Q.S अल-अ'रफ (اَلْأَعْرَاف) - 206 श्लोकसंख्या

الۤمّۤصۤ ۚ

alif lām mīm ṣād.

अलिफ लम् मिम् शाद ।

كِتٰبٌ اُنْزِلَ اِلَيْكَ فَلَا يَكُنْ فِيْ صَدْرِكَ حَرَجٌ مِّنْهُ لِتُنْذِرَ بِهٖ وَذِكْرٰى لِلْمُؤْمِنِيْنَ

kitābun unzila ilaika falā yakun fī ṣadrika ḥarajum minhu litunżira bihī wa żikrā lil-mu'minīn(a).

(एतत्) पुस्तकं यत् भवतः (हे मुहम्मद) कृते प्रकाशितम् अस्ति; अतः तेन मा व्याकुलाः भवन्तु, येन भवन्तः तेन चेतयन्ति, विश्वासिनां कृते पाठः भवेत्।

اِتَّبِعُوْا مَآ اُنْزِلَ اِلَيْكُمْ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَلَا تَتَّبِعُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءَۗ قَلِيْلًا مَّا تَذَكَّرُوْنَ

ittabi‘ū mā unzila ilaikum mir rabbikum wa lā tattabi‘ū min dūnihī auliyā'(a), qalīlam mā tażakkarūn(a).

यत् भगवतः प्रेषितं तत् अनुसृत्य तस्मात् परं कञ्चित् नेतारं मा अनुसृत्य । भवन्तः अत्यल्पं पाठं गृह्णन्ति।

وَكَمْ مِّنْ قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَا فَجَاۤءَهَا بَأْسُنَا بَيَاتًا اَوْ هُمْ قَاۤىِٕلُوْنَ

wa kam min qaryatin ahlaknāhā fa jā'ahā ba'sunā bayātan au hum qā'ilūn(a).

कति भूमिः अस्माभिः नष्टा, अस्माकं यातना (तस्य निवासिनः) रात्रौ, दिवा वा विश्रामं कुर्वन्तः आगताः।

فَمَا كَانَ دَعْوٰىهُمْ اِذْ جَاۤءَهُمْ بَأْسُنَآ اِلَّآ اَنْ قَالُوْٓا اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

famā kāna da‘wāhum iż jā'ahum ba'sunā illā an qālū innā kunnā ẓālimīn(a).

अतः यदा अस्माकं पीडा तेषां उपरि आगतः तदा तेषां शिकायतया "ननु वयं अपराधिनः आस्मः" इति वचनात् अधिकं किमपि नासीत् ।

فَلَنَسْـَٔلَنَّ الَّذِيْنَ اُرْسِلَ اِلَيْهِمْ وَلَنَسْـَٔلَنَّ الْمُرْسَلِيْنَۙ

fa lanas'alannal-lażīna ursila ilaihim wa lanas'alannal-mursalīn(a).

तदा वयं तान् जनान् अवश्यमेव पृच्छामः येषां आह्वानं (प्रेरितानां) प्राप्तम् अस्ति तथा च वयं प्रेरितान् (अपि) पृच्छामः,

فَلَنَقُصَّنَّ عَلَيْهِمْ بِعِلْمٍ وَّمَا كُنَّا غَاۤىِٕبِيْنَ

fa lanaquṣṣanna ‘alaihim bi‘ilmiw wa mā kunnā gā'ibīn(a).

तथा वयं तान् अवश्यमेव (अस्माकं) ज्ञानेन सूचयिष्यामः, वयं च तेभ्यः दूरं न स्मः।

وَالْوَزْنُ يَوْمَىِٕذِ ِۨالْحَقُّۚ فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوَازِيْنُهٗ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

wal-waznu yauma'iżinil-ḥaqq(u), faman ṡaqulat mawāzīnuhū fa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

तस्मिन् दिने तुलाः धर्मस्य (भवन्ति) धर्मस्य। अतः यः तराजूं (सद्भावं) तौलयति, ते भाग्यवन्तः एव

وَمَنْ خَفَّتْ مَوَازِيْنُهٗ فَاُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ بِمَا كَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَظْلِمُوْنَ

wa man khaffat mawāzīnuhū fa ulā'ikal-lażīna khasirū anfusahum bimā kānū bi'āyātinā yaẓlimūn(a).

येषां च तुलाः (सत्कर्मणां) लघुः, तदा ते एव अस्माकं चिह्नानि अङ्गीकृत्य आत्मनः हानिं कृतवन्तः।

وَلَقَدْ مَكَّنّٰكُمْ فِى الْاَرْضِ وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيْهَا مَعَايِشَۗ قَلِيْلًا مَّا تَشْكُرُوْنَ ࣖ

wa laqad makkannākum fil-arḍi wa ja‘alnā lakum fīhā ma‘āyisy(a), qalīlam mā tasykurūn(a).

ननु च वयं त्वां पृथिव्यां तत्र च त्वां भवद्भ्यः (उत्पादः) प्रदत्तवन्तः। (किन्तु) त्वं अत्यल्पं कृतज्ञः असि।

وَلَقَدْ خَلَقْنٰكُمْ ثُمَّ صَوَّرْنٰكُمْ ثُمَّ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ لَمْ يَكُنْ مِّنَ السّٰجِدِيْنَ

wa laqad khalaqnākum ṡumma ṣawwarnākum ṡumma qulnā lil-malā'ikatisjudū li'ādama fa sajadū illā iblīs(a), lam yakum minas-sājidīn(a).

ननु च वयं भवन्तं सृष्टवन्तः, ततः भवन्तं (शरीराणि) निर्मितवन्तः, ततः वयं स्वर्गदूतान् अवदमः, "आदमस्य प्रणामं कुरुत" अतः ते शैतानं विहाय प्रणमन्ति स्म। स (इब्लिस्) प्रणतानां मध्ये नास्ति।

قَالَ مَا مَنَعَكَ اَلَّا تَسْجُدَ اِذْ اَمَرْتُكَ ۗقَالَ اَنَا۠ خَيْرٌ مِّنْهُۚ خَلَقْتَنِيْ مِنْ نَّارٍ وَّخَلَقْتَهٗ مِنْ طِيْنٍ

qāla mā mana‘aka allā tasjuda iż amartuk(a), qāla ana khairum minh(u), khalaqtanī min nāriw wa khalaqtahū min ṭīn(in).

(अल्लाहः) अवदत्, "किं भवन्तं निवारितवान् (यथा) भवन्तः (आदमस्य) प्रणामं न कृतवन्तः यदा मया भवद्भ्यः उक्तम्?" (इब्लिस्) प्रत्युवाच, "अहं तस्मात् श्रेष्ठः। त्वया मां अग्नितः सृष्टः, त्वं तु तं पृथिव्याः सृष्टवान्।"

قَالَ فَاهْبِطْ مِنْهَا فَمَا يَكُوْنُ لَكَ اَنْ تَتَكَبَّرَ فِيْهَا فَاخْرُجْ اِنَّكَ مِنَ الصّٰغِرِيْنَ

qāla fahbiṭ minhā famā yakūnu laka an tatakabbara fīhā fakhruj innaka minaṣ-ṣāgirīn(a).

(अल्लाह) अवदत्, "ततः तस्मात् (स्वर्गात्) अवतरतु; यतः त्वं तस्मिन् गर्वं न कर्तव्यः। बहिः आगच्छतु! ननु त्वं नीचजीवेषु अन्यतमः असि।"

قَالَ اَنْظِرْنِيْٓ اِلٰى يَوْمِ يُبْعَثُوْنَ

qāla anẓirnī ilā yaumi yub‘aṡūn(a).

(शैतानः) प्रत्युवाच, “मम विरामं ददातु, यावत् तेषां पुनरुत्थानम् दिनम्” इति।

قَالَ اِنَّكَ مِنَ الْمُنْظَرِيْنَ

qāla innaka minal-munẓarīn(a).

(अल्लाह) अवदत्, "सत्यं, भवन्तः तेषु अन्यतमाः सन्ति येषां कालनिलम्बनं दत्तम् अस्ति।"

قَالَ فَبِمَآ اَغْوَيْتَنِيْ لَاَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَاطَكَ الْمُسْتَقِيْمَۙ

qāla fabimā agwaitanī la'aq‘udanna lahum ṣirāṭakal-mustaqīm(a).

(इब्लिस्) प्रत्युवाच त्वया मां भ्रष्टाद् भवद्भिः ऋजुमार्गात् अवश्यमेव तान् बाधिष्यामि ।

ثُمَّ لَاٰتِيَنَّهُمْ مِّنْۢ بَيْنِ اَيْدِيْهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ وَعَنْ اَيْمَانِهِمْ وَعَنْ شَمَاۤىِٕلِهِمْۗ وَلَا تَجِدُ اَكْثَرَهُمْ شٰكِرِيْنَ

Ṡumma la'ātiyannahum mim baini aidīhim wa min khalfihim wa ‘an aimānihim wa ‘an syamā'ilihim, wa lā tajidu akṡarahum syākirīn(a).

तदा अहं तान् अग्रे, पृष्ठतः, दक्षिणतः, वामतः च अवश्यमेव आगमिष्यामि। तेषां च अधिकांशं कृतज्ञतां न प्राप्स्यसि” इति ।

قَالَ اخْرُجْ مِنْهَا مَذْءُوْمًا مَّدْحُوْرًا ۗ لَمَنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ لَاَمْلَـَٔنَّ جَهَنَّمَ مِنْكُمْ اَجْمَعِيْنَ

qālakhruj minhā maż'ūmam madḥūrā(n), laman tabi‘aka minhum la'amla'anna jahannama minkum ajma‘īn(a).

(अल्लाह) अवदत्, "ततः (स्वर्गात्) अपमानितः निष्कासितः च बहिः आगच्छतु! ननु तेषु यः कश्चित् भवन्तं अनुसृत्य गच्छति, सः भवद्भिः सर्वैः अवश्यमेव नरकं पूरयिष्यामि।

وَيٰٓاٰدَمُ اسْكُنْ اَنْتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ فَكُلَا مِنْ حَيْثُ شِئْتُمَا وَلَا تَقْرَبَا هٰذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُوْنَا مِنَ الظّٰلِمِيْنَ

wa yā ādamuskun anta wa zaujukal-jannata fa kulā min ḥaiṡu syi'tumā wa lā taqrabā hāżihisy-syajarata fa takūnā minaẓ-ẓālimīn(a).

तथा (अल्लाहः अवदत्) "हे आदम! स्वर्गे स्वपत्न्या सह तिष्ठन्तु, यत् भवद्भ्यः रोचते तत् खादन्तु। परन्तु अस्य वृक्षस्य समीपं मा गच्छन्तु। (यदि उपसृत्य) भवन्तौ अपराधिषु भविष्यतः।

فَوَسْوَسَ لَهُمَا الشَّيْطٰنُ لِيُبْدِيَ لَهُمَا مَا وٗرِيَ عَنْهُمَا مِنْ سَوْءٰتِهِمَا وَقَالَ مَا نَهٰىكُمَا رَبُّكُمَا عَنْ هٰذِهِ الشَّجَرَةِ اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَا مَلَكَيْنِ اَوْ تَكُوْنَا مِنَ الْخٰلِدِيْنَ

fa waswasa lahumasy-syaiṭānu liyubdiya lahumā mā wūriya ‘anhumā min sau'ātihimā wa qāla mā nahākumā rabbukumā ‘an hāżihisy-syajarati illā an takūnā malakaini au takūnā minal-khālidīn(a).

तदा शैतानः तान् दुष्टविचारं कुहूकुहू कृतवान् यत् तेषां गुप्तभागाः (यत्) आच्छादितम् आसीत्। तथा च (शैतानः) अवदत्, "भवतः परमेश्वरः केवलं भवन्तौ अस्य वृक्षस्य समीपं गन्तुं निषिद्धवान्, येन भवन्तौ द्वौ स्वर्गदूतौ न भवेताम्, अनन्तजनौ न भवेताम् (स्वर्गे)।

وَقَاسَمَهُمَآ اِنِّيْ لَكُمَا لَمِنَ النّٰصِحِيْنَۙ

wa qāsamahumā innī lakumā laminan-nāṣiḥīn(a).

स च (शैतानः) तौ शपथं कृतवान् यत्, "ननु अहं भवतः सल्लाहकारेषु अन्यतमः अस्मि" इति।

فَدَلّٰىهُمَا بِغُرُوْرٍۚ فَلَمَّا ذَاقَا الشَّجَرَةَ بَدَتْ لَهُمَا سَوْءٰتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفٰنِ عَلَيْهِمَا مِنْ وَّرَقِ الْجَنَّةِۗ وَنَادٰىهُمَا رَبُّهُمَآ اَلَمْ اَنْهَكُمَا عَنْ تِلْكُمَا الشَّجَرَةِ وَاَقُلْ لَّكُمَآ اِنَّ الشَّيْطٰنَ لَكُمَا عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

fa dallāhumā bigurūr(in), falammā żāqasy-syajarata badat lahumā sau'ātuhumā wa ṭafiqā yakhṣifāni ‘alaihimā miw waraqil-jannah(ti), wa nādāhumā rabbuhumā alam anhakumā ‘an tilkumasy-syajarati wa aqul lakumā innasy-syaiṭāna lakumā ‘aduwwum mubīn(un).

सः (शैतानः) तान् वञ्चना प्रलोभयति स्म। यदा ते वृक्षस्य फलं आस्वादयन्ति स्म तदा तस्य नग्नता तेभ्यः स्पष्टा अभवत्, अतः ते स्वर्गपत्रैः आच्छादयितुं प्रवृत्ताः । ईश्वरः तान् आह्वयत्, "किं मया युष्मान् तस्मात् वृक्षात् न निषिद्धः, युष्मान् च न कथितं यत् शैतानः भवन्तौ द्वौ अपि मुक्तः शत्रुः अस्ति?"

قَالَا رَبَّنَا ظَلَمْنَآ اَنْفُسَنَا وَاِنْ لَّمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

qālā rabbanā ẓalamnā anfusanā wa illam tagfir lanā wa tarḥamnā lanakūnanna minal-khāsirīn(a).

उभौ अपि अवदताम् - "अस्माकं भगवन् वयं स्वयमेव अन्यायं कृतवन्तः। यदि त्वं अस्मान् न क्षमसि, दयां च न करोषि तर्हि वयं अवश्यमेव हारिणां मध्ये भविष्यामः।"

قَالَ اهْبِطُوْا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۚوَلَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَّمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ

qālahbiṭū ba‘ḍukum liba‘ḍin ‘aduww(un), wa lakum fil-arḍi mustaqarruw wa matā‘un ilā ḥīn(in).

(अल्लाह) अवदत्, "अवतरन्तु! भवन्तः परस्परं वैरं करिष्यन्ति। निर्धारितसमयपर्यन्तं पृथिवी भवतः निवासः, भोगः च अस्ति।"

قَالَ فِيْهَا تَحْيَوْنَ وَفِيْهَا تَمُوْتُوْنَ وَمِنْهَا تُخْرَجُوْنَ ࣖ

qāla fīhā taḥyauna wa fīhā tamūtūna wa minhā tukhrajūn(a).

(अल्लाह) वदति यत् "तत्र त्वं निवससि, तत्र म्रियसे, ततः (अपि) पुनरुत्थानं प्राप्स्यसि।"

يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ قَدْ اَنْزَلْنَا عَلَيْكُمْ لِبَاسًا يُّوَارِيْ سَوْءٰتِكُمْ وَرِيْشًاۗ وَلِبَاسُ التَّقْوٰى ذٰلِكَ خَيْرٌۗ ذٰلِكَ مِنْ اٰيٰتِ اللّٰهِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُوْنَ

yā banī ādama qad anzalnā ‘alaikum libāsay yuwārī sau'ātikum wa rīsyā(n), wa libāsut-taqwā żālika khair(un), żālika min āyātillāhi la‘allahum yażżakkarūn(a).

हे आदमस्य वंशजाः ! ननु वस्त्राणि वयं तव नग्नतां आच्छादयितुं अलङ्काररूपेण च प्रदत्तवन्तः । किन्तु धर्मस्य वस्त्रं, तत् श्रेयस्करम्। एतानि अल्लाहस्य शक्तिस्य केचन लक्षणानि सन्ति, आशास्ति ते स्मरिष्यन्ति।

يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ لَا يَفْتِنَنَّكُمُ الشَّيْطٰنُ كَمَآ اَخْرَجَ اَبَوَيْكُمْ مِّنَ الْجَنَّةِ يَنْزِعُ عَنْهُمَا لِبَاسَهُمَا لِيُرِيَهُمَا سَوْءٰتِهِمَا ۗاِنَّهٗ يَرٰىكُمْ هُوَ وَقَبِيْلُهٗ مِنْ حَيْثُ لَا تَرَوْنَهُمْۗ اِنَّا جَعَلْنَا الشَّيٰطِيْنَ اَوْلِيَاۤءَ لِلَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ

yā banī ādama lā yaftinannakumusy-syaiṭānu kamā akhraja abawaikum minal-jannati yanzi‘u ‘anhumā libāsahumā liyuriyahumā sau'ātihimā, innahū yarākum huwa wa qabīluhū min ḥaiṡu lā taraunahum, innā ja‘alnasy-syayāṭīna auliyā'a lil-lażīna lā yu'minūn(a).

हे आदमस्य सन्तानाः ! शैतानः भवन्तं न वञ्चयतु यथा सः (शैतानः) भवतः मातापितरौ स्वर्गात् निष्कासितवान्, तेषां वस्त्राणि विच्छिद्य तेषां निजभागं प्रकाशयति। ननु स त्वां पश्यन्ति यतो न पश्यसि । ननु वयं पिशाचान् अविश्वासिनः नेतारः कृतवन्तः।

وَاِذَا فَعَلُوْا فَاحِشَةً قَالُوْا وَجَدْنَا عَلَيْهَآ اٰبَاۤءَنَا وَاللّٰهُ اَمَرَنَا بِهَاۗ قُلْ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَأْمُرُ بِالْفَحْشَاۤءِۗ اَتَقُوْلُوْنَ عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

wa iżā fa‘alū fāḥisyatan qālū wajadnā ‘alaihā ābā'anā wallāhu amaranā bihā, qul innallāha lā ya'muru bil-faḥsyā'(i), ataqūlūna ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

यदा च ते घृणितम् कार्यं कुर्वन्ति तदा ते वदन्ति यत् "वयं अस्माकं पूर्वजान् एतत् कुर्वन्तः दृष्टवन्तः, अल्लाहः अस्मान् एतत् कर्तुं अवदत्।" कथयतु, "ननु अल्लाहः कदापि दुष्टकर्मणां आज्ञां न करोति। भवन्तः किमर्थं अल्लाहस्य विषये यत् न जानन्ति तत् वदन्ति?"

قُلْ اَمَرَ رَبِّيْ بِالْقِسْطِۗ وَاَقِيْمُوْا وُجُوْهَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَّادْعُوْهُ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ەۗ كَمَا بَدَاَكُمْ تَعُوْدُوْنَۗ

qul amara rabbī bil-qisṭ(i), wa aqīmū wujūhakum ‘inda kulli masjidiw wad‘ūhu mukhliṣīna lahud-dīn(a), kamā bada'akum ta‘ūdūn(a).

कथयतु, "मम प्रभुः मां न्यायपूर्वकं कार्यं कर्तुं अवदत्। प्रत्येकं प्रार्थनायां मुखं (अल्लाहं प्रति) प्रेषयन्तु, केवलं तस्मै एव स्वस्य पूजां दत्त्वा तस्य पूजां कुर्वन्तु। भवन्तः तस्य समीपं प्रत्यागमिष्यन्ति यथा भवन्तः मूलतः सृष्टाः आसन्।"

فَرِيْقًا هَدٰى وَفَرِيْقًا حَقَّ عَلَيْهِمُ الضَّلٰلَةُ ۗاِنَّهُمُ اتَّخَذُوا الشَّيٰطِيْنَ اَوْلِيَاۤءَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَيَحْسَبُوْنَ اَنَّهُمْ مُّهْتَدُوْنَ

farīqan hadā wa farīqan ḥaqqa ‘alaihimuḍ-ḍalālah(tu), innahumuttakhażusy-syayāṭīna auliyā'a min dūnillāhi wa yaḥsabūna annahum muhtadūn(a).

केचन तेषां मार्गदर्शनं कृतवान्, केचन तु न्यायपूर्वकं भ्रष्टाः अभवन् । ते अल्लाहस्य स्थाने पिशाचान् रक्षकत्वेन गृहीतवन्तः, तेषां मार्गदर्शनं कृतम् इति मत्वा।

۞ يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ خُذُوْا زِيْنَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَّكُلُوْا وَاشْرَبُوْا وَلَا تُسْرِفُوْاۚ اِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِيْنَ ࣖ

yā banī ādama khużū zīnatakum ‘inda kulli masjidiw wa kulū wasyrabū wa lā tusrifū, innahū lā yuḥibbul-musrifīn(a).

हे आदमस्य वंशजाः ! प्रत्येकं मस्जिदे (प्रवेशं) समये स्वस्य सुन्दरवस्त्राणि धारयन्तु, खादन्तु, पिबन्तु च, परन्तु अतिशयोक्तिं न कुर्वन्तु। ननु अतिशयोक्तिं कुर्वन्तः जनाः अल्लाहस्य न रोचन्ते।

قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِيْنَةَ اللّٰهِ الَّتِيْٓ اَخْرَجَ لِعِبَادِهٖ وَالطَّيِّبٰتِ مِنَ الرِّزْقِۗ قُلْ هِيَ لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا خَالِصَةً يَّوْمَ الْقِيٰمَةِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

qul man ḥarrama zīnatallāhil-latī akhraja li‘ibādihī waṭ-ṭayyibāti minar-rizq(i), qul hiya lil-lażīna āmanū fil-ḥayātid-dun-yā khāliṣatay yaumal-qiyāmah(ti), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).

कथयतु (मुहम्मदः) "अल्लाहः स्वसेवकानां सद्जीविकायाः च कृते ये अलङ्काराः प्रदत्ताः तेषां कृते केन निषिद्धाः? कथयतु, "एतत् सर्वं तेषां कृते अस्ति ये जगतः जीवने विश्वासं कुर्वन्ति, विशेषतया च (तेषां कृते एव) कयामतदिने" एवं वयं ये जानन्ति तेषां कृते श्लोकान् व्याख्यास्यामः।

قُلْ اِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّيَ الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَالْاِثْمَ وَالْبَغْيَ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَاَنْ تُشْرِكُوْا بِاللّٰهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهٖ سُلْطٰنًا وَّاَنْ تَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

qul innamā ḥarrama rabbiyal-fawāḥisya mā ẓahara minhā wa mā baṭana wal-iṡma wal-bagya bigairil-ḥaqqi wa an tusyrikū billāhi mā lam yunazzil bihī sulṭānaw wa an taqūlū ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

(मुहम्मद) कथयतु, "मम प्रभुः केवलं सर्वाणि दृश्यमानानि गुप्तानि च नीचकर्माणि, पापकर्माणि, अन्यायपूर्णानि कार्याणि च वैधकारणं विना निषिद्धं करोति, अपि च भवन्तं अल्लाहस्य सहभागिनां किमपि वस्तुना सह सम्बद्धं कर्तुं (निषेधं करोति), यदा सः तस्य कारणं न प्रकाशितवान्, तथा च (निषेधं करोति) यत् भवन्तः अल्लाहस्य विषये यत् न जानन्ति तत् वक्तुं शक्नुवन्ति।

وَلِكُلِّ اُمَّةٍ اَجَلٌۚ فَاِذَا جَاۤءَ اَجَلُهُمْ لَا يَسْتَأْخِرُوْنَ سَاعَةً وَّلَا يَسْتَقْدِمُوْنَ

wa likulli ummatin ajal(un), fa iżā jā'a ajaluhum lā yasta'khirūna sā‘ataw wa lā yastaqdimūn(a).

तथा च प्रत्येकस्य जनानां मृत्युः (समयसीमा) भवति। यदा तेषां मृत्युः आगच्छति तदा ते क्षणं विलम्बं त्वरणं वा याचयितुम् न शक्नुवन्ति।

يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ اِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ رُسُلٌ مِّنْكُمْ يَقُصُّوْنَ عَلَيْكُمْ اٰيٰتِيْۙ فَمَنِ اتَّقٰى وَاَصْلَحَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

yā banī ādama immā ya'tiyannakum rusulum minkum yaquṣṣūna ‘alaikum āyātī, famanittaqā wa aṣlaḥa falā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

हे आदमस्य वंशजाः ! यदि युष्माकं मध्ये दूताः आगच्छन्ति, ये मम श्लोकान् भवद्भ्यः कथयन्ति, तर्हि यः धार्मिकः परिशोधयति, तदा तेषां भयं नास्ति, न शोचिष्यन्ति।

وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

ये तु अस्माकं श्लोकान् अङ्गीकुर्वन्ति, तेषां अभिमानं कुर्वन्ति, ते नरकस्य निवासिनः सन्ति; ते तत्रैव तिष्ठन्ति

فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَوْ كَذَّبَ بِاٰيٰتِهٖۗ اُولٰۤىِٕكَ يَنَالُهُمْ نَصِيْبُهُمْ مِّنَ الْكِتٰبِۗ حَتّٰٓى اِذَا جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُنَا يَتَوَفَّوْنَهُمْۙ قَالُوْٓا اَيْنَ مَا كُنْتُمْ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗقَالُوْا ضَلُّوْا عَنَّا وَشَهِدُوْا عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ اَنَّهُمْ كَانُوْا كٰفِرِيْنَ

faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każiban au każżaba bi'āyātih(ī), ulā'ika yanāluhum naṣībuhum minal-kitāb(i), ḥattā iżā jā'athum rusulunā yatawaffaunahum, qālū aina mā kuntum tad‘ūna min dūnillāh(i), qālū ḍallū ‘annā wa syahidū ‘alā anfusihim annahum kānū kāfirīn(a).

यः अल्लाहस्य विरुद्धं असत्यं आविष्करोति अथवा यः तस्य श्लोकान् अङ्गीकुर्वति तस्मात् कः अन्यायपूर्णः अस्ति? ते पुस्तके निर्दिष्टं भागं प्राप्नुयुः यावत् अस्माकं दूताः (दूताः) तेषां प्राणान् ग्रहीतुं तेषां समीपं न आगच्छन्ति। ते (दूताः) अवदन् यत्, "भवन्तः अल्लाहस्य अतिरिक्तं प्रायः कस्य देवस्य पूजां कुर्वन्ति?" ते (मशरिकाः) उत्तरं दत्तवन्तः यत् अस्मात् सर्वं अन्तर्धानं जातम्। ते च अविश्वासिनः इति स्वस्य विरुद्धं साक्ष्यं ददति

قَالَ ادْخُلُوْا فِيْٓ اُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِ فِى النَّارِۙ كُلَّمَا دَخَلَتْ اُمَّةٌ لَّعَنَتْ اُخْتَهَا ۗحَتّٰٓى اِذَا ادَّارَكُوْا فِيْهَا جَمِيْعًا ۙقَالَتْ اُخْرٰىهُمْ لِاُوْلٰىهُمْ رَبَّنَا هٰٓؤُلَاۤءِ اَضَلُّوْنَا فَاٰتِهِمْ عَذَابًا ضِعْفًا مِّنَ النَّارِ ەۗ قَالَ لِكُلٍّ ضِعْفٌ وَّلٰكِنْ لَّا تَعْلَمُوْنَ

qāladkhulū fī umamin qad khalat min qablikum minal-jinni wal-insi fin-nār(i), kullamā dakhalat ummatul la‘anat ukhtahā, ḥattā iżaddārakū fīhā jamī‘ā(n), qālat ukhrāhum li'ūlāhum rabbanā hā'ulā'i aḍallūnā fa ātihim ‘ażāban ḍi‘fam minan-nār(i), qāla likullin ḍi‘fuw wa lākil lā ta‘lamūn(a).

अल्लाहः वदति यत्, "भवतः पूर्वं ये जिन्न-मनुष्य-समूहः आसीत्, तेषां समूहेन सह नरकस्य अग्निं प्रविशतु। प्रत्येकं जनः प्रविशति तदा सः स्वभ्रातृभ्यः शापं ददाति, येन यदा ते सर्वे प्रविष्टाः सन्ति, यः पश्चात् (प्रविष्टः) तस्य व्यक्तिस्य समीपं (प्रविष्टः) यः प्रथमं (प्रविष्टः) व्यक्तिं प्रति, "हे अस्माकं प्रभु, ते अस्मान् भ्रष्टान् कृतवन्तः। तेषां उपरि नरक-अग्नेः यातनां द्विगुणं आनयन्तु।" अल्लाहः वदति, "तेषां प्रत्येकं द्विगुणं (यातना) प्राप्स्यति, परन्तु भवन्तः न जानन्ति।"

وَقَالَتْ اُوْلٰىهُمْ لِاُخْرٰىهُمْ فَمَا كَانَ لَكُمْ عَلَيْنَا مِنْ فَضْلٍ فَذُوْقُوا الْعَذَابَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْسِبُوْنَ ࣖ

wa qālat ūlāhum li'ukhrāhum famā kāna lakum ‘alainā min faḍlin fa żūqul-‘ażāba bimā kuntum taksibūn(a).

यः च प्रथमं (प्रविष्टः) सः पश्चात् यः (प्रविष्टः) तस्मै अवदत् यत्, "अस्माकं उपरि भवतः किञ्चित् अपि लाभः नास्ति। अतः भवता कृतस्य कारणेन दण्डं अनुभवतु।

اِنَّ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ اَبْوَابُ السَّمَاۤءِ وَلَا يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ حَتّٰى يَلِجَ الْجَمَلُ فِيْ سَمِّ الْخِيَاطِ ۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُجْرِمِيْنَ

innal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā lā tufattaḥu lahum abwābus-samā'i wa lā yadkhulūnal-jannata ḥattā yalijal-jamalu fī sammil-khiyāṭ(i), wa każālika najzil-mujrimīn(a).

ननु ये अस्माकं चिह्नानि अङ्गीकुर्वन्ति, तेषां अभिमानं कुर्वन्ति, तेषां कृते स्वर्गद्वाराणि न उद्घाट्यन्ते, न च स्वर्गं प्रविशन्ति, यावत् उष्ट्रः सुईनेत्रेण न गच्छति। एवं वयं दुष्कृतान् पुरस्कृत्य दद्मः।

لَهُمْ مِّنْ جَهَنَّمَ مِهَادٌ وَّمِنْ فَوْقِهِمْ غَوَاشٍۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الظّٰلِمِيْنَ

lahum min jahannama mihāduw wa min fauqihim gawāsy(in), wa każālika najziẓ-ẓālimīn(a).

तेषां हि सुप्तचटका नरकस्य उपरि कम्बलाः (नरकस्य च)। एवं वयं अपराधिनां पुरस्कारं दद्मः।

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا اِلَّا وُسْعَهَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَنَّةِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti lā nukallifu nafsan illā wus‘ahā, ulā'ika aṣḥābul-jannah(ti), hum fīhā khālidūn(a).

ये च विश्वासं कुर्वन्ति सत्कर्म च कुर्वन्ति, तेषां सामर्थ्यं विना वयं कस्यचित् भारं न करिष्यामः। ते स्वर्गवासिनः सन्ति; तत्र तिष्ठन्ति, .

وَنَزَعْنَا مَا فِيْ صُدُوْرِهِمْ مِّنْ غِلٍّ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهِمُ الْاَنْهٰرُۚ وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ هَدٰىنَا لِهٰذَاۗ وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْلَآ اَنْ هَدٰىنَا اللّٰهُ ۚ لَقَدْ جَاۤءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِالْحَقِّۗ وَنُوْدُوْٓا اَنْ تِلْكُمُ الْجَنَّةُ اُوْرِثْتُمُوْهَا بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

wa naza‘nā mā fī ṣudūrihim min gillin tajrī min taḥtihimul-anhār(u), wa qālul-ḥamdu lillāhil-lażī hadānā lihāżā, wa mā kunnā linahtadiya lau lā an hadānallāh(u), laqad jā'at rusulu rabbinā bil-ḥaqq(i), wa nūdū an tilkumul-jannatu ūriṡtumūhā bimā kuntum ta‘malūn(a).

तेषां स्तनात् प्रतिशोधं च वयं उद्धृतवन्तः, येषां अधः नद्यः प्रवहन्ति स्म। ते अवदन्, "अल्लाहस्य स्तुतिः यः अस्मान् अस्मिन् (स्वर्गे) दर्शितवान्। यदि अल्लाहः अस्मान् न दर्शितवान् स्यात् तर्हि वयं मार्गदर्शनं न प्राप्नुमः। खलु अस्माकं प्रभुस्य दूताः सत्यं आनयन् आगताः। तेभ्यः उक्तं यत् भवद्भिः कृतस्य कारणात् एषः स्वर्गः भवद्भ्यः उत्तराधिकारः प्राप्तः।

وَنَادٰٓى اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ اَصْحٰبَ النَّارِ اَنْ قَدْ وَجَدْنَا مَا وَعَدَنَا رَبُّنَا حَقًّا فَهَلْ وَجَدْتُّمْ مَّا وَعَدَ رَبُّكُمْ حَقًّا ۗقَالُوْا نَعَمْۚ فَاَذَّنَ مُؤَذِّنٌۢ بَيْنَهُمْ اَنْ لَّعْنَةُ اللّٰهِ عَلَى الظّٰلِمِيْنَ

wa nādā aṣḥābul-jannati aṣḥāban-nāri an qad wajadnā mā wa‘adanā rabbunā ḥaqqan fahal wajattum mā wa‘ada rabbukum ḥaqqā(n), qālū na‘am, fa ażżana mu'ażżinum bainahum al la‘natullāhi ‘alaẓ-ẓālimīn(a).

स्वर्गवासिनः च नरकवासिनां आह्वानं कृतवन्तः, "ननु यत् ईश्वरः अस्मान् प्रतिज्ञातवान् तत् सत्यम् इति वयं प्राप्तवन्तः। किं भवन्तः यत् सत्यं प्रतिज्ञातवन्तः तत् प्राप्तवन्तः? ते प्रत्युवाच – “सत्यम्” इति । तदा आह्वानकर्त्ता (दूतः) तेषु घोषितवान्, "अल्लाहस्य शापः अपराधिनां उपरि अस्ति,

اَلَّذِيْنَ يَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَيَبْغُوْنَهَا عِوَجًاۚ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ كٰفِرُوْنَۘ

al-lażīna yaṣuddūna ‘an sabīlillāhi wa yabgūnahā ‘iwajā(n), wa hum bil-ākhirati kāfirūn(a).

(अर्थात्) ये (अन्ये) अल्लाहस्य मार्गात् बाधन्ते, तस्य मार्गं विचलितुं प्रयतन्ते च। ते एव परलोकं नकारयन्ति” इति ।

وَبَيْنَهُمَا حِجَابٌۚ وَعَلَى الْاَعْرَافِ رِجَالٌ يَّعْرِفُوْنَ كُلًّا ۢ بِسِيْمٰىهُمْۚ وَنَادَوْا اَصْحٰبَ الْجَنَّةِ اَنْ سَلٰمٌ عَلَيْكُمْۗ لَمْ يَدْخُلُوْهَا وَهُمْ يَطْمَعُوْنَ

wa bainahumā ḥijāb(un), wa ‘alal-a‘rāfi rijāluy ya‘rifūna kullam bisīmāhum, wa nādau aṣḥābal-jannati an salāmun ‘alaikum, lam yadkhulūhā wa hum yaṭma‘ūn(a).

तेषां मध्ये च (स्वर्गस्य नरकस्य च निवासिनः) एकः पर्दा अस्ति, अ'राफ् (उच्चतमस्थाने) च जनाः सन्ति ये परस्परं परिचिनोति, प्रत्येकं स्वस्य स्वस्य चिह्नैः। ते स्वर्गवासिनां आह्वानं करिष्यन्ति यत् भवतः शान्तिः भवतु। अद्यापि न प्रविष्टाः, किन्तु ते (प्रवेशं कर्तुं) उत्सुकाः सन्ति।

۞ وَاِذَا صُرِفَتْ اَبْصَارُهُمْ تِلْقَاۤءَ اَصْحٰبِ النَّارِۙ قَالُوْا رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا مَعَ الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ

wa iżā ṣurifat abṣāruhum tilqā'a aṣḥābin-nāri qālū rabbanā lā taj‘alnā ma‘al-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

यदा च तेषां दृष्टिः नरकनिवासिनः प्रति भ्रमति तदा ते वदिष्यन्ति यत् अस्माकं भगवन् तासु दुष्कृतेषु मा अस्मान् स्थापयतु।

وَنَادٰٓى اَصْحٰبُ الْاَعْرَافِ رِجَالًا يَّعْرِفُوْنَهُمْ بِسِيْمٰىهُمْ قَالُوْا مَآ اَغْنٰى عَنْكُمْ جَمْعُكُمْ وَمَا كُنْتُمْ تَسْتَكْبِرُوْنَ

wa nādā aṣḥābul-a‘rāfi rijālay ya‘rifūnahum bisīmāhum qālū mā agnā ‘ankum jam‘ukum wa mā kuntum tastakbirūn(a).

अ'रफस्य (उच्चस्थानस्य) उपरि ये जनाः ज्ञाताः तान् चिह्नैः आहूतवन्तः यत्, "भवता यत् धनं संगृहीतं यत् च भवन्तः गर्विताः सन्ति, तस्य (निष्पद्यते) भवतः किमपि लाभः नास्ति" इति।

اَهٰٓؤُلَاۤءِ الَّذِيْنَ اَقْسَمْتُمْ لَا يَنَالُهُمُ اللّٰهُ بِرَحْمَةٍۗ اُدْخُلُوا الْجَنَّةَ لَا خَوْفٌ عَلَيْكُمْ وَلَآ اَنْتُمْ تَحْزَنُوْنَ

ahā'ulā'il-lażīna aqsamtum lā yanāluhumullāhu biraḥmah(tin), udkhulul-jannata lā khaufun ‘alaikum wa lā antum taḥzanūn(a).

किं एते जनाः सन्ति येषां विषये भवन्तः शपथं कृतवन्तः यत् ते अल्लाहस्य दया न प्राप्नुयुः?” (अल्लाहः अवदत्) “जन्नतं प्रविशतु! भयं न भविष्यति न शोचिष्यसि” इति ।

وَنَادٰٓى اَصْحٰبُ النَّارِ اَصْحٰبَ الْجَنَّةِ اَنْ اَفِيْضُوْا عَلَيْنَا مِنَ الْمَاۤءِ اَوْ مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ ۗقَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ حَرَّمَهُمَا عَلَى الْكٰفِرِيْنَۙ

wa nādā aṣḥābun-nāri aṣḥābal-jannati an afīḍū ‘alainā minal-mā'i au mimmā razaqakumullāh(u), qālū innallāha ḥarramahumā ‘alal-kāfirīn(a).

नरकस्य निवासिनः स्वर्गवासिनः आह्वयन्ति यत्, "अस्माकं (किञ्चित्) जलं वा यत्किमपि पोषणं अल्लाहेन भवद्भ्यः दत्तं तत् पातयन्तु।" ते उत्तरं दत्तवन्तः, "ननु अल्लाहः ताभ्यां काफिराणां कृते निषेधं कृतवान्" इति।

الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا دِيْنَهُمْ لَهْوًا وَّلَعِبًا وَّغَرَّتْهُمُ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَاۚ فَالْيَوْمَ نَنْسٰىهُمْ كَمَا نَسُوْا لِقَاۤءَ يَوْمِهِمْ هٰذَاۙ وَمَا كَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَجْحَدُوْنَ

al-lażīnattakhażū dīnahum lahwaw wa la‘ibaw wa garrathumul-ḥayātud-dun-yā, fal-yauma nansāhum kamā nasū liqā'a yaumihim hāżā, wa mā kānū bi'āyātinā yajḥadūn(a).

(अर्थात्) ये स्वधर्मं क्रीडां हास्यं च कुर्वन्ति, संसारजीवनेन च वञ्चिताः। अतः अस्मिन् दिने (प्रलयदिने) वयं तान् विस्मरामः यथा ते पूर्वं अद्यतनसमागमं विस्मरन्ति स्म, अस्माकं श्लोकान् अङ्गीकृतवन्तः इति कारणतः च।

وَلَقَدْ جِئْنٰهُمْ بِكِتٰبٍ فَصَّلْنٰهُ عَلٰى عِلْمٍ هُدًى وَّرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

wa laqad ji'nāhum bikitābin faṣṣalnāhu ‘alā ‘ilmin hudaw wa raḥmatal liqaumiy yu'minūn(a).

ननु वयं तेषां समीपं पुस्तकं (कुरानम्) आनयामः, यत् वयं ज्ञानस्य आधारेण व्याख्यातवन्तः, विश्वासिनां कृते मार्गदर्शनं दया च इति।

هَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّا تَأْوِيْلَهٗۗ يَوْمَ يَأْتِيْ تَأْوِيْلُهٗ يَقُوْلُ الَّذِيْنَ نَسُوْهُ مِنْ قَبْلُ قَدْ جَاۤءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِالْحَقِّۚ فَهَلْ لَّنَا مِنْ شُفَعَاۤءَ فَيَشْفَعُوْا لَنَآ اَوْ نُرَدُّ فَنَعْمَلَ غَيْرَ الَّذِيْ كُنَّا نَعْمَلُۗ قَدْ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ ࣖ

hal yanẓurūna illā ta'wīlah(ū), yauma ya'tī ta'wīluhū yaqūlul-lażīna nasūhu min qablu qad jā'at rusulu rabbinā bil-ḥaqq(i), fahal lanā min syufa‘ā'a fa yasyfa‘ū lanā au nuraddu fa na‘mala gairal-lażī kunnā na‘mal(u), qad khasirū anfusahum wa ḍalla ‘anhum mā kānū yaftarūn(a).

किं ते केवलं सत्यस्य (कुरानस्य) प्रमाणं न प्रतीक्षन्ते। यस्मिन् दिने सत्यस्य प्रमाणम् आगतं तस्मिन् दिने पूर्वम् उपेक्षिताः जनाः अवदन् - "ननु अस्माकं भगवतः दूताः सत्यम् आनयन्तः आगताः। अतः किं अस्माकं कृते कोऽपि मध्यस्थः अस्ति यः अस्मान् साहाय्यं दास्यति वा यथा वयं (लोकं) प्रत्यागमिष्यामः येन वयं पूर्वं यत् कृतवन्तः तस्मात् विपरीतम् सत्कर्म करिष्यामः? तेषां हानिः कृता, पूर्वं यत् निर्मितं तत् तेभ्यः अन्तर्धानं जातम् ।

اِنَّ رَبَّكُمُ اللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِۗ يُغْشِى الَّيْلَ النَّهَارَ يَطْلُبُهٗ حَثِيْثًاۙ وَّالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُوْمَ مُسَخَّرٰتٍۢ بِاَمْرِهٖٓ ۙاَلَا لَهُ الْخَلْقُ وَالْاَمْرُۗ تَبٰرَكَ اللّٰهُ رَبُّ الْعٰلَمِيْنَ

inna rabbakumullāhul-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa fī sittati ayyāmin ṡummastawā ‘alal-‘arsy(i), yugsyil-lailan-nahāra yaṭlubuhū ḥaṡīṡā(n), wasy-syamsa wal-qamara wan-nujūma musakhkharātim bi'amrih(ī), alā lahul-khalqu wal-amr(u), tabārakallāhu rabbul-‘ālamīn(a).

ननु भवतः प्रभुः (अस्ति) अल्लाहः यः षड्युगेषु आकाशं पृथिवीं च निर्मितवान्, ततः सः 'अर्श' इत्यत्र निवसति स्म। सः शीघ्रं तदनन्तरं दिवसं प्रति रात्रौ निमीलितवान्। (सृष्टवान्) सूर्यचन्द्रतारकान् स्वाज्ञाधीनाम्। स्मरतु! सर्वाणि सृष्टयः कार्याणि च तस्य अधिकारः। महिमा सर्वलोकस्य स्वामी अल्लाहस्य।

اُدْعُوْا رَبَّكُمْ تَضَرُّعًا وَّخُفْيَةً ۗاِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِيْنَۚ

ud‘ū rabbakum taḍarru‘aw wa khufūyah(tan), innahū lā yuḥibbul-mu‘tadīn(a).

विनयशीलहृदयेन मृदुस्वरेण च स्वस्य ईश्वरं प्रार्थयन्तु। ननु तस्य सीमातिक्रमिणः न रोचन्ते।

وَلَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلَاحِهَا وَادْعُوْهُ خَوْفًا وَّطَمَعًاۗ اِنَّ رَحْمَتَ اللّٰهِ قَرِيْبٌ مِّنَ الْمُحْسِنِيْنَ

wa lā tufsidū fil-arḍi ba‘da iṣlāḥihā wad‘ūhu khaufaw wa ṭama‘ā(n), inna raḥmatallāhi qarībum minal-muḥsinīn(a).

न च पृथिव्यां सुष्ठु (सृष्टेः) अनन्तरं हानिं कुरु। भयेन आशाेन च तं प्रार्थयन्तु। ननु अल्लाहस्य दया तेषां कृते अतीव समीपस्थः अस्ति ये भद्रं कुर्वन्ति।

وَهُوَ الَّذِيْ يُرْسِلُ الرِّيٰحَ بُشْرًاۢ بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهٖۗ حَتّٰٓى اِذَآ اَقَلَّتْ سَحَابًا ثِقَالًا سُقْنٰهُ لِبَلَدٍ مَّيِّتٍ فَاَنْزَلْنَا بِهِ الْمَاۤءَ فَاَخْرَجْنَا بِهٖ مِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِۗ كَذٰلِكَ نُخْرِجُ الْمَوْتٰى لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ

wa huwal-lażī yursilur-riyāḥa busyram baina yadai raḥmatih(ī), ḥattā iżā aqallat saḥāban ṡiqālan suqnāhu libaladim mayyitin fa anzalnā bihil-mā'a fa akhrajnā bihī min kulliṡ-ṡamarāt(i), każālika nukhrijul-mautā la‘allakum tażakkarūn(a).

स एव सुसमाचारवाहकत्वेन वायुं प्रवहति, स्वस्य दयायाः (वृष्टिः) आगमनात् पूर्वं, येन यदा वायुः मेघान् आनयति तदा वयं तान् वन्ध्यक्षेत्रं प्रति प्रेषयामः, ततः तस्मिन् क्षेत्रे वर्षां प्रेषयामः। अथ तेन वृष्ट्या सह फलानि विविधानि । तथैव वयं मृतान् पुनरुत्थापयामः, आशास्ति यत् भवन्तः पाठं ज्ञास्यन्ति।

وَالْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَبَاتُهٗ بِاِذْنِ رَبِّهٖۚ وَالَّذِيْ خَبُثَ لَا يَخْرُجُ اِلَّا نَكِدًاۗ كَذٰلِكَ نُصَرِّفُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّشْكُرُوْنَ ࣖ

wal-baladuṭ-ṭayyibu yakhruju nabātuhū bi'iżni rabbih(ī), wal-lażī khabuṡa lā yakhruju illā nakidā(n), każālika nuṣarriful-āyāti liqaumiy yasykurūn(a).

भूमिः च साधु, वनस्पतयः ईश्वरस्य अनुमत्या प्रचुरं वर्धन्ते; दुर्बलं च मृत्तिका, वर्धमानाः सस्याः क्षुब्धाः भवन्ति। एवं कृतज्ञानाम् (अस्माकं माहात्म्यस्य) चिह्नानि पुनः पुनः ।

لَقَدْ اَرْسَلْنَا نُوْحًا اِلٰى قَوْمِهٖ فَقَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ اِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ

laqad arsalnā nūḥan ilā qaumihī fa qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), innī akhāfu ‘alaikum ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).

ननु वयं खलु नूहं स्वजनं प्रति प्रेषितवन्तः, ततः सः अवदत्, "हे मम प्रजाः! अल्लाहस्य पूजां कुरुत! तम् अतिरिक्तं भवतः कृते कोऽपि देवः (पूजा) नास्ति। ननु, अहं भीतः अस्मि यत् भवन्तः घोरदिने (प्रलयदिने) दण्डेन पीडिताः भविष्यन्ति।

قَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِهٖٓ اِنَّا لَنَرٰىكَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

qālal mala'u min qaumihī innā lanarāka fī ḍalālim mubīn(in).

तस्य जनानां नेतारः अवदन्, "ननु वयं पश्यामः यत् भवन्तः सत्यमेव स्पष्टदोषे सन्ति।"

قَالَ يٰقَوْمِ لَيْسَ بِيْ ضَلٰلَةٌ وَّلٰكِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَ

qāla yā qaumi laisa bī ḍalālatuw wa lākinnī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

सः (नूहः) प्रत्युवाच, "हे मम प्रजाः! अहं न भ्रष्टः, किन्तु अहं सर्वलोकेश्वरस्य दूतः अस्मि।"

اُبَلِّغُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَاَنْصَحُ لَكُمْ وَاَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

uballigukum risālāti rabbī wa anṣaḥu lakum wa a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

अहं भवद्भ्यः मम भगवतः सन्देशं प्रसारयामि, भवद्भ्यः उपदेशं ददामि, अहं च अल्लाहात् जानामि यत् भवन्तः न जानन्ति।”

اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْ وَلِتَتَّقُوْا وَلَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ

awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum wa litattaqū wa la‘allakum turḥamūn(a).

किं च भवन्तः आश्चर्यचकिताः यत् युष्माकं मध्ये कस्यचित् मनुष्यस्य माध्यमेन भवतः प्रभुतः स्मरणं आगतं यत् युष्मान् चेतयितुं, यूयं पुण्यशीलाः भवेयुः, अनुग्रहं च प्राप्नुयुः?

فَكَذَّبُوْهُ فَاَنْجَيْنٰهُ وَالَّذِيْنَ مَعَهٗ فِى الْفُلْكِ وَاَغْرَقْنَا الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمًا عَمِيْنَ ࣖ

fa każżabūhu fa anjaināhu wal-lażīna ma‘ahū fil-fulki wa agraqnal-lażīna każżabū bi'āyātinā, innahum kānū qauman ‘amīn(a).

अतः ते तं (नूह) अङ्गीकृतवन्तः। ततः वयं तं तारयामः, तस्य सह जहाजे ये च आसन्। ये अस्माकं श्लोकान् अङ्गीकुर्वन्ति तान् वयं मज्जयामः। ननु ते जनः अन्धाः (हृदयचक्षुः)।

۞ وَاِلٰى عَادٍ اَخَاهُمْ هُوْدًاۗ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ اَفَلَا تَتَّقُوْنَ

wa ilā ‘ādin akhāḥum hūdā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), afalā tattaqūn(a).

अदस्य च जनानां कृते (वयं प्रेषितवन्तः) हुद्, तेषां भ्राता। सः अवदत्, "हे मम जनाः! अल्लाहस्य आराधना कुर्वन्तु! भवद्भ्यः तस्य अतिरिक्तं कोऽपि देवः (पूजा) नास्ति। अतः भवन्तः अल्लाहस्य भयं किमर्थं न कुर्वन्ति?"

قَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖٓ اِنَّا لَنَرٰىكَ فِيْ سَفَاهَةٍ وَّاِنَّا لَنَظُنُّكَ مِنَ الْكٰذِبِيْنَ

qālal-mala'ul-lażīna kafarū min qaumihī innā lanarāka fī safāhatiw wa innā lanaẓunnuka minal-kāżibīn(a).

तस्य जनानां अविश्वासिनः नेतारः अवदन् यत् - "ननु वयं भवन्तं सर्वथा उन्मत्तं मन्यामहे, भवन्तं च मृषावादिनां मध्ये असि इति मन्यामहे" इति।

قَالَ يٰقَوْمِ لَيْسَ بِيْ سَفَاهَةٌ وَّلٰكِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَ

qāla yā qaumi laisa bī safāhatuw wa lākinnī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

सः (हुदः) प्रत्युवाच, हे मम प्रजाः! न तु अहं उन्मत्तः, अपितु सर्वलोकेश्वरस्य दूतः अस्मि।

اُبَلِّغُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَاَنَا۠ لَكُمْ نَاصِحٌ اَمِيْنٌ

uballigukum risālāti rabbī wa ana lakum nāṣiḥun amīn(un).

अहं भवद्भ्यः भगवतः सन्देशं प्रयच्छामि, विश्वसनीयं च उपदेशं ददामि ।

اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْۗ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ قَوْمِ نُوْحٍ وَّزَادَكُمْ فِى الْخَلْقِ بَصْۣطَةً ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum, ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di qaumi nūḥiw wa zādakum fil-khalqi basṭah(tan), fażkurū ālā'allāhi la‘allakum tufliḥūn(a).

किं च भवन्तः आश्चर्यचकिताः सन्ति यत् भवतः भगवतः भवतः मध्ये कस्यचित् पुरुषस्य माध्यमेन भवतः कृते स्मारकं आगतं यत् भवतः चेतयितुं? स्मर्यतां यदा सः भवन्तं नूहस्य जनानां पश्चात् उत्तराधिकारिणः कृतवान्, तदा सः भवन्तं बलेन, कदम्बेन च प्राधान्यं दत्तवान्। अतः अल्लाहस्य अनुग्रहान् स्मर्यताम् येन भवन्तः सफलाः भवेयुः।

قَالُوْٓا اَجِئْتَنَا لِنَعْبُدَ اللّٰهَ وَحْدَهٗ وَنَذَرَ مَا كَانَ يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُنَاۚ فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qālū aji'tanā lina‘budallāha waḥdahū wa nażara mā kāna ya‘budu ābā'unā, fa'tinā bimā ta‘idunā in kunta minaṣ ṣādiqīn(a).

ते अवदन्, "किं भवन्तः अस्माकं समीपं केवलं अल्लाहस्य पूजां कर्तुं आगताः, अस्माकं पूर्वजाः यत् पूजयन्ति स्म तत् त्यक्त्वा? अतः अस्मान् प्रति स्वस्य तर्जनं सिद्धयन्तु, यदि भवन्तः सत्यं वदन्ति!

قَالَ قَدْ وَقَعَ عَلَيْكُمْ مِّنْ رَّبِّكُمْ رِجْسٌ وَّغَضَبٌۗ اَتُجَادِلُوْنَنِيْ فِيْٓ اَسْمَاۤءٍ سَمَّيْتُمُوْهَآ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ مَّا نَزَّلَ اللّٰهُ بِهَا مِنْ سُلْطٰنٍۗ فَانْتَظِرُوْٓا اِنِّيْ مَعَكُمْ مِّنَ الْمُنْتَظِرِيْنَ

qāla qad waqa‘a ‘alaikum mir rabbikum rijsuw wa gaḍab(un), atujādilūnanī fī asmā'in sammaitumūhā antum wa ābā'ukum mā nazzalallāhu bihā min sulṭān(in), fantaẓirū innī ma‘akum minal-muntaẓirīn(a).

सः (हुद्) उत्तरितवान्, "ननु ईश्वरस्य द्वेषः क्रोधः च भवतः उपरि भविष्यति। किं भवन्तः मया सह विवादं कर्तुम् इच्छन्ति यत् भवता भवतः पूर्वजैः च स्वयमेव निर्मितानाम् नामानां (मूर्तयः) विषये, यद्यपि अल्लाहः तदर्थं सूचनां न प्रकाशितवान्? यदि एवम् अस्ति तर्हि प्रतीक्ष्यताम्! ननु, अहं अपि प्रतीक्षमाणानां मध्ये भवता सह अस्मि।

فَاَنْجَيْنٰهُ وَالَّذِيْنَ مَعَهٗ بِرَحْمَةٍ مِّنَّا وَقَطَعْنَا دَابِرَ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَمَا كَانُوْا مُؤْمِنِيْنَ ࣖ

fa anjaināhu wal-lażīna ma‘ahū biraḥmatim minnā wa qaṭa‘nā dābiral-lażīna każżabū bi'āyātinā wa mā kānū mu'minīn(a).

अतः वयं तं (हुदं) तस्य सह स्थितान् च अस्माकं दयालुतया उद्धारितवन्तः, ये अस्माकं चिह्नानि खण्डयन्ति स्म, तेषां मूलपर्यन्तं नाशं कृतवन्तः। ते विश्वासिनः न सन्ति।

وَاِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًاۘ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْۗ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wa ilā ṡamūda akhāhum ṣāliḥā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum, hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun alīm(un).

समुदस्य च जनानां कृते (वयं प्रेषितवन्तः) तेषां भ्रातरः सालेहः। सः अवदत्, "हे मम जनाः! अल्लाहस्य आराधना कुर्वन्तु! भवद्भ्यः तस्य विना अन्यः कोऽपि देवः (पूजा) नास्ति। ननु भवतः प्रभुतः स्पष्टं प्रमाणम् आगतं। अल्लाहस्य एषा (क) उष्ट्रा भवतः कृते चिह्नम् अस्ति। सा अल्लाहस्य पृथिव्यां भोजनं करोतु, तस्याः हानिं मा कुरुत, अथवा फलतः भवतः कष्टप्रदं यातना भविष्यति।

وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ عَادٍ وَّبَوَّاَكُمْ فِى الْاَرْضِ تَتَّخِذُوْنَ مِنْ سُهُوْلِهَا قُصُوْرًا وَّتَنْحِتُوْنَ الْجِبَالَ بُيُوْتًا ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ

ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di ‘ādiw wa bawwa'akum fil-arḍi tattakhiżūna min suhūlihā quṣūraw wa tanḥitūnal-jibāla buyūtā(n), fażkurū ālā'allāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

स्मर्यतां च यदा सः भवन्तं अदस्य जनानां पश्चात् खलीफां कृत्वा पृथिव्यां स्थापयति स्म। समतलस्थानेषु प्रासादानि निर्मान्ति पर्वतेषु च गृहाणि उत्कीर्णयन्ति । अतः अल्लाहस्य आशीर्वादं स्मर्यताम्, पृथिव्यां दुष्टतां न कुर्वन्तु।

قَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ لِلَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا لِمَنْ اٰمَنَ مِنْهُمْ اَتَعْلَمُوْنَ اَنَّ صٰلِحًا مُّرْسَلٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ قَالُوْٓا اِنَّا بِمَآ اُرْسِلَ بِهٖ مُؤْمِنُوْنَ

qālal-mala'ul-lażīnastakbarū min qaumihī lil-lażīnastuḍ‘ifū liman āmana minhum ata‘lamūna anna ṣāliḥam mursalum mir rabbih(ī), qālū innā bimā ursila bihī mu'minūn(a).

अभिमानिनः नेतारः दुर्बलाः इति मन्यमानानाम् अर्थात् स्वजनानाम् मध्ये विश्वासं कृतवन्तः जनाः अवदन्, “किं भवन्तः जानन्ति यत् सालेहः स्वप्रभोः दूतः अस्ति?” ते अवदन् खलु तस्य वचनं वयं विश्वसामः।

قَالَ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْٓا اِنَّا بِالَّذِيْٓ اٰمَنْتُمْ بِهٖ كٰفِرُوْنَ

qālal-lażīnastakbarū innā bil-lażī āmantum bihī kāfirūn(a).

ये डींगं मारयन्ति ते वदन्ति यत् भवन्तः यत् विश्वासं कुर्वन्ति तत् वयं नकारयामः।

فَعَقَرُوا النَّاقَةَ وَعَتَوْا عَنْ اَمْرِ رَبِّهِمْ وَقَالُوْا يٰصٰلِحُ ائْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ

fa ‘aqarun-nāqata wa ‘atau ‘an amri rabbihim wa qālū yā ṣāliḥu'tinā bimā ta‘idunā in kunta minal-mursalīn(a).

ततः ते तां उष्ट्रां हत्वा भगवतः आज्ञां विरुद्धं दम्भं कृतवन्तः। ते अवदन्, "हे सालेह! अस्मान् प्रति तर्जनं प्रमाणय, यदि सत्यं यत् त्वं दूतेषु अन्यतमः असि।"

فَاَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَاَصْبَحُوْا فِيْ دَارِهِمْ جٰثِمِيْنَ

fa akhażathumur-rajfatu fa aṣbaḥū fī dārihim jāṡimīn(a).

अथ भूकम्पेन तेषां गृहभग्नावशेषेषु मृताः शयिताः।

فَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰقَوْمِ لَقَدْ اَبْلَغْتُكُمْ رِسَالَةَ رَبِّيْ وَنَصَحْتُ لَكُمْ وَلٰكِنْ لَّا تُحِبُّوْنَ النّٰصِحِيْنَ

fa tawallā ‘anhum wa qāla yā qaumi laqad ablagtukum risālata rabbī wa naṣaḥtu lakum wa lākil lā tuḥibbūnan-nāṣiḥīn(a).

ततः सः (सालेहः) तान् त्यक्त्वा अवदत्, "हे मम प्रजाः! ननु मया भवद्भ्यः मम भगवतः सन्देशः प्रसारितः, मया भवद्भ्यः उपदेशः कृतः च। परन्तु भवद्भ्यः उपदेशं दत्तवन्तः जनाः न रोचन्ते।

وَلُوْطًا اِذْ قَالَ لِقَوْمِهٖٓ اَتَأْتُوْنَ الْفَاحِشَةَ مَا سَبَقَكُمْ بِهَا مِنْ اَحَدٍ مِّنَ الْعٰلَمِيْنَ

wa lūṭan iż qāla liqaumihī ata'tūnal-fāḥisyata mā sabaqakum bihā min aḥadim minal-‘ālamīn(a).

तथा च (वयम् अपि प्रेषितवन्तः) लुट्, यदा सः स्वजनं अवदत्, "किमर्थं भवन्तः घृणितम् कर्म कुर्वन्ति, यत् भवद्भ्यः पूर्वं (अस्मिन् जगति) केनापि न कृतम्।

اِنَّكُمْ لَتَأْتُوْنَ الرِّجَالَ شَهْوَةً مِّنْ دُوْنِ النِّسَاۤءِۗ بَلْ اَنْتُمْ قَوْمٌ مُّسْرِفُوْنَ

innakum lata'tūnar-rijāla syahwatam min dūnin-nisā'(i), bal antum qaumum musrifūn(a).

ननु त्वया पुरुषेषु कामः प्रसारितः, न तु स्त्रियः। त्वं खलु अतिव्याप्तः जनः असि” इति ।

وَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهٖٓ اِلَّآ اَنْ قَالُوْٓا اَخْرِجُوْهُمْ مِّنْ قَرْيَتِكُمْۚ اِنَّهُمْ اُنَاسٌ يَّتَطَهَّرُوْنَ

wa mā kāna jawāba qaumihī illā an qālū akhrijūhum min qaryatikum, innahum unāsuy yataṭahharūn(a).

तस्य जनानां च उत्तरं अन्यत् नासीत् यत् "तान् (लुट् तस्य अनुयायिनः च) स्वदेशात् निष्कासयन्तु, ते जनाः सन्ति ये आत्मानं पवित्रं मन्यन्ते।

فَاَنْجَيْنٰهُ وَاَهْلَهٗٓ اِلَّا امْرَاَتَهٗ كَانَتْ مِنَ الْغٰبِرِيْنَ

fa anjaināhu wa ahlahū illamra'atahū kānat minal-gābirīn(a).

तदा वयं तं तस्य अनुयायिनां च तारितवन्तः, केवलं तस्य पत्नीं विहाय, या पृष्ठतः अवशिष्टानां मध्ये आसीत् ।

وَاَمْطَرْنَا عَلَيْهِمْ مَّطَرًاۗ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُجْرِمِيْنَ ࣖ

wa amṭarnā ‘alaihim maṭarā(n), fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mujrimīn(a).

वयं च तान् वर्षा (शिलाभिः) वर्षितवन्तः। अतः पापं कुर्वतः व्यक्तिस्य किं भवति इति ध्यानं ददातु।

وَاِلٰى مَدْيَنَ اَخَاهُمْ شُعَيْبًاۗ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ فَاَوْفُوا الْكَيْلَ وَالْمِيْزَانَ وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ اَشْيَاۤءَهُمْ وَلَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلَاحِهَاۗ ذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَۚ

wa ilā madyana akhāhum syu‘aibā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum fa auful-kaila wal-mīzāna wa lā tabkhasun-nāsa asy-yā'ahum wa lā tufsidū fil-arḍi ba‘da iṣlāḥihā, żālikum khairul lakum in kuntum mu'minīn(a).

मदनजनेभ्यः च वयं तेषां स्वभ्राता शुएबं (प्रेषयामः)। सः अवदत्, "हे मम जनाः! अल्लाहस्य आराधना कुर्वन्तु। भवद्भ्यः तस्य अतिरिक्तं कोऽपि देवः (पूजा) नास्ति। ननु भवतः भगवतः स्पष्टं प्रमाणं भवतः समीपम् आगतं। मापं तराजूं च सिद्धं कुर्वन्तु, किञ्चित् अपि कस्यचित् हानिं न कुर्वन्तु। पृथिव्याः सम्यक् (सृष्टेः) अनन्तरं क्षतिं मा कुर्वन्तु। तत् भवतः कृते श्रेयस्करम् यदि भवन्तः विश्वासिनः सन्ति।

وَلَا تَقْعُدُوْا بِكُلِّ صِرَاطٍ تُوْعِدُوْنَ وَتَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ مَنْ اٰمَنَ بِهٖ وَتَبْغُوْنَهَا عِوَجًاۚ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ كُنْتُمْ قَلِيْلًا فَكَثَّرَكُمْۖ وَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ

wa lā taq‘udū bikulli ṣirāṭin tū‘idūna wa taṣuddūna ‘an sabīlillāhi man āmana bihī wa tabgūnahā ‘iwajā(n), ważkurū iż kuntum qalīlan fa kaṡṡarakum, wanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).

तथा च अल्लाहस्य मार्गात् विश्वासिनां भयभीताः बाधां च कृत्वा तस्य मार्गं विचलितुं इच्छन्तः कस्मिन् अपि मार्गे न उपविशन्तु। स्मर्यतां यदा भवन्तः अल्पाः आसन् तदा अल्लाहः भवतः संख्यां वर्धितवान्। क्षतिं कुर्वतां किं भवति इति च ध्यानं ददातु।

وَاِنْ كَانَ طَاۤىِٕفَةٌ مِّنْكُمْ اٰمَنُوْا بِالَّذِيْٓ اُرْسِلْتُ بِهٖ وَطَاۤىِٕفَةٌ لَّمْ يُؤْمِنُوْا فَاصْبِرُوْا حَتّٰى يَحْكُمَ اللّٰهُ بَيْنَنَاۚ وَهُوَ خَيْرُ الْحٰكِمِيْنَ ۔

wa in kāna ṭā'ifatum minkum āmanū bil-lażī ursiltu bihī wa ṭā'ifatul lam tu'minū faṣbirū ḥattā yaḥkumallāhu bainanā, wa huwa khairul-ḥākimīn(a).

यदि भवतां मध्ये कश्चन समूहः अस्ति यः मया प्रेषितेषु (शिक्षेषु) विश्वासं करोति, तथा च (अपि) कश्चन समूहः अस्ति यः विश्वासं न करोति, तर्हि यावत् अल्लाहः अस्माकं मध्ये निर्णयं न करोति तावत् धैर्यं धारयन्तु। सः श्रेष्ठः न्यायाधीशः अस्ति।

۞ قَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ لَنُخْرِجَنَّكَ يٰشُعَيْبُ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَكَ مِنْ قَرْيَتِنَآ اَوْ لَتَعُوْدُنَّ فِيْ مِلَّتِنَاۗ قَالَ اَوَلَوْ كُنَّا كٰرِهِيْنَ

qālal-mala'ul-lażīnastakbarū min qaumihī lanukhrijannaka yā syu‘aibu wal-lażīna āmanū ma‘aka min qaryatinā au lata‘ūdunna fī millatinā, qāla awalau kunnā kārihīn(a).

शुएब-जनजातेः अभिमानी नेतारः अवदन्, "हे शुएब! वयं भवन्तं विश्वासिनां च अस्माकं देशात् अवश्यमेव निष्कासयिष्यामः, यावत् त्वं अस्माकं धर्मं न प्रत्यागच्छसि। शुएबः अवदत्, "किं (भवन्तः अस्मान् निष्कासयिष्यन्ति), यद्यपि अस्माकं न रोचते?

قَدِ افْتَرَيْنَا عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اِنْ عُدْنَا فِيْ مِلَّتِكُمْ بَعْدَ اِذْ نَجّٰىنَا اللّٰهُ مِنْهَاۗ وَمَا يَكُوْنُ لَنَآ اَنْ نَّعُوْدَ فِيْهَآ اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ رَبُّنَاۗ وَسِعَ رَبُّنَا كُلَّ شَيْءٍ عِلْمًاۗ عَلَى اللّٰهِ تَوَكَّلْنَاۗ رَبَّنَا افْتَحْ بَيْنَنَا وَبَيْنَ قَوْمِنَا بِالْحَقِّ وَاَنْتَ خَيْرُ الْفٰتِحِيْنَ

qadiftarainā ‘alallāhi każiban in ‘udnā fī millatikum ba‘da iż najjānallāhu minhā, wa mā yakūnu lanā an na‘ūda fīhā illā ay yasyā'allāhu rabbunā, wasi‘a rabbunā kulla syai'in ‘ilmā(n), ‘alallāhi tawakkalnā, rabbanaftaḥ bainanā wa baina qauminā bil-ḥaqqi wa anta khairul-fātiḥīn(a).

ननु वयं अल्लाहस्य विरुद्धं महत् असत्यं आविष्कृतवन्तः स्मः, यदि वयं भवतः धर्मं प्रति प्रत्यागच्छामः, अल्लाहः अस्मान् तस्मात् मुक्तिं कृत्वा। अस्माकं च तस्य समीपं प्रत्यागन्तुं न युक्तम्, यावत् अल्लाहः अस्माकं प्रभुः न इच्छति। अस्माकं भगवतः ज्ञानं सर्वं व्याप्नोति। केवलं अल्लाहस्य उपरि एव वयं विश्वासं कुर्मः। अस्माकं प्रजानां च मध्ये न्यायेन (न्यायपूर्वकं) न्यायं कुरु अस्माकं प्रभो। त्वं सर्वोत्तमः निर्णयकः असि” इति ।

وَقَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ لَىِٕنِ اتَّبَعْتُمْ شُعَيْبًا اِنَّكُمْ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ

wa qālal-mala'ul-lażīna kafarū min qaumihī la'inittaba‘tum syu‘aiban innakum iżal lakhāsirūn(a).

तस्य च जनानां (शुआइबस्य) नेतारः ये अविश्वासिनः आसन् ते (परस्परेण) अवदन् यत्, "ननु यदि भवन्तः शुएबस्य अनुसरणं कुर्वन्ति तर्हि भवन्तः एव अवश्यमेव हानिम् अनुभविष्यन्ति।

فَاَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَاَصْبَحُوْا فِيْ دَارِهِمْ جٰثِمِيْنَۙ

fa akhażathumur-rajfatu fa aṣbaḥū fī dārihim jāṡimīn(a).

अथ भूकम्पेन तेषां गृहभग्नावशेषेषु मृताः शयिताः।

الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا شُعَيْبًا كَاَنْ لَّمْ يَغْنَوْا فِيْهَاۚ اَلَّذِيْنَ كَذَّبُوْا شُعَيْبًا كَانُوْا هُمُ الْخٰسِرِيْنَ

al-lażīna każżabū syu‘aiban ka'allam yagnau fīhā, al-lażīna każżabū syu‘aiban kānū humul-khāsirīn(a).

ये जनाः शुएबं नकारयन्ति स्म ते तस्मिन् (देशे) कदापि न निवसन्ति इव आसन्। ये शुएबं नकारयन्ति ते एव हानिम् अनुभवन्ति।

فَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰقَوْمِ لَقَدْ اَبْلَغْتُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَنَصَحْتُ لَكُمْۚ فَكَيْفَ اٰسٰى عَلٰى قَوْمٍ كٰفِرِيْنَ ࣖ

fa tawallā ‘anhum wa qāla yā qaumi laqad ablagtukum risālāti rabbī wa naṣaḥtu lakum, fa kaifa āsā ‘alā qaumin kāfirīn(a).

अतः शुएबः तान् त्यक्तवान् यत्, "हे मम प्रजाः! ननु मया भवद्भ्यः मम भगवतः सन्देशः प्रसारितः, मया च भवद्भ्यः उपदेशः दत्तः। अतः अहं कथं अविश्वासिनः कृते शोकं करिष्यामि?"

وَمَآ اَرْسَلْنَا فِيْ قَرْيَةٍ مِّنْ نَّبِيٍّ اِلَّآ اَخَذْنَآ اَهْلَهَا بِالْبَأْسَاۤءِ وَالضَّرَّاۤءِ لَعَلَّهُمْ يَضَّرَّعُوْنَ

wa mā arsalnā fī qaryatim min nabiyyin illā akhażnā ahlahā bil-ba'sā'i waḍ-ḍarrā'i la‘allahum yaḍḍarra‘ūn(a).

वयं च कस्मिंश्चित् देशे भविष्यद्वादिं न प्रेषितवन्तः, (तस्य निवासिनः च तम् भविष्यद्वादिनं तिरस्कृतवन्तः), अपितु तस्य निवासिनः कष्टं दुःखं च प्रदत्तवन्तः यथा ते विनयेन (वशं कुर्वन्ति)।

ثُمَّ بَدَّلْنَا مَكَانَ السَّيِّئَةِ الْحَسَنَةَ حَتّٰى عَفَوْا وَّقَالُوْا قَدْ مَسَّ اٰبَاۤءَنَا الضَّرَّاۤءُ وَالسَّرَّاۤءُ فَاَخَذْنٰهُمْ بَغْتَةً وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

Ṡumma baddalnā makānas-sayyi'atil-ḥasanata ḥattā ‘afau wa qālū qad massa ābā'anaḍ-ḍarrā'u was-sarrā'u fa akhażnāhum bagtataw wa hum lā yasy‘urūn(a).

ततः वयं दुःखस्य स्थाने भोगं कृतवन्तः (यथा तेषां सन्तानं धनं च) वर्धते स्म, ततः ते अवदन्- "ननु अस्माकं पूर्वजाः दुःखं सुखं च अनुभवन्ति स्म" अतः वयं तान् अप्रत्यक्षतया सहसा यातनाम् अकुर्वन्।

وَلَوْ اَنَّ اَهْلَ الْقُرٰٓى اٰمَنُوْا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِمْ بَرَكٰتٍ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ وَلٰكِنْ كَذَّبُوْا فَاَخَذْنٰهُمْ بِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

wa lau anna ahlal-qurā āmanū wattaqau lafataḥnā ‘alaihim barakātim minas-samā'i wal ardḍi wa lākin każżabū fa akhażnāhum bimā kānū yaksibūn(a).

यदि च भूमिजनाः विश्वासं कृत्वा पुण्यशीलाः आसन् तर्हि वयं तेभ्यः आकाशात् पृथिव्याः च आशीर्वादं दास्यामः, परन्तु ते अनृताः (अस्माकं श्लोकाः) अभवन्, अतः तेषां कृतवत् दण्डं दत्तवन्तः।

اَفَاَمِنَ اَهْلُ الْقُرٰٓى اَنْ يَّأْتِيَهُمْ بَأْسُنَا بَيَاتًا وَّهُمْ نَاۤىِٕمُوْنَۗ

afa amina ahlul-qurā ay ya'tiyahum ba'sunā bayātaw wa hum nā'imūn(a).

अतः किं नगरजनाः सुप्ताः रात्रौ आगच्छन्तः अस्माकं दण्डात् सुरक्षिताः अनुभवन्ति?

اَوَاَمِنَ اَهْلُ الْقُرٰٓى اَنْ يَّأْتِيَهُمْ بَأْسُنَا ضُحًى وَّهُمْ يَلْعَبُوْنَ

awa amina ahlul-qurā ay ya'tiyahum ba'sunā ḍuḥaw wa hum yal‘abūn(a).

अथवा नगरस्य जनाः प्रातःकाले क्रीडन्तः अस्माकं दण्डात् सुरक्षिताः अनुभवन्ति?

اَفَاَمِنُوْا مَكْرَ اللّٰهِۚ فَلَا يَأْمَنُ مَكْرَ اللّٰهِ اِلَّا الْقَوْمُ الْخٰسِرُوْنَ ࣖ

afa aminū makrallāh(i), falā ya'manu makrallāhi illal-qaumul khāsirūn(a).

अथवा ते अल्लाहस्य (अप्रत्याशित) दण्डात् सुरक्षिताः अनुभवन्ति? अल्लाहस्य दण्डात् कोऽपि सुरक्षितः न अनुभवति, हारिणः विहाय।

اَوَلَمْ يَهْدِ لِلَّذِيْنَ يَرِثُوْنَ الْاَرْضَ مِنْۢ بَعْدِ اَهْلِهَآ اَنْ لَّوْ نَشَاۤءُ اَصَبْنٰهُمْ بِذُنُوْبِهِمْۚ وَنَطْبَعُ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَهُمْ لَا يَسْمَعُوْنَ

awalam yahdi lil-lażīna yariṡūnal-arḍa mim ba‘di ahlihā allau nasyā'u aṣabnāhum biżunūbihim, wa naṭba‘u ‘alā qulūbihim fahum lā yasma‘ūn(a).

अथवा ये भूमिं तस्य निवासिनः पश्चात् उत्तराधिकारं प्राप्नुवन्ति तेषां कृते न स्पष्टं यत् यदि वयं इच्छामः तर्हि तेषां पापानाम् दण्डं अवश्यं दास्यामः, तेषां हृदयं च मुद्रां कुर्मः यथा ते न शृण्वन्ति (पाठः)।

تِلْكَ الْقُرٰى نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ اَنْۢبَاۤىِٕهَاۚ وَلَقَدْ جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِۚ فَمَا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْا بِمَا كَذَّبُوْا مِنْ قَبْلُۗ كَذٰلِكَ يَطْبَعُ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِ الْكٰفِرِيْنَ

tilkal-qurā naquṣṣu ‘alaika min ambā'ihā, wa laqad jā'athum rusuluhum bil-bayyināt(i), famā kānū liyu'minū bimā każżabū min qabl(u), każālika yaṭba‘ullāhu ‘alā qulūbil-kāfirīn(a).

एताः भूमिः (यत् वयं नष्टवन्तः), तेषां काश्चन कथाः भवद्भ्यः कथयामः। तेषां दूताः स्पष्टप्रमाणैः सह तेषां समीपम् आगताः आसन् । किन्तु ते पूर्वं निराकृतं (अपि) न विश्वसन्ति स्म। एवं अल्लाहः काफिराणां हृदयेषु मुद्रणं करोति।

وَمَا وَجَدْنَا لِاَكْثَرِهِمْ مِّنْ عَهْدٍۚ وَاِنْ وَّجَدْنَآ اَكْثَرَهُمْ لَفٰسِقِيْنَ

wa mā wajadnā li'akṡarihim min ‘ahd(in), wa iw wajadnā akṡarahum lafāsiqīn(a).

तेषां च अधिकांशं प्रतिज्ञां पूरयन्तः न पश्यामः। अपितु वयं यत् प्राप्नुमः तत् आसीत् यत् तेषु अधिकांशः यथार्थतया दुष्टाः जनाः आसन् ।

ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ مُّوْسٰى بِاٰيٰتِنَآ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ فَظَلَمُوْا بِهَاۚ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ

Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihim mūsā bi'āyātinā ilā fir‘auna wa mala'ihī fa ẓalamū bihā, fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).

तेषां पश्चात् वयं मूसां स्वप्रमाणैः सह फारोः तस्य प्रजानां च नेतारं प्रेषितवन्तः, ते च प्रमाणानि अङ्गीकृतवन्तः। अतः क्षतिं कुर्वतां किं भवति इति ध्यानं ददातु।

وَقَالَ مُوْسٰى يٰفِرْعَوْنُ اِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَۙ

wa qāla mūsa yā fir‘aunu innī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

मूसा च अवदत्, "हे फारो! खलु अहं सर्वलोकेश्वरात् दूतः अस्मि।

حَقِيْقٌ عَلٰٓى اَنْ لَّآ اَقُوْلَ عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّۗ قَدْ جِئْتُكُمْ بِبَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّكُمْ فَاَرْسِلْ مَعِيَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ۗ

Ḥaqīqun ‘alā allā aqūla ‘alallāhi illal-ḥaqq(a), qad ji'tukum bibayyinatim mir rabbikum fa arsil ma‘iya banī isrā'īl(a).

अल्लाहस्य विषये सत्यं वक्तुं मम बाध्यता अस्ति। ननु अहं भवतः प्रभुतः स्पष्टं प्रमाणं गृहीत्वा भवतः समीपम् आगतः, अतः इस्राएलस्य सन्तानाः मया सह (गन्तुम्)।

قَالَ اِنْ كُنْتَ جِئْتَ بِاٰيَةٍ فَأْتِ بِهَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qāla in kunta ji'ta bi'āyatin fa'ti bihā in kunta minaṣ ṣādiqīn(a).

सः (फारो) अवदत्, "यदि सत्यं यत् त्वं प्रमाणम् आनयसि तर्हि तत् दर्शयतु यत् त्वं सत्यवादीनां जनानां मध्ये एकः असि।"

فَاَلْقٰى عَصَاهُ فَاِذَا هِيَ ثُعْبَانٌ مُّبِيْنٌ ۖ

fa alqā ‘aṣāhu fa iżā hiya ṡu‘bānum mubīn(un).

तदा (मोशेः) स्वस्य यष्टिं क्षिप्तवान्, सहसा यष्टिः वास्तविकः बृहत् सर्पः अभवत् ।

وَّنَزَعَ يَدَهٗ فَاِذَا هِيَ بَيْضَاۤءُ لِلنّٰظِرِيْنَ ࣖ

wa naza‘a yadahū fa iżā hiya baiḍā'u lin-nāẓirīn(a).

सः च हस्तं बहिः निष्कासितवान्, सहसा तत् दृष्टानां कृते श्वेतम् (दीप्तम्) अभवत्।

قَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ اِنَّ هٰذَا لَسٰحِرٌ عَلِيْمٌۙ

qālal-mala'u min qaumi fir‘auna inna hāżā lasāḥirum ‘alīm(un).

फारोनायकाः अवदन्, अयं मनुष्यः खलु चतुरः मायाविनः अस्ति।

يُّرِيْدُ اَنْ يُّخْرِجَكُمْ مِّنْ اَرْضِكُمْ ۚ فَمَاذَا تَأْمُرُوْنَ

yurīdu ay yukhrijakum min arḍikum, fa māżā ta'murūn(a).

यः त्वां भवतः भूमितः निष्कासयितुम् इच्छति।" (फारो अवदत्) "तर्हि किं सूचयसि?"

قَالُوْآ اَرْجِهْ وَاَخَاهُ وَاَرْسِلْ فِى الْمَدَاۤىِٕنِ حٰشِرِيْنَۙ

qālū arjih wa akhāhu wa arsil fil-madā'ini ḥāsyirīn(a).

(प्रमुखाः) प्रत्युवाच, तं भ्रातरं च (किञ्चित्कालं यावत्) निगृह्य, केचन जनान् (मायावीनां) सङ्ग्रहार्थं नगरेषु प्रेषयन्तु।

يَأْتُوْكَ بِكُلِّ سٰحِرٍ عَلِيْمٍ

ya'tūka bikulli sāḥirin ‘alīm(in).

येन ते सर्वान् चतुरान् मायाविनः भवद्भ्यः आनयन्ति” इति ।

وَجَاۤءَ السَّحَرَةُ فِرْعَوْنَ قَالُوْٓا اِنَّ لَنَا لَاَجْرًا اِنْ كُنَّا نَحْنُ الْغٰلِبِيْنَ

wa jā'as-saḥaratu fir‘auna qālū inna lanā la'ajran in kunnā naḥnul-gālibīn(a).

ते च मायाविनः फारो इत्यस्य समीपम् आगतवन्तः। ते अवदन्, “(किं) वयं फलं प्राप्नुमः, यदि वयं विजयं प्राप्नुमः?”

قَالَ نَعَمْ وَاِنَّكُمْ لَمِنَ الْمُقَرَّبِيْنَ

qāla na‘am wa innakum laminal-muqarrabīn(a).

सः (फारोः) उत्तरितवान्, "आम्, वस्तुतः भवन्तः (मम) समीपस्थेषु भवेयुः।"

قَالُوْا يٰمُوْسٰٓى اِمَّآ اَنْ تُلْقِيَ وَاِمَّآ اَنْ نَّكُوْنَ نَحْنُ الْمُلْقِيْنَ

qālū yā mūsā immā an tulqiya wa immā an nakūna naḥnul-mulqīn(a).

ते (मायावीः) अवदन्, "हे मूसा! किं त्वं प्रथमं क्षिपसि, उत वयं क्षिपामः?"

قَالَ اَلْقُوْاۚ فَلَمَّآ اَلْقَوْا سَحَرُوْٓا اَعْيُنَ النَّاسِ وَاسْتَرْهَبُوْهُمْ وَجَاۤءُوْ بِسِحْرٍ عَظِيْمٍ

qāla alqū, falammā alqau saḥarū a‘yunan-nāsi wastarhabūhum wa jā'ū bisiḥrin ‘aẓīm(in).

सः (मोशेः) उत्तरितवान्, "तत् (प्रथमं) क्षिपतु!" अतः तेषां क्षेपणस्य अनन्तरं ते जनानां नेत्राणि मोहितवन्तः, जनान् च भयभीताः कृतवन्तः, यतः ते महतीं (आश्चर्यजनकं) मायां दर्शयन्ति स्म।

۞ وَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰٓى اَنْ اَلْقِ عَصَاكَۚ فَاِذَا هِيَ تَلْقَفُ مَا يَأْفِكُوْنَۚ

wa auḥainā ilā mūsā an alqi ‘aṣāk(a), fa iżā hiya talqafu mā ya'fikūn(a).

वयं च मूसां प्रति प्रकाशितवन्तः, “तव दण्डं पातयतु!” अतः सहसा तेषां सर्वाणि मिथ्यानि ग्रसितवान्।

فَوَقَعَ الْحَقُّ وَبَطَلَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَۚ

fa waqa‘al-ḥaqqu wa baṭala mā kānū ya‘malūn(a).

तदा सत्यं सिद्धं कृतं सर्वं वृथा ।

فَغُلِبُوْا هُنَالِكَ وَانْقَلَبُوْا صٰغِرِيْنَۚ

fa gulibū hunālika wanqalabū ṣāgirīn(a).

अतः ते तस्मिन् स्थाने पराजिताः अभवन्, ते च जर्जरजनाः अभवन्।

وَاُلْقِيَ السَّحَرَةُ سٰجِدِيْنَۙ

wa ulqiyas-saḥaratu sājidīn(a).

मायां च सद्यः पतित्वा प्रणामं कृतवन्तः।

قَالُوْٓا اٰمَنَّا بِرَبِّ الْعٰلَمِيْنَۙ

qālū āmannā birabbil-‘ālamīn(a).

ते अवदन् - वयं सर्वलोकेश्वरं विश्वसामः।

رَبِّ مُوْسٰى وَهٰرُوْنَ

rabbi mūsā wa hārūn(a).

(अर्थात्) मूसाहारूनयोः प्रभुः” इति ।

قَالَ فِرْعَوْنُ اٰمَنْتُمْ بِهٖ قَبْلَ اَنْ اٰذَنَ لَكُمْۚ اِنَّ هٰذَا لَمَكْرٌ مَّكَرْتُمُوْهُ فِى الْمَدِيْنَةِ لِتُخْرِجُوْا مِنْهَآ اَهْلَهَاۚ فَسَوْفَ تَعْلَمُوْنَ

qāla fir‘aunu āmantum bihī qabla an āżana lakum, inna hāżā lamakrum makartumūhu fil-madīnati litukhrijū minhā ahlahā, fa saufa ta‘lamūn(a).

फारो अवदत्, "मया भवद्भ्यः अनुमतिं दातुं पूर्वं भवन्तः किमर्थं तस्मिन् विश्वसन्ति? वस्तुतः एतत् वस्तुतः एतत् युक्तिः अस्ति यत् भवद्भिः अस्मिन् नगरे योजना कृता, तस्य निवासिनः निष्कासयितुं। पश्चात् भवन्तः ज्ञास्यन्ति (भवतः कर्मणां परिणामः)।

لَاُقَطِّعَنَّ اَيْدِيَكُمْ وَاَرْجُلَكُمْ مِّنْ خِلَافٍ ثُمَّ لَاُصَلِّبَنَّكُمْ اَجْمَعِيْنَ

la'uqaṭṭi‘anna aidiyakum wa arjulakum min khilāfin ṡumma la'uṣallibannakum ajma‘īn(a).

अहं भवतः हस्तपादौ अवश्यमेव क्रिसक्रॉस्-प्रकारेण (दक्षिणहस्तं वामपादं वा विपरीतम्) छिनत्स्यामि, ततः भवन्तं सर्वान् क्रूसे स्थापयिष्यामि” इति ।

قَالُوْٓا اِنَّآ اِلٰى رَبِّنَا مُنْقَلِبُوْنَۙ

qālū innā ilā rabbinā munqalibūn(a).

ते (मायावीः) प्रत्युवाच, “ननु वयं स्वेश्वरं प्रति आगमिष्यामः।

وَمَا تَنْقِمُ مِنَّآ اِلَّآ اَنْ اٰمَنَّا بِاٰيٰتِ رَبِّنَا لَمَّا جَاۤءَتْنَا ۗرَبَّنَآ اَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَّتَوَفَّنَا مُسْلِمِيْنَ ࣖ

wa mā tanqimu minnā illā an āmannā bi'āyāti rabbinā lammā jā'atnā, rabanā afrig ‘alainā ṣabraw wa tawaffanā muslimīn(a).

त्वं च अस्माकं प्रतिशोधं न कृतवान्, अपितु अस्माकं भगवतः श्लोकेषु विश्वासं कृतवन्तः इति कारणतः यदा ते अस्माकं समीपं आगच्छन्ति स्म।" (ते प्रार्थितवन्तः), "अस्माकं भगवन्, अस्मान् धैर्यं ददातु, मुसलमानरूपेण (भवतः समर्पणं कृत्वा) म्रियतु।

وَقَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ اَتَذَرُ مُوْسٰى وَقَوْمَهٗ لِيُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ وَيَذَرَكَ وَاٰلِهَتَكَۗ قَالَ سَنُقَتِّلُ اَبْنَاۤءَهُمْ وَنَسْتَحْيٖ نِسَاۤءَهُمْۚ وَاِنَّا فَوْقَهُمْ قٰهِرُوْنَ

wa qālal-mala'u min qaumi fir‘auna atażaru mūsā wa qaumahū liyufsidū fil-arḍi wa yażaraka wa ālihatak(a), qāla sanuqattilu abnā'ahum wa nastaḥyī nisā'ahum, wa innā fauqahum qāhirūn(a).

फिरौनस्य जनानां नेतारः च अवदन्, "किं भवन्तः मूसां तस्य जनान् च अस्मिन् देशे (मिस्रे) विनाशं कर्तुं भवन्तं स्वदेवतान् च परित्यज्य अनुमन्यन्ते? (फारो) अवदत्, "वयं तेषां पुत्रान् हत्वा तेषां कन्याः जीवितुं ददामः, तेषां उपरि अस्माकं पूर्णं सामर्थ्यं वर्तते।"

قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهِ اسْتَعِيْنُوْا بِاللّٰهِ وَاصْبِرُوْاۚ اِنَّ الْاَرْضَ لِلّٰهِ ۗيُوْرِثُهَا مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖۗ وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِيْنَ

qāla mūsā liqaumihista‘īnū billāhi waṣbirū, innal-arḍa lillāh(i), yūriṡuhā may yasyā'u min ‘ibādih(ī), wal-‘āqibatu lil-muttaqīn(a).

मूसा स्वजनं अवदत्, "अल्लाहात् साहाय्यं याचत धैर्यं च धारयन्तु। सत्यमेव (इयं) पृथिवी अल्लाहस्य एव; सः स्वसेवकानां मध्ये यस्य इच्छति तस्मै उत्तराधिकारं प्राप्स्यति। (सद्) च अन्तः पुण्यवन्तानाम् अस्ति।

قَالُوْٓا اُوْذِيْنَا مِنْ قَبْلِ اَنْ تَأْتِيَنَا وَمِنْۢ بَعْدِ مَا جِئْتَنَا ۗقَالَ عَسٰى رَبُّكُمْ اَنْ يُّهْلِكَ عَدُوَّكُمْ وَيَسْتَخْلِفَكُمْ فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُوْنَ ࣖ

qālū ūżīnā min qabli an ta'tiyanā wa mim ba‘di mā ji'tanā, qāla ‘asā rabbukum ay yuhlika ‘aduwwakum wa yastakhlifakum fil-arḍi fa yanẓura kaifa ta‘malūn(a).

ते (मोशेः जनाः) अवदन्, "भवतः अस्माकं समीपं आगमनात् पूर्वं भवतः आगमनानन्तरं च वयं (फारोना) पीडिताः अभवम।" (मोशेः) उत्तरितवान्, "आशास्ति यत् भवतः प्रभुः भवतः शत्रून् नाशयित्वा पृथिव्यां खलीफं करिष्यति, तदा सः भवतः कथं भवति इति पश्यति।"

وَلَقَدْ اَخَذْنَآ اٰلَ فِرْعَوْنَ بِالسِّنِيْنَ وَنَقْصٍ مِّنَ الثَّمَرٰتِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُوْنَ

wa laqad akhażnā āla fir‘auna bis-sinīna wa naqṣim minaṡ-ṡamarāti la‘allahum yażżakkarūn(a).

ननु च वयं फारो तस्य जनान् च बहुवर्षं अनावृष्टिं फलस्य अभावं च (आनयन्) दण्डितवन्तः, येन ते पाठं शिक्षन्ति।

فَاِذَا جَاۤءَتْهُمُ الْحَسَنَةُ قَالُوْا لَنَا هٰذِهٖ ۚوَاِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَّطَّيَّرُوْا بِمُوْسٰى وَمَنْ مَّعَهٗۗ اَلَآ اِنَّمَا طٰۤىِٕرُهُمْ عِنْدَ اللّٰهِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

fa iżā jā'athumul-ḥasanatu qālū lanā hāżihī, wa in tuṣibhum sayyi'atuy yaṭṭayyarū bimūsā wa mam ma‘ah(ū), alā innamā ṭā'iruhum ‘indallāhi wa lākinna aksṡarahum lā ya‘lamūn(a).

ततः यदा तेषां समीपं शुभं (समृद्धिः) आगच्छति तदा वदन्ति यत् अस्माकं (प्रयत्नात्) एतत् अस्ति। यदि च ते विपत्तौ आसन् तर्हि ते दुर्भाग्यस्य दोषं मूसां तस्य अनुयायिनां च उपरि आरोपयन्ति स्म। ज्ञातव्यं यत् तेषां भाग्यं अल्लाहस्य हस्ते अस्ति, परन्तु तेषु अधिकांशः न जानाति।

وَقَالُوْا مَهْمَا تَأْتِنَا بِهٖ مِنْ اٰيَةٍ لِّتَسْحَرَنَا بِهَاۙ فَمَا نَحْنُ لَكَ بِمُؤْمِنِيْنَ

wa qālū mahmā ta'tinā bihī min āyatil litasḥaranā bihā, famā naḥnu laka bimu'minīn(a).

ते च (मोशेन) अवदन्, “यत् किमपि प्रमाणं त्वं अस्मान् मोहयितुं अस्मान् आनयसि, तत् वयं त्वयि न विश्वसिष्यामः।”

فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمُ الطُّوْفَانَ وَالْجَرَادَ وَالْقُمَّلَ وَالضَّفَادِعَ وَالدَّمَ اٰيٰتٍ مُّفَصَّلٰتٍۗ فَاسْتَكْبَرُوْا وَكَانُوْا قَوْمًا مُّجْرِمِيْنَ

fa arsalnā ‘alaihimuṭ-ṭūfāna wal-jarāda wal-qummala waḍ-ḍafādi‘a wad-dama āyātim mufaṣṣalāt(in), fastakbarū wa kānū qaumam mujrimīn(a).

अतः वयं तेषां उपरि तूफानान्, शलभान्, उकं, मण्डूकान्, रक्तं च (पानजलं रक्तरूपेण परिणतं) स्पष्टचिह्नरूपेण प्रेषितवन्तः, परन्तु ते अभिमानिनः एव आसन्, ते पापिनः जनाः आसन्।

وَلَمَّا وَقَعَ عَلَيْهِمُ الرِّجْزُ قَالُوْا يٰمُوْسَى ادْعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِنْدَكَۚ لَىِٕنْ كَشَفْتَ عَنَّا الرِّجْزَ لَنُؤْمِنَنَّ لَكَ وَلَنُرْسِلَنَّ مَعَكَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ۚ

wa lammā waqa‘a ‘alihimur-rijzu qālū yā mūsad‘u lanā rabbaka bimā ‘ahida ‘indak(a), la'in kasyafta ‘annar-rijza lanu'minanna laka wa lanursilanna ma‘aka banī isrā'īl(a).

यदा च ते दण्डेन (यत् व्याख्यातं) आहताः अभवन् तदा ते अवदन्, "हे मूसा! भवतः भगवतः प्रतिज्ञानुसारं अस्मान् याचस्व। यदि त्वं अस्मात् एतत् दण्डं हर्तुं शक्नोषि तर्हि वयं भवतः अवश्यमेव विश्वासं करिष्यामः, इस्राएल-सन्ततिं च भवता सह गन्तुं अवश्यं त्यक्ष्यामः।

فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُمُ الرِّجْزَ اِلٰٓى اَجَلٍ هُمْ بَالِغُوْهُ اِذَا هُمْ يَنْكُثُوْنَ

falammā kasyafnā ‘anhumur-rijza ilā ajalin hum bāligūhu iżā hum yankuṡūn(a).

परन्तु यदा वयं तेभ्यः दण्डं यावत् तेषां पूर्तये समयसीमापर्यन्तं निष्कासितवन्तः तदा ते स्वप्रतिज्ञां भङ्गं कृतवन्तः।

فَانْتَقَمْنَا مِنْهُمْ فَاَغْرَقْنٰهُمْ فِى الْيَمِّ بِاَنَّهُمْ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَكَانُوْا عَنْهَا غٰفِلِيْنَ

fantaqamnā minhum fa agraqnāhum fil-yammi bi'annahum każżabū bi'āyātinā wa kānū ‘anhā gāfilīn(a).

अतः वयं तान् केभ्यः दण्डं दत्तवन्तः, ततः वयं तान् समुद्रे मज्जितवन्तः यतः ते अस्माकं चिह्नानि अङ्गीकृतवन्तः, अस्माकं चिह्नानां विषये प्रमादं च कृतवन्तः।

وَاَوْرَثْنَا الْقَوْمَ الَّذِيْنَ كَانُوْا يُسْتَضْعَفُوْنَ مَشَارِقَ الْاَرْضِ وَمَغَارِبَهَا الَّتِيْ بٰرَكْنَا فِيْهَاۗ وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ الْحُسْنٰى عَلٰى بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَۙ بِمَا صَبَرُوْاۗ وَدَمَّرْنَا مَا كَانَ يَصْنَعُ فِرْعَوْنُ وَقَوْمُهٗ وَمَا كَانُوْا يَعْرِشُوْنَ

wa auraṡnal-qaumal-lażīna kānū yustaḍ‘afūna masyāriqal-arḍi wa magāribahal-latī bāraknā fīhā, wa tammat kalimatu rabbikal-ḥusnā ‘alā banī isrā'īl(a), bimā ṣabarū, wa dammarnā mā kāna yaṣna‘u fir‘aunu wa qaumuhū wa mā kānū ya‘risyūn(a).

वयं च पीडितानां जनानां कृते पृथिव्याः पूर्वपश्चिमभागं वसीयतं कृतवन्तः येषां आशीर्वादः अस्माभिः दत्तः। भवतः सत्प्रभोः वचनं इस्राएल-सन्ततिनां कृते तेषां धैर्यात् सिद्धं (प्रतिज्ञारूपेण) अभवत्। वयं च यत् फारो तस्य जनानां च सृष्टिं तेषां निर्मितं च नाशं कृतवन्तः।

وَجَاوَزْنَا بِبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ الْبَحْرَ فَاَتَوْا عَلٰى قَوْمٍ يَّعْكُفُوْنَ عَلٰٓى اَصْنَامٍ لَّهُمْ ۚقَالُوْا يٰمُوْسَى اجْعَلْ لَّنَآ اِلٰهًا كَمَا لَهُمْ اٰلِهَةٌ ۗقَالَ اِنَّكُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُوْنَ

wa jāwaznā bibanī isrā'īlal-baḥra fa atau ‘alā qaumiy ya‘kufūna ‘alā aṣnāmil lahum, qālū yā mūsaj‘al lanā ilāhan kamā lahum ālihah(tun), qāla innakum qaumun tajhalūn(a).

वयं च तस्य समुद्रस्य (लोहितसागरस्य उत्तरभागस्य) पारं इस्राएलसन्ततिं तारितवन्तः। यदा ते मूर्तिपूजां कुर्वन्तः जनानां समीपम् आगतवन्तः तदा ते (इस्राएलस्य सन्तानाः) अवदन् यत्, "हे मूसा! अस्माकं कृते एकं देवं (मूर्तिं) कुरु यतः तेषां अनेकाः देवाः (मूर्तयः) सन्ति। (मोशेः) प्रत्युवाच, “ननु, यूयं मूर्खाः जनाः सन्ति।”

اِنَّ هٰٓؤُلَاۤءِ مُتَبَّرٌ مَّا هُمْ فِيْهِ وَبٰطِلٌ مَّا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

inna hā'ulā'i mutabbarum mā hum fīhi wa bāṭilum mā kānū ya‘malūn(a).

ननु ते (प्रत्ययैः) धारयन्तः नष्टाः भविष्यन्ति, तेषां कृतं च वृथा भविष्यति।

قَالَ اَغَيْرَ اللّٰهِ اَبْغِيْكُمْ اِلٰهًا وَّهُوَ فَضَّلَكُمْ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ

qāla agairallāhi abgīkum ilāhaw wa huwa faḍḍalakum ‘alal-‘ālamīn(a).

सः (मूसा) अवदत्, "किं मया भवतः कृते अल्लाहात् परं देवं अन्वेष्टुं युक्तम्, यद्यपि सः एव भवन्तं सर्वेभ्यः जनाभ्यः (तस्मिन् समये) प्राधान्यं दत्तवान्।

وَاِذْ اَنْجَيْنٰكُمْ مِّنْ اٰلِ فِرْعَوْنَ يَسُوْمُوْنَكُمْ سُوْۤءَ الْعَذَابِۚ يُقَتِّلُوْنَ اَبْنَاۤءَكُمْ وَيَسْتَحْيُوْنَ نِسَاۤءَكُمْۗ وَفِيْ ذٰلِكُمْ بَلَاۤءٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَظِيْمٌ ࣖ

wa iż anjainākum min āli fir‘auna yasūmūnakum sū'al-‘ażāb(i), yuqattilūna abnā'akum wa yastaḥyūna nisā'akum wa fī żālikum balā'um mir rabbikum ‘aẓīm(un).

तथा (स्मरन्तु हे इस्राएल-सन्ततिः) यदा वयं भवन्तं (फारो) तस्य जनानां च उद्धारं कृतवन्तः, ये भवन्तं घोरं यातनाम् अयच्छन्, तदा ते भवतः पुत्रान् हत्वा भवतः कन्यानां प्राणान् रक्षन्ति स्म। तस्मिन् च सति तव भगवतः महती परीक्षा।

۞ وَوٰعَدْنَا مُوْسٰى ثَلٰثِيْنَ لَيْلَةً وَّاَتْمَمْنٰهَا بِعَشْرٍ فَتَمَّ مِيْقَاتُ رَبِّهٖٓ اَرْبَعِيْنَ لَيْلَةً ۚوَقَالَ مُوْسٰى لِاَخِيْهِ هٰرُوْنَ اخْلُفْنِيْ فِيْ قَوْمِيْ وَاَصْلِحْ وَلَا تَتَّبِعْ سَبِيْلَ الْمُفْسِدِيْنَ

wa wā‘adnā mūsā ṡalāṡīna lailataw wa atmamnāhā bi‘asyrin fa tamma mīqātu rabbihī arba‘īna lailah(tan), wa qāla mūsā li'akhīhi hārūnakhlufnī fī qaumī wa aṣliḥ wa lā tattabi‘ sabīlal-mufsidīn(a).

वयं च मूसां (तोराहं दत्त्वा) त्रिंशत् रात्रयः प्रतिज्ञातवन्तः, दशभिः (अधिकरात्रौ) च रात्रयः सम्पन्नवन्तः, अतः परमेश्वरेण चत्वारिंशत् रात्रयः यः समयः निर्धारितः सः समयः सिद्धः आसीत्। मूसा च स्वभ्रातरं (अर्थात्) हारूनम् अवदत्, "मम जनानां (नेतृत्वं) मां प्रतिस्थापयतु, (स्वस्य च जनानां च उन्नतिं कुरुत), हानिकारकाणां मार्गं मा अनुसृत्य।

وَلَمَّا جَاۤءَ مُوْسٰى لِمِيْقَاتِنَا وَكَلَّمَهٗ رَبُّهٗۙ قَالَ رَبِّ اَرِنِيْٓ اَنْظُرْ اِلَيْكَۗ قَالَ لَنْ تَرٰىنِيْ وَلٰكِنِ انْظُرْ اِلَى الْجَبَلِ فَاِنِ اسْتَقَرَّ مَكَانَهٗ فَسَوْفَ تَرٰىنِيْۚ فَلَمَّا تَجَلّٰى رَبُّهٗ لِلْجَبَلِ جَعَلَهٗ دَكًّا وَّخَرَّ مُوْسٰى صَعِقًاۚ فَلَمَّآ اَفَاقَ قَالَ سُبْحٰنَكَ تُبْتُ اِلَيْكَ وَاَنَا۠ اَوَّلُ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa lammā jā'a mūsā limīqātinā wa kallamahū rabbuh(ū), qāla rabbi arinī anẓur ilaik(a), qāla lan tarānī wa lākininẓur ilal-jabali fa inistaqarra makānahū fa saufa tarānī, falammā tajallā rabbuhū lil-jabali ja‘alahū dakkaw wa kharra mūsā ṣa‘iqā(n), falammā afāqa qāla subḥānaka tubtu ilaika wa ana awwalul-mu'minīn(a).

यदा च मूसा अस्माभिः नियुक्तसमये (मुनाजत) आगतः, ईश्वरः च तस्मै (साक्षात्) उक्तवान्, तदा (मोशेः) अवदत्, "हे मम प्रभो, मम समक्षं (स्वयं) प्रकटय, यथा अहं त्वां द्रष्टुं शक्नोमि। (अल्लाह) अवदत्, "भवन्तः मां न (शक्नुथ) द्रष्टुम् अर्हन्ति, परन्तु पर्वतं पश्यतु, यदि सः स्वस्थाने (यथासामान्यम्) तिष्ठति तर्हि भवन्तः मां अवश्यं द्रष्टुं शक्नुवन्ति। अतः यदा तस्य प्रभुः पर्वतस्य समक्षं (स्वमहिम्) प्रकटितवान् तदा पर्वतः नष्टः अभवत्, मूसा च अचेतनः अभवत् । मोशेन चेतनायाः अनन्तरं सः अवदत् यत्, "महिमा भवतः, अहं भवतः पश्चात्तापं करोमि, अहं प्रथमः विश्वासं करोमि।"

قَالَ يٰمُوْسٰٓى اِنِّى اصْطَفَيْتُكَ عَلَى النَّاسِ بِرِسٰلٰتِيْ وَبِكَلَامِيْ ۖفَخُذْ مَآ اٰتَيْتُكَ وَكُنْ مِّنَ الشّٰكِرِيْنَ

qāla yā mūsā inniṣṭafaituka ‘alan-nāsi birisālātī wa bikalāmī, fa khuż mā ātaituka wa kum minasy-syākirīn(a).

(अल्लाह) अवदत्, "हे मूसा! ननु मया त्वां अन्येभ्यः जनाभ्यः (भवतः काले) मम सन्देशं मम वचनं च वहितुं (अधिकं) चितम्, अतः मया दत्तं दृढतया धारयन्तु, कृतज्ञतां ज्ञापयन्तः मध्ये भवन्तु।

وَكَتَبْنَا لَهٗ فِى الْاَلْوَاحِ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ مَّوْعِظَةً وَّتَفْصِيْلًا لِّكُلِّ شَيْءٍۚ فَخُذْهَا بِقُوَّةٍ وَّأْمُرْ قَوْمَكَ يَأْخُذُوْا بِاَحْسَنِهَا ۗسَاُورِيْكُمْ دَارَ الْفٰسِقِيْنَ

wa katabnā lahū fil-alwāḥi min kulli syai'im mau‘iẓataw wa tafṣīlal likulli syai'(in), fa khużhā biquwwatiw wa'mur qaumaka ya'khużū bi'aḥsanihā, sa'urīkum dāral-fāsiqīn(a).

वयं च मूसां कृते पटलेषु (तोराह) सर्वाणि वस्तूनि सर्वेषां विषयाणां पाठरूपेण व्याख्यानरूपेण च लिखितवन्तः; अतः (वयं अवदमः) "तत् धारयन्तु, स्वजनं च वदन्तु यत् ते यथाशक्ति धारयन्तु, अहं भवन्तं दुष्टानां भूमिं दर्शयिष्यामि।"

سَاَصْرِفُ عَنْ اٰيٰتِيَ الَّذِيْنَ يَتَكَبَّرُوْنَ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّۗ وَاِنْ يَّرَوْا كُلَّ اٰيَةٍ لَّا يُؤْمِنُوْا بِهَاۚ وَاِنْ يَّرَوْا سَبِيْلَ الرُّشْدِ لَا يَتَّخِذُوْهُ سَبِيْلًاۚ وَاِنْ يَّرَوْا سَبِيْلَ الْغَيِّ يَتَّخِذُوْهُ سَبِيْلًاۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَكَانُوْا عَنْهَا غٰفِلِيْنَ

sa'aṣrifu ‘an āyātiyal-lażīna yatakabbarūna fil-arḍi bigairil-ḥaqq(i), wa iy yarau kulla āyatil lā yu'minū bihā, wa iy yarau sabīlar-rusydi lā yattakhiżūhu sabīlā(n), wa iy yarau sabīlal-gayyi yattakhiżūhu sabīlā(n), żālika bi'annahum każżabū bi'āyātinā wa kānū ‘anhā gāfilīn(a).

अहं चिह्नानि (मम शक्तिः) निवर्तयिष्यामि ये अयुक्तं कारणं पृथिव्यां गर्वन्ति। यदि ते प्रत्येकं चिह्नं (मम शक्तिः) दृष्टवन्तः अपि ते तस्मिन् न विश्वसिष्यन्ति स्म। यदि च ते मार्गदर्शनं प्रति गच्छन्तं मार्गं पश्यन्ति तर्हि ते तत् अनुवर्तयिष्यन्ति न (भवन्ति), किन्तु यदि ते दोषमार्गं पश्यन्ति तर्हि ते तत् अनुसरन्ति। यतो हि ते अस्माकं चिह्नानि अङ्गीकुर्वन्ति, तेषां नित्यं प्रमादिताः च भवन्ति।

وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَلِقَاۤءِ الْاٰخِرَةِ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْۗ هَلْ يُجْزَوْنَ اِلَّا مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ ࣖ

wal-lażīna każżabū bi'āyātinā wa liqā'il-ākhirati ḥabiṭat a‘māluhum, hal yujzauna illā mā kānū ya‘malūn(a).

ये च अस्माकं चिह्नानि (शक्तिः) अङ्गीकुर्वन्ति, परलोकस्य अस्तित्वं च (नकारयन्ति) तेषां कर्म वृथा भवति। यथा कृतं तदनुसारेण पुरस्कृताः भवन्ति।

وَاتَّخَذَ قَوْمُ مُوْسٰى مِنْۢ بَعْدِهٖ مِنْ حُلِيِّهِمْ عِجْلًا جَسَدًا لَّهٗ خُوَارٌۗ اَلَمْ يَرَوْا اَنَّهٗ لَا يُكَلِّمُهُمْ وَلَا يَهْدِيْهِمْ سَبِيْلًاۘ اِتَّخَذُوْهُ وَكَانُوْا ظٰلِمِيْنَ

wattakhaża mūsā mim ba‘dihī min ḥuliyyihim ‘ijlan jasadal lahū khuwār(un), alam yarau annahū lā yukallimuhum wa lā yahdīhim sabīlā(n), ittakhażūhu wa kānū ẓālimīn(a).

मूसास् य प्रजाः च तस्य गमनानन्तरं (सिनाईपर्वतं) अलङ्कारैः (सुवर्णेन) शरीरयुक्तं वत्सं क्रन्दितस्वरं च निर्मितवन्तः। किं ते न जानन्ति स्म यत् वत्सः तान् वक्तुं न शक्नोति न च मार्गं दर्शयितुं शक्नोति? ते तत् (मूर्तित्वेन) गृहीतवन्तः। ते दुष्कृताः आसन्।

وَلَمَّا سُقِطَ فِيْٓ اَيْدِيْهِمْ وَرَاَوْا اَنَّهُمْ قَدْ ضَلُّوْاۙ قَالُوْا لَىِٕنْ لَّمْ يَرْحَمْنَا رَبُّنَا وَيَغْفِرْ لَنَا لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

wa lammā suqiṭa fī aidīhim wa ra'au annahum qad ḍallū, qālū la'il lam yarḥamnā rabbunā wa yagfir lanā lanakūnanna minal-khāsirīn(a).

यदा च ते स्वकर्मणां पश्चातापं कृत्वा भ्रष्टतां ज्ञात्वा अवदन्, “यदि अस्माकं प्रभुः अस्मान् प्रति अनुग्रहं न करोति, क्षमति च तर्हि वयं अवश्यमेव हारिणां मध्ये भविष्यामः” इति।

وَلَمَّا رَجَعَ مُوْسٰٓى اِلٰى قَوْمِهٖ غَضْبَانَ اَسِفًاۙ قَالَ بِئْسَمَا خَلَفْتُمُوْنِيْ مِنْۢ بَعْدِيْۚ اَعَجِلْتُمْ اَمْرَ رَبِّكُمْۚ وَاَلْقَى الْاَلْوَاحَ وَاَخَذَ بِرَأْسِ اَخِيْهِ يَجُرُّهٗٓ اِلَيْهِ ۗقَالَ ابْنَ اُمَّ اِنَّ الْقَوْمَ اسْتَضْعَفُوْنِيْ وَكَادُوْا يَقْتُلُوْنَنِيْۖ فَلَا تُشْمِتْ بِيَ الْاَعْدَاۤءَ وَلَا تَجْعَلْنِيْ مَعَ الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ

wa lammā raja‘a mūsā ilā qaumihī gaḍbāna asifā(n), qāla bi'samā khalaftumūnī mim ba‘dī, a‘ajiltum amra rabbikum, wa alqal-alwāḥa wa akhaża bira'si akhīhi yajurruhū ilaih(i), qālabna umma innal-qaumastaḍ‘afūnī wa kādū yaqtulūnanī, falā tusymit biyal-a‘dā'a wa lā taj‘alnī ma‘al-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

यदा च मूसा स्वजनस्य समीपं प्रत्यागतवान् तदा सः क्रुद्धः दुःखितः च अवदत्, "मम दूरे स्थित्वा भवता किं घोरं कृतं! किं त्वं स्वप्रभुप्रतिज्ञाविरुद्धं गन्तुम् इच्छसि? मोशेः पटलं (तोराहं) पातयित्वा भ्रातुः (हारुनस्य) शिरः स्वं प्रति आकर्षयन् गृहीतवान्। (हारुन) अवदत्, "हे मम मातुः पुत्र! एते जनाः मां दुर्बलं मन्यन्ते, ते मां प्रायः मारितवन्तः, अतः मम दुर्भाग्यं प्रति शत्रून् मा प्रलोभनं कुरु, अन्यायं च मा कुरु।

قَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِيْ وَلِاَخِيْ وَاَدْخِلْنَا فِيْ رَحْمَتِكَ ۖوَاَنْتَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ ࣖ

qāla rabbigfirlī wa li'akhī wa adkhilnā fī raḥmatik(a), wa anta arḥamur-rāḥimīn(a).

सः (मोशेः) प्रार्थितवान् यत्, "हे मम भ्रातरं च क्षमस्व, अस्मान् स्वदयायां प्रविशतु, त्वं च सर्वेषां दयालुषु परमदयालुः असि।"

اِنَّ الَّذِيْنَ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ سَيَنَالُهُمْ غَضَبٌ مِّنْ رَّبِّهِمْ وَذِلَّةٌ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُفْتَرِيْنَ

innal-lażīnattakhażul-‘ijla sayanāluhum gaḍabum mir rabbihim wa żillatun fil-ḥayātid-dun-yā, wa każālika najzil-muftarīn(a).

ननु ये वत्सस्य (प्रतिमाम्) कुर्वन्ति (पूजारूपेण), ते एकस्मिन् दिने स्वभगवतः क्रोधं, अस्मिन् जगति जीवने अपमानं च प्राप्नुयुः। एवं अनृतं वदतां पुरस्कृत्य वयं दद्मः।

وَالَّذِيْنَ عَمِلُوا السَّيِّاٰتِ ثُمَّ تَابُوْا مِنْۢ بَعْدِهَا وَاٰمَنُوْٓا اِنَّ رَبَّكَ مِنْۢ بَعْدِهَا لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wal-lażīna ‘amilus-sayyi'āti ṡumma tābū mim ba‘dihā wa āmanū inna rabbaka mim ba‘dihā lagafūrur raḥīm(un).

ये च दुष्कृतं कृतवन्तः, तदा पश्चात्तापं कृत्वा विश्वासं कुर्वन्तु, अवश्यं तदनन्तरं भवतः प्रभुः क्षमाशीलः, दयालुः च अस्ति।

وَلَمَّا سَكَتَ عَنْ مُّوْسَى الْغَضَبُ اَخَذَ الْاَلْوَاحَۖ وَفِيْ نُسْخَتِهَا هُدًى وَّرَحْمَةٌ لِّلَّذِيْنَ هُمْ لِرَبِّهِمْ يَرْهَبُوْنَ

wa lammā sakata ‘am mūsal-gaḍabu akhażal-alwāḥ(a), wa fī nuskhatihā hudaw wa raḥmatul lil-lażīna hum lirabbihim yarhabūn(a).

मूसायाः क्रोधस्य शान्ततायाः अनन्तरं सः पटलानि (तोराहः) (पुनः) गृहीतवान्; तस्य लेखनेषु भगवद्भयकानां मार्गदर्शनं दया च अस्ति ।

وَاخْتَارَ مُوْسٰى قَوْمَهٗ سَبْعِيْنَ رَجُلًا لِّمِيْقَاتِنَا ۚفَلَمَّآ اَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ قَالَ رَبِّ لَوْ شِئْتَ اَهْلَكْتَهُمْ مِّنْ قَبْلُ وَاِيَّايَۗ اَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ السُّفَهَاۤءُ مِنَّاۚ اِنْ هِيَ اِلَّا فِتْنَتُكَۗ تُضِلُّ بِهَا مَنْ تَشَاۤءُ وَتَهْدِيْ مَنْ تَشَاۤءُۗ اَنْتَ وَلِيُّنَا فَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا وَاَنْتَ خَيْرُ الْغٰفِرِيْنَ

wakhtāra mūsā qaumahū sab‘īna rajulal limīqātinā, falammā akhażathumur-rajfatu qāla rabbi lau syi'ta ahlaktahum min qablu wa iyyāy(a), atuhlikunā bimā fa‘alas-sufahā'u minnā, in hiya illā fitnatuk(a), tuḍillu bihā man tasyā'u wa tahdī man tasyā'(u), anta waliyyunā fagfir lanā warḥamnā wa anta khairul-gāfirīn(a).

मूसा च स्वजनात् सप्ततिं जनान् चिनोति स्म यत् अस्माभिः निर्धारितसमये (अस्मान् पश्चात्तापं याचयितुम्)। यदा ते भूकम्पेन आहताः तदा मूसा अवदत्, "हे मम प्रभो, यदि त्वया इच्छितं स्यात्, तर्हि त्वं तान् मां च अस्मात् पूर्वं नाशयिष्यसि। किं त्वं अस्माकं मध्ये अवगमनहीनानां कर्मणाम् कारणात् अस्मान् नाशयिष्यसि? तत् केवलं भवतः परीक्षा एव, त्वं अनया परीक्षया भ्रमसि यम् इच्छसि, त्वं च यम् इच्छसि तस्य मार्गदर्शनं करोषि। त्वं अस्माकं नेता असि, अतः अस्मान् क्षमस्व दयां च। त्वं श्रेष्ठः क्षमाकर्ता" इति ।

۞ وَاكْتُبْ لَنَا فِيْ هٰذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةً وَّفِى الْاٰخِرَةِ اِنَّا هُدْنَآ اِلَيْكَۗ قَالَ عَذَابِيْٓ اُصِيْبُ بِهٖ مَنْ اَشَاۤءُۚ وَرَحْمَتِيْ وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍۗ فَسَاَكْتُبُهَا لِلَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَ وَيُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَالَّذِيْنَ هُمْ بِاٰيٰتِنَا يُؤْمِنُوْنَۚ

waktub lanā fī hāżihid-dun-yā ḥasanataw wa fil-ākhirati innā hudnā ilaik(a), qāla ‘ażābī uṣību bihī man asyā'(u), wa raḥmatī wasi‘at kulla syai'(in), fa sa'aktubuhā lil-lażīna yattaqūna wa yu'tūnaz-zakāta wal-lażīna hum bi'āyātinā yu'minūn(a).

अस्माकं च सद्भावं संसारे परत्र च विधानं कुरु। ननु वयं भवतः समीपं प्रत्यागच्छामः (पश्चात्तापं कुर्मः)। (अल्लाह) वदति यत्, "अहं यस्मै इच्छामि तस्य उपरि मम दण्डं प्रदास्यामि, मम दया च सर्वं आच्छादयति। अतः अहं पुण्यशीलानाम्, जकातस्य, अस्माकं श्लोकानां विश्वासिनां च कृते मम दयां निरूपयिष्यामि।

اَلَّذِيْنَ يَتَّبِعُوْنَ الرَّسُوْلَ النَّبِيَّ الْاُمِّيَّ الَّذِيْ يَجِدُوْنَهٗ مَكْتُوْبًا عِنْدَهُمْ فِى التَّوْرٰىةِ وَالْاِنْجِيْلِ يَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوْفِ وَيَنْهٰىهُمْ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبٰتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبٰۤىِٕثَ وَيَضَعُ عَنْهُمْ اِصْرَهُمْ وَالْاَغْلٰلَ الَّتِيْ كَانَتْ عَلَيْهِمْۗ فَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِهٖ وَعَزَّرُوْهُ وَنَصَرُوْهُ وَاتَّبَعُوا النُّوْرَ الَّذِيْٓ اُنْزِلَ مَعَهٗٓ ۙاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ ࣖ

al-lażīna yattabi‘ūnar-rasūlan nabiyyal-ummiyyal-lażī yajidūnahū maktūban ‘indahum fit-taurāti wal-injīli ya'muruhum bil-ma‘rūfi wa yanhāhum ‘anil-munkari wa yuḥillu lahumuṭ-ṭayyibāti wa yuḥarrimu ‘alaihimul-khabā'iṡa wa yaḍa‘u ‘anhum iṣrahum wal-aglālal-latī kānat ‘alaihim, fal-lażīna āmanū bihī wa ‘azzarūhu wa naṣarūhu wattaba‘un nūral-lażī unzila ma‘ah(ū), ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

(अर्थात्) ये दूतस्य अनुसरणं कुर्वन्ति, नबी यः उम्मी (पठितुं लिखितुं च न शक्नोति) यस्य (नाम) ते तौराह-सुसमाचार-ग्रन्थे लिखितं प्राप्नुवन्ति यत् तेषां समीपे अस्ति, यः तान् उचितं कर्तुं आज्ञापयति, अशुभं च निषिद्धं करोति, यः च तेषां कृते हितं सर्वं अनुमन्यते, तेषां कृते दुष्टं सर्वं निषिद्धं करोति, तेषां उपरि स्थितेभ्यः भारेभ्यः, बेडेभ्यः च मुक्तं करोति। यथा ये तस्मिन् विश्वासं कुर्वन्ति, तस्य महिमाम् कुर्वन्ति, तस्य साहाय्यं कुर्वन्ति, तस्य (कुरानस्य) कृते यत् उज्ज्वलं प्रकाशं प्रकाशितम् आसीत्, तस्य अनुसरणं कुर्वन्ति, ते भाग्यवन्तः जनाः सन्ति।

قُلْ يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنِّيْ رَسُوْلُ اللّٰهِ اِلَيْكُمْ جَمِيْعًا ۨالَّذِيْ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۚ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ يُحْيٖ وَيُمِيْتُۖ فَاٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهِ النَّبِيِّ الْاُمِّيِّ الَّذِيْ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَكَلِمٰتِهٖ وَاتَّبِعُوْهُ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَ

qul yā ayyuhan-nāsu innī rasūlullāhi ilaikum jamī‘anil-lażī lahū mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), lā ilāha illā huwa yuḥyī wa yumīt(u), fa āminū billāhi wa rasūlihin-nabiyyil-ummiyyil-lażī yu'minu billāhi wa kalimatihī wattabi‘ūhu la‘allakum tahtadūn(a).

कथयतु (मुहम्मदः), "हे जनाः! ननु, अहं युष्माकं सर्वेषां कृते अल्लाहस्य दूतः अस्मि, यस्य स्वर्गस्य पृथिव्याः च राज्यस्य स्वामित्वं वर्तते; तम् विना कोऽपि देवः (यस्य पूज्यस्य अधिकारः अस्ति) नास्ति, यः जीवनं ददाति, मृत्युं च जनयति, अतः भवन्तः अल्लाहस्य तस्य दूते च विश्वासं कुर्वन्ति, (अर्थात्) उम्मी पैगम्बरः यः अल्लाहस्य वचनेषु (तस्य पुस्तकेषु च) विश्वासं करोति। तस्य अनुसरणं कुरुत, येन भवन्तः मार्गदर्शनं प्राप्नुयुः।”

وَمِنْ قَوْمِ مُوْسٰٓى اُمَّةٌ يَّهْدُوْنَ بِالْحَقِّ وَبِهٖ يَعْدِلُوْنَ

wa min qaumi mūsā ummatuy yahdūna bil-ḥaqqi wa bihī ya‘dilūn(a).

मूसायाश्च जनानां मध्ये एकः जनः आसीत् यः सत्यस्य (आधारेण) (जनानाम्) मार्गदर्शनं करोति स्म तथा च तेन (अपि) ते न्यायपूर्णं कार्यं कुर्वन्ति स्म, न्यायं च कुर्वन्ति स्म।

وَقَطَّعْنٰهُمُ اثْنَتَيْ عَشْرَةَ اَسْبَاطًا اُمَمًاۗ وَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰٓى اِذِ اسْتَسْقٰىهُ قَوْمُهٗٓ اَنِ اضْرِبْ بِّعَصَاكَ الْحَجَرَۚ فَانْۢبَجَسَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًاۗ قَدْ عَلِمَ كُلُّ اُنَاسٍ مَّشْرَبَهُمْۗ وَظَلَّلْنَا عَلَيْهِمُ الْغَمَامَ وَاَنْزَلْنَا عَلَيْهِمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوٰىۗ كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْۗ وَمَا ظَلَمُوْنَا وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

wa qaṭṭa‘nāhumuṡnatai ‘asyrata asbāṭan umamā(n), wa auḥainā ilā mūsā iżistasqāhu qaumuhū aniḍrib bi‘aṣākal-ḥajar(a), fambajasat minhuṡnatā ‘asyrata ‘ainā(n), qad ‘alima kullu unāsim masyrabahum, wa ẓallalnā ‘alaihimul-gamāma wa anzalnā ‘alaihimul-manna was-salwā, kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum, wa mā ẓalamūnā wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

वयं तान् द्वादशगोत्रेषु विभज्य प्रत्येकं बहुसंख्याकाः, यदा तस्य जनाः जलं याचन्ते स्म तदा वयं मूसां प्रति प्रकाशितवन्तः यत्, "दण्डेन शिलां प्रहरतु! अतः तस्मात् (शिला) द्वादश जलस्रोताः निर्गताः। प्रत्येकं जनजातिः स्वस्य पेयस्थानं जानाति । वयं च तान् मेघैः छायाकृत्य तेभ्यः मन्नं सल्वा च अवतरितवन्तः। (वयं अवदमः) अस्माभिः भवतः कृते प्रदत्तं पोषणं सम्यक् खादतु। अस्मासु अधर्मं न कृतं, किन्तु ते एव सर्वदा आत्मनः अन्यायं कृतवन्तः।

وَاِذْ قِيْلَ لَهُمُ اسْكُنُوْا هٰذِهِ الْقَرْيَةَ وَكُلُوْا مِنْهَا حَيْثُ شِئْتُمْ وَقُوْلُوْا حِطَّةٌ وَّادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا نَّغْفِرْ لَكُمْ خَطِيْۤـٰٔتِكُمْۗ سَنَزِيْدُ الْمُحْسِنِيْنَ

wa iżā qīla lahumuskunū hāżihil-qaryata wa kulū minhā ḥaiṡu syi'tum wa qūlū ḥiṭṭatuw wadkhulul-bāba sujjadan nagfir lakum khaṭī'ātikum, sanazīdul-muḥsinīn(a).

तथा च (स्मरन्तु), यदा तेभ्यः (इस्राएल-सन्ततिभ्यः) उक्तं यत्, "अस्मिन् देशे (बैतुल्मक्दीस्) निवसन्तु, यत्र यत्र इच्छन्ति तत्र तत्र (तस्य उत्पादं) खादन्तु।" अस्मान् च पापात् मोचय प्रणामं कृत्वा द्वारं प्रविशतु, वयं भवतः दोषान् क्षमिष्यामः इति च वदतु। पश्चात् वयं भद्रं कुर्वतां (फलं) वर्धयिष्यामः।

فَبَدَّلَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مِنْهُمْ قَوْلًا غَيْرَ الَّذِيْ قِيْلَ لَهُمْ فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِجْزًا مِّنَ السَّمَاۤءِ بِمَا كَانُوْا يَظْلِمُوْنَ ࣖ

fa baddalal-lażīna ẓalamū minhum qaulan gairal-lażī qīla lahum fa arsalnā ‘alaihim rijzam minas-samā'i bimā kānū yaẓlimūn(a).

अतः तेषु दुष्कृताः (तानि वचनानि) तेषां स्थाने अप्रोक्तानि वचनानि स्थापयन्ति स्म, अतः तेषां अन्यायात् स्वर्गात् दण्डं वयं प्रदत्तवन्तः।

وَسْـَٔلْهُمْ عَنِ الْقَرْيَةِ الَّتِيْ كَانَتْ حَاضِرَةَ الْبَحْرِۘ اِذْ يَعْدُوْنَ فِى السَّبْتِ اِذْ تَأْتِيْهِمْ حِيْتَانُهُمْ يَوْمَ سَبْتِهِمْ شُرَّعًا وَّيَوْمَ لَا يَسْبِتُوْنَۙ لَا تَأْتِيْهِمْ ۛ كَذٰلِكَ ۛنَبْلُوْهُمْ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ

was'alhum ‘anil-qaryatil-latī kānat ḥāḍiratal-baḥr(i), iż ya‘dūna fis-sabti iż ta'tīhim ḥītānuhum yauma sabtihim syurra‘aw wa yauma lā yasbitūn(a), lā ta'tīhim - każālika - nablūhum bimā kānū yafsuqūn(a).

इस्राएल-सन्ततिभ्यः समुद्रसमीपस्थस्य भूमिस्य विषये पृच्छन्तु, यदा ते विश्रामदिनम् अतिक्रमन्ति स्म, यदा मत्स्याः तेषां समीपम् आगच्छन्ति स्म, तदा ते जलस्य उपरि प्लवन्ति स्म, किन्तु विश्रामदिनात् परेषु दिनेषु ते तेषां समीपं न आगच्छन्ति। एवं तेषां दुष्टत्वात् वयं तान् परीक्षितवन्तः।

وَاِذْ قَالَتْ اُمَّةٌ مِّنْهُمْ لِمَ تَعِظُوْنَ قَوْمًاۙ ۨاللّٰهُ مُهْلِكُهُمْ اَوْ مُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا شَدِيْدًاۗ قَالُوْا مَعْذِرَةً اِلٰى رَبِّكُمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ

wa iż qālat ummatum minhum lima ta‘iẓūna qaumā(n), allāhu muhlikuhum au mu‘ażżibuhum ‘ażāban syadīdā(n), qālū ma‘żiratan ilā rabbikum wa la‘allahum yattaqūn(a).

तथा च (स्मरतु) यदा तेषु कश्चन जनः अवदत् यत्, "किमर्थं भवन्तः तान् जनान् उपदेशयन्ति येषां नाशः अल्लाहेन वा अतीव कठोरदण्डेन दण्डितः वा भविष्यति?" ते प्रत्युवाच-यथा अस्माकं भवतः भगवन्तं प्रति बहानानि (दायित्वरहिताः) भवेयुः, ते पुण्याः भविष्यन्ति इति।

فَلَمَّا نَسُوْا مَا ذُكِّرُوْا بِهٖٓ اَنْجَيْنَا الَّذِيْنَ يَنْهَوْنَ عَنِ السُّوْۤءِ وَاَخَذْنَا الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا بِعَذَابٍۢ بَـِٔيْسٍۢ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ

falammā nasū mā żukkirū bihī anjainal-lażīna yanhauna ‘anis-sū'i wa akhażnal-lażīna ẓalamū bi‘ażābim ba'īsim bimā kānū yafsuqūn(a).

अतः तेषां चेतावनी विस्मृत्वा वयं जनान् दुष्टं कर्तुं निषेधं कुर्वन्तः तान् उद्धारितवन्तः, अपराधिनां कठोरदण्डं च दत्तवन्तः, यतः ते सर्वदा दुष्टं कुर्वन्ति स्म।

فَلَمَّا عَتَوْا عَنْ مَّا نُهُوْا عَنْهُ قُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ

falammā ‘atau ‘am mā nuhū ‘anhu qulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).

अतः तेषां सर्वं निषिद्धं विषये अभिमानं कृत्वा। वयं तान् अवदमः, “भवन्तु यूयं विनयशीलाः वानराः।”

وَاِذْ تَاَذَّنَ رَبُّكَ لَيَبْعَثَنَّ عَلَيْهِمْ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ مَنْ يَّسُوْمُهُمْ سُوْۤءَ الْعَذَابِۗ اِنَّ رَبَّكَ لَسَرِيْعُ الْعِقَابِۖ وَاِنَّهٗ لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa iż ta'ażżana rabbuka layab‘aṡanna ‘alaihim ilā yaumil-qiyāmati may yasūmuhum sū'al-‘ażāb(i), inna rabbaka lasarī‘ul-‘iqāb(i), wa innahū lagafūrur raḥīm(un).

तथा च (स्मरतु), यदा भवतः प्रभुः घोषितवान् यत् खलु, सः जनान् प्रेषयिष्यति ये तेषां (यहूदीनां) उपरि दुष्टतमं दण्डं दास्यन्ति, पुनरुत्थानदिनपर्यन्तं। ननु तव भगवान् अतीव शीघ्रं दण्डं खलु क्षमा परमो दयालुः।

وَقَطَّعْنٰهُمْ فِى الْاَرْضِ اُمَمًاۚ مِنْهُمُ الصّٰلِحُوْنَ وَمِنْهُمْ دُوْنَ ذٰلِكَ ۖوَبَلَوْنٰهُمْ بِالْحَسَنٰتِ وَالسَّيِّاٰتِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

wa qaṭṭa‘nāhum fil-arḍi umamā(n), minhumuṣ-ṣāliḥūna wa minhum dūna żālik(a), wa balaunāhum bil-ḥasanāti was-sayyi'āti la‘allahum yarji‘ūn(a).

वयं च तान् अस्मिन् जगति अनेकसमूहेषु विभज्य; तेषु पुण्यजनाः सन्ति ये च न सन्ति। वयं च तान् शुभाशुभैः (आपदैः) परीक्षितवन्तः, येन ते (सत्यं प्रति) पुनः आगमिष्यन्ति।

فَخَلَفَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَّرِثُوا الْكِتٰبَ يَأْخُذُوْنَ عَرَضَ هٰذَا الْاَدْنٰى وَيَقُوْلُوْنَ سَيُغْفَرُ لَنَاۚ وَاِنْ يَّأْتِهِمْ عَرَضٌ مِّثْلُهٗ يَأْخُذُوْهُۗ اَلَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِمْ مِّيْثَاقُ الْكِتٰبِ اَنْ لَّا يَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّ وَدَرَسُوْا مَا فِيْهِۗ وَالدَّارُ الْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

fa khalafa mim ba‘dihim khalfuw wariṡul-kitāba ya'khużūna ‘araḍa hāżal-adnā wa yaqūlūna sayugfaru lanā, wa iy ya'tihim ‘araḍum miṡluhū ya'khużūh(u), alam yu'khaż ‘alaihim mīṡāqul-kitābi allā yaqūlū ‘alallāhi illal-ḥaqqa wa darasū mā fīh(i), wad-dārul-ākhiratu khairul lil-lażīna yattaqūn(a), afalā ta‘qilūn(a).

ततः तेषां पश्चात् एकः पीढी आगता या तौराहं उत्तराधिकारं प्राप्य अस्य जगतः नीचवस्तूनि गृहीतवती। तदा ते अवदन्, वयं क्षमिताः भविष्यामः। यदि च लोकसदृशाः तेषां समीपम् आगच्छन्ति स्म तर्हि ते अपि तत् गृह्णन्ति स्म। किं ते पुस्तके (तोराह) एकेन सन्धिना न बद्धाः आसन् यत् ते अल्लाहस्य विषये सत्यं विहाय किमपि न वदिष्यन्ति, यद्यपि ते तस्मिन् किं वर्तते इति ज्ञातवन्तः? अल्लाहभयानां कृते परलोकस्य निवासस्थानं श्रेयस्करम् अस्ति। किं त्वं तर्हि न अवगच्छसि?

وَالَّذِيْنَ يُمَسِّكُوْنَ بِالْكِتٰبِ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَۗ اِنَّا لَا نُضِيْعُ اَجْرَ الْمُصْلِحِيْنَ

wal-lażīna yumassikūna bil-kitābi wa aqāmuṣ-ṣalāh(ta), innā lā nuḍī‘u ajral-muṣliḥīn(a).

ये च पुस्तकं (तोराहं) आश्रित्य प्रार्थनां कुर्वन्ति, (पुरस्कृताः भविष्यन्ति)। ननु वयं धर्मिणां फलं न हरिष्यामः।

۞ وَاِذْ نَتَقْنَا الْجَبَلَ فَوْقَهُمْ كَاَنَّهٗ ظُلَّةٌ وَّظَنُّوْٓا اَنَّهٗ وَاقِعٌۢ بِهِمْۚ خُذُوْا مَآ اٰتَيْنٰكُمْ بِقُوَّةٍ وَّاذْكُرُوْا مَا فِيْهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ ࣖ

wa iż nataqnal-jabala fauqahum ka'annahum ẓullatuw wa ẓannū annahū wāqi‘um bihim, khużū mā ātainākum biquwwatiw ważkurū mā fīhi la‘allakum tattaqūn(a).

तथा च (स्मरतु) यदा वयं तेषां उपरि पर्वतम् उत्थापयामः तदा (पर्वतः) मेघेन छायाकृतः इव आसीत्, तेषां उपरि (पर्वतः) पतति इति ते निश्चिन्ताः आसन्। (वयं च तान् अवदमः) "अस्माभिः यत् दत्तं तत् दृढतया धारयन्तु, तस्मिन् यत् अस्ति तत् सर्वदा स्मर्यताम् (अभ्यासं कुर्वन्तु) यथा भवन्तः पुण्याः भवेयुः।"

وَاِذْ اَخَذَ رَبُّكَ مِنْۢ بَنِيْٓ اٰدَمَ مِنْ ظُهُوْرِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَاَشْهَدَهُمْ عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْۚ اَلَسْتُ بِرَبِّكُمْۗ قَالُوْا بَلٰىۛ شَهِدْنَا ۛاَنْ تَقُوْلُوْا يَوْمَ الْقِيٰمَةِ اِنَّا كُنَّا عَنْ هٰذَا غٰفِلِيْنَۙ

wa iż akhaża rabbuka mim banī ādama min ẓuhūrihim żurriyyatahum wa asyhadahum ‘alā anfusihim, alastu birabbikum, qālū balā - syahidnā - an taqūlū yaumal-qiyāmati innā kunnā ‘an hāżā gāfilīn(a).

तथा च (स्मरतु) यदा भवतः प्रभुः आदमस्य वंशजं तेषां सन्तानं गर्भाशयस्य (मेरुदण्डात्) बहिः आनयत् तदा अल्लाहः तेषां आत्मानां विरुद्धं साक्ष्यं दत्तवान् (किं अहं भवतः प्रभुः नास्मि? ते प्रत्युवाच, "आम् (त्वं अस्माकं प्रभुः) वयं साक्ष्यं दद्मः।" (तत् वयं कृतवन्तः) यथा पुनरुत्थानदिने भवन्तः न वदिष्यन्ति यत् "ननु तस्मिन् काले वयं एतस्य विषये प्रमादिताः आसन्।"

اَوْ تَقُوْلُوْٓا اِنَّمَآ اَشْرَكَ اٰبَاۤؤُنَا مِنْ قَبْلُ وَكُنَّا ذُرِّيَّةً مِّنْۢ بَعْدِهِمْۚ اَفَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ الْمُبْطِلُوْنَ

au taqūlū innamā asyraka ābā'unā min qablu wa kunnā żurriyyatam mim ba‘dihim, afatuhlikunā bimā fa‘alal-mubṭilūn(a).

अथवा त्वं वदसि यत् "ननु अस्माकं पितरः बहुकालपूर्वं ईश्वरेण सह अन्यान् सङ्गतिं कृतवन्तः, वयं च तेषां पश्चात् आगताः वंशजाः स्मः। तर्हि किं त्वं अस्मान् भ्रष्टानां कर्मणां कृते नाशयिष्यसि?

وَكَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ وَلَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

wa każālika nufaṣṣilul-āyāti wa la‘allahum yarji‘ūn(a).

एवं च वयं श्लोकान् व्याख्यातवन्तः, यथा ते (सत्यं प्रति) प्रत्यागच्छन्ति।

وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَاَ الَّذِيْٓ اٰتَيْنٰهُ اٰيٰتِنَا فَانْسَلَخَ مِنْهَا فَاَتْبَعَهُ الشَّيْطٰنُ فَكَانَ مِنَ الْغَاوِيْنَ

watlu ‘alaihim naba'al-lażī ātaināhu āyātinā fansalakha minhā fa atba‘ahusy-syaiṭānu fa kāna minal-gāwīn(a).

तथा च तेभ्यः (मुहम्मदं) पठन्तु, यस्य व्यक्तिं वयं अस्माकं श्लोकाः दत्तवन्तः, तस्य वार्ता, ततः सः श्लोकेभ्यः विरक्तः भवति, ततः सः शैतानः अनुसृतः भवति (यावत् सः प्रलोभितः न भवति), ततः सः पथभ्रष्टानां मध्ये एकः भवति।

وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنٰهُ بِهَا وَلٰكِنَّهٗٓ اَخْلَدَ اِلَى الْاَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوٰىهُۚ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ الْكَلْبِۚ اِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ اَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْۗ ذٰلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ

wa lau syi'nā larafa‘nāhu bihā wa lākinnahū akhlada ilal-arḍi wattaba‘a hawāh(u), fa maṡaluhū kamaṡalil-kalb(i), in taḥmil ‘alaihi yalhaṡ au tatrukūhu yalhaṡ, żālika maṡalul-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, faqṣuṣil-qaṣaṣa la‘allahum yatafakkarūn(a).

यदि च वयं इच्छामः तर्हि वयं तया (श्लोकेन) (तस्य स्तरं) उत्थापयामः स्म, परन्तु सः जगत् प्रति प्रवृत्तः आसीत्, स्वस्य (अधः) इच्छां च अनुसृत्य आसीत्, तर्हि तस्य उदाहरणं श्वः इव अस्ति, यदि भवन्तः तं प्रेषयन्ति तर्हि भवन्तः तस्य जिह्वाम् बहिः निष्कासयन्ति यदि च भवन्तः तं ददति तर्हि सः जिह्वाम् (अपि) बहिः निष्कासयति। अस्माकं श्लोकान् अङ्गीकुर्वतां दृष्टान्तः तादृशः। अतः ताः कथाः तेषां चिन्तनार्थं कथयन्तु।

سَاۤءَ مَثَلًا ۨالْقَوْمُ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاَنْفُسَهُمْ كَانُوْا يَظْلِمُوْنَ

sā'a maṡalanil-qaumul-lażīna każżabū bi'āyātinā wa anfusahum kānū yaẓlimūn(a).

अतीव दुष्टं उदाहरणं ये अस्माकं श्लोकान् अङ्गीकुर्वन्ति; ते स्वयमेव अन्यायं कुर्वन्ति।

مَنْ يَّهْدِ اللّٰهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِيْۚ وَمَنْ يُّضْلِلْ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ

may yahdillāhu fa huwal-muhtadī, wa may yuḍlil fa ulā'ika humul-khāsirūn(a).

यः अल्लाहस्य मार्गदर्शनं करोति, तर्हि सः एव मार्गदर्शनं करोति; तथा च यः कश्चित् अल्लाहः मार्गभ्रष्टं करोति, तदा ते एव हानिम् अनुभवन्ति

وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيْرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِۖ لَهُمْ قُلُوْبٌ لَّا يَفْقَهُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اَعْيُنٌ لَّا يُبْصِرُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اٰذَانٌ لَّا يَسْمَعُوْنَ بِهَاۗ اُولٰۤىِٕكَ كَالْاَنْعَامِ بَلْ هُمْ اَضَلُّ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْغٰفِلُوْنَ

wa laqad żara'nā lijahannama kaṡīram minal-jinni wal-ins(i), lahum qulūbul lā yafqahūna bihā wa lahum a‘yunul lā yabṣirūna bihā wa lahum āżānul lā yasma‘ūna bihā, ulā'ika kal-an‘āmi bal hum aḍall(u), ulā'ika humul-gāfilūn(a).

ननु च वयं नरकं नरकं पूरयिष्यामः, अनेके जिन्नं मानवं च दण्डयन्तः। तेषां हृदयं भवति, परन्तु ते तान् अवगन्तुं न उपयुञ्जते (अल्लाहस्य आयताः) तथा च तेषां नेत्राणि सन्ति (किन्तु) ते तान् (अल्लाहस्य शक्तिस्य चिह्नानि) द्रष्टुं न उपयुञ्जते, तथा च तेषां कर्णाः सन्ति (किन्तु) ते तान् (अल्लाहस्य श्लोकान् ) श्रोतुं न उपयुञ्जते। पशुसदृशाः, ततोऽपि विकृताः। ते प्रमादः ।

وَلِلّٰهِ الْاَسْمَاۤءُ الْحُسْنٰى فَادْعُوْهُ بِهَاۖ وَذَرُوا الَّذِيْنَ يُلْحِدُوْنَ فِيْٓ اَسْمَاۤىِٕهٖۗ سَيُجْزَوْنَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ ۖ

wa lillāhil-asmā'ul-ḥusnā fad‘ūhu bihā, wa żarul-lażīna yulḥidūna fī asmā'ih(ī), sayujzauna mā kānū ya‘malūn(a).

तथा च अल्लाहस्य असमाउल-हुस्ना (उत्तमं नाम) अस्ति, अतः असमाउल-हुस्ना इति वदन् तस्मै पृच्छन्तु, ये तस्य नामानां दुर्व्याख्यां कुर्वन्ति तेषां त्यजन्तु। ते पश्चात् कृतस्य फलं प्राप्नुयुः।

وَمِمَّنْ خَلَقْنَآ اُمَّةٌ يَّهْدُوْنَ بِالْحَقِّ وَبِهٖ يَعْدِلُوْنَ ࣖ

wa mimman khalaqnā ummatuy yahdūna bil-ḥaqqi wa bihī ya‘dilūn(a).

ये च अस्माभिः निर्मिताः तेषु जनाः सन्ति ये तान् सत्येन (आधारेण) मार्गदर्शनं कुर्वन्ति, तेन (अपि) न्याय्यं कुर्वन्ति।

وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِّنْ حَيْثُ لَا يَعْلَمُوْنَ

wal-lażīna każżabū bi'āyātinā sanastadrijuhum min ḥaiṡu lā ya‘lamūn(a).

ये च अस्माकं चिह्नानि अङ्गीकुर्वन्ति, तेषां क्रमेण (विनाशं प्रति), यथा ते न जानन्ति, तेषां कृते वयं तान् त्यजामः।

وَاُمْلِيْ لَهُمْ ۗاِنَّ كَيْدِيْ مَتِيْنٌ

wa umlī lahum, inna kaidī matīn(un).

अहं च तेभ्यः समयसीमां दास्यामि। ननु मम योजना अतीव दृढा अस्ति।

اَوَلَمْ يَتَفَكَّرُوْا مَا بِصَاحِبِهِمْ مِّنْ جِنَّةٍۗ اِنْ هُوَ اِلَّا نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ

awalam yatafakkarū mā biṣāḥibihim min jinnah(tin), in huwa illā nażīrum mubīn(un).

तथा च किं ते न प्रतिबिम्बयन्ति यत् तेषां सहचरः (मुहम्मदः) उन्मत्तः नास्ति, अपितु केवलं स्पष्टः चेतावनीदाता एव अस्ति?

اَوَلَمْ يَنْظُرُوْا فِيْ مَلَكُوْتِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا خَلَقَ اللّٰهُ مِنْ شَيْءٍ وَّاَنْ عَسٰٓى اَنْ يَّكُوْنَ قَدِ اقْتَرَبَ اَجَلُهُمْۖ فَبِاَيِّ حَدِيْثٍۢ بَعْدَهٗ يُؤْمِنُوْنَ

awalam yanẓurū fī malakūtis-samāwāti wal-arḍi wa mā khalaqallāhu min syai'iw wa an ‘asā ay yakūna qadiqtaraba ajaluhum, fa bi'ayyi ḥadīṡim ba‘dahū yu'minūn(a).

किं च ते आकाशस्य पृथिव्याः च राज्यं सर्वं च अल्लाहेन निर्मितं सर्वं न मन्यन्ते, सम्भवतः तेषां (विनाशस्य) समयः समीपं गतः? तर्हि एतस्य अनन्तरं का वार्तायां ते विश्वासं करिष्यन्ति?

مَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَلَا هَادِيَ لَهٗ ۖوَيَذَرُهُمْ فِيْ طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُوْنَ

may yuḍlilillāhu falā hādiya lah(ū), wa yażaruhum fī ṭugyānihim ya‘mahūn(a).

यस्य अल्लाहः भ्रष्टं गन्तुं अनुमन्यते, तदा तस्य मार्गदर्शनं कोऽपि न कर्तुं शक्नोति। अल्लाहः तस्य त्रुटिं भ्रमितुं अनुमन्यते।

يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ السَّاعَةِ اَيَّانَ مُرْسٰىهَاۗ قُلْ اِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ رَبِّيْۚ لَا يُجَلِّيْهَا لِوَقْتِهَآ اِلَّا هُوَۘ ثَقُلَتْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ لَا تَأْتِيْكُمْ اِلَّا بَغْتَةً ۗيَسْـَٔلُوْنَكَ كَاَنَّكَ حَفِيٌّ عَنْهَاۗ قُلْ اِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ اللّٰهِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

yas'alūnaka ‘anis-sā‘ati ayyāna mursāhā, qul innamā ‘ilmuhā ‘inda rabbī, lā yujallīhā liwaqtihā illā huw(a), ṡaqulat fis-samāwāti wal-arḍ(i), lā ta'tīkum illā bagtah(tan), yas'alūnaka ka'annaka ḥafiyyun ‘anhā, qul innamā ‘ilmuhā ‘indallāhi wa lākinna akṡaran nāsi lā ya‘lamūn(a).

ते भवन्तं (मुहम्मदं) घण्टायाः विषये पृच्छन्ति यत् "कदा भविष्यति?" कथयतु, "ननु, अपोकलिप्सस्य ज्ञानं मम भगवतः समीपे अस्ति; तस्य व्यतिरिक्तः कोऽपि (कोऽपि) तस्य घटनस्य समयं व्याख्यातुं न शक्नोति। (एपोक्लिप्सः) अतीव तीव्रः (प्राणिनां कृते तस्य क्षोभः) यः स्वर्गेषु पृथिव्यां च, सहसा विना भवतः समीपं न आगमिष्यति। ते भवन्तं जानन्ति इव पृच्छन्ति। (मुहम्मद) कथयतु, "ननु (कयामतदिनस्य) ज्ञानं अल्लाहस्य समीपे अस्ति, परन्तु अधिकांशजना: न जानन्ति।"

قُلْ لَّآ اَمْلِكُ لِنَفْسِيْ نَفْعًا وَّلَا ضَرًّا اِلَّا مَا شَاۤءَ اللّٰهُ ۗوَلَوْ كُنْتُ اَعْلَمُ الْغَيْبَ لَاسْتَكْثَرْتُ مِنَ الْخَيْرِۛ وَمَا مَسَّنِيَ السُّوْۤءُ ۛاِنْ اَنَا۠ اِلَّا نَذِيْرٌ وَّبَشِيْرٌ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ

qul lā amliku linafsī naf‘aw wa lā ḍarran illā mā syā'allāh(u), wa lau kuntu a‘lamul gaiba-lastakṡartu minal-khair(i) - wa mā massaniyas-sū'(u) - in ana illā nażīruw wa basyīrul liqaumiy yu'minūn(a).

(मुहम्मद) कथयतु, "अल्लाहस्य इच्छां विहाय मम लाभं कर्तुं वा हानिं निवारयितुं वा मम कोऽपि शक्तिः नास्ति। यदि अहं अदृष्टं जानामि तर्हि अहं यथाशक्ति भद्रं करिष्यामि तथा च मम कोऽपि हानिः न भविष्यति। अहं केवलं चेतावनीदाता अस्मि, ये विश्वासं कुर्वन्ति तेषां कृते शुभसमाचारवाहकः अस्मि।

۞ هُوَ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ مِّنْ نَّفْسٍ وَّاحِدَةٍ وَّجَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا لِيَسْكُنَ اِلَيْهَاۚ فَلَمَّا تَغَشّٰىهَا حَمَلَتْ حَمْلًا خَفِيْفًا فَمَرَّتْ بِهٖ ۚفَلَمَّآ اَثْقَلَتْ دَّعَوَا اللّٰهَ رَبَّهُمَا لَىِٕنْ اٰتَيْتَنَا صَالِحًا لَّنَكُوْنَنَّ مِنَ الشّٰكِرِيْنَ

huwal-lażī khalaqakum min nafsiw wāḥidatiw waja‘ala minhā zaujahā liyaskuna ilaihā, falammā tagasysyāhā ḥamalat ḥamlan khafīfan fa marrat bih(ī), falammā aṡqalad da‘awallāha rabbahumā la'in ātaitanā ṣāliḥan lanakūnanna minasy-syākirīn(a).

सः एव त्वां एकस्मात् आत्मान (आदम) सृष्टवान्, तस्मात् सः स्वसहचरं सृष्टवान्, येन सः तस्य प्रसन्नः भवेत्। अतः तस्य मिश्रणानन्तरं (तस्य पत्नी) लघुगर्भं गर्भवती, सा च (किञ्चित्कालं यावत्) लघुतां अनुभवति स्म। ततः यदा सः भारं अनुभवति स्म तदा (पतिपत्नी) उभौ अपि स्वप्रभुं अल्लाहं पृष्टवन्तौ (यदि भवान् अस्मान् पुण्यं बालकं ददाति तर्हि अवश्यमेव वयं सर्वदा कृतज्ञतां प्राप्नुमः" इति।

فَلَمَّآ اٰتٰىهُمَا صَالِحًا جَعَلَا لَهٗ شُرَكَاۤءَ فِيْمَآ اٰتٰىهُمَا ۚفَتَعٰلَى اللّٰهُ عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

falammā ātāhumā ṣāliḥan ja‘alā lahū syurakā'a fīmā ātāhumā, fa ta‘ālallāhu ‘ammā yusyrikūn(a).

अतः तेभ्यः उभयोः पुण्यशीलं बालकं दत्तस्य अनन्तरं ते अल्लाहस्य सहभागिनः अभवन् यस्मिन् बालके तेभ्यः दत्ते। अतः ते परस्परं यत् संबद्धं कुर्वन्ति तस्य विषये अल्लाहः सर्वोच्चः अस्ति।

اَيُشْرِكُوْنَ مَا لَا يَخْلُقُ شَيْـًٔا وَّهُمْ يُخْلَقُوْنَۖ

ayusyrikūna mā lā yakhluqu syai'aw wa hum yukhlaqūn(a).

किमर्थं ते (अल्लाहं) किमपि (मूर्तिं) सङ्गतिं कुर्वन्ति यत् किमपि सृजितुं न शक्नोति? यद्यपि (मूर्तयः) स्वयं निर्मिताः आसन्।

وَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ لَهُمْ نَصْرًا وَّلَآ اَنْفُسَهُمْ يَنْصُرُوْنَ

wa lā yastaṭī‘ūna lahum naṣraw wa lā anfusahum yanṣurūn(a).

एते च (मूर्तयः) स्वपूजकानां साहाय्यं कर्तुं न शक्नुवन्ति, न च स्वस्य साहाय्यं कर्तुं शक्नुवन्ति।

وَاِنْ تَدْعُوْهُمْ اِلَى الْهُدٰى لَا يَتَّبِعُوْكُمْۗ سَوَۤاءٌ عَلَيْكُمْ اَدَعَوْتُمُوْهُمْ اَمْ اَنْتُمْ صٰمِتُوْنَ

wa in tad‘ūhum ilal-hudā lā yattabi‘ūkum, sawā'un ‘alaikum ada‘autumūhum am antum ṣāmitūn(a).

यदि च यूयं (हे मुश्रिकाः) तान् (मूर्तयः) भवतः मार्गदर्शनाय आह्वयन्ति तर्हि मूर्तयः भवतः आह्वानं स्वीकुर्वितुं न शक्ष्यन्ति; तत् समानं (परिणामं) यत् भवन्तः तान् आह्वयन्ति वा मौनं कुर्वन्ति वा।

اِنَّ الَّذِيْنَ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ عِبَادٌ اَمْثَالُكُمْ فَادْعُوْهُمْ فَلْيَسْتَجِيْبُوْا لَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

innal-lażīna tad‘ūna min dūnillāhi ‘ibādun amṡālukum fad‘ūhum falyastajībū lakum in kuntum ṣādiqīn(a).

ननु ये (मूर्तयः) भवन्तः अल्लाहस्य अतिरिक्तं आह्वयन्ति ते (दुर्बलाः) प्राणिनः सन्ति ये अपि भवतः सदृशाः सन्ति। अतः तान् आहूय ते भवतः आग्रहं अनुमोदयन्तु, यदि भवान् सत्यवादी अस्ति।

اَلَهُمْ اَرْجُلٌ يَّمْشُوْنَ بِهَآ ۖ اَمْ لَهُمْ اَيْدٍ يَّبْطِشُوْنَ بِهَآ ۖ اَمْ لَهُمْ اَعْيُنٌ يُّبْصِرُوْنَ بِهَآ ۖ اَمْ لَهُمْ اٰذَانٌ يَّسْمَعُوْنَ بِهَاۗ قُلِ ادْعُوْا شُرَكَاۤءَكُمْ ثُمَّ كِيْدُوْنِ فَلَا تُنْظِرُوْنِ

alahum arjuluy yamsyūna bihā am lahum aidiy yabṭisyūna bihā am lahum a‘yunuy yubṣirūna bihā am lahum āżānuy yasma‘ūna bihā, qulid‘ū syurakā'akum ṡumma kīdūni falā tunẓirūn(i).

किं तेषां (मूर्तयः) पादाः सन्ति, किं वा दृढतया धारयितुं हस्ताः, वा द्रष्टुं नेत्राणि, श्रोतुं वा कर्णाः सन्ति? (मुहम्मद) कथयतु, "यत् भवन्तः अल्लाहस्य भागीदारं मन्यन्ते, तान् (स्वमूर्तयः) आह्वयन्तु, ततः मम (हानिकारकं) युक्तिं कुर्वन्तु, अधिकं विलम्बं न कुर्वन्तु।"

اِنَّ وَلِيِّ َۧ اللّٰهُ الَّذِيْ نَزَّلَ الْكِتٰبَۖ وَهُوَ يَتَوَلَّى الصّٰلِحِيْنَ

inna waliyyiyallāhul-lażī nazzalal-kitāb(a), wa huwa yatawallaṣ-ṣāliḥīn(a).

ननु मम रक्षकः अल्लाहः अस्ति यः पुस्तकं (अल-कुरान) अवतारितवान्। पुण्यान् रक्षति

وَالَّذِيْنَ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ نَصْرَكُمْ وَلَآ اَنْفُسَهُمْ يَنْصُرُوْنَ

wal-lażīna tad‘ūna min dūnihī lā yastaṭī‘ūna naṣrakum wa lā anfusahum yanṣurūn(a).

अल्लाहस्य अतिरिक्तं च ये मूर्तिः भवन्तः आह्वयन्ति ते भवतः साहाय्यं कर्तुं न शक्नुवन्ति, ते स्वस्य साहाय्यं अपि कर्तुं न शक्नुवन्ति।"

وَاِنْ تَدْعُوْهُمْ اِلَى الْهُدٰى لَا يَسْمَعُوْاۗ وَتَرٰىهُمْ يَنْظُرُوْنَ اِلَيْكَ وَهُمْ لَا يُبْصِرُوْنَ

wa in tad‘ūhum ilal-hudā lā yasma‘ū, wa tarāhum yanẓurūna ilaika wa hum lā yubṣirūn(a).

यदि च भवन्तः तान् (मूर्तयः) भवन्तं मार्गदर्शनं दातुं आह्वयन्ति तर्हि ते तत् श्रोतुं न शक्नुवन्ति। त्वं च तान् अपश्यन् अपि त्वां पश्यन्तीति पश्यसि।

خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ وَاَعْرِضْ عَنِ الْجٰهِلِيْنَ

khużil-‘afwa wa'mur bil-‘urfi wa a‘riḍ ‘anil-jāhilīn(a).

क्षमाशीलः भूत्वा जनान् वदतु यत् ते बुद्धिमान् कार्यं कुर्वन्तु, मूर्खजनानाम् उपरि ध्यानं मा ददातु।

وَاِمَّا يَنْزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطٰنِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللّٰهِ ۗاِنَّهٗ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa immā yanzagannaka minasy-syaiṭāni nazgun fasta‘iż billāh(i), innahū samī‘un ‘alīm(un).

तथा यदि शैतानः भवन्तं प्रलोभयितुं आगच्छति तर्हि अल्लाहस्य शरणं गृह्यताम्। ननु सः सर्वश्रवणः सर्वज्ञः।

اِنَّ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا اِذَا مَسَّهُمْ طٰۤىِٕفٌ مِّنَ الشَّيْطٰنِ تَذَكَّرُوْا فَاِذَا هُمْ مُّبْصِرُوْنَۚ

innal-lażīnattaqau iżā massahum ṭā'ifum minasy-syaiṭāni tażakkarū fa iżā hum mubṣirūn(a).

ननु ये अल्लाहात् भयभीताः सन्ति, यदा शैतानस्य दुष्टविचारः (पापस्य) तेषां छाया भवति तदा ते तत्क्षणमेव अल्लाहस्य स्मरणं कुर्वन्ति, ततः ते (तेषां त्रुटयः) पश्यन्ति।

وَاِخْوَانُهُمْ يَمُدُّوْنَهُمْ فِى الْغَيِّ ثُمَّ لَا يُقْصِرُوْنَ

wa ikhwānuhum yamuddūnahum fil-gayyi ṡumma lā yuqṣirūn(a).

तेषां च मित्राणि (अविश्वासिनः दुष्टाः च) पिशाचानां मार्गभ्रष्टीकरणे साहाय्यं कुर्वन्ति ते च (भ्रष्टागमनात्) न निवर्तन्ते।

وَاِذَا لَمْ تَأْتِهِمْ بِاٰيَةٍ قَالُوْا لَوْلَا اجْتَبَيْتَهَاۗ قُلْ اِنَّمَآ اَتَّبِعُ مَا يُوْحٰٓى اِلَيَّ مِنْ رَّبِّيْۗ هٰذَا بَصَاۤىِٕرُ مِنْ رَّبِّكُمْ وَهُدًى وَّرَحْمَةٌ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

wa iżā lam ta'tihim bi'āyatin qālū lau lajtabaitahā, qul inamā attabi‘u mā yūḥā ilayya mir rabbī, hāżā baṣā'iru mir rabbikum wa hudaw wa raḥmatul liqaumiy yu'minūn(a).

यदि च भवान् (मुहम्मदः) तेभ्यः श्लोकं न पठति तर्हि ते वदन्ति यत् "भवन्तः स्वयमेव श्लोकं किमर्थं न रचयन्ति?" (मुहम्मद) कथयतु, "ननु अहं केवलं तस्य अनुसरणं करोमि यत् मम प्रभुः मम कृते प्रकटितवान्। (अल-कुरान) एतानि भवतः प्रभुतः स्पष्टानि प्रमाणानि सन्ति, विश्वासिनां कृते मार्गदर्शनं दया च।

وَاِذَا قُرِئَ الْقُرْاٰنُ فَاسْتَمِعُوْا لَهٗ وَاَنْصِتُوْا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ

wa iżā quri'al-qur'ānu fastami‘ū lahū wa anṣitū la‘allakum turḥamūn(a).

यदा च कुरानस्य पाठः भवति तदा शृणुत मौनं च कुर्वन्तु, येन भवन्तः दयां प्राप्नुयुः।

وَاذْكُرْ رَّبَّكَ فِيْ نَفْسِكَ تَضَرُّعًا وَّخِيْفَةً وَّدُوْنَ الْجَهْرِ مِنَ الْقَوْلِ بِالْغُدُوِّ وَالْاٰصَالِ وَلَا تَكُنْ مِّنَ الْغٰفِلِيْنَ

ważkur rabbaka fī nafsika taḍarru‘aw wa khīfataw wa dūnal-jahri minal-qauli bil-guduwwi wal-āṣāli wa lā takum minal-gāfilīn(a).

विनयेन भयेन च स्वरं विना हृदयेषु स्मर्यताम्, प्रातः सायं च, प्रमादानां मा भूत्।

اِنَّ الَّذِيْنَ عِنْدَ رَبِّكَ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ عَنْ عِبَادَتِهٖ وَيُسَبِّحُوْنَهٗ وَلَهٗ يَسْجُدُوْنَ ࣖ ۩

innal-lażīna ‘inda rabbika lā yastakbirūna ‘an ‘ibādatihī wa yusabbiḥūnahū wa lahū yasjudūn(a).

ननु ये भवतः प्रभुस्य समीपे सन्ति ते अल्लाहस्य पूजां कर्तुं न संकोचयन्ति तथा च ते तं शुद्धयन्ति केवलं तस्मै एव प्रणामं कुर्वन्ति।