Q.S अल-हुजुरात (اَلْحُجُرَات) - 18 पदों की संख्या

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُقَدِّمُوْا بَيْنَ يَدَيِ اللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tuqaddimū baina yadayillāhi wa rasūlihī wattaqullāh(a), innallāha samī‘un ‘alīm(un).

हे विश्वास करनिहार! अल्लाह आ हुनकर रसूलुल्लाह स आगू नहि बढ़ू आ अल्लाह स डरू। सचमुच अल्लाह सर्वश्री, सर्वज्ञ छथि।

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَرْفَعُوْٓا اَصْوَاتَكُمْ فَوْقَ صَوْتِ النَّبِيِّ وَلَا تَجْهَرُوْا لَهٗ بِالْقَوْلِ كَجَهْرِ بَعْضِكُمْ لِبَعْضٍ اَنْ تَحْبَطَ اَعْمَالُكُمْ وَاَنْتُمْ لَا تَشْعُرُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tarfa‘ū aṣwātakum fauqa ṣautin-nabiyyi wa lā tajharū lahū bil-qauli kajahri ba‘ḍikum liba‘ḍin an taḥbaṭa a‘mālukum wa antum lā tasy‘urūn(a).

हे विश्वास करनिहार! नबी के आवाज स ऊपर आवाज नै उठाउ, आ हुनका स ओतेक जोर स नै बाजू जतेक अहाँ सब में स किछु गोटे दोसर के स कहैत छी, तखन अहाँ सब के सब कर्म के (इनाम) मिटा सकैत छी जखन कि अहाँ सब के जानकारी नै अछि।

اِنَّ الَّذِيْنَ يَغُضُّوْنَ اَصْوَاتَهُمْ عِنْدَ رَسُوْلِ اللّٰهِ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ امْتَحَنَ اللّٰهُ قُلُوْبَهُمْ لِلتَّقْوٰىۗ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّاَجْرٌ عَظِيْمٌ

innal-lażīna yaguḍḍūna aṣwātahum ‘inda rasūlillāhi ulā'ikal-lażīnamtaḥanallāhu qulūbahum lit-taqwā, lahum magfiratuw wa ajrun ‘aẓīm(un).

सचमुच, जे लोग अल्लाह के रसूलुल्लाह के कात में आवाज कम करै छै, वू वू लोग छै, जेकरऽ दिल के परख अल्लाह द्वारा भक्त होय के लेलऽ गेलऽ छै । क्षमा आ पैघ इनाम भेटतनि।

اِنَّ الَّذِيْنَ يُنَادُوْنَكَ مِنْ وَّرَاۤءِ الْحُجُرٰتِ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ

innal-lażīna yunādūnaka miw warā'il-ḥujurāti akṡaruhum lā ya‘qilūn(a).

सचमुच, बाहर (अहाँक) कोठली सँ अहाँ केँ (मुहम्मद) बजनिहार अधिकांश लोक नहि बुझैत छथि।

وَلَوْ اَنَّهُمْ صَبَرُوْا حَتّٰى تَخْرُجَ اِلَيْهِمْ لَكَانَ خَيْرًا لَّهُمْ ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa lau annahum ṣabarū ḥattā takhruja ilaihim lakāna khairal lahum, wallāhu gafūrur raḥīm(un).

आ जँ अहाँ हुनका सभसँ भेंट करय लेल बाहर नहि आबि गेलहुँ ता धरि ओ सभ धैर्य रखने रहितथि तँ हुनका सभक लेल नीक रहितनि । आ अल्लाह क्षमाशील, दयालु छथि।

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنْ جَاۤءَكُمْ فَاسِقٌۢ بِنَبَاٍ فَتَبَيَّنُوْٓا اَنْ تُصِيْبُوْا قَوْمًاۢ بِجَهَالَةٍ فَتُصْبِحُوْا عَلٰى مَا فَعَلْتُمْ نٰدِمِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū in jā'akum fāsiqum binaba'in fa tabayyanū an tuṣībū qaumam bijahālatin fa tuṣbiḥū ‘alā mā fa‘altum nādimīn(a).

हे विश्वास करनिहार! जँ कोनो दुष्ट व्यक्ति अहाँ लग कोनो खबरि ल' क' अबैत अछि त' ओकर सत्यताक पता लगाउ, जाहि सँ अज्ञानता सँ कोनो लोक केँ नुकसान नहि पहुँचाबी, आ तखन अहाँ जे काज केलहुँ ताहि पर पछतावा नहि करू।

وَاعْلَمُوْٓا اَنَّ فِيْكُمْ رَسُوْلَ اللّٰهِ ۗ لَوْ يُطِيْعُكُمْ فِيْ كَثِيْرٍ مِّنَ الْاَمْرِ لَعَنِتُّمْ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ حَبَّبَ اِلَيْكُمُ الْاِيْمَانَ وَزَيَّنَهٗ فِيْ قُلُوْبِكُمْ وَكَرَّهَ اِلَيْكُمُ الْكُفْرَ وَالْفُسُوْقَ وَالْعِصْيَانَ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الرّٰشِدُوْنَۙ

wa‘lamū anna fīkum rasūlallāh(i), lau yuṭī‘ukum fī kaṡīrim minal-amri la‘anittum wa lākinnallāha ḥabbaba ilaikumul-īmāna wa zayyanahū fī qulūbikum wa karraha ilaikumul-kufra wal-fusūqa wal-‘iṣyān(a), ulā'ika humur-rāsyidūn(a).

आ ई जानि लिअ जे अहाँ सभ मे अल्लाह केर रसूलुल्लाह सेहो छथि। जँ ओ अहाँक बात बहुतो बात मे मानितथि तऽ अहाँ विपत्ति मे पड़ि गेल रहितहुँ। लेकिन अल्लाह तोरा सब के इमान स प्रेम करौने छैथ आ ओकरा दिल में सुंदर बना देने छैथ आ अहां सब के अविश्वास, बुराई आ अवज्ञा स नफरत करौने छैथ। ई सभ सोझ बाट पर चलैत छथि ।

فَضْلًا مِّنَ اللّٰهِ وَنِعْمَةً ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ

faḍlam minallāhi wa ni‘mah(tan), wallāhu ‘alīmun ḥakīm(un).

अल्लाह के वरदान आ एहसान के रूप में। आ अल्लाह सर्वज्ञ, सर्वबुद्धिमान छथि।

وَاِنْ طَاۤىِٕفَتٰنِ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ اقْتَتَلُوْا فَاَصْلِحُوْا بَيْنَهُمَاۚ فَاِنْۢ بَغَتْ اِحْدٰىهُمَا عَلَى الْاُخْرٰى فَقَاتِلُوا الَّتِيْ تَبْغِيْ حَتّٰى تَفِيْۤءَ اِلٰٓى اَمْرِ اللّٰهِ ۖفَاِنْ فَاۤءَتْ فَاَصْلِحُوْا بَيْنَهُمَا بِالْعَدْلِ وَاَقْسِطُوْا ۗاِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِيْنَ

wa in ṭā'ifatāni minal-mu'minīnaqtatalū fa aṣliḥū bainahumā, fa im bagat iḥdāhumā ‘alal-ukhrā fa qātilul-latī tabgī ḥattā tafī'a ilā amrillāh(i), fa in fā'at fa aṣliḥū bainahumā bil-‘adli wa aqsiṭū, innallāha yuḥibbul-muqsiṭīn(a).

आ जँ विश्वासीक दू समूह युद्ध मे अछि तखन दुनूक बीच शांति बनाउ। जँ दुनू मे सँ एक दोसर (समूह) सँ अन्याय करैत अछि तखन अन्याय करय बला (समूह) सँ लड़ू, जाहि सँ समूह अल्लाह केर हुक्म पर वापस आबि जाय। यदि ओ समूह (अल्लाह के हुक्म पर) वापस आबि गेल अछि, तखन दुनू के बीच निष्पक्ष रूप स शांति करू, आ निष्पक्ष रूप स काज करू। सचमुच अल्लाह ओहि लोक स प्रेम करैत छथि जे न्यायपूर्वक काज करैत छथि।

اِنَّمَا الْمُؤْمِنُوْنَ اِخْوَةٌ فَاَصْلِحُوْا بَيْنَ اَخَوَيْكُمْ وَاتَّقُوا اللّٰهَ لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ ࣖ

innamal-mu'minūna ikhwatun fa aṣliḥū baina akhawaikum wattaqullāha la‘allakum turḥamūn(a).

सचमुच, मुसलमान भाई होइत छथि, ताहि लेल अपन दुनू भाई (जे विवाद मे छथि) के बीच शांति बनाउ आ अल्लाह स डरू जाहि स अहाँ सब के दया भेटय।

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا يَسْخَرْ قَوْمٌ مِّنْ قَوْمٍ عَسٰٓى اَنْ يَّكُوْنُوْا خَيْرًا مِّنْهُمْ وَلَا نِسَاۤءٌ مِّنْ نِّسَاۤءٍ عَسٰٓى اَنْ يَّكُنَّ خَيْرًا مِّنْهُنَّۚ وَلَا تَلْمِزُوْٓا اَنْفُسَكُمْ وَلَا تَنَابَزُوْا بِالْاَلْقَابِۗ بِئْسَ الِاسْمُ الْفُسُوْقُ بَعْدَ الْاِيْمَانِۚ وَمَنْ لَّمْ يَتُبْ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā yaskhar qaumum min qaumin ‘asā ay yakūnū khairam minhum wa lā nisā'um min nisā'in ‘asā ay yakunna khairam minhunn(a), wa lā talmizū anfusakum wa lā tanābazū bil-alqāb(i), bi'salismul-fusūqu ba‘dal-īmān(i), wa mal lam yatub fa ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

हे विश्वास करनिहार! कोनो लोक दोसर लोकक मजाक नहि करय (कारण) ई भ' सकैत अछि जे ओ (जेकरा मजाक उड़ाओल जाइत छैक) ओकरा (जेकरा मजाक उड़ाबैत छैक) ओकरा सँ नीक हो आ ने महिला केँ दोसर महिलाक (मजाक करबाक चाही) (कारण) ई भ' सकैत अछि जे महिला (जेकरा मजाक उड़ाओल जाइत छैक) महिला (जे मजाक उड़ाबैत छैक) सँ नीक होथि। एक दोसर के आलोचना नै करू आ एक दोसर के बदनाम नै करू। सबसँ खराब आह्वान (कॉल) अछि जे विश्वास केलाक बाद अधलाह (अभक्त) अछि। आ जे पश्चाताप नहि करत, तखन ओ सभ अपराधी अछि।

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اجْتَنِبُوْا كَثِيْرًا مِّنَ الظَّنِّۖ اِنَّ بَعْضَ الظَّنِّ اِثْمٌ وَّلَا تَجَسَّسُوْا وَلَا يَغْتَبْ بَّعْضُكُمْ بَعْضًاۗ اَيُحِبُّ اَحَدُكُمْ اَنْ يَّأْكُلَ لَحْمَ اَخِيْهِ مَيْتًا فَكَرِهْتُمُوْهُۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ تَوَّابٌ رَّحِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanujtanibū kaṡīram minaẓ-ẓann(i), inna ba‘daẓ-ẓanni iṡmuw wa lā tajassasū wa lā yagtab ba‘ḍukum ba‘ḍā(n), ayuḥibbu aḥadukum ay ya'kula laḥma akhīhi maitan fa karihtumūh(u), wattaqullāh(a), innallāha tawwābur raḥīm(un).

हे विश्वास करनिहार! बहुत रास पूर्वाग्रह स दूर रहू, वास्तव मे किछु पूर्वाग्रह पाप होइत अछि आ दोसर के दोष नहि ताकैत छी आ अहाँ मे स कियो दोसर के गपशप नहि करय दैत छी। की अहाँ सभ मे सँ कियो अपन मृत भाइक मांस खायब नीक लगैत अछि? ओना अहाँकेँ घृणा होइत अछि। आ अल्लाह स डरू, वाकई अल्लाह तबाही के परम स्वीकार करय वाला, परम दयालु छथि।

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنَّا خَلَقْنٰكُمْ مِّنْ ذَكَرٍ وَّاُنْثٰى وَجَعَلْنٰكُمْ شُعُوْبًا وَّقَبَاۤىِٕلَ لِتَعَارَفُوْا ۚ اِنَّ اَكْرَمَكُمْ عِنْدَ اللّٰهِ اَتْقٰىكُمْ ۗاِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ خَبِيْرٌ

yā ayyuhan-nāsu innā khalaqnākum min żakariw wa unṡā wa ja‘alnākum syu‘ūbaw wa qabā'ila lita‘ārafū, inna akramakum ‘indallāhi atqākum, innallāha ‘alīmun khabīr(un).

हे लोक! सचमुच, हम अहाँ सभ केँ एकटा स्त्री-पुरुष सँ बनौने छी, तखन हम अहाँ सभ केँ जाति-गोत्र मे बना देलियैक जाहि सँ अहाँ सभ एक-दोसर केँ चिन्हब। सचमुच अल्लाह के नजर में अहाँ सब में सबस कुलीन ओ अछि जे सबस बेसी पुण्यात्मा अछि। सचमुच अल्लाह सर्वज्ञ, सर्वपालक छथि।

۞ قَالَتِ الْاَعْرَابُ اٰمَنَّا ۗ قُلْ لَّمْ تُؤْمِنُوْا وَلٰكِنْ قُوْلُوْٓا اَسْلَمْنَا وَلَمَّا يَدْخُلِ الْاِيْمَانُ فِيْ قُلُوْبِكُمْ ۗوَاِنْ تُطِيْعُوا اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ لَا يَلِتْكُمْ مِّنْ اَعْمَالِكُمْ شَيْـًٔا ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

qālatil-a‘rābu āmannā, qul lam tu'minū wa lākin qūlū aslamnā wa lammā yadkhulil-īmānu fī qulūbikum, wa in tuṭī‘ullāha wa rasūlahū lā yalitkum min a‘mālikum syai'ā(n), innallāha gafūrur raḥīm(un).

बेदुइन अरब कहलक, “हम सभ विश्वास कएने छी।” (हुनका सभ सँ) कहू, "अहाँ सभ एखन धरि विश्वास नहि करैत छी, मुदा कहैत छी जे 'हम सभ (इस्लाम'क अधीन भ' गेलहुँ), कारण ईमान एखन धरि अहाँ सभक हृदय मे प्रवेश नहि केलक अछि। आ जँ अहाँ सभ अल्लाह आ हुनकर रसूलुल्लाह केर आज्ञा मानब त' ओ अहाँक कर्म मे कनिको (इनाम) मे कमी नहि करताह। सचमुच अल्लाह परम क्षमाशील, दयालु छथि।"

اِنَّمَا الْمُؤْمِنُوْنَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهٖ ثُمَّ لَمْ يَرْتَابُوْا وَجَاهَدُوْا بِاَمْوَالِهِمْ وَاَنْفُسِهِمْ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الصّٰدِقُوْنَ

innamal-mu'minūnal-lażīna āmanū billāhi wa rasūlihī ṡumma lam yartābū wa jāhadū bi'amwālihim wa anfusihim fī sabīlillāh(i), ulā'ika humuṣ-ṣādiqūn(a).

असल मे सच्चा मुसलमान ओ होइत छथि जे अल्लाह आ हुनकर रसूलुल्लाह पर विश्वास करैत छथि, तखन ओ कोनो संकोच नहि करैत छथि आ अपन धन आ आत्मा के संग अल्लाह के रास्ता पर प्रयासरत छथि। ओ सभ सच्चा लोक छथि।

قُلْ اَتُعَلِّمُوْنَ اللّٰهَ بِدِيْنِكُمْۗ وَاللّٰهُ يَعْلَمُ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَاللّٰهُ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

qul atu‘alimūnallāha bidīnikum, wallāhu ya‘lamu mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wallāhu bikulli syai'in ‘alīm(un).

(हुनका सब स) कहब, "की अहाँ सब अल्लाह के अपन धर्म (अपन मान्यता) के बारे में बताबय जा रहल छी, भले अल्लाह के पता छनि जे आकाश में की अछि आ धरती में की अछि आ अल्लाह सब किछु के सर्वज्ञ छथि।"

يَمُنُّوْنَ عَلَيْكَ اَنْ اَسْلَمُوْا ۗ قُلْ لَّا تَمُنُّوْا عَلَيَّ اِسْلَامَكُمْ ۚبَلِ اللّٰهُ يَمُنُّ عَلَيْكُمْ اَنْ هَدٰىكُمْ لِلْاِيْمَانِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

yamunnūna ‘alaika an aslamū, qul lā tamunnū ‘alayya islāmakum, balillāhu yamunnu ‘alaikum an hadākum lil-īmāni in kuntum ṣādiqīn(a).

हुनका सभ के लगैत छनि जे ओ सभ अपन इस्लाम सं अहां के योगदान देने छथिन्ह. कहब, "ई नहि बुझू जे अहाँ अपन इस्लाम के संग हमरा पर कोनो एहसान केने छी, वास्तव मे अल्लाह छथि जे अहाँ के विश्वास देखा क' बरकत देलनि अछि, जँ अहाँ सच्चा व्यक्ति छी."

اِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ غَيْبَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَاللّٰهُ بَصِيْرٌۢ بِمَا تَعْمَلُوْنَ ࣖ

innallāha ya‘lamu gaibas-samāwāti wal-arḍ(i), wallāhu baṣīrum bimā ta‘malūn(a).

सचमुच अल्लाह जनैत छथि जे आकाश आ धरती मे की अदृश्य अछि। आ अल्लाह अहाँक काजक सर्वदर्शी छथि।