Q.S अर-रा'द (اَلرَّعْد) - 43 पदों की संख्या

الۤمّۤرٰۗ تِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِۗ وَالَّذِيْٓ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ الْحَقُّ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يُؤْمِنُوْنَ

alif lām mīm rā, tilka āyātul-kitāb(i), wal-lażī unzila ilaika mir rabbikal-ḥaqqu wa lākinna akṡaran-nāsi lā yu'minūn(a).

अलिफ लम मिम रा। ई किताब (अल-कुरान) के आयत छै। आ (किताब) जे अहाँक प्रभु सँ अहाँ (मुहम्मद) पर उतारल गेल छल से सत्य अछि; मुदा बेसी लोक (हुनका पर) विश्वास नहि करैत छथि।

اَللّٰهُ الَّذِيْ رَفَعَ السَّمٰوٰتِ بِغَيْرِ عَمَدٍ تَرَوْنَهَا ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِ وَسَخَّرَ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَۗ كُلٌّ يَّجْرِيْ لِاَجَلٍ مُّسَمًّىۗ يُدَبِّرُ الْاَمْرَ يُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّكُمْ بِلِقَاۤءِ رَبِّكُمْ تُوْقِنُوْنَ

allāhul-lażī rafa‘as-samāwāti bigairi ‘amadin taraunahā ṡummastawā ‘alal-‘arsyi wa sakhkharasy-syamsa wal-qamar(a), kulluy yajrī li'ajalim musammā(n), yudabbirul-amra yufaṣṣilul-āyāti la‘allakum biliqā'i rabbikum tūqinūn(a).

अल्लाह बिना खंभा के आकाश के ऊपर उठौलनि (जेना) अहाँ देखैत छी, तखन ओ गद्दी पर बैसलाह। सूर्य आ चन्द्रमा केँ अपन वश मे कयलनि; प्रत्येक पूर्व निर्धारित समय के अनुसार घूमैत अछि | ओ (अपन प्राणी) के काज के व्यवस्था करैत छथि, आ (अपन महानता के) संकेत के व्याख्या करैत छथि, जाहि स अहाँ अपन प्रभु स भेंट करबाक निश्चिंत भ सकब।

وَهُوَ الَّذِيْ مَدَّ الْاَرْضَ وَجَعَلَ فِيْهَا رَوَاسِيَ وَاَنْهٰرًا ۗوَمِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِ جَعَلَ فِيْهَا زَوْجَيْنِ اثْنَيْنِ يُغْشِى الَّيْلَ النَّهَارَۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

wa huwal-lażī maddal-arḍa wa ja‘ala fīhā rawāsiya wa anhārā(n), wa min kulliṡ-ṡamarāti ja‘ala fīhā zaujainiṡnaini yugsyil-lailan-nahār(a), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yatafakkarūn(a).

आ पृथ्वी के पसरलनि आ ओहि पर पहाड़ आ नदी बनौलनि। आ हुनका मे ओ सभ फल जोड़ी मे बनौलनि। राति केँ दिन मे बदलि दैत छथि । सचमुच, एहि मे जे सोचय वाला के लेल (अल्लाह के महानता के) निशानी अछि।

وَفِى الْاَرْضِ قِطَعٌ مُّتَجٰوِرٰتٌ وَّجَنّٰتٌ مِّنْ اَعْنَابٍ وَّزَرْعٌ وَّنَخِيْلٌ صِنْوَانٌ وَّغَيْرُ صِنْوَانٍ يُّسْقٰى بِمَاۤءٍ وَّاحِدٍۙ وَّنُفَضِّلُ بَعْضَهَا عَلٰى بَعْضٍ فِى الْاُكُلِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

wa fil-arḍi qiṭa‘um mutajāwirātuw wa jannātum min a‘nābiw wa zar‘uw wa nakhīlun ṣinwānuw wa gairu ṣinwāniy yusqā bimā'iw wāḥid(in), wa nufaḍḍilu ba‘ḍahā ‘alā ba‘ḍin fil-ukul(i), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).

आ धरती पर सटल भाग, अंगूरक बाग, आ गाछी, आ खजूर, डारि आ शाखाहीन दुनू, एकहि पानि सँ पानि देल गेल अछि, मुदा हम सभ एकर स्वाद मे एक दोसरा सँ बेसी पसिन करैत छी | सचमुच, एहि मे एकटा एहन लोकक लेल संकेत अछि जे बुझैत अछि।

۞ وَاِنْ تَعْجَبْ فَعَجَبٌ قَوْلُهُمْ ءَاِذَا كُنَّا تُرٰبًا ءَاِنَّا لَفِيْ خَلْقٍ جَدِيْدٍ ەۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِرَبِّهِمْۚ وَاُولٰۤىِٕكَ الْاَغْلٰلُ فِيْٓ اَعْنَاقِهِمْۚ وَاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wa in ta‘jab fa ‘ajabun qauluhum a'iżā kunnā turāban a'innā lafī khalqin jadīd(in), ulā'ikal-lażīna kafarū birabbihim, wa ulā'ikal-aglālu fī a‘nāqihim, wa ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

आ जँ अहाँ आश्चर्यचकित छी तखन आश्चर्यक बात अछि हुनका लोकनिक ई कथन जे "जखन हम सभ माटि बनि गेलहुँ तखन की हम सभ नव प्राणी बनि (घुमाओल) जायब?" ओ सभ अपन प्रभुक अविश्वास करैत छथि; आ ओ सभ (जकर बेड़ी लागल अछि) ओकर गरदनि मे अछि | नरकक निवासी छथि, ओतहि सदिखन रहताह।

وَيَسْتَعْجِلُوْنَكَ بِالسَّيِّئَةِ قَبْلَ الْحَسَنَةِ وَقَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمُ الْمَثُلٰتُۗ وَاِنَّ رَبَّكَ لَذُوْ مَغْفِرَةٍ لِّلنَّاسِ عَلٰى ظُلْمِهِمْۚ وَاِنَّ رَبَّكَ لَشَدِيْدُ الْعِقَابِ

wa yasta‘jilūnaka bis-sayyi'ati qablal-ḥasanati wa qad khalat min qablihimul-maṡulāt(u), wa inna rabbaka lażū magfiratil lin-nāsi ‘alā ẓulmihim, wa inna rabbaka lasyadīdul-‘iqāb(i).

आ ओ सभ अहाँसँ कहै छथि जे (आगमन) मे तेजी आनू, नीकतासँ पहिने (ओ सभ माँगैत छथि) , भले हुनका सभसँ पहिने यातनाक विभिन्न उदाहरण रहल हो | सचमुच, तोहर प्रभु के सचमुच मनुष्य के अन्याय के क्षमा छै, आरू सचमुच, तोहर प्रभु के सजा में बहुत कठोर छै।

وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ اِنَّمَآ اَنْتَ مُنْذِرٌ وَّلِكُلِّ قَوْمٍ هَادٍ ࣖ

wa yaqūlul-lażīna kafarū lau lā unzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), innamā anta munżiruw wa likulli qaumin hād(in).

आ काफिर सब कहलक, "हुनका (मुहम्मद) के पास हुनकर रब के तरफ स कोनो निशान (चमत्कार) कियैक नै उतरल गेलैन?" सत्ते, अहाँ मात्र एकटा चेतावनी देबयवला छी; आ हर लोकक लेल कियो ने कियो एहन होइत अछि जे मार्गदर्शन दैत अछि |

اَللّٰهُ يَعْلَمُ مَا تَحْمِلُ كُلُّ اُنْثٰى وَمَا تَغِيْضُ الْاَرْحَامُ وَمَا تَزْدَادُ ۗوَكُلُّ شَيْءٍ عِنْدَهٗ بِمِقْدَارٍ

allāhu ya‘lamu mā taḥmilu kullu unṡā wa mā tagīḍul-arḥāmu wa mā tazdād(u), wa kullu syai'in ‘indahū bimiqdār(in).

अल्लाह के पता छै कि हर महिला में की सब छै, की परफेक्ट स कम छै आ गर्भ में की बढ़ै छै। आ हुनका संग सब किछुक एकटा नाप होइत छैक।

عٰلِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ الْكَبِيْرُ الْمُتَعَالِ

‘alimul-gaibi wasy-syahādatil-kabīrul-muta‘āl(i).

(अल्लाह) जे सब अदृश्य आ असली के जनैत अछि; सबसे बड़ा, सबसे उच्च।

سَوَاۤءٌ مِّنْكُمْ مَّنْ اَسَرَّ الْقَوْلَ وَمَنْ جَهَرَ بِهٖ وَمَنْ هُوَ مُسْتَخْفٍۢ بِالَّيْلِ وَسَارِبٌۢ بِالنَّهَارِ

sawā'um minkum man asarral-qaula wa man jahara bihī wa man huwa mustakhfim bil-laili wa sāribum bin-nahār(i).

ई वैह (अल्लाह के लेल) अछि जे अहाँ सब मे अपन बात नुकाबैत अछि आ जे बेबाक बात करैत अछि, आ जे राति मे नुका जाइत अछि आ दिन मे घुमैत अछि।

لَهٗ مُعَقِّبٰتٌ مِّنْۢ بَيْنِ يَدَيْهِ وَمِنْ خَلْفِهٖ يَحْفَظُوْنَهٗ مِنْ اَمْرِ اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ حَتّٰى يُغَيِّرُوْا مَا بِاَنْفُسِهِمْۗ وَاِذَآ اَرَادَ اللّٰهُ بِقَوْمٍ سُوْۤءًا فَلَا مَرَدَّ لَهٗ ۚوَمَا لَهُمْ مِّنْ دُوْنِهٖ مِنْ وَّالٍ

lahū mu‘aqqibātum mim baini yadaihi wa min khalfihī yaḥfaẓūnahū min amrillāh(i), innallāha lā yugayyiru mā biqaumin ḥattā yugayyirū mā bi'anfusihim, wa iżā arādallāhu biqaumin sū'an falā maradda lah(ū), wa mā lahum min dūnihī miw wāl(in).

हुनका (मनुष्य) लेल एहन स्वर्गदूत छथि जे सदिखन बारी-बारी सँ हुनकर पहरा दैत छथि, आगू आ पाछू सँ | अल्लाह के हुक्म स एकर पहरा दैत छथि। सचमुच अल्लाह कोनो लोकक हालत ता धरि नहि बदलत जा धरि ओ अपन हालत नहि बदलत। आ जँ अल्लाह कोनो लोकक लेल बुराई चाहैत छथि तखन ओकर विरोध कियो नहि क' सकैत अछि आ हुनका छोड़ि हुनका लेल कोनो रक्षक नहि अछि।

هُوَ الَّذِيْ يُرِيْكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا وَّطَمَعًا وَّيُنْشِئُ السَّحَابَ الثِّقَالَۚ

huwal-lażī yurīkumul -barqa khaufaw wa ṭama‘aw wa yunsyi'us -saḥābaṡ-ṡiqāl(a).

ई वैह छथि जे अहाँ केँ बिजली देखाबैत छथि, जे भय आ आशा उत्पन्न करैत छथि, आ ओ मेघ बनबैत छथि |

وَيُسَبِّحُ الرَّعْدُ بِحَمْدِهٖ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ مِنْ خِيْفَتِهٖۚ وَيُرْسِلُ الصَّوَاعِقَ فَيُصِيْبُ بِهَا مَنْ يَّشَاۤءُ وَهُمْ يُجَادِلُوْنَ فِى اللّٰهِ ۚوَهُوَ شَدِيْدُ الْمِحَالِۗ

wa yusabbiḥur-ra‘du biḥamdihī wal-malā'ikatu min khīfatih(ī), wa yursiluṣ-ṣawā‘iqa fa yuṣību bihā may yasyā'u wa hum yujālidilūna fillāh(i), wa huwa syadīdul-miḥāl(i).

आ गरज हुनकर महिमामंडन केलक, (आओर सेहो) फरिश्ता सभ सेहो एहि लेल जे ओ सभ हुनका सँ डरैत छलाह, आ अल्लाह बिजली पठेलनि, फेर जकरा चाहथि हुनका पर खसा देलनि, जखन कि ओ सभ अल्लाहक विषय मे बहस करैत छलाह, आ ओ अपन सजा मे कठोर छथि।

لَهٗ دَعْوَةُ الْحَقِّۗ وَالَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ لَا يَسْتَجِيْبُوْنَ لَهُمْ بِشَيْءٍ اِلَّا كَبَاسِطِ كَفَّيْهِ اِلَى الْمَاۤءِ لِيَبْلُغَ فَاهُ وَمَا هُوَ بِبَالِغِهٖۗ وَمَا دُعَاۤءُ الْكٰفِرِيْنَ اِلَّا فِيْ ضَلٰلٍ

lahū da‘watul-ḥaqq(i), wal-lażīna yad‘ūna min dūnihī lā yastajībūna lahum bisyai'in illā kabāsiṭi kaffaihi ilal-mā'i liyabluga fāhu wa mā huwa bibāligih(ī), wa mā du‘ā'ul-kāfirīna illā fī ḍalāl(in).

केवल अल्लाह के प्रति सच्चा दुआ छै। अल्लाह के अलावा जे मूर्ति के पूजा करै छै, ओकरा कुछ नै द॑ सकै छै, वू ऐन्हऽ व्यक्ति स॑ अलग नै छै जे अपनऽ हथेली क॑ पानी म॑ खोलै छै ताकि (पानि) ओकरऽ मुँह तक पहुँची जाय । भलेँ पानि ओकर मुँह धरि नहि पहुँचितैक। आ काफिरक दुआ व्यर्थ अछि

وَلِلّٰهِ يَسْجُدُ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ طَوْعًا وَّكَرْهًا وَّظِلٰلُهُمْ بِالْغُدُوِّ وَالْاٰصَالِ ۩

wa lillāhi yasjudu man fis-samāwāti wal-arḍi ṭau‘aw wa karhaw wa ẓilāluhum bil-guduwwi wal-āṣāl(i).

आरू सब अल्लाह के सामने सजदा करै छै, चाहे आकाश में होय या धरती पर, चाहे वू अपनऽ मर्जी से होय या मजबूरी में (आरू भी) अपनऽ छाया के सजदा करै छै, भोर आरू साँझ में।

قُلْ مَنْ رَّبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ قُلِ اللّٰهُ ۗقُلْ اَفَاتَّخَذْتُمْ مِّنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءَ لَا يَمْلِكُوْنَ لِاَنْفُسِهِمْ نَفْعًا وَّلَا ضَرًّاۗ قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الْاَعْمٰى وَالْبَصِيْرُ ەۙ اَمْ هَلْ تَسْتَوِى الظُّلُمٰتُ وَالنُّوْرُ ەۚ اَمْ جَعَلُوْا لِلّٰهِ شُرَكَاۤءَ خَلَقُوْا كَخَلْقِهٖ فَتَشَابَهَ الْخَلْقُ عَلَيْهِمْۗ قُلِ اللّٰهُ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ وَّهُوَ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ

qul mar rabbus-samāwāti wal-arḍ(i), qulillāh(u), qul afattakhażtum min dūnihī auliyā'a lā yamlikūna li'anfusihim naf‘aw wa lā ḍarrā(n), qul hal yastawil-a‘mā wal-baṣīr(u), am hal tastawiẓ-ẓulumātu wan-nūr(u), am ja‘alū lillāhi syurakā'a khalaqū kakhalqihī fa tasyābahal-khalqu ‘alaihim, qulillāhu khāliqu kulli syai'iw wa huwal-wāḥidul-qahhār(u).

कह (मुहम्मद) "आकाश आ धरती के मालिक के छथि?" कहू, “अल्लाह।” कहू, "की अहाँ के लेल अल्लाह के अलावा दोसर रक्षक लेब उचित अछि, जखन कि ओ अपना के फायदा पहुंचेबा में या नुकसान टालय में असमर्थ छथि?" कहै छै, "की आन्हर देखै वाला के बराबर छै? या अन्हार रोशनी के बराबर छै? की ओ अल्लाह के साथ साझीदार बनाबै छै जे हुनकऽ सृष्टि के तरह सृजन करी सकै छै ताकि दोनों सृष्टि हुनकऽ नजर में समान होय?" कहू, "अल्लाह सब चीज के सृष्टिकर्ता छैथ आ ओ सर्वशक्तिमान भगवान, सर्वशक्तिमान छैथ।"

اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَسَالَتْ اَوْدِيَةٌ ۢ بِقَدَرِهَا فَاحْتَمَلَ السَّيْلُ زَبَدًا رَّابِيًا ۗوَمِمَّا يُوْقِدُوْنَ عَلَيْهِ فِى النَّارِ ابْتِغَاۤءَ حِلْيَةٍ اَوْ مَتَاعٍ زَبَدٌ مِّثْلُهٗ ۗ كَذٰلِكَ يَضْرِبُ اللّٰهُ الْحَقَّ وَالْبَاطِلَ ەۗ فَاَمَّا الزَّبَدُ فَيَذْهَبُ جُفَاۤءً ۚوَاَمَّا مَا يَنْفَعُ النَّاسَ فَيَمْكُثُ فِى الْاَرْضِۗ كَذٰلِكَ يَضْرِبُ اللّٰهُ الْاَمْثَالَ ۗ

anzala minas-samā'i mā'an fa sālat audiyatum biqadarihā faḥtamalas-sailu zabadar rābiyā(n), wa mimmā yūqidūna ‘alaihi fin-nāribtigā'a ḥilyatin au matā‘in zabadum miṡluh(ū), każālika yaḍribullāhul-ḥaqqa wal-bāṭil(a), fa ammaz-zabadu fa yażhabu jufā'ā(n), wa ammā mā yanfa‘un-nāsa fa yamkuṡu fil-arḍ(i), każālika yaḍribullāhul-amṡāl(a).

अल्लाह आकाश सँ पानि (बरखा) उतारने छथि, तेँ ओ (पानि) अपन आकारक अनुसार घाटी मे बहैत अछि, तखन बहाव तैरैत फेन केँ लऽ कऽ चलैत अछि | आ जे (धातु) आगि मे पिघलि क' गहना वा औजार बनबैत छथि, ताहि सँ ओहिना फेन (वर्तमान फेन सेहो) होइत छैक | एहि तरहेँ अल्लाह एकटा दृष्टान्त बनबैत छथि जे की सत्य अछि आ की झूठ अछि । रहल बात फेनक त' ओ किछु नहि बुझि गायब भ' जायत; मुदा जे मनुक्खक लेल लाभकारी अछि, से पृथ्वी पर रहत। एहि तरहें अल्लाह एकटा दृष्टान्त बनबैत छथि।

لِلَّذِيْنَ اسْتَجَابُوْا لِرَبِّهِمُ الْحُسْنٰىۗ وَالَّذِيْنَ لَمْ يَسْتَجِيْبُوْا لَهٗ لَوْ اَنَّ لَهُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا وَّمِثْلَهٗ مَعَهٗ لَافْتَدَوْا بِهٖ ۗ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ سُوْۤءُ الْحِسَابِ ەۙ وَمَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُ ۗوَبِئْسَ الْمِهَادُ ࣖ

lil-lażīnastajābū lirabbihimul-ḥusnā, wal-lażīna lam yastajībū lahū lau anna lahum mā fil-arḍi jamī‘aw wa miṡlahū ma‘ahū laftadau bih(ī), ulā'ika lahum sū'ul-ḥisāb(i), wa ma'wāhum jahannam(u), wa bi'sal-mihād(u).

जे परमेश् वरक आह्वानक उत्तर दैत छथि, हुनका सभ केँ नीक इनाम (प्रबंधित) भेटैत छनि। आ जे हुनकर आह्वान पूरा नहि करैत छथि, जँ हुनका सभ लग पृथ्वी पर सभ किछु आ (प्लस) ओतेक बेसी रहैत त' ओ सभ निश्चित रूप सँ एहि सँ अपना केँ मुक्त क' लैतथि। ओहि लोक सभकेँ खराब हिसाब-किताब भेलै आ ओकर आवास तबाह भऽ गेलै, आ से सभसँ खराब आवास छै।

۞ اَفَمَنْ يَّعْلَمُ اَنَّمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ الْحَقُّ كَمَنْ هُوَ اَعْمٰىۗ اِنَّمَا يَتَذَكَّرُ اُولُوا الْاَلْبَابِۙ

afamay ya‘lamu annamā unzila ilaika mir rabbikal-ḥaqqu kaman huwa a‘mā, innamā yatażakkaru ulul-albāb(i).

त की ओ जे जनैत अछि जे परमेश् वर अहाँ सभ केँ जे प्रगट कयलनि अछि से सत्य अछि, की ओ आन्हर जकाँ अछि? बुद्धिक अधिकारी मात्र ध्यान राखि सकैत अछि ।

الَّذِيْنَ يُوْفُوْنَ بِعَهْدِ اللّٰهِ وَلَا يَنْقُضُوْنَ الْمِيْثَاقَۙ

al-lażīna yūfūna bi‘ahdillāhi wa lā yanquḍūnal-mīṡāq(a).

(अर्थात) जे अल्लाह केरऽ वादा पूरा करै छै आरू समझौता नै तोड़ै छै,

وَالَّذِيْنَ يَصِلُوْنَ مَآ اَمَرَ اللّٰهُ بِهٖٓ اَنْ يُّوْصَلَ وَيَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ وَيَخَافُوْنَ سُوْۤءَ الْحِسَابِ ۗ

wal-lażīna yaṣilūna mā amarallāhu bihī ay yūṣala wa yakhsyauna rabbahum wa yakhāfūna sū'al-ḥisāb(i).

आरू जे लोग अल्लाह न॑ जेकरा जोड़ै के आज्ञा देल॑ छै ओकरा जोड़ै छै, आरू वू अपनऽ प्रभु स॑ डरै छै आरू बुरा हिसाब-किताब स॑ डरै छै ।

وَالَّذِيْنَ صَبَرُوا ابْتِغَاۤءَ وَجْهِ رَبِّهِمْ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَ وَاَنْفَقُوْا مِمَّا رَزَقْنٰهُمْ سِرًّا وَّعَلَانِيَةً وَّيَدْرَءُوْنَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ عُقْبَى الدَّارِۙ

wal-lażīna ṣabarubtigā'a wajhi rabbihim wa aqāmuṣ-ṣalāta wa anfaqū mimmā razaqnāhum sirraw wa ‘alāniyataw wa yadra'ūna bil-ḥasanatis-sayyi'ata ulā'ika lahum ‘uqbad-dār(i).

आरू जे धैर्य रखै छै, कैन्हेंकि वू अपनऽ प्रभु केरऽ प्रसन्नता के आशा करै छै, नमाज करै छै, आरू हम्मं॑ ओकरा देलऽ गेलऽ रोजी-रोटी के कुछ हिस्सा, गुप्त रूप सें या खुलेआम खर्च करै छै, आरू अच्छाई के साथ बुराई के नकार दै छै, वू वू व्यक्ति छै जेकरा (नीक) अंत मिलै छै ।

جَنّٰتُ عَدْنٍ يَّدْخُلُوْنَهَا وَمَنْ صَلَحَ مِنْ اٰبَاۤىِٕهِمْ وَاَزْوَاجِهِمْ وَذُرِّيّٰتِهِمْ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ يَدْخُلُوْنَ عَلَيْهِمْ مِّنْ كُلِّ بَابٍۚ

jannātu ‘adniy yadkhulūnahā wa man ṣalaḥa min ābā'ihim wa azwājihim wa żurriyyātihim wal-malā'ikatu yadkhulūna ‘alaihim min kulli bāb(in).

(अर्थात) अदन के बगीचा में, ओ सब अपन पूर्वज, अपन जीवनसाथी आ अपन संतान के धर्मी लोक के संग ओहि में प्रवेश करत आ स्वर्गदूत सब अपन जगह पर हर फाटक स प्रवेश करत।

سَلٰمٌ عَلَيْكُمْ بِمَا صَبَرْتُمْ فَنِعْمَ عُقْبَى الدَّارِۗ

salāmun ‘alaikum bimā ṣabartum fa ni‘ma ‘uqbad-dār(i).

(कहैत) "अहाँक धैर्यक कारणेँ अहाँक शुभकामना।" त ई केहन स्वादिष्ट अंतिम स्थान अछि।

وَالَّذِيْنَ يَنْقُضُوْنَ عَهْدَ اللّٰهِ مِنْ ۢ بَعْدِ مِيْثَاقِهٖ وَيَقْطَعُوْنَ مَآ اَمَرَ اللّٰهُ بِهٖٓ اَنْ يُّوْصَلَ وَيُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِۙ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمُ اللَّعْنَةُ وَلَهُمْ سُوْۤءُ الدَّارِ

wal-lażīna yanquḍūna ‘ahdallāhi mim ba‘di mīṡāqihī wa yaqṭa‘ūna mā amarallāhu bihī ay yūṣala wa yufsidūna fil-arḍ(i), ulā'ika lahumul-la‘natu wa lahum sū'ud-dār(i).

आरू जे लोग अल्लाह केरऽ वाचा के बाद ओकरा तोड़ी दै छै, आरू जेकरा अल्लाह केरऽ आज्ञा देल॑ छै ओकरा तोड़ी क॑ धरती प॑ बदमाशी करै छै, ओकरा लेली अभिशाप आरू बुरा निवास (नरक) छै ।

اَللّٰهُ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُ ۗوَفَرِحُوْا بِالْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۗ وَمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا فِى الْاٰخِرَةِ اِلَّا مَتَاعٌ ࣖ

allāhu yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdir(u), wa fariḥū bil-ḥayātid-dun-yā, wa mal-ḥayātud-dun-yā fil-ākhirati illā matā‘(un).

अल्लाह जेकरा चाहै छै ओकरा तक रजत बढ़ाबै छै आरू ओकरा (जकरा चाहै छै) ओकरा सीमित करै छै । संसारक जीवन मे आनन्दित होइत छथि, यद्यपि परलोकक जीवनक तुलना मे ई मात्र (संक्षिप्त) सुख मात्र अछि |

وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ قُلْ اِنَّ اللّٰهَ يُضِلُّ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَهْدِيْٓ اِلَيْهِ مَنْ اَنَابَۖ

wa yaqūlul-lażīna kafarū lau lā unzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), qul innallāha yuḍillu may yasyā'u wa yahdī ilaihi man anāb(a).

आरू जे काफिर करै छै, वू कहै छै, "उनका (मुहम्मद) के पास हुनकऽ रब के तरफ सें कोनो निशान (चमत्कार) कियैक नै भेजलऽ गेलै?" कह (मुहम्मद) "वास्तव में अल्लाह जिनका चाहै छै ओकरा भटकबैत छै आ जे हुनका लग पश्चाताप करै छै ओकरा मार्गदर्शन करै छै।"

الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَتَطْمَىِٕنُّ قُلُوْبُهُمْ بِذِكْرِ اللّٰهِ ۗ اَلَا بِذِكْرِ اللّٰهِ تَطْمَىِٕنُّ الْقُلُوْبُ ۗ

al-lażīna āmanū wa taṭma'innu qulūbuhum biżikrillāh(i), alā biżikrillāhi taṭma'innul-qulūb(u).

(अर्थात) जे विश्वास रखैत छथि आ जिनकर दिल अल्लाह के स्मरण में आराम पाबैत छथि | देखू, अल्लाह के स्मरण में ही दिल के आराम मिलै छै।

اَلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ طُوْبٰى لَهُمْ وَحُسْنُ مَاٰبٍ

allażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti ṭūbā lahum wa ḥusnu ma'āb(in).

जे विश्वास करैत छथि आ नीक काज करैत छथि हुनका सुख आ नीक वापसी भेटतनि।

كَذٰلِكَ اَرْسَلْنٰكَ فِيْٓ اُمَّةٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهَآ اُمَمٌ لِّتَتْلُوَا۟ عَلَيْهِمُ الَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ وَهُمْ يَكْفُرُوْنَ بِالرَّحْمٰنِۗ قُلْ هُوَ رَبِّيْ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ عَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَاِلَيْهِ مَتَابِ

każālika arsalnāka fī ummatin qad khalat min qablihā umamul litatluwa ‘alaihimul-lażī auḥainā ilaika wa hum yakfurūna bir-raḥmān(i), qul huwa rabbī lā ilāha illā huw(a), ‘alaihi tawakkaltu wa ilaihi matāb(i).

एहि तरहें, हम अहाँ (मुहम्मद) केँ एकटा एहन लोक लग पठेने छी, जाहि सँ कतेको लोकक निधन भ’ गेल अछि, जाहि सँ अहाँ हुनका (कुरान) पढ़ू जे हम अहाँ पर उतारने छी, भले ओ सभ परम दयालु परमात्मा पर अविश्वास करैत होथि। कहब, "ओ हमर प्रभु छथि, हुनका छोड़ि कोनो देवता नहि छथि; हम मात्र हुनका पर भरोसा करैत छी आ मात्र हुनका पर पश्चाताप करैत छी।"

وَلَوْ اَنَّ قُرْاٰنًا سُيِّرَتْ بِهِ الْجِبَالُ اَوْ قُطِّعَتْ بِهِ الْاَرْضُ اَوْ كُلِّمَ بِهِ الْمَوْتٰىۗ بَلْ لِّلّٰهِ الْاَمْرُ جَمِيْعًاۗ اَفَلَمْ يَا۟يْـَٔسِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنْ لَّوْ يَشَاۤءُ اللّٰهُ لَهَدَى النَّاسَ جَمِيْعًاۗ وَلَا يَزَالُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا تُصِيْبُهُمْ بِمَا صَنَعُوْا قَارِعَةٌ اَوْ تَحُلُّ قَرِيْبًا مِّنْ دَارِهِمْ حَتّٰى يَأْتِيَ وَعْدُ اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُخْلِفُ الْمِيْعَادَ ࣖ

wa lau anna qur'ānan suyyirat bihil-jibālu au quṭṭi‘at bihil-arḍu au kullima bihil-mautā, bal lillāhil-amru jamī‘ā(n), afalam yai'asil-lażīna āmanū allau yasyā'ullāhu lahadan-nāsa jamī‘ā(n), wa lā yazālul-lażīna kafarū tuṣībuhum bimā ṣana‘ū qāri‘atun au taḥullu qarībam min dārihim ḥattā ya'tiya wa‘dullāh(i), innallāha lā yukhliful-mī‘ād(a).

आ जँ कोनो एहन पाठ (पवित्र किताब) रहैत जाहि सँ पहाड़ हिलल जा सकैत छल, वा धरती फाटि सकैत छल, वा मृतक बाजि सकैत छल, (ओ कुरान होइत ) । असल मे सब मामला अल्लाह के अछि। त की मुसलमान के ई नै पता छै कि अगर अल्लाह (सब मुसलमान) के इच्छा होत त अल्लाह निश्चित रूप स सब इंसान के मार्गदर्शन देत। आ काफिर सब सदिखन अपन कर्म के कारण आफत या अपन आवास के पास घटित आपदा स ग्रस्त रहैत छलाह, जाबत अल्लाह के वादा (मक्का पर विजय) नै आबि गेल छल | सचमुच अल्लाह वादा नहि तोड़ैत छथि।

وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَاَمْلَيْتُ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوْا ثُمَّ اَخَذْتُهُمْ فَكَيْفَ كَانَ عِقَابِ

wa laqadistuhzi'a birusulim min qablika fa amlaitu lil-lażīna kafarū ṡumma akhażtuhum fa kaifa kāna ‘iqāb(i).

आ सच मे अहाँ (मुहम्मद) सँ पहिने के किछु दूत के मजाक उड़ाओल गेल छल, ताहि लेल हम काफिर सब के समय के अवधि देलियनि, फेर हम हुनका सब के नष्ट क देलियनि। त हमर यातना कतेक पैघ अछि!

اَفَمَنْ هُوَ قَاۤىِٕمٌ عَلٰى كُلِّ نَفْسٍۢ بِمَا كَسَبَتْۚ وَجَعَلُوْا لِلّٰهِ شُرَكَاۤءَ ۗ قُلْ سَمُّوْهُمْۗ اَمْ تُنَبِّـُٔوْنَهٗ بِمَا لَا يَعْلَمُ فِى الْاَرْضِ اَمْ بِظَاهِرٍ مِّنَ الْقَوْلِ ۗبَلْ زُيِّنَ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوْا مَكْرُهُمْ وَصُدُّوْا عَنِ السَّبِيْلِ ۗوَمَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَمَا لَهٗ مِنْ هَادٍ

afaman huwa qā'imun ‘alā kulli nafsim bimā kasabat, wa ja‘alū lillāhi syurakā'(a), qul sammūhum, am tunabbi'ūnahū bimā lā ya‘lamu fil-arḍi am biẓāhirim minal-qaul(i), bal zuyyina lil-lażīna kafarū makruhum wa ṣuddū ‘anis-sabīl(i), wa may yuḍlilillāhu famā lahū min hād(in).

त की भगवाने छथि जे हर आत्मा के जे काज करैत अछि ताहि स (दोसर के समान) रक्षा करैत छथि? अल्लाह के लेल पार्टनर छैथ। कहब, "हुनकर गुणक नाम बताउ।" या की अहाँ अल्लाह के ओ बात कहय चाहैत छी जे ओ पृथ्वी पर नहि जनैत छलाह, या (ओहि बारे मे कहब) जन्म मे मात्र एकटा शब्द अछि। असल मे काफिर के लेल ओकर धोखा सुन्दर बुझाइत छैक, आ ओकरा (सही) मार्ग सँ रोकल जाइत छैक | आ जेकरा अल्लाह भटकबैत छथि, ओकरा मार्गदर्शन करयवला कियो नहि अछि।

لَهُمْ عَذَابٌ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَلَعَذَابُ الْاٰخِرَةِ اَشَقُّۚ وَمَا لَهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ وَّاقٍ

lahum ‘ażābun fil-ḥayātid-dun-yā wa la‘ażābul-ākhirati asyaqq(u), wa mā lahum minallāhi miw wāq(in).

एहि सांसारिक जीवन मे हुनका सभ केँ सताओल जाइत छनि, आ परलोक मे सजाय निश्चित रूप सँ कठोर होयत। अल्लाह के (दण्ड) स बचाबय वाला कियो नै छै

۞ مَثَلُ الْجَنَّةِ الَّتِيْ وُعِدَ الْمُتَّقُوْنَۗ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۗ اُكُلُهَا دَاۤىِٕمٌ وَّظِلُّهَاۗ تِلْكَ عُقْبَى الَّذِيْنَ اتَّقَوْا ۖوَّعُقْبَى الْكٰفِرِيْنَ النَّارُ

maṡalul-jannatil-latī wu‘idal-muttaqūn(a), tajrī min taḥtihal-anhār(u), ukuluhā dā'imuw wa ẓilluhā, tilka ‘uqbal-lażīnattaqau, wa ‘uqbal-kāfirīnan-nār(u).

स्वर्गक दृष्टान्त जे पुण्यात्मा केँ प्रतिज्ञा कयल गेल अछि (बगीचा जकाँ अछि), जकर नीचाँ नदी बहैत अछि; सदिखन फलदायी आ छायादार। पुण्यात्माक लेल ओ अंतिम स्थान थिक; जखन कि भगवान मे अविश्वास करय वाला लोक के लेल अंतिम स्थान नरक अछि.

وَالَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يَفْرَحُوْنَ بِمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ وَمِنَ الْاَحْزَابِ مَنْ يُّنْكِرُ بَعْضَهٗ ۗ قُلْ اِنَّمَآ اُمِرْتُ اَنْ اَعْبُدَ اللّٰهَ وَلَآ اُشْرِكَ بِهٖ ۗاِلَيْهِ اَدْعُوْا وَاِلَيْهِ مَاٰبِ

wal-lażīna ātaināhumul-kitāba yafraḥūna bimā unzila ilaika wa minal-aḥzābi may yunkiru ba‘ḍah(ū), qul innamā umirtu an a‘budallāha wa lā usyrika bih(ī), ilaihi ad‘ū wa ilaihi ma'āb(i).

आरू जेकरा हम्में किताब देल॑ छियै, वू तोरा (हे मुहम्मद) के सामने जे कुछ प्रकट होय गेलऽ छै, ओकरा पर आनन्दित होय छै, आरू कुछ (यहूदी आरू ईसाई) भी छै जे ओकरा म॑ स॑ कुछ के नकार॑ छै । कहू, "हमरा केवल अल्लाह के इबादत करबाक आज्ञा देल गेल अछि आ हुनका संग कोनो बात नहि करबाक आज्ञा देल गेल अछि। हम हुनका लग (लोक) बजबैत छी आ हुनका लग वापस आबि जाइत छी।"

وَكَذٰلِكَ اَنْزَلْنٰهُ حُكْمًا عَرَبِيًّاۗ وَلَىِٕنِ اتَّبَعْتَ اَهْوَاۤءَهُمْ بَعْدَمَا جَاۤءَكَ مِنَ الْعِلْمِۙ مَا لَكَ مِنَ اللّٰهِ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا وَاقٍ ࣖ

wa każālika anzalnāhu ḥukman ‘arabiyyā(n), wa la'inittaba‘ta ahwā'ahum ba‘da mā jā'aka minal-‘ilm(i), mā laka minallāhi miw waliyyiw wa lā wāq(in).

आ एहि तरहेँ हम सभ एकरा (कुरान) अरबी मे (सत्य) नियमक रूप मे उतारने छी। जँ अहाँ हुनका सभक इच्छाक पालन करब जखन ज्ञान अहाँ लग आबि गेल अछि तखन अहाँक रक्षा वा अल्लाहक (अत्याचार) सँ मदद करयवला कियो नहि रहत।

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا رُسُلًا مِّنْ قَبْلِكَ وَجَعَلْنَا لَهُمْ اَزْوَاجًا وَّذُرِّيَّةً ۗوَمَا كَانَ لِرَسُوْلٍ اَنْ يَّأْتِيَ بِاٰيَةٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗلِكُلِّ اَجَلٍ كِتَابٌ

wa laqad arsalnā rusulam min qablika wa ja‘alnā lahum azwājaw wa żurriyyah(tan), wa mā kāna lirasūlin ay ya'tiya bi'āyatin illā bi'iżnillāh(i), likulli ajalin kitāb(un).

आ सच मे हम अहाँ (मुहम्मद) सँ पहिने दूत पठेलियैक आ ओकरा सभ केँ पत्नी आ वंशज देलियैक। अल्लाह के अनुमति के अलावा कोनो भी दूत के कोनो सबूत (चमत्कार) लाबय के अधिकार नै छै। हर युग के लेल एकटा (विशिष्ट) पुस्तक होइत छैक |

يَمْحُوا اللّٰهُ مَا يَشَاۤءُ وَيُثْبِتُ ۚوَعِنْدَهٗٓ اُمُّ الْكِتٰبِ

yamḥullāhu mā yasyā'u wa yuṡbit(u), wa ‘indahū ummul-kitāb(i).

अल्लाह जे चाहैत छथि से हटा दैत छथि आ निर्धारित करैत छथि । आ हुनक कात मे उम्मूल-किताब (लौह महफुज) अछि |

وَاِنْ مَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِيْ نَعِدُهُمْ اَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَاِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلٰغُ وَعَلَيْنَا الْحِسَابُ

wa immā nuriyannaka ba‘ḍal-lażī na‘iduhum au natawaffayannaka fa innamā ‘alaikal-balāgu wa ‘alainal-ḥisāb(u).

आ जँ हम अहाँ केँ (हे मुहम्मद) किछु (दण्ड) देखा देब जाहि सँ हम हुनका सभ केँ धमकी देने छी, वा अहाँ केँ मारि देब, तखन अहाँक कर्तव्य मात्र एकरा संप्रेषित करब अछि, आ हम सभ (हुनकर काजक) हिसाब लेब।

اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّا نَأْتِى الْاَرْضَ نَنْقُصُهَا مِنْ اَطْرَافِهَاۗ وَاللّٰهُ يَحْكُمُ لَا مُعَقِّبَ لِحُكْمِهٖۗ وَهُوَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ

awa lam yarau annā na'til-arḍa nanquṣuhā min aṭrāfihā, wallāhu yaḥkumu lā mu‘aqqiba liḥukmih(ī), wa huwa sarī‘ul-ḥisāb(i).

आ की ओ सभ ई नहि देखैत छथि जे हम सभ (अल्लाह केँ काफिर करयवला लोकक) क्षेत्र मे आबि जाइत छी, तखन हम सभ हुनका सभ केँ (कनि-मनि) हुनकर सीमा सँ कम करैत छी? आ अल्लाह (अपन इच्छाक अनुसार) फरमान दैत छथि, हुनकर फरमान के कियो नहि टालि सकैत अछि; हिसाब-किताब मे ओ स्विफ्ट छथि।

وَقَدْ مَكَرَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَلِلّٰهِ الْمَكْرُ جَمِيْعًا ۗيَعْلَمُ مَا تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍۗ وَسَيَعْلَمُ الْكُفّٰرُ لِمَنْ عُقْبَى الدَّارِ

wa qad makaral-lażīna min qablihim fa lillāhil-makru jamī‘ā(n), ya‘lamu mā taksibu kullu nafs(in), wa saya‘lamul-kuffāru liman ‘uqbad-dār(i).

आ सचमुच, हुनका सब स पहिने के लोक (मक्का के काफिर) छल-कपट केने छल, मुदा सब धोखा अल्लाह के शक्ति में छल। ओ जनैत छथि जे सब कियो की प्रयास करैत अछि, आ जे भगवान् पर अविश्वास करैत छथि, हुनका बुझल हेतनि जे अंतिम (नीक) स्थान केकरा लेल अछि।

وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَسْتَ مُرْسَلًا ۗ قُلْ كَفٰى بِاللّٰهِ شَهِيْدًاۢ بَيْنِيْ وَبَيْنَكُمْۙ وَمَنْ عِنْدَهٗ عِلْمُ الْكِتٰبِ ࣖ

wa yaqūlul-lażīna kafarū lasta mursalā(n), qul kafā billāhi syahīdam bainī wa bainakum, wa man ‘indahū ‘ilmul-kitāb(i).

आरू जे काफिर करै छै, वू कहै छै, "अहाँ (मुहम्मद) रसूलुल्लाह नै छियै।" कहब, "अल्लाह आ जे किताबक ज्ञान बुझैत छथि, ओ हमरा आ अहाँक बीच गवाहक रूप मे पर्याप्त छथि।"