Q.S अत-तुर (اَلطُّور) - 49 श्लोकसंख्या

وَالطُّوْرِۙ

waṭ-ṭūr(i).

पर्वतेन (सिनाई), २.

وَكِتٰبٍ مَّسْطُوْرٍۙ

wa kitābim masṭūr(in).

लिखितेन च पुस्तकेन।

فِيْ رَقٍّ مَّنْشُوْرٍۙ

fī raqqim mansyūr(in).

मुक्तपत्रे, २.

وَّالْبَيْتِ الْمَعْمُوْرِۙ

wal-baitil-ma‘mūr(i).

बैतुल्मा'मुर (काबा) इत्यस्य कृते, २.

وَالسَّقْفِ الْمَرْفُوْعِۙ

was-saqfil-marfū‘(i).

उद्धृतछतस्य (आकाशस्य) कृते .

وَالْبَحْرِ الْمَسْجُوْرِۙ

wal-baḥril-masjūr(i).

तरङ्गपूर्णेन समुद्रेण, २.

اِنَّ عَذَابَ رَبِّكَ لَوَاقِعٌۙ

inna ‘ażāba rabbika lawāqi‘(un).

ननु भवतः भगवतः दण्डः अवश्यमेव भविष्यति,

مَّا لَهٗ مِنْ دَافِعٍۙ

mā lahū min dāfi‘(in).

न किमपि तस्य प्रतिरोधं कर्तुं शक्नोति,

يَّوْمَ تَمُوْرُ السَّمَاۤءُ مَوْرًاۙ

yauma tamūrus-samā'u maurā(n).

यस्मिन् दिने (यदा) दिवः प्रचण्डतया कम्पन्ते, २.

وَّتَسِيْرُ الْجِبَالُ سَيْرًاۗ

wa tasīrul-jibālu sairā(n).

पर्वताश्च चलन्ति (चलन्ति)।

فَوَيْلٌ يَّوْمَىِٕذٍ لِّلْمُكَذِّبِيْنَۙ

fawailuy yauma'iżil lil-mukażżibīn(a).

अतः धिक् तस्मिन् दिने ये शयनं कुर्वन्ति।

الَّذِيْنَ هُمْ فِيْ خَوْضٍ يَّلْعَبُوْنَۘ

allażīna hum fī khauḍiy yal‘abūn(a).

अनृते (पापकर्मेषु) प्रवर्तन्ते ये जनाः, २.

يَوْمَ يُدَعُّوْنَ اِلٰى نَارِ جَهَنَّمَ دَعًّاۗ

yauma yuda‘‘ūna ilā nāri jahannama da‘‘ā(n).

तस्मिन् दिने ते सर्वशक्त्या नरकं क्षिप्ताः भविष्यन्ति।

هٰذِهِ النَّارُ الَّتِيْ كُنْتُمْ بِهَا تُكَذِّبُوْنَ

hāżihin-nārul-latī kuntum bihā tukażżibūn(a).

(तेषां कृते उक्तम्) "एतत् नरकं भवता पूर्वं अङ्गीकृतम्।"

اَفَسِحْرٌ هٰذَآ اَمْ اَنْتُمْ لَا تُبْصِرُوْنَ

afasiḥrun hāżā am antum lā tubṣirūn(a).

अतः किम् एषः माया ? अथवा न पश्यसि?

اِصْلَوْهَا فَاصْبِرُوْٓا اَوْ لَا تَصْبِرُوْاۚ سَوَاۤءٌ عَلَيْكُمْۗ اِنَّمَا تُجْزَوْنَ مَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

iṣlauhā faṣbirū au lā taṣbirū, sawā'un ‘alaikum, innamā tujzauna mā kuntum ta‘malūn(a).

तत् प्रविशतु (अग्नेः तापं अनुभवतु); धैर्यं धारयसि वा न वा, भवतः कृते अपि तथैव भवति; वस्तुतः भवतः कृते एव फलं प्राप्यते ।

اِنَّ الْمُتَّقِيْنَ فِيْ جَنّٰتٍ وَّنَعِيْمٍۙ

innal-muttaqīna fī jannātiw wa na‘īm(in).

ननु ये पुण्याः स्वर्गे भोगे च भविष्यन्ति,

فٰكِهِيْنَ بِمَآ اٰتٰىهُمْ رَبُّهُمْۚ وَوَقٰىهُمْ رَبُّهُمْ عَذَابَ الْجَحِيْمِ

fākihīna bimā ātāhum rabbuhum, wa waqāhum rabbuhum ‘ażābal-jaḥīm(i).

ते ईश्वरेण यत् दत्तं तस्मिन् आनन्दयन्ति, ईश्वरः च तान् नरकस्य दण्डात् रक्षति।

كُلُوْا وَاشْرَبُوْا هَنِيْۤـًٔا ۢبِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَۙ

kulū wasyrabū hanī'am bimā kuntum ta‘malūn(a).

(तेषां कृते उक्तं) "भवद्भिः कृतस्य फलरूपेण सुखेन खादन्तु पिबन्तु च।"

مُتَّكِـِٕيْنَ عَلٰى سُرُرٍ مَّصْفُوْفَةٍۚ وَزَوَّجْنٰهُمْ بِحُوْرٍ عِيْنٍ

muttaki'īna ‘alā sururim maṣfūfah(tin), wa zawwajnāhum biḥūrin ‘īn(in).

ते व्यवस्थितेषु पर्यङ्केषु आश्रित्य वयं तेभ्यः दूतयुगलानि सुन्दरनेत्राणि दत्तवन्तः।

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَاتَّبَعَتْهُمْ ذُرِّيَّتُهُمْ بِاِيْمَانٍ اَلْحَقْنَا بِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَمَآ اَلَتْنٰهُمْ مِّنْ عَمَلِهِمْ مِّنْ شَيْءٍۗ كُلُّ امْرِئٍ ۢبِمَا كَسَبَ رَهِيْنٌ

wal-lażīna āmanū wattaba‘athum żurriyyatuhum bi'īmānin alḥaqnā bihim żurriyyatahum wa mā alatnāhum min ‘amalihim min syai'(in), kullumri'im bimā kasaba rahīn(un).

ये च विश्वासं कुर्वन्ति, तेषां वंशजाः च ये विश्वासेन तेषां अनुसरणं कुर्वन्ति, तेभ्यः वयं तेषां वंशजैः सह (जन्नते) सम्मिलिताः भविष्यामः, तेषां सत्कर्मणां फलं च वयं किमपि न न्यूनीकरिष्यामः। प्रत्येकं जनः स्वस्य अर्जितेन बद्धः भवति ।

وَاَمْدَدْنٰهُمْ بِفَاكِهَةٍ وَّلَحْمٍ مِّمَّا يَشْتَهُوْنَ

wa amdadnāhum bifākihatiw wa laḥmim mimmā yasytahūn(a).

वयं च तेभ्यः अतिरिक्तं फलं मांसं च सर्वविधं दत्तवन्तः येषां इष्टम्।

يَتَنَازَعُوْنَ فِيْهَا كَأْسًا لَّا لَغْوٌ فِيْهَا وَلَا تَأْثِيْمٌ

yatanāza‘ūna fīhā ka'sal lā lagwun fīhā wa lā ta'ṡīm(un).

(स्वर्गे) ते परस्परं चषकान् धारयिष्यन्ति येषां सामग्री निष्प्रयोजनं वाक् पापं वा न (उत्पद्यते)।

۞ وَيَطُوْفُ عَلَيْهِمْ غِلْمَانٌ لَّهُمْ كَاَنَّهُمْ لُؤْلُؤٌ مَّكْنُوْنٌۚ

wa yaṭūfu ‘alaihim gilmānul lahum ka'annahum lu'lu'um maknūn(un).

तेषां च परितः युवकाः सन्ति ये तान् परितः गच्छन्ति (सेवन्ते), गुप्तमौक्तिकाः इव।

وَاَقْبَلَ بَعْضُهُمْ عَلٰى بَعْضٍ يَّتَسَاۤءَلُوْنَ

wa aqbala ba‘ḍuhum ‘alā ba‘ḍiy yatasā'alūn(a).

केचन च परस्परं सम्मुखीभूय परस्परं अभिवादनं कुर्वन्तः आसन्।

قَالُوْٓا اِنَّا كُنَّا قَبْلُ فِيْٓ اَهْلِنَا مُشْفِقِيْنَ

qālū innā kunnā qablu fī ahlinā musyfiqīn(a).

ते अवदन् खलु यदा वयं कुटुम्बेषु आसन् तदा वयं (दण्डस्य) भीताः आसन्।

فَمَنَّ اللّٰهُ عَلَيْنَا وَوَقٰىنَا عَذَابَ السَّمُوْمِ

fa mannallāhu ‘alainā wa waqānā ‘ażābas-samūm(i).

अतः अल्लाहः अस्मान् अनुग्रहं दत्त्वा नरकस्य यातनायाः रक्षणं कृतवान्।

اِنَّا كُنَّا مِنْ قَبْلُ نَدْعُوْهُۗ اِنَّهٗ هُوَ الْبَرُّ الرَّحِيْمُ ࣖ

innā kunnā min qablu nad‘ūh(u), innahū huwal-barrur-raḥīm(u).

ननु वयं तं पुरा पूजितवन्तः। सत्त्वप्रदाता परमो दयालुः” इति ।

فَذَكِّرْ فَمَآ اَنْتَ بِنِعْمَتِ رَبِّكَ بِكَاهِنٍ وَّلَا مَجْنُوْنٍۗ

fa żakkir famā anta bini‘mati rabbika bikāhiniw wa lā majnūn(in).

अतः सावधानाः भवन्तु, यतः भवतः प्रभुस्य अनुग्रहेण भवन्तः (मुहम्मदः) न भविष्यद्वाणी न उन्मत्तः।

اَمْ يَقُوْلُوْنَ شَاعِرٌ نَّتَرَبَّصُ بِهٖ رَيْبَ الْمَنُوْنِ

am yaqūlūna syā‘irin natarabbaṣu bihī raibal-manūn(i).

ते अपि अवदन् – “सः कविः अस्ति यस्य दुर्घटनं वयं प्रतीक्षामहे” इति ।

قُلْ تَرَبَّصُوْا فَاِنِّيْ مَعَكُمْ مِّنَ الْمُتَرَبِّصِيْنَۗ

qul tarabbaṣū fa innī ma‘akum minal-mutarabbiṣīn(a).

कथयतु (मुहम्मदः) "तिष्ठतु! ननु अहमपि तेषु अन्यतमः अस्मि ये भवता सह प्रतीक्षन्ते।"

اَمْ تَأْمُرُهُمْ اَحْلَامُهُمْ بِهٰذَآ اَمْ هُمْ قَوْمٌ طَاغُوْنَۚ

am ta'muruhum aḥlāmuhum bihāżā am hum qaumun ṭāgūn(a).

किं ते एतान् (आरोपान्) उच्चारयितुं मनसा आज्ञापिताः सन्ति, उत सीमातिक्रमिणः जनाः सन्ति?

اَمْ يَقُوْلُوْنَ تَقَوَّلَهٗۚ بَلْ لَّا يُؤْمِنُوْنَۚ

am yaqūlūna taqawwalah(ū), bal lā yu'minūn(a).

अथवा वदन्ति, “सः (मुहम्मदः) तेषां सहचरः अस्ति?” नहि! ते एव न विश्वसन्ति।

فَلْيَأْتُوْا بِحَدِيْثٍ مِّثْلِهٖٓ اِنْ كَانُوْا صٰدِقِيْنَۗ

falya'tū biḥadīṡim miṡlihī in kānū ṣādiqīn(a).

अतः ते सत्यवादिनः सन्ति चेत् तत्सदृशं किमपि (कुरानम्) उत्पादयन्तु।

اَمْ خُلِقُوْا مِنْ غَيْرِ شَيْءٍ اَمْ هُمُ الْخٰلِقُوْنَۗ

am khuliqū min gairi syai'in am humul-khāliqūn(a).

उत उत्पत्तिरहिताः सृष्टाः उत (स्वयम्) सृष्टवन्तः?

اَمْ خَلَقُوا السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَۚ بَلْ لَّا يُوْقِنُوْنَۗ

am khalaqus-samāwāti wal-arḍ(a), bal lā yūqinūn(a).

उत ते द्यावापृथिव्यां सृष्टवन्तः? किन्तु ते (यत् वदन्ति) न विश्वसन्ति।

اَمْ عِنْدَهُمْ خَزَاۤىِٕنُ رَبِّكَ اَمْ هُمُ الْمُصَۣيْطِرُوْنَۗ

am ‘indahum khazā'inu rabbika am humul-musaiṭirūn(a).

अथवा तेषां पार्श्वे भवतः भगवतः कोषः अस्ति वा ते सत्ताधारिणः सन्ति?

اَمْ لَهُمْ سُلَّمٌ يَّسْتَمِعُوْنَ فِيْهِۚ فَلْيَأْتِ مُسْتَمِعُهُمْ بِسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍۗ

am lahum sullamuy yastami‘ūna fīh(i), falya'ti mustami‘uhum bisulṭānim mubīn(in).

अथवा तेषां श्रोतुं (अदृष्टं) सीढयः (स्वर्गं प्रति) सन्ति? ततो ये शृण्वन्ति ते स्पष्टप्रमाणेन आगच्छन्तु।

اَمْ لَهُ الْبَنٰتُ وَلَكُمُ الْبَنُوْنَۗ

am lahul-banātu wa lakumul-banūn(a).

अथवा तस्य कृते कन्याः, पुत्राः च भवतः कृते?

اَمْ تَسْـَٔلُهُمْ اَجْرًا فَهُمْ مِّنْ مَّغْرَمٍ مُّثْقَلُوْنَۗ

am tas'aluhum ajran fahum mim magramim muṡqalūn(a).

अथवा भवन्तः (मुहम्मद) तेभ्यः क्षतिपूर्तिं याचन्ते येन ते ऋणभारिताः भवन्ति?

اَمْ عِنْدَهُمُ الْغَيْبُ فَهُمْ يَكْتُبُوْنَۗ

am ‘indahumul-gaibu fahum yaktubūn(a).

अथवा अदृष्टस्य (ज्ञानं) तेषां लिखन्ति?

اَمْ يُرِيْدُوْنَ كَيْدًاۗ فَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا هُمُ الْمَكِيْدُوْنَۗ

am yurīdūna kaidā(n), fal-lażīna kafarū humul-makīdūn(a).

अथवा वञ्चयितुम् अभिप्रायं कुर्वन्ति? किन्तु अविश्वासिनः एव वञ्चिताः भवन्ति।

اَمْ لَهُمْ اِلٰهٌ غَيْرُ اللّٰهِ ۗسُبْحٰنَ اللّٰهِ عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

am lahum ilāhun gairullāh(i), subḥānallāhi ‘ammā yusyrikūn(a).

अथवा तेषां अल्लाहात् परे देवाः सन्ति वा? परस्परं यत् सङ्गतिं कुर्वन्ति तस्मात् अल्लाहस्य महिमा भवतु।

وَاِنْ يَّرَوْا كِسْفًا مِّنَ السَّمَاۤءِ سَاقِطًا يَّقُوْلُوْا سَحَابٌ مَّرْكُوْمٌ

wa iy yarau kisfam minas-samā'i sāqiṭay yaqūlū saḥābum markūm(un).

यदि च आकाशात् पतन्तं मेघान् पश्यन्ति, “एते मेघाः एकत्र सञ्चिताः” इति वदन्ति।

فَذَرْهُمْ حَتّٰى يُلٰقُوْا يَوْمَهُمُ الَّذِيْ فِيْهِ يُصْعَقُوْنَۙ

fażarhum ḥattā yulāqū yaumahumul-lażī fīhi yuṣ‘aqūn(a).

अतः तान् त्यजन्तु यावत् ते दिवसं (प्रतिज्ञातं) न मिलन्ति, तस्मिन् दिने ते नष्टाः भविष्यन्ति,

يَوْمَ لَا يُغْنِيْ عَنْهُمْ كَيْدُهُمْ شَيْـًٔا وَّلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَۗ

yauma lā yugnī ‘anhum kaiduhum syai'aw wa lā hum yunṣarūn(a).

(अर्थात्) यस्मिन् दिने (यदा) तेषां योजनाः तेषां किमपि लाभं न प्राप्नुयुः, तेषां साहाय्यं न भविष्यति।

وَاِنَّ لِلَّذِيْنَ ظَلَمُوْا عَذَابًا دُوْنَ ذٰلِكَ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

wa inna lil-lażīna ẓalamū ‘ażāban dūna żālika wa lākinna akṡarahum lā ya‘lamūn(a).

ननु च दुष्कृतानां तदतिरिक्तं दण्डः अद्यापि वर्तते। परन्तु तेषु अधिकांशः न जानाति।

وَاصْبِرْ لِحُكْمِ رَبِّكَ فَاِنَّكَ بِاَعْيُنِنَا وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ حِيْنَ تَقُوْمُۙ

waṣbir liḥukmi rabbika fa innaka bi'a‘yuninā wa sabbiḥ biḥamdi rabbika ḥīna taqūm(u).

तथा च धैर्यं धारय (मुहम्मदः) स्वेश्वरस्य फरमानं प्रतीक्ष्य, यतः खलु त्वं अस्माकं निरीक्षणे असि, जागरणसमये च स्वेश्वरस्य स्तुतिं कृत्वा आत्मनः महिमां कुरु,

وَمِنَ الَّيْلِ فَسَبِّحْهُ وَاِدْبَارَ النُّجُوْمِ ࣖ

wa minal-laili fa sabbiḥhu wa idbāran-nujūm(i).

रात्रिभागं च तस्य महिमां कुरुत (अपि) तारास्तम्भे (प्रदोषसमये)।