Q.S अल-कासास (اَلْقَصَص) - 88 पदों की संख्या

طٰسۤمّۤ

Ṭā sīm mīm.

था सिन मिम

تِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِ الْمُبِيْنِ

tilka āyātul-kitābil-mubīn(i).

ई सब किताब (अल-कुरान) के स्पष्ट आयत छै (अल्लाह स)।

نَتْلُوْا عَلَيْكَ مِنْ نَّبَاِ مُوْسٰى وَفِرْعَوْنَ بِالْحَقِّ لِقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

natlū ‘alaika min naba'i mūsā wa fir‘auna bil-ḥaqqi liqaumiy yu'minūn(a).

हम अहाँ सभ केँ मूसा आ फिरौन केर किछु कथा सत्य मे सुनबैत छी जे एकटा एहन लोकक लेल जे विश्वास करैत अछि।

اِنَّ فِرْعَوْنَ عَلَا فِى الْاَرْضِ وَجَعَلَ اَهْلَهَا شِيَعًا يَّسْتَضْعِفُ طَاۤىِٕفَةً مِّنْهُمْ يُذَبِّحُ اَبْنَاۤءَهُمْ وَيَسْتَحْيٖ نِسَاۤءَهُمْ ۗاِنَّهٗ كَانَ مِنَ الْمُفْسِدِيْنَ

inna fir‘auna ‘alā fil-arḍi wa ja‘ala ahlahā syiya‘ay yastaḍ‘ifu ṭā'ifatam minhum yużabbiḥu abnā'ahum wa yastaḥyī nisā'ahum, innahū kāna minal-mufsidīn(a).

सचमुच, फिरौन पृथ्वी पर मनमाना काज केने छलाह आ ओकर लोक के बांटने छलाह, हुनका सब के एकटा समूह (इस्राएल के संतान) पर अत्याचार केने छलाह, हुनकर बेटा के वध क हुनकर बेटी के जान बचि गेल छलाह | सचमुच, ओ (फिरोन) ओहि मे सँ एक छलाह जे नुकसान पहुँचेलनि।

وَنُرِيْدُ اَنْ نَّمُنَّ عَلَى الَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا فِى الْاَرْضِ وَنَجْعَلَهُمْ اَىِٕمَّةً وَّنَجْعَلَهُمُ الْوٰرِثِيْنَ ۙ

wa nurīdu an namunna ‘alal-lażīnastuḍ‘ifū fil-arḍi wa naj‘alahum a'immataw wa naj‘alahumul-wāriṡīn(a).

आ हम सभ पृथ्वी (मिस्र) मे जे उत्पीड़ित छथि, ओकरा सभ पर कृपा करब, आ ओकरा सभ केँ नेता बना देब आ ओकरा सभ केँ (पृथ्वीक) उत्तराधिकारी बना देब,

وَنُمَكِّنَ لَهُمْ فِى الْاَرْضِ وَنُرِيَ فِرْعَوْنَ وَهَامٰنَ وَجُنُوْدَهُمَا مِنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَحْذَرُوْنَ

wa numakkina lahum fil-arḍi wa nuriya fir‘auna wa hāmāna wa junūdahumā minhum mā kānū yaḥżarūn(a).

आरू हम्में पृथ्वी पर ओकरऽ स्थिति स्थापित करलियै आरू हम्में फिरौन आरू हामान आरू ओकरऽ सेना क॑ वू चीज देखाबै छेलियै जेकरा स॑ वू हमेशा स॑ डरी रहलऽ छेलै ।

وَاَوْحَيْنَآ اِلٰٓى اُمِّ مُوْسٰٓى اَنْ اَرْضِعِيْهِۚ فَاِذَا خِفْتِ عَلَيْهِ فَاَلْقِيْهِ فِى الْيَمِّ وَلَا تَخَافِيْ وَلَا تَحْزَنِيْ ۚاِنَّا رَاۤدُّوْهُ اِلَيْكِ وَجَاعِلُوْهُ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ

wa auḥainā ilā mūsā an arḍi‘īh(i), fa'iżā khifti ‘alaihi fa'alqīhi fil yammi wa lā takhāfī wa lā taḥzanī, innā rāddūhu ilaiki wa jā‘ilūhu minal-mursalīn(a).

आ हम मूसाक माय केँ प्रेरित केलहुँ, "ओकरा (मूसा) केँ चूसि लिअ, आ जँ अहाँ हुनका लेल चिंतित छी तखन हुनका नदी (नील) मे फेकि दियौक। आ नहि डेराउ आ नहि (नहि) दुखी होउ, निश्चित रूप सँ हम हुनका अहाँ लग वापस क' देबनि, आ हुनका दूत मे सँ एक बना देबनि।"

فَالْتَقَطَهٗٓ اٰلُ فِرْعَوْنَ لِيَكُوْنَ لَهُمْ عَدُوًّا وَّحَزَنًاۗ اِنَّ فِرْعَوْنَ وَهَامٰنَ وَجُنُوْدَهُمَا كَانُوْا خٰطِـِٕيْنَ

faltaqaṭahū ālu fir‘auna liyakūna lahum ‘aduwwaw wa ḥazanā(n), inna fir‘auna wa hāmāna wa junūdahumā kānū khāṭi'īn(a).

तेँ हुनका फिरौनक परिवार उठा लेलक जाहि सँ (भविष्य मे) ओ हुनका सभक लेल दुश्मन आ उदासी बनि जाय। सचमुच, फिरौन आ हामान आ ओकर सिपाही सभ दोषी छल।

وَقَالَتِ امْرَاَتُ فِرْعَوْنَ قُرَّتُ عَيْنٍ لِّيْ وَلَكَۗ لَا تَقْتُلُوْهُ ۖعَسٰٓى اَنْ يَّنْفَعَنَآ اَوْ نَتَّخِذَهٗ وَلَدًا وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

wa qālatimra'atu fir‘auna qurratu ‘ainil lī wa lak(a), lā taqtulūh(u), ‘asā ay yanfa‘anā au nattakhiżahū waladaw wa hum lā yasy‘urūn(a).

आ फिरौन के पत्नी बजलीह, "(ओ) हमर हृदय आ अहाँ के लेल दिलासा अछि। ओकरा नहि मारू, आशा अछि जे ओ हमरा सब लेल उपयोगी हेताह नहि त हम सब ओकरा बच्चा के रूप में ल' लेब," जखन कि हुनका सब के ई बात के अहसास नै छल।

وَاَصْبَحَ فُؤَادُ اُمِّ مُوْسٰى فٰرِغًاۗ اِنْ كَادَتْ لَتُبْدِيْ بِهٖ لَوْلَآ اَنْ رَّبَطْنَا عَلٰى قَلْبِهَا لِتَكُوْنَ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa aṣbaḥa fu'ādu ummi mūsā fārigā(n), in kādat latubdī bihī lau lā ar rabaṭnā ‘alā qalbihā litakūna minal-mu'minīn(a).

आ मूसाक मायक हृदय खाली भ' गेलै। सचमुच, ओ लगभग एकरा (मूसा के बारे में रहस्य) उजागर क देने छलाह, जौं हम हुनकर दिल के मजबूत नै केने रहितौं, ताकि ओ (अल्लाह के वादा पर विश्वास करय वाला) में शामिल रहितथि।

وَقَالَتْ لِاُخْتِهٖ قُصِّيْهِۗ فَبَصُرَتْ بِهٖ عَنْ جُنُبٍ وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ ۙ

wa qālat li'ukhtihī quṣṣīh(i), fabaṣurat bihī ‘an junubiw wa hum lā yasy‘urūn(a).

ओ (मूसाक माय) मूसाक बहिन सभ केँ कहलथिन, “ओकरा (मूसा) पाछाँ चलू।” तेँ ओ (मूसा) दूर सँ देखलनि, मुदा हुनका सभ केँ एहि बातक जानकारी नहि छलनि।

۞ وَحَرَّمْنَا عَلَيْهِ الْمَرَاضِعَ مِنْ قَبْلُ فَقَالَتْ هَلْ اَدُلُّكُمْ عَلٰٓى اَهْلِ بَيْتٍ يَّكْفُلُوْنَهٗ لَكُمْ وَهُمْ لَهٗ نٰصِحُوْنَ

wa ḥarramnā ‘alaihil-marāḍi‘a min qablu faqālat hal adullukum ‘alā ahli baitiy yakfulūnahū lakum wa hum lahū nāṣiḥūn(a).

आ हम ओकरा (मूसा) ओहि महिला सभ केँ स्तनपान कराबय सँ रोकलहुँ जे (ओकरा) ओकरा सँ पहिने स्तनपान कराबय चाहैत छलीह; तखन ओ (मूसाक भाइ) कहलनि, "की हम अहाँ केँ एहन परिवार देखाबी जे अहाँक लेल हुनकर देखभाल करत आ ओ सभ हुनका संग नीक व्यवहार क' सकय?"

فَرَدَدْنٰهُ اِلٰٓى اُمِّهٖ كَيْ تَقَرَّ عَيْنُهَا وَلَا تَحْزَنَ وَلِتَعْلَمَ اَنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ ࣖ

faradadnāhu ilā ummihī kai taqarra ‘ainuhā wa lā taḥzana wa lita‘lama anna wa‘dallāhi ḥaqquw wa lākinna akṡarahum lā ya‘lamūn(a).

त हम हुनका (मूसा) के हुनकर माय के पास वापस क देलियनि, ताकि हुनकर दिल खुश रहय आ दुखी नै होथि, आ ताकि हुनका पता चलय जे अल्लाह के वादा सही अछि, मुदा अधिकांश के पता नै छैन्ह।

وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهٗ وَاسْتَوٰىٓ اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًاۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ

wa lammā balaga asyuddahū wastawā ātaināhu ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa każālika najzil-muḥsinīn(a).

आ हुनकर (मूसा) अपन बुद्धि केँ परिपक्व आ सिद्ध भेलाक बाद हम सभ हुनका बुद्धि (भविष्यवाणी) आ ज्ञान प्रदान कयलनि। आ एहि तरहेँ हम सभ नीक काज करयवला केँ इनाम दैत छी।

وَدَخَلَ الْمَدِيْنَةَ عَلٰى حِيْنِ غَفْلَةٍ مِّنْ اَهْلِهَا فَوَجَدَ فِيْهَا رَجُلَيْنِ يَقْتَتِلٰنِۖ هٰذَا مِنْ شِيْعَتِهٖ وَهٰذَا مِنْ عَدُوِّهٖۚ فَاسْتَغَاثَهُ الَّذِيْ مِنْ شِيْعَتِهٖ عَلَى الَّذِيْ مِنْ عَدُوِّهٖ ۙفَوَكَزَهٗ مُوْسٰى فَقَضٰى عَلَيْهِۖ قَالَ هٰذَا مِنْ عَمَلِ الشَّيْطٰنِۗ اِنَّهٗ عَدُوٌّ مُّضِلٌّ مُّبِيْنٌ

wa dakhalal-madīnata ‘alā ḥīni gaflatim min ahlihā fawajada fīhā rajulaini yaqtatilān(i), hāżā min syī‘atihī wa hāżā min ‘aduwwih(ī), fastagāṡahul-lażī min syī‘atihī ‘alal-lażī min ‘aduwwih(ī), fawakazahū mūsā faqaḍā ‘alaih(i), qāla hāżā min ‘amalisy-syaiṭān(i), innahū ‘aduwwum muḍillum mubīn(un).

ओ (मूसा) नगर (मेम्फिस) मे घुसलाह, जखन कि ओकर निवासी बेपरवाह छल, आ ओ शहर मे दू गोटे लड़ैत देखलनि। एकटा अपन समूह (इस्राएलक संतान) आ दोसर (पुनः) अपन शत्रु (फिरौन) सँ। हुनकऽ समूह के लोगऽ न॑ हुनका स॑ हुनकऽ दुश्मन के तरफ के लोगऽ क॑ (हराबै) मदद मँगलकै, तभिये मूसा न॑ हुनका मुक्का मारलकै, आरू हुनकऽ दुश्मन मरी गेलै । ओ (मूसा) कहलनि, "ई शैतानक काज अछि। सचमुच, ओ (शैतान) एकटा एहन दुश्मन अछि जे स्पष्ट रूप सँ भ्रामक अछि।"

قَالَ رَبِّ اِنِّيْ ظَلَمْتُ نَفْسِيْ فَاغْفِرْ لِيْ فَغَفَرَ لَهٗ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ

qāla rabbi innī ẓalamtu nafsī fagfir lī fagafara lah(ū), innahū huwal-gafūrur-raḥīm(u).

ओ (मूसा) प्रार्थना केलनि, "हे हमर प्रभु, सचमुच हम अपना पर अन्याय केलहुँ, तेँ हमरा क्षमा करू।" तेँ ओ (अल्लाह) हुनका माफ क’ देलनि। सचमुच अल्लाह, ओ परम क्षमाशील, परम दयालु छथि।

قَالَ رَبِّ بِمَآ اَنْعَمْتَ عَلَيَّ فَلَنْ اَكُوْنَ ظَهِيْرًا لِّلْمُجْرِمِيْنَ

qāla rabbi bimā an‘amta ‘alayya falan akūna ẓahīral lil-mujrimīn(a).

ओ (मूसा) कहलनि, "हे हमर प्रभु! अहाँ हमरा पर जे अनुग्रह केलहुँ, ताहि सँ हम पापी सभक सहायक नहि बनब।"

فَاَصْبَحَ فِى الْمَدِيْنَةِ خَاۤىِٕفًا يَّتَرَقَّبُ فَاِذَا الَّذِى اسْتَنْصَرَهٗ بِالْاَمْسِ يَسْتَصْرِخُهٗ ۗقَالَ لَهٗ مُوْسٰٓى اِنَّكَ لَغَوِيٌّ مُّبِيْنٌ

fa'aṣbaḥa fil-madīnati khā'ifay yataraqqabu fa'iżal-lażistanṣarahū bil-amsi yastaṣrikhuh(ū), qāla lahū mūsā innaka lagawiyyum mubīn(un).

एहि कारणेँ ओ (मूसा) शहर मे (अपन काजक परिणामक) प्रतीक्षा मे रहैत डरि गेलाह, तखने अचानक ओ आदमी जे काल्हि मददि मँगने छल, ओकरा सँ मददि लेल चिचिया उठल। मूसा हुनका कहलथिन, “अहाँ सत्ते भटकल लोक छी।”

فَلَمَّآ اَنْ اَرَادَ اَنْ يَّبْطِشَ بِالَّذِيْ هُوَ عَدُوٌّ لَّهُمَاۙ قَالَ يٰمُوْسٰٓى اَتُرِيْدُ اَنْ تَقْتُلَنِيْ كَمَا قَتَلْتَ نَفْسًاۢ بِالْاَمْسِۖ اِنْ تُرِيْدُ اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَ جَبَّارًا فِى الْاَرْضِ وَمَا تُرِيْدُ اَنْ تَكُوْنَ مِنَ الْمُصْلِحِيْنَ

falammā an arāda ay yabṭisya bil-lażī huwa ‘aduwwul lahumā, qāla yā mūsā aturīdu an taqtulanī kamā qatalta nafsam bil-ams(i), in turīdu illā an takūna jabbāran fil-arḍi wa mā turīdu an takūna minal-muṣliḥīn(a).

अस्तु, जखन ओ (मूसा) ओहि व्यक्ति केँ जोर सँ मारय चाहैत छलाह जे दुनूक दुश्मन छल, तखन ओ (अपन दुश्मन) कहलनि, "हे मूसा! की अहाँक इरादा अछि जे हमरा मारब, जेना काल्हि अहाँ ककरो मारि देलहुँ? अहाँक इरादा मात्र एहन व्यक्ति बनबाक अछि जे (एहि) भूमि मे अत्याचार करैत अछि, आ अहाँक इरादा नहि अछि जे अहाँ ओहि मे सँ एक बनब जे शांति बनबैत अछि।"

وَجَاۤءَ رَجُلٌ مِّنْ اَقْصَى الْمَدِيْنَةِ يَسْعٰىۖ قَالَ يٰمُوْسٰٓى اِنَّ الْمَلَاَ يَأْتَمِرُوْنَ بِكَ لِيَقْتُلُوْكَ فَاخْرُجْ اِنِّيْ لَكَ مِنَ النّٰصِحِيْنَ

wa jā'a rajulum min aqṣal-madīnati yas‘ā, qāla yā mūsā innal-mala'a ya'tamirūna bika liyaqtulūka fakhruj innī laka minan-nāṣiḥīn(a).

आ शहरक कात सँ एकटा आदमी दौड़ैत आबि कहलक, "हे मूसा! सत्ते, देशक शासक सभ अहाँ केँ मारबाक लेल अहाँक बारे मे चर्चा क' रहल छथि, तेँ (एहि शहर सँ) बाहर निकलू, सचमुच हम ओहि मे सँ एक छी जे अहाँ केँ सलाह दैत छी।"

فَخَرَجَ مِنْهَا خَاۤىِٕفًا يَّتَرَقَّبُ ۖقَالَ رَبِّ نَجِّنِيْ مِنَ الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ

fakharaja minhā khā'ifay yataraqqab(u), qāla rabbi najjinī minal-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

अस्तु, ओ (मूसा) डरैत-डरैत शहर सँ बाहर निकललाह, सतर्क (जँ कियो ओकरा पार क' गेल वा पकड़ि लेलक त'), ओ प्रार्थना केलनि, "हे हमर प्रभु, हमरा अन्यायी लोक सभ सँ बचाउ।"

وَلَمَّا تَوَجَّهَ تِلْقَاۤءَ مَدْيَنَ قَالَ عَسٰى رَبِّيْٓ اَنْ يَّهْدِيَنِيْ سَوَاۤءَ السَّبِيْلِ

wa lammā tawajjaha tilqā'a madyana qāla ‘asā rabbī ay yahdiyanī sawā'as-sabīl(i).

आ जखन ओ मदयन भूमि दिस बढ़लाह तखन फेर प्रार्थना केलनि, "हमर भगवान हमरा सही बाट पर ल' जाथि |"

وَلَمَّا وَرَدَ مَاۤءَ مَدْيَنَ وَجَدَ عَلَيْهِ اُمَّةً مِّنَ النَّاسِ يَسْقُوْنَ ەۖ وَوَجَدَ مِنْ دُوْنِهِمُ امْرَاَتَيْنِ تَذُوْدٰنِۚ قَالَ مَا خَطْبُكُمَا ۗقَالَتَا لَا نَسْقِيْ حَتّٰى يُصْدِرَ الرِّعَاۤءُ وَاَبُوْنَا شَيْخٌ كَبِيْرٌ

wa lammā warada mā'a madyana wajada ‘alaihi ummatam minan-nāsi yasqūn(a), wa wajada min dūnihimumra'ataini tażūdān(i), qāla mā khaṭbukumā, qālatā lā nasqī ḥattā yuṣdirar-ri‘ā'u wa abūnā syaikhun kabīr(un).

आ जखन मदयनक झरना पर पहुँचलाह तऽ ओतय लोकक एकटा समूह (अपन मवेशी) पानि दैत देखलनि, आ हुनका सभक पाछू दू टा स्त्रीगण (अपन मवेशी) केँ रोकने भेटलनि | ओ (मूसा) कहलनि, “अहाँक की मतलब अछि (एहि काज सँ)?” ओ सभ कहलकनि, “जा धरि चरबाह सभ (अपन मवेशी) वापस नहि आबि जायत ता धरि हम सभ (अपन मवेशी केँ) पानि नहि द’ सकैत छी, आ हमर सभक पिता बूढ़ उम्रक बूढ़ छथि।”

فَسَقٰى لَهُمَا ثُمَّ تَوَلّٰىٓ اِلَى الظِّلِّ فَقَالَ رَبِّ اِنِّيْ لِمَآ اَنْزَلْتَ اِلَيَّ مِنْ خَيْرٍ فَقِيْرٌ

fasaqā lahumā ṡumma tawallā ilaẓ-ẓilli faqāla rabbi innī limā anzalta ilayya min khairin faqīr(un).

अस्तु, ओ (मूसा) दुनू स्त्री (मवेशी) केँ पानि देलनि, तखन ओ एकटा छायादार जगह पर वापस आबि प्रार्थना केलनि, "हे हमर प्रभु, हमरा सचमुच किछु नीक (भोजन) चाही जे अहाँ हमरा लग पठौने छी।"

فَجَاۤءَتْهُ اِحْدٰىهُمَا تَمْشِيْ عَلَى اسْتِحْيَاۤءٍ ۖقَالَتْ اِنَّ اَبِيْ يَدْعُوْكَ لِيَجْزِيَكَ اَجْرَ مَا سَقَيْتَ لَنَاۗ فَلَمَّا جَاۤءَهٗ وَقَصَّ عَلَيْهِ الْقَصَصَۙ قَالَ لَا تَخَفْۗ نَجَوْتَ مِنَ الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ

fajā'athu iḥdāhumā tamsyī ‘alastiḥyā'(in), qālat inna abī yad‘ūka liyajziyaka ajra mā saqaita lanā, falammā jā'ahū wa qaṣṣa ‘alaihil-qaṣaṣ(a), qāla lā takhaf, najauta minal-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

तखन लजाइत चलैत दुनू महिला मे सँ एकटा मूसा लग आबि बजलीह, "सत्ते, हमर पिता अहाँ केँ आमंत्रित करैत छथि जे अहाँक (दया) केर बदला मे हमरा सभक (मवेशी) केँ पानि देबाक बदला मे किछु दियौक।" जखन (मूसा) अपन पिता लग आबि गेलाह आ ओ हुनका ई कथा (अपन बारे मे) सुनौलनि, तखन ओ कहलनि, "डरब नहि! अहाँ अन्यायी लोक सभ सँ उद्धार भ' गेल छी।"

قَالَتْ اِحْدٰىهُمَا يٰٓاَبَتِ اسْتَأْجِرْهُ ۖاِنَّ خَيْرَ مَنِ اسْتَأْجَرْتَ الْقَوِيُّ الْاَمِيْنُ

qālat iḥdāhumā yā abatista'jirh(u), inna khaira manista'jartal-qawiyyul-amīn(u).

आ दुनू (महिला) मे सँ एकटा बजलीह, "हे हमर पिता! ओकरा (हमरा सभक लेल) मजदूर बनाउ, सत्ते जे सबसँ नीक व्यक्ति जे अहाँ (हमरा सभक लेल) मजदूर बना सकैत छी, ओ छथि जे मजबूत आ भरोसेमंद होथि।"

قَالَ اِنِّيْٓ اُرِيْدُ اَنْ اُنْكِحَكَ اِحْدَى ابْنَتَيَّ هٰتَيْنِ عَلٰٓى اَنْ تَأْجُرَنِيْ ثَمٰنِيَ حِجَجٍۚ فَاِنْ اَتْمَمْتَ عَشْرًا فَمِنْ عِنْدِكَۚ وَمَآ اُرِيْدُ اَنْ اَشُقَّ عَلَيْكَۗ سَتَجِدُنِيْٓ اِنْ شَاۤءَ اللّٰهُ مِنَ الصّٰلِحِيْنَ

qāla innī urīdu an unkiḥaka iḥdabnatayya hātaini ‘alā an ta'juranī ṡamāniya ḥijaj(in), fa'in atmamta ‘asyran famin ‘indik(a), wa mā urīdu an asyuqqa ‘alaik(a), satajidunī in syā'allāhu minaṣ-ṣāliḥīn(a).

ओ (शेख मदन) कहलनि, "सत्ते, हमर इरादा अछि जे अहाँक विवाह हमर दुनू बेटी मे सँ एकटा सँ करी, एहि शर्त पर जे अहाँ हमरा लेल आठ साल काज करब आ जँ अहाँ दस साल पूरा करब तखन से (एकटा दयालुता) अहाँक दिस सँ अछि, आ हमर मतलब अहाँ पर बोझ नहि डालब नहि अछि। भगवान् चाहथि, अहाँ हमरा नीक व्यक्ति पाबि लेब।"

قَالَ ذٰلِكَ بَيْنِيْ وَبَيْنَكَۗ اَيَّمَا الْاَجَلَيْنِ قَضَيْتُ فَلَا عُدْوَانَ عَلَيَّ ۗوَاللّٰهُ عَلٰى مَا نَقُوْلُ وَكِيْلٌ ࣖ

qāla żālika bainī wa bainak(a), ayyamal-ajalaini qaḍaitu falā ‘udwāna ‘alayy(a), wallāhu ‘alā mā naqūlu wakīl(un).

ओ (मूसा) कहलनि, "ओ (समझौता) हमरा आ अहाँक बीच अछि। हम दुनू निर्धारित समय मे सँ जे किछु पूरा करब, तखन हमरा सँ (आब) कोनो (अतिरिक्त) मांग नहि अछि। आ अल्लाह हम सब जे कहैत छी ओकर गवाह छथि।"

۞ فَلَمَّا قَضٰى مُوْسَى الْاَجَلَ وَسَارَ بِاَهْلِهٖٓ اٰنَسَ مِنْ جَانِبِ الطُّوْرِ نَارًاۗ قَالَ لِاَهْلِهِ امْكُثُوْٓا اِنِّيْٓ اٰنَسْتُ نَارًا لَّعَلِّيْٓ اٰتِيْكُمْ مِّنْهَا بِخَبَرٍ اَوْ جَذْوَةٍ مِّنَ النَّارِ لَعَلَّكُمْ تَصْطَلُوْنَ

falammā qaḍā mūsal-ajala wa sāra bi'ahlihī ānasa min jānibiṭ-ṭūri nārā(n), qāla li'ahlihimkuṡū innī ānastu nāral la‘allī ātīkum minhā bikhabarin au jażwatim minan-nāri la‘allakum taṣṭalūn(a).

तेँ जखन मूसा निर्धारित समय पूरा कयलनि आ ओ अपन परिवारक संग विदा भेलाह तखन पहाड़क ढलान पर आगि लागलनि। ओ अपन परिवार केँ कहलथिन, “रुकू (एतय), किएक त’ हमरा आगि देखाइ पड़ैत अछि, शायद हम अहाँ सभ केँ ओहि मे सँ किछु खबरि, वा कोनो चिंगारी आनि सकैत छी जाहि सँ अहाँ सभ अपना केँ गरम क’ सकब।”

فَلَمَّآ اَتٰىهَا نُوْدِيَ مِنْ شَاطِئِ الْوَادِ الْاَيْمَنِ فِى الْبُقْعَةِ الْمُبٰرَكَةِ مِنَ الشَّجَرَةِ اَنْ يّٰمُوْسٰىٓ اِنِّيْٓ اَنَا اللّٰهُ رَبُّ الْعٰلَمِيْنَ ۙ

falammā atāhā nūdiya min syāṭi'il wādil aimani fil buq‘atil mubārakati minasy syajarati ay yā mūsā innī anallāhu rabbul-‘ālamīn(a).

त जखन ओ (मूसा) आगि (स्थान) पर पहुँचलाह त हुनका घाटी के दाहिना कात (दिशा) स, एकटा गाछ स, एकटा धन्य भूमि के टुकड़ा पर बजाओल गेलनि, "हे मूसा! सचमुच, हम अल्लाह छी, सब दुनिया के मालिक छी!

وَاَنْ اَلْقِ عَصَاكَ ۗفَلَمَّا رَاٰهَا تَهْتَزُّ كَاَنَّهَا جَاۤنٌّ وَّلّٰى مُدْبِرًا وَّلَمْ يُعَقِّبْۗ يٰمُوْسٰىٓ اَقْبِلْ وَلَا تَخَفْۗ اِنَّكَ مِنَ الْاٰمِنِيْنَ

wa alqi ‘aṣāk(a), falammā ra'āhā tahtazzu ka'annahā jānnuw wallā mudbiraw wa lam yu‘aqqib, yā mūsā aqbil wa lā takhaf, innaka minal-āminīn(a).

आ अपन लाठी नीचाँ फेकि दियौक।" तेँ जखन ओ (मूसा) ओकरा (फुर्तीला) साँप जकाँ चलैत देखलक तऽ बिना पाछू तकने पाछू दौड़ि गेल (अल्लाह कहलनि), "हे मूसा! एतय आऊ आ डरब नहि। सत्ते, अहाँ सुरक्षित व्यक्ति छी।

اُسْلُكْ يَدَكَ فِيْ جَيْبِكَ تَخْرُجْ بَيْضَاۤءَ مِنْ غَيْرِ سُوْۤءٍ ۖوَّاضْمُمْ اِلَيْكَ جَنَاحَكَ مِنَ الرَّهْبِ فَذٰنِكَ بُرْهَانٰنِ مِنْ رَّبِّكَ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمًا فٰسِقِيْنَ

usluk yadaka fī jaibika takhruj baiḍā'a min gairi sū'(in), waḍmum ilaika janāḥaka minar-rahbi fażānika burhānāni mir rabbika ilā fir‘auna wa mala'ih(ī), innahum kānū qauman fāsiqīn(a).

कमीज के गरदन में हाथ राखू, बिना कोनो दोष के उज्जर (चमकैत) निकलत, आ डरा गेल त हाथ छाती स पकड़ू। ई दू टा चमत्कार अछि जे अहाँक प्रभु (जेकर प्रदर्शन अहाँ करब) द्वारा फिरौन आ हुनकर अधिकारी सभ केँ कयल गेल अछि | सत्ते, ओ सभ दुष्ट लोक छथि।”

قَالَ رَبِّ اِنِّيْ قَتَلْتُ مِنْهُمْ نَفْسًا فَاَخَافُ اَنْ يَّقْتُلُوْنِ

qāla rabbi innī qataltu minhum nafsan fa'akhāfu ay yaqtulūn(i).

ओ (मूसा) कहलनि, “हे हमर प्रभु, हम सचमुच हुनकर समूहक ककरो मारि देने छी, तेँ हमरा डर अछि जे ओ हमरा मारि देत।

وَاَخِيْ هٰرُوْنُ هُوَ اَفْصَحُ مِنِّيْ لِسَانًا فَاَرْسِلْهُ مَعِيَ رِدْءًا يُّصَدِّقُنِيْٓ ۖاِنِّيْٓ اَخَافُ اَنْ يُّكَذِّبُوْنِ

wa akhī hārūnu huwa afṣaḥu minnī lisānan fa'arsilhu ma‘iya rid'ay yuṣaddiqunī, innī akhāfu ay yukażżibūn(i).

आ हमर भाइ हारून, ओ हमरासँ बेसी वाक्पटु छथि, तेँ हुनका हमरा संग हमर सहायकक रूपमे पठा दियौक जे हमर (कहानीक) पुष्टि करथि; सत्ते, हमरा डर अछि जे ओ सभ हमरा नकारत।”

قَالَ سَنَشُدُّ عَضُدَكَ بِاَخِيْكَ وَنَجْعَلُ لَكُمَا سُلْطٰنًا فَلَا يَصِلُوْنَ اِلَيْكُمَا ۛبِاٰيٰتِنَا ۛ اَنْتُمَا وَمَنِ اتَّبَعَكُمَا الْغٰلِبُوْنَ

qāla sanasyuddu ‘aḍudaka bi'akhīka wa naj‘alu lakumā sulṭānan falā yaṣilūna ilaikumā - bi'āyātinā - antumā wa manittaba‘akumal-gālibūn(a).

ओ (अल्लाह) कहलनि, "हम अहाँ सभ केँ अहाँक भाइ सँ मजबूत करब (अहाँ सभक मदद करब) आ अहाँ दुनू गोटे केँ बहुत शक्ति देब, जाहि सँ ओ सभ अहाँ सभ लग नहि पहुँचि सकब; (अहाँ दुनू गोटे चलि जायब) हमर चमत्कार ल' क', अहाँ दुनू गोटे आ अहाँक पाछाँ चलयवला जीतब।"

فَلَمَّا جَاۤءَهُمْ مُّوْسٰى بِاٰيٰتِنَا بَيِّنٰتٍ قَالُوْا مَا هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّفْتَرًىۙ وَّمَا سَمِعْنَا بِهٰذَا فِيْٓ اٰبَاۤىِٕنَا الْاَوَّلِيْنَ

falammā jā'ahum mūsā bi'āyātinā bayyinātin qālū mā hāżā illā siḥrum muftarā(n), wa mā sami‘nā bihāżā fī ābā'inal-awwalīn(a).

अस्तु, जखन मूसा हमरा सभक असली चमत्कार (आनैत) ल' क' हुनका सभ लग अयलाह त' ओ सभ कहलनि, "ई त' मात्र बनाओल जादू अछि, आओर हम सभ अपन पूर्वज मे ई बात कहियो नहि सुनने रही."

وَقَالَ مُوْسٰى رَبِّيْٓ اَعْلَمُ بِمَنْ جَاۤءَ بِالْهُدٰى مِنْ عِنْدِهٖ وَمَنْ تَكُوْنُ لَهٗ عَاقِبَةُ الدَّارِۗ اِنَّهٗ لَا يُفْلِحُ الظّٰلِمُوْنَ

wa qāla mūsā rabbī a‘lamu biman jā'a bil-hudā min ‘indihī wa man takūnu lahū ‘āqibatud-dār(i), innahū lā yufliḥuẓ-ẓālimūn(a).

आ ओ (मूसा) उत्तर देलनि, "हमर प्रभु बेसी नीक जकाँ जनैत छथि जे हुनका सँ मार्गदर्शन के (लायक) आनि रहल छथि आ परलोक मे केकरा (नीक) परिणाम होयत। सचमुच, अपराधी विजयी नहि होयत।"

وَقَالَ فِرْعَوْنُ يٰٓاَيُّهَا الْمَلَاُ مَا عَلِمْتُ لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرِيْۚ فَاَوْقِدْ لِيْ يٰهَامٰنُ عَلَى الطِّيْنِ فَاجْعَلْ لِّيْ صَرْحًا لَّعَلِّيْٓ اَطَّلِعُ اِلٰٓى اِلٰهِ مُوْسٰىۙ وَاِنِّيْ لَاَظُنُّهٗ مِنَ الْكٰذِبِيْنَ

wa qāla fir‘aunu yā ayyuhal-mala'u mā ‘alimtu lakum min ilāhin gairī, fa'auqid lī yā hāmānu ‘alaṭ-ṭīni faj‘al lī ṣarḥal la‘allī aṭṭali‘u ilā ilāhi mūsā, wa innī la'aẓunnuhū minal-kāżibīn(a).

आ फिरौन कहलथिन, "हे हमर लोकक शासक सभ! हमरा नहि बुझल छल जे अहाँ सभक लेल हमरा छोड़ि कोनो देवता छथि। तेँ हे हामान (ईंट बनेबाक लेल) हमरा लेल माटि जरा दियौक, तखन हमरा लेल एकटा ऊँच भवन बनाउ जाहि सँ हम मूसाक परमेश् वर केँ देखबाक लेल चढ़ि सकब, आ हमरा यकीन अछि जे ओ झूठ बाजब।"

وَاسْتَكْبَرَ هُوَ وَجُنُوْدُهٗ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ اِلَيْنَا لَا يُرْجَعُوْنَ

wastakbara huwa wa judūduhū fil-arḍi bigairil-ḥaqqi wa ẓannū annahum ilainā lā yurja‘ūn(a).

आ ओ (फिरोन) आ ओकर सेना अहंकारी व्यवहार केलक, पृथ्वी पर बिना कोनो न्यायसंगत कारण के, आ ओ सब सोचलक जे ओकरा सब के हमरा सब के पास नै वापस कयल जायत।

فَاَخَذْنٰهُ وَجُنُوْدَهٗ فَنَبَذْنٰهُمْ فِى الْيَمِّ ۚفَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الظّٰلِمِيْنَ

fa'akhażnāhu wa junūdahū fanabażnāhum fil-yamm(i), fanẓur kaifa kāna ‘āqibatuẓ-ẓālimīn(a).

तेँ हम हुनका (फिरौन) आ हुनकर सेना केँ यातना देलियनि, तखन हम हुनका सभ केँ समुद्र मे फेकि देलियनि। तेँ अन्यायी लोकक अंत पर ध्यान दियौक।

وَجَعَلْنٰهُمْ اَىِٕمَّةً يَّدْعُوْنَ اِلَى النَّارِۚ وَيَوْمَ الْقِيٰمَةِ لَا يُنْصَرُوْنَ

wa ja‘alnāhum a'immatay yad‘ūna ilan-nār(i), wa yaumal-qiyāmati lā yunṣarūn(a).

आ हम हुनका सब के एहन नेता बनेलौं जे (लोक) के नरक में आमंत्रित करैत छथि आ कयामत के दिन हुनका सब के कोनो मदद नै भेटत।

وَاَتْبَعْنٰهُمْ فِيْ هٰذِهِ الدُّنْيَا لَعْنَةً ۚوَيَوْمَ الْقِيٰمَةِ هُمْ مِّنَ الْمَقْبُوْحِيْنَ ࣖ

wa atba‘nāhum fī hāżihid-dun-yā la‘nah(tan), wa yaumal-qiyāmati hum minal-maqbūḥīn(a).

आ हम सभ एहि संसार मे हुनका सभ केँ गारि देलियैक; जबकि कयामत के दिन वू लोगऽ में शामिल होतै जेकरा (अल्लाह केरऽ दया स॑) दूर रखलऽ जैतै ।

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ مِنْۢ بَعْدِ مَآ اَهْلَكْنَا الْقُرُوْنَ الْاُوْلٰى بَصَاۤىِٕرَ لِلنَّاسِ وَهُدًى وَّرَحْمَةً لَّعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُوْنَ

wa laqad ātainā mūsal-kitāba mim ba‘di mā ahlaknal-qurūnal ūlā baṣā'ira lin-nāsi wa hudaw wa raḥmatal la‘allahum yatażakkarūn(a).

आरू सचमुच, हम्में मूसा क॑ ई किताब (तोराह) देल॑ छेलियै, जेकरा बाद हम्में पिछला लोगऽ के नष्ट करी देल॑ छेलियै, जेकरा स॑ मनुष्य केरऽ दीप आरू मार्गदर्शन आरू दया बनी जाय, ताकि वू सबक सीख॑ सक॑ ।

وَمَا كُنْتَ بِجَانِبِ الْغَرْبِيِّ اِذْ قَضَيْنَآ اِلٰى مُوْسَى الْاَمْرَ وَمَا كُنْتَ مِنَ الشّٰهِدِيْنَ ۙ

wa mā kunta bijānibil-garbiyyi iż qaḍainā ilā mūsal-amra wa mā kunta minasy-syāhidīn(a).

आ अहाँ (मुहम्मद) पश्चिम (तुवाक पवित्र घाटी) मे नहि छलहुँ जखन हम मूसा केँ आज्ञा पहुँचेलहुँ, आ अहाँ (ओहि घटनाक) गवाह बनेनिहार लोक मे (ओहि) मे सँ नहि छलहुँ।

وَلٰكِنَّآ اَنْشَأْنَا قُرُوْنًا فَتَطَاوَلَ عَلَيْهِمُ الْعُمُرُۚ وَمَا كُنْتَ ثَاوِيًا فِيْٓ اَهْلِ مَدْيَنَ تَتْلُوْا عَلَيْهِمْ اٰيٰتِنَاۙ وَلٰكِنَّا كُنَّا مُرْسِلِيْنَ

wa lākinnā ansya'nā qurūnan fataṭāwala ‘alaihimul-‘umur(u), wa mā kunta ṡāwiyan fī ahli madyana tatlū ‘alaihim āyātinā, wa lākinnā kunnā mursilīn(a).

मुदा हम किछु लोक के बनौने छी, आ हुनका पर बहुत समय बीति गेल अछि, आ अहाँ (मुहम्मद) मदन के लोक के संग हुनका सब के हमर आयत पढ़ैत नहि रहलहुं, मुदा हम दूत पठेने छी।

وَمَا كُنْتَ بِجَانِبِ الطُّوْرِ اِذْ نَادَيْنَا وَلٰكِنْ رَّحْمَةً مِّنْ رَّبِّكَ لِتُنْذِرَ قَوْمًا مَّآ اَتٰىهُمْ مِّنْ نَّذِيْرٍ مِّنْ قَبْلِكَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُوْنَ

wa mā kunta bijānibiṭ-ṭūri iż nādainā wa lākir raḥmatam mir rabbika litunżira qaumam mā atāhum min nażīrim min qablika la‘allahum yatażakkarūn(a).

आरू तोहें (मुहम्मद) तुर (पहाड़) के पास नै छेलियै जबे हम्में (मूसा) के फोन करलियै, बल्कि (हम तोरा भेजने छेलियै) तोरऽ प्रभु के दया के रूप में, ताकि तोहें वू लोगऽ (कुरैश) के चेतावनी द॑ सकियै, जेकरा तोरा स॑ पहल॑ चेतावनी दै वाला सिनी के पास नै गेलऽ छेलै, ताकि वू सबक सीख॑ सक॑ ।

وَلَوْلَآ اَنْ تُصِيْبَهُمْ مُّصِيْبَةٌ ۢبِمَا قَدَّمَتْ اَيْدِيْهِمْ فَيَقُوْلُوْا رَبَّنَا لَوْلَآ اَرْسَلْتَ اِلَيْنَا رَسُوْلًا فَنَتَّبِعَ اٰيٰتِكَ وَنَكُوْنَ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa lau lā an tuṣībahum muṣībatum bimā qaddamat aidīhim fayaqūlū rabbanā lau lā arsalta ilainā rasūlan fanattabi‘a āyātika wa nakūna minal-mu'minīn(a).

आ ताकि ओ सभ जे काज करैत छथि तकर कारणेँ जखन सजाय पड़ैत छनि तखन ई नहि कहथि जे "हमर प्रभु, अहाँ हमरा सभ लग दूत किएक नहि पठेलहुँ, जाहि सँ हम सभ अहाँक आयत सभक पालन करी आ विश्वासी सभक बीच रही।"

فَلَمَّا جَاۤءَهُمُ الْحَقُّ مِنْ عِنْدِنَا قَالُوْا لَوْلَآ اُوْتِيَ مِثْلَ مَآ اُوْتِيَ مُوْسٰىۗ اَوَلَمْ يَكْفُرُوْا بِمَآ اُوْتِيَ مُوْسٰى مِنْ قَبْلُۚ قَالُوْا سِحْرٰنِ تَظٰهَرَاۗ وَقَالُوْٓا اِنَّا بِكُلٍّ كٰفِرُوْنَ

falammā jā'ahumul-ḥaqqu min ‘indinā qālū lau lā ūtiya miṡla mā ūtiya mūsā, awalam yakfurū bimā ūtiya mūsā min qabl(u), qālū siḥrāni taẓāharā, wa qālū innā bikullin kāfirūn(a).

त जखन हमरा सब स सच्चाई (कुरान) हुनका सब लग आयल त ओ सब कहलथि जे पहिने जेना मूसा के देल गेल छल, हुनका (मुहम्मद) के कियैक नहि देल गेल? की ओ सभ ओहि बात केँ (ओहो) नकारने नहि छथि जे पहिने मूसा केँ देल गेल छल? ओ सभ कहैत छल, "(मूसा आ हारून) दू टा जादूगर छल जे मदद केलक।" आ ओ सभ (एहो) कहलथिन, "सत्ते, हम सभ एहि मे सँ कोनो बात पर एकदम सँ विश्वास नहि करैत छी।"

قُلْ فَأْتُوْا بِكِتٰبٍ مِّنْ عِنْدِ اللّٰهِ هُوَ اَهْدٰى مِنْهُمَآ اَتَّبِعْهُ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

qul fa'tū bikitābim min ‘indillāhi huwa ahdā minhumā attabi‘hu in kuntum ṣādiqīn(a).

(मुहम्मद) कहू, "अल्लाह स एकटा एहन किताब ल क आउ जे दुनू (तोराह आ कुरान) स बेसी मार्गदर्शक हो, हम ओकर पालन करब, अगर अहाँ सच्चा व्यक्ति छी।"

فَاِنْ لَّمْ يَسْتَجِيْبُوْا لَكَ فَاعْلَمْ اَنَّمَا يَتَّبِعُوْنَ اَهْوَاۤءَهُمْۗ وَمَنْ اَضَلُّ مِمَّنِ اتَّبَعَ هَوٰىهُ بِغَيْرِ هُدًى مِّنَ اللّٰهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ

fa illam yastajībū laka fa‘lam annamā yattabi‘ūna ahwā'ahum, wa man aḍallu mimmanittaba‘a hawāhu bigairi hudam minallāh(i), innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

तेँ जँ ओ सभ (अहाँक चुनौती) उत्तर नहि दैत छथि तँ ई जानि लिअ जे ओ सभ मात्र अपन इच्छाक पालन क' रहल छथि । आ जे कियो अल्लाह स कनिको हिदायत के बिना अपन इच्छा के पालन करैत अछि ओकरा स बेसी भटकल के अछि? सचमुच अल्लाह अपराधी के मार्गदर्शन नै करै छै।

۞ وَلَقَدْ وَصَّلْنَا لَهُمُ الْقَوْلَ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُوْنَ ۗ

wa laqad waṣṣalnā lahumul-qaula la‘allahum yatażakkarūn(a).

आ सच मे हम सभ ई शब्द (कुरान) हुनका सभ धरि पहुँचा देने छी जाहि सँ ओ सभ सदिखन मोन राखथि ।

اَلَّذِيْنَ اٰتَيْنٰهُمُ الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِهٖ هُمْ بِهٖ يُؤْمِنُوْنَ

allażīna ātaināhumul-kitāba min qablihī hum bihī yu'minūn(a).

जिनका हम हुनका सब के कुरान स पहिने किताब देने छलहुं, ओ सब ओहि (कुरान) पर सेहो विश्वास केलक।

وَاِذَا يُتْلٰى عَلَيْهِمْ قَالُوْٓا اٰمَنَّا بِهٖٓ اِنَّهُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّنَآ اِنَّا كُنَّا مِنْ قَبْلِهٖ مُسْلِمِيْنَ

wa iżā yutlā ‘alaihim qālū āmannā bihī innahul-ḥaqqu mir rabbinā innā kunnā min qablihī muslimīn(a).

आ जखन (कुरान) हुनका सभ केँ पढ़ल गेलनि तखन ओ सभ कहलनि, "हम सभ एहि मे विश्वास करैत छी, सचमुच (कुरान) हमरा सभक प्रभु सँ सच्चाई अछि। सचमुच, हम सभ मुसलमान हेबा सँ पहिने।"

اُولٰۤىِٕكَ يُؤْتَوْنَ اَجْرَهُمْ مَّرَّتَيْنِ بِمَا صَبَرُوْا وَيَدْرَءُوْنَ بِالْحَسَنَةِ السَّيِّئَةَ وَمِمَّا رَزَقْنٰهُمْ يُنْفِقُوْنَ

ulā'ika yu'tauna ajrahum marrataini bimā ṣabarū wa yadra'ūna bil-ḥasanatis-sayyi'ata wa mimmā razaqnāhum yunfiqūn(a).

हुनका सब के अपन धैर्य के कारण (तोराह आ कुरान में विश्वास करय के लेल) दुगुना इनाम भेटलनि, आ ओ सब नीक के संग बुराई के नकारलनि, आ ओहि रोजी-रोटी के किछु हिस्सा जे हम सब हुनका सब के देने छलहुं, ओकर किछु हिस्सा खर्च केलनि।

وَاِذَا سَمِعُوا اللَّغْوَ اَعْرَضُوْا عَنْهُ وَقَالُوْا لَنَآ اَعْمَالُنَا وَلَكُمْ اَعْمَالُكُمْ ۖسَلٰمٌ عَلَيْكُمْ ۖ لَا نَبْتَغِى الْجٰهِلِيْنَ

wa iżā sami‘ul-lagwa a‘raḍū ‘anhu wa qālū lanā a‘mālunā wa lakum a‘mālukum, salāmun ‘alaikum, lā nabtagil-jāhilīn(a).

आ जखन ओ सभ अधलाह बात सुनैत छथि त' हुनका सभ सँ मुँह मोड़ि क' कहैत छथि, "हमरा सभ केँ हमर सभक काज आ अहाँ सभक लेल अहाँक कर्म, अहाँ सभ सुरक्षित रहू, हम सभ अज्ञानी लोक सभ सँ (संगति) नहि चाहैत छी।"

اِنَّكَ لَا تَهْدِيْ مَنْ اَحْبَبْتَ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ ۚوَهُوَ اَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِيْنَ

innaka lā tahdī man aḥbabta wa lākinnallāha yahdī may yasyā'(u), wa huwa a‘lamu bil-muhtadīn(a).

सचमुच, अहाँ (मुहम्मद) जिनका सँ प्रेम करैत छी हुनका मार्गदर्शन नहि क सकैत छी, मुदा अल्लाह जिनका चाहथि हुनका मार्गदर्शन करैत छथि, आ जे मार्गदर्शन लेबय लेल तैयार छथि हुनका बेसी नीक जकाँ जनैत छथि।

وَقَالُوْٓا اِنْ نَّتَّبِعِ الْهُدٰى مَعَكَ نُتَخَطَّفْ مِنْ اَرْضِنَاۗ اَوَلَمْ نُمَكِّنْ لَّهُمْ حَرَمًا اٰمِنًا يُّجْبٰٓى اِلَيْهِ ثَمَرٰتُ كُلِّ شَيْءٍ رِّزْقًا مِّنْ لَّدُنَّا وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

wa qālū in natabi‘il-hudā ma‘aka nutakhaṭṭaf min arḍinā, awalam numakkil lahum ḥaraman āminay yujbā ilaihi ṡamarātu kulli syai'ir rizqam mil ladunnā wa lākinna akṡarahum lā ya‘lamūn(a).

आ ओ सभ कहलथिन, "अहाँक निर्देशक पालन करब तँ हमरा सभ केँ अपन देश सँ निकालि देल जायत।" (अल्लाह कहलनि) की हम सभ हरम (पवित्र भूमि) केर सुरक्षित आ सुरक्षित भूमि मे हुनकर स्थितिक पुष्टि नहि केने छी, जतय ओ सभ हमरा दिस सँ (अहाँ सभक लेल) रोजी-रोटीक रूप मे सभ तरहक (पौधा) सँ फल अनैत छथि? मुदा बेसी गोटेकेँ नहि बुझल छनि।

وَكَمْ اَهْلَكْنَا مِنْ قَرْيَةٍ ۢ بَطِرَتْ مَعِيْشَتَهَا ۚفَتِلْكَ مَسٰكِنُهُمْ لَمْ تُسْكَنْ مِّنْۢ بَعْدِهِمْ اِلَّا قَلِيْلًاۗ وَكُنَّا نَحْنُ الْوٰرِثِيْنَ

wa kam ahlaknā min qaryatim baṭirat ma‘īsyatahā, fatilka masākinuhum lam tuskam mim ba‘dihim illā qalīlā(n), wa kunnā naḥnul-wāriṡīn(a).

आ कतेक (निवासी) देश जे जीवन मे मजा लेने छल जेकरा हम नष्ट क' देलहुँ, तखन ओ ओकर निवास स्थान छल जे ओकरा सभक बाद (आब) आबाद नहि भेल, सिवाय एकटा छोट सन हिस्साक। आ एकर उत्तराधिकारी हमरे सभ छी।"

وَمَا كَانَ رَبُّكَ مُهْلِكَ الْقُرٰى حَتّٰى يَبْعَثَ فِيْٓ اُمِّهَا رَسُوْلًا يَّتْلُوْا عَلَيْهِمْ اٰيٰتِنَاۚ وَمَا كُنَّا مُهْلِكِى الْقُرٰىٓ اِلَّا وَاَهْلُهَا ظٰلِمُوْنَ

wa mā kāna rabbuka muhlikal-qurā ḥattā yab‘aṡa fī ummihā rasūlay yatlū ‘alaihim āyātinā, wa mā kunnā muhlikil-qurā illā wa ahluhā ẓālimūn(a).

आ तोहर प्रभु ताबत धरि शहर सभक नाश नहि करताह जाबत धरि ओ ओकर राजधानी मे दूत नहि पठौताह, जे ओकरा सभ केँ हमर सभक निशानी नहि सुनाओत; आ ने हम सभ कहियो कोनो शहरक तबाह करब जाबत ओकर लोक अन्याय नहि करत।

وَمَآ اُوْتِيْتُمْ مِّنْ شَيْءٍ فَمَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَزِيْنَتُهَا ۚوَمَا عِنْدَ اللّٰهِ خَيْرٌ وَّاَبْقٰىۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ ࣖ

wa mā ūtītum min syai'in famatā‘ul-ḥayātid-dun-yā wa zīnatuhā, wa mā ‘indallāhi khairuw wa abqā, afalā ta‘qilūn(a).

आ जे किछु (धन, पद, संतान) अहाँ केँ देल गेल अछि, से सांसारिक जीवन आ ओकर आभूषणक सुख थिक; जखन कि जे अल्लाह के संग अछि ओ नीक आ शाश्वत अछि। अहाँ नहि बुझैत छी?

اَفَمَنْ وَّعَدْنٰهُ وَعْدًا حَسَنًا فَهُوَ لَاقِيْهِ كَمَنْ مَّتَّعْنٰهُ مَتَاعَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ثُمَّ هُوَ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ مِنَ الْمُحْضَرِيْنَ

afamaw wa‘adnāhu wa‘dan ḥasanan fahuwa lāqīhi kamam matta‘nāhu matā‘al-ḥayātid-dun-yā ṡumma huwa yaumal-qiyāmati minal-muḥḍarīn(a).

त की ई ओहि व्यक्ति के समान अछि जकरा स हम ओकरा स नीक वचन (जन्नत) के वादा केने रही आ ओ ओकरा प्राप्त केलक, ओहि व्यक्ति के संग जकरा हम ओकरा सांसारिक जीवन के सुख देलहुं? तखन कयामतक दिन ओ ओहि मे सँ होयत जे घसीटल जायत (नरक मे)?

وَيَوْمَ يُنَادِيْهِمْ فَيَقُوْلُ اَيْنَ شُرَكَاۤءِيَ الَّذِيْنَ كُنْتُمْ تَزْعُمُوْنَ

wa yauma yunādīhim fayaqūlu aina syurakā'iyal-lażīna kuntum taz‘umūn(a).

आ (याद करू) ओ दिन जखन ओ (अल्लाह) हुनका सभ केँ बजा क' कहलनि जे, "हमर सहयोगी कतय छथि जिनका अहाँ सभ कहियो सोचैत छलहुँ?"

قَالَ الَّذِيْنَ حَقَّ عَلَيْهِمُ الْقَوْلُ رَبَّنَا هٰٓؤُلَاۤءِ الَّذِيْنَ اَغْوَيْنَاۚ اَغْوَيْنٰهُمْ كَمَا غَوَيْنَاۚ تَبَرَّأْنَآ اِلَيْكَ مَا كَانُوْٓا اِيَّانَا يَعْبُدُوْنَ

wa qālal-lażīna ḥaqqa ‘alaihimul-qaulu rabbanā hā'ulā'il-lażīna agwainā, agwaināhum kamā gawainā, tabarra'nā ilaika mā kānū iyyānā ya‘budūn(a).

जेकरा निश्चित रूप स॑ सजा मिलतै, वू कहै छै, "हमरऽ प्रभु, ई लोगऽ क॑ हम्मं॑ भटकाय देल॑ छेलियै; हम्में ओकरा सब क॑ भटकाय देल॑ छियै, जेना कि हम्में (अपना) भटकलऽ छेलियै, हम्में तोरा घोषणा करै छियै कि हम्में (ओकरा स॑) मुक्त छियै, वू सब हमरा सब के कभियो पूजा नै करतै।"

وَقِيْلَ ادْعُوْا شُرَكَاۤءَكُمْ فَدَعَوْهُمْ فَلَمْ يَسْتَجِيْبُوْا لَهُمْ ۗوَرَاَوُا الْعَذَابَۚ لَوْ اَنَّهُمْ كَانُوْا يَهْتَدُوْنَ

wa qīlad‘ū syurakā'akum fada‘auhum falam yastajībū lahum wa ra'awul-‘ażāb(a), lau annahum kānū yahtadūn(a).

आ कहल गेल (ओकरा सभ सँ) "अपन सहयोगी सभ केँ बजाउ" तेँ ओ सभ बजौलनि, मुदा बजौनिहार सभ कोनो प्रतिक्रिया नहि देलनि, आ ओ सभ सजाय देखलनि। (ओ सभ चाहैत छथि) जँ पहिने मार्गदर्शन भेटल रहैत।

وَيَوْمَ يُنَادِيْهِمْ فَيَقُوْلُ مَاذَآ اَجَبْتُمُ الْمُرْسَلِيْنَ

wa yauma yunādīhim fayaqūlu māżā ajabtumul-mursalīn(a).

आ (याद करू) ओ दिन जखन ओ (अल्लाह) हुनका सभ केँ बजौलनि, आ कहलनि जे, "अहाँ सभ दूत सभ केँ की जवाब देलनि?"

فَعَمِيَتْ عَلَيْهِمُ الْاَنْۢبَاۤءُ يَوْمَىِٕذٍ فَهُمْ لَا يَتَسَاۤءَلُوْنَ

fa ‘amiyat ‘alaihimul-ambā'u yauma'iżin fahum lā yatasā'alūn(a).

तेँ ओहि दिन हुनका लोकनिक सब तरहक कारणेँ अन्हार भ' गेलनि, तेँ दुनू गोटे एक दोसरा सँ कोनो प्रश्न नहि पूछलनि ।

فَاَمَّا مَنْ تَابَ وَاٰمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَعَسٰٓى اَنْ يَّكُوْنَ مِنَ الْمُفْلِحِيْنَ

fa ammā man tāba wa āmana wa ‘amila ṣāliḥan fa‘asā ay yakūna minal-mufliḥīn(a).

त रहल बात जे पश्चाताप करैत छथि आ विश्वास करैत छथि, आ नीक काज करैत छथि, तखन आशा अछि जे ओ सब भाग्यशाली मे शामिल हेताह।

وَرَبُّكَ يَخْلُقُ مَا يَشَاۤءُ وَيَخْتَارُ ۗمَا كَانَ لَهُمُ الْخِيَرَةُ ۗسُبْحٰنَ اللّٰهِ وَتَعٰلٰى عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

wa rabbuka yakhluqu mā yasyā'u wa yakhtār(u), mā kāna lahumul-khiyarah(tu), subḥānallāhi wa ta‘ālā ‘ammā yusyrikūn(a).

आ अहाँक प्रभु जे चाहैत छथि से सृजन करैत छथि आ चुनैत छथि । हुनका (मनुष्य) लेल कोनो विकल्प नहि। महिमा अल्लाह केरऽ होय आरू वू एक-दूसरा स॑ जे कुछ जोड़ै छै ओकरा स॑ ऊपर छै ।

وَرَبُّكَ يَعْلَمُ مَا تُكِنُّ صُدُوْرُهُمْ وَمَا يُعْلِنُوْنَ

wa rabbuka ya‘lamu mā tukinnu ṣudūruhum wa mā yu‘linūn(a).

आ अहाँक प्रभु हुनका सभक छाती मे की नुकायल अछि आ की प्रकट करैत छथि से जनैत छथि |

وَهُوَ اللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ ۗ لَهُ الْحَمْدُ فِى الْاُوْلٰى وَالْاٰخِرَةِ ۖوَلَهُ الْحُكْمُ وَاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

wa huwallāhu lā ilāha illā huw(a), lahul-ḥamdu fil-ūlā wal-ākhirah(ti), wa lahul-ḥukmu wa ilaihi turja‘ūn(a).

आ ओ अल्लाह छथि, हुनका छोड़ि कोनो देवता (जिनका इबादत करबाक अधिकार छनि) नहि छथि, एहि दुनिया आ परलोक मे सब स्तुति हुनका पर छनि, आ हुनका लग सब दृढ़ संकल्प छनि आ हुनका लग अहाँ वापस आबि जायब।

قُلْ اَرَءَيْتُمْ اِنْ جَعَلَ اللّٰهُ عَلَيْكُمُ الَّيْلَ سَرْمَدًا اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ مَنْ اِلٰهٌ غَيْرُ اللّٰهِ يَأْتِيْكُمْ بِضِيَاۤءٍ ۗ اَفَلَا تَسْمَعُوْنَ

qul ara'aitum in ja‘alallāhu ‘alaikumul-laila sarmadan ilā yaumil-qiyāmati man ilāhun gairullāhi ya'tīkum biḍiyā'(in), afalā tasma‘ūn(a).

कहू (हे मुहम्मद) "अहाँ की सोचब जँ अल्लाह अहाँ लेल राति केँ कयामत धरि निरंतर बना दैत? अल्लाहक अतिरिक्त के अछि जे अहाँ केँ इजोत आनत? की अहाँ नहि सुनब?"

قُلْ اَرَءَيْتُمْ اِنْ جَعَلَ اللّٰهُ عَلَيْكُمُ النَّهَارَ سَرْمَدًا اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ مَنْ اِلٰهٌ غَيْرُ اللّٰهِ يَأْتِيْكُمْ بِلَيْلٍ تَسْكُنُوْنَ فِيْهِ ۗ اَفَلَا تُبْصِرُوْنَ

qul ara'aitum in ja‘alallāhu ‘alaikumun-nahāra sarmadan ilā yaumil-qiyāmati man ilāhun gairullāhi ya'tīkum bilailin taskunūna fīh(i), afalā tubṣirūn(a).

कहू (हे मुहम्मद) "अहाँ के की लागत जँ अल्लाह अहाँ के लेल दिन के कयामत तक निरंतर बना दैत? अल्लाह के अलावा एहन के अछि जे अहाँ के राति के आराम के समय के रूप में आनत? की अहाँ नै देखब?"

وَمِنْ رَّحْمَتِهٖ جَعَلَ لَكُمُ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ لِتَسْكُنُوْا فِيْهِ وَلِتَبْتَغُوْا مِنْ فَضْلِهٖ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

wa mir raḥmatihī ja‘ala lakumul-laila wan-nahāra litaskunū fīhi wa litabtagū min faḍlihī wa la‘allakum tasykurūn(a).

आ हुनक दया सँ ओ अहाँ सभक लेल राति-दिन बनौलनि अछि, जाहि सँ अहाँ सभ ओहि मे विश्राम करी आ हुनकर वरदान (दिन मे) ताकब आ हुनका धन्यवाद दी।

وَيَوْمَ يُنَادِيْهِمْ فَيَقُوْلُ اَيْنَ شُرَكَاۤءِيَ الَّذِيْنَ كُنْتُمْ تَزْعُمُوْنَ

wa yauma yunādīhim fayaqūlu aina syurakā'iyal-lażīna kuntum taz‘umūn(a).

आ (याद करू) ओ दिन जखन ओ (अल्लाह) हुनका सभ केँ बजौलनि, आ कहलनि, "हमर सहयोगी कतय छथि जिनका अहाँ सभ कहियो सोचैत छलहुँ?"

وَنَزَعْنَا مِنْ كُلِّ اُمَّةٍ شَهِيْدًا فَقُلْنَا هَاتُوْا بُرْهَانَكُمْ فَعَلِمُوْٓا اَنَّ الْحَقَّ لِلّٰهِ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ ࣖ

wa naza‘nā min kulli ummatin syahīdan faqulnā hātū burhānakum fa‘alimū annal-ḥaqqa lillāhi wa ḍalla ‘anhum mā kānū yaftarūn(a).

आ हम प्रत्येक राष्ट्र स एकटा गवाह अनलहुँ, तखन हम कहलियैक, "अपन सच्चाई के प्रमाण उपलब्ध कराउ" ताकि ओकरा सब के पता चलय जे सही (सत्य) अल्लाह के छै आ जे पहिने ओकरा सब स गायब भ गेलै।

۞ اِنَّ قَارُوْنَ كَانَ مِنْ قَوْمِ مُوْسٰى فَبَغٰى عَلَيْهِمْ ۖوَاٰتَيْنٰهُ مِنَ الْكُنُوْزِ مَآ اِنَّ مَفَاتِحَهٗ لَتَنُوْۤاُ بِالْعُصْبَةِ اُولِى الْقُوَّةِ اِذْ قَالَ لَهٗ قَوْمُهٗ لَا تَفْرَحْ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ الْفَرِحِيْنَ

inna qārūna kāna min qaumi mūsā fabagā ‘alaihim, wa ātaināhu minal-kunūzi mā inna mafātiḥahū latanū'u bil-‘uṣbati ulil-quwwah(ti), iż qāla lahū qaumuhū lā tafraḥ, innallāha lā yuḥibbul-fariḥīn(a).

सचमुच, करुण मूसाक लोक मे छलाह, मुदा ओ हुनका सभक संग अन्याय केलनि, आ हम सभ हुनका एकटा एहन खजाना देलनि अछि जकर चाभी एकटा संख्या मे बलवान लोकक सहन करबाक लेल बहुत भारी छल | (याद राखू) जखन हुनकर लोक हुनका कहलकनि, "बेसी घमंड नहि करू। सचमुच अल्लाह केँ घमंड करय बला लोक नीक नहि लगैत छनि।"

وَابْتَغِ فِيْمَآ اٰتٰىكَ اللّٰهُ الدَّارَ الْاٰخِرَةَ وَلَا تَنْسَ نَصِيْبَكَ مِنَ الدُّنْيَا وَاَحْسِنْ كَمَآ اَحْسَنَ اللّٰهُ اِلَيْكَ وَلَا تَبْغِ الْفَسَادَ فِى الْاَرْضِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ الْمُفْسِدِيْنَ

wabtagi fīmā ātākallāhud-dāral-ākhirata wa lā tansa naṣībaka minad-dun-yā wa aḥsin kama aḥsanallāhu ilaika wa lā tabgil-fasāda fil-arḍ(i), innallāha lā yuḥibbul-mufsidīn(a).

आ अल्लाह जे किछु अल्लाह अहाँ केँ देलनि अछि ताहि सँ परलोकक भूमि केँ (इनाम) ताकू, मुदा एहि दुनिया मे अपन हिस्सा नहि बिसरब आ (दोसरक संग) भलाई करू जेना अल्लाह अहाँक संग भलाई केने छथि, आ धरती पर नुकसान नहि पहुँचाउ। सचमुच अल्लाह के नुकसान करय वाला लोक पसंद नै छैन्ह।

قَالَ اِنَّمَآ اُوْتِيْتُهٗ عَلٰى عِلْمٍ عِنْدِيْۗ اَوَلَمْ يَعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ قَدْ اَهْلَكَ مِنْ قَبْلِهٖ مِنَ الْقُرُوْنِ مَنْ هُوَ اَشَدُّ مِنْهُ قُوَّةً وَّاَكْثَرُ جَمْعًا ۗوَلَا يُسْـَٔلُ عَنْ ذُنُوْبِهِمُ الْمُجْرِمُوْنَ

qāla innamā ūtītuhū ‘alā ‘ilmin ‘indī, awalam ya‘lam annallāha qad ahlaka min qablihī minal-qurūni man huwa asyaddu minhu quwwataw wa akṡaru jam‘ā(n), wa lā yus'alu ‘an żunūbihimul-mujrimūn(a).

ओ (करुण) कहलनि, "सत्ते, हमरा (ओ खजाना) देल गेल छल, मात्र ओहि ज्ञानक कारण जे हमरा लग अछि |" की ओकरा नै पता छै कि अल्लाह ओकरा स॑ भी मजबूत पिछला लोगऽ क॑ नष्ट करी देल॑ छै, आरू अधिक धन जमा करी लेल॑ छै? आ ओहि पापी सभ केँ ओकर पापक विषय मे पूछबाक आवश्यकता नहि छैक।

فَخَرَجَ عَلٰى قَوْمِهٖ فِيْ زِيْنَتِهٖ ۗقَالَ الَّذِيْنَ يُرِيْدُوْنَ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا يٰلَيْتَ لَنَا مِثْلَ مَآ اُوْتِيَ قَارُوْنُۙ اِنَّهٗ لَذُوْ حَظٍّ عَظِيْمٍ

fa kharaja ‘alā qaumihī fī zīnatih(ī), qālal-lażīna yurīdūnal-ḥayātad-dun-yā yā laita lanā miṡla mā ūtiya qārūn(u), innahū lażū ḥaẓẓin ‘aẓīm(in).

तेँ ओ (करुण) अपन वैभवक संग अपन लोक लग निकललाह | सांसारिक जीवन चाहैत लोक कहैत छथि, "आशा अछि जे हमरा सभ लग ओहिना धन अछि जेना करुण केँ देल गेल छल, सचमुच हुनकर बहुत भाग्य छनि."

وَقَالَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ وَيْلَكُمْ ثَوَابُ اللّٰهِ خَيْرٌ لِّمَنْ اٰمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا ۚوَلَا يُلَقّٰىهَآ اِلَّا الصّٰبِرُوْنَ

wa qālal-lażīna ūtul-‘ilma wailakum ṡawābullāhi khairul liman āmana wa ‘amila ṣāliḥā(n), wa lā yulaqqāhā illaṣ-ṣābirūn(a).

लेकिन जेकरा ज्ञान के वरदान छै, वू कहै छै, "हाय तोरा सिनी पर! ई जानी ले कि अल्लाह के इनाम वू लोगऽ लेली बेहतर छै जे विश्वास करै छै आरू अच्छा काम करै छै, आरू वू (बड़ऽ इनाम) केवल वू लोगऽ क॑ मिलै छै जे धैर्य रखै छै।"

فَخَسَفْنَا بِهٖ وَبِدَارِهِ الْاَرْضَ ۗفَمَا كَانَ لَهٗ مِنْ فِئَةٍ يَّنْصُرُوْنَهٗ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۖوَمَا كَانَ مِنَ الْمُنْتَصِرِيْنَ

fakhasafnā bihī wa bidārihil-arḍ(a), famā kāna lahū min fi'atiy yanṣurūnahū min dūnillāh(i), wa mā kāna minal-muntaṣirīn(a).

त हम हुनका (करुण) आ हुनकर घर के धरती पर फेकि देलियनि, आ हुनका लग अल्लाह के अलावा हुनकर मदद करय वाला कियो नहि छल, आ ओ ओहि मे सं नहि छलाह जे अपन बचाव क सकैत छलाह.

وَاَصْبَحَ الَّذِيْنَ تَمَنَّوْا مَكَانَهٗ بِالْاَمْسِ يَقُوْلُوْنَ وَيْكَاَنَّ اللّٰهَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ وَيَقْدِرُۚ لَوْلَآ اَنْ مَّنَّ اللّٰهُ عَلَيْنَا لَخَسَفَ بِنَا ۗوَيْكَاَنَّهٗ لَا يُفْلِحُ الْكٰفِرُوْنَ ࣖ

wa aṣbaḥal-lażīna tamannau makānahū bil-amsi yaqūlūna waika'annallāha yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u min ‘ibādihī wa yaqdir(u), lau lā am mannallāhu ‘alainā lakhasafa binā, waika'annahū lā yufliḥul-kāfirūn(a).

आ जे लोक काल्हि अपन स्थिति (करुण) के कल्पना केने छलाह ओ कहलनि, "अफसोस, ई सत्य अछि जे अल्लाह अपन सेवक मे जिनका चाहथि तकरा रोजी-रोटी बढ़बैत छथि आ सीमा (जिनका लेल ओ अपन सेवक मे चाहैत छथि)। जँ अल्लाह हमरा सभ पर अपन इनाम नहि देने रहितथि त निश्चित रूप सँ ओ हमरा सभ केँ सेहो दफना देने रहितथि। अफसोस, ई सत्य अछि जे जे (अल्लाह केर एहसान) केँ नकारैत छथि, ओ नहि रहताह।" भाग्यशाली।"

تِلْكَ الدَّارُ الْاٰخِرَةُ نَجْعَلُهَا لِلَّذِيْنَ لَا يُرِيْدُوْنَ عُلُوًّا فِى الْاَرْضِ وَلَا فَسَادًا ۗوَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِيْنَ

tilkad-dārul-ākhiratu naj‘aluhā lil-lażīna lā yurīdūna ‘uluwwan fil-arḍi wa lā fasādā(n), wal-‘āqibatu lil-muttaqīn(a).

जे पृथ्वी पर घमंड नहि करैत अछि आ कोनो हानि नहि करैत अछि, ओकरा लेल हम सभ परलोकक भूमि बनौने छी। आ (नीक) परिणाम ओहि लोकनिक लेल होइत छैक जे पुण्यात्मा छथि |

مَنْ جَاۤءَ بِالْحَسَنَةِ فَلَهٗ خَيْرٌ مِّنْهَاۚ وَمَنْ جَاۤءَ بِالسَّيِّئَةِ فَلَا يُجْزَى الَّذِيْنَ عَمِلُوا السَّيِّاٰتِ اِلَّا مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

man jā'a bil-ḥasanati falahū khairum minhā, wa man jā'a bis-sayyi'ati falā yujzal-lażīna ‘amilus-sayyi'āti illā mā kānū ya‘malūn(a).

जे कियो भलाई ल' क' आओत (आओत) तखन ओकरा अपन भलाई सँ नीक (पुरस्कार) भेटतैक; आ जे कियो बुराई के संग (आनैत) आओत, तखन जे लोक ओहि बुराई केने अछि, ओकरा केवल ओहि बात के फल (अनुपात में) भेटत जे ओ पहिने केने छल |

اِنَّ الَّذِيْ فَرَضَ عَلَيْكَ الْقُرْاٰنَ لَرَاۤدُّكَ اِلٰى مَعَادٍ ۗقُلْ رَّبِّيْٓ اَعْلَمُ مَنْ جَاۤءَ بِالْهُدٰى وَمَنْ هُوَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

innal-lażī faraḍa ‘alaikal-qur'āna larādduka ilā ma‘ād(in), qur rabbī a‘lamu man jā'a bil-hudā wa man huwa fī ḍalālim mubīn(in).

सचमुच, (अल्लाह) जे अहाँ (मुहम्मद) स कुरान के (कानून के) (कानून लागू करय के) माँग करैत छथि, ओ सचमुच अहाँ के वापसी के स्थान पर वापस क देताह। (मुहम्मद) कहू, "हमर प्रभु हिदायता लाबै वाला आ स्पष्ट गलती में रहय वाला के जानैत छैथ।"

وَمَا كُنْتَ تَرْجُوْٓا اَنْ يُّلْقٰٓى اِلَيْكَ الْكِتٰبُ اِلَّا رَحْمَةً مِّنْ رَّبِّكَ فَلَا تَكُوْنَنَّ ظَهِيْرًا لِّلْكٰفِرِيْنَ ۖ

wa mā kunta tarjū ay yulqā ilaikal-kitābu illā raḥmatam mir rabbika falā takūnanna ẓahīral lil-kāfirīn(a).

आ अहाँ (मुहम्मद) कहियो आशा नहि केने रही जे किताब (अल-कुरान) अहाँ लग पठाओल जायत, मुदा ई अहाँक रब सँ दया के रूप मे (अवहन) भेल, तेँ अहाँ केँ कहियो काफिर सभक सहायक नहि बनबाक चाही,

وَلَا يَصُدُّنَّكَ عَنْ اٰيٰتِ اللّٰهِ بَعْدَ اِذْ اُنْزِلَتْ اِلَيْكَ وَادْعُ اِلٰى رَبِّكَ وَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ ۚ

wa lā yaṣuddunnaka ‘an āyātillāhi ba‘da iż unzilat ilaika wad‘u ilā rabbika wa lā takūnanna minal-musyrikīn(a).

आ अहाँ (मुहम्मद) के अल्लाह के आयत के (संप्रेषण) में बाधा नै बनय दियौ, आयत अहाँ के सामने आबि गेलाक बाद, आ (लोक के) अपन रब पर (विश्वास) के लेल बजाउ, आ मुश्रिक में नै रहू।

وَلَا تَدْعُ مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَۘ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۗ كُلُّ شَيْءٍ هَالِكٌ اِلَّا وَجْهَهٗ ۗ لَهُ الْحُكْمُ وَاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ ࣖ

wa lā tad‘u ma‘allāhi ilāhan ākhar(a), lā ilāha illā huw(a), kullu syai'in hālikun illā wajhah(ū), lahul-ḥukmu wa ilaihi turja‘ūn(a).

आ अल्लाह के अलावा दोसर देवता के पूजा नै करू (साथे)। हुनका छोड़ि कोनो देवता (जिनका पूजा करबाक अधिकार छनि) नहि छथि । सब किछु नष्ट होबय पड़त, सिवाय अल्लाह के। सब निर्णय हुनकर अधिकार छनि, आ मात्र हुनका लग अहाँ वापस आबि जायब।