेँ, हम सभ हुनका सभ केँ हमरा सभ सँ बहुत पैघ इनाम अवश्य देबनि,

وَّلَهَدَيْنٰهُمْ صِرَاطًا مُّسْتَقِيْمًا

wa lahadaināhum ṣirāṭam mustaqīmā(n).

आ हम सभ हुनका सभकेँ सोझ बाट अवश्य देखा देबनि।

وَمَنْ يُّطِعِ اللّٰهَ وَالرَّسُوْلَ فَاُولٰۤىِٕكَ مَعَ الَّذِيْنَ اَنْعَمَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ مِّنَ النَّبِيّٖنَ وَالصِّدِّيْقِيْنَ وَالشُّهَدَاۤءِ وَالصّٰلِحِيْنَ ۚ وَحَسُنَ اُولٰۤىِٕكَ رَفِيْقًا

wa may yuṭi‘illāha war-rasūla fa ulā'ika ma‘al-lażīna an‘amallāhu ‘alaihim minan-nabiyyīna waṣ-ṣiddīqīna wasy-syuhadā'i waṣ-ṣāliḥīn(a), wa ḥasuna ulā'ika rafīqā(n).

आ जे कियो अल्लाह आ रसूलुल्लाह (मुहम्मद) के बात मानत, तखन ओ ओहि लोकक संग रहत जिनका पर अल्लाह एहसान केने छथि, (अर्थात) पैगम्बर, सच्चाई के प्रेमी, शहीद आ धर्मात्मा। दुनू गोटे सबसँ नीक दोस्त छथि।

ذٰلِكَ الْفَضْلُ مِنَ اللّٰهِ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ عَلِيْمًا ࣖ

Żālikal-faḍlu minallāh(i), wa kafā billāhi ‘alīmā(n).

ई अल्लाह केरऽ वरदान छै, आरू काफी छै अल्लाह, सर्वज्ञ अल्लाह ।

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا خُذُوْا حِذْرَكُمْ فَانْفِرُوْا ثُبَاتٍ اَوِ انْفِرُوْا جَمِيْعًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū khużū ḥiżrakum fanfirū ṡubātin awinfirū jamī‘ā(n).

हे विश्वास करनिहार! तैयार रहू, आ समूह मे (युद्धक मैदान मे) आगू बढ़ू, वा एक संग (एक संग) आगू बढ़ू।

وَاِنَّ مِنْكُمْ لَمَنْ لَّيُبَطِّئَنَّۚ فَاِنْ اَصَابَتْكُمْ مُّصِيْبَةٌ قَالَ قَدْ اَنْعَمَ اللّٰهُ عَلَيَّ اِذْ لَمْ اَكُنْ مَّعَهُمْ شَهِيْدًا

wa inna minkum lamal layubaṭṭi'ann(a), fa in aṣābatkum muṣībatun qāla qad an‘amallāhu ‘alayya iż lam akum ma‘ahum syahīdā(n).

आ सत्ते, अहाँ सब मे कियो एहन छथि जे (युद्धक्षेत्र मे जेबा मे) बहुत संकोच करैत छथि | तखन जँ अहाँ पर कोनो विपत्ति आबि जाय त' ओ कहैत छथि, "सत्ते अल्लाह हमरा पर एहसान केने छथि जे हुनका सभ सं लड़ि नहि गेलाह."

وَلَىِٕنْ اَصَابَكُمْ فَضْلٌ مِّنَ اللّٰهِ لَيَقُوْلَنَّ كَاَنْ لَّمْ تَكُنْۢ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهٗ مَوَدَّةٌ يّٰلَيْتَنِيْ كُنْتُ مَعَهُمْ فَاَفُوْزَ فَوْزًا عَظِيْمًا

wa la'in aṣābakum faḍlum minallāhi layaqūlanna ka'allam takum bainakum wa bainahū mawaddattuy yā laitanī kuntu ma‘ahum fa afūza fauzan ‘aẓīmā(n).

आ सचमुच, जँ अहाँ केँ अल्लाह सँ कृपा (जीत) भेटत त' निश्चित रूप सँ ओ एना कहताह जेना अहाँ आ हुनका बीच कहियो प्रेमक संबंध नहि भेल हो, "हे, जँ हम हुनका सभक संग रहितहुँ त' निश्चित रूप सँ हम (ओ) एकटा पैघ जीत जीतितहुँ।"

۞ فَلْيُقَاتِلْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ الَّذِيْنَ يَشْرُوْنَ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا بِالْاٰخِرَةِ ۗ وَمَنْ يُّقَاتِلْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ فَيُقْتَلْ اَوْ يَغْلِبْ فَسَوْفَ نُؤْتِيْهِ اَجْرًا عَظِيْمًا

falyuqātil fī sabīlillāhil-lażīna yasytarūnal-ḥayātad-dun-yā bil-ākhirah(ti), wa may yuqātil fī sabīlillāhi fa yuqtal au yaglib fa saufa nu'tīhi ajran ‘aẓīmā(n).

अतः परलोक के लेल अपन सांसारिक जीवन बेचय वाला लोक अल्लाह के रास्ता में लड़य। आ जे कियो अल्लाह के रास्ता में लड़त, आ गिरत या जीतत, हम ओकरा बहुत पैघ इनाम देब।

وَمَا لَكُمْ لَا تُقَاتِلُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَالْمُسْتَضْعَفِيْنَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاۤءِ وَالْوِلْدَانِ الَّذِيْنَ يَقُوْلُوْنَ رَبَّنَآ اَخْرِجْنَا مِنْ هٰذِهِ الْقَرْيَةِ الظَّالِمِ اَهْلُهَاۚ وَاجْعَلْ لَّنَا مِنْ لَّدُنْكَ وَلِيًّاۚ وَاجْعَلْ لَّنَا مِنْ لَّدُنْكَ نَصِيْرًا

wa mā lakum lā tuqātilūna fī sabīlillāhi wal-mustaḍ‘afīna minar-rijāli wan-nisā'i wal-wildānil-lażīna yaqūlūna rabbanā akhrijnā min hāżihil-qaryatiẓ-ẓālimi ahluhā, waj‘al lanā mil ladunka waliyyā(n), waj‘al lanā mil ladunka naṣīrā(n).

आ अहाँ अल्लाह के रास्ता में लड़य चाहैत छी आ कमजोर के (रक्षा) किएक नै चाहैत छी, चाहे ओ पुरुष हो, महिला हो या बच्चा जे प्रार्थना करैत हो, "हमर प्रभु, हमरा सब के एहि भूमि (मक्का) स बाहर निकालू, जकर निवासी अन्यायी छथि। हमरा सब के अपन तरफ स एकटा रक्षक दिअ, आ अपन तरफ स हमरा सब के एकटा सहायक दिअ।"

اَلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا يُقَاتِلُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۚ وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا يُقَاتِلُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ الطَّاغُوْتِ فَقَاتِلُوْٓا اَوْلِيَاۤءَ الشَّيْطٰنِ ۚ اِنَّ كَيْدَ الشَّيْطٰنِ كَانَ ضَعِيْفًا ۚ ࣖ

al-lażīna āmanū yuqātilūna fī sabīlillāh(i), wal-lażīna kafarū yuqātilūna fī sabīliṭ-ṭāgūti fa qātilū auliyā'asy-syaiṭān(i), inna kaidasy-syaiṭāni kāna ḍa‘īfā(n).

जे विश्वास करै छै, वू अल्लाह के रास्ता में लड़ै छै, आरू जे काफिर करै छै, वू तगहुत के रास्ता में लड़ै छै, त शैतान के दोस्त स लड़ै छै, (कारण) सचमुच शैतान के चाल कमजोर छै।

اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ قِيْلَ لَهُمْ كُفُّوْٓا اَيْدِيَكُمْ وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاٰتُوا الزَّكٰوةَۚ فَلَمَّا كُتِبَ عَلَيْهِمُ الْقِتَالُ اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ يَخْشَوْنَ النَّاسَ كَخَشْيَةِ اللّٰهِ اَوْ اَشَدَّ خَشْيَةً ۚ وَقَالُوْا رَبَّنَا لِمَ كَتَبْتَ عَلَيْنَا الْقِتَالَۚ لَوْلَآ اَخَّرْتَنَآ اِلٰٓى اَجَلٍ قَرِيْبٍۗ قُلْ مَتَاعُ الدُّنْيَا قَلِيْلٌۚ وَالْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لِّمَنِ اتَّقٰىۗ وَلَا تُظْلَمُوْنَ فَتِيْلًا

alam tara ilal-lażīna qīla lahum kuffū aidiyakum wa aqīmuṣ-ṣalāta wa ātuz-zakāt(a), fa lammā kutiba ‘alaihimul-qitālu iżā farīqum minhum yakhsyaunan-nāsa kakhasy-yatillāhi au asyadda khasy-yah(tan), wa qālū rabbanā lima katabta ‘alainal-qitāl(a), lau lā akhkhartanā ilā ajalin qarīb(in), qul matā‘ud-dun-yā qalīl(un), wal-ākhiratu khairul limanittaqā, wa lā tuẓlamūna fatīlā(n).

की अहाँ एहन लोक पर ध्यान नहि दियौक जेकरा कहल गेल अछि जे "अपन हाथ (झगड़ा सँ) पर रोक लगाउ, नमाज करू आ जकात करू!" जखन हुनका लोकनि केँ लड़बाक बाध्यता भेलनि तखन अचानक हुनका लोकनि मे सँ किछु (पाखंडी) मनुक्ख (दुश्मन) सँ डरैत छलाह, जेना अल्लाह सँ डरैत छलाह, तहिना (ओहि सँ बेसी) डरैत छलाह | ओ सभ कहलक, "हमर प्रभु, अहाँ हमरा सभ केँ लड़बाक लेल किएक बाध्य केलहुँ? अहाँ हमरा सभ केँ किछु समय लेल (लड़बाक बाध्यता) किएक नहि स्थगित केलहुँ?" कहू, "एहि संसार मे सुख कम होइत छैक आ परलोक मे पुण्यात्मा (झगड़ा के फल भेटब) के लेल नीक होइत छैक आ अहाँ पर कनिको अन्याय नहि होयत |"

اَيْنَ مَا تَكُوْنُوْا يُدْرِكْكُّمُ الْمَوْتُ وَلَوْ كُنْتُمْ فِيْ بُرُوْجٍ مُّشَيَّدَةٍ ۗ وَاِنْ تُصِبْهُمْ حَسَنَةٌ يَّقُوْلُوْا هٰذِهٖ مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ ۚ وَاِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَّقُوْلُوْا هٰذِهٖ مِنْ عِنْدِكَ ۗ قُلْ كُلٌّ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ ۗ فَمَالِ هٰٓؤُلَاۤءِ الْقَوْمِ لَا يَكَادُوْنَ يَفْقَهُوْنَ حَدِيْثًا

aina mā takūnū yudrikkumul-mautu wa lau kuntum fī burūjim musyayyadah(tin), wa in tuṣibhum ḥasanatuy yaqūlū hāżihī min ‘indillāh(i), wa in tuṣibhum sayyi'atuy yaqūlū hāżihī min ‘indik(a), qul kullum min ‘indillāh(i), famā lihā'ulā'il-qaumi lā yakādūna yafqahūna ḥadīṡā(n).

अहाँ कतहु रहब, मृत्यु अहाँ पर आबि जायत, भले अहाँ मजबूत आ ऊँच बनल किला मे रहितहुँ। जँ हुनका सभ पर नीक भ’ गेलनि त’ कहैत छथि जे “ई अल्लाह सँ अछि” आ जँ हुनका सभ पर अधलाह भेलनि त’ कहैत छथि जे ई अहाँ (मुहम्मद) सँ अछि।” कहू, “सब अल्लाह स (आबैत अछि)।” तखन ई लोकनि (पाखंडी) लोकनि (किछु) शायदे किएक बुझैत छथि?”

مَآ اَصَابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ فَمِنَ اللّٰهِ ۖ وَمَآ اَصَابَكَ مِنْ سَيِّئَةٍ فَمِنْ نَّفْسِكَ ۗ وَاَرْسَلْنٰكَ لِلنَّاسِ رَسُوْلًا ۗ وَكَفٰى بِاللّٰهِ شَهِيْدًا

mā aṣābaka min ḥasanatin fa minallāh(i), wa mā aṣābaka min sayyi'atin fa min nafsik(a), wa arsalnāka lin-nāsi rasūlā(n), wa kafā billāhi syahīdā(n).

जे किछु नीक भेटैत अछि, से अल्लाह सँ अछि, आ जे किछु बुराई अहाँ पर होइत अछि, ओ अहाँक अपन (दोष) सँ अछि। हम अहाँ (मुहम्मद) के (सब) मानवता के दूत के रूप में पठा देलहुं। आ अल्लाह गवाहक रूप मे पर्याप्त छथि।

مَنْ يُّطِعِ الرَّسُوْلَ فَقَدْ اَطَاعَ اللّٰهَ ۚ وَمَنْ تَوَلّٰى فَمَآ اَرْسَلْنٰكَ عَلَيْهِمْ حَفِيْظًا ۗ

may yuṭi‘ir-rasūla faqad aṭā‘allāh(a), wa man tawallā famā arsalnāka ‘alaihim ḥafīẓā(n).

जे कियो रसूलुल्लाह (मुहम्मद) के बात मानैत अछि, तखन सचमुच ओ अल्लाह के आज्ञा मानने अछि। आ जे (ओहि आज्ञाकारिता सँ) मुँह मोड़ि लेत, तखन (जानू) हम अहाँ (मुहम्मद) केँ हुनकर रक्षक बनय लेल नहि पठेने छी

وَيَقُوْلُوْنَ طَاعَةٌ ۖ فَاِذَا بَرَزُوْا مِنْ عِنْدِكَ بَيَّتَ طَاۤىِٕفَةٌ مِّنْهُمْ غَيْرَ الَّذِيْ تَقُوْلُ ۗ وَاللّٰهُ يَكْتُبُ مَا يُبَيِّتُوْنَ ۚ فَاَعْرِضْ عَنْهُمْ وَتَوَكَّلْ عَلَى اللّٰهِ ۗ وَكَفٰى بِاللّٰهِ وَكِيْلًا

wa yaqūlūna ṭā‘ah(tun), fa iżā barazū min ‘indika bayyata ṭā'ifatum minhum gairal-lażī taqūl(u), wallāhu yaktubu mā yubayyitūn(a), fa a‘riḍ ‘anhum wa tawakkal ‘alallāh(i), wa kafā billāhi wakīlā(n).

आ ओ सभ (पाखंडी) कहैत छथि, "(हमर सभक दायित्व मात्र) आज्ञा मानब अछि |" ओना जखन ओ सभ अहाँक पक्ष (मुहम्मद) छोड़ि देलनि तखन किछु गोटे राति मे रणनीतिक योजना बनौलनि (निर्णय लेलनि) जे पहिने कहल गेल छलनि। अल्लाह ओहि राति ओ सब जे रणनीति बनौने छथि से रिकॉर्ड करैत छथि, ताहि लेल हुनका सब स मुँह मोड़ू आ अल्लाह पर भरोसा करू। रक्षक के रूप में अल्लाह पर्याप्त अछि।

اَفَلَا يَتَدَبَّرُوْنَ الْقُرْاٰنَ ۗ وَلَوْ كَانَ مِنْ عِنْدِ غَيْرِ اللّٰهِ لَوَجَدُوْا فِيْهِ اخْتِلَافًا كَثِيْرًا

afalā yatadabbarūnal-qur'ān(a), wa lau kāna min ‘indi gairillāhi lawajadū fīhikhtilāfan kaṡīrā(n).

त की ओ सब कुरान के कदर (अध्ययन) नै करैत छथि? अगर (कुरान) अल्लाह स नहि रहैत त निश्चित रूप स हुनका सब कए एहि मे बहुत रास विरोधाभासी चीज भेटैत।

وَاِذَا جَاۤءَهُمْ اَمْرٌ مِّنَ الْاَمْنِ اَوِ الْخَوْفِ اَذَاعُوْا بِهٖ ۗ وَلَوْ رَدُّوْهُ اِلَى الرَّسُوْلِ وَاِلٰٓى اُولِى الْاَمْرِ مِنْهُمْ لَعَلِمَهُ الَّذِيْنَ يَسْتَنْۢبِطُوْنَهٗ مِنْهُمْ ۗ وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَرَحْمَتُهٗ لَاتَّبَعْتُمُ الشَّيْطٰنَ اِلَّا قَلِيْلًا

wa iżā jā'ahum amrum minal-amni awil-khaufi ażā‘ū bih(ī), wa lau ruddūhu ilar-rasūli wa ilā ulil-amri minhum la‘alimahul-lażīna yastambiṭūnahū minhum, wa lau lā faḍlullāhi ‘alaikum wa raḥmatuhū lattaba‘tumusy-syaiṭāna illā qalīlā(n).

आ जँ सुरक्षा वा डरक खबरि हुनका सभ लग पहुँचि जाइत छनि तँ ओ सभ (तुरंत) प्रसारण क' दैत छथि । (वास्तव मे) जँ ओ सभ ओकरा सभ मे रसूल आ उलील अमरी केँ सौंपितथि तँ निश्चित रूप सँ जे लोक सत्य जानय चाहैत छलाह (आधिकारिक रूप सँ) हुनका लोकनि सँ (रसूल आ उलील अमरी) सँ पता चलतनि | जँ अहाँ सभ पर अल्लाहक कृपा आ दया नहि रहैत तँ अहाँ सभ शैतानक पाछाँ चलैत रहितहुँ, सिवाय किछु संख्या मे (अहाँ सभ मे) ।

فَقَاتِلْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۚ لَا تُكَلَّفُ اِلَّا نَفْسَكَ وَحَرِّضِ الْمُؤْمِنِيْنَ ۚ عَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّكُفَّ بَأْسَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا ۗوَاللّٰهُ اَشَدُّ بَأْسًا وَّاَشَدُّ تَنْكِيْلًا

faqātil fī sabīlillāh(i), lā tukallafu illā nafsaka wa ḥarriḍil-mu'minīn(a), ‘asallāhu ay yakuffa ba'sal lażīna kafarū, wallāhu asyaddu ba'saw wa asyaddu tankīlā(n).

त अल्लाह के रास्ता में अहाँ (मुहम्मद) स लड़ू, अहाँ पर बोझ नै अछि बल्कि अपना पर। आस्तिक (लड़ब) के (आत्मा के) भड़काऊ। आशा अछि जे अल्लाह काफिर के हमला के नकारत (तोड़ि देत)। अल्लाह (हुनकर) शक्ति बहुत पैघ अछि आ (हुनकर) सजा बहुत कठोर अछि |

مَنْ يَّشْفَعْ شَفَاعَةً حَسَنَةً يَّكُنْ لَّهٗ نَصِيْبٌ مِّنْهَا ۚ وَمَنْ يَّشْفَعْ شَفَاعَةً سَيِّئَةً يَّكُنْ لَّهٗ كِفْلٌ مِّنْهَا ۗ وَكَانَ اللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ مُّقِيْتًا

may yasyfa‘ syafā‘atan ḥasanatay yakul lahū naṣībum minhā, wa may yasyfa‘ syafā‘atan sayyi'atay yakul lahū kiflum minhā, wa kānallāhu ‘alā kulli syai'im muqītā(n).

जे नीक सहायता सँ दोसरक मदद करत ओकरा ओकर फल मे भाग अवश्य भेटतैक, आ जे अधलाह सहायता सँ दोसरक सहायता करतैक से ओकर पाप मे भाग अवश्य लेत। अल्लाह के सब चीज पर अधिकार छै।

وَاِذَا حُيِّيْتُمْ بِتَحِيَّةٍ فَحَيُّوْا بِاَحْسَنَ مِنْهَآ اَوْ رُدُّوْهَا ۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ حَسِيْبًا

wa iżā ḥuyyītum bitaḥiyyatin fa ḥayyū bi'aḥsana minhā au ruddūhā, innallāha kāna ‘alā kulli syai'in ḥasībā(n).

आ जँ अहाँकेँ (अभिवादन) सम्मानसँ सम्मानित कएल जाइत अछि तँ सम्मानकेँ नीकसँ घुरा दियौक , वा (आदर, जे अनुपातमे अछि) वापस करू। सचमुच अल्लाह सब किछु के ध्यान में रखैत छथि।

اَللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۗ لَيَجْمَعَنَّكُمْ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ لَا رَيْبَ فِيْهِ ۗ وَمَنْ اَصْدَقُ مِنَ اللّٰهِ حَدِيْثًا ࣖ

allāhu lā ilāha illā huw(a), layajma‘annakum ilā yaumil-qiyāmati lā raiba fīh(i), wa man aṣdaqu minallāhi ḥadīṡā(n).

अल्लाह, हुनका छोड़ि कोनो देवता नहि छथि। ओ अहाँ सभ केँ कयामतक दिन अवश्य जमा करताह जाहि मे कोनो संदेह नहि। हुनकर बात मे अल्लाह स बेसी सच्चा के अछि?

۞ فَمَا لَكُمْ فِى الْمُنٰفِقِيْنَ فِئَتَيْنِ وَاللّٰهُ اَرْكَسَهُمْ بِمَا كَسَبُوْا ۗ اَتُرِيْدُوْنَ اَنْ تَهْدُوْا مَنْ اَضَلَّ اللّٰهُ ۗوَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَلَنْ تَجِدَ لَهٗ سَبِيْلًا

famā lakum fil-munāfiqīna fi'ataini wallāhu arkasahum bimā kasabū, aturīdūna an tahdū man aḍallallāh(u), wa may yuḍlilillāhu falan tajida lahū sabīlā(n).

तखन अहाँ पाखंडी सभक (साक्षात्कार) मे दू समूह मे (बँटल) किएक छी, भले अल्लाह हुनका सभ केँ (कफर) वापस क' देने छथि, हुनकर सभक अपन प्रयासक कारणे? की अहां के इरादा अछि जे ओहि लोक के मार्गदर्शन देबय के जिनका अल्लाह भटकय देलखिन्ह? जेकरा अल्लाह भटकय देतैक, ओकरा अहाँ केँ कोनो उपाय (मार्गदर्शित करबाक) नहि भेटत।

وَدُّوْا لَوْ تَكْفُرُوْنَ كَمَا كَفَرُوْا فَتَكُوْنُوْنَ سَوَاۤءً فَلَا تَتَّخِذُوْا مِنْهُمْ اَوْلِيَاۤءَ حَتّٰى يُهَاجِرُوْا فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَخُذُوْهُمْ وَاقْتُلُوْهُمْ حَيْثُ وَجَدْتُّمُوْهُمْ ۖ وَلَا تَتَّخِذُوْا مِنْهُمْ وَلِيًّا وَّلَا نَصِيْرًاۙ

waddū lau takfurūna kamā kafarū fa takūnūna sawā'an falā tattakhiżū minhum auliyā'a ḥattā yuhājirū fī sabīlillāh(i), fa in tawallau fa khużūhum waqtulūhum ḥaiṡu wajattumūhum, wa lā tattakhiżū minhum waliyyaw wa lā naṣīrā(n).

ओ सभ चाहैत छथि जे अहाँ सभ ओहिना काफिर बनि जाउ जेना ओ सभ काफिर बनि गेल छथि, जाहि सँ अहाँ सभ ओहिना भ' जाउ (हुनका सभक संग)। जाबे तक ओ अल्लाह के रास्ता पर नै आबि जायत ताबे तक हुनका सब में स कोनो के अपन दोस्त नै बनाउ। जँ ओ सभ मुँह घुमा लेत तँ ओकरा सभकेँ बंदी बनाउ आ जतय भेटत ओतय ओकरा सभकेँ मारि दियौक आ ओकरा सभमे सँ किनको निष्ठावान मित्र वा सहायक नहि बनाउ।

اِلَّا الَّذِيْنَ يَصِلُوْنَ اِلٰى قَوْمٍۢ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِّيْثَاقٌ اَوْ جَاۤءُوْكُمْ حَصِرَتْ صُدُوْرُهُمْ اَنْ يُّقَاتِلُوْكُمْ اَوْ يُقَاتِلُوْا قَوْمَهُمْ ۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَسَلَّطَهُمْ عَلَيْكُمْ فَلَقَاتَلُوْكُمْ ۚ فَاِنِ اعْتَزَلُوْكُمْ فَلَمْ يُقَاتِلُوْكُمْ وَاَلْقَوْا اِلَيْكُمُ السَّلَمَ ۙ فَمَا جَعَلَ اللّٰهُ لَكُمْ عَلَيْهِمْ سَبِيْلًا

illal lażīna yaṣilūna ilā qaumim bainakum wa bainahum mīṡāqun au jā'ūkum ḥaṣirat ṣudūruhum ay yuqātilūkum au yuqātilū qaumahum, wa lau syā'allāhu lasallaṭahum ‘alaikum fa laqātalūkum, fa ini‘tazalūkum falam yuqātilūkum wa alqau ilaikumus-salam(a), famā ja‘alallāhu lakum ‘alaihim sabīlā(n).

सिवाय ओहि लोक के जे अहां के बीच कोनो लोक सं सुरक्षा मांगय छथिन्ह आओर ओहि लोक के बीच कोनो समझौता (शांति) भ गेल अछि या जे लोक अहां के पास आबय छथिन्ह आओर हुनकर दिल अहां सं लड़य सं या अपन लोक सं लड़य मे संकोच महसूस करैत छथिन्ह. अल्लाह जँ चाहने रहितथि तँ हुनका सभकेँ अहाँक सामना करबाक शक्ति दऽ देने रहितथि , तेँ ओ सभ अहाँसँ लड़ितथि । मुदा जँ ओ सभ अहाँ सभ केँ असगर छोड़ि दैत छथि, आ अहाँ सभ सँ लड़ैत छथि आ अहाँ सभ केँ शान्ति (समर्पण) नहि दैत छथि, तखन अल्लाह अहाँ सभ केँ (पकड़ि क' मारबाक) रास्ता नहि बना देने छथि।

سَتَجِدُوْنَ اٰخَرِيْنَ يُرِيْدُوْنَ اَنْ يَّأْمَنُوْكُمْ وَيَأْمَنُوْا قَوْمَهُمْ ۗ كُلَّ مَا رُدُّوْٓا اِلَى الْفِتْنَةِ اُرْكِسُوْا فِيْهَا ۚ فَاِنْ لَّمْ يَعْتَزِلُوْكُمْ وَيُلْقُوْٓا اِلَيْكُمُ السَّلَمَ وَيَكُفُّوْٓا اَيْدِيَهُمْ فَخُذُوْهُمْ وَاقْتُلُوْهُمْ حَيْثُ ثَقِفْتُمُوْهُمْ ۗ وَاُولٰۤىِٕكُمْ جَعَلْنَا لَكُمْ عَلَيْهِمْ سُلْطٰنًا مُّبِيْنًا ࣖ

satajidūna akharīna yurīdūna ay ya'manūkum wa ya'manū qaumahum, kullamā ruddū ilal-fitnati urkisū fīhā, fa illam ya‘tazilūkum wa yulqū ilaikumus-salama wa yakuffū aidiyahum fa khużūhum waqtulūhum ḥaiṡu ṡaqiftumūhum, wa ulā'ikum ja‘alnā lakum ‘alaihim sulṭānam mubīnā(n).

जल्दिये अहाँ के दोसरो लोक भेटत जे अहाँ के संग सुरक्षित आ अपन लोक के संग सुरक्षित रहय चाहैत छथि। जखन कखनो प्रलोभन (शिर्क) मे वापस बजाओल जाइत छथि तखन ओ ओहि मे खसि पड़ैत छथि । तेँ जँ ओ सभ अहाँ केँ असगर नहि छोड़ैत अछि आ अहाँ केँ शान्ति नहि दैत अछि, आ अहाँ सँ लड़बा सँ नहि परहेज करैत अछि, तखन ओकरा सभ केँ बंदी बना कऽ जतय भेटत, मारि दियौक। ओ सभ छथि जिनका बारे मे हम अहाँ सभ केँ एकटा स्पष्ट कारण (लड़ब, पकड़ब, आ मारब) देने छी।

وَمَا كَانَ لِمُؤْمِنٍ اَنْ يَّقْتُلَ مُؤْمِنًا اِلَّا خَطَـًٔا ۚ وَمَنْ قَتَلَ مُؤْمِنًا خَطَـًٔا فَتَحْرِيْرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ وَّدِيَةٌ مُّسَلَّمَةٌ اِلٰٓى اَهْلِهٖٓ اِلَّآ اَنْ يَّصَّدَّقُوْا ۗ فَاِنْ كَانَ مِنْ قَوْمٍ عَدُوٍّ لَّكُمْ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَتَحْرِيْرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ ۗوَاِنْ كَانَ مِنْ قَوْمٍۢ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ مِّيْثَاقٌ فَدِيَةٌ مُّسَلَّمَةٌ اِلٰٓى اَهْلِهٖ وَتَحْرِيْرُ رَقَبَةٍ مُّؤْمِنَةٍ ۚ فَمَنْ لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ شَهْرَيْنِ مُتَتَابِعَيْنِۖ تَوْبَةً مِّنَ اللّٰهِ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَلِيْمًا حَكِيْمًا

wa mā kāna limu'minin ay yaqtula mu'minan illā khaṭa'ā(n), wa man qatala mu'minan khaṭa'an fa taḥrīru raqabatim mu'minatiw wa diyatum musallamatun ilā ahlihī illā ay yaṣṣaddaqū, fa in kāna min qaumim bainakum wa bainahum mīṡāqun fa diyatum musallamatun ilā ahlihī wa taḥrīru raqabatim mu'minah(tin), famal lam yajid fa ṣiyāmu syahraini mutatābi‘aini taubatam minallāh(i), wa kānallāhu ‘alīman ḥakīmā(n).

आ एकटा आस्तिक के लेल कोनो आस्तिक (दोसर) के मारब उचित नहिं, सिवाय एहि लेल जे ओ दोषी अछि (गलती सं)। जे कियो कोनो आस्तिक के दोषी होय के कारण हत्या करै छै (दे) कोनो मुसलमान दास के मुक्त करै छै आरू ओकरऽ (हत्या करलऽ गेलऽ व्यक्ति के) परिवार के देलऽ गेलऽ फिरौती के (देय) दै छै, जब तलक कि वू (हत्या करलऽ गेलऽ व्यक्ति के परिवार) भुगतान माफ नै करी दै छै । जँ ओ (हत्या कएल गेल व्यक्ति) एहन लोक मे सँ अछि जे अहाँ सँ शत्रुता रखैत अछि, भले ओ विश्वासी अछि, तखन (हत्यारा) अपन विश्वासी सेवक केँ मुक्त करय। आ जँ ओ (हत्या कएल गेल) कोनो एहन लोक (काफिर) सँ अछि जकरा संग ओकरा आ अहाँक बीच (शांति) संधि अछि, तखन (हत्यारा) अपन (हत्या कयल गेल) परिवार केँ सौंपल गेल फिरौती केँ चुका दियौक आ अपन विश्वासी सेवक केँ मुक्त करू। जे (अपन गुलाम) नहि पाओत, ओकरा (हत्यारा) अल्लाह के तूब के रूप मे लगातार दू महीना तक रोजा राखय। आ अल्लाह सर्वज्ञ, सर्वबुद्धिमान छथि

وَمَنْ يَّقْتُلْ مُؤْمِنًا مُّتَعَمِّدًا فَجَزَاۤؤُهٗ جَهَنَّمُ خَالِدًا فِيْهَا وَغَضِبَ اللّٰهُ عَلَيْهِ وَلَعَنَهٗ وَاَعَدَّ لَهٗ عَذَابًا عَظِيْمًا

wa may yaqtul mu'minam muta‘ammidan fa jazā'uhū jahannamu khālidan fīhā wa gaḍiballāhu ‘alaihi wa la‘anahū wa a‘adda lahū ‘ażāban ‘aẓīmā(n).

आ जे कोनो आस्तिक के जानबूझि क' मारत, ओकर फल नरक होयत, जतय ओ अनन्त रहत। अल्लाह हुनका पर तमसा गेलाह, आ हुनका गारि पढ़लनि आ हुनका लेल एकटा पैघ सजा तैयार केलनि।

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا ضَرَبْتُمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ فَتَبَيَّنُوْا وَلَا تَقُوْلُوْا لِمَنْ اَلْقٰىٓ اِلَيْكُمُ السَّلٰمَ لَسْتَ مُؤْمِنًاۚ تَبْتَغُوْنَ عَرَضَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۖفَعِنْدَ اللّٰهِ مَغَانِمُ كَثِيْرَةٌ ۗ كَذٰلِكَ كُنْتُمْ مِّنْ قَبْلُ فَمَنَّ اللّٰهُ عَلَيْكُمْ فَتَبَيَّنُوْاۗ اِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā ḍarabtum fī sabīlillāhi fa tabayyanū wa lā taqūlū liman alqā ilaikumus-salāma lasta mu'minā(n), tabtagūna ‘araḍal-ḥayātid-dun-yā, fa ‘indallāhi magānimu kaṡīrah(tun), każālika kuntum min qablu fa mannallāhu ‘alaikum fa tabayyanū, innallāha kāna bimā ta‘malūna khabīrā(n).

हे विश्वास करनिहार! जखन अहाँ अल्लाह के रास्ता पर जायब (लड़ब) तखन सावधान रहू (जानकारी के खोज करू) आ जे व्यक्ति अहाँ के "नमस्कार" कहैत अछि ओकरा "अहाँ मुसलमान नहि छी," (तखन अहाँ ओकरा मारि दैत छी), सांसारिक जीवन के धन के खोज के इरादा स नहि कहब, भले अल्लाह के संग बहुत रास खजाना हो। पहिने अहाँ सब एना छलौं, तखन अल्लाह अहाँ के अपन बरकत देलखिन, ताहि लेल सावधान रहू। सचमुच अल्लाह अहाँ जे काज करैत छी ताहि मे बहुत सावधान रहैत छथि।

لَا يَسْتَوِى الْقٰعِدُوْنَ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ غَيْرُ اُولِى الضَّرَرِ وَالْمُجٰهِدُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْۗ فَضَّلَ اللّٰهُ الْمُجٰهِدِيْنَ بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْ عَلَى الْقٰعِدِيْنَ دَرَجَةً ۗ وَكُلًّا وَّعَدَ اللّٰهُ الْحُسْنٰىۗ وَفَضَّلَ اللّٰهُ الْمُجٰهِدِيْنَ عَلَى الْقٰعِدِيْنَ اَجْرًا عَظِيْمًاۙ

lā yastawil-qā‘idūna minal-mu'minīna gairu uliḍ-ḍarari wal-mujāhidūna fī sabīlillāhi bi'amwālihim wa anfusihim, faḍḍalallāhul-mujāhidīna bi amwālihim wa anfusihim ‘alal-qā‘idīna darajah(tan), wa kullaw wa‘adallāhul-ḥusnā, wa faḍḍalallāhul-mujāhidīna ‘alal-qā‘idīna ajran ‘aẓīmā(n).

एकटा मुसलमान जे बिना कोनो बहाना (बाधा) के बैसैत अछि (जे लड़ाई में भाग नै लैत अछि) आ अपन धन आ जान स अल्लाह के रास्ता में जेहाद के लेल प्रयासरत व्यक्ति के बीच एके बात नै छै। अल्लाह अपन धन आ आत्मा स जिहाद के लेल प्रयास करय वाला के दर्जा बैसय वाला (बिना बाधा के लड़ाई में शामिल नै करय वाला) के ऊपर बढ़ा देने छथिन्ह. प्रत्येक के साथ अल्लाह एक अच्छा (इनाम) (जन्नत) के वादा करै छै आरू अल्लाह न॑ जिहाद के लेलऽ प्रयास करै वाला लोगऽ प॑ ईसान करलकै, जे बड़ऽ इनाम के साथ बैठै छै,

دَرَجٰتٍ مِّنْهُ وَمَغْفِرَةً وَّرَحْمَةً ۗوَكَانَ اللّٰهُ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا ࣖ

darajātim minhu wa magfirataw wa raḥmah(tan), wa kānallāhu gafūrar raḥīmā(n).

(अर्थात) हुनका सँ कतेको डिग्री ऊपर, संगहि क्षमा आ दया सेहो। अल्लाह क्षमाशील, परम दयालु छथि।

اِنَّ الَّذِيْنَ تَوَفّٰىهُمُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ ظَالِمِيْٓ اَنْفُسِهِمْ قَالُوْا فِيْمَ كُنْتُمْ ۗ قَالُوْا كُنَّا مُسْتَضْعَفِيْنَ فِى الْاَرْضِۗ قَالُوْٓا اَلَمْ تَكُنْ اَرْضُ اللّٰهِ وَاسِعَةً فَتُهَاجِرُوْا فِيْهَا ۗ فَاُولٰۤىِٕكَ مَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُ ۗ وَسَاۤءَتْ مَصِيْرًاۙ

innal-lażīna tawaffāhumul-malā'ikatu ẓālimī anfusihim qālū fīma kuntum, qālū kunnā mustaḍ‘afīna fil-arḍ(i), qālū alam takun arḍullāhi wāsi‘atan fa tuhājirū fīhā, fa ulā'ika ma'wāhum jahannam(u), wa sā'at maṣīrā(n).

सचमुच, जिनकर जान स्वर्गदूत अपना पर अत्याचार के अवस्था में छीन लेलक, ओ सब (स्वर्गदूत) पुछलखिन, "अहाँ केहन छी?" ओ सभ उत्तर देलक, "हम सभ पृथ्वी (मक्का) पर उत्पीड़ित लोक छी।" ओ सभ (फरिश्ता सभ) पुछलनि, "की अल्लाहक धरती चौड़ा नहि अछि, जाहि सँ अहाँ सभ एहि पर प्रवास (इम्हर-उम्हर) क' सकब?" त ओ लोक नरक मे छथि, आ ओ (जहानम) घुरबाक लेल सबसँ खराब जगह अछि,

اِلَّا الْمُسْتَضْعَفِيْنَ مِنَ الرِّجَالِ وَالنِّسَاۤءِ وَالْوِلْدَانِ لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ حِيْلَةً وَّلَا يَهْتَدُوْنَ سَبِيْلًاۙ

illal-mustaḍ‘afīna minar-rijāli wan-nisā'i wal-wildāni lā yastaṭī‘ūna ḥīlataw wa lā yahtadūna sabīlā(n).

सिवाय जे उत्पीड़ित छथि, चाहे ओ पुरुष हो वा महिला आ बच्चा जे असहाय छथि आ (प्रवास करबाक) बाट नहि जनैत छथि,

فَاُولٰۤىِٕكَ عَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّعْفُوَ عَنْهُمْ ۗ وَكَانَ اللّٰهُ عَفُوًّا غَفُوْرًا

fa ulā'ika ‘asallāhu ay ya‘fuwa ‘anhum, wa kānallāhu ‘afuwwan gafūrā(n).

तखन ओ सभ, आशा अछि जे अल्लाह हुनका सभ केँ माफ क' देताह। अल्लाह क्षमाशील, सबसे क्षमाशील छथि।

۞ وَمَنْ يُّهَاجِرْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ يَجِدْ فِى الْاَرْضِ مُرٰغَمًا كَثِيْرًا وَّسَعَةً ۗوَمَنْ يَّخْرُجْ مِنْۢ بَيْتِهٖ مُهَاجِرًا اِلَى اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ ثُمَّ يُدْرِكْهُ الْمَوْتُ فَقَدْ وَقَعَ اَجْرُهٗ عَلَى اللّٰهِ ۗوَكَانَ اللّٰهُ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا ࣖ

wa may yuhājir fī sabīlillāhi yajid fil-arḍi murāgaman kaṡīraw wa sa‘ah(tan), wa may yakhruj mim baitihī muhājiran ilallāhi wa rasūlihī ṡumma yudrik-hul-mautu faqad waqa‘a ajruhū ‘alallāh(i), wa kānallāhu gafūrar raḥīmā(n).

आ जे कियो अल्लाह के रास्ता में प्रवास करत, ओकरा एहि धरती पर प्रवास के लेल एकटा विस्तृत जगह आ बहुत रास (जीविका) जरूर भेटतैक। जे कियो अल्लाह आ हुनकर रसूलुल्लाह के लेल प्रवास करबाक इरादा स अपन घर स निकलैत अछि, तखन ओकरा पर मौत भ जाइत अछि (अपन मंजिल तक पहुंचबा स पहिने), तखन सचमुच ओकर इनाम अल्लाह के संग स्थापित भ गेल अछि। आ अल्लाह क्षमाशील, दयालु छथि।

وَاِذَا ضَرَبْتُمْ فِى الْاَرْضِ فَلَيْسَ عَلَيْكُمْ جُنَاحٌ اَنْ تَقْصُرُوْا مِنَ الصَّلٰوةِ ۖ اِنْ خِفْتُمْ اَنْ يَّفْتِنَكُمُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ اِنَّ الْكٰفِرِيْنَ كَانُوْا لَكُمْ عَدُوًّا مُّبِيْنًا

wa iżā ḍarabtum fil-arḍi fa laisa ‘alaikum junāḥun an taqṣurū minaṣ-ṣalāh(ti), in khiftum ay yaftinakumul-lażīna kafarū, innal-kāfirīna kānū lakum ‘aduwwam mubīnā(n).

आ जखन अहाँ पृथ्वी पर यात्रा करैत छी तखन अहाँ लेल कसरक नमाज करब कोनो पाप नहि अछि, जँ अहाँ केँ काफिरक हमला सँ डर होइत अछि | सचमुच, काफिर अहाँक असली दुश्मन अछि।

وَاِذَا كُنْتَ فِيْهِمْ فَاَقَمْتَ لَهُمُ الصَّلٰوةَ فَلْتَقُمْ طَاۤىِٕفَةٌ مِّنْهُمْ مَّعَكَ وَلْيَأْخُذُوْٓا اَسْلِحَتَهُمْ ۗ فَاِذَا سَجَدُوْا فَلْيَكُوْنُوْا مِنْ وَّرَاۤىِٕكُمْۖ وَلْتَأْتِ طَاۤىِٕفَةٌ اُخْرٰى لَمْ يُصَلُّوْا فَلْيُصَلُّوْا مَعَكَ وَلْيَأْخُذُوْا حِذْرَهُمْ وَاَسْلِحَتَهُمْ ۚ وَدَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْ تَغْفُلُوْنَ عَنْ اَسْلِحَتِكُمْ وَاَمْتِعَتِكُمْ فَيَمِيْلُوْنَ عَلَيْكُمْ مَّيْلَةً وَّاحِدَةً ۗوَلَا جُنَاحَ عَلَيْكُمْ اِنْ كَانَ بِكُمْ اَذًى مِّنْ مَّطَرٍ اَوْ كُنْتُمْ مَّرْضٰٓى اَنْ تَضَعُوْٓا اَسْلِحَتَكُمْ وَخُذُوْا حِذْرَكُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ اَعَدَّ لِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابًا مُّهِيْنًا

wa iżā kunta fīhim fa aqamta lahumuṣ-ṣalāta faltaqum ṭā'ifatum minhum ma‘aka walya'khużū asliḥatahum, fa iżā sajadū falyakūnū miw warā'ikum, walta'ti ṭā'ifatun ukhrā lam yuṣallū falyuṣallū ma‘aka walya'khużū ḥiżrahum wa asliḥatahum, waddal-lażīna kafarū lau tagfulūna ‘an asliḥatakum wa amti‘atikum, fa yamīlūna ‘alaikum mailataw wāḥidah(tan), wa lā junāḥa ‘alaikum in kāna bikum ażam mim maṭarin au kuntum marḍā an taḍa‘ū asliḥatakum wa khużū ḥiżrakum, innallāha a‘adda lil-kāfirīna ‘ażābam muhīnā(n).

आ जँ अहाँ (मुहम्मद) हुनका सभक (अपन मित्र) मे छी आ अहाँ हुनका सभक संग नमाज पढ़य चाहैत छी, तखन हुनका सभक एकटा समूह केँ अहाँक संग ठाढ़ (नमाज) करय दियौक आ अपन हथियार उठाबय दियौक, तखन जखन ओ सभ (जे अहाँ सभक संग नमाज पढ़ैत छथि) सजदा करथि (एक रकाअत पूरा कए लेताह), तखन हुनका सभ केँ अहाँक पाछू सँ आगू बढ़य दियौक (शत्रु केर सामना करबाक लेल) आ दोसर समूह केँ आबय दियौक जे नमाज नहि केने अछि, तखन ओ सभ अहाँ सभक संग नमाज पढ़य दियौक, आ ओकरा सभ केँ तैयारी करय दियौक। सतर्क भ गेल आ अपन हथियार के होलस्टर क देलक। काफिर सब चाहैत छल जे अहाँ अपन हथियार आ अपन सम्पत्ति के प्रति लापरवाह रहू, ताहि लेल ओ सब एकहि बेर अहाँ सब पर हमला क देलक। आ अहाँक लेल कोनो बात नहि जे अहाँ अपन हथियार राखि दियौक, जँ अहाँ बरखाक कारणेँ वा बीमार पड़ि गेल छी तँ, आ तैयार रहू। सचमुच अल्लाह काफिर के लेल एकटा अपमानजनक सजा तैयार केने छथि।

فَاِذَا قَضَيْتُمُ الصَّلٰوةَ فَاذْكُرُوا اللّٰهَ قِيَامًا وَّقُعُوْدًا وَّعَلٰى جُنُوْبِكُمْ ۚ فَاِذَا اطْمَأْنَنْتُمْ فَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ ۚ اِنَّ الصَّلٰوةَ كَانَتْ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ كِتٰبًا مَّوْقُوْتًا

fa iżā qaḍaitumuṣ-ṣalāta fażkurullāha qiyāmaw wa qu‘ūdaw wa ‘alā junūbikum, fa iżaṭma'nantum fa aqīmuṣ-ṣalāh(ta), innaṣ-ṣalāta kānat ‘alal-mu'minīna kitābam mauqūtā(n).

संगहि, जखन अहाँ (अपन) नमाज समाप्त क लेब तखन जखन अहाँ ठाढ़ होयब, जखन बैसब आ जखन अहाँ लेटब तखन अल्लाह केर स्मरण करू। तखन जखन अहाँ सुरक्षित महसूस करब तखन नमाज (सामान्य जकाँ) करू। सचमुच, प्रार्थना विश्वासी के लेलऽ समय निर्धारित दायित्व छै ।

وَلَا تَهِنُوْا فِى ابْتِغَاۤءِ الْقَوْمِ ۗ اِنْ تَكُوْنُوْا تَأْلَمُوْنَ فَاِنَّهُمْ يَأْلَمُوْنَ كَمَا تَأْلَمُوْنَ ۚوَتَرْجُوْنَ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا يَرْجُوْنَ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَلِيْمًا حَكِيْمًا ࣖ

wa lā tahinū fibtigā'il-qaum(i), in takūnū ta'lamūna fa innahum ya'lamūna kamā ta'lamūn(a), wa tarjūna minallāhi mā lā yarjūn(a), wa kānallāhu ‘alīman ḥakīmā(n).

आ हुनका (अपन शत्रु) के पाछाँ-पाछाँ चलबा मे कमजोर हृदयक नहि रहू। जँ अहाँ पीड़ा भोगैत छी तँ ई जानि लिअ जे ओहो सभ पीड़ा (ओहो) भोगैत छथि, जेना अहाँ करैत छी, जखन कि अहाँ एखनो अल्लाह सँ ओ उम्मीद क' सकैत छी जे ओ सभ उम्मीद नहि क' सकैत छथि। अल्लाह सर्वज्ञ, सर्वबुद्धिमान छथि।

اِنَّآ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ لِتَحْكُمَ بَيْنَ النَّاسِ بِمَآ اَرٰىكَ اللّٰهُ ۗوَلَا تَكُنْ لِّلْخَاۤىِٕنِيْنَ خَصِيْمًا ۙ

innā anzalnā ilaikal-kitāba bil-ḥaqqi litaḥkuma bainan-nāsi bimā arākallāh(u), wa lā takun lil-khā'inīna khaṣīmā(n).

सचमुच, हम अहाँ (मुहम्मद) के पास सच्चाई के आनैत किताब (कुरान) उतारने छी, ताकि अहाँ लोक के बीच अल्लाह के सिखाने के अनुसार न्याय करी, आ (एक निर्दोष व्यक्ति) के विरोधी नै बनू, कियाक त (रक्षा) जे व्यक्ति विश्वासघात करैत अछि,

وَّاسْتَغْفِرِ اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ كَانَ غَفُوْرًا رَّحِيْمًاۚ

wastagfirillāh(a), innallāha kāna gafūrar raḥīmā(n).

आ अल्लाह स माफी मांगू। सचमुच अल्लाह क्षमाशील, दयालु छथि।

وَلَا تُجَادِلْ عَنِ الَّذِيْنَ يَخْتَانُوْنَ اَنْفُسَهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ مَنْ كَانَ خَوَّانًا اَثِيْمًاۙ

wa lā tujādil ‘anil-lażīna yakhtānūna anfusahum, innallāha lā yuḥibbu man kāna khawwānan aṡīmā(n).

आ जे अपना संग विश्वासघात करैत अछि ओकर पक्ष मे बहस नहि करू। सचमुच अल्लाह के ओ लोक पसिन नै छै जे सदिखन गद्दार आ पाप में लंगल रहैत छैथ।

يَّسْتَخْفُوْنَ مِنَ النَّاسِ وَلَا يَسْتَخْفُوْنَ مِنَ اللّٰهِ وَهُوَ مَعَهُمْ اِذْ يُبَيِّتُوْنَ مَا لَا يَرْضٰى مِنَ الْقَوْلِ ۗ وَكَانَ اللّٰهُ بِمَا يَعْمَلُوْنَ مُحِيْطًا

yastakhfūna minan-nāsi wa lā yastakhfūna minallāhi wa huwa ma‘ahum iż yubayyitūna mā lā yarḍā minal-qaul(i), wa kānallāhu bimā ya‘malūna muḥīṭā(n).

लोक स नुका सकैत छथि, मुदा अल्लाह स नुका नहि सकैत छथि, कियाक त अल्लाह हुनका सब संग छलाह, जखन एक राति ओ सब कोनो गुप्त फैसला लेलथि जे हुनका मंजूर नहि छल। आ अल्लाह सर्वशक्तिमान ओ सब जे काज करैत छथि तकरा कवर करैत छथि।

هٰٓاَنْتُمْ هٰٓؤُلَاۤءِ جَادَلْتُمْ عَنْهُمْ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۗ فَمَنْ يُّجَادِلُ اللّٰهَ عَنْهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ اَمْ مَّنْ يَّكُوْنُ عَلَيْهِمْ وَكِيْلًا

hā'antum hā'ulā'i jādaltum ‘anhum fil-ḥayātid-dun-yā, famay yujādilullāha ‘anhum yaumal-qiyāmati am may yakūnu ‘alaihim wakīlā(n).

से अहाँ छी ! अहाँ एहि सांसारिक जीवन मे हुनका सभक (रक्षा) लेल बहस करैत छी, मुदा कयामतक दिन हुनका सभक (रक्षा) लेल अल्लाह केर विरोध के करत? या ओकर रक्षक के होयत (अल्लाह के सजा के खिलाफ)?

وَمَنْ يَّعْمَلْ سُوْۤءًا اَوْ يَظْلِمْ نَفْسَهٗ ثُمَّ يَسْتَغْفِرِ اللّٰهَ يَجِدِ اللّٰهَ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا

wa may ya‘mal sū'an au yaẓlim nafsahū ṡumma yastagfirillāha yajidillāha gafūrar raḥīmā(n).

आ जे कियो कोनो अपराध आ अपना पर अन्याय करत, तखन अल्लाह सँ माफी मांगत, ओकरा अल्लाह परम क्षमाशील, परम दयालु जरूर भेटतैक।

وَمَنْ يَّكْسِبْ اِثْمًا فَاِنَّمَا يَكْسِبُهٗ عَلٰى نَفْسِهٖ ۗ وَكَانَ اللّٰهُ عَلِيْمًا حَكِيْمًا

wa may yaksib iṡman fa innamā yaksibuhū ‘alā nafsih(ī),wa kānallāhu ‘alīman ḥakīmā(n).

आ जे पाप करैत अछि, तखन सत्ते ओ अपन (कठिनता) लेल करैत अछि। आ अल्लाह सर्वज्ञ, सर्वबुद्धिमान छथि

وَمَنْ يَّكْسِبْ خَطِيْۤـَٔةً اَوْ اِثْمًا ثُمَّ يَرْمِ بِهٖ بَرِيْۤـًٔا فَقَدِ احْتَمَلَ بُهْتَانًا وَّاِثْمًا مُّبِيْنًا ࣖ

wa may yaksib khaṭī'atan au iṡman ṡumma yarmi bihī barī'an fa qadiḥtamala buhtānaw wa iṡmam mubīnā(n).

आ जे कोनो गलती वा पाप करैत अछि, तखन ओ कोनो निर्दोष व्यक्ति पर आरोप लगाबैत अछि, तखन सचमुच, ओ झूठ आ स्पष्ट पाप केँ ढोने अछि।

وَلَوْلَا فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكَ وَرَحْمَتُهٗ لَهَمَّتْ طَّاۤىِٕفَةٌ مِّنْهُمْ اَنْ يُّضِلُّوْكَۗ وَمَا يُضِلُّوْنَ اِلَّآ اَنْفُسَهُمْ وَمَا يَضُرُّوْنَكَ مِنْ شَيْءٍ ۗ وَاَنْزَلَ اللّٰهُ عَلَيْكَ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَعَلَّمَكَ مَا لَمْ تَكُنْ تَعْلَمُۗ وَكَانَ فَضْلُ اللّٰهِ عَلَيْكَ عَظِيْمًا

wa lau lā faḍlullāhi ‘alaika wa raḥmatuhū lahammaṭ-ṭā'ifatum minhum ay yuḍillūk(a), wa mā yuḍillūna illā anfusahum wa mā yaḍurrūnaka min syai'(in), wa anzalallāhu ‘alaikal-kitāba wal-ḥikmata wa ‘allamaka mā lam takun ta‘lam(u), wa kāna faḍlullāhi ‘alaika ‘aẓīmā(n).

आरू अगर अल्लाह केरऽ कृपा आरू तोरा (मुहम्मद) के प्रति ओकरऽ दया नै होत॑ त॑ निश्चित रूप स॑ ओकरऽ एगो समूह तोरा भटकै लेली दृढ़ संकल्पित होय जैतै । मुदा ओ सभ मात्र अपना केँ गुमराह करैत अछि, आ अहाँ केँ कनिको नुकसान नहि पहुँचबैत अछि। आ (एहि लेल सेहो जे) अल्लाह अहाँ सभ लग किताब (अल-कुरान) आ हिक्म (सुन्नत) पठौने छथि, आ अहाँ सभ केँ ओ सिखबैत छथि जे अहाँ सभ नहि जनैत छलहुँ। अहाँ पर भगवानक कृपा बहुत पैघ अछि।

۞ لَا خَيْرَ فِيْ كَثِيْرٍ مِّنْ نَّجْوٰىهُمْ اِلَّا مَنْ اَمَرَ بِصَدَقَةٍ اَوْ مَعْرُوْفٍ اَوْ اِصْلَاحٍۢ بَيْنَ النَّاسِۗ وَمَنْ يَّفْعَلْ ذٰلِكَ ابْتِغَاۤءَ مَرْضَاتِ اللّٰهِ فَسَوْفَ نُؤْتِيْهِ اَجْرًا عَظِيْمًا

lā khaira fī kaṡīrim min najwāhum illā man amara biṣadaqatin au ma‘rūfin au iṣlāḥim bainan-nās(i), wa may yaf‘al żālikabtigā'a marḍātillāhi fa saufa nu'tīhi ajran ‘aẓīmā(n).

हुनका लोकनिक बहुत रास गुप्त गप्प मे कोनो नीक नहि होइत छनि, सिवाय ओहि लोकनिक गुप्त गप्प-सप्प जे दान, वा नीक काज करबाक आज्ञा दैत छथि, वा लोक मे शांति स्थापित करैत छथि । जे कियो अल्लाह के प्रसन्नता के तलाश में एहन काज करत, हम ओकरा जल्दिये एकटा पैघ इनाम देब।

وَمَنْ يُّشَاقِقِ الرَّسُوْلَ مِنْۢ بَعْدِ مَا تَبَيَّنَ لَهُ الْهُدٰى وَيَتَّبِعْ غَيْرَ سَبِيْلِ الْمُؤْمِنِيْنَ نُوَلِّهٖ مَا تَوَلّٰى وَنُصْلِهٖ جَهَنَّمَۗ وَسَاۤءَتْ مَصِيْرًا ࣖ

wa may yusyāqiqir-rasūla mim ba‘di mā tabayyana lahul-hudā wa yattabi‘ gaira sabīlil-mu'minīna nuwallihī mā tawallā wa nuṣlihī jahannam(a), wa sā'at maṣīrā(n).

आरू जे भी रसूलुल्लाह (मुहम्मद) केरऽ विरोध करै छै, जेकरा बाद ओकरा सच्चाई साफ होय गेलऽ छै, आरू वू रास्ता पर चलै छै जे मुसलमानऽ के रास्ता नै छै, ओकरा हम्में ओकरा द्वारा करलऽ गेलऽ गलती में छोड़ी दै छियै आरू ओकरा नरक में सौंप देबै, आरू वू सबसें खराब जगह छै जेकरा पर वापस आबै के छै।

اِنَّ اللّٰهَ لَا يَغْفِرُ اَنْ يُّشْرَكَ بِهٖ وَيَغْفِرُ مَا دُوْنَ ذٰلِكَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ ۗ وَمَنْ يُّشْرِكْ بِاللّٰهِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلٰلًا ۢ بَعِيْدًا

innallāha lā yagfiru ay yusyraka bihī wa yagfiru mā dūna żālika limay yasyā'(u), wa may yusyrik billāhi faqad ḍalla ḍalālam ba‘īdā(n).

अल्लाह शिर्क (अल्लाह के साथ साथी के कोनो भी चीज़ के साथ जोड़ना) के पाप के माफ नै करतै, आरू वू जेकरा लेली चाहै छै ओकरा अलावा अन्य पाप के माफ करै छै। आ जे कियो अल्लाह के साथ (किछु) शरीफ करै छै, तखन सचमुच, ओ बहुत दूर भटकल छै।

اِنْ يَّدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖٓ اِلَّآ اِنٰثًاۚ وَاِنْ يَّدْعُوْنَ اِلَّا شَيْطٰنًا مَّرِيْدًاۙ

iy yad‘ūna min dūnihī illā ināṡā(n), wa iy yad‘ūna illā syaiṭānam marīdā(n).

अल्लाह के अलावा जे पूजा करै छै, वू (मूर्ति के अलावा) के अलावा कुछ नै छै, आरू आज्ञा नै मानै वाला शैतान के अलावा कुछ नै करै छै

لَّعَنَهُ اللّٰهُ ۘ وَقَالَ لَاَتَّخِذَنَّ مِنْ عِبَادِكَ نَصِيْبًا مَّفْرُوْضًاۙ

la‘anahullāh(u), wa qāla la'attakhiżanna min ‘ibādika naṣībam mafrūḍā(n).

जेकरा अल्लाह गारी देलकै, आरू (शैतान) कहलकै, "हम तोरऽ दासऽ स॑ एगो निश्चित हिस्सा जरूर लेबै,

وَّلَاُضِلَّنَّهُمْ وَلَاُمَنِّيَنَّهُمْ وَلَاٰمُرَنَّهُمْ فَلَيُبَتِّكُنَّ اٰذَانَ الْاَنْعَامِ وَلَاٰمُرَنَّهُمْ فَلَيُغَيِّرُنَّ خَلْقَ اللّٰهِ ۗوَمَنْ يَّتَّخِذِ الشَّيْطٰنَ وَلِيًّا مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ فَقَدْ خَسِرَ خُسْرَانًا مُّبِيْنًا

wa la'uḍillannahum wa la'umanniyannahum wa la'āmurannahum fa layubattikunna āżānal-an‘āmi wa la'āmurannahum fa layugayyirunna khalqallāh(i), wa may yattakhiżisy-syaiṭāna waliyyam min dūnillāhi faqad khasira khusrānam mubīnā(n).

आ हम ओकरा सभ केँ भटकब अवश्य करब, आ ओकरा सभ मे खाली सपना जगायब आ ओकरा सभ केँ माल-जालक कान काटि देबाक आदेश देब, (तखन ओ सभ वास्तव मे ओकरा सभ केँ काटि देब), आ हम ओकरा सभ केँ अल्लाह केर सृष्टि केँ बदलबाक आदेश देब, (तखन ओ सभ ओकरा सचमुच बदलि दैत छैक)।” जे कियो शैतान के अल्लाह के अलावा दोसर रक्षक मानैत अछि, तखन सचमुच, ओकरा असली नुकसान होइत छैक |

يَعِدُهُمْ وَيُمَنِّيْهِمْۗ وَمَا يَعِدُهُمُ الشَّيْطٰنُ اِلَّا غُرُوْرًا

ya‘iduhum wa yumannīhim, wa mā ya‘iduhumusy-syaiṭānu illā gurūrā(n).

(शैतान) हुनका सभसँ वचन देलनि आ हुनका सभमे खाली सपना जगौलनि, भले शैतान हुनका सभसँ मात्र झूठक वादा केने होथि ।

اُولٰۤىِٕكَ مَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُۖ وَلَا يَجِدُوْنَ عَنْهَا مَحِيْصًا

ulā'ika ma'wāhum jahannam(u), wa lā yajidūna ‘anhā maḥīṣā(n).

जे (जे धोखा खाइत छथि) नरकक छथि आ हुनका सभकेँ एहिसँ बचबाक कोनो स्थान (अन्य) नहि रहतनि ।

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ سَنُدْخِلُهُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًاۗ وَعْدَ اللّٰهِ حَقًّا ۗوَمَنْ اَصْدَقُ مِنَ اللّٰهِ قِيْلًا

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti sanudkhiluhum jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā abadā(n), wa‘dallāhi ḥaqqā(n), wa man aṣdaqu minallāhi qīlā(n).

आ जे विश्वास करैत अछि आ नीक काज करैत अछि, हम सभ जन्नत मे प्रवेश करब जकर नीचाँ नदी बहैत अछि, ओ सभ ओहि मे सदिखन रहत। आ भगवानक वचन सत्य अछि। हुनकर बात मे अल्लाह स बेसी सच्चा के अछि?

لَيْسَ بِاَمَانِيِّكُمْ وَلَآ اَمَانِيِّ اَهْلِ الْكِتٰبِ ۗ مَنْ يَّعْمَلْ سُوْۤءًا يُّجْزَ بِهٖۙ وَلَا يَجِدْ لَهٗ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلِيًّا وَّلَا نَصِيْرًا

laisa bi'amāniyyikum wa lā amāniyyi ahlil-kitāb(i), may ya‘mal sū'ay yujza bih(ī), wa lā yajid lahū min dūnillāhi waliyyaw wa lā naṣīrā(n).

(अल्लाह स इनाम) अहाँक इच्छा नहि अछि आ नहि (नहि) किताबक लोकक इच्छा। जे कियो बुराई करत ओकरा ओहि बुराई के हिसाब स जरूर चुकाओल जायत, आ ओकरा अल्लाह के अलावा कोनो रक्षक या सहायक नै रहत।

وَمَنْ يَّعْمَلْ مِنَ الصّٰلِحٰتِ مِنْ ذَكَرٍ اَوْ اُنْثٰى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَاُولٰۤىِٕكَ يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ وَلَا يُظْلَمُوْنَ نَقِيْرًا

wa may ya‘mal minaṣ-ṣāliḥāti min żakarin au unṡā wa huwa mu'minun fa ulā'ika yadkhulūnal-jannata wa lā yuẓlamūna naqīrā(n).

आ जे कियो नीक काज करत, चाहे ओ पुरुष हो वा स्त्री, आस्तिक रहैत ओ जन्नत मे प्रवेश करत आ ओकरा पर कनिको अन्याय नहि होयत।

وَمَنْ اَحْسَنُ دِيْنًا مِّمَّنْ اَسْلَمَ وَجْهَهٗ لِلّٰهِ وَهُوَ مُحْسِنٌ وَّاتَّبَعَ مِلَّةَ اِبْرٰهِيْمَ حَنِيْفًا ۗوَاتَّخَذَ اللّٰهُ اِبْرٰهِيْمَ خَلِيْلًا

wa man aḥsanu dīnam mimman aslama wajhahū lillāhi wa huwa muḥsinuw wattaba‘a millata ibrāhīma ḥanīfā(n), wattakhażallāhu ibrāhīma khalīlā(n).

आ जे नीक काज करैत ईमानदारी स अल्लाह के अधीन भ जाइत अछि, आ इब्राहीम के सीधा धर्म के पालन करैत अछि, ओकरा स नीक धर्म केकर अछि? आ अल्लाह इब्राहीम के (अपन) प्रिय बनेबाक लेल चुनने छथि।

وَلِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَكَانَ اللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ مُّحِيْطًا ࣖ

wa lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa kānallāhu bikulli syai'im muḥīṭā(n).

आ जे किछु आकाश मे अछि आ जे किछु धरती पर अछि से अल्लाह केर अछि आ अल्लाह केर (ज्ञान) मे सब किछु शामिल अछि।

وَيَسْتَفْتُوْنَكَ فِى النِّسَاۤءِۗ قُلِ اللّٰهُ يُفْتِيْكُمْ فِيْهِنَّ ۙوَمَا يُتْلٰى عَلَيْكُمْ فِى الْكِتٰبِ فِيْ يَتٰمَى النِّسَاۤءِ الّٰتِيْ لَا تُؤْتُوْنَهُنَّ مَا كُتِبَ لَهُنَّ وَتَرْغَبُوْنَ اَنْ تَنْكِحُوْهُنَّ وَالْمُسْتَضْعَفِيْنَ مِنَ الْوِلْدَانِۙ وَاَنْ تَقُوْمُوْا لِلْيَتٰمٰى بِالْقِسْطِ ۗوَمَا تَفْعَلُوْا مِنْ خَيْرٍ فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِهٖ عَلِيْمًا

wa yastaftūnaka fin-nisā'(i), qulillāhu yuftīkum fīhinn(a), wa mā yutlā ‘alaikum fil-kitābi fī yatāman-nisā'il-lātī lā tu'tūnahunna mā kutiba lahunna wa targabūna an tankiḥūhunna wal-mustaḍ‘afīna minal-wildān(i), wa an taqūmū lil-yatāmā bil-qisṭ(i), wa mā taf‘alū min khairin fa innallāha kāna bihī ‘alīmā(n).

आ ओ सब अहाँ स महिला के संबंध में फतवा मांगैत छथि। कहब, "अल्लाह अहाँ सभ केँ हुनका सभक संबंध मे एकटा फतवा देलनि, आओर जे कुरान मे अहाँ सभ केँ अनाथ महिला सभक संबंध मे (फतवा सेहो) पढ़ल गेल छल, जिनका अहाँ सभ हुनका सभक लेल निर्धारित (दहेज) नहि देलियैक, जखन कि अहाँ सभ हुनका सभ सँ विवाह करय चाहैत छलहुँ आ (बाध मे) एहन बच्चा सभ जे एखनो कमजोर मानल जाइत छल। आ (अल्लाह अहाँ सभ केँ आदेश देलनि) जे अनाथ सभ केँ निष्पक्ष रूप सँ देखभाल करू। आ अहाँ जे नीक काज करब, से वास्तव मे।" अल्लाह सर्वज्ञ छथि।"

وَاِنِ امْرَاَةٌ خَافَتْ مِنْۢ بَعْلِهَا نُشُوْزًا اَوْ اِعْرَاضًا فَلَا جُنَاحَ عَلَيْهِمَآ اَنْ يُّصْلِحَا بَيْنَهُمَا صُلْحًا ۗوَالصُّلْحُ خَيْرٌ ۗوَاُحْضِرَتِ الْاَنْفُسُ الشُّحَّۗ وَاِنْ تُحْسِنُوْا وَتَتَّقُوْا فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرًا

wa inimra'atun khāfat mim ba‘lihā nusyūzan au i‘rāḍan falā junāḥa ‘alaihimā ay yuṣliḥā bainahumā ṣulḥā(n), waṣ-ṣulḥu khair(un), wa uḥḍiratil-anfususy-syuḥḥ(a), wa in tuḥsinū wa tattaqū fa innallāha kāna bimā ta‘malūna khabīrā(n).

आ जँ स्त्री केँ ई चिन्ता होइत छैक जे ओकर पति नटखट वा उदासीन हेताह तखन दुनू गोटे वास्तविक शांति बना सकैत छथि, आ ओ शांति नीक (ओकरा लेल) भले पुरुष स्वभाव सँ कंजूस हो। आ जँ अहाँ (अपन पत्नीक संग अपन संबंध) सुधारैत छी आ अपना केँ (नुस्यूज आ उदासीनता सँ) बचाबैत छी, तखन सचमुच अल्लाह अहाँ जे काज करैत छी ताहि मे सावधान रहैत छथि।

وَلَنْ تَسْتَطِيْعُوْٓا اَنْ تَعْدِلُوْا بَيْنَ النِّسَاۤءِ وَلَوْ حَرَصْتُمْ فَلَا تَمِيْلُوْا كُلَّ الْمَيْلِ فَتَذَرُوْهَا كَالْمُعَلَّقَةِ ۗوَاِنْ تُصْلِحُوْا وَتَتَّقُوْا فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا

wa lan tastaṭī‘ū an ta‘dilū bainan-nisā'i wa lau ḥaraṣtum falā tamīlū kullal-maili fa tażarūhā kal-mu‘allaqah(ti), wa in tuṣliḥū wa tattaqū fa innallāha kāna gafūrar raḥīmā(n).

आ अहाँ अपन पत्नीक बीच न्याय नहि क' सकब, भले अहाँक प्रखर इच्छा हो, तेँ बेसी झुकाव (अपन प्रेमी दिस) एतेक नहि झुकू जे दोसर केँ लटकल छोड़ि दियौक। आ जँ अहाँ सुधार करैत छी आ अपना केँ (गलत काज सँ बचाउ) तखन निश्चित रूप सँ अल्लाह अक्सर क्षमाशील, परम दयालु छथि।

وَاِنْ يَّتَفَرَّقَا يُغْنِ اللّٰهُ كُلًّا مِّنْ سَعَتِهٖۗ وَكَانَ اللّٰهُ وَاسِعًا حَكِيْمًا

wa iy yatafarraqā yugnillāhu kullam min sa‘atih(ī), wa kānallāhu wāsi‘an ḥakīmā(n).

आ जँ दुनूक तलाक भ' गेलै त' अल्लाह हुनका सभ मे सँ प्रत्येक केँ अपन कृपा सँ पर्याप्तता देथिन। आ अल्लाह सर्वव्यापी (अपन इनाम), परम बुद्धिमान छथि।

وَلِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَلَقَدْ وَصَّيْنَا الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَاِيَّاكُمْ اَنِ اتَّقُوا اللّٰهَ ۗوَاِنْ تَكْفُرُوْا فَاِنَّ لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَكَانَ اللّٰهُ غَنِيًّا حَمِيْدًا

wa lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa laqad waṣṣainal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum wa iyyākum anittaqullāh(a), wa in takfurū fa inna lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa kānallāhu ganiyyan ḥamīdā(n).

आरू जे भी आकाश में छै आरू जे भी धरती में छै, वू अल्लाह के छै, आरू सचमुच, हम्में वू लोगऽ क॑ आज्ञा देल॑ छियै जेकरा तोरा स॑ पहल॑ आरू (साथ ही) तोरा स॑ पहल॑ पवित्र किताब देलऽ गेलऽ छेलै कि वू अल्लाह स॑ डरै । मुदा जँ अहाँ काफिर छी तँ (जानू) जे आकाश मे जे किछु अछि आ धरती पर जे किछु अछि से अल्लाह केर अछि आ अल्लाह परम धनी, परम प्रशंसनीय छथि।

وَلِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ وَكِيْلًا

wa lillāhi mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa kafā billāhi wakīlā(n).

आ जे किछु आकाश मे अछि आ जे किछु धरती पर अछि से अल्लाह केर अछि। एकर रक्षक के रूप में अल्लाह काफी अछि।

اِنْ يَّشَأْ يُذْهِبْكُمْ اَيُّهَا النَّاسُ وَيَأْتِ بِاٰخَرِيْنَۗ وَكَانَ اللّٰهُ عَلٰى ذٰلِكَ قَدِيْرًا

iy yasya' yużhibkum ayyuhan-nāsu wa ya'ti bi'ākharīn(a), wa kānallāhu ‘alā żālika qadīrā(n).

अल्लाह जँ चाहने रहितथि त' अहाँ सब केँ नष्ट क' दैतथि, हे मनुख! तखन ओ एकटा आओर (लोक) (अहाँक प्रतिस्थापनक रूप मे) अनलनि। आ अल्लाह सर्वशक्तिमान एहन केलनि।

مَنْ كَانَ يُرِيْدُ ثَوَابَ الدُّنْيَا فَعِنْدَ اللّٰهِ ثَوَابُ الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِ ۗوَكَانَ اللّٰهُ سَمِيْعًاۢ بَصِيْرًا ࣖ

man kāna yurīdu ṡawābad-dun-yā fa ‘indallāhi ṡawābud-dun-yā wal-ākhirah(ti), wa kānallāhu samī‘am baṣīrā(n).

जे कियो दुनिया के इनाम के इच्छा रखैत अछि, ओकरा ई पता चलय जे अल्लाह के संग दुनिया आ परलोक के इनाम अछि। आ अल्लाह सब सुननिहार, सब देखनिहार छथि।

۞ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُوْنُوْا قَوَّامِيْنَ بِالْقِسْطِ شُهَدَاۤءَ لِلّٰهِ وَلَوْ عَلٰٓى اَنْفُسِكُمْ اَوِ الْوَالِدَيْنِ وَالْاَقْرَبِيْنَ ۚ اِنْ يَّكُنْ غَنِيًّا اَوْ فَقِيْرًا فَاللّٰهُ اَوْلٰى بِهِمَاۗ فَلَا تَتَّبِعُوا الْهَوٰٓى اَنْ تَعْدِلُوْا ۚ وَاِنْ تَلْوٗٓا اَوْ تُعْرِضُوْا فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ بِمَا تَعْمَلُوْنَ خَبِيْرًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū kūnū qawwāmīna bil-qisṭi syuhadā'a lillāhi wa lau ‘alā anfusikum awil-wālidaini wal-aqrabīn(a), iy yakun ganiyyan au faqīran fallāhu aulā bihimā, falā tattabi‘ul-hawā an ta‘dilū, wa in talwū au tu‘riḍū fa innallāha kāna bimā ta‘malūna khabīrā(n).

हे विश्वास करनिहार! न्याय के समर्थक बनू, अल्लाह के लेल गवाह बनू, भले ओ अपना या अपन माता-पिता आ रिश्तेदार के खिलाफ हो। ओ (आरोपी) अमीर हो वा गरीब, अल्लाह बेसी नीक जकाँ जनैत छथि जे हुनकर हित मे की अछि। तेँ सत्य सँ विचलित होबय चाहैत अपन इच्छाक पालन नहि करू। आ जँ अहाँ (गवाही) केँ विकृत करैत छी वा देबा सँ मना करैत छी तखन ई जानि लिअ जे अहाँ जे काज करैत छी ताहि सँ अल्लाह सर्वविदित छथि।

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَالْكِتٰبِ الَّذِيْ نَزَّلَ عَلٰى رَسُوْلِهٖ وَالْكِتٰبِ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ مِنْ قَبْلُ ۗوَمَنْ يَّكْفُرْ بِاللّٰهِ وَمَلٰۤىِٕكَتِهٖ وَكُتُبِهٖ وَرُسُلِهٖ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ فَقَدْ ضَلَّ ضَلٰلًا ۢ بَعِيْدًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū āminū billāhi wa rasūlihī wal-kitābil-lażī nazzala ‘alā rasūlihī wal-kitābil-lażī anzala min qabl(u), wa may yakfur billāhi wa malā'ikatihī wa kutubihī wa rusulihī wal-yaumil-ākhiri faqad ḍalla ḍalālam ba‘īdā(n).

हे विश्वास करनिहार! अल्लाह आरू हुनकऽ रसूलुल्लाह (मुहम्मद) आरू हुनकऽ रसूलुल्लाह प॑ उतारलऽ गेलऽ किताब (अल-कुरान) प॑ विश्वास जारी रखै के साथ-साथ वू किताबऽ प॑ भी जे पहलें उतारलऽ गेलऽ छेलै । जे कियो अल्लाह, हुनकर स्वर्गदूत, हुनकर किताब, हुनकर दूत आ अंतिम दिन के काफिर करैत अछि, तखन सचमुच, ओ व्यक्ति बहुत दूर भटक गेल अछि।

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا ثُمَّ كَفَرُوْا ثُمَّ اٰمَنُوْا ثُمَّ كَفَرُوْا ثُمَّ ازْدَادُوْا كُفْرًا لَّمْ يَكُنِ اللّٰهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ وَلَا لِيَهْدِيَهُمْ سَبِيْلًاۗ

innal-lażīna āmanū ṡumma kafarū ṡumma āmanū ṡumma kafarū ṡummazdādū kufral lam yakunillāhu liyagfira lahum wa lā liyahdiyahum sabīlā(n).

सचमुच, जे विश्वास करै छै आरू ओकरा बाद काफर करै छै, ओकरा बाद (पुनः विश्वास करै छै), ओकरा बाद फेर से काफर करै छै, फेर ओकरऽ कुफर बढ़ाबै छै, तखनिये अल्लाह ओकरा माफ नै करतै, नै (न ही) ओकरा (सीधा) रास्ता देखाबै छै।

بَشِّرِ الْمُنٰفِقِيْنَ بِاَنَّ لَهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًاۙ

basysyiril-munāfiqīna bi'anna lahum ‘ażāban alīmā(n).

पाखंडी सभकेँ खबरि दियौक जे ओकरा सभकेँ कष्टदायक यातना भेटतैक।

ۨالَّذِيْنَ يَتَّخِذُوْنَ الْكٰفِرِيْنَ اَوْلِيَاۤءَ مِنْ دُوْنِ الْمُؤْمِنِيْنَ ۗ اَيَبْتَغُوْنَ عِنْدَهُمُ الْعِزَّةَ فَاِنَّ الْعِزَّةَ لِلّٰهِ جَمِيْعًاۗ

al-lażīna yattakhiżūnal-kāfirīna auliyā'a min dūnil-mu'minīn(a), ayabtagūna ‘indahumul-‘izzata fa innal-‘izzata lillāhi jamī‘ā(n).

(अर्थात) जे काफिर के अपन नेता मानैत छथि, मुसलमान के त्याग करैत छथि | की ओ सभ काफिर सभक संग सत्ताक खोज करैत छथि? जानिये कि सब शक्ति अल्लाह के है।

وَقَدْ نَزَّلَ عَلَيْكُمْ فِى الْكِتٰبِ اَنْ اِذَا سَمِعْتُمْ اٰيٰتِ اللّٰهِ يُكْفَرُ بِهَا وَيُسْتَهْزَاُ بِهَا فَلَا تَقْعُدُوْا مَعَهُمْ حَتّٰى يَخُوْضُوْا فِيْ حَدِيْثٍ غَيْرِهٖٓ ۖ اِنَّكُمْ اِذًا مِّثْلُهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ جَامِعُ الْمُنٰفِقِيْنَ وَالْكٰفِرِيْنَ فِيْ جَهَنَّمَ جَمِيْعًاۙ

wa qad nazzala ‘alaikum fil-kitābi an iżā sami‘tum āyātillāhi yukfaru bihā wa yustahza'u bihā falā taq‘udū ma‘ahum ḥattā yakhūḍū fī ḥadīṡin gairih(ī), innakum iżam miṡlahum, innallāha jāmi‘ul-munāfiqīna wal-kāfirīna fī jahannama jamī‘ā(n).

आरू सचमुच, अल्लाह न॑ तोरा लेली किताब (अल कुरान) म॑ (नियम) भेजल॑ छै कि अगर आप अल्लाह केरऽ आयतऽ के इनकार आरू मजाक (काफिरऽ द्वारा) सुनै छियै, त॑ ओकरा सिनी के साथ नै बैठऽ, ओकरा स॑ पहल॑ कि वू दोसरऽ बातचीत म॑ प्रवेश करै छै । कारण (जँ अहाँ हुनका सभक संग बैसल रहब) तँ अवश्य अहाँ हुनका सभसँ मिलैत-जुलैत रहब । सचमुच अल्लाह सब पाखंडी आ काफिर के नरक में जमा करत,

ۨالَّذِيْنَ يَتَرَبَّصُوْنَ بِكُمْۗ فَاِنْ كَانَ لَكُمْ فَتْحٌ مِّنَ اللّٰهِ قَالُوْٓا اَلَمْ نَكُنْ مَّعَكُمْ ۖ وَاِنْ كَانَ لِلْكٰفِرِيْنَ نَصِيْبٌ قَالُوْٓا اَلَمْ نَسْتَحْوِذْ عَلَيْكُمْ وَنَمْنَعْكُمْ مِّنَ الْمُؤْمِنِيْنَ ۗ فَاللّٰهُ يَحْكُمُ بَيْنَكُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗ وَلَنْ يَّجْعَلَ اللّٰهُ لِلْكٰفِرِيْنَ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ سَبِيْلًا ࣖ

al-lażīna yatarabbaṣūna bikum, fa in kāna lakum fatḥum minallāhi qālū alam nakum ma‘akum, wa in kāna lil-kāfirīna naṣībun qālū alam nastaḥwiż ‘alaikum wa namna‘kum minal-mu'minīn(a), fallāhu yaḥkumu bainakum yaumal-qiyāmah(ti), wa lay yaj‘alallāhu lil-kāfirīna ‘alal-mu'minīna sabīlā(n).

(अर्थात) जे (घटना) के इंतजार करैत छथि जे अहाँक संग होयत। जखन अहाँ अल्लाह सँ जीत प्राप्त करैत छी त' कहैत छथि, "की हम अहाँक संग (झगड़ा मे) नहि छलहुँ?" आ जँ काफिर सभक हिस्सा होइत छैक तँ ओ सभ कहैत अछि जे हम सभ अहाँ सभक संग विजय मे नहि छलहुँ आ की हम सभ अहाँ सभक रक्षा नहि केलहुँ आ मुसलमान सभ सँ? त अल्लाह कयामत के दिन अहाँ सब के बीच न्याय करत। अल्लाह काफिर के मुसलमान पर काबू पाबै के तरीका नै देतै।

اِنَّ الْمُنٰفِقِيْنَ يُخٰدِعُوْنَ اللّٰهَ وَهُوَ خَادِعُهُمْۚ وَاِذَا قَامُوْٓا اِلَى الصَّلٰوةِ قَامُوْا كُسَالٰىۙ يُرَاۤءُوْنَ النَّاسَ وَلَا يَذْكُرُوْنَ اللّٰهَ اِلَّا قَلِيْلًاۖ

innal-munāfiqīna yukhādi‘ūnallāha wa huwa khādi‘uhum, wa iżā qāmū ilaṣ-ṣalāti qāmū kusālā, yurā'ūnan-nāsa wa lā yażkurūnallāha illā qalīlā(n).

सचमुच पाखंडी अल्लाह के धोखा देबय चाहैत छथि, मुदा अल्लाह हुनका धोखा देबय वाला छथिन्ह. जखन ओ सभ प्रार्थना करय लेल ठाढ़ भ' जाइत छथि त' आलसी भ' क' करैत छथि। हुनका लोकनिक मतलब होइत छनि जे लोकक सोझाँ खुश रहब (प्रशंसा होबय चाहैत छथि)। आ कनि-मनि छोड़ि अल्लाहक स्मरण नहि करैत छथि

مُّذَبْذَبِيْنَ بَيْنَ ذٰلِكَۖ لَآ اِلٰى هٰٓؤُلَاۤءِ وَلَآ اِلٰى هٰٓؤُلَاۤءِ ۗ وَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَلَنْ تَجِدَ لَهٗ سَبِيْلًا

mużabżabīna baina żālik(a), lā ilā ha'ulā'i wa lā ilā ha'ulā'(i), wa may yuḍlilillāhu falan tajida lahū sabīlā(n).

ओ सभ ओहि (आस्था वा अविश्वास) के बीच संदेहक अवस्था मे छथि, जे एहि समूह (विश्वासी) सँ नहि छथि आ नहि (नहि) ओहि समूहक (अविश्वासी) छथि | जेकरा अल्लाह भटकय देतैक, ओकरा अहाँ केँ कोनो उपाय (मार्गदर्शित करबाक) नहि भेटत।

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوا الْكٰفِرِيْنَ اَوْلِيَاۤءَ مِنْ دُوْنِ الْمُؤْمِنِيْنَ ۚ اَتُرِيْدُوْنَ اَنْ تَجْعَلُوْا لِلّٰهِ عَلَيْكُمْ سُلْطٰنًا مُّبِيْنًا

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżul-kāfirīna auliyā'a min dūnil-mu'minīn(a), aturīdūna an taj‘alū lillāhi ‘alaikum sulṭānam mubīnā(n).

हे विश्वास करनिहार! मुसलमान के जगह काफिर के अपन नेता नै मानू। की अहाँ अल्लाह के एकटा स्पष्ट तर्क देबय चाहैत छी (अहाँ के खिलाफ)?

اِنَّ الْمُنٰفِقِيْنَ فِى الدَّرْكِ الْاَسْفَلِ مِنَ النَّارِۚ وَلَنْ تَجِدَ لَهُمْ نَصِيْرًاۙ

innal-munāfiqīna fid-darkil-asfali minan-nār(i), wa lan tajida lahum naṣīrā(n).

सचमुच, पाखंडी लोकनि नरकक निम्नतम स्तर पर (स्थापित) छथि | आ हुनका सभक लेल कोनो सहायक नहि भेटत।

اِلَّا الَّذِيْنَ تَابُوْا وَاَصْلَحُوْا وَاعْتَصَمُوْا بِاللّٰهِ وَاَخْلَصُوْا دِيْنَهُمْ لِلّٰهِ فَاُولٰۤىِٕكَ مَعَ الْمُؤْمِنِيْنَۗ وَسَوْفَ يُؤْتِ اللّٰهُ الْمُؤْمِنِيْنَ اَجْرًا عَظِيْمًا

illal-lażīna tābū wa aṣlaḥū wa‘taṣamū billāhi wa akhlaṣū dīnahum lillāhi fa ulā'ika ma‘al-mu'minīn(a), wa saufa yu'tillāhul mu'minīna ajran ‘aẓīmā(n).

सिवाय ओहि लोक के जे पश्चाताप करैत छथि आ अपना के संशोधित करैत छथि आ अल्लाह के मजबूती स पकड़ने छथि आ इमानदारी स अल्लाह के लेल अपन धर्म के पालन करैत छथि। ओ सभ मुसलमानक संग रहताह, आ अल्लाह मुसलमान सभ केँ एकटा पैघ इनाम देताह।

مَا يَفْعَلُ اللّٰهُ بِعَذَابِكُمْ اِنْ شَكَرْتُمْ وَاٰمَنْتُمْۗ وَكَانَ اللّٰهُ شَاكِرًا عَلِيْمًا ۔

mā yaf‘alullāhu bi‘ażābikum in syakartum wa āmantum, wa kānallāhu syākiran ‘alīmā(n).

अल्लाह अहाँ के यातना नै देत, अगर अहाँ आभारी छी आ इमानदार छी। आ अल्लाह सब कृतज्ञ, सर्वज्ञ छथि।

۞ لَا يُحِبُّ اللّٰهُ الْجَهْرَ بِالسُّوْۤءِ مِنَ الْقَوْلِ اِلَّا مَنْ ظُلِمَ ۗ وَكَانَ اللّٰهُ سَمِيْعًا عَلِيْمًا

lā yuḥibbullāhul-jahra bis-sū'i minal-qauli illā man ẓulim(a), wa kānallāhu samī‘an ‘alīmā(n).

अल्लाह क॑ खराब शब्द, (जे बोललऽ जाय छै) खुल क॑ पसंद नै छै सिवाय ऐन्हऽ लोगऽ के जेकरा प॑ अन्याय करलऽ गेलऽ छै । आ अल्लाह सब सुननिहार, सर्वज्ञ छथि।

اِنْ تُبْدُوْا خَيْرًا اَوْ تُخْفُوْهُ اَوْ تَعْفُوْا عَنْ سُوْۤءٍ فَاِنَّ اللّٰهَ كَانَ عَفُوًّا قَدِيْرًا

in tubdū khairan au tukhfūhu au ta‘fū ‘an sū'in fa innallāha kāna ‘afuwwan qadīrā(n).

यदि अहाँ कोनो गुण के घोषणा करैत छी, ओकरा नुकाबैत छी या (दोसर व्यक्ति) के गलती के माफ करैत छी त सचमुच, अल्लाह क्षमाशील, सर्वशक्तिमान छथि।

اِنَّ الَّذِيْنَ يَكْفُرُوْنَ بِاللّٰهِ وَرُسُلِهٖ وَيُرِيْدُوْنَ اَنْ يُّفَرِّقُوْا بَيْنَ اللّٰهِ وَرُسُلِهٖ وَيَقُوْلُوْنَ نُؤْمِنُ بِبَعْضٍ وَّنَكْفُرُ بِبَعْضٍۙ وَّيُرِيْدُوْنَ اَنْ يَّتَّخِذُوْا بَيْنَ ذٰلِكَ سَبِيْلًاۙ

innal-lażīna yakfurūna billāhi wa rusulihī wa yurīdūna ay yufarriqū bainallāhi wa rusulihī wa yaqūlūna nu'minu biba‘ḍin wa nakfuru biba‘ḍ(in), wa yurīdūna ay yattakhiżū baina żālika sabīlā(n).

सचमुच, जे लोग अल्लाह आरू हुनकऽ दूतऽ प॑ काफर करै छै, आरू अल्लाह आरू हुनकऽ दूतऽ म॑ (विश्वास) भेद करै के इरादा रखै छै, ई कहतें कि, "हम कुछ प॑ विश्वास करै छियै आरू हम्मं॑ दोसरऽ क॑ अविश्वास करै छियै," आरू बीच के रास्ता (ईमान या कुफर) लेबै के इरादा रखै छै,

اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْكٰفِرُوْنَ حَقًّا ۚوَاَعْتَدْنَا لِلْكٰفِرِيْنَ عَذَابًا مُّهِيْنًا

ulā'ika humul-kāfirūna ḥaqqā(n), wa a‘tadnā lil-kāfirīna ‘ażābam muhīnā(n).

असली अविश्वासी छथि। आ हम काफिर सभक लेल एकटा अपमानजनक सजा तैयार केने छी।

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِاللّٰهِ وَرُسُلِهٖ وَلَمْ يُفَرِّقُوْا بَيْنَ اَحَدٍ مِّنْهُمْ اُولٰۤىِٕكَ سَوْفَ يُؤْتِيْهِمْ اُجُوْرَهُمْ ۗوَكَانَ اللّٰهُ غَفُوْرًا رَّحِيْمًا ࣖ

wal-lażīna āmanū billāhi wa rusulihī wa lam yufarriqū baina aḥadim minhum ulā'ika saufa nu'tīhim ujūrahum, wa kānallāhu gafūrar raḥīmā(n).

रहल बात जे अल्लाह आ हुनकर रसूलुल्लाह पर विश्वास करैत छथि आ हुनका (दूत मे) अंतर नहि करैत छथि, त भविष्य मे अल्लाह हुनका इनाम देथिन। अल्लाह क्षमाशील, परम दयालु छथि।

يَسْـَٔلُكَ اَهْلُ الْكِتٰبِ اَنْ تُنَزِّلَ عَلَيْهِمْ كِتٰبًا مِّنَ السَّمَاۤءِ فَقَدْ سَاَلُوْا مُوْسٰٓى اَكْبَرَ مِنْ ذٰلِكَ فَقَالُوْٓا اَرِنَا اللّٰهَ جَهْرَةً فَاَخَذَتْهُمُ الصَّاعِقَةُ بِظُلْمِهِمْۚ ثُمَّ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ مِنْۢ بَعْدِ مَا جَاۤءَتْهُمُ الْبَيِّنٰتُ فَعَفَوْنَا عَنْ ذٰلِكَ ۚ وَاٰتَيْنَا مُوْسٰى سُلْطٰنًا مُّبِيْنًا

yas'aluka ahlul-kitābi an tunazzila ‘alaihim kitābam minas-samā'i faqad sa'alū mūsā akbara min żālika fa qālū arinallāha jahratan fa akhażathumuṣ-ṣā‘iqatu bi ẓulmihim, ṡummattakhażul-‘ijla mim ba‘di mā jā'athumul-bayyinātu fa ‘afaunā ‘an żālik(a), wa ātainā mūsā sulṭānam mubīnā(n).

(किताबक) लोक अहाँ (मुहम्मद) सँ कहैत छथि जे अहाँ हुनका सभ केँ स्वर्ग सँ एकटा किताब उतारू। सचमुच, ओ सभ मूसा सँ ओहि सँ पैघ किछु माँगलनि। ओ सभ कहलक, “हमरा सभ केँ अल्लाह केँ यथार्थ मे देखा दियौक।” तेँ अपन अत्याचारक कारणेँ बिजलीक चपेट मे आबि गेलाह । तखन ओ सभ बछड़ाक पूजा केलनि, स्पष्ट प्रमाण देखलाक बाद, तइयो हम सभ हुनका सभ केँ माफ क' देलियनि, आ हम मूसा केँ वास्तविक अधिकार देलियनि।

وَرَفَعْنَا فَوْقَهُمُ الطُّوْرَ بِمِيْثَاقِهِمْ وَقُلْنَا لَهُمُ ادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا وَّقُلْنَا لَهُمْ لَا تَعْدُوْا فِى السَّبْتِ وَاَخَذْنَا مِنْهُمْ مِّيْثَاقًا غَلِيْظًا

wa rafa‘nā fauqahumuṭ ṭūra bimīṡāqihim wa qulnā lahumudkhulul-bāba sujjadaw wa qulnā lahum lā ta‘dū fis-sabti wa akhażnā minhum mīṡāqan galīẓā(n).

आ हम हुनका लोकनिक वाचा (मजगूत) करबाक लेल हुनका सभक ऊपर पहाड़ (सिनाई) केँ ऊपर उठौलहुँ। आ हम हुनका सभ केँ आदेश देलियनि जे, "सजदा करैत फाटक (बैतुलमकदीस) मे प्रवेश करू," आ हम सभ हुनका सभ केँ (ईहो) आदेश देलियनि जे, "सबतक संबंध मे नियमक उल्लंघन नहि करू।" आ हम हुनका सभसँ एकटा दृढ़ वाचा लऽ लेने छी।

فَبِمَا نَقْضِهِمْ مِّيْثَاقَهُمْ وَكُفْرِهِمْ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَقَتْلِهِمُ الْاَنْۢبِيَاۤءَ بِغَيْرِ حَقٍّ وَّقَوْلِهِمْ قُلُوْبُنَا غُلْفٌ ۗ بَلْ طَبَعَ اللّٰهُ عَلَيْهَا بِكُفْرِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُوْنَ اِلَّا قَلِيْلًاۖ

fabimā naqḍihim mīṡāqahum wa kufrihim bi'āyātillāhi wa qatlihimul-ambiyā'a bigairi ḥaqqiw wa qaulihim qulūbunā gulf(un), bal ṭaba‘allāhu ‘alaihā bikufrihim falā yu'minūna illā qalīlā(n).

त (हम हुनका सब के सजा देलियनि), कियाक त ओ सब वाचा तोड़लक, कियाक त ओ सब अल्लाह के निशानी पर काफर केलक, आ एहि लेल जे ओ सब बिना कोनो सही (न्यायिक कारण) के पैगम्बर सब के मारलक आ एहि लेल जे ओ सब कहलक, "हमर सबहक दिल पर मोहर लागल अछि।" असल मे अल्लाह हुनकर कुफर के कारण हुनकर दिल पर मोहर लगा देने छथि, ताहि लेल हुनका सब में स किछुए गोटे विश्वास करैत छथि,

وَّبِكُفْرِهِمْ وَقَوْلِهِمْ عَلٰى مَرْيَمَ بُهْتَانًا عَظِيْمًاۙ

wa bikufrihim wa qaulihim ‘alā maryama buhtānan ‘aẓīmā(n).

आ (हम सभ हुनका सभ केँ सेहो सजा देलियनि) हुनका सभक अविश्वास (यीशु पर), आ मरियम पर हुनकर सभक बहुत नीच आरोपक कारणेँ।

وَّقَوْلِهِمْ اِنَّا قَتَلْنَا الْمَسِيْحَ عِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ رَسُوْلَ اللّٰهِۚ وَمَا قَتَلُوْهُ وَمَا صَلَبُوْهُ وَلٰكِنْ شُبِّهَ لَهُمْ ۗوَاِنَّ الَّذِيْنَ اخْتَلَفُوْا فِيْهِ لَفِيْ شَكٍّ مِّنْهُ ۗمَا لَهُمْ بِهٖ مِنْ عِلْمٍ اِلَّا اتِّبَاعَ الظَّنِّ وَمَا قَتَلُوْهُ يَقِيْنًاۢ ۙ

wa qaulihim innā qatalnal-masīḥa ‘īsabna maryama rasūlallāh(i), wa mā qatalūhu wa mā ṣalabūhu wa lākin syubbiha lahum, wa innal-lażīnakhtalafū fīhi lafī syakkim minh(u), mā lahum bihī min ‘ilmin illattibā‘aẓ-ẓanni wa mā qatalūhu yaqīnā(n).

आरू (हमरा सिनी भी सजा देलऽ छेलियै) कैन्हेंकि वू लोगऽ न॑ कहलकै, "सत्ते, हम्में मसीहा, ईसा, मरियम केरऽ बेटा, अल्लाह केरऽ रसूलुल्लाह केरऽ हत्या करी देल॑ छियै," भले ही वू ओकरा नै मारलकै या (ना ही) ओकरा क्रूस पर चढ़ैलकै, बल्कि (जे वू मारलकै वू) एगो ऐसनऽ व्यक्ति छेलै जेकरऽ उपमा यीशु स॑ करलऽ गेलऽ छेलै। सचमुच, जे लोग यीशु के (हत्या के) के बारे में असहमत छै, ओकरा हमेशा संदेह में रहै छै कि के मारल गेलै। ओकरा सब के सचमुच में पता नै छेलै (ठीक के के मारलऽ गेलै), लेकिन खाली अनुमान के आधार पर छेलै, ई लेली ओकरा सब के ई बात के पक्का यकीन नै छेलै कि वू ओकरा मारलकै।

بَلْ رَّفَعَهُ اللّٰهُ اِلَيْهِ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَزِيْزًا حَكِيْمًا

bar rafa‘ahullāhu ilaih(i), wa kānallāhu ‘azīzan ḥakīmā(n).

मुदा अल्लाह यीशु केँ अपन सान्निध्य मे उठौलनि। अल्लाह सर्वशक्तिमान, सर्वज्ञानी छथि।

وَاِنْ مِّنْ اَهْلِ الْكِتٰبِ اِلَّا لَيُؤْمِنَنَّ بِهٖ قَبْلَ مَوْتِهٖ ۚوَيَوْمَ الْقِيٰمَةِ يَكُوْنُ عَلَيْهِمْ شَهِيْدًاۚ

wa im min ahlil-kitābi illā layu'minanna bihī qabla mautih(ī), wa yaumal-qiyāmati yakūnu ‘alaihim syahīdā(n).

किताबक लोक मे एहन कियो एहन नहि छल जे हुनकर मृत्यु सँ पहिने हुनका (ईशा) पर विश्वास नहि केने होथि | आ कयामत के दिन ओ (ईसा) हुनकर गवाह बनताह।

فَبِظُلْمٍ مِّنَ الَّذِيْنَ هَادُوْا حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ طَيِّبٰتٍ اُحِلَّتْ لَهُمْ وَبِصَدِّهِمْ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ كَثِيْرًاۙ

fa biẓulmim minal-lażīna hādū ḥarramnā ‘alaihim ṭayyibātin uḥillat lahum wa biṣaddihim ‘an sabīlillāhi kaṡīrā(n).

यहूदी सभक अन्यायक कारणेँ हम सभ हुनका सभ केँ नीक काज मना कऽ देलियनि जे (पहिने) जायज छल; आ एहि लेल जे ओ सब अल्लाह के रास्ता स (दोसर के) बाधा दैत छल,

وَّاَخْذِهِمُ الرِّبٰوا وَقَدْ نُهُوْا عَنْهُ وَاَكْلِهِمْ اَمْوَالَ النَّاسِ بِالْبَاطِلِ ۗوَاَعْتَدْنَا لِلْكٰفِرِيْنَ مِنْهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًا

wa akhżihimur-ribā wa qad nuhū ‘anhu wa aklihim amwālan-nāsi bil-bāṭil(i), wa a‘tadnā lil-kāfirīna minhum ‘ażāban alīmā(n).

आ एहि लेल जे ओ सभ सूदखोरी करैत छथि, भले ओकरा सभ केँ वास्तव मे एहि सँ मना कयल गेल हो, आ एहि लेल जे ओ लोकनि लोकक धनक उपभोग गैरकानूनी तरीका सँ करैत छथि (बतिल)। आ हम सभ ओहि मे काफिर सभक लेल एकटा कष्टदायक सजा तैयार केने छी।

لٰكِنِ الرّٰسِخُوْنَ فِى الْعِلْمِ مِنْهُمْ وَالْمُؤْمِنُوْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ وَمَآ اُنْزِلَ مِنْ قَبْلِكَ وَالْمُقِيْمِيْنَ الصَّلٰوةَ وَالْمُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَالْمُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِۗ اُولٰۤىِٕكَ سَنُؤْتِيْهِمْ اَجْرًا عَظِيْمًا ࣖ

lākinir-rāsikhūna fil-‘ilmi minhum wal-mu'minūna yu'minūna bimā unzila ilaika wa mā unzila min qablika wal-muqīmīnaṣ-ṣalāta wal-mu'tūnaz-zakāta wal-mu'minūna billāhi wal-yaumil-ākhir(i), ulā'ika sanu'tīhim ajran ‘aẓīmā(n).

लेकिन ओकरा सब में जेकरा में गहरी ज्ञान छै, आरू जे विश्वास करै छै, वू (कुरान) में विश्वास करै छै जे तोरा (मुहम्मद) के सामने उतारलऽ गेलऽ छेलै, आरू (किताब) में जे तोरा सामने उतारलऽ गेलऽ छेलै, साथ ही साथ वू लोग भी जे नमाज करै छै आरू जकात करै छै आरू अल्लाह आरू आखिरी दिन पर विश्वास करै छै। हम हुनका सब के बड़का इनाम देबनि।

۞ اِنَّآ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ كَمَآ اَوْحَيْنَآ اِلٰى نُوْحٍ وَّالنَّبِيّٖنَ مِنْۢ بَعْدِهٖۚ وَاَوْحَيْنَآ اِلٰٓى اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ وَالْاَسْبَاطِ وَعِيْسٰى وَاَيُّوْبَ وَيُوْنُسَ وَهٰرُوْنَ وَسُلَيْمٰنَ ۚوَاٰتَيْنَا دَاوٗدَ زَبُوْرًاۚ

innā auḥainā ilaika kamā auḥainā ilā nūḥiw wan-nabiyyīna mim ba‘dih(ī), wa auḥainā ilā ibrāhīma wa ismā‘īla wa isḥāqa wa ya‘qūba wal-asbāṭi wa ‘īsā wa ayyūba wa yūnusa wa hārūna wa sulaimān(a), wa ātainā dāwūda zabūrā(n).

सचमुच, हम एकरा अहाँ (मुहम्मद) के ओहिना प्रकट केलहुं जेना हम एकरा नूह आ हुनकर बाद के नबी के सामने प्रकट केने रही, आ हम एकरा इब्राहीम, इस्माइल, इसहाक, याकूब आ हुनकर वंशज पर सेहो (ओहि) प्रकट केलहुं; यीशु, अय्यूब, योना, हारून आ सुलेमान। आ हम भजन के किताब दाऊद के देलियैक।

وَرُسُلًا قَدْ قَصَصْنٰهُمْ عَلَيْكَ مِنْ قَبْلُ وَرُسُلًا لَّمْ نَقْصُصْهُمْ عَلَيْكَ ۗوَكَلَّمَ اللّٰهُ مُوْسٰى تَكْلِيْمًاۚ

wa rusulan qad qaṣaṣnāhum ‘alaika wa rusulal lam naqṣuṣhum ‘alaik(a), wa kallamallāhu mūsā taklīmā(n).

आ किछु एहन दूत छथि जिनकर बारे मे हम अहाँ सभ केँ पहिने कहने छी आ किछु एहन दूत (अन्य) छथि जिनकर बारे मे हम अहाँ सभ केँ नहि कहने छी। आ मूसा सँ परमेश् वर सोझे बाजल।

رُسُلًا مُّبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَ لِئَلَّا يَكُوْنَ لِلنَّاسِ عَلَى اللّٰهِ حُجَّةٌ ۢ بَعْدَ الرُّسُلِ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَزِيْزًا حَكِيْمًا

rusulam mubasysyirīna wa munżirīna li'allā yakūna lin-nāsi ‘alallāhi ḥujjatum ba‘dar-rusul(i), wa kānallāhu ‘azīzan ḥakīmā(n).

प्रेरित सब खुशखबरी के वाहक आ चेतावनी देबय वाला छलाह, ताकि प्रेरित के भेजला के बाद मनुष्य के अल्लाह के संग बहस करय के कोनो कारण नहिं रहय. अल्लाह सर्वशक्तिमान, सर्वज्ञानी छथि।

لٰكِنِ اللّٰهُ يَشْهَدُ بِمَآ اَنْزَلَ اِلَيْكَ اَنْزَلَهٗ بِعِلْمِهٖ ۚوَالْمَلٰۤىِٕكَةُ يَشْهَدُوْنَ ۗوَكَفٰى بِاللّٰهِ شَهِيْدًاۗ

lākinillāhu yasyhadu bimā anzala ilaika anzalahū bi‘ilmih(ī), wal-malā'ikatu yasyhadūn(a), wa kafā billāhi syahīdā(n).

लेकिन अल्लाह (कुरान) के गवाह छै जेकरा वू तोरा (मुहम्मद) के सामने उतारने छै । ओ अपन ज्ञानक संग ओकरा नीचाँ पठौलनि, आ स् वर्गदूत सभ एकर गवाह बनलाह। आ अल्लाह गवाहक रूप मे पर्याप्त छथि।

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَصَدُّوْا عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ قَدْ ضَلُّوْا ضَلٰلًا ۢ بَعِيْدًا

innal-lażīna kafarū wa ṣaddū ‘an sabīlillāhi qad ḍallū ḍalālam ba‘īdā(n).

सचमुच, जे लोग काफिर करै छै आरू (दोसरऽ क॑) अल्लाह केरऽ रास्ता स॑ बाधा पहुँचै छै, वू सचमुच बहुत भटकलऽ छै ।

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَظَلَمُوْا لَمْ يَكُنِ اللّٰهُ لِيَغْفِرَ لَهُمْ وَلَا لِيَهْدِيَهُمْ طَرِيْقًاۙ

innal-lażīna kafarū wa ẓalamū lam yakunillāhu liyagfira lahum wa lā liyahdiyahum ṭarīqā(n).

सचमुच, जे लोग काफिर करै छै आरू अन्याय करै छै, ओकरा अल्लाह ओकरा माफ नै करतै, नै (नै) ओकरा (सीधा) रास्ता देखाबै छै।

اِلَّا طَرِيْقَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًا ۗوَكَانَ ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ يَسِيْرًا

illā ṭarīqa jahannama khālidīna fīhā abadā(n), wa kāna żālika ‘alallāhi yasīrā(n).

नरकक बाट छोड़ि। ओ सभ ओहि मे सदिखन रहत। आ अल्लाह के लेल ई (बहुत) आसान अछि।

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاۤءَكُمُ الرَّسُوْلُ بِالْحَقِّ مِنْ رَّبِّكُمْ فَاٰمِنُوْا خَيْرًا لَّكُمْ ۗوَاِنْ تَكْفُرُوْا فَاِنَّ لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَكَانَ اللّٰهُ عَلِيْمًا حَكِيْمًا

yā ayyuhan-nāsu qad jā'akumur-rasūlu bil-ḥaqqi mir rabbikum fa āminū khairal lakum, wa in takfurū fa inna lillāhi mā fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa kānallāhu ‘alīman ḥakīmā(n).

हे लोक! सचमुच, रसूलुल्लाह (मुहम्मद) अहाँक रब सँ सच्चाई (आनैत) ल' क' आबि गेल छथि, तेँ हुनका पर विश्वास करू, अहाँक लेल नीक अछि। आ जँ अहाँ काफिर करब तँ (एहि सँ अल्लाह केँ कनिको नुकसान नहि होयत) कारण जे आकाश आ धरती पर जे किछु अछि ओ सचमुच अल्लाह केर अछि। अल्लाह सर्वज्ञ, सर्वबुद्धिमान छथि।

يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ لَا تَغْلُوْا فِيْ دِيْنِكُمْ وَلَا تَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّۗ اِنَّمَا الْمَسِيْحُ عِيْسَى ابْنُ مَرْيَمَ رَسُوْلُ اللّٰهِ وَكَلِمَتُهٗ ۚ اَلْقٰىهَآ اِلٰى مَرْيَمَ وَرُوْحٌ مِّنْهُ ۖفَاٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَرُسُلِهٖۗ وَلَا تَقُوْلُوْا ثَلٰثَةٌ ۗاِنْتَهُوْا خَيْرًا لَّكُمْ ۗ اِنَّمَا اللّٰهُ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ ۗ سُبْحٰنَهٗٓ اَنْ يَّكُوْنَ لَهٗ وَلَدٌ ۘ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَكَفٰى بِاللّٰهِ وَكِيْلًا ࣖ

yā ahlal-kitābi lā taglū fī dīnikum wa lā taqūlū ‘alallāhi illal-ḥaqq(a), innamal-masīḥu ‘īsabnu maryama rasūlullāhi wa kalimatuh(ū), alqāhā ilā maryama wa rūḥum minh(u), fa āminū billāhi wa rusulih(ī), wa lā taqūlū ṡalāṡah(tun), inntahū khairal lakum innamallāhu ilāhuw wāḥid(un), subḥānahū ay yakūna lahū walad(un), lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa kafā billāhi wakīlā(n).

हे किताबक लोक ! अपन धर्म मे सीमा स बाहर नहि जाउ, आ अल्लाह के बारे मे किछु नहि कहब सिवाय जे सत्य अछि। सचमुच, मरियम के पुत्र मसीहा ईसा अल्लाह के दूत छेलै आरू (जेकरऽ रचना करलऽ गेलऽ छेलै) ओकरऽ शब्द जे वू मरियम के पास पहुँचैलकै, आरू (उड़ाबै के साथ) ओकरा स॑ एगो आत्मा छेलै । त अल्लाह आ हुनकर रसूलुल्लाह पर विश्वास करू आ ई नहि कहब जे "(ईश्वर) तीन छथि," (एना कहब सँ) बंद करू। (से) अहाँक लेल नीक अछि। सचमुच, अल्लाह सर्वशक्तिमान भगवान छै, संतान पैदा करै के (धारणा) स॑ धन्य छै । आकाश मे जे किछु अछि आ पृथ्वी पर जे किछु अछि से हुनके अछि | आ रक्षक के रूप में अल्लाह पर्याप्त छथि।

لَنْ يَّسْتَنْكِفَ الْمَسِيْحُ اَنْ يَّكُوْنَ عَبْدًا لِّلّٰهِ وَلَا الْمَلٰۤىِٕكَةُ الْمُقَرَّبُوْنَۗ وَمَنْ يَّسْتَنْكِفْ عَنْ عِبَادَتِهٖ وَيَسْتَكْبِرْ فَسَيَحْشُرُهُمْ اِلَيْهِ جَمِيْعًا

lay yastankifal-masīḥu ay yakūna ‘abdal lillāhi wa lal-malā'ikatul-muqarrabūn(a), wa may yastankif ‘an ‘ibādatihī wa yastakbir fa sayaḥsyuruhum ilaihi jamī‘ā(n).

मसीहा अल्लाह केरऽ सेवक बन॑ स॑ बिल्कुल भी हिचकिचाय नै छेलै, आरू नै ही वू फरिश्ता जे (अल्लाह केरऽ) सबसें नजदीक छेलै । आरू जे भी हुनकऽ इबादत करै स॑ हिचकिचाय क॑ घमंड करै छै, अल्लाह ओकरा सब क॑ अपनऽ पास जमा करी लेतै ।

فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ فَيُوَفِّيْهِمْ اُجُوْرَهُمْ وَيَزِيْدُهُمْ مِّنْ فَضْلِهٖۚ وَاَمَّا الَّذِيْنَ اسْتَنْكَفُوْا وَاسْتَكْبَرُوْا فَيُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًاۙ وَّلَا يَجِدُوْنَ لَهُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلِيًّا وَّلَا نَصِيْرًا

fa ammal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti fa yuwaffīhim ujūrahum wa yazīduhum min faḍlih(ī), wa ammal-lażīnastankafū wastakbarū fa yu‘ażżibuhum ‘ażāban alīmā(n), wa lā yajidūna lahum min dūnillāhi waliyyaw wa lā naṣīrā(n).

रहल बात जे विश्वास करैत छथि आ नीक काज करैत छथि त अल्लाह हुनका सब के ओकर इनाम पूरा तरह स देथिन आ अपन इनाम स बढ़ा देताह। मुदा रहल बात जे (अल्लाह के इबादत) स इनकार करैत छथि आ अहंकार करैत छथि त अल्लाह हुनका सब के कष्टदायक सजा देत। आ हुनका सब के अल्लाह के अलावा कोनो रक्षक या सहायक नै रहतनि।

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاۤءَكُمْ بُرْهَانٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَاَنْزَلْنَآ اِلَيْكُمْ نُوْرًا مُّبِيْنًا

yā ayyuhan-nāsu qad jā'akum burhānum mir rabbikum wa anzalnā ilaikum nūram mubīnā(n).

हे लोक! सचमुच, अहाँक रब (मुहम्मद अपन चमत्कार सभक संग) सँ सच्चाईक प्रमाण अहाँ सभ लग आबि गेल अछि आ हम सभ अहाँ सभ लग एकटा तेज रोशनी (कुरान) उतारने छी।

فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِاللّٰهِ وَاعْتَصَمُوْا بِهٖ فَسَيُدْخِلُهُمْ فِيْ رَحْمَةٍ مِّنْهُ وَفَضْلٍۙ وَّيَهْدِيْهِمْ اِلَيْهِ صِرَاطًا مُّسْتَقِيْمًاۗ

fa ammal-lażīna āmanū billāhi wa‘taṣamū bihī fa sayudkhiluhum fī raḥmatim minhu wa faḍl(in), wa yahdīhim ilaihi ṣirāṭam mustaqīmā(n).

रहल बात जे अल्लाह पर विश्वास करैत छथि आ हुनकर (धर्म) के पालन करैत छथि, त अल्लाह हुनका हुनका (स्वर्ग) स दया आ वरदान मे प्रवेश करत, आ हुनका दिस सीधा रास्ता देखा देताह।

يَسْتَفْتُوْنَكَۗ قُلِ اللّٰهُ يُفْتِيْكُمْ فِى الْكَلٰلَةِ ۗاِنِ امْرُؤٌا هَلَكَ لَيْسَ لَهٗ وَلَدٌ وَّلَهٗٓ اُخْتٌ فَلَهَا نِصْفُ مَا تَرَكَۚ وَهُوَ يَرِثُهَآ اِنْ لَّمْ يَكُنْ لَّهَا وَلَدٌ ۚ فَاِنْ كَانَتَا اثْنَتَيْنِ فَلَهُمَا الثُّلُثٰنِ مِمَّا تَرَكَ ۗوَاِنْ كَانُوْٓا اِخْوَةً رِّجَالًا وَّنِسَاۤءً فَلِلذَّكَرِ مِثْلُ حَظِّ الْاُنْثَيَيْنِۗ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمْ اَنْ تَضِلُّوْا ۗ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ ࣖ

yastaftūnak(a), qulillāhu yuftīkum fil-kalālah(ti), inimru'un halaka laisa lahū waladuw wa lahū ukhtun fa lahā niṣfu mā tarak(a), wa huwa yariṡuhā illam yakul lahā walad(un), fa in kānataṡnataini fa lahumaṡ-ṡuluṡāni mimmā tarak(a), wa in kānū ikhwatar rijālaw wa nisā'an fa liż-żakari miṡlu ḥaẓẓil-unṡayain(i), yubayyinullāhu lakum an taḍillū, wallāhu bikulli syai'in ‘alīm(un).

ओ सब अहाँ स फतवा (कलाला के संबंध मे) मांगैत छथि। कहब, "अल्लाह अहाँ केँ कलालाह (अर्थात), जँ कोनो व्यक्तिक मृत्यु भ' जाइत छैक आ ओकर कोनो संतान नहि छैक मुदा ओकर बहिन छैक, तखन ओकर (ओकर बहिनक) हिस्सा ओकर छोड़ल सम्पत्तिक आधा होइत छैक, आ ओकर भाय केँ उत्तराधिकार मे (अपन बहिनक पूरा संपत्ति) भेटैत छैक, जँ ओकरा कोनो संतान नहि छैक। मुदा जँ दू टा बहिन छैक, तखन दुनूक लेल दू तिहाई सम्पत्ति छोड़ि गेल छैक। आ जँ ओ सभ (वारिस मे सँ संपत्तिक दू तिहाई भाग होइत छैक।" के) भाई-बहिन, तखन एकटा भाई के हिस्सा ओहिना अछि जेना दू बहिन के हिस्सा अल्लाह अहाँ के (ई कानून) बुझबैत छथि, ताकि अहाँ सब भटकब।