Q.S अल-वाकिआह (اَلْوَاقِعَة) - 96 श्लोकसंख्या

اِذَا وَقَعَتِ الْوَاقِعَةُۙ

iżā waqa‘atil-wāqi‘ah(tu).

यदा न्यायदिवसः भवति तदा .

لَيْسَ لِوَقْعَتِهَا كَاذِبَةٌ ۘ

laisa liwaq‘atihā kāżibah(tun).

तस्य घटनं न निराकर्तुं (निराकरणं) कर्तुं शक्यते।

خَافِضَةٌ رَّافِعَةٌ

khāfiḍatur rāfi‘ah(tun).

(घटना) विनम्रः (एकः समूहः) उन्नतः (अन्यः समूहः) च।

اِذَا رُجَّتِ الْاَرْضُ رَجًّاۙ

iżā rujjatil-arḍu rajjā(n).

यदा एतावता प्रचण्डतया भूमिः कम्पिता भवति ।

وَّبُسَّتِ الْجِبَالُ بَسًّاۙ

wa bussatil-jibālu bassā(n).

पर्वताश्च परमं नष्टाः,

فَكَانَتْ هَبَاۤءً مُّنْۢبَثًّاۙ

fa kānat habā'am mumbaṡṡā(n).

ततः उड्डयनं रजः भवति, .

وَّكُنْتُمْ اَزْوَاجًا ثَلٰثَةً ۗ

wa kuntum azwājan ṡalāṡah(tan).

त्वं च त्रयः समूहाः अभवन्,

فَاَصْحٰبُ الْمَيْمَنَةِ ەۙ مَآ اَصْحٰبُ الْمَيْمَنَةِ ۗ

fa aṣḥābul-maimanah(ti), mā aṣḥābul-maimanah(ti).

यथा सम्यक् समूहः, सम्यक् समूहः कथं उदात्तः,

وَاَصْحٰبُ الْمَشْـَٔمَةِ ەۙ مَآ اَصْحٰبُ الْمَشْـَٔمَةِ ۗ

wa aṣḥābul-masy'amah(ti), mā aṣḥābul-masy'amah(ti).

वामसमूहश्च कथं कृपणः वामसमूहः,

وَالسّٰبِقُوْنَ السّٰبِقُوْنَۙ

was-sābiqūnas-sābiqūn(a).

ये च प्रथमाः (विश्वासं कुर्वन्ति), ते प्रथमाः (स्वर्गं प्रविशन्ति)।

اُولٰۤىِٕكَ الْمُقَرَّبُوْنَۚ

ulā'ikal-muqarrabūn(a).

ते जनाः सन्ति ये (अल्लाहस्य) समीपस्थाः सन्ति,

فِيْ جَنّٰتِ النَّعِيْمِ

fī jannātin-na‘īm(i).

भोगस्वर्गे सन्, २.

ثُلَّةٌ مِّنَ الْاَوَّلِيْنَۙ

Ṡullatum minal-awwalīn(a).

पूर्वं ये आसन् तेषां बृहत् समूहः,

وَقَلِيْلٌ مِّنَ الْاٰخِرِيْنَۗ

wa qalīlum minal-ākhirīn(a).

पश्चात् आगतानां जनानां लघुसमूहः च।

عَلٰى سُرُرٍ مَّوْضُوْنَةٍۙ

‘alā sururim mauḍūnah(tin).

सुवर्णमणिभिः युक्तेषु पर्यङ्केषु ।

مُّتَّكِـِٕيْنَ عَلَيْهَا مُتَقٰبِلِيْنَ

muttaki'īna ‘alaihā mutaqābilīn(a).

ते अग्रेमुखाः तस्मिन् अवलम्बन्ते।

يَطُوْفُ عَلَيْهِمْ وِلْدَانٌ مُّخَلَّدُوْنَۙ

yaṭūfu ‘alaihim wildānum mukhalladūn(a).

तरुणैः परिवृताः ये अद्यापि युवानः सन्ति,

بِاَكْوَابٍ وَّاَبَارِيْقَۙ وَكَأْسٍ مِّنْ مَّعِيْنٍۙ

bi'akwābiw wa abārīq(a), wa ka'sim mim ma‘īn(in).

प्रवाहितजलेन गृहीतं पेयं च चश्मा, केतली, स्लोकी (चषक) च वहति,

لَّا يُصَدَّعُوْنَ عَنْهَا وَلَا يُنْزِفُوْنَۙ

lā yuṣadda‘ūna ‘anhā wa lā yunzifūn(a).

ते न चक्करः न मत्ताः तस्मात्,

وَفَاكِهَةٍ مِّمَّا يَتَخَيَّرُوْنَۙ

wa fākihatim mimmā yatakhayyarūn(a).

यच्च फलं चिन्वन्ति, .

وَلَحْمِ طَيْرٍ مِّمَّا يَشْتَهُوْنَۗ

wa laḥmi ṭairim mimmā yasytahūn(a).

यच्च पक्षिमांसम् इच्छन्ति स्म।

وَحُوْرٌ عِيْنٌۙ

wa ḥūrun ‘īn(un).

सुलोचनाः च स्वर्गदूताः सन्ति,

كَاَمْثَالِ اللُّؤْلُؤِ الْمَكْنُوْنِۚ

ka'amṡālil-lu'lu'il-maknūn(i).

सुसंरक्षितं मुक्ता इव।

جَزَاۤءًۢ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

jazā'am bimā kānū ya‘malūn(a).

यत् कुर्वन्ति तस्य प्रतिदानरूपेण।

لَا يَسْمَعُوْنَ فِيْهَا لَغْوًا وَّلَا تَأْثِيْمًاۙ

lā yasma‘ūna fīhā lagwaw wa lā ta'ṡīmā(n).

तत्र निष्ललं न पापसंवादं शृण्वन्ति।

اِلَّا قِيْلًا سَلٰمًا سَلٰمًا

illā qīlan salāman salāmā(n).

किन्तु ते अभिवादनं श्रुतवन्तः।

وَاَصْحٰبُ الْيَمِيْنِ ەۙ مَآ اَصْحٰبُ الْيَمِيْنِۗ

wa aṣḥābul-yamīn(i), mā aṣḥābul-yamīn(i).

सम्यक् च समूहः, कः सम्यक् समूहः ?

فِيْ سِدْرٍ مَّخْضُوْدٍۙ

fī sidrim makhḍūd(in).

(ते) कण्टकहीनलोटवृक्षेषु, २.

وَّطَلْحٍ مَّنْضُوْدٍۙ

wa ṭalḥim manḍūd(in).

कदलीवृक्षाः च ये स्तरिताः (फलयुक्ताः), २.

وَّظِلٍّ مَّمْدُوْدٍۙ

wa ẓillim mamdūd(in).

विस्तृतां च या छाया, .

وَّمَاۤءٍ مَّسْكُوْبٍۙ

wa mā'im maskūb(in).

निरन्तरप्रवाहं च जलं, .

وَّفَاكِهَةٍ كَثِيْرَةٍۙ

wa fākihatin kaṡīrah(tin).

बहुफलं च, २.

لَّا مَقْطُوْعَةٍ وَّلَا مَمْنُوْعَةٍۙ

lā maqṭū‘atiw wa lā mamnū‘ah(tin).

न निवर्तते फलं न च प्रतिषिध्यते ।

وَّفُرُشٍ مَّرْفُوْعَةٍۗ

wa furusyim marfū‘ah(tin).

स्थूलाः मृदुगद्दाश्च।

اِنَّآ اَنْشَأْنٰهُنَّ اِنْشَاۤءًۙ

innā ansya'nāhunna insyā'ā(n).

वयं तान् (दूतान्) प्रत्यक्षतया निर्मितवन्तः,

فَجَعَلْنٰهُنَّ اَبْكَارًاۙ

faja‘alnāhunna abkārā(n).

ततः वयं तान् कुमारीः कृतवन्तः,

عُرُبًا اَتْرَابًاۙ

‘uruban atrābā(n).

यः प्रेमपूर्णः (च) समानवयसः, .

لِّاَصْحٰبِ الْيَمِيْنِۗ

li'aṣḥābil-yamīn(i).

दक्षिणपक्षस्य कृते, २.

ثُلَّةٌ مِّنَ الْاَوَّلِيْنَۙ

Ṡullatum minal-awwalīn(a).

पूर्वं ये आसन् तेषां बृहत् समूहः,

وَثُلَّةٌ مِّنَ الْاٰخِرِيْنَۗ ࣖ

wa ṡullatum minal-ākhirīn(a).

पश्चात् आगतानां जनानां विशालः समूहः च।

وَاَصْحٰبُ الشِّمَالِ ەۙ مَآ اَصْحٰبُ الشِّمَالِۗ

wa aṣḥābusy-syimāl(i), mā aṣḥābusy-syimāl(i).

वामसमूहः च, वामसमूहः कियत् दुःखदः अस्ति।

فِيْ سَمُوْمٍ وَّحَمِيْمٍۙ

fī samūmiw wa ḥamīm(in).

(ते) तप्तवातैः क्वथनजलैः च पीडिताः ।

وَّظِلٍّ مِّنْ يَّحْمُوْمٍۙ

wa ẓillim miy yaḥmūm(in).

कृष्णधूमच्छाया च, २.

لَّا بَارِدٍ وَّلَا كَرِيْمٍ

lā bāridiw wa lā karīm(in).

न शीतलं न च प्रियम्।

اِنَّهُمْ كَانُوْا قَبْلَ ذٰلِكَ مُتْرَفِيْنَۚ

innahum kānū qabla żālika mutrafīn(a).

ननु ततः पूर्वं (पूर्वं) विलासितानि वसन्ति स्म,

وَكَانُوْا يُصِرُّوْنَ عَلَى الْحِنْثِ الْعَظِيْمِۚ

wa kānū yuṣirrūna ‘alal-ḥinṡil-‘aẓīm(i).

ते च नित्यं महत्पापं कुर्वन्ति।

وَكَانُوْا يَقُوْلُوْنَ ەۙ اَىِٕذَا مِتْنَا وَكُنَّا تُرَابًا وَّعِظَامًا ءَاِنَّا لَمَبْعُوْثُوْنَۙ

wa kānū yaqūlūn(a), a'iżā mitnā wa kunnā turābaw wa ‘iẓāman a'innā lamab‘ūṡūn(a).

ते च अवदन्, “यदा वयं म्रियमाणाः मलानि अस्थि च भवेम तदा किं वयं पुनः उत्थापिताः भविष्यामः?

اَوَاٰبَاۤؤُنَا الْاَوَّلُوْنَ

awa'ābā'unal-awwalūn(a).

किं अस्माकं पूर्वपितॄणां (पुनरुत्थानाम् अपि)?”

قُلْ اِنَّ الْاَوَّلِيْنَ وَالْاٰخِرِيْنَۙ

qul innal-awwalīna wal-ākhirīn(a).

कथयतु, "(आम्) खलु ये पूर्वा: ये च परा:।

لَمَجْمُوْعُوْنَۙ اِلٰى مِيْقَاتِ يَوْمٍ مَّعْلُوْمٍ

lamajmū‘ūn(a), ilā mīqāti yaumim ma‘lūm(in).

नूनं सर्वं कस्मिन्चित् समये, कस्मिंश्चित् दिने सङ्गृहीतं भविष्यति।

ثُمَّ اِنَّكُمْ اَيُّهَا الضَّاۤ لُّوْنَ الْمُكَذِّبُوْنَۙ

Ṡumma innakum ayyuhaḍ-ḍāllūnal-mukażżibūn(a).

अथ खलु यूयं भ्रष्टाः मृषावादिनः!

لَاٰكِلُوْنَ مِنْ شَجَرٍ مِّنْ زَقُّوْمٍۙ

la'ākilūna min syajarim min zaqqūm(in).

अवश्यं जक्कुमवृक्षं खादिष्यति,

فَمَالِـُٔوْنَ مِنْهَا الْبُطُوْنَۚ

fa māli'ūna minhal-buṭūn(a).

तदा तव उदरं तेन पूर्णं भविष्यति।

فَشٰرِبُوْنَ عَلَيْهِ مِنَ الْحَمِيْمِۚ

fasyāribūna ‘alaihi minal-ḥamīm(i).

तदनन्तरं त्वं अतीव उष्णं जलं पिबसि ।

فَشٰرِبُوْنَ شُرْبَ الْهِيْمِۗ

fa syāribūna syurbal-hīm(i).

अतः त्वं पिबसि यथा उष्ट्रः (अतिपिपासा) पिबति।

هٰذَا نُزُلُهُمْ يَوْمَ الدِّيْنِۗ

hāżā nuzuluhum yaumad-dīn(i).

तदेव तेषां न्यायदिने भोजनम्” इति ।

نَحْنُ خَلَقْنٰكُمْ فَلَوْلَا تُصَدِّقُوْنَ

naḥnu khalaqnākum falau lā tuṣaddiqūn(a).

वयं त्वां सृष्टवन्तः, किमर्थं न न्याय्यतां (पुनरुत्थानदिनम्)?

اَفَرَءَيْتُمْ مَّا تُمْنُوْنَۗ

afa ra'aitum mā tumnūn(a).

अतः किं भवन्तः यत् (मानवबीजं) उत्सर्जयन्ति तस्मिन् ध्यानं ददति ?

ءَاَنْتُمْ تَخْلُقُوْنَهٗٓ اَمْ نَحْنُ الْخٰلِقُوْنَ

a'antum takhluqūnahū am naḥnul-khāliqūn(a).

किं त्वमेव सृजसि, उत वयं प्रजापतिः ।

نَحْنُ قَدَّرْنَا بَيْنَكُمُ الْمَوْتَ وَمَا نَحْنُ بِمَسْبُوْقِيْنَۙ

naḥnu qaddarnā bainakumul-mauta wa mā naḥnu bimasbūqīn(a).

वयं भवद्भिः प्रत्येकस्य मृत्युं निर्धारितवन्तः न च वयं दुर्बलाः,

عَلٰٓى اَنْ نُّبَدِّلَ اَمْثَالَكُمْ وَنُنْشِئَكُمْ فِيْ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

‘alā an nubaddila amṡālakum wa nunsyi'akum fī mā lā ta‘lamūn(a).

भवतः स्थाने भवद्भिः सदृशैः (अस्मिन् जगति) भवन्तं पश्चात् (परलोके) अज्ञातदशायां पुनरुत्थानं कर्तुं।

وَلَقَدْ عَلِمْتُمُ النَّشْاَةَ الْاُوْلٰى فَلَوْلَا تَذَكَّرُوْنَ

wa laqad ‘alimtumun-nasy'atal-ūlā falau lā tażakkarūn(a).

तथा च वास्तवतः, भवन्तः प्रथमसृष्टिं पूर्वमेव जानन्ति, किमर्थं पाठं न गृह्णन्ति?

اَفَرَءَيْتُمْ مَّا تَحْرُثُوْنَۗ

afara'aitum mā taḥruṡūn(a).

किं भवता रोपितबीजानां विषये कदापि ध्यानं दत्तम्?

ءَاَنْتُمْ تَزْرَعُوْنَهٗٓ اَمْ نَحْنُ الزّٰرِعُوْنَ

a'antum tazra‘ūnahū am naḥnuz-zāri‘ūn(a).

किं त्वं वर्धयसि उत वयं वर्धयामः?

لَوْ نَشَاۤءُ لَجَعَلْنٰهُ حُطَامًا فَظَلْتُمْ تَفَكَّهُوْنَۙ

lau nasyā'u laja‘alnāhu ḥuṭāman fa ẓaltum tafakkahūn(a).

यदि वयं इच्छामः तर्हि तान् खण्डान् मर्दयामः स्म; तदा त्वं विस्मितः भविष्यसि,

اِنَّا لَمُغْرَمُوْنَۙ

innā lamugramūn(a).

(उक्त्वा) "ननु वयं वास्तवं हानिम् अवाप्तवन्तः,

بَلْ نَحْنُ مَحْرُوْمُوْنَ

bal naḥnu maḥrūmūn(a).

अस्माभिः अपि किमपि परिणामः न प्राप्तः” इति ।

اَفَرَءَيْتُمُ الْمَاۤءَ الَّذِيْ تَشْرَبُوْنَۗ

afa ra'aitumul-mā'al-lażī tasyrabūn(a).

किं भवता कदापि भवता पिबितस्य जलस्य विषये ध्यानं दत्तम् ?

ءَاَنْتُمْ اَنْزَلْتُمُوْهُ مِنَ الْمُزْنِ اَمْ نَحْنُ الْمُنْزِلُوْنَ

a'antum anzaltumūhu minal-muzni am naḥnul-munzilūn(a).

किं त्वमेव मेघाद् अवतारयसि उत वयम् अवतरितवन्तः?

لَوْ نَشَاۤءُ جَعَلْنٰهُ اُجَاجًا فَلَوْلَا تَشْكُرُوْنَ

lau nasyā'u ja‘alnāhu ujājan falau lā tasykurūn(a).

यदि वयं इच्छन्तः स्मः तर्हि लवणं कृतवन्तः स्मः, किमर्थं न कृतज्ञः?

اَفَرَءَيْتُمُ النَّارَ الَّتِيْ تُوْرُوْنَۗ

afa ra'aitumun-nāral-latī tūrūn(a).

अतः किं भवता कदापि तस्य अग्निस्य विषये ध्यानं दत्तम् यत् भवन्तः (काष्ठेन) प्रज्वलन्ति?

ءَاَنْتُمْ اَنْشَأْتُمْ شَجَرَتَهَآ اَمْ نَحْنُ الْمُنْشِـُٔوْنَ

a'antum ansya'tum syajaratahā am naḥnul-munsyi'ūn(a).

त्वमेव काष्ठं वर्धयसि उत वयम् ।

نَحْنُ جَعَلْنٰهَا تَذْكِرَةً وَّمَتَاعًا لِّلْمُقْوِيْنَۚ

naḥnu ja‘alnāhā tażkirataw wa matā‘al lil-muqwīn(a).

वयं तत् (तत् अग्निम्) चेतावनीरूपेण यात्रिकाणां कृते उपयोगी सामग्रीं च कृतवन्तः।

فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيْمِ ࣖ

fa sabbiḥ bismi rabbikal-‘aẓīm(i).

अतः स्वस्य भगवतः परमस्य नाम (उल्लेखयित्वा) आत्मनः महिमां कुरु।

۞ فَلَآ اُقْسِمُ بِمَوٰقِعِ النُّجُوْمِ

falā uqsimu bimawāqi‘in-nujūm(i).

ततः शपथं करोमि यत्र नक्षत्राणि परिभ्रमन्ति।

وَاِنَّهٗ لَقَسَمٌ لَّوْ تَعْلَمُوْنَ عَظِيْمٌۙ

wa innahū laqasamul lau ta‘lamūna ‘aẓīm(un).

ननु च तत् खलु महती शपथः यदि त्वया एव ज्ञातः।

اِنَّهٗ لَقُرْاٰنٌ كَرِيْمٌۙ

innahū laqur'ānun karīm(un).

तथा (इदम्) खलु अतीव उदात्तं कुरानम् अस्ति,

فِيْ كِتٰبٍ مَّكْنُوْنٍۙ

fī kitābim maknūn(in).

संरक्षिते पुस्तके (लौह महफुझ), २.

لَّا يَمَسُّهٗٓ اِلَّا الْمُطَهَّرُوْنَۗ

lā yamassuhū illal-muṭahharūn(a).

अभिषिक्तभृत्यान् विहाय कोऽपि न स्पृशति।

تَنْزِيْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَ

tanzīlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

लोकेश्वरात् अवतारितः।

اَفَبِهٰذَا الْحَدِيْثِ اَنْتُمْ مُّدْهِنُوْنَۙ

afa biḥāżal-ḥadīṡi antum mudhinūn(a).

किं भवन्तः एतां वार्ताम् (कुरानं) हल्केन गृह्णन्ति?

وَتَجْعَلُوْنَ رِزْقَكُمْ اَنَّكُمْ تُكَذِّبُوْنَ

wa taj‘alūna rizqakum annakum tukażżibūn(a).

तथा च भवन्तः (अल्लाहतः) यत् प्रावधानं प्राप्नुवन्ति तत् (तस्य) अस्वीकारं कुर्वन्ति।

فَلَوْلَآ اِذَا بَلَغَتِ الْحُلْقُوْمَۙ

falau lā iżā balagatil-ḥulqūm(a).

अतः तर्हि किमर्थम् (न निवारयति) यदा (जीवनम्) कण्ठं प्राप्तम्,

وَاَنْتُمْ حِيْنَىِٕذٍ تَنْظُرُوْنَۙ

wa antum ḥīna'iżin tanẓurūn(a).

त्वं च तदा दृष्टवान्,

وَنَحْنُ اَقْرَبُ اِلَيْهِ مِنْكُمْ وَلٰكِنْ لَّا تُبْصِرُوْنَ

wa naḥnu aqrabu ilaihi minkum wa lākil lā tubṣirūn(a).

वयं भवद्भ्यः अपेक्षया तस्य समीपस्थाः आसन्, किन्तु भवन्तः न दृष्टवन्तः।

فَلَوْلَآ اِنْ كُنْتُمْ غَيْرَ مَدِيْنِيْنَۙ

falau lā in kuntum gaira madīnīn(a).

अतः यदि भवन्तः (अल्लाहस्य) नियन्त्रिताः न सन्ति तर्हि किम्।

تَرْجِعُوْنَهَآ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

tarji‘ūnahā in kuntum ṣādiqīn(a).

त्वं तत् (तत् जीवनं) न ददासि यदि त्वं धर्मात्मा असि?

فَاَمَّآ اِنْ كَانَ مِنَ الْمُقَرَّبِيْنَۙ

fa ammā in kāna minal-muqarrabīn(a).

यदि सः (मृतः) तेषु (अल्लाहस्य) समीपं नीतः अस्ति।

فَرَوْحٌ وَّرَيْحَانٌ ەۙ وَّجَنَّتُ نَعِيْمٍ

fa rauḥuw wa raiḥān(un), wa jannatu na‘īm(in).

तदा शान्तिं पोषणं च स्वर्गं (पूर्णं) सुखं च प्राप्स्यति।

وَاَمَّآ اِنْ كَانَ مِنْ اَصْحٰبِ الْيَمِيْنِۙ

wa ammā in kāna min aṣḥābil-yamīn(i).

यथा च यदि सः सम्यक् समूहस्य अस्ति,

فَسَلٰمٌ لَّكَ مِنْ اَصْحٰبِ الْيَمِيْنِۗ

fa salāmul laka min aṣḥābil-yamīn(i).

ततः "समीचीनसमूहात् भवतः (हे) अभिवादनम्!" (दूतस्य अभिवादनम्)।

وَاَمَّآ اِنْ كَانَ مِنَ الْمُكَذِّبِيْنَ الضَّاۤلِّيْنَۙ

wa ammā in kāna minal-mukażżibīnaḍ-ḍāllīn(a).

यदि च सः मृषावादिनः भ्रान्ताः च जनसमूहे सन्ति ।

فَنُزُلٌ مِّنْ حَمِيْمٍۙ

fa nuzulum min ḥamīm(in).

ततः सः क्वथनजलस्य स्फुरणेन अभिनन्दितः,

وَّتَصْلِيَةُ جَحِيْمٍ

wa taṣliyatu jaḥīm(in).

नरके च दहन्ति।

اِنَّ هٰذَا لَهُوَ حَقُّ الْيَقِيْنِۚ

inna hāżā lahuwal-ḥaqqul-yaqīn(i).

ननु सत्यं प्रत्ययमिदम्।

فَسَبِّحْ بِاسْمِ رَبِّكَ الْعَظِيْمِ ࣖ

fa sabbiḥ bismi rabbikal-‘aẓīm(i).

अतः स्वस्य भगवतः परमस्य नाम (उल्लेखयित्वा) आत्मनः महिमां कुरु।