Q.S सद् (ص) - 88 श्लोकसंख्या

صۤ ۗوَالْقُرْاٰنِ ذِى الذِّكْرِۗ

Ṣād, wal-qur'āni żiż-żikr(i).

शाद, कुरान द्वारा यस्मिन् चेतावनीः सन्ति।

بَلِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا فِيْ عِزَّةٍ وَّشِقَاقٍ

balil-lażīna kafarū fī ‘izzatiw wa syiqāq(in).

ये तु अविश्वासं कुर्वन्ति (भवन्ति) दम्भौ वैरौ च।

كَمْ اَهْلَكْنَا مِنْ قَبْلِهِمْ مِّنْ قَرْنٍ فَنَادَوْا وَّلَاتَ حِيْنَ مَنَاصٍ

kam ahlaknā min qablihim min qarnin fanādaw wa lāta ḥīna manāṣ(in).

तेषां पूर्वं कति जनाः वयं नष्टवन्तः, ततः ते साहाय्यं याचन्ते यद्यपि (तदा) पलायनस्य समयः नासीत्।

وَعَجِبُوْٓا اَنْ جَاۤءَهُمْ مُّنْذِرٌ مِّنْهُمْ ۖوَقَالَ الْكٰفِرُوْنَ هٰذَا سٰحِرٌ كَذَّابٌۚ

wa ‘ajibū an jā'ahum munżirum minhum, wa qālal-kāfirūna hāżā sāḥirun każżāb(un).

ते च विस्मिताः अभवन् यत् तेषां मध्ये एकः चेतावनीदाता (दूतः) तेषां समीपम् आगतः; अविश्वासिनः च अवदन्, “अयं मनुष्यः जादूगरः अस्ति, यः बहुधा असत्यं वदति।”

اَجَعَلَ الْاٰلِهَةَ اِلٰهًا وَّاحِدًا ۖاِنَّ هٰذَا لَشَيْءٌ عُجَابٌ

aja‘alal-ālihata ilāhaw wāḥidā(n), inna hāżā lasyai'un ‘ujāb(un).

किं सः सर्वान् देवान् एकदेवं कृतवान्? सत्यमेव एतत् सत्यमेव किमपि यथार्थतया आश्चर्यजनकम् अस्ति।

وَانْطَلَقَ الْمَلَاُ مِنْهُمْ اَنِ امْشُوْا وَاصْبِرُوْا عَلٰٓى اٰلِهَتِكُمْ ۖاِنَّ هٰذَا لَشَيْءٌ يُّرَادُ ۖ

wanṭalaqal-mala'u minhum animsyū waṣbirū ‘alā ālihatikum, inna hāżā lasyai'uy yurād(u).

अथ तेषां नेतारः गतवन्तः (आहुः) "गच्छ स्वदेवान् (पूजयन्तु) खलु एतत् सत्यमेव काम्यम्" इति।

مَا سَمِعْنَا بِهٰذَا فِى الْمِلَّةِ الْاٰخِرَةِ ۖاِنْ هٰذَآ اِلَّا اخْتِلَاقٌۚ

mā sami‘nā bihāżā fil-millatil-ākhirah(ti), in hāżā illakhtilāq(un).

उत्तरधर्मेषु कदापि एतत् न शृणोमः; एतत् (अल्लाहस्य प्रमाणीकरणम्), किमपि न अपितु कल्पितं (असत्यम्),

اَؤُنْزِلَ عَلَيْهِ الذِّكْرُ مِنْۢ بَيْنِنَا ۗبَلْ هُمْ فِيْ شَكٍّ مِّنْ ذِكْرِيْۚ بَلْ لَّمَّا يَذُوْقُوْا عَذَابِ ۗ

a'unzila ‘alaihiż-żikru mim baininā, bal hum fī syakkim min żikrī, bal lammā yażūqū ‘ażāb(i).

अस्माकं मध्ये कुरानः तस्मै किमर्थं प्रकाशितः?” वस्तुतः ते मम कुरानं शङ्कयन्ति, परन्तु तेषां (मम) दण्डः न अनुभूतः।

اَمْ عِنْدَهُمْ خَزَاۤىِٕنُ رَحْمَةِ رَبِّكَ الْعَزِيْزِ الْوَهَّابِۚ

am ‘indahum khazā'inu raḥmati rabbikal-‘azīzil-wahhāb(i).

अथवा तव भगवतः सर्वदातुः प्रसादकोषः अस्ति वा?]

اَمْ لَهُمْ مُّلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا ۗفَلْيَرْتَقُوْا فِى الْاَسْبَابِ

am lahum mulkus-samāwāti wal-arḍi wa mā bainahumā, falyartaqū fil-asbāb(i).

उत तेषां द्यावापृथिवीराज्यानि तयोः मध्ये किं च? (यदि सन्ति) तर्हि सोपानमारोहन्तु (स्वर्गं प्रति)।

جُنْدٌ مَّا هُنَالِكَ مَهْزُوْمٌ مِّنَ الْاَحْزَابِ

jundum mā hunālika mahzūmum minal-aḥzāb(i).

(ते) तत्र स्थितानां सैनिकानाम् एकः बृहत् समूहः यः पराजितः भविष्यति।

كَذَّبَتْ قَبْلَهُمْ قَوْمُ نُوْحٍ وَّعَادٌ وَّفِرْعَوْنُ ذُو الْاَوْتَادِۙ

każżabat qablahum qaumu nūḥiw wa ‘āduw wa fir‘aunu żul-autād(i).

तेषां पुरतः नूहस्य जनाः, ‘अदः, फारो च, येषां बृहत् सेनाः आसन्, ते अपि (प्रेरितान्) अङ्गीकृतवन्तः।

وَثَمُوْدُ وَقَوْمُ لُوْطٍ وَّاَصْحٰبُ لْـَٔيْكَةِ ۗ اُولٰۤىِٕكَ الْاَحْزَابُ

wa ṡamūdu wa qaumu lūṭiw wa aṣḥābul-aikah(ti), ulā'ikal-aḥzāb(u).

तथा (तथा) समुदः लुट्-जनाः ऐका-जनाः च। एते समूहाः मित्राणि (प्रेरितानां विरुद्धं) सन्ति।

اِنْ كُلٌّ اِلَّا كَذَّبَ الرُّسُلَ فَحَقَّ عِقَابِ ࣖ

in kullun illā każżabar-rusula faḥaqqa ‘iqāb(i).

ते सर्वे प्रेरितान् मृषावादितवन्तः, अतः ते मम दण्डं अनुभवितुं अर्हन्ति।

وَمَا يَنْظُرُ هٰٓؤُلَاۤءِ اِلَّا صَيْحَةً وَّاحِدَةً مَّا لَهَا مِنْ فَوَاقٍ

wa mā yanẓuru hā'ulā'i illā ṣaiḥataw wāḥidatam mā lahā min fawāq(in).

यत् च ते वस्तुतः प्रतीक्षन्ते स्म तत् केवलं एकः आक्रोशः एव आसीत्, यस्य विरामः नासीत् ।

وَقَالُوْا رَبَّنَا عَجِّلْ لَّنَا قِطَّنَا قَبْلَ يَوْمِ الْحِسَابِ

wa qālū rabbanā ‘ajjil lanā qiṭṭanā qabla yaumil-ḥisāb(i).

ते च अवदन्-अस्माकं भगवन्, गणनादिनात् पूर्वं यः दण्डः अस्माकं नियतः अस्ति, तत् शीघ्रं कुरु।

اِصْبِرْ عَلٰى مَا يَقُوْلُوْنَ وَاذْكُرْ عَبْدَنَا دَاوٗدَ ذَا الْاَيْدِۚ اِنَّهٗٓ اَوَّابٌ

iṣbir ‘alā mā yaqūlūna ważkur ‘abdanā dāwūda żal-aid(i), innahū awwāb(un).

ते यत् वदन्ति तत् धैर्यं धारयन्तु; तथा स्मर्यताम् अस्माकं सेवकं दाऊदं यस्य बलम् अस्ति; ननु सः (अल्लाहस्य) अतीव आज्ञाकारी आसीत्।

اِنَّا سَخَّرْنَا الْجِبَالَ مَعَهٗ يُسَبِّحْنَ بِالْعَشِيِّ وَالْاِشْرَاقِۙ

innā sakhkharnal-jibāla ma‘ahū yusabbiḥna bil-‘asyiyyi wal-isyrāq(i).

ननु वयं एव सायं प्रातः च तेन (दाऊद) सह महिमा कर्तुं पर्वतानाम् वशीकरणं कुर्मः,

وَالطَّيْرَمَحْشُوْرَةً ۗ كُلٌّ لَّهٗٓ اَوَّابٌ

waṭ-ṭaira maḥsyūrah(tan), kullul lahū awwāb(un).

तथा (वयं अपि वशीकृतवन्तः) पक्षिणः सङ्गृहीतावस्थायां। तेषु प्रत्येकं (अल्लाहस्य) अतीव आज्ञाकारी आसीत्।

وَشَدَدْنَا مُلْكَهٗ وَاٰتَيْنٰهُ الْحِكْمَةَ وَفَصْلَ الْخِطَابِ

wa syadadnā mulkahū wa ātaināhul-ḥikmata wa faṣlal-khiṭāb(i).

वयं च तस्य राज्यं दृढं कृतवन्तः, तस्मै विषयनिर्णये प्रज्ञां प्रज्ञां च दत्तवन्तः।

۞ وَهَلْ اَتٰىكَ نَبَؤُا الْخَصْمِۘ اِذْ تَسَوَّرُوا الْمِحْرَابَۙ

wa hal atāka naba'ul-khaṣm(i), iż tasawwarul-miḥrāb(a).

किं च भवद्भ्यः वार्ता प्राप्ता ये मिह्रबस्य भित्तिं आरुह्य कलहं कृतवन्तः?

اِذْ دَخَلُوْا عَلٰى دَاوٗدَ فَفَزِعَ مِنْهُمْ قَالُوْا لَا تَخَفْۚ خَصْمٰنِ بَغٰى بَعْضُنَا عَلٰى بَعْضٍ فَاحْكُمْ بَيْنَنَا بِالْحَقِّ وَلَا تُشْطِطْ وَاهْدِنَآ اِلٰى سَوَاۤءِ الصِّرَاطِ

iż dakhalū ‘alā dāwūda fafazi‘a minhum qālū lā takhaf, khaṣmāni bagā ba‘ḍunā ‘alā ba‘ḍin faḥkum bainanā bil-ḥaqqi wa lā tusyṭiṭ wahdinā ilā sawā'iṣ-ṣirāṭ(i).

यदा ते दाऊदं मिलितुं प्रविष्टवन्तः तदा सः तेषां (आगमनस्य) कारणेन आश्चर्यचकितः अभवत्। ते अवदन्, "मा भयं कुरु! (वयं) उभौ विवादौ स्तः, केषाञ्चन परे अन्यायः कृतः; अतः अस्माकं मध्ये न्याय्यं न्यायं कुरुत, सत्यात् मा व्यभिचार्य ऋजुमार्गं प्रति मार्गदर्शनं कुरुत।"

اِنَّ هٰذَآ اَخِيْ ۗ لَهٗ تِسْعٌ وَّتِسْعُوْنَ نَعْجَةً وَّلِيَ نَعْجَةٌ وَّاحِدَةٌ ۗفَقَالَ اَكْفِلْنِيْهَا وَعَزَّنِيْ فِى الْخِطَابِ

inna hāżā akhī, lahū tis‘uw wa tis‘ūna na‘jataw wa liya na‘jatuw wāḥidah(tun), faqāla aqfilnīhā wa ‘azzanī fil-khiṭāb(i).

वस्तुतः मम भ्रातुः नवनवतिः बकः आसीत् मम च एकः एव आसीत्, ततः सः अवदत्, "(भवतः बकं) मम हस्ते समर्पयतु! सः च मां वादविवादे पराजितवान्।

قَالَ لَقَدْ ظَلَمَكَ بِسُؤَالِ نَعْجَتِكَ اِلٰى نِعَاجِهٖۗ وَاِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ الْخُلَطَاۤءِ لَيَبْغِيْ بَعْضُهُمْ عَلٰى بَعْضٍ اِلَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ وَقَلِيْلٌ مَّا هُمْۗ وَظَنَّ دَاوٗدُ اَنَّمَا فَتَنّٰهُ فَاسْتَغْفَرَ رَبَّهٗ وَخَرَّ رَاكِعًا وَّاَنَابَ ۩

qāla laqad ẓalamaka bisu'āli na‘jatika ilā ni‘ājih(ī), wa inna kaṡīram minal-khulaṭā'i layabgī ba‘ḍuhum ‘alā ba‘ḍin illal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti wa qalīlum mā hum, wa ẓanna dāwūdu annamā fatannāhu fastagfara rabbahū wa kharra rāki‘aw wa anāb(a).

सः (दाऊदः) अवदत्, "ननु भवतः बकस्य स्वस्य (योजनं) याच्य भवतः दुष्कृतं कृतवान्। ननु, ये जनाः भागिनः सन्ति, तेषां बहवः अन्येषां दुष्कृतं कुर्वन्ति, विहाय ये विश्वासं कुर्वन्ति, सत्कर्म कुर्वन्ति च; तेषु कतिपये एव तत् कुर्वन्ति। दाऊदः च शङ्कितवान् यत् वयं तस्य परीक्षणं कुर्मः; अतः सः स्वभगवे क्षमायाचितवान् ततः पतित्वा पश्चात्तापं कृतवान्।

فَغَفَرْنَا لَهٗ ذٰلِكَۗ وَاِنَّ لَهٗ عِنْدَنَا لَزُلْفٰى وَحُسْنَ مَاٰبٍ

fa gafarnā lahū żālik(a), wa inna lahū ‘indanā lazulfā wa ḥusna ma'āb(in).

तदा वयं (तस्य त्रुटिं) क्षमामहे। ननु च तस्य स्थितिः अस्ति यत् अस्माकं समीपे एव अस्ति, पुनरागमनार्थं च उत्तमं स्थानम् अस्ति।

يٰدَاوٗدُ اِنَّا جَعَلْنٰكَ خَلِيْفَةً فِى الْاَرْضِ فَاحْكُمْ بَيْنَ النَّاسِ بِالْحَقِّ وَلَا تَتَّبِعِ الْهَوٰى فَيُضِلَّكَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۗاِنَّ الَّذِيْنَ يَضِلُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ لَهُمْ عَذَابٌ شَدِيْدٌ ۢبِمَا نَسُوْا يَوْمَ الْحِسَابِ ࣖ

yā dāwūdu innā ja‘alnāka khalīfatan fil-arḍi faḥkum bainan nāsi bil-ḥaqqi wa lā tattabi‘il-hawā fa yuḍillaka ‘an sabīlillāh(i), innal-lażīna yaḍillūna ‘an sabīlillāhi lahum ‘ażābun syadīdum bimā nasū yaumal-ḥisāb(i).

(अल्लाहः अवदत्) "हे दाऊद! वयं भवन्तं पृथिव्यां खलीफां (शासकं) कृतवन्तः, अतः जनानां मध्ये न्यायपूर्वकं (प्रकरणानाम्) न्यायं कुरुत, भवतः इच्छानां अनुसरणं मा कुरुत, यतः एतत् भवन्तं अल्लाहस्य मार्गात् विभ्रष्टं करिष्यति। खलु ये अल्लाहस्य मार्गात् विचलिताः सन्ति, तेषां कृते भारी दण्डः प्राप्यते, यतः ते गणनादिनं विस्मृतवन्तः।

وَمَا خَلَقْنَا السَّمَاۤءَ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا بَاطِلًا ۗذٰلِكَ ظَنُّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا فَوَيْلٌ لِّلَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنَ النَّارِۗ

wa mā khalaqnas-samā'a wal-arḍa wa mā bainahumā bāṭilā(n), żālika ẓannul-lażīna kafarū, fawailul lil-lażīna kafarū minan-nār(i).

न च वयं द्यौः पृथिवीं च तयोः मध्ये यत् किमपि अस्ति तत् सर्वं वृथा न निर्मितवन्तः। तदेव अविश्वासिनां मतम्; अतः धिक् अविश्वासिनः, ते अग्निं प्रविशन्ति।

اَمْ نَجْعَلُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ كَالْمُفْسِدِيْنَ فِى الْاَرْضِۖ اَمْ نَجْعَلُ الْمُتَّقِيْنَ كَالْفُجَّارِ

am naj‘alul-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti kal-mufsidīna fil-arḍ(i), am naj‘alul-muttaqīna kal-fujjār(i).

किं वयं विश्वासं कुर्वन्तः सत्कर्म कुर्वतां च पृथिव्यां दुष्टतां प्रसारयन्तः इव व्यवहारं कुर्मः? अथवा ये अल्लाह-भयम् अनुभवन्ति तेषां दुष्टानां समानं मन्यामहे?

كِتٰبٌ اَنْزَلْنٰهُ اِلَيْكَ مُبٰرَكٌ لِّيَدَّبَّرُوْٓا اٰيٰتِهٖ وَلِيَتَذَكَّرَ اُولُوا الْاَلْبَابِ

kitābun anzalnāhu ilaika mubārakul liyaddabbarū āyātihī wa liyatażakkara ulul-albāb(i).

वयं यत् पुस्तकं (अल-कुरान) भवद्भ्यः प्रेषितवन्तः तत् आशीर्वादैः परिपूर्णम् अस्ति येन ते तस्य श्लोकानां प्रशंसाम् कर्तुं शक्नुवन्ति तथा च यथा सुबुद्धिमानाः जनाः पाठं ज्ञातुं शक्नुवन्ति।

وَوَهَبْنَا لِدَاوٗدَ سُلَيْمٰنَۗ نِعْمَ الْعَبْدُ ۗاِنَّهٗٓ اَوَّابٌۗ

wa wahabnā lidāwūda wa sulaimān(a), ni‘mal-‘abd(u), innahū awwāb(un).

दाऊदं च वयं (पुत्रं) सुलेमानं दत्तवन्तः; सः श्रेष्ठः सेवकः अस्ति। ननु सः (अल्लाहस्य) अतीव आज्ञाकारी आसीत्।

اِذْ عُرِضَ عَلَيْهِ بِالْعَشِيِّ الصّٰفِنٰتُ الْجِيَادُۙ

iż ‘uriḍa ‘alaihi bil-‘asyiyyiṣ-ṣāfinātul-jiyād(u).

(स्मरतु) यदा एकदा अपराह्णे तस्मै (अश्वाः) दर्शिताः ये वशीकृताः, (किन्तु) धावने अतीव द्रुताः आसन्,

فَقَالَ اِنِّيْٓ اَحْبَبْتُ حُبَّ الْخَيْرِ عَنْ ذِكْرِ رَبِّيْۚ حَتّٰى تَوَارَتْ بِالْحِجَابِۗ

fa qāla innī aḥbabtu ḥubbal-khairi ‘an żikri rabbī, ḥattā tawārat bil-ḥijāb(i).

अथ उवाच, “ननु सर्वान् सद्विषयान् (अश्वान्) प्रेम करोमि, येन मम भगवतः (महात्म्यं) स्मरणं भवति, यावत् सूर्यः अस्तं न गच्छति।”

رُدُّوْهَا عَلَيَّ ۚفَطَفِقَ مَسْحًا ۢبِالسُّوْقِ وَالْاَعْنَاقِ

ruddūhā ‘alayy(a), faṭafiqa masḥam bis-sūqi wal-a‘nāq(i).

“अश्वान् सर्वान् मम समीपं आनयतु।” अश्वानां पादौ कण्ठौ च छिनत्त्वा ततः |

وَلَقَدْ فَتَنَّا سُلَيْمٰنَ وَاَلْقَيْنَا عَلٰى كُرْسِيِّهٖ جَسَدًا ثُمَّ اَنَابَ

wa laqad fatannā sulaimāna wa alqainā ‘alā kursiyyihī jasadan ṡumma anāb(a).

ननु च वयं सोलोमनं परीक्ष्य तस्य सिंहासने शरीरवत् (रोगेण दुर्बलं) शयनं कृतवन्तः, ततः सः पश्चात्तापं कृतवान्।

قَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِيْ وَهَبْ لِيْ مُلْكًا لَّا يَنْۢبَغِيْ لِاَحَدٍ مِّنْۢ بَعْدِيْۚ اِنَّكَ اَنْتَ الْوَهَّابُ

qāla rabbigfir lī wa hab lī mulkal lā yambagī li'aḥadim mim ba‘dī, innaka antal-wahhāb(u).

सः अवदत्, "हे मम भगवन् क्षमस्व, राज्यं च प्रयच्छ, यत् मम पश्चात् कस्यचित् न भविष्यति। ननु त्वं दाता असि।"

فَسَخَّرْنَا لَهُ الرِّيْحَ تَجْرِيْ بِاَمْرِهٖ رُخَاۤءً حَيْثُ اَصَابَۙ

fasakhkharnā lahur-rīḥa tajrī bi'amrihī rukhā'an ḥaiṡu aṣāb(a).

अथ तस्याज्ञानुसारं सुवायुः यत्र यत्र इष्टं तत्र तत्र वयं वशीकृतवन्तः ।

وَالشَّيٰطِيْنَ كُلَّ بَنَّاۤءٍ وَّغَوَّاصٍۙ

wasy-syayāṭīna kulla bannā'iw wa gawwāṣ(in).

तथा (वयं तस्मै अपि वशीकृतवन्तः) पिशाचाः सर्वे निर्मातारः गोताखोराः च।

وَّاٰخَرِيْنَ مُقَرَّنِيْنَ فِى الْاَصْفَادِ

wa ākharīna muqarranīna fil-aṣfād(i).

अन्ये च (दानवः) शृङ्खलाबद्धाः।

هٰذَا عَطَاۤؤُنَا فَامْنُنْ اَوْ اَمْسِكْ بِغَيْرِ حِسَابٍ

hāżā ‘aṭā'unā famnun au amsik bigairi ḥisāb(in).

एतत् अस्माकं दानम् अस्ति; ततः (अन्येभ्यः) ददातु वा निरोधयतु वा (स्वस्य कृते) गणनां विना।

وَاِنَّ لَهٗ عِنْدَنَا لَزُلْفٰى وَحُسْنَ مَاٰبٍ ࣖ

wa inna lahū ‘indanā lazulfā wa ḥusna ma'āb(in).

ननु च अस्माकं समीपस्थं स्थानं, पुनरागमनार्थं च उत्तमं स्थानम् अस्ति।

وَاذْكُرْ عَبْدَنَآ اَيُّوْبَۘ اِذْ نَادٰى رَبَّهٗٓ اَنِّيْ مَسَّنِيَ الشَّيْطٰنُ بِنُصْبٍ وَّعَذَابٍۗ

ważkur ‘abdanā ayyūb(a), iż nādā rabbahū annī massaniyasy-syaiṭānu binuṣbiw wa ‘ażāb(in).

अस्माकं सेवकं अय्यूबं च स्मर्यताम् यदा सः स्वप्रभुं आहूतवान् यत् "ननु अहं शैतानेन दुःखेन आपदेन च पीडितः अस्मि।"

اُرْكُضْ بِرِجْلِكَۚ هٰذَا مُغْتَسَلٌۢ بَارِدٌ وَّشَرَابٌ

urkuḍ birijlik(a), hāżā mugtasalum bāriduw wa syarāb(un).

अल्लाहः वदति) "पादं पादं पातयन्तु; एतत् स्नानपानार्थं शीतलजलम् अस्ति।"

وَوَهَبْنَا لَهٗٓ اَهْلَهٗ وَمِثْلَهُمْ مَّعَهُمْ رَحْمَةً مِّنَّا وَذِكْرٰى لِاُولِى الْاَلْبَابِ

wa wahabnā lahū ahlahū wa miṡlahum ma‘ahum raḥmatam minnā wa żikrā li'ulil-albāb(i).

वयं च तस्मै (पुनर्मिलनेन) तस्य कुटुम्बस्य आशीर्वादं दत्तवन्तः, तेषां संख्यां च वर्धयामः, अस्मात् दयारूपेण, सुबुद्धिमानानां कृते पाठरूपेण च।

وَخُذْ بِيَدِكَ ضِغْثًا فَاضْرِبْ بِّهٖ وَلَا تَحْنَثْ ۗاِنَّا وَجَدْنٰهُ صَابِرًا ۗنِعْمَ الْعَبْدُ ۗاِنَّهٗٓ اَوَّابٌ

wa khuż biyadika ḍigṡan faḍrib bihī wa lā taḥnaṡ, innā wajadnāhu ṣābirā(n), ni‘mal-‘abd(u), innahū awwāb(un).

हस्तेन च (तृणस्य) पुटं गृह्य ततः तेन ताडय शपथं मा भङ्गयतु। ननु वयं तं (अय्यूबं) धैर्यवान् पुरुषं प्राप्नुमः। सः उत्तमः सेवकः अस्ति। ननु सः (अल्लाहस्य) अतीव आज्ञाकारी आसीत्।

وَاذْكُرْ عِبٰدَنَآ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ اُولِى الْاَيْدِيْ وَالْاَبْصَارِ

ważkur ‘ibādanā ibrāhīma wa isḥāqa wa ya‘qūba ulil-aidī wal-abṣār(i).

अस्माकं सेवकान् च स्मर्यताम् : अब्राहमः, इसहाकः, याकूबः च येषां महती शक्तिः (उच्च) ज्ञानं च अस्ति।

اِنَّآ اَخْلَصْنٰهُمْ بِخَالِصَةٍ ذِكْرَى الدَّارِۚ

innā akhlaṣnāhum bikhāliṣatin żikrad-dār(i).

ननु वयं तान् उच्चनीतिं (प्रदानेन) शुद्धवन्तः, अर्थात् सर्वदा परलोकस्य (जनानाम्) स्मरणं कृत्वा।

وَاِنَّهُمْ عِنْدَنَا لَمِنَ الْمُصْطَفَيْنَ الْاَخْيَارِۗ

wa innahum ‘indanā laminal-muṣṭafainal-akhyār(i).

ननु च अस्माकं पक्षे ते उत्तमचयनितजनानाम् अन्तर्गताः सन्ति।

وَاذْكُرْ اِسْمٰعِيْلَ وَالْيَسَعَ وَذَا الْكِفْلِ ۗوَكُلٌّ مِّنَ الْاَخْيَارِۗ

ważkur ismā‘īla wal-yasa‘a wa żal-kifl(i), wa kullum minal-akhyār(i).

इस्माइल, इल्यासा', जुल्किफ्ली च स्मर्यताम्। ते सर्वे सुन्दरतमजनानाम् अन्तर्गताः सन्ति।

هٰذَا ذِكْرٌ ۗوَاِنَّ لِلْمُتَّقِيْنَ لَحُسْنَ مَاٰبٍۙ

hāżā żikr(un), wa inna lil-muttaqīna laḥusna ma'āb(in).

एषः गौरवः (तेषां कृते)। ननु च पुण्यानां पुनरागमनं श्रेयस्करम् ।

جَنّٰتِ عَدْنٍ مُّفَتَّحَةً لَّهُمُ الْاَبْوَابُۚ

jannāti ‘adnim mufattaḥatal lahumul-abwāb(u).

(अर्थात्) अदन-उद्यानानि येषां द्वाराणि तेषां कृते उद्घाटितानि सन्ति,

مُتَّكِـِٕيْنَ فِيْهَا يَدْعُوْنَ فِيْهَا بِفَاكِهَةٍ كَثِيْرَةٍ وَّشَرَابٍ

muttaki'īna fīhā yad‘ūna fīhā bifākihatin kaṡīratiw wa syarāb(in).

तस्मिन् ते प्रचुरं फलं पेयं च याचन्ते (तस्मिन् स्वर्गे) आश्रिताः भवन्ति।

۞ وَعِنْدَهُمْ قٰصِرٰتُ الطَّرْفِ اَتْرَابٌ

wa ‘indahum qāṣirātuṭ-ṭarfi atrāb(un).

तेषां पार्श्वे च (दूताः सन्ति) मन्ददृष्टिः समानवयसः।

هٰذَا مَا تُوْعَدُوْنَ لِيَوْمِ الْحِسَابِ

hāżā mā tū‘adūna liyaumil-ḥisāb(i).

एतत् ते प्रतिज्ञातं गणनादिने।

اِنَّ هٰذَا لَرِزْقُنَا مَا لَهٗ مِنْ نَّفَادٍۚ

ina hāżā larizqunā mā lahū min nafād(in).

ननु अस्मात् एषः कदापि न समाप्तः प्रावधानः।

هٰذَا ۗوَاِنَّ لِلطّٰغِيْنَ لَشَرَّ مَاٰبٍۙ

hāżā, wa inna liṭ-ṭāgīna lasyarra ma'āb(in).

एषा (तेषां स्थितिः) । ननु च अवज्ञानां कृते पुनरागमनं दुष्टं स्थानं अवश्यमेव (प्रदत्तम्) ।

جَهَنَّمَۚ يَصْلَوْنَهَاۚ فَبِئْسَ الْمِهَادُ

jahannam(a), yaṣlaunahā, fabi'sal-mihād(u).

(अर्थात्) नरकाग्निं यस्मिं प्रविशन्ति; अतः तत् दुष्टं धाम।

هٰذَاۙ فَلْيَذُوْقُوْهُ حَمِيْمٌ وَّغَسَّاقٌۙ

hāżā, falyażūqūhu ḥamīmuw wa gassāq(un).

एषः (नरकस्य दण्डः) अतः ते तस्य स्वादनं कुर्वन्तु, (तेषां पिबन्ति) अतितप्तं जलं अतिशीतं जलं च,

وَّاٰخَرُ مِنْ شَكْلِهٖٓ اَزْوَاجٌۗ

wa ākharu min syaklihī azwāj(un).

तत्सदृशानि च विविधानि (दण्डानि) ।

هٰذَا فَوْجٌ مُّقْتَحِمٌ مَّعَكُمْۚ لَا مَرْحَبًا ۢبِهِمْ ۗ اِنَّهُمْ صَالُوا النَّارِ

hāżā faujum muqtaḥimum ma‘akum, lā marḥabam bihim, innahum ṣālun-nār(i).

(तेषां कृते उक्तम्) "एषः (भवतः अनुयायिनां) बृहत् समूहः अस्ति ये भवद्भिः सह (नरकं) एकत्र आगच्छन्ति।" तेषां स्वागतं नास्ति यतोहि वस्तुतः ते नरकं गमिष्यन्ति (तेषां नेतारः अवदन्)।

قَالُوْا بَلْ اَنْتُمْ لَا مَرْحَبًاۢ بِكُمْ ۗ اَنْتُمْ قَدَّمْتُمُوْهُ لَنَاۚ فَبِئْسَ الْقَرَارُ

qālū bal antum lā marḥabam bikum, antum qaddamtumūhu lanā, fabi'sal-qarār(u).

(तेषां अनुयायिनः उत्तरं दत्तवन्तः) "तथ्यतः भवन्तः एव (अधिकं समीचीनतया) स्वागतं न प्राप्नुवन्ति, यतः भवन्तः एव अस्मान् प्रलयस्य मध्ये निमज्जितवन्तः, अतः तत् एव दुष्टतमं वासस्थानम्।

قَالُوْا رَبَّنَا مَنْ قَدَّمَ لَنَا هٰذَا فَزِدْهُ عَذَابًا ضِعْفًا فِى النَّارِ

qālū rabbanā man qaddama lanā hāżā fazidhu ‘ażāban ḍi‘fan fin-nār(i).

ते अवदन् (पुनः) "हे अस्माकं भगवन्, यः अस्मान् अस्मिन् (अद्जब) निमज्जति, तर्हि तस्मै नरके द्विगुणं दण्डं योजयतु।"

وَقَالُوْا مَا لَنَا لَا نَرٰى رِجَالًا كُنَّا نَعُدُّهُمْ مِّنَ الْاَشْرَارِ

wa qālū mā lanā lā narā rijālan kunnā na‘udduhum minal-asyrār(i).

तथा च (अनाज्ञाः जनाः) अवदन्, “किमर्थं वयं तान् जनान् न पश्यामः ये पूर्वं (लोके) वयं दुष्टान् (घृणितान्) जनान् मन्यामहे?

اَتَّخَذْنٰهُمْ سِخْرِيًّا اَمْ زَاغَتْ عَنْهُمُ الْاَبْصَارُ

attakhażnāhum sikhriyyan am zāgat ‘anhumul-abṣār(u).

किं वयं तान् पूर्वं उपहासयामः, उत अस्माकं दृष्टिः अस्मान् तान् द्रष्टुं निवारयति स्म?”

اِنَّ ذٰلِكَ لَحَقٌّ تَخَاصُمُ اَهْلِ النَّارِ ࣖ

inna żālika laḥaqqun takhāṣumu ahlin-nār(i).

ननु तदेव वस्तुतः भवति, (अर्थात्) नरकवासिनां मध्ये कलहः।

قُلْ اِنَّمَآ اَنَا۠ مُنْذِرٌ ۖوَّمَا مِنْ اِلٰهٍ اِلَّا اللّٰهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُ

qul innamā ana munżir(un), wa mā min ilāhin illallāhul-wāḥidul-qahhār(u).

(मुहम्मद) वदतु, "ननु अहं केवलं चेतावनीदाता अस्मि, अल्लाहः, सर्वशक्तिमान्, पराक्रमी, अन्यः कोऽपि देवः नास्ति,

رَبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا الْعَزِيْزُ الْغَفَّارُ

rabbus-samāwāti wal-arḍi wa mā bainahumal-‘azīzul-gaffār(u).

(अर्थात्) द्यावापृथिव्यां च तयोः मध्ये यद्विभुः क्षमा च प्रभुः” इति ।

قُلْ هُوَ نَبَؤٌا عَظِيْمٌۙ

qul huwa naba'un ‘aẓīm(un).

कथयतु, "तत् (कुरानम्) महती वार्ता अस्ति,

اَنْتُمْ عَنْهُ مُعْرِضُوْنَ

antum ‘anhu mu‘riḍūn(a).

यत् त्वं तस्मात् विमुखः अभवः।

مَا كَانَ لِيَ مِنْ عِلْمٍۢ بِالْمَلَاِ الْاَعْلٰٓى اِذْ يَخْتَصِمُوْنَ

mā kāna liya min ‘ilmim bil-mala'il-a‘lā iż yakhtaṣimūn(a).

यदा ते विवादं कुर्वन्ति स्म तदा मम अल-मलाउल अ'ला (दूतानां) विषये किञ्चित् अपि ज्ञानं नासीत्।

اِنْ يُّوْحٰىٓ اِلَيَّ اِلَّآ اَنَّمَآ اَنَا۠ نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ

iy yūḥā ilayya illā annamā ana nażīrum mubīn(un).

अहं केवलं स्पष्टः चेतावनीदाता इति मम कृते प्रकाशितम् अस्ति” इति ।

اِذْ قَالَ رَبُّكَ لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اِنِّيْ خَالِقٌۢ بَشَرًا مِّنْ طِيْنٍ

iż qāla rabbuka lil-malā'ikati innī khāliqum basyaram min ṭīn(in).

(स्मर) यदा भवतः प्रभुः दूतान् अवदत्, “ननु मृत्तिकायाः मनुष्यम् सृजामि।

فَاِذَا سَوَّيْتُهٗ وَنَفَخْتُ فِيْهِ مِنْ رُّوْحِيْ فَقَعُوْا لَهٗ سٰجِدِيْنَ

fa'iżā sawwaituhū wa nafakhtu fīhi mir rūḥī faqa‘ū lahū sājidīn(a).

ततः यदा मया घटनां सिद्धं कृत्वा तस्मिन् मम आत्मा (सृष्टिः) निःश्वसति; अतः तस्मै प्रणामं कृत्वा वशं कुरु” इति ।

فَسَجَدَ الْمَلٰۤىِٕكَةُ كُلُّهُمْ اَجْمَعُوْنَۙ

fasajadal-malā'ikatu kulluhum ajma‘ūn(a).

अथ देवदूताः सर्वे प्रणम्य ।

اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ اِسْتَكْبَرَ وَكَانَ مِنَ الْكٰفِرِيْنَ

illā iblīs(a), istakbara wa kāna minal-kafirīn(a).

पिशाचं विहाय; सः डींगं मारयति, सः च अविश्वासिनः समूहस्य अस्ति।

قَالَ يٰٓاِبْلِيْسُ مَا مَنَعَكَ اَنْ تَسْجُدَ لِمَا خَلَقْتُ بِيَدَيَّ ۗ اَسْتَكْبَرْتَ اَمْ كُنْتَ مِنَ الْعَالِيْنَ

qāla yā iblīsu mā mana‘aka an tasjuda limā khalaqtu biyadayy(a), astakbarta am kunta minal-‘ālīn(a).

(अल्लाह) अवदत्, "हे शैतान, मया मम सामर्थ्येन निर्मितं प्रणामं किं भवन्तं निवारयति। किं भवन्तः आत्मनः गर्वं कुर्वन्ति वा (उच्चतरस्य) समूहस्य सन्ति इति (अनुभूयते)?

قَالَ اَنَا۠ خَيْرٌ مِّنْهُ خَلَقْتَنِيْ مِنْ نَّارٍ وَّخَلَقْتَهٗ مِنْ طِيْنٍ

qāla ana khairum minhu khalaqtanī min nāriw wa khalaqtahū min ṭīn(in).

(इब्लिस्) अवदत्, "अहं तस्मात् श्रेष्ठः, यतः त्वया मां अग्निना निर्मितः, त्वया तु तं पृथिव्याः सृष्टः।"

قَالَ فَاخْرُجْ مِنْهَا فَاِنَّكَ رَجِيْمٌۖ

qāla fakhruj minhā fa'innaka rajīm(un).

(अल्लाह) उवाच, "तर्हि स्वर्गात् निर्गच्छ! खलु त्वं शापितः प्राणी असि।"

وَّاِنَّ عَلَيْكَ لَعْنَتِيْٓ اِلٰى يَوْمِ الدِّيْنِ

wa inna ‘alaika la‘natī ilā yaumid-dīn(i).

ननु च मम शापः न्यायदिनपर्यन्तं भवतः उपरि तिष्ठति” इति ।

قَالَ رَبِّ فَاَنْظِرْنِيْٓ اِلٰى يَوْمِ يُبْعَثُوْنَ

qāla rabbi fa'anẓirnī ilā yaumi yub‘aṡūn(a).

(इब्लिस्) अवदत्, "हे मम भगवन्, यावत् तेषां पुनरुत्थानं दिवसं न भवति तावत् मां स्थगयतु।"

قَالَ فَاِنَّكَ مِنَ الْمُنْظَرِيْنَۙ

qāla fa'innaka minal-munẓarīn(a).

(अल्लाह) आह-अथ खलु त्वं विरामं दत्तानां मध्ये असि।

اِلٰى يَوْمِ الْوَقْتِ الْمَعْلُوْمِ

ilā yaumil-waqtil-ma‘lūm(i).

यावत् नियतदिनम् (न्यायदिनम्) यावत्” इति।

قَالَ فَبِعِزَّتِكَ لَاُغْوِيَنَّهُمْ اَجْمَعِيْنَۙ

qāla fabi‘izzatika la'ugwiyannahum ajma‘īn(a).

(पिशाचः) प्रत्युवाच, “भवतः महिमाना अहं तान् सर्वान् अवश्यं भ्रष्टं करिष्यामि,

اِلَّا عِبَادَكَ مِنْهُمُ الْمُخْلَصِيْنَ

illā ‘ibādaka minhumul-mukhlaṣīn(a).

तेषु चितान् भृत्यान् विहाय” इति ।

قَالَ فَالْحَقُّۖ وَالْحَقَّ اَقُوْلُۚ

qāla fal-ḥaqq(u), wal-ḥaqqa aqūl(u).

(अल्लाह) अवदत्, “तर्हि यत् सत्यं (मम शपथः) अस्ति, केवलं सत्यं च यत् अहं वदामि।

لَاَمْلَـَٔنَّ جَهَنَّمَ مِنْكَ وَمِمَّنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ اَجْمَعِيْنَ

la'amla'anna jahannama minka wa mimman tabi‘aka minhum ajma‘īn(a).

ननु त्वया नरकं पूरयिष्यामि सर्वेषु त्वां अनुयायिभिः च” इति।

قُلْ مَآ اَسْـَٔلُكُمْ عَلَيْهِ مِنْ اَجْرٍ وَّمَآ اَنَا۠ مِنَ الْمُتَكَلِّفِيْنَ

qul mā as'alukum ‘alaihi min ajriw wa mā ana minal-mutakallifīn(a).

कथयतु (मुहम्मद) "अहं भवन्तं (मम प्रचारस्य) किञ्चित् अपि फलं न याचयामि; अहं च तेषु अन्यतमः नास्मि ये वस्तूनि कल्पयन्ति।"

اِنْ هُوَ اِلَّا ذِكْرٌ لِّلْعٰلَمِيْنَ

in huwa illā żikrul lil-‘ālamīn(a).

एतत् (अल-कुरान) सर्वेभ्यः प्रकृतेभ्यः चेतावनीम् एव अन्यत् किमपि नास्ति।

وَلَتَعْلَمُنَّ نَبَاَهٗ بَعْدَ حِيْنٍ ࣖ

wa lata‘lamunna naba'ahū ba‘da ḥīn(in).

ननु च भवन्तः किञ्चित्कालानन्तरं तस्य वार्ता (कुरानस्य) (सत्यं) ज्ञास्यन्ति।”