Q.S अल-अन'अम (اَلْأَنْعَام) - 165 पदों की संख्या

اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَجَعَلَ الظُّلُمٰتِ وَالنُّوْرَ ەۗ ثُمَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِرَبِّهِمْ يَعْدِلُوْنَ

al-ḥamdu lillāhil-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa ja‘alaẓ-ẓulumāti wan-nūr(a), ṡummal-lażīna kafarū birabbihim ya‘dilūn(a).

अल्लाह के स्तुति हो जे आकाश आ धरती के रचना केलनि, आ अन्हार आ इजोत बनौलनि, तइयो काफिर एखनो अपन रब के साथ साझीदार छथि।

هُوَ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ مِّنْ طِيْنٍ ثُمَّ قَضٰٓى اَجَلًا ۗوَاَجَلٌ مُّسَمًّى عِنْدَهٗ ثُمَّ اَنْتُمْ تَمْتَرُوْنَ

huwal-lażī khalaqakum min ṭīnin ṡumma qaḍā ajalā(n), wa ajalum musamman ‘indahū ṡumma antum tamtarūn(a).

ओएह छथि जे अहाँ सभ केँ धूरा सँ बनौलनि, तखन ओ अहाँ सभक लेल एकटा शर्त निर्धारित कयलनि, आ एकटा एहन शब्द जे केवल हुनका जनैत छथि | तैयो अहाँकेँ एखनो संदेह अछि।

وَهُوَ اللّٰهُ فِى السَّمٰوٰتِ وَفِى الْاَرْضِۗ يَعْلَمُ سِرَّكُمْ وَجَهْرَكُمْ وَيَعْلَمُ مَا تَكْسِبُوْنَ

wa huwallāhu fis-samāwāti wa fil-arḍ(i), ya‘lamu sirrakum wa jahrakum wa ya‘lamu mā taksibūn(a).

आ ओ अल्लाह (जेकर पूजा होइत अछि), आकाश आ धरती मे छथि; अहाँ की नुकाबैत छी आ की प्रकट करैत छी से ओ जनैत छथि आ अहाँ की करैत छी से ओ जनैत छथि ।

وَمَا تَأْتِيْهِمْ مِّنْ اٰيَةٍ مِّنْ اٰيٰتِ رَبِّهِمْ اِلَّا كَانُوْا عَنْهَا مُعْرِضِيْنَ

wa mā ta'tīhim min āyatim min āyāti rabbihim illā kānū ‘anhā mu‘riḍīn(a).

आरू भगवान केरऽ आयतऽ स॑ हर श्लोक जे ओकरा (काफिर) तक पहुँचै छै, वू हमेशा इनकार करी दै छै ।

فَقَدْ كَذَّبُوْا بِالْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَهُمْۗ فَسَوْفَ يَأْتِيْهِمْ اَنْۢبـٰۤؤُا مَا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ

faqad każżabū bil-ḥaqqi lammā jā'ahum fa saufa ya'tīhim ambā'u mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

सचमुच, जखन हुनका सब लग आयल छल तखन ओ सब सच्चाई (कुरान) के नकारने छथि, ताहि लेल भविष्य में हुनका सब लग (वास्तविकता) ओ खबरि आओत जेकर ओ सब सदिखन मजाक उड़ाबैत छलाह |

اَلَمْ يَرَوْا كَمْ اَهْلَكْنَا مِنْ قَبْلِهِمْ مِّنْ قَرْنٍ مَّكَّنّٰهُمْ فِى الْاَرْضِ مَا لَمْ نُمَكِّنْ لَّكُمْ وَاَرْسَلْنَا السَّمَاۤءَ عَلَيْهِمْ مِّدْرَارًا ۖوَّجَعَلْنَا الْاَنْهٰرَ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهِمْ فَاَهْلَكْنٰهُمْ بِذُنُوْبِهِمْ وَاَنْشَأْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ قَرْنًا اٰخَرِيْنَ

alam yarau kam ahlaknā min qablihim min qarnim makkanāhum fil-arḍi mā lam numakkil lakum wa arsalnas-samā'a ‘alaihim midrārā(n), wa ja‘alnal-anhāra tajrī min taḥtihim fa ahlaknāhum biżunūbihim wa ansya'nā mim ba‘dihim qarnan ākharīn(a).

की ओ सभ नहि देखलनि जे हुनका सभ सँ पहिने कतेक पीढ़ी केँ हम सभ नष्ट कएने छी, भले (ओहि पीढ़ी सभ केँ) हम सभ हुनकर सभक स्थिति पृथ्वी पर स्थापित कएने छी, अर्थात एकटा एहन दृढ़ता जे हम सभ अहाँ सभ केँ कहियो नहि देने छी। हम सभ हुनका सभ पर भारी बरखा उझलि देलियनि आ हुनका सभक नीचाँ नदी सभ बहबैत रहलहुं, तखन हुनका सभक अपन पापक लेल नष्ट क' देलियनि, आ हुनका सभक पीढ़ीक बाद एकटा आओर पीढ़ी बनौलियनि।

وَلَوْ نَزَّلْنَا عَلَيْكَ كِتٰبًا فِيْ قِرْطَاسٍ فَلَمَسُوْهُ بِاَيْدِيْهِمْ لَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ

wa lau nazzalnā ‘alaika kitāban fī qirṭāsin fa lamasūhu bi'aidīhim laqālal-lażīna kafarū in hāżā illā siḥrum mubīn(un).

आ जँ हम अहाँ (मुहम्मद) केँ कागज पर लिखि क' उतारने रहितहुँ, जाहि सँ ओ सभ ओकरा अपन हाथ मे पकड़ि सकितथि, त' काफिर सभ कहितथि, "ई असली जादूक अतिरिक्त किछु नहि अछि।"

وَقَالُوْا لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ مَلَكٌ ۗوَلَوْ اَنْزَلْنَا مَلَكًا لَّقُضِيَ الْاَمْرُ ثُمَّ لَا يُنْظَرُوْنَ

wa qālū lau lā unzila ‘alaihi malak(un), wa lau anzalnā malakal laquḍiyal-amru ṡumma lā yunẓarūn(a).

आ ओ सभ कहलक, "एकटा परी हुनका (मुहम्मद) लग किएक नहि उतरलनि?" जँ हम सभ कोनो स्वर्गदूत केँ (हुनका लग) उतारब तँ अवश्य बात समाप्त भ' जाइत, मुदा हुनका सभ केँ (कनिको) देरी नहि कयल जायत।

وَلَوْ جَعَلْنٰهُ مَلَكًا لَّجَعَلْنٰهُ رَجُلًا وَّلَلَبَسْنَا عَلَيْهِمْ مَّا يَلْبِسُوْنَ

wa lau ja‘alnāhu malakal laja‘alnāhu rajulaw wa lalabasnā ‘alaihim mā yalbisūn(a).

आ जँ हम सभ ओहि दूत केँ (से) कोनो स्वर्गदूत बना देने रहितहुँ तँ ओकरा (रूप मे) मनुक्ख बना दैतहुँ, आ (एहि तरहें) हम सभ निश्चित रूप सँ हुनका सभ केँ शंका करैत रहि दैतहुँ जेना आब हुनका सभ केँ शंका होइत छनि।

وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَحَاقَ بِالَّذِيْنَ سَخِرُوْا مِنْهُمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ ࣖ

wa laqadistuhzi'a birusulim min qablika fa ḥāqa bil-lażīna sakhirū minhum mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

आ सचमुच अहाँ (मुहम्मद) सँ पहिने के किछु दूत के मजाक उड़ाओल गेल छल, जाहि स सजा ओहि लोक पर उतरि गेल छल जे हुनकर उपहास के जवाब में हुनकर मजाक उड़ाबैत छल |

قُلْ سِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ ثُمَّ انْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِيْنَ

qul sīrū fil-arḍi ṡummanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-mukażżibīn(a).

(मुहम्मद) कहू, "पृथ्वी के खोज करू, तखन देखू जे झूठ बाजनिहार के अंत की होइत छैक |"

قُلْ لِّمَنْ مَّا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ قُلْ لِّلّٰهِ ۗ كَتَبَ عَلٰى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَ ۗ لَيَجْمَعَنَّكُمْ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ لَا رَيْبَ فِيْهِۗ اَلَّذِيْنَ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ فَهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ

qul limam mā fis-samāwāti wal-arḍ(i), qul lillāh(i), kataba ‘alā nafsihir-raḥmah(ta), layajma‘annakum ilā yaumil-qiyāmati lā raiba fīh(i), al-lażīna khasirū anfusahum fahum lā yu'minūn(a).

कह (मुहम्मद) "आकाश आ धरती मे जे अछि से केकर अछि?" कहू, “ई अल्लाह के अछि।” ओ अपना मे करुणा (स्वभाव) स्थापित कएने छथि । ओ सत्ते कयामत के दिन अहाँ के जुटा लेताह, एहि मे कोनो संदेह नहि। जे अपना के नुकसान पहुँचबैत अछि, ओकरा विश्वास नहि होइत छैक।

۞ وَلَهٗ مَا سَكَنَ فِى الَّيْلِ وَالنَّهَارِ ۗوَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

wa lahū mā sakana fil-laili wan-nahār(i), wa huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

आ राति मे आ दिन मे जे किछु होइत छैक से हुनके छनि | आ ओ सर्वश्रवण, सर्वज्ञ छथि।

قُلْ اَغَيْرَ اللّٰهِ اَتَّخِذُ وَلِيًّا فَاطِرِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَهُوَ يُطْعِمُ وَلَا يُطْعَمُ ۗ قُلْ اِنِّيْٓ اُمِرْتُ اَنْ اَكُوْنَ اَوَّلَ مَنْ اَسْلَمَ وَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

qul agairallāhi attakhiżu waliyyan fāṭiris-samāwāti wal-arḍi wa huwa yuṭ‘imu wa lā yuṭ‘am(u), qul innī umirtu an akūna awwala man aslama wa lā takūnanna minal-musyrikīn(a).

(मुहम्मद) कहू, "की हम अल्लाह के अलावा कोनो दोसर रक्षक के लेब जे आकाश आ धरती के बनौने छल, भले ओ भोजन करैत अछि आ भोजन नहि करैत अछि?" कहू, "सत्ते, हमरा आदेश देल गेल अछि जे हम सबसँ पहिने (अल्लाह के अधीन) रहब, आ मुश्रिक के समूह मे कहियो नहि जुड़ब।"

قُلْ اِنِّيْٓ اَخَافُ اِنْ عَصَيْتُ رَبِّيْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ

qul innī akhāfu in ‘aṣaitu rabbī ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).

कहू (मुहम्मद), "हम सचमुच महान दिन (कयामत) के सजा स डरैत छी, अगर हम अपन प्रभु के आज्ञा नै मानब।"

مَنْ يُّصْرَفْ عَنْهُ يَوْمَىِٕذٍ فَقَدْ رَحِمَهٗ ۗوَذٰلِكَ الْفَوْزُ الْمُبِيْنُ

may yuṣraf ‘anhu yauma'iżin faqad raḥimah(ū), wa żālikal-fauzul-mubīn(u).

जेकरा ओहि दिन अपना पर सजा स दूर राखल गेल अछि, तखन सच मे अल्लाह ओकरा पर दया क देने छथि। आ असली जीत त' इएह अछि।

وَاِنْ يَّمْسَسْكَ اللّٰهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهٗٓ اِلَّا هُوَ ۗوَاِنْ يَّمْسَسْكَ بِخَيْرٍ فَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

iy yamsaskallāhu biḍurrin falā kāsyifa lahū illā huw(a), wa iy yamsaska bikhairin fa huwa ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

आरू अगर अल्लाह तोरा पर कोनो आपदा आबी जाय छै त॑ ओकरा छोड़ी क॑ कोय भी आपदा नै हटाय सकै छै । आ जँ ओ अहाँकेँ नीक अनैत छथि तँ हुनका सभ किछु पर अधिकार छनि ।

وَهُوَ الْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهٖۗ وَهُوَ الْحَكِيْمُ الْخَبِيْرُ

wa huwal-qāhiru fauqa ‘ibādih(ī), wa huwal-ḥakīmul-khabīr(u).

आ ओ वैह छथि जिनका अपन सेवक पर अधिकार छनि। आ ओ सर्वज्ञ, सर्वज्ञ छथि।

قُلْ اَيُّ شَيْءٍ اَكْبَرُ شَهَادَةً ۗ قُلِ اللّٰهُ ۗشَهِيْدٌۢ بَيْنِيْ وَبَيْنَكُمْ ۗوَاُوْحِيَ اِلَيَّ هٰذَا الْقُرْاٰنُ لِاُنْذِرَكُمْ بِهٖ وَمَنْۢ بَلَغَ ۗ اَىِٕنَّكُمْ لَتَشْهَدُوْنَ اَنَّ مَعَ اللّٰهِ اٰلِهَةً اُخْرٰىۗ قُلْ لَّآ اَشْهَدُ ۚ قُلْ اِنَّمَا هُوَ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ وَّاِنَّنِيْ بَرِيْۤءٌ مِّمَّا تُشْرِكُوْنَ

qul ayyu syai'in akbaru syahādah(tan), qulillāhu syahīdum bainī wa bainakum, wa ūḥiya ilayya hāżal-qur'ānu li'unżirakum bihī wa man balag(a), a'innakum latasyhadūna anna ma‘allāhi ālihatan ukhrā, qul lā asyhad(u), qul innamā huwa ilāhuw wāḥiduw wa innanī barī'um mimmā tusyrikūn(a).

कहू (मुहम्मद) "ककर गवाही बेसी मजबूत अछि?" कहब, "अल्लाह, ओ हमरा आ अहाँक बीच गवाह छथि। ई कुरान हमरा एहि लेल उतारल गेल अछि जे हम अहाँ केँ आ जे लोक केँ (हुनका कुरान) लग अबैत छथि हुनका चेतावनी द' सकब। की अहाँ सचमुच गवाही द' सकैत छी जे अल्लाहक संग अन्य देवता सेहो छथि?" कहू, “हम गवाही नहि दऽ सकैत छी।” कहब, "सत्ते, केवल ओ सर्वशक्तिमान भगवान छथि आ हम अहाँक कोनो चीज सँ मुक्त छी जे अहाँ (अल्लाह) सँ जोड़ैत छी।"

اَلَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يَعْرِفُوْنَهٗ كَمَا يَعْرِفُوْنَ اَبْنَاۤءَهُمْۘ اَلَّذِيْنَ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ فَهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ ࣖ

al-lażīna ātaināhumul-kitāba ya‘rifūnahū kamā ya‘rifūna abnā'ahum, al-lażīna khasirū anfusahum fahum lā yu'minūn(a).

जिनका हम किताब देने छी, ओ हुनका (मुहम्मद) के ओहिना जनैत छथि जेना अपन संतान के जनैत छथि | जे अपना के नुकसान पहुँचबैत अछि, ओ (अल्लाह) पर विश्वास नहि करैत अछि।

وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَوْ كَذَّبَ بِاٰيٰتِهٖۗ اِنَّهٗ لَا يُفْلِحُ الظّٰلِمُوْنَ

wa man aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każiban au każżaba bi'āyātih(ī), innahū lā yufliḥuẓ-ẓālimūn(a).

आ अल्लाह के खिलाफ झूठ के आविष्कार करय वाला, या हुनकर आयत के नकारय वाला स बेसी अन्याय के अछि? सचमुच अन्यायी लोक अभागल होइत अछि।

وَيَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِيْعًا ثُمَّ نَقُوْلُ لِلَّذِيْنَ اَشْرَكُوْٓا اَيْنَ شُرَكَاۤؤُكُمُ الَّذِيْنَ كُنْتُمْ تَزْعُمُوْنَ

wa yauma naḥsyuruhum jamī‘an ṡumma naqūlu lil-lażīna asyrakū aina syurakā'ukumul-lażīna kuntum taz‘umūn(a).

आ (याद राखू), जाहि दिन हम सब हुनका सब के एक ठाम जमा केने रही तखन हम सब अल्लाह के साथ साझीदार सब स कहलियैन, "अहाँ सब के देवता कतय छैथ जिनका अहाँ सब (हमर सब के साथी) बुझैत छलहुं?"

ثُمَّ لَمْ تَكُنْ فِتْنَتُهُمْ اِلَّآ اَنْ قَالُوْا وَاللّٰهِ رَبِّنَا مَا كُنَّا مُشْرِكِيْنَ

Ṡumma lam takun fitnatuhum illā an qālū wallāhi rabbinā mā kunnā musyrikīn(a).

तखन ओ सभ कोनो झूठ जवाब नहि देलक, सिवाय ई कहबाक जे, "अल्लाह, हमर प्रभुक कसम, हम सभ अल्लाह सँ साझीदार नहि करैत छी।"

اُنْظُرْ كَيْفَ كَذَبُوْا عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ

unẓur kaifa każabū ‘alā anfusihim wa ḍalla ‘anhum mā kānū yaftarūn(a).

देखू जे कोना अपना आप सँ झूठ बाजैत छथि। आ पहिने जे पूजा बनौने छलाह से हुनका लोकनि सँ विलुप्त भ' जायत।

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّسْتَمِعُ اِلَيْكَ ۚوَجَعَلْنَا عَلٰى قُلُوْبِهِمْ اَكِنَّةً اَنْ يَّفْقَهُوْهُ وَفِيْٓ اٰذَانِهِمْ وَقْرًا ۗوَاِنْ يَّرَوْا كُلَّ اٰيَةٍ لَّا يُؤْمِنُوْا بِهَا ۗحَتّٰٓى اِذَا جَاۤءُوْكَ يُجَادِلُوْنَكَ يَقُوْلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ هٰذَآ اِلَّآ اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ

wa minhum may yastami‘u ilaik(a), wa ja‘alnā ‘alā qulūbihim akinnatan ay yafqahūhu wa fī āżānihim waqrā(n), wa iy yarau kulla āyatil lā yu'minū bihā, ḥattā iżā jā'ūka yujādilūnaka yaqūlul-lażīna kafarū in hāżā illā asāṭīrul-awwalīn(a).

आ ओहि मे एहन लोक छथि जे अहाँक (मुहम्मद) के पढ़ाई सुनैत छथि, आ हम हुनकर दिल के बंद क देने छी (जाहि स ओ सब नहि बुझैत छथि), आ हुनकर कान बंद भ गेल अछि। आ जँ ओ सभ (सत्यक) सभ संकेत देखितथि तखनो ओ सभ एहि पर विश्वास नहि करितथि । ताकि जखन ओ सभ अहाँक खंडन करबाक लेल अहाँक लग अबैत छथि तखन काफिर सभ कहैत छथि, "ई (कुरान) प्राचीन लोकक परीकथाक अतिरिक्त किछु नहि अछि |"

وَهُمْ يَنْهَوْنَ عَنْهُ وَيَنْـَٔوْنَ عَنْهُ ۚوَاِنْ يُّهْلِكُوْنَ اِلَّآ اَنْفُسَهُمْ وَمَا يَشْعُرُوْنَ

wa hum yanhauna ‘anhu wa yan'auna ‘anh(u), wa iy yuhlikūna illā anfusahum wa mā yasy‘urūn(a).

आरू वू (दोसरऽ) क॑ (कुरान) सुनै स॑ मना करी दै छै आरू वू खुद ओकरा स॑ दूर होय जाय छै, आरू वू खाली खुद क॑ नष्ट करी दै छै, जबकि ओकरा ई बात के जानकारी नै छै ।

وَلَوْ تَرٰٓى اِذْ وُقِفُوْا عَلَى النَّارِ فَقَالُوْا يٰلَيْتَنَا نُرَدُّ وَلَا نُكَذِّبَ بِاٰيٰتِ رَبِّنَا وَنَكُوْنَ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa lau tarā iż wuqifū ‘alan-nāsi fa qālū yā laitanā nuraddu wa lā nukażżiba bi'āyāti rabbinā wa nakūna minal-mu'minīn(a).

आ जँ अहाँ (मुहम्मद) देखलहुँ जे कखन हुनका सभ केँ नरक मे आनल गेल छलनि त' ओ सभ कहलनि जे, "जँ हमरा सभ केँ (एहि दुनिया मे) वापस क' देल जायत त' हम सभ निश्चित रूप सँ अपन प्रभुक आयत सँ इनकार नहि करितहुँ, आ विश्वासी नहि रहितहुँ।"

بَلْ بَدَا لَهُمْ مَّا كَانُوْا يُخْفُوْنَ مِنْ قَبْلُ ۗوَلَوْ رُدُّوْا لَعَادُوْا لِمَا نُهُوْا عَنْهُ وَاِنَّهُمْ لَكٰذِبُوْنَ

bal badā lahum mā kānū yukhfūna min qabl(u), wa lau ruddū la‘ādū limā nuhū ‘anhu wa innahum lakāżibūn(a).

मुदा (वास्तव मे) हुनका सभक लेल ओ दुष्टता प्रकट भ' गेलनि जे ओ सभ पहिने नुका देने छलाह | जँ दुनियाँ मे वापस आबि जाइत तऽ अवश्य ओ सभ ओहि काज केँ दोहराबैत जे हुनका सभ केँ मना कयल गेल छलनि। ओ सभ सत्ते झूठ बाजनिहार छथि।

وَقَالُوْٓا اِنْ هِيَ اِلَّا حَيَاتُنَا الدُّنْيَا وَمَا نَحْنُ بِمَبْعُوْثِيْنَ

wa qālū in hiya illā ḥayātunad-dun-yā wa mā naḥnu bimab‘ūṡīn(a).

आ अवश्य ओ सभ कहताह (एहो) "जीवन मात्र एहि संसार मे अछि, आ हम सभ जीबि उठब नहि।"

وَلَوْ تَرٰٓى اِذْ وُقِفُوْا عَلٰى رَبِّهِمْ ۗ قَالَ اَلَيْسَ هٰذَا بِالْحَقِّ ۗقَالُوْا بَلٰى وَرَبِّنَا ۗقَالَ فَذُوْقُوا الْعَذَابَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْفُرُوْنَ ࣖ

wa lau tarā iż wuqifū ‘alā rabbihim, qāla alaisa hāżā bil-ḥaqq(i), qālū balā wa rabbinā, qāla fa żūqul-‘ażāba bimā kuntum takfurūn(a).

आ जँ अहाँ (मुहम्मद) देखितहुँ जे हुनका सभ केँ अपन प्रभुक समक्ष कखन आनल गेलनि (अहाँ केँ कोनो मार्मिक घटना अवश्य देखब)। ओ कहलनि, "की ई (पुनरुत्थान) सत्य नहि अछि?" ओ सभ उत्तर देलथिन, “सत्य अछि, हमरा सभक प्रभुक द्वारा।” ओ कहलनि, "ई सजाय के स्वाद लिअ, कारण पहिने अहाँ एकरा नकारने रही।"

قَدْ خَسِرَ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِلِقَاۤءِ اللّٰهِ ۗحَتّٰٓى اِذَا جَاۤءَتْهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً قَالُوْا يٰحَسْرَتَنَا عَلٰى مَا فَرَّطْنَا فِيْهَاۙ وَهُمْ يَحْمِلُوْنَ اَوْزَارَهُمْ عَلٰى ظُهُوْرِهِمْۗ اَلَا سَاۤءَ مَا يَزِرُوْنَ

qad khasiral-lażīna każżabū biliqā'illāh(i), ḥattā iżā jā'athumus-sā‘atu bagtatan qālū yā ḥasratanā ‘alā mā farraṭnā fīhā, wa hum yaḥmilūna auzārahum ‘alā ẓuhūrihim, alā sā'a mā yazirūn(a).

जे अल्लाह स भेंट स इनकार करैत छथि हुनका लेल केहन नुकसान अछि; जाहि सँ जखन अचानक घड़ी हुनका सभ लग आबि जाइत छनि तखन ओ सभ कहैत छथि जे "कमियाक संबंध मे हमरा सभक लापरवाही पर हमरा सभक कतेक पछतावा अछि," जखन कि ओ सभ अपन पाप केँ पीठ पर ल' क' चलैत छथि | केहन भयावह बात सहलनि

وَمَا الْحَيٰوةُ الدُّنْيَآ اِلَّا لَعِبٌ وَّلَهْوٌ ۗوَلَلدَّارُ الْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

wa mal-ḥayātud-dun-yā illā la‘ibuw wa lahw(un), wa lad-dārul-ākhiratu khairul lil-lażīna yattaqūn(a), afalā ta‘qilūn(a).

आ एहि दुनियाँक जीवन मात्र खेल आ मस्ती अछि। एम्हर परलोकक भूमि सही मायने मे पुण्यात्माक लेल नीक अछि । अहाँ नहि बुझैत छी?

قَدْ نَعْلَمُ اِنَّهٗ لَيَحْزُنُكَ الَّذِيْ يَقُوْلُوْنَ فَاِنَّهُمْ لَا يُكَذِّبُوْنَكَ وَلٰكِنَّ الظّٰلِمِيْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ يَجْحَدُوْنَ

qad na‘lamu innahū layaḥzunukal-lażī yaqūlūna fa innahum lā yukażżibūnaka wa lākinnaẓ-ẓālimīna bi'āyātillāhi yajhadūn(a).

सचमुच, हम सब जनैत छी जे ओ सब जे कहैत छथि से अहाँ (मुहम्मद) के दुखी करैत अछि, (दुःखी नहि होउ) कियाक त वास्तव में ओ सब अहाँ स झूठ नै बाजि रहल छथि, मुदा अन्यायी लोक अल्लाह के आयत स इनकार क रहल छथि।

وَلَقَدْ كُذِّبَتْ رُسُلٌ مِّنْ قَبْلِكَ فَصَبَرُوْا عَلٰى مَا كُذِّبُوْا وَاُوْذُوْا حَتّٰٓى اَتٰىهُمْ نَصْرُنَا ۚوَلَا مُبَدِّلَ لِكَلِمٰتِ اللّٰهِ ۚوَلَقَدْ جَاۤءَكَ مِنْ نَّبَإِ۟ى الْمُرْسَلِيْنَ

wa laqad kużżibat rusulum min qablika fa ṣabarū ‘alā mā kużżibū wa ūżū ḥattā atāhum naṣrunā, wa lā mubaddila likalimātillāh(i), wa laqad jā'aka min naba'il-mursalīn(a).

आ सचमुच अहाँ सभ सँ पहिने के दूत सभ सँ झूठ बाजल गेल छल, मुदा ओ सभ हुनका सभ पर जे झूठ आ प्रताड़ना (करल गेल) छल, ताबत धरि धैर्य रखैत छल, जाबत धरि हमरा सभक मददि हुनका सभ लग नहि आबि गेल। आ अल्लाह के वाक्य (फरमान) के कोनो चीज नै बदलि सकैत अछि। आ सच मे, अहाँ सभ लग प्रेरित सभक संदेशक किछु भाग आबि गेल अछि।

وَاِنْ كَانَ كَبُرَ عَلَيْكَ اِعْرَاضُهُمْ فَاِنِ اسْتَطَعْتَ اَنْ تَبْتَغِيَ نَفَقًا فِى الْاَرْضِ اَوْ سُلَّمًا فِى السَّمَاۤءِ فَتَأْتِيَهُمْ بِاٰيَةٍ ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَجَمَعَهُمْ عَلَى الْهُدٰى فَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الْجٰهِلِيْنَ

wa in kāna kabura ‘alaika i‘rāḍuhum fa inistaṭa‘ta an tabtagiya nafaqan fil-arḍi au sullaman fis-samā'i fa ta'tiyahum bi'āyah(tin), wa lau syā'allāhu lajama‘ahum ‘alal-hudā falā takūnanna minal-jāhilīn(a).

आ जँ हुनकर मुँह घुमब अहाँ (मुहम्मद) लेल कठिन अछि, तखन जँ अहाँ धरती मे छेद क' सकैत छी वा स्वर्ग मे सीढ़ी बना सकैत छी तखन अहाँ हुनका सभक लेल चमत्कार आनि सकैत छी, (तखन करू)। आ जँ अल्लाह चाहने रहितथि तँ हुनका सभकेँ निर्देशक पालन करौने रहितथि , तेँ अहाँकेँ कहियो ओहि मूर्ख मे नहि रहबाक चाही ।

۞ اِنَّمَا يَسْتَجِيْبُ الَّذِيْنَ يَسْمَعُوْنَ ۗوَالْمَوْتٰى يَبْعَثُهُمُ اللّٰهُ ثُمَّ اِلَيْهِ يُرْجَعُوْنَ

innamā yastajībul-lażīna yasma‘ūn(a), wal-mautā yab‘aṡuhumullāhu ṡumma ilaihi yurja‘ūn(a).

केवल जे सुनै छै (अल्लाह के आह्वान) के बात मानै छै, आरू जे मरतै ओकरा बाद में अल्लाह के द्वारा जिंदा करलऽ जैतै, तखनिये ओकरा पास वापस करलऽ जैतै ।

وَقَالُوْا لَوْلَا نُزِّلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ قُلْ اِنَّ اللّٰهَ قَادِرٌ عَلٰٓى اَنْ يُّنَزِّلَ اٰيَةً وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

wa qālū lau lā nuzzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), qul innallāha qādirun ‘alā ay yunazzila āyataw wa lākinna akṡarahum lā ya‘lamūn(a).

आ ओ सभ (मुश्रिक) कहलथिन, "हुनका (मुहम्मद) पर हुनकर रब सँ कोनो चमत्कार किएक नहि उतारल गेलनि?" कहब, "सत्ते अल्लाह एकटा चमत्कार उतारबा मे सक्षम छथि, मुदा बेसी केँ ई नहि बुझल छनि।"

وَمَا مِنْ دَاۤبَّةٍ فِى الْاَرْضِ وَلَا طٰۤىِٕرٍ يَّطِيْرُ بِجَنَاحَيْهِ اِلَّآ اُمَمٌ اَمْثَالُكُمْ ۗمَا فَرَّطْنَا فِى الْكِتٰبِ مِنْ شَيْءٍ ثُمَّ اِلٰى رَبِّهِمْ يُحْشَرُوْنَ

wa mā min dābbatin fil-arḍi wa lā ṭā'iriy yaṭīru bijanāḥaihi illā umamun amṡālukum, mā farraṭnā fil-kitābi min syai'in ṡumma ilā rabbihim yuḥsyarūn(a).

आ पृथ्वी पर एकोटा जानवर नहि अछि आ ने कोनो चिड़ै जे अपन दुनू पाँखि सँ उड़ैत अछि, मुदा सभटा अहाँ सन लोक (ओहो) अछि । कोनो एहन बात नहि अछि जे हम सभ किताब मे छोड़ि देने छी, तखन भगवान् लग ओ सभ जमा भ' जेताह।

وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا صُمٌّ وَّبُكْمٌ فِى الظُّلُمٰتِۗ مَنْ يَّشَاِ اللّٰهُ يُضْلِلْهُ وَمَنْ يَّشَأْ يَجْعَلْهُ عَلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

wal-lażīna każżabū bi'āyātinā ṣummuw wa bukmun fiẓ-ẓulumāt(i), may yasya'illāhu yuḍlilhu wa may yasya' yaj‘alhu ‘alā ṣirāṭim mustaqīm(in).

आ जे हमर सभक श्लोक के नकारैत छथि ओ बहीर, गूंगा आ पूर्ण अन्हार मे छथि । अल्लाह जेकरा चाहथि (भटकय) ओकरा अवश्य गुमराह करत। आ जेकरा अल्लाह चाहथि (हिदाद) ओकरा सोझ बाट पर जरूर बना देथिन।

قُلْ اَرَءَيْتَكُمْ اِنْ اَتٰىكُمْ عَذَابُ اللّٰهِ اَوْ اَتَتْكُمُ السَّاعَةُ اَغَيْرَ اللّٰهِ تَدْعُوْنَۚ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

qul ara'aitakum in atākum ‘ażābullāhi au atatkumus-sā‘atu agairallāhi tad‘ūn(a), in kuntum ṣādiqīn(a).

(मुहम्मद) कहू, "हमरा बुझा दियौ जे अल्लाह के सताब अहाँ तक पहुँचि गेल, या कयामत के दिन अहाँ तक पहुंच गेल, की अहाँ अल्लाह के अलावा अन्य (देवता) के पुकार करब, जँ अहाँ सच्चा छी!"

بَلْ اِيَّاهُ تَدْعُوْنَ فَيَكْشِفُ مَا تَدْعُوْنَ اِلَيْهِ اِنْ شَاۤءَ وَتَنْسَوْنَ مَا تُشْرِكُوْنَ ࣖ

bal iyyāhu tad‘ūna fa yaksyifu mā tad‘ūna ilaihi in syā'a wa tansauna mā tusyrikūn(a).

(नहि), मात्र हुनका सँ अहाँ मददि माँगैत छी । जँ ओ चाहथि तँ ओ जे (खतरा) अहाँ हुनकासँ माँगैत छी से दूर कऽ देताह, आ अहाँ जे किछु (अल्लाहसँ) जोड़ैत छी से छोड़ि दैत छी ।

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَآ اِلٰٓى اُمَمٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَاَخَذْنٰهُمْ بِالْبَأْسَاۤءِ وَالضَّرَّاۤءِ لَعَلَّهُمْ يَتَضَرَّعُوْنَ

wa laqad arsalnā ilā umamim min qablika fa akhażnāhum bil-ba'sā'i waḍ-ḍarrā'i la‘allahum yataḍarra‘ūn(a).

आ सच मे, हम अहाँ सँ पहिने के लोक के पास (दूत के) पठा देने छी, तखन हम ओकरा सब के गरीबी आ दुर्दशा के सता देलहुं, जाहि स ओ सब नम्रता स (अल्लाह स) दुआ करथि।

فَلَوْلَآ اِذْ جَاۤءَهُمْ بَأْسُنَا تَضَرَّعُوْا وَلٰكِنْ قَسَتْ قُلُوْبُهُمْ وَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطٰنُ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

falau lā iż jā'ahum ba'sunā taḍarra‘ū wa lākin qasat qulūbuhum wa zayyana lahumusy-syaiṭānu mā kānū ya‘malūn(a).

मुदा जखन हमरा सभक यातना हुनका सभ पर आबि गेल छल तखन ओ सभ नम्रताक संग (अल्लाह सँ) दुआ किएक नहि केलनि? असल मे हुनका लोकनिक हृदय कठोर भ' गेल छनि आ शैतान हुनका सभ केँ सदिखन जे काज करैत छथि से सुन्दर बुझाइत छनि।

فَلَمَّا نَسُوْا مَا ذُكِّرُوْا بِهٖ فَتَحْنَا عَلَيْهِمْ اَبْوَابَ كُلِّ شَيْءٍۗ حَتّٰٓى اِذَا فَرِحُوْا بِمَآ اُوْتُوْٓا اَخَذْنٰهُمْ بَغْتَةً فَاِذَا هُمْ مُّبْلِسُوْنَ

falammā nasū mā żukkirū bihī fataḥnā ‘alaihim abwāba kulli syai'(in), ḥattā iżā fariḥū bimā ūtū akhażnāhum bagtatan fa iżā hum mublisūn(a).

तेँ जखन ओ सभ ओहि चेतावनी केँ बिसरि गेलाह जे हुनका सभ केँ देल गेल छलनि तखन हम सभ हुनका सभक लेल सभ दरबज्जा (सुखक) खोलि देलियनि। जाहि सँ जखन ओ सभ जे किछु देल गेल छल ताहि सँ प्रसन्न भेलाह तखन हम सभ अचानक हुनका सभ केँ यातना देलियनि, तेँ ओहि समय ओ सभ निराशा मे चुप भ' गेलाह।

فَقُطِعَ دَابِرُ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْاۗ وَالْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

fa quṭi‘a dābirul-qaumil-lażīna ẓalamū, wal-ḥamdu lillāhi rabbil-‘ālamīn(a).

तेँ अन्यायी लोक जड़ि धरि नष्ट भ' गेल। आ सब स्तुति सब दुनिया के मालिक अल्लाह के हो।

قُلْ اَرَاَيْتُمْ اِنْ اَخَذَ اللّٰهُ سَمْعَكُمْ وَاَبْصَارَكُمْ وَخَتَمَ عَلٰى قُلُوْبِكُمْ مَّنْ اِلٰهٌ غَيْرُ اللّٰهِ يَأْتِيْكُمْ بِهٖۗ اُنْظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الْاٰيٰتِ ثُمَّ هُمْ يَصْدِفُوْنَ

qul ara'aitum in akhażallāhu sam‘akum wa abṣārakum wa khatama ‘alā qulūbikum man ilāhun gairullāhi ya'tīkum bih(ī), unẓur kaifa nuṣarriful-āyāti ṡumma hum yaṣdifūn(a).

(मुहम्मद) कहू, "हमरा बुझा दियौ जे जँ अल्लाह अहाँक सुनवाई आ दृष्टि छीनि क' अहाँक दिल बंद क' दैत छथि त' अल्लाह के अलावा दोसर के देवता छथि जिनका पास हुनका सभ के वापस करबाक शक्ति छनि?" देखू जे कोना हम सभ (अपन) सत्ताक संकेत बेर-बेर (हुनका सभ केँ) बुझबैत छलहुँ, मुदा ओ सभ मुँह घुमाबैत रहलाह ।

قُلْ اَرَاَيْتَكُمْ اِنْ اَتٰىكُمْ عَذَابُ اللّٰهِ بَغْتَةً اَوْ جَهْرَةً هَلْ يُهْلَكُ اِلَّا الْقَوْمُ الظّٰلِمُوْنَ

qul ara'aitakum in atākum ‘ażābullāhi bagtatan au jahratan hal yuhlaku illal-qaumuẓ-ẓālimūn(a).

(मुहम्मद) कहू, "हमरा बुझा दियौ जे जँ अल्लाह केर सजा अचानक वा खुलि क' अहाँ पर आबि जायत तखन की कियो एहन होयत जे (अल्लाह) गलत करय बला केँ छोड़ि क' नष्ट क' देत?"

وَمَا نُرْسِلُ الْمُرْسَلِيْنَ اِلَّا مُبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَۚ فَمَنْ اٰمَنَ وَاَصْلَحَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

wa mā nursilul-mursalīna illā mubasysyirīna wa munżirīn(a), faman āmana wa aṣlaḥa falā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

हम जे दूत पठेने रही से शुभ समाचार देबाक आ चेतावनी देबाक छल। जे विश्वास करैत अछि आ ओकर भरपाई करैत अछि, ओकरा लेल कोनो डर नहि छैक आ नहिये ओ शोक करैत अछि ।

وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا يَمَسُّهُمُ الْعَذَابُ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ

wal-lażīna każżabū bi'āyātinā yamassuhumul-‘ażābu bimā kānū yafsuqūn(a).

आ जे हमर सभक श्लोक के अस्वीकार करत, ओकरा सजा के शिकार होयत, कारण ओ सदिखन बुराई (पाप) करैत अछि |

قُلْ لَّآ اَقُوْلُ لَكُمْ عِنْدِيْ خَزَاۤىِٕنُ اللّٰهِ وَلَآ اَعْلَمُ الْغَيْبَ وَلَآ اَقُوْلُ لَكُمْ اِنِّيْ مَلَكٌۚ اِنْ اَتَّبِعُ اِلَّا مَا يُوْحٰٓى اِلَيَّۗ قُلْ هَلْ يَسْتَوِى الْاَعْمٰى وَالْبَصِيْرُۗ اَفَلَا تَتَفَكَّرُوْنَ ࣖ

qul lā aqūlu lakum ‘indī khazā'inullāhi wa lā a‘lamul-gaiba wa lā aqūlu lakum innī malak(un), in attabi‘u illā mā yūḥā ilayy(a), qul hal yastawil-a‘mā wal-baṣīr(u), afalā tatafakkarūn(a).

कहब (हे मुहम्मद) "हम अहाँ केँ ई नहि कहैत छी जे हमरा संग अल्लाह केर खजाना अछि, आ ने हम अदृश्य केँ जनैत छी, आ ने हम अहाँ केँ कहैत छी जे हम एकटा स्वर्गदूत छी। हम मात्र ओहि बातक पालन करैत छी जे हमरा पर उतारल गेल अछि।" कहब, "की आन्हर आ देखनिहार बराबर अछि? की अहाँ चिंतन नहि करब?"

وَاَنْذِرْ بِهِ الَّذِيْنَ يَخَافُوْنَ اَنْ يُّحْشَرُوْٓا اِلٰى رَبِّهِمْ لَيْسَ لَهُمْ مِّنْ دُوْنِهٖ وَلِيٌّ وَّلَا شَفِيْعٌ لَّعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ

wa anżir bihil-lażīna yakhāfūna ay yuḥsyarū ilā rabbihim laisa lahum min dūnihī waliyyuw wa lā syafī‘ul la‘allahum yattaqūn(a).

एकरा (कुरान) के साथ चेतावनी दियौ जे अपनऽ प्रभु के सामने (कयामत के दिन) जमा होय के डर छै, कि अल्लाह के अलावा ओकरा लेली कोय रक्षक या बिनती (सहायता) नै छै, ताकि वू धर्मपरायणता प्राप्त करी सक॑ ।

وَلَا تَطْرُدِ الَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَدٰوةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيْدُوْنَ وَجْهَهٗ ۗمَا عَلَيْكَ مِنْ حِسَابِهِمْ مِّنْ شَيْءٍ وَّمَا مِنْ حِسَابِكَ عَلَيْهِمْ مِّنْ شَيْءٍ فَتَطْرُدَهُمْ فَتَكُوْنَ مِنَ الظّٰلِمِيْنَ

wa lā taṭrudil-lażīna yad‘ūna rabbahum bil-gadāti wal-‘asyiyyi yurīdūna wajhah(ū), mā ‘alaika min ḥisābihim min syai'iw wa mā min ḥisābika ‘alaihim min syai'in fa taṭrudahum fa takūna minaẓ-ẓālimīn(a).

भोर-साँझ अपन प्रभु के पुकारनिहार के नहि भगाउ, हुनकर प्रसन्नता के आशा करैत छथि | अहाँ हुनका लोकनिक काजक कनिको जिम्मेदारी नहि लैत छथि आ ओ सभ अहाँक काजक कनिको जिम्मेदारी नहि उठबैत छथि, जाहि कारणेँ अहाँ हुनका सभ केँ बाहर निकालबाक (अधिकार) छी, जाहि सँ अहाँ अपराधी मे सँ एक छी।

وَكَذٰلِكَ فَتَنَّا بَعْضَهُمْ بِبَعْضٍ لِّيَقُوْلُوْٓا اَهٰٓؤُلَاۤءِ مَنَّ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ مِّنْۢ بَيْنِنَاۗ اَلَيْسَ اللّٰهُ بِاَعْلَمَ بِالشّٰكِرِيْنَ

wa każālika fatannā ba‘ḍahum biba‘ḍil liyaqūlū ahā'ulā'i mannallāhu ‘alaihim mim baininā, alaisallāhu bi'a‘lama bisy-syākirīn(a).

एहि तरहेँ हम हुनका सभ मे सँ किछु (अमीर) केँ दोसर (गरीब) सँ परखने छी, जाहि सँ ओ सभ (अमीर) कहताह, "की ई हमरा सभक बीच एहन व्यक्ति अछि जिनका पर अल्लाह कृपा केने छथि?" (अल्लाह कहैत छथि) "की अल्लाह ओहि लोकक बारे मे बेसी नीक नहि जनैत छथि जे (हुनका) धन्यवाद दैत छथि?"

وَاِذَا جَاۤءَكَ الَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِاٰيٰتِنَا فَقُلْ سَلٰمٌ عَلَيْكُمْ كَتَبَ رَبُّكُمْ عَلٰى نَفْسِهِ الرَّحْمَةَۙ اَنَّهٗ مَنْ عَمِلَ مِنْكُمْ سُوْۤءًاۢ بِجَهَالَةٍ ثُمَّ تَابَ مِنْۢ بَعْدِهٖ وَاَصْلَحَ فَاَنَّهٗ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa iżā jā'akal-lażīna yu'minūna bi'āyātinā fa qul salāmun ‘alaikum kataba rabbukum ‘alā nafsihir-raḥmah(ta), annahū man ‘amila minkum sū'am bijahālatin ṡumma tāba mim ba‘dihī wa aṣlaḥa fa annahū gafūrur raḥīm(un).

आ जखन हमर श्लोक पर विश्वास करय बला लोक अहाँक पास आओत तखन कहब जे "सलामुन अलैकुम (अहाँक शुभकामना)।" अहाँक प्रभु अपना मे दयाक स्वभाव स्थापित कएने छथि, (अर्थात) जे कियो अज्ञानता सँ अहाँ सभक बीच बुराई करैत अछि, तखन बाद मे पश्चाताप करैत अछि आ अपना केँ सुधारैत अछि, तखन ओ परम क्षमाशील, परम दयालु छथि |

وَكَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ وَلِتَسْتَبِيْنَ سَبِيْلُ الْمُجْرِمِيْنَ ࣖ

wa każālika nufaṣṣilul-āyāti wa litastabīna sabīlal-mujrimīn(a).

आ एहि तरहेँ हम सभ कुरानक आयत सभक व्याख्या केलहुँ, (जाहि सँ पुण्यात्मा लोकक बाट स्पष्ट रूप सँ देखल जा सकय) आ जाहि सँ पापी लोकनिक मार्ग स्पष्ट रूप सँ देखल जा सकय।

قُلْ اِنِّيْ نُهِيْتُ اَنْ اَعْبُدَ الَّذِيْنَ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗ قُلْ لَّآ اَتَّبِعُ اَهْوَاۤءَكُمْۙ قَدْ ضَلَلْتُ اِذًا وَّمَآ اَنَا۠ مِنَ الْمُهْتَدِيْنَ

qul innī nuhītu an a‘budal-lażīna tad‘ūna min dūnillāh(i), qul lā attabi‘u ahwā'akum, qad ḍalaltu iżaw wa mā ana minal-muhtadīn(a).

(हे मुहम्मद) कहू, "हमरा अल्लाह के अलावा जे देवता सब पूजैत छी, ओकर पूजा करब मना अछि।" कहब, "हम अहाँक इच्छाक पालन नहि करब। जँ हम एना करब तँ हम अवश्य भटकब, आ मार्गदर्शित लोक मे नहि रहब।"

قُلْ اِنِّيْ عَلٰى بَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّيْ وَكَذَّبْتُمْ بِهٖۗ مَا عِنْدِيْ مَا تَسْتَعْجِلُوْنَ بِهٖۗ اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلّٰهِ ۗيَقُصُّ الْحَقَّ وَهُوَ خَيْرُ الْفٰصِلِيْنَ

qul innī ‘alā bayyinatim mir rabbī wa każżabtum bih(ī), mā ‘indī mā tasta‘jilūna bih(ī), inil-ḥukmu illā lillāh(i), yaquṣṣul-ḥaqqa wa huwa khairul-fāṣilīn(a).

(मुहम्मद) कहू, "हम (हम) अपन रब स वास्तविक जानकारी (कुरान) पर छी जखन कि अहाँ एकरा नकारैत छी। हमर अधिकार मे (सज़ा उतारब) नहि अछि जे अहाँ एकर आगमन मे जल्दबाजी करबाक मांग करैत छी। (कानून) स्थापित करब केवल अल्लाह के अधिकार अछि। ओ सच्चाई के व्याख्या करैत छथि आ ओ सबस नीक निर्णय लेनिहार छथि।"

قُلْ لَّوْ اَنَّ عِنْدِيْ مَا تَسْتَعْجِلُوْنَ بِهٖ لَقُضِيَ الْاَمْرُ بَيْنِيْ وَبَيْنَكُمْ ۗوَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِالظّٰلِمِيْنَ

qul lau anna ‘indī mā tasta‘jilūna bihī laquḍiyal-amru bainī wa bainakum, wallāhu a‘lamu biẓ-ẓālimīn(a).

(मुहम्मद) कहू, "जँ हमरा लग जे (दण्ड) अहाँ कहैत छी से जल्दी आबि जाय त' हमरा आ अहाँक बीचक सभटा मामला समाप्त भ' जाइत." आ अल्लाह गलत काज करय वाला के बारे में बेसी नीक सं जनैत छथि.

۞ وَعِنْدَهٗ مَفَاتِحُ الْغَيْبِ لَا يَعْلَمُهَآ اِلَّا هُوَۗ وَيَعْلَمُ مَا فِى الْبَرِّ وَالْبَحْرِۗ وَمَا تَسْقُطُ مِنْ وَّرَقَةٍ اِلَّا يَعْلَمُهَا وَلَا حَبَّةٍ فِيْ ظُلُمٰتِ الْاَرْضِ وَلَا رَطْبٍ وَّلَا يَابِسٍ اِلَّا فِيْ كِتٰبٍ مُّبِيْنٍ

wa ‘indahū mafātiḥul-gaibi lā ya‘lamuhā illā huw(a), wa ya‘lamu mā fil-barri wal-baḥr(i), wa mā tasquṭu miw waraqatin illā ya‘lamuhā wa lā ḥabbatin fī ẓulumātil-arḍi wa lā raṭbiw wa lā yābisin illā fī kitābim mubīn(in).

आ सभ अदृश्यक चाभी हुनका लग छनि; हुनका छोड़ि कियो नहि जनैत अछि। जमीन पर आ समुद्र मे की अछि से ओकरा बुझल छैक। एकोटा पात नहि खसैत अछि जकर जानकारी हुनका नहि छनि । धरती के अन्हार में एको बीज नै छै, आ नै कोनो भीजल या सूखल चीज छै, जे असली किताब (लौह महफुज) में नै लिखल छै।

وَهُوَ الَّذِيْ يَتَوَفّٰىكُمْ بِالَّيْلِ وَيَعْلَمُ مَا جَرَحْتُمْ بِالنَّهَارِ ثُمَّ يَبْعَثُكُمْ فِيْهِ لِيُقْضٰٓى اَجَلٌ مُّسَمًّىۚ ثُمَّ اِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ ثُمَّ يُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ ࣖ

wa huwal-lażī yatawaffākum bil-laili wa ya‘lamu mā jaraḥtum bin-nahāri ṡumma yab‘aṡukum fīhi liyuqḍā ajalum musammā(n), ṡumma ilaihi marji‘ukum ṡumma yunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

आ राति मे सुतय बला ओएह छथि आ दिन मे की करैत छी से ओ जनैत छथि । तखन ओ अहाँ केँ दुपहर मे जगबैत छथि जे अहाँक निर्धारित उम्र पूरा कयल जाय। तखन अहाँ हुनका लग घुरि जायब, तखन ओ अहाँ केँ जे काज केलहुँ तकर सूचना देताह।

وَهُوَ الْقَاهِرُ فَوْقَ عِبَادِهٖ وَيُرْسِلُ عَلَيْكُمْ حَفَظَةً ۗحَتّٰٓى اِذَا جَاۤءَ اَحَدَكُمُ الْمَوْتُ تَوَفَّتْهُ رُسُلُنَا وَهُمْ لَا يُفَرِّطُوْنَ

wa huwal-qāhiru fauqa ‘ibādihī wa yursilu ‘alaikum ḥafaẓah(tan), ḥattā iżā jā'a aḥadakumul-mautu tawaffathu rusulunā wa hum lā yufarriṭūn(a).

आ ओ अपन सभ सेवक पर पूर्ण शासक छथि, आ ओ अहाँ सभ लग रक्षक स्वर्गदूत पठौने छथि, जाहि सँ जखन अहाँ सभ मे सँ कोनो एकटा केँ मृत्यु आबि जायत तखन हमर सभक स्वर्गदूत हुनकर प्राण छीनि लैत छथि, आ ओ सभ अपन कर्तव्यक उपेक्षा नहि करैत छथि |

ثُمَّ رُدُّوْٓا اِلَى اللّٰهِ مَوْلٰىهُمُ الْحَقِّۗ اَلَا لَهُ الْحُكْمُ وَهُوَ اَسْرَعُ الْحٰسِبِيْنَ

Ṡumma ruddū ilallāhi maulāhumul-ḥaqq(i), alā lahul-ḥukmu wa huwa asra‘ul-ḥāsibīn(a).

तखन ओ (अल्लाह के सेवक) के अपन सच्चा मालिक अल्लाह के पास वापस आबि जेताह। ई जानि लिअ जे सभ न्याय (ओहि दिन) हुनका लग अछि। आ ओ हिसाब-किताब करयवला मे सबसँ तेज छथि।

قُلْ مَنْ يُّنَجِّيْكُمْ مِّنْ ظُلُمٰتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِ تَدْعُوْنَهٗ تَضَرُّعًا وَّخُفْيَةً ۚ لَىِٕنْ اَنْجٰىنَا مِنْ هٰذِهٖ لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الشّٰكِرِيْنَ

qul may yunajjīkum min ẓulumātil-barri wal-baḥri tad‘ūnahū taḍarru‘aw wa khufyah(tan), la'in anjānā min hāżihī lanakūnanna minasy- syākirīn(a).

कहू (मुहम्मद), "जखन अहाँ हुनका सँ विनम्रता आ मंद स्वर मे प्रार्थना करब तखन अहाँ केँ जमीन आ समुद्र मे विपत्ति सँ के बचा सकैत अछि?" (कहैत) "जँ ओ हमरा सभ केँ एहि (आपदा) सँ बचा लेने रहितथि तँ हम सभ कृतज्ञ लोक रहितहुँ।"

قُلِ اللّٰهُ يُنَجِّيْكُمْ مِّنْهَا وَمِنْ كُلِّ كَرْبٍ ثُمَّ اَنْتُمْ تُشْرِكُوْنَ

qulillāhu yunajjīkum minhā wa min kulli karbin ṡumma antum tusyrikūn(a).

(मुहम्मद) कहू, "अल्लाह छथि जे अहाँ सभ केँ आपदा सँ आ सभ तरहक परेशानी सँ बचाबैत छथि, मुदा तखन अहाँ सभ हुनका संग साझीदार बना क' (वापिस) जाउ।"

قُلْ هُوَ الْقَادِرُ عَلٰٓى اَنْ يَّبْعَثَ عَلَيْكُمْ عَذَابًا مِّنْ فَوْقِكُمْ اَوْ مِنْ تَحْتِ اَرْجُلِكُمْ اَوْ يَلْبِسَكُمْ شِيَعًا وَّيُذِيْقَ بَعْضَكُمْ بَأْسَ بَعْضٍۗ اُنْظُرْ كَيْفَ نُصَرِّفُ الْاٰيٰتِ لَعَلَّهُمْ يَفْقَهُوْنَ

qul huwal-qādiru ‘alā ay yab‘aṡa ‘alaikum ‘ażābam min fauqikum au min taḥti arjulikum au yalbisakum syiya‘aw wa yużīqa ba‘ḍakum ba'sa ba‘ḍ(in), unẓur kaifa nuṣarriful-āyāti la‘allahum yafqahūn(a).

कहू (हे मुहम्मद), “ओ अहाँ सभ पर अहाँ सभक ऊपर सँ वा नीचाँ सँ सजा पठेबा मे सक्षम अछि, वा अहाँ सभ केँ गुट (द्वंद्वक) मे घुलि-मिलि जाय मे सक्षम अछि आ अहाँ सभ मे सँ किछु गोटे केँ दोसरक क्रूरताक स्वाद लेबय मे सक्षम अछि।” देखू जे हम कोना (अपन शक्तिक) संकेत केँ बेर-बेर बुझबैत छी जाहि सँ ओ सब बुझि सकथि।

وَكَذَّبَ بِهٖ قَوْمُكَ وَهُوَ الْحَقُّۗ قُلْ لَّسْتُ عَلَيْكُمْ بِوَكِيْلٍ ۗ

wa każżaba bihī qaumuka wa huwal-ḥaqq(u), qul lastu ‘alaikum biwakīl(in).

आ अहाँक लोक एकरा (दण्ड) केँ नकारैत अछि भले ओ (दण्ड) सत्य हो। (मुहम्मद) कहू, "हम अहाँक प्रभारी नहि छी।"

لِكُلِّ نَبَاٍ مُّسْتَقَرٌّ وَّسَوْفَ تَعْلَمُوْنَ

likulli naba'im mustaqarruw wa saufa ta‘lamūn(a).

हर खबर (प्रेरित द्वारा आनल गेल) के एकटा (समय) घटना होइत छैक आ बाद मे अहाँ केँ पता चलत।

وَاِذَا رَاَيْتَ الَّذِيْنَ يَخُوْضُوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِنَا فَاَعْرِضْ عَنْهُمْ حَتّٰى يَخُوْضُوْا فِيْ حَدِيْثٍ غَيْرِهٖۗ وَاِمَّا يُنْسِيَنَّكَ الشَّيْطٰنُ فَلَا تَقْعُدْ بَعْدَ الذِّكْرٰى مَعَ الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ

wa iżā ra'aital-lażīna yakhūḍūna fī āyātinā fa a‘riḍ ‘anhum ḥattā yakhūḍū fī ḥadīṡin gairih(ī), wa immā yunsiyannakasy-syaiṭānu falā taq‘ud ba‘daż-żikrā ma‘al-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

अगर अहाँ (मुहम्मद) लोक के हमर आयत के मजाक उड़ाबैत देखैत छी त ओकरा छोड़ि दियौ जा धरि ओ कोनो दोसर गप्प पर नहि आबि जायत। आ जँ शैतान सचमुच अहाँ केँ बिसरा दैत अछि (ई निषेध) तँ फेर सँ मोन पाड़लाक बाद अन्यायी लोकक संग नहि बैसू।

وَمَا عَلَى الَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَ مِنْ حِسَابِهِمْ مِّنْ شَيْءٍ وَّلٰكِنْ ذِكْرٰى لَعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ

wa mā ‘alal-lażīna yattaqūna min ḥisābihim min syai'iw wa lākin żikrā la‘allahum yattaqūn(a).

जे अल्लाह स डरैत छथि हुनका अपन पाप के कोनो जिम्मेदारी नै छैन्ह; लेकिन हुनका सब के कर्तव्य छै कि हुनका सब के अल्लाह स डरय के याद दिलाबै।

وَذَرِ الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا دِيْنَهُمْ لَعِبًا وَّلَهْوًا وَّغَرَّتْهُمُ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا وَذَكِّرْ بِهٖٓ اَنْ تُبْسَلَ نَفْسٌۢ بِمَا كَسَبَتْۖ لَيْسَ لَهَا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلِيٌّ وَّلَا شَفِيْعٌ ۚوَاِنْ تَعْدِلْ كُلَّ عَدْلٍ لَّا يُؤْخَذْ مِنْهَاۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اُبْسِلُوْا بِمَا كَسَبُوْا لَهُمْ شَرَابٌ مِّنْ حَمِيْمٍ وَّعَذَابٌ اَلِيْمٌ ۢبِمَا كَانُوْا يَكْفُرُوْنَ ࣖ

wa żaril-lażīnattakhażū dīnahum la‘ibaw wa lahwaw wa garrathumul-ḥayātud-dun-yā wa żakkir bihī an tubsala nafsum bimā kasabat, laisa lahā min dūnillāhi waliyyuw wa lā syafī‘(un), wa in ta‘dil kulla ‘adlil lā yu'khaż minhā, ulā'ikal-lażīna ubsilū bimā kasabū lahum syarābum min ḥamīmiw wa ‘ażābun alīmum bimā kānū yakfurūn(a).

अपन धर्म के खेल आ मजाक बनाबय वाला के छोड़ि दियौक, आ दुनिया के जीवन स धोखा भ गेल अछि। (हुनका) कुरान स चेतावनी दियौ ताकि सब कियो (नरक मे) नहि खसय, अपन कर्म के कारण। ओकरा लेल अल्लाह के अलावा कोनो रक्षक या बिनती (मदद) नै छै। आ जँ ओ कोनो तरहक फिरौती बनाबय चाहैत छथि तऽ निश्चित रूप सँ स्वीकार नहि कयल जायत। ई सब ओ लोक छथि जे (नरक मे) डूबल छलाह, अपन कर्म के कारण। उबलैत पानि सँ पेय पदार्थ आ पूर्वक अविश्वासक कारणेँ एकटा कष्टदायक सजा भेटैत छल |

قُلْ اَنَدْعُوْا مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَنْفَعُنَا وَلَا يَضُرُّنَا وَنُرَدُّ عَلٰٓى اَعْقَابِنَا بَعْدَ اِذْ هَدٰىنَا اللّٰهُ كَالَّذِى اسْتَهْوَتْهُ الشَّيٰطِيْنُ فِى الْاَرْضِ حَيْرَانَ لَهٗٓ اَصْحٰبٌ يَّدْعُوْنَهٗٓ اِلَى الْهُدَى ائْتِنَا ۗ قُلْ اِنَّ هُدَى اللّٰهِ هُوَ الْهُدٰىۗ وَاُمِرْنَا لِنُسْلِمَ لِرَبِّ الْعٰلَمِيْنَۙ

qul anad‘ū min dūnillāhi mā lā yanfa‘unā wa lā yaḍurrunā wa nuraddu ‘alā a‘qābinā ba‘da iż hadānallāhu kal-lażīstahwathusy-syayāṭīnu fil-arḍi ḥairāna lahū aṣḥābuy yad‘ūnahū ilal-huda'tinā, qul inna hudallāhi huwal-hudā, wa umirnā linuslima lirabbil-‘ālamīn(a).

(मुहम्मद) कहू, "की हम सब अल्लाह के अलावा किछु आओर मांगय जा रहल छी, जे हमरा सब के फायदा नहि पहुंचा सकैत अछि आ (की) हमरा सब के नुकसान नहि पहुंचा सकैत अछि, आ (की) हमरा सब के पाछू घुमा देल जायत, अल्लाह के हमरा सब के मार्गदर्शन के बाद, जेना ओहि लोक के जेना पृथ्वी पर शैतान द्वारा भटकल गेल अछि, भ्रम के स्थिति में।" ओकर संगी सभ ओकरा सोझ बाट पर आमंत्रित केलक (कहि क'), "हमरा सभक पाछाँ चलू." कहू, "वास्तव में अल्लाह के हिदायत (सच्चा) मार्गदर्शन छै; आ हमरा सब के आज्ञा देल गेल छै कि हम सब दुनिया के मालिक के अधीन रहू।

وَاَنْ اَقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَاتَّقُوْهُۗ وَهُوَ الَّذِيْٓ اِلَيْهِ تُحْشَرُوْنَ

wa aqīmuṣ-ṣalāta wattaqūh(u), wa huwal-lażī ilaihi tuḥsyarūn(a).

आ प्रार्थना करब आ हुनका सँ डरब।” आ ओ प्रभु छथि जिनका लग अहाँ सभ जमा रहब।

وَهُوَ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ بِالْحَقِّۗ وَيَوْمَ يَقُوْلُ كُنْ فَيَكُوْنُۚ قَوْلُهُ الْحَقُّۗ وَلَهُ الْمُلْكُ يَوْمَ يُنْفَخُ فِى الصُّوْرِۗ عٰلِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ وَهُوَ الْحَكِيْمُ الْخَبِيْرُ

wa huwal-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa bil-ḥaqq(i), wa yauma yaqūlu kun fa yakūn(u), qauluhul-ḥaqq(u), wa lahul-mulku yauma yunfakhu fiṣ-ṣūr(i), ‘ālimul-gaibi wasy-syahādati wa huwal-ḥakīmul-khabīr(u).

ई वैह छथि जे आकाश आ पृथ्वी केँ सत्यक संग बनौलनि, जखन ओ कहलनि, “हो!” त' से त' अछिए। हुनकऽ वचन सत्य छै, आरू तुरही बजाबै के समय सब अधिकार हुनकऽ छै । ओ अदृश्य आ असली केँ जनैत अछि। ओ परम बुद्धिमान, परम गहन छथि।

۞ وَاِذْ قَالَ اِبْرٰهِيْمُ لِاَبِيْهِ اٰزَرَ اَتَتَّخِذُ اَصْنَامًا اٰلِهَةً ۚاِنِّيْٓ اَرٰىكَ وَقَوْمَكَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

wa iż qāla ibrāhīmu li'abīhi āzara atattakhiżu aṣnāman ālihah(tan), innī arāka wa qaumaka fī ḍalālim mubīn(in).

आ (याद करू) जखन इब्राहिम अपन पिता अजर सँ कहलनि, "की अहाँक लेल ओहि मूर्ति सभ केँ देवता बनेनाइ उचित अछि? सचमुच, हम अहाँ केँ आ अहाँक लोक केँ स्पष्ट गलती मे देखैत छी।"

وَكَذٰلِكَ نُرِيْٓ اِبْرٰهِيْمَ مَلَكُوْتَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَلِيَكُوْنَ مِنَ الْمُوْقِنِيْنَ

wa każālika nurī ibrāhīma malakūtas-samāwāti wal-arḍi wa liyakūna minal-mūqinīn(a).

आ एहि तरहेँ हम सभ अब्राहम (अपन शक्ति) केँ आकाश आ पृथ् वी मे देखौलहुँ, आ जाहि सँ ओ विश्वास करयवला लोक मे रहथि

فَلَمَّا جَنَّ عَلَيْهِ الَّيْلُ رَاٰ كَوْكَبًا ۗقَالَ هٰذَا رَبِّيْۚ فَلَمَّآ اَفَلَ قَالَ لَآ اُحِبُّ الْاٰفِلِيْنَ

falammā janna ‘alaihil-lailu ra'ā kaukabā(n), qāla hāżā rabbī, falammā afala qāla lā uḥibbul-āfilīn(a).

जखन राति अन्हार भ' गेल छल तखन ओ (इब्राहिम) एकटा तारा देखलनि (तखन) ओ कहलनि, "ई हमर प्रभु छथि |" अस्तु जखन तारा डूबि गेल त' ओ कहलनि, "हमरा जे अस्त होइत अछि से नीक नहि लगैत अछि."

فَلَمَّا رَاَ الْقَمَرَ بَازِغًا قَالَ هٰذَا رَبِّيْ ۚفَلَمَّآ اَفَلَ قَالَ لَىِٕنْ لَّمْ يَهْدِنِيْ رَبِّيْ لَاَكُوْنَنَّ مِنَ الْقَوْمِ الضَّاۤلِّيْنَ

falammā ra'al-qamara bāzigan qāla hāżā rabbī, falammā afala qāla la'illam yahdinī rabbī la'akūnanna minal-qaumiḍ-ḍāllīn(a).

तखन चान उगैत देखि कहलखिन, “ई हमर प्रभु छथि।” मुदा चान डूबला पर ओ बजलाह, "सत्ते, जँ हमर प्रभु हमरा मार्गदर्शन नहि केने रहितथि त' हमहूँ ओहि मे सँ एक रहितहुँ जे भटकल रहितहुँ |"

فَلَمَّا رَاَ الشَّمْسَ بَازِغَةً قَالَ هٰذَا رَبِّيْ هٰذَآ اَكْبَرُۚ فَلَمَّآ اَفَلَتْ قَالَ يٰقَوْمِ اِنِّيْ بَرِيْۤءٌ مِّمَّا تُشْرِكُوْنَ

falammā ra'asy-syamsa bāzigatan qāla hāżā rabbī hāżā akbar(u), falammā afalat qāla yā qaumi innī barī'um mimmā tusyrikūn(a).

तखन सूर्य उगैत देखि कहलखिन, “ई हमर प्रभु छथि, ई पैघ छथि।” मुदा जखन सूर्यास्त भ' गेलै त' ओ बजलाह, "हे हमर लोक! सत्ते, हम अपना केँ ओहि सँ अलग क' लैत छी जकर संग अहाँ सभ संगति करैत छी।"

اِنِّيْ وَجَّهْتُ وَجْهِيَ لِلَّذِيْ فَطَرَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ حَنِيْفًا وَّمَآ اَنَا۠ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَۚ

innī wajjahtu wajhiya lil-lażī faṭaras-samāwāti wal-arḍa ḥanīfaw wa mā ana minal-musyrikīn(a).

हम अपन मुँह (अल्लाह) दिस घुमाबैत छी जे सच्चे धर्म के पूर्ण अधीनता (पालन) के संग आकाश आ धरती के रचना केलनि, आ हम मुश्रिक में स एक नहि छी।

وَحَاۤجَّهٗ قَوْمُهٗ ۗقَالَ اَتُحَاۤجُّوْۤنِّيْ فِى اللّٰهِ وَقَدْ هَدٰىنِۗ وَلَآ اَخَافُ مَا تُشْرِكُوْنَ بِهٖٓ اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ رَبِّيْ شَيْـًٔا ۗوَسِعَ رَبِّيْ كُلَّ شَيْءٍ عِلْمًا ۗ اَفَلَا تَتَذَكَّرُوْنَ

wa ḥājjahū qaumuh(ū), qāla atuḥājjūnnī fillāhi wa qad hadān(i), wa lā akhāfu mā tusyrikūna bihī illā ay yasyā'a rabbī syai'ā(n), wasi‘a rabbī kulla syai'in ‘ilmā(n), afalā tatażakkarūn(a).

आ ओकर लोक एकरा नकारलक। ओ (इब्राहिम) कहलनि, "की अहाँ हमरा सँ अल्लाह के बारे मे बहस करय जा रहल छी, भले ओ हमरा सही मायने मे मार्गदर्शन केने होथि? हम ओहि बात सँ (आपदा सँ) डरैत नहि छी जे अहाँ अल्लाह सँ संगति करैत छी, जाबत धरि हमर प्रभु किछु नहि चाहैत छथि। हमर प्रभु के ज्ञान सब किछु कवर करैत अछि। की अहाँ सबक नहि सीख सकैत छी?"

وَكَيْفَ اَخَافُ مَآ اَشْرَكْتُمْ وَلَا تَخَافُوْنَ اَنَّكُمْ اَشْرَكْتُمْ بِاللّٰهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهٖ عَلَيْكُمْ سُلْطٰنًا ۗفَاَيُّ الْفَرِيْقَيْنِ اَحَقُّ بِالْاَمْنِۚ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَۘ

wa kaifa akhāfu mā asyraktum wa lā takhāfūna annakum asyraktum billāhi mā lam yunazzil bihī ‘alaikum sulṭānā(n), fa ayyul-farīqaini aḥaqqu bil-amn(i), in kuntum ta‘lamūn(a).

हम कोना डरब जे अहाँ (अल्लाह के संग) की संगत करैत छी, भले अहाँ ओहि बात सँ नहि डरैत छी जे अल्लाह स्वयं अहाँ केँ हुनका संग साझीदारी करबाक बारे मे नहि प्रकट केने छथि। दुनू समूह मे सँ कोन समूह सुरक्षाक बेसी हकदार अछि (आपदा सँ), जँ अहाँ केँ मात्र बुझल अछि?”

اَلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَلَمْ يَلْبِسُوْٓا اِيْمَانَهُمْ بِظُلْمٍ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمُ الْاَمْنُ وَهُمْ مُّهْتَدُوْنَ ࣖ

al-lażīna āmanū wa lam yalbisū īmānahum biẓulmin ulā'ika lahumul-amnu wa hum muhtadūn(a).

जे विश्वास करै छै आरू अपनऽ आस्था क॑ शिर्क म॑ नै मिलाबै छै, वू वू लोग छै जे खुद क॑ सुरक्षित महसूस करै छै आरू ओकरा मार्गदर्शन मिलै छै ।

وَتِلْكَ حُجَّتُنَآ اٰتَيْنٰهَآ اِبْرٰهِيْمَ عَلٰى قَوْمِهٖۗ نَرْفَعُ دَرَجٰتٍ مَّنْ نَّشَاۤءُۗ اِنَّ رَبَّكَ حَكِيْمٌ عَلِيْمٌ

wa tilka ḥujjatunā ātaināhā ibrāhīma ‘alā qaumih(ī), narfa‘u darajātim man nasyā'(u), inna rabbaka ḥakīmun ‘alīm(un).

आ से हमर सबहक जानकारी अछि जे हम इब्राहिम के हुनकर लोक के सामना करय लेल देलहुं। हम केकर रैंक ऊपर उठाबैत छी हम करब। सचमुच, तोहर प्रभु सर्वज्ञ, सर्वज्ञ हैं |

وَوَهَبْنَا لَهٗٓ اِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَۗ كُلًّا هَدَيْنَا وَنُوْحًا هَدَيْنَا مِنْ قَبْلُ وَمِنْ ذُرِّيَّتِهٖ دَاوٗدَ وَسُلَيْمٰنَ وَاَيُّوْبَ وَيُوْسُفَ وَمُوْسٰى وَهٰرُوْنَ ۗوَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَۙ

wa wahabnā lahū isḥāqa wa ya‘qūb(a), kullan hadainā wa nūḥan hadainā min qablu wa min żurriyyatihī dāwūda wa sulaimāna wa ayyūba wa yūsufa wa mūsā wa hārūna wa każālika najzil-muḥsinīn(a).

आ हम सभ ओकरा इसहाक आ याकूब दऽ देलियैक। हुनका सभ मे सँ प्रत्येक केँ हम मार्गदर्शन देने छी; आरू ओकरा स॑ पहल॑ हम्में नूह क॑, आरू ओकरऽ कुछ वंशज (इब्राहिम) क॑, अर्थात दाऊद, सुलेमान, अय्यूब, यूसुफ, मूसा आरू हारून क॑ मार्गदर्शन देल॑ छेलियै । आ एहि तरहेँ हम सभ नीक काज करयवला केँ पुरस्कृत करैत छी,

وَزَكَرِيَّا وَيَحْيٰى وَعِيْسٰى وَاِلْيَاسَۗ كُلٌّ مِّنَ الصّٰلِحِيْنَۙ

wa zakariyyā wa yaḥyā wa ‘īsā wa ilyās(a), kullum minaṣ-ṣāliḥīn(a).

आ जकरयाह, याह्या, ईसा आ इलियास। सब पुण्यात्मा लोक छथि,

وَاِسْمٰعِيْلَ وَالْيَسَعَ وَيُوْنُسَ وَلُوْطًاۗ وَكُلًّا فَضَّلْنَا عَلَى الْعٰلَمِيْنَۙ

wa ismā‘īla wal-yasa‘a wa yūnusa wa lūṭā(n), wa kullan faḍḍalnā ‘alal-‘ālamīn(a).

आ इस्माइल, अल्यासा', यूनुस, आ लुत। हम सब प्रत्येक (अपन डिग्री) के दोसर लोक (अपन समय में) स ऊपर उठौने छी,

وَمِنْ اٰبَاۤىِٕهِمْ وَذُرِّيّٰتِهِمْ وَاِخْوَانِهِمْ ۚوَاجْتَبَيْنٰهُمْ وَهَدَيْنٰهُمْ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

wa min ābā'ihim wa żurriyyātihim wa ikhwānihim, wajtabaināhum wa hadaināhum ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

(आओर हम हुनका लोकनिक किछु पूर्वज, हुनका लोकनिक वंशज आ हुनका लोकनिक भाइ सभ केँ सेहो ऊपर उठौलहुँ। हम सभ हुनका सभ केँ (भविष्यवक्ता आ दूतक रूप मे) चुनलहुँ आ हुनका सभ केँ सोझ बाट पर मार्गदर्शन केलहुँ।

ذٰلِكَ هُدَى اللّٰهِ يَهْدِيْ بِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ ۗوَلَوْ اَشْرَكُوْا لَحَبِطَ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

Żālika hudallāhi yahdī bihī may yasyā'u min ‘ibādih(ī), wa lau asyrakū laḥabiṭa ‘anhum mā kānū ya‘malūn(a).

यही अल्लाह केरऽ हिदायत छै, एकरा साथ ही वू अपनऽ सेवकऽ में से कोय भी व्यक्ति क॑ मार्गदर्शन दै छै, जेकरा वू चाहै छै । अगर ओ अल्लाह के साथ साझीदारी करथि त ओ सब जे नीक काज केने छथि ओ निश्चित रूप स गायब भ जायत।

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ وَالْحُكْمَ وَالنُّبُوَّةَ ۚفَاِنْ يَّكْفُرْ بِهَا هٰٓؤُلَاۤءِ فَقَدْ وَكَّلْنَا بِهَا قَوْمًا لَّيْسُوْا بِهَا بِكٰفِرِيْنَ

ulā'ikal-lażīna ātaināhumul-kitāba wal-ḥukma wan-nubuwwah(ta), fa iy yakfur bihā hā'ulā'i faqad wakkalnā bihā qaumal laisū bihā bikāfirīn(a).

ई वैह लोक छथि जिनका हम सभ किताब, बुद्धि आ भविष्यवक्ता देलहुँ अछि। यदि जनता (कुरैश) एकरा नकारत तखन हम एकरा ओहि लोक के सौंप देब जे एकरा नकारत नहि।

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ هَدَى اللّٰهُ فَبِهُدٰىهُمُ اقْتَدِهْۗ قُلْ لَّآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ اَجْرًاۗ اِنْ هُوَ اِلَّا ذِكْرٰى لِلْعٰلَمِيْنَ ࣖ

ulā'ikal-lażīna hadallāhu fa bihudāūhumuqtadih, qul lā as'alukum ‘alaihi ajrā(n), in huwa illā żikrā lil-‘ālamīn(a).

ई ओ सब (नबी) छथि जिनका अल्लाह के मार्गदर्शन भेटल छनि, ताहि लेल हुनकर मार्गदर्शन के पालन करू। (मुहम्मद) कहू, "हम (कुरान) के संप्रेषण के बदला में अहाँ स किछु नहि मांगैत छी।" कुरान पूरा दुनिया मे (सब लोक) के लेल चेतावनी के अलावा किछु नहि अछि।

وَمَا قَدَرُوا اللّٰهَ حَقَّ قَدْرِهٖٓ اِذْ قَالُوْا مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ عَلٰى بَشَرٍ مِّنْ شَيْءٍۗ قُلْ مَنْ اَنْزَلَ الْكِتٰبَ الَّذِيْ جَاۤءَ بِهٖ مُوْسٰى نُوْرًا وَّهُدًى لِّلنَّاسِ تَجْعَلُوْنَهٗ قَرَاطِيْسَ تُبْدُوْنَهَا وَتُخْفُوْنَ كَثِيْرًاۚ وَعُلِّمْتُمْ مَّا لَمْ تَعْلَمُوْٓا اَنْتُمْ وَلَآ اٰبَاۤؤُكُمْ ۗقُلِ اللّٰهُ ۙثُمَّ ذَرْهُمْ فِيْ خَوْضِهِمْ يَلْعَبُوْنَ

wa mā qadarullāha ḥaqqa qadrihī iż qālū mā anzalallāhu ‘alā basyarim min syai'(in), qul man anzalal-kitābal-lażī jā'a bihī mūsā nūraw wa hudal lin-nāsi taj‘alūnahū qarāṭīsa tubdūnahā wa tukhfūna kaṡīrā(n), wa ‘ullimtum mā lam ta‘lamū antum wa lā ābā'ukum, qulillāh(u), ṡumma żarhum fī khauḍihim yal‘abūn(a).

ओ सब अल्लाह के ओहिना महिमामंडन नहि करैत छथि जेना करबाक चाही जखन ओ कहैत छथि जे "अल्लाह मनुक्ख पर किछु नहि प्रकट केने छथि |" कहू (मुहम्मद), "जे किताब (तोराह) के उतारलखिन जे मूसा मनुष्य के लेल प्रकाश आ मार्गदर्शन के रूप में अनने छलाह, अहाँ किताब के छिड़ियाएल कागज के टुकड़ा में बनेलौं, अहाँ (ओकर किछु हिस्सा) देखौलौं आ ओकर बहुत किछु नुका देलौं, भले अहाँ के ओ बात सिखाओल गेल छल जे अहाँ के नहि बुझल छल, ने अहाँ के द्वारा आ ने अहाँक पूर्वज द्वारा।" कहब, "ई अल्लाह छथि (जे एकरा उतारने छलाह)," तखन (एकर बाद) हुनका सभ केँ अपन गलती मे खेलाइत रहय दियौक।

وَهٰذَا كِتٰبٌ اَنْزَلْنٰهُ مُبٰرَكٌ مُّصَدِّقُ الَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَلِتُنْذِرَ اُمَّ الْقُرٰى وَمَنْ حَوْلَهَاۗ وَالَّذِيْنَ يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ يُؤْمِنُوْنَ بِهٖ وَهُمْ عَلٰى صَلَاتِهِمْ يُحٰفِظُوْنَ

wa hāżā kitābun anzalnāhu mubārakum muṣaddiqul-lażī baina yadaihi wa litunżira ummal-qurā wa man ḥaulahā, wal-lażīna yu'minūna bil-ākhirati yu'minūna bihī wa hum ‘alā ṣalātihim yuḥāfiẓūn(a).

आरू ई (अल-कुरान), एगो किताब जेकरा हम्मं॑ बहुत बड़ऽ बरकत के साथ उतारलऽ छेलियै, वू किताबऽ के पुष्टि करै छै जे पहलें (अवहाय) होय गेलऽ छेलै आरू ताकि आप उम्मूल कुरा (मक्का) के (मक्का) के निवासी आरू ओकरऽ आसपास के लोगऽ क॑ चेतावनी दै । जे लोग परलोक में विश्वास करै छै, वू निश्चित रूप सें एकरा (कुरान) में विश्वास करै छै, आरू वू हमेशा अपनऽ नमाज के पालन करै छै।

وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَوْ قَالَ اُوْحِيَ اِلَيَّ وَلَمْ يُوْحَ اِلَيْهِ شَيْءٌ وَّمَنْ قَالَ سَاُنْزِلُ مِثْلَ مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ ۗوَلَوْ تَرٰٓى اِذِ الظّٰلِمُوْنَ فِيْ غَمَرٰتِ الْمَوْتِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةُ بَاسِطُوْٓا اَيْدِيْهِمْۚ اَخْرِجُوْٓا اَنْفُسَكُمْۗ اَلْيَوْمَ تُجْزَوْنَ عَذَابَ الْهُوْنِ بِمَا كُنْتُمْ تَقُوْلُوْنَ عَلَى اللّٰهِ غَيْرَ الْحَقِّ وَكُنْتُمْ عَنْ اٰيٰتِهٖ تَسْتَكْبِرُوْنَ

wa man aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każiban au qāla ūḥiya ilayya wa lam yūḥa ilaihi syai'uw wa man qāla sa'unzilu miṡla mā anzalallāh(u), wa lau tarā iżiẓ-ẓālimūna fī gamarātil-mauti wal-malā'ikatu bāsiṭū aidīhim, akhirjū anfusakum, al-yauma tujzauna ‘ażābal-hūni bimā kuntum taqūlūna ‘alallāhi gairal-ḥaqqi wa kuntum ‘an āyātihī tastakbirūn(a).

जे व्यक्ति अल्लाह के खिलाफ झूठ के आविष्कार करै छै या जे कहै छै कि "हमरा पर उतारल गेलौ छै", भले ही ओकरा पर कुछ भी नै आबी गेलऽ छै, आरू वू व्यक्ति जे कहै छै कि "अल्लाह जे उतारलकै ओकरा हम्में उतारबै" सें बेसी अन्यायी के छै। (कतेक भयावह होयत) जँ अहाँ देखब जे जखन अपराधी सभ मृत्युक पीड़ा मे (छल) तखन स्वर्गदूत सभ ओकरा सभ केँ हाथ सँ मारि रहल छल, (ई कहैत) जे "अपन आत्मा केँ बाहर निकालू।" एहि दिन अहाँ के बहुत अपमानजनक सजा के इनाम भेटत, कियाक त अहाँ अल्लाह (वचन) के खिलाफ बात केलौं जे सच नै छल आ (कारण) अहाँ हुनकर आयत के बारे में बड़ाई केलौं।

وَلَقَدْ جِئْتُمُوْنَا فُرَادٰى كَمَا خَلَقْنٰكُمْ اَوَّلَ مَرَّةٍ وَّتَرَكْتُمْ مَّا خَوَّلْنٰكُمْ وَرَاۤءَ ظُهُوْرِكُمْۚ وَمَا نَرٰى مَعَكُمْ شُفَعَاۤءَكُمُ الَّذِيْنَ زَعَمْتُمْ اَنَّهُمْ فِيْكُمْ شُرَكٰۤؤُا ۗ لَقَدْ تَّقَطَّعَ بَيْنَكُمْ وَضَلَّ عَنْكُمْ مَّا كُنْتُمْ تَزْعُمُوْنَ ࣖ

wa laqad ji'tumūnā furādā kamā khalaqnākum awwala marratiw wa taraktum mā khawwalnākum warā'a ẓuhūrikum, wa mā narā ma‘akum syufa‘ā'akumul-lażīna za‘amtum annahum fīkum syurakā'(u), laqat taqaṭṭa‘a bainakum wa ḍalla ‘ankum mā kuntum taz‘umūn(a).

आ अहाँ सचमुच हमरा सभक लग स्वयं ओहिना अबैत छी जेना हम सभ अहाँ केँ शुरू मे बनौने रही, आ जे हम अहाँ केँ देने छी, से अहाँ अपन (संसार मे) छोड़ि दैत छी। हम अहाँक संग एहन बिनती (मदद) नहि देखैत छी जिनका अहाँ (अल्लाह) के साथी मानैत छी | सचमुच, अहाँ सबहक बीच (सब संबंध) टूटि गेल अछि आ जे अहाँ कहियो (अल्लाह के साथी के रूप में) सोचैत छलहुँ से अहाँ सब स गायब भ गेल अछि।

۞ اِنَّ اللّٰهَ فَالِقُ الْحَبِّ وَالنَّوٰىۗ يُخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَمُخْرِجُ الْمَيِّتِ مِنَ الْحَيِّ ۗذٰلِكُمُ اللّٰهُ فَاَنّٰى تُؤْفَكُوْنَ

innallāha fāliqul-ḥabbi wan-nawā, yukhrijul-ḥayya minal-mayyiti wa mukhrijul-mayyiti minal-ḥayy(i), żālikumullāhu fa annā tu'fakūn(a).

सचमुच, अल्लाह छै जे अनाज आ खजूर पैदा करै छै। ओ जीवित लोक केँ मृत् यु मे सँ बाहर निकालैत छथि आ जीवित मे सँ मृत् यु केँ बाहर निकालैत छथि | जे अल्लाहक शक्ति थिक; तखन अहाँ किएक मुँह घुमा लैत छी?

فَالِقُ الْاِصْبَاحِۚ وَجَعَلَ الَّيْلَ سَكَنًا وَّالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ حُسْبَانًا ۗذٰلِكَ تَقْدِيْرُ الْعَزِيْزِ الْعَلِيْمِ

fāliqul-iṣbāḥ(i), wa ja‘alal-laila sakanaw wasy-syamsa wal-qamara ḥusbānā(n), żālika taqdīrul-‘azīzil-‘alīm(i).

भोर के भोर बना राति के आराम के लेल बनौलनि, आ सूर्य आ चंद्रमा के हिसाब-किताब के लेल (बना देलखिन)। यही सर्वशक्तिमान, सर्वज्ञ अल्लाह के फरमान है |

وَهُوَ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ النُّجُوْمَ لِتَهْتَدُوْا بِهَا فِيْ ظُلُمٰتِ الْبَرِّ وَالْبَحْرِۗ قَدْ فَصَّلْنَا الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

wa huwal-lażī ja‘ala lakumun-nujūma litahtadū bihā fī ẓulumātil-barri wal-baḥr(i), qad faṣṣalnal-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).

आ ई ओ छथि जे अहाँ सभक लेल तारा बनौलनि, जाहि सँ अहाँ सभ ओकरा जमीन आ समुद्र मे अन्हार मे अपन मार्गदर्शन बना सकब। हम सब जे जनैत छथि हुनका (अपन शक्तिक) संकेत बुझा देने छी।

وَهُوَ الَّذِيْٓ اَنْشَاَكُمْ مِّنْ نَّفْسٍ وَّاحِدَةٍ فَمُسْتَقَرٌّ وَّمُسْتَوْدَعٌ ۗقَدْ فَصَّلْنَا الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّفْقَهُوْنَ

wa huwal-lażī ansya'akum min nafsiw wāḥidatin fa mustaqarruw wa mustauda‘(un), qad faṣṣalnal-āyāti liqaumiy yafqahūn(a).

आ ई ओ छथि जे अहाँ केँ एकटा आत्म (आदम) सँ बनौने छथि, तेँ (अहाँक लेल) रहबाक स्थान आ भंडारणक स्थान अछि | सचमुच, हम जानय वाला के (अपन महानता के) चिन्ह समझा देने छी |

وَهُوَ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۚ فَاَخْرَجْنَا بِهٖ نَبَاتَ كُلِّ شَيْءٍ فَاَخْرَجْنَا مِنْهُ خَضِرًا نُّخْرِجُ مِنْهُ حَبًّا مُّتَرَاكِبًاۚ وَمِنَ النَّخْلِ مِنْ طَلْعِهَا قِنْوَانٌ دَانِيَةٌ وَّجَنّٰتٍ مِّنْ اَعْنَابٍ وَّالزَّيْتُوْنَ وَالرُّمَّانَ مُشْتَبِهًا وَّغَيْرَ مُتَشَابِهٍۗ اُنْظُرُوْٓا اِلٰى ثَمَرِهٖٓ اِذَٓا اَثْمَرَ وَيَنْعِهٖ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكُمْ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

wa huwal-lażī anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa akhrajnā bihī nabāta kulli syai'in fa akhrajnā minhu khaḍiran nukhriju minhu ḥabbam mutarākibā(n), wa minan nakhli min ṭal‘ihā qinwānun dāniyatuw wa jannātim min a‘nābiw waz-zaitūna war-rummāna musytabihaw wa gaira mutasyābih(in), unẓurū ilā ṡamarihī iżā aṡmara wa yan‘ih(ī), inna fī żālikum la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).

आ ओएह छथि जे आकाश सँ पानि उतारैत छथि, तखन हम सभ ओहि सँ तरह-तरह केर पौधा उगबैत छी, तेँ हम सभ ओहि पौधा सभ सँ हरियर पौधा निकालैत छी, हम सभ ओहि हरियर पौधा सभ सँ बहुत रास दाना निकालैत छी; आ ताड़क गाछसँ लटकल डारि, आ अंगूरक बाग, आ (हम सभ सेहो निकाललहुँ) जैतून आ अनार समान आ विषम। फल जखन फल दैत अछि आ पाकि जाइत अछि तखन ओकरा पर ध्यान दियौक। सचमुच, एहि मे जे विश्वास करय वाला के लेल (अल्लाह के शक्ति के) निशानी अछि.

وَجَعَلُوْا لِلّٰهِ شُرَكَاۤءَ الْجِنَّ وَخَلَقَهُمْ وَخَرَقُوْا لَهٗ بَنِيْنَ وَبَنٰتٍۢ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ سُبْحٰنَهٗ وَتَعٰلٰى عَمَّا يَصِفُوْنَ ࣖ

wa ja‘alū lillāhi syurakā'al-jinna wa khalaqahum wa kharaqū lahū banīna wa banātim bigairi ‘ilm(in), subḥānahū wa ta‘ālā ‘ammā yaṣifūn(a).

आरू वू (मशरीक) अल्लाह केरऽ जिन्न साथी बनैलकै, भले ही वू ओकरा (जिन्न) केरऽ रचना करलकै, आरू वू झूठ बोललकै (कहतें कि अल्लाह केरऽ बेटा-बेटी छै," बिना (आधार के) ज्ञान के । महिमा अल्लाह आ परमात्मा के जे गुण के वर्णन करैत छथि ताहि स।

بَدِيْعُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اَنّٰى يَكُوْنُ لَهٗ وَلَدٌ وَّلَمْ تَكُنْ لَّهٗ صَاحِبَةٌ ۗوَخَلَقَ كُلَّ شَيْءٍۚ وَهُوَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

badī‘us-samāwāti wal-arḍ(i), annā yakūnu lahū waladuw wa lam takul lahū ṣāḥibah(tun), wa khalaqa kulla syai'(in), wa huwa bikulli syai'in‘alīm(un).

ओ (अल्लाह) आकाश आ धरती के निर्माता छैथ। जखन पत्नी नहि छथि तखन हुनका संतान कोना (संभव) होयतनि? ओ सभ वस्तुक सृजन केलनि; आ ओ सभ किछु जनैत छथि।

ذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْۚ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ خَالِقُ كُلِّ شَيْءٍ فَاعْبُدُوْهُ ۚوَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ وَّكِيْلٌ

Żālikumullāhu rabbukum, lā ilāha illā huw(a), khāliqu kulli syai'in fa‘budūh(u), wa huwa ‘alā kulli syai'iw wakīl(un).

ओ छथि अल्लाह, अहाँक भगवान; हुनका छोड़ि कोनो देवता नहि छथि; सब वस्तुक सृष्टिकर्ता, तेँ हुनकर पूजा करू; ओ सभ वस्तुक संरक्षक छथि।

لَا تُدْرِكُهُ الْاَبْصَارُ وَهُوَ يُدْرِكُ الْاَبْصَارَۚ وَهُوَ اللَّطِيْفُ الْخَبِيْرُ

lā tudrikuhul-abṣāru wa huwa yudrikul-abṣār(a), wa huwal-laṭīful-khabīr(u).

आँखिक दृष्टि सँ हुनका धरि नहि पहुँचल जा सकैत अछि, जखन कि ओ सभ दर्शन देखि सकैत छथि, आ ओ परम सूक्ष्म, परम बुद्धिमान छथि |

قَدْ جَاۤءَكُمْ بَصَاۤىِٕرُ مِنْ رَّبِّكُمْۚ فَمَنْ اَبْصَرَ فَلِنَفْسِهٖۚ وَمَنْ عَمِيَ فَعَلَيْهَاۗ وَمَآ اَنَا۠ عَلَيْكُمْ بِحَفِيْظٍ

qad jā'akum baṣā'iru mir rabbikum, faman abṣara fa linafsih(ī), wa man ‘amiya fa ‘alaihā, wa mā ana ‘alaikum biḥafīẓ(in).

सचमुच, अहाँक प्रभु सँ स्पष्ट प्रमाण भेटल अछि। जे (सत्य) देखैत अछि, तखन (लाभ) अपना लेल अछि; आ जे आन्हर अछि (सत्य नहि देखैत अछि), तखन ओ हारैत अछि। आ हम (मुहम्मद) (अहाँक) पहरेदार नहि छी।

وَكَذٰلِكَ نُصَرِّفُ الْاٰيٰتِ وَلِيَقُوْلُوْا دَرَسْتَ وَلِنُبَيِّنَهٗ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

wa każālika nuṣarriful-āyāti wa liyaqūlū darasta wa linubayyinahū liqaumiy ya‘lamūn(a).

आ एहि तरहेँ हम सभ अपन आयत सभकेँ बेर-बेर बुझेलहुँ जाहिसँ मुश्रिक सभ कहथि जे "अहाँ सभ ई आयत सभ (किताबक लोक सभसँ) सीखलहुँ अछि," आ ताकि हम सभ कुरानकेँ जाननिहार सभकेँ बुझा सकब।

اِتَّبِعْ مَآ اُوْحِيَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَۚ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۚ وَاَعْرِضْ عَنِ الْمُشْرِكِيْنَ

ittabi‘ mā ūḥiya ilaika mir rabbik(a), lā ilāha illā huw(a), wa a‘riḍ ‘anil-musyrikīn(a).

जे अहाँक प्रभु अहाँ (मुहम्मद) पर उतारने छथि ओकर पालन करू; हुनका छोड़ि कोनो देवता नहि छथि; आ मुश्रिक सभसँ मुँह मोड़ि दियौक।

وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَآ اَشْرَكُوْاۗ وَمَا جَعَلْنٰكَ عَلَيْهِمْ حَفِيْظًاۚ وَمَآ اَنْتَ عَلَيْهِمْ بِوَكِيْلٍ

wa lau syā'allāhu mā asyrakū, wa mā ja‘alnā ‘alaihim ḥafīẓā(n), wa mā anta ‘alaihim biwakīl(in).

आ जँ अल्लाह चाहथि तँ ओ सभ (हुनका) संग साझीदार नहि करितथि । आ हम अहाँ केँ ओकर रक्षक नहि बनौने छी। आ अहाँ हुनकर सभक रक्षक नहि छी।

وَلَا تَسُبُّوا الَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ فَيَسُبُّوا اللّٰهَ عَدْوًاۢ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ كَذٰلِكَ زَيَّنَّا لِكُلِّ اُمَّةٍ عَمَلَهُمْۖ ثُمَّ اِلٰى رَبِّهِمْ مَّرْجِعُهُمْ فَيُنَبِّئُهُمْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa lā tasubbul-lażīna yad‘ūna min dūnillāhi fa yasubbullāha ‘adwam bigairi ‘ilm(in), każālika zayyannā likulli ummatin ‘amalahum, ṡumma ilā rabbihim marji‘uhum fa yunabbi'uhum bimā kānū ya‘malūn(a).

आ अल्लाह के अलावा जिनका ओ सब इबादत करैत छथि हुनकर अपमान नहि करू, कहीं ओ सब बिना ज्ञान के अल्लाह के बेसी अपमान नहि करथि। एहि तरहेँ हम सभ हर लोक केँ अपन कर्म केँ नीक बुझेलहुँ। तखन हुनका सभक प्रभु लग हुनका सभक वापसी होयत, आ ओ हुनका सभक काजक सूचना देताह।

وَاَقْسَمُوْا بِاللّٰهِ جَهْدَ اَيْمَانِهِمْ لَىِٕنْ جَاۤءَتْهُمْ اٰيَةٌ لَّيُؤْمِنُنَّ بِهَاۗ قُلْ اِنَّمَا الْاٰيٰتُ عِنْدَ اللّٰهِ وَمَا يُشْعِرُكُمْ اَنَّهَآ اِذَا جَاۤءَتْ لَا يُؤْمِنُوْنَ

wa aqsamū billāhi jahda aimānihim la'in jā'athum āyatul layu'minunna bihā, qul innamal-āyātu ‘indallāhi wa mā yusy‘irukum annahā iżā jā'at lā yu'minūn(a).

आ ओ सब पूरा गंभीरता स अल्लाह के नाम स कसम खा लेलक जे अगर हुनका सब के कोनो चमत्कार आबि जायत त ओ सब निश्चित रूप स ओहि पर विश्वास करताह। कहब, "चमत्कार केवल अल्लाह के पास अछि।" आ की अहाँ जनैत छी जे जखन चमत्कार (श्लोक) आओत तखन ओ सभ विश्वास नहि करताह।

وَنُقَلِّبُ اَفْـِٕدَتَهُمْ وَاَبْصَارَهُمْ كَمَا لَمْ يُؤْمِنُوْا بِهٖٓ اَوَّلَ مَرَّةٍ وَّنَذَرُهُمْ فِيْ طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُوْنَ ࣖ ۔

wa nuqallibu af'idatahum wa abṣārahum kamā lam yu'minū bihī awwala marratiw wa nażaruhum fī ṭugyānihim ya‘mahūn(a).

आ (ओही तरहेँ) हम हुनका लोकनिक हृदय आ दृष्टि केँ ओहिना मोड़ि देलियनि जेना जखन ओ सभ पहिने एहि (कुरान) पर विश्वास नहि केने छलाह, आ हम हुनका सभ केँ गलती मे भ्रमित छोड़ि देलियनि।

۞ وَلَوْ اَنَّنَا نَزَّلْنَآ اِلَيْهِمُ الْمَلٰۤىِٕكَةَ وَكَلَّمَهُمُ الْمَوْتٰى وَحَشَرْنَا عَلَيْهِمْ كُلَّ شَيْءٍ قُبُلًا مَّا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْٓا اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ يَجْهَلُوْنَ

wa lau annanā nazzalnā ilaihimul-malā'ikata wa kallamahumul-mautā wa ḥasyarnā ‘alaihim kulla syai'in qubulam mā kānū liyu'minū illā ay yasyā'allāhu wa lākinna akṡarahum yajhalūn(a).

आ जँ हम सभ हुनका सभ लग स्वर्गदूत पठाबी, आ मृतक सभ हुनका सभसँ गप्प करितहुँ, आ हुनका सभक सोझाँ सभ किछु (जे ओ सभ चाहैत छथि) एकत्रित करी, तखनो ओ सभ विश्वास नहि करत जाबत धरि अल्लाह नहि चाहत। मुदा बेसी गोटेकेँ (सत्यक अर्थ) नहि बुझल छनि।

وَكَذٰلِكَ جَعَلْنَا لِكُلِّ نَبِيٍّ عَدُوًّا شَيٰطِيْنَ الْاِنْسِ وَالْجِنِّ يُوْحِيْ بَعْضُهُمْ اِلٰى بَعْضٍ زُخْرُفَ الْقَوْلِ غُرُوْرًا ۗوَلَوْ شَاۤءَ رَبُّكَ مَا فَعَلُوْهُ فَذَرْهُمْ وَمَا يَفْتَرُوْنَ

wa każālika ja‘alnā likulli nabiyyin ‘aduwwan syayāṭīnal-insi wal-jinni yūḥī ba‘ḍuhum ilā ba‘ḍin zukhrufal-qauli gurūrā(n), wa lau syā'a rabbuka mā fa‘alūhu fa żarhum wa mā yaftarūn(a).

आ एहि तरहेँ हर पैगम्बरक लेल हम सभ शैतान, मनुक्ख आ जिन्न सँ बनल दुश्मन बनेलहुँ, जाहि मे किछु गोटे दोसर केँ धोखाक रूप मे सुन्दर शब्द फुसफुसाइत छलाह | आ जँ अहाँक प्रभु चाहथि तँ ओ सभ नहि करताह , तेँ जे (झूठ) बनबैत छथि ताहिसँ रहथि ।

وَلِتَصْغٰٓى اِلَيْهِ اَفْـِٕدَةُ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ وَلِيَرْضَوْهُ وَلِيَقْتَرِفُوْا مَا هُمْ مُّقْتَرِفُوْنَ

wa litaṣgā ilaihi af'idatul-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati wa liyarḍauhu wa liyaqtarifū mā hum muqtarifūn(a).

आ ताकि जे परलोक मे विश्वास नहि करैत अछि ओकर छोट-छोट हृदय, ओहि फुसफुसाहटि दिस आकर्षित भ' जाय, आ ओकरा नीक लागय, आ जे ओ सभ जे करैत अछि, से करय.

اَفَغَيْرَ اللّٰهِ اَبْتَغِيْ حَكَمًا وَّهُوَ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ اِلَيْكُمُ الْكِتٰبَ مُفَصَّلًا ۗوَالَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ يَعْلَمُوْنَ اَنَّهٗ مُنَزَّلٌ مِّنْ رَّبِّكَ بِالْحَقِّ فَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِيْنَ

afagairallāhi abtagī ḥakamaw wa huwal-lażī anzala ilaikumul-kitāba mufaṣṣalā(n), wal-lażīna ātaināhumul-kitāba ya‘lamūna annahū munazzalum mir rabbika bil-ḥaqqi falā takunanna minal-mumtarīn(a).

की हमरा अल्लाह के अलावा कोनो अन्य न्यायाधीश के खोज करबाक चाही, जखन कि ओ छथि जे अहाँ के किताब (कुरान) के विस्तार स उतारने छथि? जिनका हम किताब देने छी से जनैत छथि जे ई अहाँक प्रभु सँ सत्य मे प्रकट भेल अछि | तेँ संदेह करयवला मे नहि रहू।

وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ صِدْقًا وَّعَدْلًاۗ لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمٰتِهٖ ۚوَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

wa tammat kalimatu rabbika ṣidqaw wa ‘adlā(n), lā mubaddila likalimātih(ī), wa huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

आरू तोरऽ रब (कुरान) केरऽ वचन सच्चाई आरू न्याय में सिद्ध होय गेलऽ छै । हुनकर बात केँ किछु नहि बदलि सकैत अछि। आ ओ सर्वश्रवण, सर्वज्ञ छथि।

وَاِنْ تُطِعْ اَكْثَرَ مَنْ فِى الْاَرْضِ يُضِلُّوْكَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗاِنْ يَّتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَاِنْ هُمْ اِلَّا يَخْرُصُوْنَ

wa in tuṭi‘ akṡara man fil-arḍi yuḍillūka ‘an sabīlillāh(i), iy yattabi‘ūna illaẓ-ẓanna wa in hum illā yakhruṣ ūn(a).

आ जँ अहाँ एहि धरती पर अधिकांश लोकक पालन करब तँ ओ सभ अहाँकेँ अल्लाहक बाटसँ भटका देत। जे पालन करै छै, वू खाली अटकलबाजी छै आरू खाली झूठ बनाबै छै ।

اِنَّ رَبَّكَ هُوَ اَعْلَمُ مَنْ يَّضِلُّ عَنْ سَبِيْلِهٖۚ وَهُوَ اَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِيْنَ

inna rabbaka huwa a‘lamu may yaḍillu ‘an sabīlih(ī), wa huwa a‘lamu bil-muhtadīn(a).

सचमुच, अहाँक प्रभु छथि जे अपन मार्ग सँ भटकल लोक केँ बेसी नीक जकाँ जनैत छथि, आ जे मार्गदर्शन मे छथि हुनका बेसी नीक जकाँ जनैत छथि |

فَكُلُوْا مِمَّا ذُكِرَ اسْمُ اللّٰهِ عَلَيْهِ اِنْ كُنْتُمْ بِاٰيٰتِهٖ مُؤْمِنِيْنَ

fa kulū mimmā żukirasmullāhi ‘alaihi in kuntum bi'āyātihī mu'minīn(a).

त ओहि मे स खाउ जाहि पर अल्लाह के नाम आयल अछि, अगर अहां हुनकर निशानी पर विश्वास करैत छी.

وَمَا لَكُمْ اَلَّا تَأْكُلُوْا مِمَّا ذُكِرَ اسْمُ اللّٰهِ عَلَيْهِ وَقَدْ فَصَّلَ لَكُمْ مَّا حَرَّمَ عَلَيْكُمْ اِلَّا مَا اضْطُرِرْتُمْ اِلَيْهِ ۗوَاِنَّ كَثِيْرًا لَّيُضِلُّوْنَ بِاَهْوَاۤىِٕهِمْ بِغَيْرِ عِلْمٍ ۗاِنَّ رَبَّكَ هُوَ اَعْلَمُ بِالْمُعْتَدِيْنَ

wa mā lakum allā ta'kulū mimmā żukirasmullāhi ‘alaihi wa qad faṣṣala lakum mā ḥarrama ‘alaikum illā maḍṭurirtum ilaih(i), wa inna kaṡīral layuḍillūna bi'ahwā'ihim bigairi ‘ilm(in), inna rabbaka huwa a‘lamu bil-mu‘tadīn(a).

आ जाहि पर अल्लाह के नाम आयल अछि ओहि मे सँ अहाँ किएक नहि खायब, जखन कि अल्लाह अहाँ केँ स्पष्ट क' देने छथि जे ओ अहाँ केँ की मना केने छथि, जाबत धरि अहाँ केँ मजबूर नहि कयल जाय? आ सत्ते, बहुतो लोक केँ बिना ज्ञानक इच्छा सँ भटकबैत छथि । अहाँक प्रभु अतिक्रमण करयवला केँ बेसी नीक सँ जनैत छथि।

وَذَرُوْا ظَاهِرَ الْاِثْمِ وَبَاطِنَهٗ ۗاِنَّ الَّذِيْنَ يَكْسِبُوْنَ الْاِثْمَ سَيُجْزَوْنَ بِمَا كَانُوْا يَقْتَرِفُوْنَ

wa żarū ẓāhiral-iṡmi wa bāṭinah(ū), innal-lażīna yaksibūnal-iṡma sayujzauna bimā kānū yaqtarifūn(a).

आ पाप छोड़ि दियौक, जे प्रतीत आ नुकायल दुनू। सचमुच, जे पाप करैत अछि, ओकरा अपन काजक प्रतिफल भेटतैक।

وَلَا تَأْكُلُوْا مِمَّا لَمْ يُذْكَرِ اسْمُ اللّٰهِ عَلَيْهِ وَاِنَّهٗ لَفِسْقٌۗ وَاِنَّ الشَّيٰطِيْنَ لَيُوْحُوْنَ اِلٰٓى اَوْلِيَاۤىِٕهِمْ لِيُجَادِلُوْكُمْ ۚوَاِنْ اَطَعْتُمُوْهُمْ اِنَّكُمْ لَمُشْرِكُوْنَ ࣖ

wa lā ta'kulū mimmā lam yużkarismullāhi ‘alaihi wa innahū lafisq(un), wa innasy-syayāṭīna layūḥūna ilā auliyā'ihim liyujādilūkum, wa in aṭa‘tumūhum innakum lamusyrikūn(a).

आ ओहि (जानवरक मांस) मे सँ नहि खाउ जाहि पर (वध मे) अल्लाह केर नाम नहि लेल गेल हो, कारण ओ वाकई मे पाप अछि। सचमुच शैतान सभ अपन संगी सभकेँ फुसफुसाइत अछि जे अहाँक विरुद्ध बहस करथि । आ जँ हुनका सभक बात मानब तँ निश्चित रूपसँ मुश्रिक बनि जायब।

اَوَمَنْ كَانَ مَيْتًا فَاَحْيَيْنٰهُ وَجَعَلْنَا لَهٗ نُوْرًا يَّمْشِيْ بِهٖ فِى النَّاسِ كَمَنْ مَّثَلُهٗ فِى الظُّلُمٰتِ لَيْسَ بِخَارِجٍ مِّنْهَاۗ كَذٰلِكَ زُيِّنَ لِلْكٰفِرِيْنَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

awa man kāna maitan fa aḥyaināhu wa ja‘alnā lahū nūray yamsyī bihī fin-nāsi kamam maṡaluhū fiẓ-ẓulumāti laisa bikhārijim minhā, każālika zuyyina lil-kāfirīna mā kānū ya‘malūn(a).

आ की जे व्यक्ति मरि गेल छल आ तखन हम ओकरा जीवित क’ देलहुँ आ ओकरा एहन इजोत देलहुँ जे ओकरा लोकक बीच चलबा मे सक्षम बना दैत छैक, वैह जेना कोनो व्यक्ति जे अन्हार मे छल, जाहि सँ ओ ओहि मे सँ बाहर नहि निकलि सकल? एहि तरहेँ काफिर सभक लेल ई सुन्दर भ' जाइत छैक जे ओ सभ जे करैत छथि ।

وَكَذٰلِكَ جَعَلْنَا فِيْ كُلِّ قَرْيَةٍ اَكٰبِرَ مُجْرِمِيْهَا لِيَمْكُرُوْا فِيْهَاۗ وَمَا يَمْكُرُوْنَ اِلَّا بِاَنْفُسِهِمْ وَمَا يَشْعُرُوْنَ

wa każālika ja‘alnā fī kulli qaryatin akābira mujrimīhā liyamkurū fīhā, wa mā yamkurūna illā bi'anfusihim wa mā yasy‘urūn(a).

आ एहि तरहेँ हर शहर मे हम सभ दुष्ट शासक नियुक्त केने छी जे ओहि मे छल-प्रपंच करबाक लेल, मुदा ओ सभ मात्र अपना केँ धोखा दैत अछि, बिना ई बुझने।

وَاِذَا جَاۤءَتْهُمْ اٰيَةٌ قَالُوْا لَنْ نُّؤْمِنَ حَتّٰى نُؤْتٰى مِثْلَ مَآ اُوْتِيَ رُسُلُ اللّٰهِ ۘ اَللّٰهُ اَعْلَمُ حَيْثُ يَجْعَلُ رِسٰلَتَهٗۗ سَيُصِيْبُ الَّذِيْنَ اَجْرَمُوْا صَغَارٌ عِنْدَ اللّٰهِ وَعَذَابٌ شَدِيْدٌۢ بِمَا كَانُوْا يَمْكُرُوْنَ

wa iżā jā'athum āyatun qālū lan nu'mina ḥattā nu'tā miṡla mā ūtiya rusulullāh(i), allāhu a‘lamu ḥaiṡu yaj‘alu risālatah(ū), sayuṣībul-lażīna ajramū ṣagārun ‘indallāhi wa ‘ażābun syadīdum bimā kānū yamkurūn(a).

आ जखन कोनो आयत हुनका सब लग अबैत छनि त कहैत छथि, "हम सब विश्वास (विश्वास) नहि करब जा धरि ओ हमरा सब के ओहिना नहि देल जायत जेना अल्लाह के रसूलुस सब के देल गेल छल।" अल्लाह बेसी नीक जकाँ जनैत छथि जे ओ अपन रसूलीक काज कतय रखैत छथि । पाप करय वाला लोक के अल्लाह के सामने अपमान आओर कठोर सजा देल जाएत, कारण ओ जे धोखा केने छथिन्ह.

فَمَنْ يُّرِدِ اللّٰهُ اَنْ يَّهْدِيَهٗ يَشْرَحْ صَدْرَهٗ لِلْاِسْلَامِۚ وَمَنْ يُّرِدْ اَنْ يُّضِلَّهٗ يَجْعَلْ صَدْرَهٗ ضَيِّقًا حَرَجًا كَاَنَّمَا يَصَّعَّدُ فِى السَّمَاۤءِۗ كَذٰلِكَ يَجْعَلُ اللّٰهُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ

fa may yuridillāhu ay yahdiyahū yasyraḥ ṣadrahū lil-islām(i), wa may yurid ay yuḍillahū yaj‘al ṣadrahū ḍayyiqan ḥarajan ka'annamā yaṣṣa‘‘adu fis-samā'(i), każālika yaj‘alullāhur-rijsa ‘alal-lażīna lā yu'minūn(a).

अल्लाह जेकरा चाहथि हुनका हिदायत (मार्गदर्शन) भेटतनि, ओ इस्लाम (स्वीकार) के लेल अपन छाती खोलताह। आ जेकरा ओ भटकय चाहैत छथि, ओ अपन छाती केँ संकीर्ण आ कसैत छथि, जेना आकाश पर चढ़ि रहल होथि (छि रहल होथि)। एहि तरहें अल्लाह ओहि लोक पर सजा दैत छथि जे विश्वास नहि करैत छथि |

وَهٰذَا صِرَاطُ رَبِّكَ مُسْتَقِيْمًاۗ قَدْ فَصَّلْنَا الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّذَّكَّرُوْنَ

wa hāżā ṣirāṭu rabbika mustaqīmā(n), qad faṣṣalnal-āyāti liqaumiy yażżakkarūn(a).

आ ई अहाँक प्रभुक सोझ बाट थिक। हम सभ (अपन) श्लोक बुझा देने छी जिनका चेतावनी भेटल छलनि।

۞ لَهُمْ دَارُ السَّلٰمِ عِنْدَ رَبِّهِمْ وَهُوَ وَلِيُّهُمْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

lahum dārus-salāmi ‘inda rabbihim wa huwa waliyyuhum bimā kānū ya‘malūn(a).

कारण हुनका सभक प्रभुक संग शान्तिपूर्ण निवास (जन्नत) अछि, आ ओ हुनका लोकनिक नीक काजक कारणेँ हुनकर रक्षक छथि |

وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ جَمِيْعًاۚ يٰمَعْشَرَ الْجِنِّ قَدِ اسْتَكْثَرْتُمْ مِّنَ الْاِنْسِ ۚوَقَالَ اَوْلِيَاۤؤُهُمْ مِّنَ الْاِنْسِ رَبَّنَا اسْتَمْتَعَ بَعْضُنَا بِبَعْضٍ وَّبَلَغْنَآ اَجَلَنَا الَّذِيْٓ اَجَّلْتَ لَنَا ۗقَالَ النَّارُ مَثْوٰىكُمْ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اِلَّا مَا شَاۤءَ اللّٰهُ ۗاِنَّ رَبَّكَ حَكِيْمٌ عَلِيْمٌ

wa yauma yaḥsyuruhum jamī‘ā(n), yā ma‘syaral-jinni qadistakṡartum minal-ins(i), wa qāla auliyā'uhum minal-insi rabbanastamta‘a ba‘ḍunā biba‘ḍiw wa balagnā ajalanal-lażī ajjalta lanā, qālan-nāru maṡwākum khālidīna fīhā illā mā syā'allāh(u), inna rabbaka ḥakīmun ‘alīm(un).

आ (याद करू) ओ दिन जखन ओ सभ केँ एकत्रित केने छलाह (आ अल्लाह कहलनि), "हे जिन्नक समूह! अहाँ बहुत लोक केँ (गुमराह) केने छी।" आ लोक मे सँ हुनका लोकनिक मित्र लोकनि बजलाह, "हे प्रभु, हम सभ एक दोसराक मजा लेलहुँ आ आब ओ समय आबि गेल जे अहाँ हमरा सभक लेल निर्धारित केने छी |" अल्लाह कहैत छथि, "नरक अहाँक जगह हमेशा लेल रहत, जाबत अल्लाह अन्यथा नहि चाहत।" सचमुच, तोहर प्रभु सर्वज्ञ, सर्वज्ञ हैं |

وَكَذٰلِكَ نُوَلِّيْ بَعْضَ الظّٰلِمِيْنَ بَعْضًاۢ بِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ ࣖ

wa każālika nuwallī ba‘ḍaẓ-ẓālimīna ba‘ḍam bimā kānū yaksibūn(a).

आ एहि तरहेँ हम सभ किछु अपराधी केँ एक-दोसरक मित्र बना दैत छी, जेना ओ सभ पहिने करैत छलाह |

يٰمَعْشَرَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِ اَلَمْ يَأْتِكُمْ رُسُلٌ مِّنْكُمْ يَقُصُّوْنَ عَلَيْكُمْ اٰيٰتِيْ وَيُنْذِرُوْنَكُمْ لِقَاۤءَ يَوْمِكُمْ هٰذَاۗ قَالُوْا شَهِدْنَا عَلٰٓى اَنْفُسِنَا وَغَرَّتْهُمُ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَا وَشَهِدُوْا عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ اَنَّهُمْ كَانُوْا كٰفِرِيْنَ

yā ma‘syaral-jinni wal-insi alam ya'tikum rusulum minkum yaquṣṣūna ‘alaikum āyātī wa yunżirūnakum liqā'a yaumikum hāżā, qālū syahidnā ‘alā anfusinā wa garrathumul-ḥayātud-un-yā wa syahidū ‘alā anfusihim annahum kānū kāfirīn(a).

हे जिन्न आ मनुक्खक वर्ग! की अहाँ सभक बीच सँ दूत नहि आयल अछि, हमर श्लोक सभ अहाँ सभ धरि पहुँचा देलक आ एहि दिन सभाक विषय मे अहाँ सभ केँ चेतावनी देलक? ओ सभ उत्तर देलथिन, "(हँ), हम सभ अपन गवाह छी।" मुदा ओ सभ एहि संसारक जीवन सँ धोखा खा गेल आ ओ सभ अपना विरुद्ध गवाह बनि गेल अछि, जे ओ सभ काफिर अछि।

ذٰلِكَ اَنْ لَّمْ يَكُنْ رَّبُّكَ مُهْلِكَ الْقُرٰى بِظُلْمٍ وَّاَهْلُهَا غٰفِلُوْنَ

Żālika allam yakur rabbuka muhlikal-qurā biẓulmiw wa ahluhā gāfilūn(a).

एहि तरहें (प्रेरित लोकनि पठाओल गेल छलाह) कारण अहाँक प्रभु कोनो देश केँ अन्यायपूर्वक नष्ट नहि करताह, जखन कि ओकर निवासी लापरवाह छथि (एखन धरि नहि जनैत छथि)।

وَلِكُلٍّ دَرَجٰتٌ مِّمَّا عَمِلُوْاۗ وَمَا رَبُّكَ بِغَافِلٍ عَمَّا يَعْمَلُوْنَ

wa likullin darajātum mimmā ‘amilū, wa mā rabbuka bigāfilin ‘ammā ya‘malūn(a).

आ प्रत्येक व्यक्तिक रैंक होइत छैक, जे काज करैत छैक ताहि हिसाबे। आ अहाँक प्रभु एहि बातसँ अनभिज्ञ नहि छथि जे ओ सभ की करैत छथि ।

وَرَبُّكَ الْغَنِيُّ ذُو الرَّحْمَةِ ۗاِنْ يَّشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَيَسْتَخْلِفْ مِنْۢ بَعْدِكُمْ مَّا يَشَاۤءُ كَمَآ اَنْشَاَكُمْ مِّنْ ذُرِّيَّةِ قَوْمٍ اٰخَرِيْنَ

wa rabbukal-ganiyyu żur-raḥmah(ti), iy yasya' yużhibkum wa yastakhlif mim ba‘dikum mā yasyā'u kamā ansya'akum min żurriyyati qaumin ākharīn(a).

आ तोहर प्रभु सर्वशक्तिमान छथि, दया सँ भरल छथि। जँ ओ चाहथि तँ ओ अहाँक नाश कऽ देताह आ अहाँक (नष्ट भेलाक बाद) ओ अहाँक स्थान पर ओहि सभ केँ राखि देताह जेना ओ अहाँ केँ दोसर समूहक वंशज सँ बनौने छथि |

اِنَّ مَا تُوْعَدُوْنَ لَاٰتٍۙ وَّمَآ اَنْتُمْ بِمُعْجِزِيْنَ

innamā tū‘adūna la'āt(in), wa mā antum bimu‘jizīn(a).

असल मे जे किछु अहाँ सँ वादा कयल गेल अछि से निश्चित रूप सँ आबि जायत आ अहाँ ओकरा मना नहि क' सकैत छी।

قُلْ يٰقَوْمِ اعْمَلُوْا عَلٰى مَكَانَتِكُمْ اِنِّيْ عَامِلٌۚ فَسَوْفَ تَعْلَمُوْنَۙ مَنْ تَكُوْنُ لَهٗ عَاقِبَةُ الدَّارِۗ اِنَّهٗ لَا يُفْلِحُ الظّٰلِمُوْنَ

qul yā qaumi‘malū ‘alā makānatikum innī ‘āmil(un), fa saufa ta‘lamūn(a), man takūnu lahū ‘āqibatud-dār(i), innahū lā yufliḥuẓ-ẓālimūn(a).

कहू (मुहम्मद), "हे हमर लोक! अहाँक स्थितिक अनुसार काज करू, हमहूँ (एना) करैत छी। बाद मे अहाँ केँ पता चलत जे परलोक मे (बाद मे) केकरा (सब सँ नीक) स्थान भेटत। सचमुच अन्यायी लोकक भाग्य नहि होयत।"

وَجَعَلُوْا لِلّٰهِ مِمَّا ذَرَاَ مِنَ الْحَرْثِ وَالْاَنْعَامِ نَصِيْبًا فَقَالُوْا هٰذَا لِلّٰهِ بِزَعْمِهِمْ وَهٰذَا لِشُرَكَاۤىِٕنَاۚ فَمَا كَانَ لِشُرَكَاۤىِٕهِمْ فَلَا يَصِلُ اِلَى اللّٰهِ ۚوَمَا كَانَ لِلّٰهِ فَهُوَ يَصِلُ اِلٰى شُرَكَاۤىِٕهِمْۗ سَاۤءَ مَا يَحْكُمُوْنَ

wa ja‘alū lillāhi mimmā żara'a minal-ḥarṡi wal-an‘āmi naṣīban fa qālū hāżā lillāhi biza‘mihim wa hāżā lisyurakā'inā, famā kāna lisyurakā'ihim falā yaṣilu ilallāh(i), wa mā kāna lillāhi fa huwa yaṣilu ilā syurakā'ihim, sā'a mā yaḥkumūn(a).

आरू वू लोगऽ न॑ अपनऽ विचार के अनुसार पौधा आरू जानवर केरऽ कुछ उपज (भाग) केरऽ इंतजाम करी क॑ अपनऽ विचार के अनुसार कहलकै, "ई अल्लाह के लेलऽ छै आरू ई हमरऽ मूर्ति के लेलऽ छै।" जे हिस्सा हुनकर मूर्ति के लेल अछि ओ अल्लाह तक नहि पहुंचत, आ जे हिस्सा अल्लाह के लेल अछि ओ हुनकर मूर्ति तक पहुंचत। हुनका लोकनिक निर्णय बहुत खराब अछि।

وَكَذٰلِكَ زَيَّنَ لِكَثِيْرٍ مِّنَ الْمُشْرِكِيْنَ قَتْلَ اَوْلَادِهِمْ شُرَكَاۤؤُهُمْ لِيُرْدُوْهُمْ وَلِيَلْبِسُوْا عَلَيْهِمْ دِيْنَهُمْۗ وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا فَعَلُوْهُ فَذَرْهُمْ وَمَا يَفْتَرُوْنَ

wa każālika zayyana likaṡīrim minal-musyrikīna qatla aulādihim syurakā'uhum liyurdūhum wa liyalbisū ‘alaihim dīnahum, wa lau syā'allāhu mā fa‘alūhu fa żarhum wa mā yaftarūn(a).

आ तें हुनका लोकनिक मूर्ति (शैतान) कतेको मुश्रिक केँ अपन बच्चा केँ मारब, ओकरा नष्ट करब आ अपनहि धर्म केँ बाधित करब सुन्दर बना देलक | आ जँ अल्लाह चाहथि तँ ओ सभ नहि करितथि । जे (झूठ) बनबैत छथि ताहि संग रहथि।

وَقَالُوْا هٰذِهٖٓ اَنْعَامٌ وَّحَرْثٌ حِجْرٌ لَّا يَطْعَمُهَآ اِلَّا مَنْ نَّشَاۤءُ بِزَعْمِهِمْ وَاَنْعَامٌ حُرِّمَتْ ظُهُوْرُهَا وَاَنْعَامٌ لَّا يَذْكُرُوْنَ اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهَا افْتِرَاۤءً عَلَيْهِۗ سَيَجْزِيْهِمْ بِمَا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ

wa qālū hāżihī an‘āmuw wa ḥarṡun ḥijrul lā yaṭ‘amuhā illā man nasyā'u biza‘mihim wa an‘āmun ḥurrimat ẓuhūruhā wa an‘āmul lā yażkurūnasmallāhi ‘alaihaftirā'an ‘alaih(i), sayajzīhim bimā kānū yaftarūn(a).

आ ओ सभ बजलाह (अपन विचारक अनुसार) "ई सभ निषिद्ध पशुधन आ कृषि उत्पाद थिक, एकरा सभ केँ नहि खाय पड़त, सिवाय जकरा हम सभ चाहैत छी |" आरू ऐन्हऽ जानवर भी छै जेकरा पर सवारी करना मना छै (अनुमत नै छै) आरू ऐन्हऽ जानवर भी छै जेकरा (वध के समय) अल्लाह के नाम नै लेत॑ हुअ॑ सकै छै, ई अल्लाह के खिलाफ झूठ छै । भविष्य मे अल्लाह हुनका सब के हर काज के इनाम देथिन।

وَقَالُوْا مَا فِيْ بُطُوْنِ هٰذِهِ الْاَنْعَامِ خَالِصَةٌ لِّذُكُوْرِنَا وَمُحَرَّمٌ عَلٰٓى اَزْوَاجِنَاۚ وَاِنْ يَّكُنْ مَّيْتَةً فَهُمْ فِيْهِ شُرَكَاۤءُ ۗسَيَجْزِيْهِمْ وَصْفَهُمْۗ اِنَّهٗ حَكِيْمٌ عَلِيْمٌ

wa qālū mā fī buṭūni hāżihil-an‘āmi khāliṣatul liżukūrinā wa muḥarramun ‘alā azwājinā, wa iy yakum maitatan fahum fīhi syurakā'(u), sayajzīhim waṣfahum, innahū ḥakīmun ‘alīm(un).

आ ओ सभ कहलक (एहो) "एहि माल-जाल सभक पेट मे जे किछु अछि से विशेष रूप सँ हमरा सभक पुरुषक लेल अछि, ई हमर सभक पत्नी सभक लेल हराम अछि |" आ जँ पेट मे जे अछि (जन्म) मरि जायत तखन सब ओकरा (खा) सकैत अछि। भविष्य में अल्लाह हुनका सब के फैसला के इनाम देत। सचमुच अल्लाह सर्वबुद्धिमान, सर्वज्ञ छथि।

قَدْ خَسِرَ الَّذِيْنَ قَتَلُوْٓا اَوْلَادَهُمْ سَفَهًاۢ بِغَيْرِ عِلْمٍ وَّحَرَّمُوْا مَا رَزَقَهُمُ اللّٰهُ افْتِرَاۤءً عَلَى اللّٰهِ ۗقَدْ ضَلُّوْا وَمَا كَانُوْا مُهْتَدِيْنَ ࣖ

qad khasiral-lażīna qatalū aulādahum safaham bigairi ‘ilmiw wa ḥarramū mā razaqahumullāhuftirā'an ‘alallāh(i), qad ḍallū wa mā kānū muhtadīn(a).

सचमुच, ओ सब हारि गेल छथि जे बिना ज्ञान के अज्ञानता स अपन बच्चा के मारैत छथि, आ जे अल्लाह के खिलाफ मात्र झूठ गढ़ि क जे रोजी-रोटी देने छथि, ओकरा मना क दैत छथि। सचमुच, ओ सभ भटकल छथि आ मार्गदर्शन नहि कयल जाइत छथि ।

۞ وَهُوَ الَّذِيْٓ اَنْشَاَ جَنّٰتٍ مَّعْرُوْشٰتٍ وَّغَيْرَ مَعْرُوْشٰتٍ وَّالنَّخْلَ وَالزَّرْعَ مُخْتَلِفًا اُكُلُهٗ وَالزَّيْتُوْنَ وَالرُّمَّانَ مُتَشَابِهًا وَّغَيْرَ مُتَشَابِهٍۗ كُلُوْا مِنْ ثَمَرِهٖٓ اِذَآ اَثْمَرَ وَاٰتُوْا حَقَّهٗ يَوْمَ حَصَادِهٖۖ وَلَا تُسْرِفُوْا ۗاِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِيْنَۙ

wa huwal-lażī ansya'a jannātim ma‘rūsyātiw wa gaira ma‘rūsyātiw wan-nakhla waz-zar‘a mukhtalifan ukuluhū waz-zaitūna war-rummāna mutasyābihaw wa gaira mutasyābih(in), kulū min ṡamarihī iżā aṡmara wa ātū ḥaqqahū yauma ḥaṣādih(ī), wa lā tusrifū, innahū lā yuḥibbul-musrifīn(a).

आ ओएह छथि जे बेल आ जे बेल नहि बनबैत अछि, खजूर, विभिन्न स्वादक पौधा, जैतून आ अनार जे समान (आकार आ रंग मे) आ समान नहि (स्वाद मे) बनौलनि | फल जखन फल देत तखन खाउ आ फसल काटला पर अपन उचित (जकात) दियौक, मुदा बेसी नहि करू। सचमुच, अल्लाह के अत्यधिक लोक पसंद नै छै,

وَمِنَ الْاَنْعَامِ حَمُوْلَةً وَّفَرْشًا ۗ كُلُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعُوْا خُطُوٰتِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌۙ

wa minal-an‘āmi ḥamūlataw wa farsyā(n), kulū mimmā razaqakumullāhu wa lā tattabi‘ū khuṭuwātisy-syaiṭān(i), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).

आ माल-जाल मे किछु बोझ उठाबय लेल आ किछु वधक लेल। अल्लाह जे रोजी-रोटी अहाँ सब लेल केने छथि से खाउ, आ शैतान के नक्शेकदम पर नहि चलू। सचमुच शैतान अहाँक लेल एकटा स्पष्ट दुश्मन अछि।

ثَمٰنِيَةَ اَزْوَاجٍۚ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْمَعْزِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ نَبِّـُٔوْنِيْ بِعِلْمٍ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

Ṡamāniya azwāj(in), minaḍ-ḍa'niṡnaini wa minal-ma‘ziṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), nabbi'ūnī bi‘ilmin in kuntum ṣādiqīn(a).

जोड़ी मे आठ टा खेतक जानवर (चारि जोड़ी) अछि; एक जोड़ी बरद आ एक जोड़ी बकरी। कहब, "दू नर या दू मादा के बीच अल्लाह के की मना छै या दुनु मादा के गर्भ में की छै? हमरा ज्ञान के आधार पर समझा दियौ अगर अहाँ सच्चा छी।"

وَمِنَ الْاِبِلِ اثْنَيْنِ وَمِنَ الْبَقَرِ اثْنَيْنِۗ قُلْ ءٰۤالذَّكَرَيْنِ حَرَّمَ اَمِ الْاُنْثَيَيْنِ اَمَّا اشْتَمَلَتْ عَلَيْهِ اَرْحَامُ الْاُنْثَيَيْنِۗ اَمْ كُنْتُمْ شُهَدَاۤءَ اِذْ وَصّٰىكُمُ اللّٰهُ بِهٰذَاۚ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا لِّيُضِلَّ النَّاسَ بِغَيْرِ عِلْمٍۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ

wa minal-ibiliṡnaini wa minal-baqariṡnain(i), qul āżżakaraini ḥarrama amil-unṡayaini ammasytamalat ‘alaihi arḥāmul-unṡayain(i), am kuntum syuhadā'a iż waṣṣākumullāhu bihāżā, faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibal liyuḍillan-nāsa bigairi ‘ilm(in), innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

आ ऊँटसँ एक जोड़ी आ गायसँ एक जोड़ी। कहू, "दू नर या दू मादा के बीच की मना छै, या दुनु मादा के कोख में की छै? की अहाँ गवाह छलहुं जखन अल्लाह अहाँ सब लेल ई निर्धारित केने छलाह? ओहि लोक स बेसी अन्याय के अछि जे अल्लाह के खिलाफ झूठ के आविष्कार करैत अछि जे बिना ज्ञान के लोक के भटकाबय?" सचमुच अल्लाह अन्यायी लोक के मार्गदर्शन नहि करताह।

قُلْ لَّآ اَجِدُ فِيْ مَآ اُوْحِيَ اِلَيَّ مُحَرَّمًا عَلٰى طَاعِمٍ يَّطْعَمُهٗٓ اِلَّآ اَنْ يَّكُوْنَ مَيْتَةً اَوْ دَمًا مَّسْفُوْحًا اَوْ لَحْمَ خِنْزِيْرٍ فَاِنَّهٗ رِجْسٌ اَوْ فِسْقًا اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَاِنَّ رَبَّكَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

qul lā ajidu fīmā ūḥiya ilayya muḥarraman ‘alā ṭā‘imiy yaṭ‘amuhū illā ay yakūna maitatan au damam masfūḥan au laḥma khinzīrin fa innahū rijsun au fisqan uhilla ligairillāhi bih(ī), famaniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin fa inna rabbaka gafūrur raḥīm(un).

कहब, "हमरा जे किछु प्रकट कयल गेल अछि ताहि मे हमरा कोनो निषिद्ध बात नहि भेटैत अछि जे एकर इच्छा रखैत अछि, सिवाय मृत जानवरक मांस, बहैत खून, सुअरक मांस-सब किछुक लेल जे अशुद्ध अछि- वा जे अल्लाहक अतिरिक्त दोसरक नाम पर वध कयल गेल अछि। मुदा जे कियो आवश्यकताक कारणेँ मजबूर अछि, आ ने (आवश्यकताक सीमाक इच्छा करैत अछि आ ने बेसी करैत अछि), तखन वास्तव मे, अहाँक प्रभु छथि।" अक्सर क्षमाशील, परम दयालु।

وَعَلَى الَّذِيْنَ هَادُوْا حَرَّمْنَا كُلَّ ذِيْ ظُفُرٍۚ وَمِنَ الْبَقَرِ وَالْغَنَمِ حَرَّمْنَا عَلَيْهِمْ شُحُوْمَهُمَآ اِلَّا مَا حَمَلَتْ ظُهُوْرُهُمَآ اَوِ الْحَوَايَآ اَوْ مَا اخْتَلَطَ بِعَظْمٍۗ ذٰلِكَ جَزَيْنٰهُمْ بِبَغْيِهِمْۚ وَاِنَّا لَصٰدِقُوْنَ

wa ‘alal-lażīna hādū ḥarramnā kulla żī ẓufur(in), wa minal-baqari wal-ganami ḥarramnā ‘alaihim syuḥūmahumā illā mā ḥamalat ẓuhūruhumā awil-ḥawāyā au makhtalaṭa bi‘aẓm(in), żālika jazaināhum bibagyihim, wa innā laṣādiqūn(a).

आ यहूदी सभक लेल, हम सभ (पशु) केँ मना क’ देलियैक जकर खुर छैक, आ ओकरा सभ केँ मवेशी आ भेड़क चर्बी सँ मना क’ देलियैक, सिवाय ओहि चीजक जे ओकर पीठ सँ चिपकल छैक, वा जे ओकर आंत मे छैक, वा जे हड्डी सँ मिश्रित छैक। एहि तरहेँ हम हुनका सभक आज्ञा नहि मानबाक सजाय देलियनि। आ सत्ते, हम सभ परम सत्य छी।

فَاِنْ كَذَّبُوْكَ فَقُلْ رَّبُّكُمْ ذُوْ رَحْمَةٍ وَّاسِعَةٍۚ وَلَا يُرَدُّ بَأْسُهٗ عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِيْنَ

fa in każżabūka faqur rabbukum żū raḥmatiw wāsi‘ah(tin), wa lā yuraddu ba'suhū ‘anil-qaumil-mujrimīn(a).

तेँ जँ ओ सभ अहाँ सँ झूठ बाजथि तँ कहू जे "अहाँक प्रभु पर विशाल दया छनि, आ पापी सभक लेल हुनकर सजा अनिवार्य अछि |"

سَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا لَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَآ اَشْرَكْنَا وَلَآ اٰبَاۤؤُنَا وَلَا حَرَّمْنَا مِنْ شَيْءٍۗ كَذٰلِكَ كَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ حَتّٰى ذَاقُوْا بَأْسَنَاۗ قُلْ هَلْ عِنْدَكُمْ مِّنْ عِلْمٍ فَتُخْرِجُوْهُ لَنَاۗ اِنْ تَتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَاِنْ اَنْتُمْ اِلَّا تَخْرُصُوْنَ

sayaqūlul-lażīna asyrakū lau syā'allāhu mā asyraknā wa lā ābā'unā wa lā ḥarramnā min syai'(in), każālika każżabal-lażīna min qablihim ḥattā żāqū ba'sanā, qul hal ‘indakum min ‘ilmin fa tukhrijūhu lanā, in tattabi‘ūna illaẓ-ẓanna wa in antum illā takhruṣūn(a).

मुश्रिक लोकनि कहताह जे जँ अल्लाह चाहथि त' हम सभ हुनका संग साझीदार नहि करितहुँ, आ ने अपन पूर्वज सभ, आ नहिये हम सभ कोनो बात पर मना करितहुँ।" तहिना हुनका सभसँ पहिने जे सभ झूठ बाजल छल (दूत सभ) जाबत धरि ओ सभ हमर सभक दण्डक स्वाद नहि लेलक। कहू (मुहम्मद), "की अहाँ लग कोनो ज्ञान अछि जे अहाँ हमरा सभ धरि पहुँचा सकैत छी? अहाँ जे पालन करैत छी से मात्र अनुमान अछि, आ अहाँ मात्र सोचैत छी।"

قُلْ فَلِلّٰهِ الْحُجَّةُ الْبَالِغَةُۚ فَلَوْ شَاۤءَ لَهَدٰىكُمْ اَجْمَعِيْنَ

qul fa lillāhil-ḥujjatul-bāligah(tu), fa lau syā'a lahadākum ajma‘īn(a).

(मुहम्मद) कहू, "एकमात्र कारण अल्लाह छथि। तेँ जँ ओ चाहथि त' अहाँ सभक मार्गदर्शन भेटत।"

قُلْ هَلُمَّ شُهَدَاۤءَكُمُ الَّذِيْنَ يَشْهَدُوْنَ اَنَّ اللّٰهَ حَرَّمَ هٰذَاۚ فَاِنْ شَهِدُوْا فَلَا تَشْهَدْ مَعَهُمْۚ وَلَا تَتَّبِعْ اَهْوَاۤءَ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَالَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ وَهُمْ بِرَبِّهِمْ يَعْدِلُوْنَ ࣖ

qul halumma syuhadā'akumul-lażīna yasyhadūna annallāha ḥarrama hāżā, fa in syahidū falā tasyhad ma‘ahum, wa lā tattabi‘ ahwā'al-lażīna każżabū bi'āyātinā wal-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati wa hum birabbihim ya‘dilūn(a).

(मुहम्मद) कहू, "अपन गवाह आनू जे साबित क' सकय जे अल्लाह एकरा मना क' देने छथि।" जँ ओ सभ गवाही दैत छथि तँ अहाँ सभकेँ हुनका सभक संग गवाही नहि देबाक चाही (ओहो)। जे हमर श्लोक के नकारैत अछि आ जे परलोक में विश्वास नै करैत अछि, ओकर इच्छा के पालन नै करू, आ ओ भगवान के संग साझीदार बनैत अछि।

۞ قُلْ تَعَالَوْا اَتْلُ مَا حَرَّمَ رَبُّكُمْ عَلَيْكُمْ اَلَّا تُشْرِكُوْا بِهٖ شَيْـًٔا وَّبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسَانًاۚ وَلَا تَقْتُلُوْٓا اَوْلَادَكُمْ مِّنْ اِمْلَاقٍۗ نَحْنُ نَرْزُقُكُمْ وَاِيَّاهُمْ ۚوَلَا تَقْرَبُوا الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَۚ وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِيْ حَرَّمَ اللّٰهُ اِلَّا بِالْحَقِّۗ ذٰلِكُمْ وَصّٰىكُمْ بِهٖ لَعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ

qul ta‘ālau atlu mā ḥarrama rabbukum ‘alaikum allā tusyrikū bihī syai'aw wa bil-wālidaini iḥsānā(n), wa lā taqtulū aulādakum min imlāq(in), naḥnu narzuqukum wa iyyāhum, wa lā taqrabul-fawāḥisya mā ẓahara minhā wa mā baṭan(a), wa lā taqtulun-nafsal-latī ḥarramallāhu illā bil-ḥaqq(i), żālikum waṣṣākum bihī la‘allakum ta‘qilūn(a).

कहू (मुहम्मद), "हम जे भगवान अहाँ सँ मना केने छथि से पढ़ब। हुनका संग कोनो बात नहि करू, अपन माता-पिता के भलाई करू, अपन बच्चा के गरीब हेबाक कारणे नहि मारू। हमहीं छी जे अहाँ के आ हुनका रोजी-रोटी के इंतजाम करैत छी; घृणित काज के नजदीक नहि जाउ, चाहे ओ दृश्यमान हो या नुकायल, सही कारण के छोड़ि क' अल्लाह द्वारा मना कयल गेल लोक के नहि मारू। एहि तरहे ओ अहाँ के आज्ञा दैत छथि जाहि स अहाँ बुझि जाउ।"

وَلَا تَقْرَبُوْا مَالَ الْيَتِيْمِ اِلَّا بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُ حَتّٰى يَبْلُغَ اَشُدَّهٗ ۚوَاَوْفُوا الْكَيْلَ وَالْمِيْزَانَ بِالْقِسْطِۚ لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا اِلَّا وُسْعَهَاۚ وَاِذَا قُلْتُمْ فَاعْدِلُوْا وَلَوْ كَانَ ذَا قُرْبٰىۚ وَبِعَهْدِ اللّٰهِ اَوْفُوْاۗ ذٰلِكُمْ وَصّٰىكُمْ بِهٖ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَۙ

wa lā taqrabū mālal-yatīmi illā bil-latī hiya aḥsanu ḥattā yabluga asyuddah(ū), wa auful-kaila wal-mīzāna bil-qisṭ(i), lā nukallifu nafsan illā wus‘ahā, wa iżā qultum fa‘dilū wa lau kāna żā qurbā, wa bi‘ahdillāhi aufū, żālikum waṣṣākum bihī la‘allakum tażakkarūn(a).

आ अनाथक संपत्तिक नजदीक नहि जाउ, सिवाय बेसी लाभकारी तरीका सँ, जा धरि ओ वयस्कता (उम्र) नहि पहुँचि जायत। आ नाप आ तराजू के निष्पक्ष रूप स परफेक्ट करू। हम सभ व्यक्ति पर ओकर सामर्थ्यक अनुसार बोझ नहि दैत छी । जखन अहाँ बाजब त ईमानदारी स बाजू, भले ओ (अहाँक) रिश्तेदार हो आ अल्लाह के वादा पूरा करू। एहि तरहेँ ओ अहाँ सभ केँ आज्ञा दैत छथि जे अहाँ सभ मोन राखू।”

وَاَنَّ هٰذَا صِرَاطِيْ مُسْتَقِيْمًا فَاتَّبِعُوْهُ ۚوَلَا تَتَّبِعُوا السُّبُلَ فَتَفَرَّقَ بِكُمْ عَنْ سَبِيْلِهٖ ۗذٰلِكُمْ وَصّٰىكُمْ بِهٖ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ

wa anna hāżā ṣirāṭī mustaqīman fattabi‘ūh(u), wa lā tattabi‘us-subula fa tafarraqa bikum ‘an sabīlih(ī), żālikum waṣṣākum bihī la‘allakum tattaqūn(a).

आ सत्ते, ई हमर सोझ बाट अछि। तखन पालन करू! (अन्य) मार्ग पर नहि चलू जे अहाँ केँ हुनकर बाट सँ छिड़िया देत। एहि तरहेँ ओ अहाँ सभ केँ आज्ञा देलनि जे अहाँ सभ भक्त रहू।

ثُمَّ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ تَمَامًا عَلَى الَّذِيْٓ اَحْسَنَ وَتَفْصِيْلًا لِّكُلِّ شَيْءٍ وَّهُدًى وَّرَحْمَةً لَّعَلَّهُمْ بِلِقَاۤءِ رَبِّهِمْ يُؤْمِنُوْنَ ࣖ

Ṡumma ātainā mūsal-kitāba tamāman ‘alal-lażī aḥsana wa tafṣīlal likulli syai'iw wa hudaw wa raḥmatal la‘allahum biliqā'i rabbihim yu'minūn(a).

तखन हम मूसा केँ किताब (तोराह) देलियैक जे नीक काज करय बला लोक पर (अपन आशीर्वाद) पूरा करथि, सब किछु बुझा सकथि, आ मार्गदर्शन आ दयाक रूप मे, जाहि सँ ओ अपन प्रभु सँ भेंट करबा मे विश्वास करथि।

وَهٰذَا كِتٰبٌ اَنْزَلْنٰهُ مُبٰرَكٌ فَاتَّبِعُوْهُ وَاتَّقُوْا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَۙ

wa hāżā kitābun anzalnāhu mubārakun fattabi‘ūhu wattaqū la‘allakum turḥamūn(a).

आ ई ओ किताब (अल-कुरान) अछि जे हम सब बरकत स भरल उतारने छी। एकर पालन करू आ पुण्य करू जाहि सँ अहाँ पर दया भेटय।

اَنْ تَقُوْلُوْٓا اِنَّمَآ اُنْزِلَ الْكِتٰبُ عَلٰى طَاۤىِٕفَتَيْنِ مِنْ قَبْلِنَاۖ وَاِنْ كُنَّا عَنْ دِرَاسَتِهِمْ لَغٰفِلِيْنَۙ

an taqūlū innamā unzilal-kitābu ‘alā ṭā'ifataini min qablinā, wa in kunnā ‘an dirāsatihim lagāfilīn(a).

(हम कुरान उतारलौं) ताकि अहाँ (नहि) कहब, "ई किताब हमरा सभसँ पहिने मात्र दू समूह (यहूदी आ ईसाई) पर प्रगट भेल छल आ सचमुच, हम सभ ओहि बात पर ध्यान नहि दैत छी जे ओ सभ पढ़ैत छथि।"

اَوْ تَقُوْلُوْا لَوْ اَنَّآ اُنْزِلَ عَلَيْنَا الْكِتٰبُ لَكُنَّآ اَهْدٰى مِنْهُمْۚ فَقَدْ جَاۤءَكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَهُدًى وَّرَحْمَةٌ ۚفَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ كَذَّبَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ وَصَدَفَ عَنْهَا ۗسَنَجْزِى الَّذِيْنَ يَصْدِفُوْنَ عَنْ اٰيٰتِنَا سُوْۤءَ الْعَذَابِ بِمَا كَانُوْا يَصْدِفُوْنَ

au taqūlū lau annā unzila ‘alainal-kitābu lakunnā ahdā minhum, faqad jā'akum bayyinatum mir rabbikum wa hudaw wa raḥmah(tun), faman aẓlamu mimman każżaba bi'āyātillāhi wa ṣadafa ‘anhā, sanajzil-lażīna yaṣdifūna ‘an āyātinā sū'al-‘ażābi bimā kānū yaṣdifūn(a).

वा जे अहाँ (नहि) कहैत छी, "जँ हमरा सभ पर किताब प्रगट भ' गेल रहैत त' हम सभ हुनका सभ सँ बेसी मार्गदर्शन रहितहुँ।" सचमुच, अहाँक प्रभु दिस सँ स्पष्ट व्याख्या, मार्गदर्शन आ दया आबि गेल अछि | अल्लाह के आयत के नकारय वाला आ ओकरा स मुँह मोड़य वाला स बेसी अन्यायी के अछि? भविष्य मे हम सब अपन श्लोक स मुँह मोड़निहार कए कठोर सजा देब, कियाक त ओ सदिखन मुँह घुमा लैत छथि ।

هَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّآ اَنْ تَأْتِيَهُمُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ اَوْ يَأْتِيَ رَبُّكَ اَوْ يَأْتِيَ بَعْضُ اٰيٰتِ رَبِّكَ ۗيَوْمَ يَأْتِيْ بَعْضُ اٰيٰتِ رَبِّكَ لَا يَنْفَعُ نَفْسًا اِيْمَانُهَا لَمْ تَكُنْ اٰمَنَتْ مِنْ قَبْلُ اَوْ كَسَبَتْ فِيْٓ اِيْمَانِهَا خَيْرًاۗ قُلِ انْتَظِرُوْٓا اِنَّا مُنْتَظِرُوْنَ

hal yanẓurūna illā an ta'tiyahumul-malā'ikatu au ya'tiya rabbuka au ya'tiya ba‘ḍu āyāti rabbik(a), yauma ya'tī ba‘ḍu āyāti rabbika lā yanfa‘u nafsan īmānuhā lam takun āmanat min qablu au kasabat fī īmānihā khairā(n), qulintaẓirū innā muntaẓirūn(a).

ओ सभ मात्र हुनका सभ लग स्वर्गदूतक आगमनक प्रतीक्षा करैत छथि, वा अहाँक प्रभुक आगमनक प्रतीक्षा करैत छथि, वा अहाँक प्रभुक किछु संकेतक प्रतीक्षा करैत छथि | जाहि दिन अहाँक प्रभुक किछु निशानी आओत, तखन ओहि व्यक्तिक विश्वास जे पहिने विश्वास नहि केने हो, वा ओकरा सँ भलाई करबाक प्रयास नहि केने हो, ओकर कोनो फायदा नहि होयत। कहब, "रुकू! हम सभ प्रतीक्षा क' रहल छी।"

اِنَّ الَّذِيْنَ فَرَّقُوْا دِيْنَهُمْ وَكَانُوْا شِيَعًا لَّسْتَ مِنْهُمْ فِيْ شَيْءٍۗ اِنَّمَآ اَمْرُهُمْ اِلَى اللّٰهِ ثُمَّ يُنَبِّئُهُمْ بِمَا كَانُوْا يَفْعَلُوْنَ

innal-lażīna farraqū dīnahum wa kānū syiya‘al lasta minhum fī syai'(in), innamā amruhum ilallāhi ṡumma yunabbi'uhum bimā kānū yaf‘alūn(a).

सचमुच, जे अपन धर्म के बांटैत छथि आ समूह में (बंटल) भ जाइत छथि, हुनका लेल ई अहाँक (मुहम्मद के) जिम्मेदारी कनिको नहिं अछि | सचमुच, हुनका लोकनिक काज अल्लाह पर (अपन) अछि। तखन ओ हुनका सभ केँ कहताह जे ओ सभ की केने छथि।

مَنْ جَاۤءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهٗ عَشْرُ اَمْثَالِهَا ۚوَمَنْ جَاۤءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلَا يُجْزٰٓى اِلَّا مِثْلَهَا وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ

man jā'a bil-ḥasanati fa lahū ‘asyru amṡālihā, wa man jā'a bis-sayyi'ati falā yujzā illā miṡlahā wa hum lā yuẓlamūn(a).

जे नीक काज करत ओकरा दस गुना फल भेटतैक, आ जे अधलाह करत ओकरा ओकर अधलाहक अनुपात मे प्रतिफल भेटतैक। कनिको अन्याय नहि होयत।

قُلْ اِنَّنِيْ هَدٰىنِيْ رَبِّيْٓ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ ەۚ دِيْنًا قِيَمًا مِّلَّةَ اِبْرٰهِيْمَ حَنِيْفًاۚ وَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

qul innanī hadānī rabbī ilā ṣirāṭim mustaqīm(in), dīnan qiyamam millata ibrāhīma ḥanīfā(n), wa mā kāna minal-musyrikīn(a).

कहू (मुहम्मद), "सत्ते, हमर प्रभु हमरा इब्राहीम के सीधा रास्ता, सच्चा धर्म, सीधा धर्म के तरफ मार्गदर्शन केने छथि। ओ (इब्राहिम) मुश्रिक में नै छथि।"

قُلْ اِنَّ صَلَاتِيْ وَنُسُكِيْ وَمَحْيَايَ وَمَمَاتِيْ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَۙ

qul inna ṣalātī wa nusukī wa maḥyāya wa mamātī lillāhi rabbil-‘ālamīn(a).

कह (मुहम्मद) "वास्तव में हमर दुआ, हमर इबादत, हमर जान आ हमर मृत्यु केवल अल्लाह के लेल अछि, जे सब दुनिया के मालिक छथि।

لَا شَرِيْكَ لَهٗ ۚوَبِذٰلِكَ اُمِرْتُ وَاَنَا۠ اَوَّلُ الْمُسْلِمِيْنَ

lā syarīka lah(ū), wa biżālika umirtu wa ana awwalul-muslimīn(a).

हुनका लेल कोनो साथी नहि छनि; आ तें हमरा आज्ञा देल गेल आ हम सबसँ पहिने (मुस्लिम) अधीन भ गेलहुं।

قُلْ اَغَيْرَ اللّٰهِ اَبْغِيْ رَبًّا وَّهُوَ رَبُّ كُلِّ شَيْءٍۗ وَلَا تَكْسِبُ كُلُّ نَفْسٍ اِلَّا عَلَيْهَاۚ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِّزْرَ اُخْرٰىۚ ثُمَّ اِلٰى رَبِّكُمْ مَّرْجِعُكُمْ فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ فِيْهِ تَخْتَلِفُوْنَ

qul agairallāhi abgī rabbaw wa huwa rabbu kulli syai'(in), wa lā taksibu kullu nafsin illā ‘alaihā, wa lā taziru wāziratuw wizra ukhrā, ṡumma ilā rabbikum marji‘ukum fa yunabbi'ukum bimā kuntum fīhi takhtalifūn(a).

कहू (मुहम्मद), "की हमरा लेल (उचित) अछि जे हम अल्लाह के अलावा कोनो अन्य देवता के खोज करी, जखन कि ओ सब किछु के मालिक छथि। कोनो व्यक्ति के हर पाप के लेल ओ असगरे जिम्मेदार अछि। आ कोनो व्यक्ति दोसर के पाप के बोझ नै उठायत। तखन अहाँ अपन प्रभु के पास वापस आबि जायब, आ ओ अहाँ के ओ बात बता देत जे अहाँ पहिने विवाद केने रही।"

وَهُوَ الَّذِيْ جَعَلَكُمْ خَلٰۤىِٕفَ الْاَرْضِ وَرَفَعَ بَعْضَكُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجٰتٍ لِّيَبْلُوَكُمْ فِيْ مَآ اٰتٰىكُمْۗ اِنَّ رَبَّكَ سَرِيْعُ الْعِقَابِۖ وَاِنَّهٗ لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

wa huwal-lażī ja‘alakum khalā'ifal-arḍi wa rafa‘a ba‘ḍakum fauqa ba‘ḍin darajātil liyabluwakum fī mā ātākum, inna rabbaka sarī‘ul-‘iqāb(i), wa innahū lagafūrur raḥīm(un).

आ ई ओ छथि जे अहाँ सभ केँ धरती पर खलीफा बनौलनि आ ओ अहाँ सभ मे सँ किछु गोटे केँ दोसर सँ ऊपर उठौलनि, जे अहाँ सभ केँ देल गेल (वरदान) पर अहाँ सभ केँ परखय। सचमुच, अहाँक प्रभु दंड देबा मे बहुत जल्दी छथि आ सचमुच, ओ परम क्षमाशील, परम दयालु छथि |