Q.S अर-रम (اَلرُّوم) - 60 पदों की संख्या

الۤمّۤ ۚ

alif lām mīm.

अलिफ लम मिम।

غُلِبَتِ الرُّوْمُۙ

gulibatir-rūm(u).

रोमन लोकनि पराजित भ गेलाह,

فِيْٓ اَدْنَى الْاَرْضِ وَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ غَلَبِهِمْ سَيَغْلِبُوْنَۙ

fī adnal-arḍi wa hum mim ba‘di galabihim sayaglibūn(a).

नजदीकी देश में आ ओ सब अपन हार के बाद विजयी होयत,

فِيْ بِضْعِ سِنِيْنَ ەۗ لِلّٰهِ الْاَمْرُ مِنْ قَبْلُ وَمِنْۢ بَعْدُ ۗوَيَوْمَىِٕذٍ يَّفْرَحُ الْمُؤْمِنُوْنَۙ

fī biḍ‘i sinīn(a), lillāhil-amru min qablu wa mim ba‘d(u), wa yauma'iżiy yafraḥul-mu'minūn(a).

किछु वर्ष मे (पुनः)। (ओ सब जीतैत छथि) स पहिने आ बाद के मामला अल्लाह के अछि। ओहि दिन (रोमियनक विजयक) विश्वासी सभ आनन्दित भेलाह।

بِنَصْرِ اللّٰهِ ۗيَنْصُرُ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَهُوَ الْعَزِيْزُ الرَّحِيْمُ

binaṣrillāh(i), yanṣuru may yasyā'(u), wa huwal-‘azīzur-raḥīm(u).

भगवानक सहायताक कारणेँ। जेकरा चाहै छै ओकर मदद करै छै। ओ परम पराक्रमी, परम दयालु छथि।

وَعْدَ اللّٰهِ ۗ لَا يُخْلِفُ اللّٰهُ وَعْدَهٗ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

wa‘dallāh(i), lā yukhlifullāhu wa‘dahū wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

(अर्थात) अल्लाह के वादा। अल्लाह अपन वादा नै तोड़ताह, मुदा बेसी लोक के पता नै छैन्ह।

يَعْلَمُوْنَ ظَاهِرًا مِّنَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۖ وَهُمْ عَنِ الْاٰخِرَةِ هُمْ غٰفِلُوْنَ

ya‘lamūna ẓāhiram minal-ḥayātid-dun-yā, wa hum ‘anil-ākhirati hum gāfilūn(a).

सांसारिक जीवन सँ की जन्म (प्रतीत होइत अछि) से जनैत छथि; जबकि (the) परलोक के संबंध में वे लापरवाह हैं |

اَوَلَمْ يَتَفَكَّرُوْا فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ ۗ مَا خَلَقَ اللّٰهُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَآ اِلَّا بِالْحَقِّ وَاَجَلٍ مُّسَمًّىۗ وَاِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ النَّاسِ بِلِقَاۤئِ رَبِّهِمْ لَكٰفِرُوْنَ

awalam yatafakkarū fī anfusihim, mā khalaqallāhus-samāwāti wal-arḍa wa mā bainahumā illā bil-ḥaqqi wa ajalim musammā(n), wa inna kaṡīram minan-nāsi biliqā'i rabbihim lakāfirūn(a).

आ अपनहि पर चिंतन किएक नहि करैत छथि? अल्लाह आकाश आरू धरती आरू ओकरऽ बीच के सब कुछ के रचना नै करलकै सिवाय सच्चाई के साथ आरू एक निर्दिष्ट शब्द के लेलऽ । आ सचमुच, अधिकांश मानव जाति अपन प्रभुक संग भेंट करबाक बात केँ नकारैत अछि |

اَوَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ كَانُوْٓا اَشَدَّ مِنْهُمْ قُوَّةً وَّاَثَارُوا الْاَرْضَ وَعَمَرُوْهَآ اَكْثَرَ مِمَّا عَمَرُوْهَا وَجَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِۗ فَمَا كَانَ اللّٰهُ لِيَظْلِمَهُمْ وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَۗ

awalam yasīrū fil-arḍi fayanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, kānū asyadda minhum quwwataw wa aṡārul-arḍa wa ‘amarūhā akṡara mimmā ‘amarūhā wa jā'athum rusuluhum bil-bayyināt(i), famā kānallāhu liyaẓlimahum wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

आ की ओ सभ पृथ् वी पर घुमि कऽ नहि देखलक जे हुनका सभ सँ पहिने (जे प्रेरित केँ नकारलनि) सभक संग की भेल? ई लोकनि हुनका (अपना) सँ बेसी बलवान छथि आ धरती (भूमि) के खेती क' क' जे समृद्धि केने छथि ताहि सँ बेसी समृद्धि केने छथि । आ हुनका लोकनिक दूत सभ स्पष्ट प्रमाण लऽ कऽ हुनका सभ लग आबि गेलाह। त अल्लाह हुनका सब के संग अन्याय नै करैत छथि, बल्कि ओ सब छथि जे अपना संग अन्याय करैत छथि।

ثُمَّ كَانَ عَاقِبَةَ الَّذِيْنَ اَسَاۤءُوا السُّوْۤاٰىٓ اَنْ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَكَانُوْا بِهَا يَسْتَهْزِءُوْنَ ࣖ

Ṡumma kāna ‘āqibatal-lażīna asā'us-sū'ā an każżabū bi'āyātillāhi wa kānū bihā yastahzi'ūn(a).

तखन, बुराई करय वाला के लेल एकटा आओर खराब सजा अंत अछि. कारण ओ सब अल्लाह के आयत के नकारैत छथि आ सदिखन मजाक उड़ाबैत छथि।

اَللّٰهُ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ ثُمَّ اِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

allāhu yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduhū ṡumma ilaihi turja‘ūn(a).

अल्लाह वैह छथि जे सृष्टि के शुरुआत करैत छथि, फेर दोहराबैत छथि; तखन हुनका लग वापस आबि जायब।

وَيَوْمَ تَقُوْمُ السَّاعَةُ يُبْلِسُ الْمُجْرِمُوْنَ

wa yauma taqūmus-sā‘atu yublisul-mujrimūn(a).

आ जाहि दिन (जखन) कयामत होयत, ओहि दिन पापी (मुश्रिक) निराश भ' क' चुप भ' जेताह।

وَلَمْ يَكُنْ لَّهُمْ مِّنْ شُرَكَاۤىِٕهِمْ شُفَعٰۤؤُا وَكَانُوْا بِشُرَكَاۤىِٕهِمْ كٰفِرِيْنَ

wa lam yakul lahum min syurakā'ihim syufa‘ā'u wa kānū bisyurakā'ihim kāfirīn(a).

आ हुनका सभक लेल अपन मूर्ति सँ बिनती (मदद) करब असंभव अछि, जखन कि ओ सभ अपन मूर्ति केँ नकारैत छथि |

وَيَوْمَ تَقُوْمُ السَّاعَةُ يَوْمَىِٕذٍ يَّتَفَرَّقُوْنَ

wa yauma taqūmus-sā‘atu yauma'iżiy yatafarraqūn(a).

आ जाहि दिन पुनरुत्थान आओत, ओहि दिन मनुक्ख (समूह मे) बँटल रहत।

فَاَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ فَهُمْ فِيْ رَوْضَةٍ يُّحْبَرُوْنَ

fa ammal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti fahum fī rauḍatiy yuḥbarūn(a).

त' जे विश्वास करैत छथि आ नीक काज करैत छथि, त' ओ गाछी (स्वर्ग) मे आनन्दित होइत छथि |

وَاَمَّا الَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَلِقَاۤئِ الْاٰخِرَةِ فَاُولٰۤىِٕكَ فِى الْعَذَابِ مُحْضَرُوْنَ

wa ammal-lażīna kafarū wa każżabū bi'āyātinā wa liqā'il-ākhirati fa'ulā'ika fil-‘ażābi muḥḍarūn(a).

आ रहल बात जे काफिर आ हमर निशानी के नकारैत अछि आ परलोक के मिलन के (इनकार) करैत अछि, तखन ओ यातना (नरक) में रहत।

فَسُبْحٰنَ اللّٰهِ حِيْنَ تُمْسُوْنَ وَحِيْنَ تُصْبِحُوْنَ

fa subḥānallāhi ḥīna tumsūna wa ḥīna tuṣbiḥūn(a).

त साँझ आ भोर (भोर) अल्लाह के महिमामंडन करू,

وَلَهُ الْحَمْدُ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَعَشِيًّا وَّحِيْنَ تُظْهِرُوْنَ

wa lahul-ḥamdu fis-samāwāti wal-arḍi wa ‘asyiyyaw wa ḥīna tuẓhirūn(a).

आ आकाश मे, पृथ्वी पर, राति मे आ मध्याह्न मे हुनकर सभटा स्तुति हो।

يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَيُحْيِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَا ۗوَكَذٰلِكَ تُخْرَجُوْنَ ࣖ

yukhrijul-ḥayya minal-mayyiti wa yukhrijul-mayyita minal-ḥayyi wa yuḥyil-arḍa ba‘da mautihā, wa każālika tukhrajūn(a).

ओ जीवित लोक केँ मुर्दा मे सँ बाहर निकालि क' जीवित मे सँ मुर्दा केँ बाहर निकालि क' धरती केँ मरलाक बाद (सुखला) जीवित क' देलनि। आ ओहिना अहाँकेँ (कबरसँ) बाहर आनल जाएत।

وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنْ خَلَقَكُمْ مِّنْ تُرَابٍ ثُمَّ اِذَآ اَنْتُمْ بَشَرٌ تَنْتَشِرُوْنَ

wa min āyātihī an khalaqakum min turābin ṡumma iżā antum basyarun tantasyirūn(a).

आ हुनकर संकेत मे ईहो अछि जे ओ अहाँ सभ केँ धूरा सँ बनौलनि, तखन अचानक अहाँ सभ तितर-बितर भ' गेल मनुक्ख भ' गेलहुँ।

وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنْ خَلَقَ لَكُمْ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا لِّتَسْكُنُوْٓا اِلَيْهَا وَجَعَلَ بَيْنَكُمْ مَّوَدَّةً وَّرَحْمَةً ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

wa min āyātihī an khalaqa lakum min anfusikum azwājal litaskunū ilaihā wa ja‘ala bainakum mawaddataw wa raḥmah(tan), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yatafakkarūn(a).

आरू हुनकऽ (अपनऽ महानता के) संकेतऽ में ई भी छै कि हुनी तोरा लेली आपनो तरह के साथी के निर्माण करलकै, ताकि तोहें झुकाव आरो ओकरा सिनी के साथ सहज महसूस करबै, आरू तोरा सिनी के बीच प्रेम आरू स्नेह के भाव पैदा करलकै । सचमुच, एहि मे जे सोचय वाला लोक के लेल सही मायने मे (अल्लाह के महानता के) निशानी अछि.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖ خَلْقُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَاخْتِلَافُ اَلْسِنَتِكُمْ وَاَلْوَانِكُمْۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّلْعٰلِمِيْنَ

wa min āyātihī khalqus-samāwāti wal-arḍi wakhtilāfu alsinatikum wa alwānikum, inna fī żālika la'āyātil lil-‘ālimīn(a).

आरू हुनकऽ चिन्हऽ में आकाश आरू पृथ्वी के सृष्टि, आरू तोरऽ भाषा आरू रंग के अंतर छै । सचमुच, एहि मे एकटा एहन लोकक लेल संकेत अछि जे जनैत अछि।

وَمِنْ اٰيٰتِهٖ مَنَامُكُمْ بِالَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَابْتِغَاۤؤُكُمْ مِّنْ فَضْلِهٖۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّسْمَعُوْنَ

wa min āyātihī manāmukum bil-laili wan-nahāri wabtigā'ukum min faḍlih(ī), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yasma‘ūn(a).

आ हुनकर संकेत मे राति आ दिन मे अहाँक नींद आ हुनकर वरदानक खोज सेहो अछि | सचमुच, ओहि मे सुननिहार लोकक लेल संकेत अछि।

وَمِنْ اٰيٰتِهٖ يُرِيْكُمُ الْبَرْقَ خَوْفًا وَّطَمَعًا وَّيُنَزِّلُ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَيُحْيٖ بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

wa min āyātihī yurīkumul-barqa khaufaw wa ṭama‘aw wa yunazzilu minas-samā'i mā'an fa yuḥyī bihil-arḍa ba‘da mautihā, inna fī żālika la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).

आ अपन (अपन महानताक) संकेत मे, ओ अहाँ केँ भय आ आशा केँ (जन्म दैत) बिजली देखाबैत छथि, आ आकाश सँ पानि (बरखा) पठा दैत छथि, तखन ओहि पानि सँ ओ पृथ्वी केँ मरलाक बाद (सुखला) जीवित करैत छथि | सचमुच, एहि मे जे बुझनिहार लोकक लेल सही मायने मे संकेत अछि।

وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنْ تَقُوْمَ السَّمَاۤءُ وَالْاَرْضُ بِاَمْرِهٖۗ ثُمَّ اِذَا دَعَاكُمْ دَعْوَةًۖ مِّنَ الْاَرْضِ اِذَآ اَنْتُمْ تَخْرُجُوْنَ

wa min āyātihī an taqūmas-samā'u wal-arḍu bi'amrih(ī), ṡumma iżā da‘ākum da‘watam minal-arḍi iżā antum takhrujūn(a).

आ हुनक चिन्ह (महात्मा) मे हुनक इच्छा सँ आकाश आ पृथ्वीक स्थापना सेहो अछि | तखन जखन ओ अहाँ केँ एक बेर पृथ्वी सँ बजबैत छथि तखन तुरन्त अहाँ (कबर सँ) बाहर आबि जाइत छी |

وَلَهٗ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ كُلٌّ لَّهٗ قٰنِتُوْنَ

wa lahū man fis-samāwāti wal-arḍ(i), kullul lahū qānitūn(a).

आ आकाश-पृथ्वी मे सब किछु हुनके अछि। सब किछु मात्र हुनके अधीन अछि।

وَهُوَ الَّذِيْ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ وَهُوَ اَهْوَنُ عَلَيْهِۗ وَلَهُ الْمَثَلُ الْاَعْلٰى فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۚ وَهُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ ࣖ

wa huwal-lażī yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduhū wa huwa ahwanu ‘alaih(i), wa lahul-maṡalul-a‘lā fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).

आ सृष्टि के शुरुआत ओएह करैत छथि, फेर दोहराबैत छथि, आ हुनका लेल ई आसान होइत छनि। हुनका आकाश आ पृथ्वी मे परमात्माक गुण छनि | आ ओ परम पराक्रमी, परम बुद्धिमान छथि।

ضَرَبَ لَكُمْ مَّثَلًا مِّنْ اَنْفُسِكُمْۗ هَلْ لَّكُمْ مِّنْ مَّا مَلَكَتْ اَيْمَانُكُمْ مِّنْ شُرَكَاۤءَ فِيْ مَا رَزَقْنٰكُمْ فَاَنْتُمْ فِيْهِ سَوَاۤءٌ تَخَافُوْنَهُمْ كَخِيْفَتِكُمْ اَنْفُسَكُمْۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

Ḍaraba lakum maṡalam min anfusikum, hal lakum mim mā malakat aimānukum min syurakā'a fī mā razaqnākum fa'antum fīhi sawā'un takhāfūnahum kakhīfatikum anfusakum, każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘qilūn(a).

ओ अहाँ सभ केँ अपना मे सँ दृष्टान्त बनबैत छथि। की (अहाँ इच्छुक छी जँ) अहाँक कोनो सेवक अछि, अहाँ सभक लेल ओहि रोजी-रोटी मे भागीदार बनि गेल छी जे हम अहाँ सभ केँ देने छी, जाहि सँ अहाँ सभ एहि मामला मे हुनका सभक बराबर बनि जायब, तखन अहाँ सभ हुनका सभ सँ ओहिना डरैत छी जेना अहाँ सभ अपन पड़ोसी सँ डरैत छी। एहि तरहेँ हम सभ एहन लोकक लेल श्लोक बुझबैत छी जे बुझैत अछि ।

بَلِ اتَّبَعَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْٓا اَهْوَاۤءَهُمْ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ فَمَنْ يَّهْدِيْ مَنْ اَضَلَّ اللّٰهُ ۗوَمَا لَهُمْ مِّنْ نّٰصِرِيْنَ

balittaba‘al-lażīna ẓalamū ahwā'ahum bigairi ‘ilm(in), famay yahdī man aḍallallāh(u), wa mā lahum min nāṣirīn(a).

मुदा अन्यायी लोक बिना ज्ञानक अपन इच्छाक पालन करैत अछि; तखन अल्लाह जिनका भटकौने छथि हुनका के के मार्गदर्शन क सकैत अछि? आ हुनका सभक लेल कोनो सहायक नहि छल।

فَاَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّيْنِ حَنِيْفًاۗ فِطْرَتَ اللّٰهِ الَّتِيْ فَطَرَ النَّاسَ عَلَيْهَاۗ لَا تَبْدِيْلَ لِخَلْقِ اللّٰهِ ۗذٰلِكَ الدِّيْنُ الْقَيِّمُۙ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَۙ

fa aqim wajhaka lid-dīni ḥanīfā(n), fiṭratallāhil-latī faṭaran-nāsa ‘alaihā, lā tabdīla likhalqillāh(i), żālikad-dīnul-qayyim(u), wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

तेँ अपन मुँह सोझे धर्म (इस्लाम) दिस घुमाउ; (अल्लाह के स्वभाव के अनुसार) कियाकि ओ मनुष्य के ओहि (फितरह) के अनुसार बनौने छथि | भगवान् के सृष्टि में कोनो परिवर्तन नै छै। (अर्थात) सोझ धर्म, मुदा बेसी लोक के पता नै छै,

۞ مُنِيْبِيْنَ اِلَيْهِ وَاتَّقُوْهُ وَاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَلَا تَكُوْنُوْا مِنَ الْمُشْرِكِيْنَۙ

munībīna ilaihi wattaqūhu wa aqīmuṣ-ṣalāta wa lā takūnū minal-musyrikīn(a).

हुनका लग पश्चाताप करय लेल आ हुनका स डरय लेल आ नमाज करय लेल वापस आबि क आ अल्लाह के साथी करय वाला के नहि बनय के द्वारा,

مِنَ الَّذِيْنَ فَرَّقُوْا دِيْنَهُمْ وَكَانُوْا شِيَعًا ۗ كُلُّ حِزْبٍۢ بِمَا لَدَيْهِمْ فَرِحُوْنَ

minal-lażīna farraqū dīnahum wa kānū syiya‘ā(n), kullu ḥizbim bimā ladaihim fariḥūn(a).

ई एहन लोक छथि जे अपन धर्म केँ कतेको समूह मे बाँटि लैत छथि, जाहि मे सँ प्रत्येक केँ अपन पास जे किछु छैक ताहि पर गर्व होइत छैक |

وَاِذَا مَسَّ النَّاسَ ضُرٌّ دَعَوْا رَبَّهُمْ مُّنِيْبِيْنَ اِلَيْهِ ثُمَّ اِذَآ اَذَاقَهُمْ مِّنْهُ رَحْمَةً اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْهُمْ بِرَبِّهِمْ يُشْرِكُوْنَۙ

wa iżā massan-nāsa ḍurrun da‘au rabbahum munībīna ilaihi ṡumma iżā ażāqahum minhu raḥmatan iżā farīqum minhum birabbihim yusyrikūn(a).

आरू जब॑ लोगऽ क॑ कोनो खतरा स॑ ग्रस्त होय जाय छै त॑ वू अपनऽ रब क॑ हुनका पास वापस (पश्चाताप) करै के आह्वान करै छै, तखनिये जब॑ वू ओकरा अपनऽ कनी-मनी कृपा दै छै त॑ अचानक ओकरा म॑ स॑ कुछ लोग अल्लाह के साथ साथी करी दै छै ।

لِيَكْفُرُوْا بِمَآ اٰتَيْنٰهُمْۗ فَتَمَتَّعُوْاۗ فَسَوْفَ تَعْلَمُوْنَ

liyakfurū bimā ātaināhum, fatamatta‘ū, fasaufa ta‘lamūn(a).

हम सभ जे कृपा देने छी, तकरा ओ सभ नकारय। आ मस्ती करू, तखन बाद मे पता चलत (अपन कर्म के परिणाम)।

اَمْ اَنْزَلْنَا عَلَيْهِمْ سُلْطٰنًا فَهُوَ يَتَكَلَّمُ بِمَا كَانُوْا بِهٖ يُشْرِكُوْنَ

am anzalnā ‘alaihim sulṭānan fahuwa yatakallamu bimā kānū bihī yusyrikūn(a).

या हम हुनका सब के जानकारी भेजने छी, ई बुझबैत (पुष्टि) करैत जे ओ सब (सदिखन) भगवान के संग की जोड़ैत छथि?

وَاِذَآ اَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَةً فَرِحُوْا بِهَاۗ وَاِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ ۢبِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْهِمْ اِذَا هُمْ يَقْنَطُوْنَ

wa iżā ażaqnan-nāsa raḥmatan fariḥū bihā, wa in tuṣibhum sayyi'atum bimā qaddamat aidīhim iżā hum yaqnaṭūn(a).

आ जँ हम मनुक्ख पर दया करब तँ ओ निश्चित रूपसँ ओहि (कृपा)सँ खुश हेताह । मुदा जँ अपन दोषक कारणेँ कोनो विपत्ति (खतरा) आबि जाइत छथि तँ तुरन्त निराश भ' जाइत छथि ।

اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّ اللّٰهَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

awalam yarau annallāha yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdir(u), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).

आरू की वू ई नै देखै छै कि अल्लाह वू छै जे जिनका चाहै छै, ओकरा तक रिज़्ज़ फैलाबै छै आरू ओकरा सीमित करै छै (जकरा चाहै छै) । सचमुच, एहि मे (अल्लाह के महानता के) निशानी अछि जे एकटा एहन लोक के लेल जे विश्वास करैत अछि।

فَاٰتِ ذَا الْقُرْبٰى حَقَّهٗ وَالْمِسْكِيْنَ وَابْنَ السَّبِيْلِۗ ذٰلِكَ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ يُرِيْدُوْنَ وَجْهَ اللّٰهِ ۖوَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

fa āti żal-qurbā ḥaqqahū wal-miskīna wabnas-sabīl(i), żālika khairul lil-lażīna yurīdūna wajhallāh(i), wa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

तेँ अपन अधिकार करीबी रिश्तेदार केँ दियौक, संगहि गरीब आ यात्रा करय बला लोक केँ सेहो दियौक। जे अल्लाह के प्रसन्नता के तलाश करय वाला के लेल नीक अछि. आ ओ सभ भाग्यशाली लोक छथि।

وَمَآ اٰتَيْتُمْ مِّنْ رِّبًا لِّيَرْبُوَا۟ فِيْٓ اَمْوَالِ النَّاسِ فَلَا يَرْبُوْا عِنْدَ اللّٰهِ ۚوَمَآ اٰتَيْتُمْ مِّنْ زَكٰوةٍ تُرِيْدُوْنَ وَجْهَ اللّٰهِ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُضْعِفُوْنَ

wa mā ātaitum mir ribal liyarbuwa fī amwālin-nāsi falā yarbū ‘indallāh(i), wa mā ātaitum min zakātin turīdūna wajhallāhi fa'ulā'ika humul-muḍ‘ifūn(a).

आ कोनो रिबा (अतिरिक्त) जे अहाँ देब जाहि सँ लोकक धन बढ़य, अल्लाह केर नजरि मे नहि बढ़त। आ जे अहाँ जकात के रूप में दैत छी जे अल्लाह के मंजूरी प्राप्त करय के इरादा रखैत छी, ओ लोक सब अछि जे (इनाम) के गुणा करैत अछि |

اَللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ ثُمَّ رَزَقَكُمْ ثُمَّ يُمِيْتُكُمْ ثُمَّ يُحْيِيْكُمْۗ هَلْ مِنْ شُرَكَاۤىِٕكُمْ مَّنْ يَّفْعَلُ مِنْ ذٰلِكُمْ مِّنْ شَيْءٍۗ سُبْحٰنَهٗ وَتَعٰلٰى عَمَّا يُشْرِكُوْنَ ࣖ

allāhul-lażī khalaqakum ṡumma razaqakum ṡumma yumītukum ṡumma yuḥyīkum, hal min syurakā'ikum may yaf‘alu min żālikum min syai'(in), subḥānahū wa ta‘ālā ‘ammā yusyrikūn(a).

अल्लाह अहाँ के बनौलनि, फेर रोजी-रोटी देलनि, फेर मारलनि, फेर जीवित क' देलनि। अहाँ जिनका संग अल्लाह के संगत केने छी हुनका मे कियो एहन अछि जे एहन काज क सकैत अछि? महिमा हुनका आ परमात्मा के हो जे ओ एक दोसरा के संग जे संगत करैत छथि।

ظَهَرَ الْفَسَادُ فِى الْبَرِّ وَالْبَحْرِ بِمَا كَسَبَتْ اَيْدِى النَّاسِ لِيُذِيْقَهُمْ بَعْضَ الَّذِيْ عَمِلُوْا لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

Żaharal-fasādu fil-barri wal-baḥri bimā kasabat aidin-nāsi liyużīqahum ba‘ḍal-lażī ‘amilū la‘allahum yarji‘ūn(a).

मनुक्खक हाथ जे कमा लेलक अछि, ताहि कारणेँ जमीन आ समुद्र पर भ्रष्टाचार प्रकट भेल अछि; अल्लाह चाहैत छथि जे ओ अपन कर्म के एकटा हिस्सा के स्वाद ल सकथि, ताकि ओ (सही रास्ता पर) वापस आबि सकथि।

قُلْ سِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلُۗ كَانَ اَكْثَرُهُمْ مُّشْرِكِيْنَ

qul sīrū fil-arḍi fanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qabl(u), kāna akṡaruhum musyrikīn(a).

कहू (मुहम्मद), "पृथ्वी पर घुमू आ देखू जे प्राचीन लोकक अंत केहन छल। ओहि मे सँ अधिकांश एहन लोक छलाह जे (अल्लाह) सँ साझीदार जोड़ैत छलाह।"

فَاَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّيْنِ الْقَيِّمِ مِنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَ يَوْمٌ لَّا مَرَدَّ لَهٗ مِنَ اللّٰهِ يَوْمَىِٕذٍ يَّصَّدَّعُوْنَ

fa'aqim lid-dīnil-qayyimi min qabli ay ya'tiya yaumul lā maradda lahū minallāhi yauma'iżiy yaṣṣadda‘ūn(a).

अतः अल्लाह के तरफ स एकटा एहन दिन (कयामत) आबय स पहिने सीधा धर्म (इस्लाम) के तरफ मुँह घुमाउ जेकरा खारिज नै कयल जा सकैत अछि, ओहि दिन ओ सब अलग भ जायत।

مَنْ كَفَرَ فَعَلَيْهِ كُفْرُهٗۚ وَمَنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِاَنْفُسِهِمْ يَمْهَدُوْنَۙ

man kafara fa ‘alaihi kufruh(ū), wa man ‘amila ṣāliḥan fali'anfusihim yamhadūn(a).

जे अविश्वास करैत अछि, ओ असगरे अपन अविश्वासक (परिणाम) सहैत अछि; आ जे नीक काज करैत अछि से अपना लेल (सुखद स्थान) तैयार करैत अछि,

لِيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ مِنْ فَضْلِهٖۗ اِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْكٰفِرِيْنَ

liyajziyal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti min faḍlih(ī), innahū lā yuḥibbul-kāfirīn(a).

ताकि अल्लाह अपन कृपा सँ विश्वास करय वाला आ नीक काज करय वाला के इनाम देथिन्ह. सचमुच, ओकरा काफिर (काफिर) के पसिन नै छै।

وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنْ يُّرْسِلَ الرِّيٰحَ مُبَشِّرٰتٍ وَّلِيُذِيْقَكُمْ مِّنْ رَّحْمَتِهٖ وَلِتَجْرِيَ الْفُلْكُ بِاَمْرِهٖ وَلِتَبْتَغُوْا مِنْ فَضْلِهٖ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

wa min āyātihī ay yursilar-riyāḥa mubasysyirātiw wa liyużīqakum mir raḥmatihī wa litajriyal-fulka bi'amrihī wa litabtagū min faḍlihī wa la‘allakum tasykurūn(a).

आरू हुनकऽ संकेतऽ म॑ ई भी छै कि हुनी हवा क॑ खुशखबरी के लानै वाला के रूप म॑ भेजै छै आरू ताकि आपने हुनकऽ दया के स्वाद लेबै आरू जहाज हुनकऽ आज्ञा स॑ चलै आरू आपने हुनकऽ इनाम के खोज करै के, आरू आपने कृतज्ञ होय के ।

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ رُسُلًا اِلٰى قَوْمِهِمْ فَجَاۤءُوْهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَانْتَقَمْنَا مِنَ الَّذِيْنَ اَجْرَمُوْاۗ وَكَانَ حَقًّاۖ عَلَيْنَا نَصْرُ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa laqad arsalnā min qablika rusulan ilā qaumihim fajā'ūhum bil-bayyināti fantaqamnā minal-lażīna ajramū, wa kāna ḥaqqan ‘alainā naṣrul-mu'minīn(a).

आ सच मे, हम अहाँ (मुहम्मद) स पहिने हुनकर लोक के पास कतेको दूत पठेलहुं, ओ सब (पर्याप्त) जानकारी ल क हुनका लग आयल छलाह, तखन हम पापी सब स बदला लेलहुं। आ विश्वास करय वाला के मदद करब हमर सबहक अधिकार अछि।

اَللّٰهُ الَّذِيْ يُرْسِلُ الرِّيٰحَ فَتُثِيْرُ سَحَابًا فَيَبْسُطُهٗ فِى السَّمَاۤءِ كَيْفَ يَشَاۤءُ وَيَجْعَلُهٗ كِسَفًا فَتَرَى الْوَدْقَ يَخْرُجُ مِنْ خِلٰلِهٖۚ فَاِذَآ اَصَابَ بِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖٓ اِذَا هُمْ يَسْتَبْشِرُوْنَۚ

allāhul-lażī yursilur-riyāḥa fatuṡīru saḥāban fayabsuṭuhū fis-samā'i kaifa yasyā'u wa yaj‘aluhū kisafan fataral-wadqa yakhruju min khilālih(ī), fa'iżā aṣāba bihī may yasyā'u min ‘ibādihī iżā hum yastabsyirūn(a).

अल्लाह छै जे हवा भेजै छै, तखन हवा मेघ के हिलाबै छै आ अल्लाह ओकरा जेना चाहै छै आकाश में पसारि दै छै, आ ओकरा गांठ बना दै छै, तखन अहाँ देखैत छी जे फाँक स बरखा निकलि रहल छै, त जखन ओ ओकरा अपन नौकर के पास भेजै छै जेकरा ओ चाहै छै त अचानक ओ सब आनन्दित भ जाय छै।

وَاِنْ كَانُوْا مِنْ قَبْلِ اَنْ يُّنَزَّلَ عَلَيْهِمْ مِّنْ قَبْلِهٖ لَمُبْلِسِيْنَۚ

wa in kānū min qabli ay yunazzala ‘alaihim min qablihī lamublisīn(a).

असल मे बरखा हुनका सभ पर पड़य सं पहिने सेहो ओ सभ सचमुच आशा छोड़ि देने छलाह.

فَانْظُرْ اِلٰٓى اٰثٰرِ رَحْمَتِ اللّٰهِ كَيْفَ يُحْيِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَاۗ اِنَّ ذٰلِكَ لَمُحْيِ الْمَوْتٰىۚ وَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

fanẓur ilā āṡāri raḥmatillāhi kaifa yuḥyil-arḍa ba‘da mautihā, inna żālika lamuḥyil-mautā, wa huwa ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

त अल्लाह के दया के निशान पर विचार करू, कोना ओ धरती के ओकर मृत्यु के बाद जीवित करैत छथि | सचमुच, एकरऽ मतलब छै कि वू सचमुच मृतक के पुनर्जीवित करै में सक्षम छै । आ ओ सभ वस्तु पर सर्वशक्तिमान छथि।

وَلَىِٕنْ اَرْسَلْنَا رِيْحًا فَرَاَوْهُ مُصْفَرًّا لَّظَلُّوْا مِنْۢ بَعْدِهٖ يَكْفُرُوْنَ

wa la'in arsalnā rīḥan fara'auhu muṣfarral laẓallū mim ba‘dihī yakfurūn(a).

आ सच मे जँ हम सभ हवा पठा देब आ ओ सभ (पौधा) केँ पीयर (सुखा) भ' क' देखैत छथि, त' निश्चित रूप सँ तकर बाद सेहो ओ सभ कृतघ्न रहताह।

فَاِنَّكَ لَا تُسْمِعُ الْمَوْتٰى وَلَا تُسْمِعُ الصُّمَّ الدُّعَاۤءَ اِذَا وَلَّوْا مُدْبِرِيْنَ

fa innaka lā tusmi‘ul-mautā wa lā tusmi‘uṣ-ṣummad-du‘ā'a iżā wallau mudbirīn(a).

तेँ सत्ते, अहाँ मृत लोक केँ नहि सुनि सकब, आ बहीर लोक केँ कानब नहि सुनि सकब, जँ ओ सभ पीठ फेर लेत।

وَمَآ اَنْتَ بِهٰدِ الْعُمْيِ عَنْ ضَلٰلَتِهِمْۗ اِنْ تُسْمِعُ اِلَّا مَنْ يُّؤْمِنُ بِاٰيٰتِنَا فَهُمْ مُّسْلِمُوْنَ ࣖ

wa mā anta bihādil-‘umyi ‘an ḍalālatihim, in tusmi‘u illā may yu'minu bi'āyātinā fahum muslimūn(a).

आ जे आन्हर अछि (ओकर हृदयक आँखि) ओकरा अहाँ अपन गलती सँ मार्गदर्शन नहि क' सकब। आ अहाँ (भगवानक निर्देश) नहि सुनि सकैत छी सिवाय ओहि लोकक जे जे हमर सभक श्लोक मे विश्वास करैत छथि, तखन ओ सभ छथि जे (हमरा सभक अधीन) छथि |

۞ اَللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ مِّنْ ضَعْفٍ ثُمَّ جَعَلَ مِنْۢ بَعْدِ ضَعْفٍ قُوَّةً ثُمَّ جَعَلَ مِنْۢ بَعْدِ قُوَّةٍ ضَعْفًا وَّشَيْبَةً ۗيَخْلُقُ مَا يَشَاۤءُۚ وَهُوَ الْعَلِيْمُ الْقَدِيْرُ

allāhul-lażī khalaqakum min ḍa‘fin ṡumma ja‘ala mim ba‘di ḍa‘fin quwwatan ṡumma ja‘ala mim ba‘di quwwatin ḍa‘faw wa syaibah(tan), yakhluqu mā yasyā'(u), wa huwal-‘alīmul-qadīr(u).

इ अल्लाह छै जे तोरा कमजोर अवस्था स बनौने छैथ, फेर ओहि कमजोर अवस्था के बाद (अहाँ) के मजबूत बना देलखिन, फेर मजबूत भेला के बाद (अहाँ) के कमजोर (पुनः) आ धूसर बना देलखिन। जे चाहै छै से सृजन करै छै। आ ओ सर्वज्ञ, सर्वशक्तिमान छथि।

وَيَوْمَ تَقُوْمُ السَّاعَةُ يُقْسِمُ الْمُجْرِمُوْنَ ەۙ مَا لَبِثُوْا غَيْرَ سَاعَةٍ ۗ كَذٰلِكَ كَانُوْا يُؤْفَكُوْنَ

wa yauma taqūmus-sā‘atu yuqsimul-mujrimūn(a), mā labiṡū gaira sā‘ah(tin), każālika kānū yu'fakūn(a).

आ जाहि दिन (जखन) कयामत होयत, पापी सब कसम खाइत छथि जे ओ सब मात्र एक क्षण (मात्र) लेल (कबर मे) रहताह। पहिने एनाहिते हुनका सभकेँ (सत्यसँ) घुमाओल जाइत छल ।

وَقَالَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ وَالْاِيْمَانَ لَقَدْ لَبِثْتُمْ فِيْ كِتٰبِ اللّٰهِ اِلٰى يَوْمِ الْبَعْثِۖ فَهٰذَا يَوْمُ الْبَعْثِ وَلٰكِنَّكُمْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

wa qālal-lażīna ūtul-‘ilma wal-īmāna laqad labiṡtum fī kitābillāhi ilā yaumil-ba‘ṡ(i), fa hāżā yaumul-ba‘ṡi wa lākinnakum kuntum lā ta‘lamūn(a).

आरू जेकरा ज्ञान आरू ईमान देलऽ गेलऽ छेलै, वू (काफिरऽ स॑) कहलकै, "वास्तव म॑, तोहें अल्लाह केरऽ फरमान के अनुसार (कबर म॑) कयामत के दिन तक रहलऽ छेलियै । त॑ ई कयामत के दिन छै, लेकिन (पहिने) तोहें (ई) विश्वास नै करल॑ छेलियै।"

فَيَوْمَىِٕذٍ لَّا يَنْفَعُ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مَعْذِرَتُهُمْ وَلَا هُمْ يُسْتَعْتَبُوْنَ

fa yauma'iżil lā yanfa‘ul-lażīna ẓalamū ma‘żiratuhum wa lā hum yusta‘tabūn(a).

त ओहि दिन गलती करय वाला के माफी माँगला स कोनो फायदा (आब) नहि होयत, आ ने हुनका सब के आब पश्चाताप के मौका देल जायत।

وَلَقَدْ ضَرَبْنَا لِلنَّاسِ فِيْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍۗ وَلَىِٕنْ جِئْتَهُمْ بِاٰيَةٍ لَّيَقُوْلَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ اَنْتُمْ اِلَّا مُبْطِلُوْنَ

wa laqad ḍarabnā lin-nāsi fī hāżal-qur'āni min kulli maṡal(in), wa la'in ji'tahum bi'āyatil layaqūlannal-lażīna kafarū in antum illā mubṭilūn(a).

आ सचमुच हम एहि कुरान मे मनुक्ख केँ सब तरहक दृष्टांत बुझा देने छी। आ जँ अहाँ हुनका सभ लग कोनो आयत अनब तँ निश्चित रूपसँ काफिर सभ कहताह जे "अहाँ सभ मात्र झूठ गढ़निहार लोक छी |"

كَذٰلِكَ يَطْبَعُ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِ الَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ

każālika yaṭba‘ullāhu ‘alā qulūbil-lażīna lā ya‘lamūn(a).

एहि तरहेँ अल्लाह ओहि लोकनिक हृदय पर मोहर लगा दैत छथि जे नहि बुझैत छथि ।

فَاصْبِرْ اِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ وَّلَا يَسْتَخِفَّنَّكَ الَّذِيْنَ لَا يُوْقِنُوْنَ ࣖ

faṣbir inna wa‘dallāhi ḥaqquw wa lā yastakhiffannakal-lażīna lā yūqinūn(a).

तेँ धैर्य राखू (हे मुहम्मद); सचमुच, अल्लाह केरऽ वादा सही छै, आरू जे लोग (अल्लाह केरऽ आयतऽ के सच्चाई में) अविश्वास करै छै, वू तोरा सिनी के चिंता नै पैदा करै ।