Q.S अल-अन्बिया (اَلْأَنْبِيَاء) - 112 श्लोकसंख्या

اِقْتَرَبَ لِلنَّاسِ حِسَابُهُمْ وَهُمْ فِيْ غَفْلَةٍ مُّعْرِضُوْنَ ۚ

iqtaraba lin-nāsi ḥisābuhum wa hum fī gaflatim mu‘riḍūn(a).

जनाः स्वकर्मगणनायाः समीपं गतवन्तः, यदा ते (अस्य संसारस्य) उपेक्षायाः अवस्थायां सन्ति, (अत्रतः) निवृत्ताः सन्ति।

مَا يَأْتِيْهِمْ مِّنْ ذِكْرٍ مِّنْ رَّبِّهِمْ مُّحْدَثٍ اِلَّا اسْتَمَعُوْهُ وَهُمْ يَلْعَبُوْنَ ۙ

mā ya'tīhim min żikrim mir rabbihim muḥdaṡin illastama‘ūhu wa hum yal‘abūn(a).

प्रत्येकं ईश्वरतः तेभ्यः नूतनः श्लोकः प्रकाशितः भवति तदा ते क्रीडन्तः तत् शृण्वन्ति।

لَاهِيَةً قُلُوْبُهُمْۗ وَاَسَرُّوا النَّجْوَىۖ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْاۖ هَلْ هٰذَآ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْۚ اَفَتَأْتُوْنَ السِّحْرَ وَاَنْتُمْ تُبْصِرُوْنَ

lāhiyatan qulūbuhum, wa asarrun-najwal-lażīna ẓalamū, hal hāżā illā basyarum miṡlukum, afa ta'tūnas-siḥra wa antum tubṣirūn(a).

तेषां हृदयं प्रमादस्य अवस्थायां वर्तते। अपराधिनः च स्वस्य वार्तालापं गोपयन्ति- "अयं (मुहम्मदः) भवद्भिः सदृशः एव मानवः अस्ति। किं भवन्तः तस्य साक्षिणः भूत्वा जादूम् अङ्गीकृतवन्तः?"

قٰلَ رَبِّيْ يَعْلَمُ الْقَوْلَ فِى السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِۖ وَهُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

qāla rabbī ya‘lamul-qaula fis-samā'i wal-arḍ(i), wa huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

सः (मुहम्मदः) अवदत्, "मम प्रभुः स्वर्गेषु पृथिव्यां च (सर्वं) वचनं जानाति, सः च सर्वश्रोता, सर्वज्ञः अस्ति!"

بَلْ قَالُوْٓا اَضْغَاثُ اَحْلَامٍۢ بَلِ افْتَرٰىهُ بَلْ هُوَ شَاعِرٌۚ فَلْيَأْتِنَا بِاٰيَةٍ كَمَآ اُرْسِلَ الْاَوَّلُوْنَ

bal qālū aḍgāṡu aḥlāmim baliftarāhu bal huwa syā‘ir(un), falya'tinā bi'āyatin kamā ursilal-awwalūn(a).

ते अपि अवदन् यत्, “(कुरानः) भ्रान्तस्वप्नानां फलम् अस्ति, अथवा तस्य (मुहम्मदस्य) कल्पनानां परिणामः, अथवा सः अपि केवलं कविः एव, सः अस्मान् एकं चिह्नं (प्रमाणं) आनयतु, यथा पूर्वं प्रेषिताः प्रेरिताः।”

مَآ اٰمَنَتْ قَبْلَهُمْ مِّنْ قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَاۚ اَفَهُمْ يُؤْمِنُوْنَ

mā āmanat qablahum min qaryatin ahlaknāhā, afahum yu'minūn(a).

तेषां पुरतः यस्य भूमिः अस्माभिः नष्टा, ते न विश्वसन्ति स्म (अस्माभिः प्रमाणं प्रेषितम् अपि)। किं ते विश्वासं कुर्वन्ति ?

وَمَآ اَرْسَلْنَا قَبْلَكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ فَسْـَٔلُوْٓا اَهْلَ الذِّكْرِ اِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

wa mā arsalnā qablaka illā rijālan nūḥī ilaihim fas'alū ahlaż-żikri in kuntum lā ta‘lamūn(a).

तथा च वयं भवतः (मुहम्मद) पुरतः (प्रेरितान्) न प्रेषितवन्तः, अपितु केचन पुरुषाः येषां कृते वयं तेभ्यः प्रकाशनानि दत्तवन्तः, अतः यस्य ज्ञानं वर्तते, कञ्चित् पृच्छन्तु, यदि भवन्तः न जानन्ति।

وَمَا جَعَلْنٰهُمْ جَسَدًا لَّا يَأْكُلُوْنَ الطَّعَامَ وَمَا كَانُوْا خٰلِدِيْنَ

wa mā ja‘alnāhum jasadal lā ya'kulūnaṭ-ṭa‘āma wa mā kānū khālidīn(a).

न च वयं तान् (दूतान्) अन्नं खादति शरीरं न कृतवन्तः ते च (अपि) नित्यं न जीवन्ति।

ثُمَّ صَدَقْنٰهُمُ الْوَعْدَ فَاَنْجَيْنٰهُمْ وَمَنْ نَّشَاۤءُ وَاَهْلَكْنَا الْمُسْرِفِيْنَ

Ṡumma ṣadaqnāhumul-wa‘da fa anjaināhum wa man nasyā'u wa ahlaknal-musrifīn(a).

तदा वयं तेभ्यः प्रतिज्ञां (यत् अस्माभिः प्रतिज्ञातं) पूर्णं कृतवन्तः। अतः वयं तान् इच्छितान् च तारयामः, अतिक्रमणान् च नाशयामः।

لَقَدْ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكُمْ كِتٰبًا فِيْهِ ذِكْرُكُمْۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ ࣖ

laqad anzalnā ilaikum kitāban fīhi żikrukum, afalā ta‘qilūn(a).

ननु वयं भवद्भ्यः एकं पुस्तकं (कुरानम्) प्रेषितवन्तः यस्मिन् भवद्भ्यः चेतावनी अस्ति। तर्हि त्वं न अवगच्छसि ?

وَكَمْ قَصَمْنَا مِنْ قَرْيَةٍ كَانَتْ ظَالِمَةً وَّاَنْشَأْنَا بَعْدَهَا قَوْمًا اٰخَرِيْنَ

wa kam qaṣamnā min qaryatin kānat ẓālimataw wa ansya'nā ba‘dahā qauman ākharīn(a).

कति च अन्यायपूर्णदेशानां (निवासिनः) वयं नष्टवन्तः, तेषां पश्चात् अन्यां पीढीं निर्मितवन्तः (तेषां प्रतिस्थापनरूपेण)।

فَلَمَّآ اَحَسُّوْا بَأْسَنَآ اِذَا هُمْ مِّنْهَا يَرْكُضُوْنَ ۗ

falammā aḥassū ba'sanā iżā hum minhā yarkuḍūn(a).

अतः यदा ते अस्माकं दण्डं अनुभवन्ति स्म तदा सहसा तस्मात् पलायिताः।

لَا تَرْكُضُوْا وَارْجِعُوْٓا اِلٰى مَآ اُتْرِفْتُمْ فِيْهِ وَمَسٰكِنِكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْـَٔلُوْنَ

lā tarkuḍū warji‘ū ilā mā utriftum fīhi wa masākinikum la‘allakum tus'alūn(a).

त्वरया मा धावतु; जीवनस्य भोगेषु, स्व(सु) निवासस्थानेषु च प्रत्यागच्छन्तु, येन भवन्तः प्रश्नं कर्तुं शक्नुवन्ति।

قَالُوْا يٰوَيْلَنَآ اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

qālū yā wailanā innā kunnā ẓālimīn(a).

ते कथयन्ति स्म कृपणाः खलु वयम् अपराधिनः” इति ।

فَمَا زَالَتْ تِّلْكَ دَعْوٰىهُمْ حَتّٰى جَعَلْنٰهُمْ حَصِيْدًا خٰمِدِيْنَ

famā zālat tilka da‘wāhum ḥattā ja‘alnāhum ḥaṣīdan khāmidīn(a).

अतः तेषां शिकायतया यावत् वयं तान् पुनः जीवितुं न शक्नुवन्ति इति कटितसस्यवत् न कृतवन्तः।

وَمَا خَلَقْنَا السَّمَاۤءَ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا لٰعِبِيْنَ

wa mā khalaqnas-samā'a wal-arḍa wa mā bainahumā lā‘ibīn(a).

न च वयं द्यौः पृथिवीं च तयोः मध्ये यत् किमपि अस्ति तत् सर्वं क्रीडनेन निर्मितवन्तः।

لَوْ اَرَدْنَآ اَنْ نَّتَّخِذَ لَهْوًا لَّاتَّخَذْنٰهُ مِنْ لَّدُنَّآ ۖاِنْ كُنَّا فٰعِلِيْنَ

lau aradnā an nattakhiża lahwal lattakhażnāhum mil ladunnā, in kunnā fā‘ilīn(a).

यदि वयं (पत्न्याः बालकानां च) क्रीडां निर्मातुम् अभिलषन्तः स्मः तर्हि वयं स्वतः एव तत् सृजामः स्म, यदि वयं यथार्थतया एवम् अभिलषन्तः स्मः ।

بَلْ نَقْذِفُ بِالْحَقِّ عَلَى الْبَاطِلِ فَيَدْمَغُهٗ فَاِذَا هُوَ زَاهِقٌۗ وَلَكُمُ الْوَيْلُ مِمَّا تَصِفُوْنَ

bal naqżifu bil-ḥaqqi ‘alal-bāṭili fa yadmaguhū fa iżā huwa zāhiq(un), wa lakumul-wailu mimmā taṣifūn(a).

वस्तुतः वयं यत् सम्यक् (सत्यं) तत् मिथ्या (असत्यं) प्रति क्षिप्तवन्तः ततः यत् सत्यं तत् नाशितवान्, ततः तत्क्षणमेव तत् (असत्यं) अन्तर्धानं जातम्। तथा च धिक् भवतः यतः भवन्तः (अल्लाह) गुणान् आरोपयन्ति ये तस्य अयोग्याः सन्ति।

وَلَهٗ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَمَنْ عِنْدَهٗ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ عَنْ عِبَادَتِهٖ وَلَا يَسْتَحْسِرُوْنَ ۚ

wa lahū man fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa man ‘indahū lā yastakbirūna ‘an ‘ibādatihī wa lā yastaḥsirūn(a).

यस्य च स्वर्गे पृथिव्यां च सन्ति। ये च तस्य पार्श्वे सन्ति (दूताः) तस्य पूजनस्य दम्भः न भवति, न च (अपि) श्रान्ताः अनुभवन्ति।

يُسَبِّحُوْنَ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ لَا يَفْتُرُوْنَ

yusabbiḥūnal-laila wan-nahāra wa lā yafturūn(a).

ते (दूताः) रात्रौ दिवा अविरामं महिमाम् कुर्वन्ति।

اَمِ اتَّخَذُوْٓا اٰلِهَةً مِّنَ الْاَرْضِ هُمْ يُنْشِرُوْنَ

amittakhażū ālihatam minal-arḍi hum yunsyirūn(a).

किं ते भूमौ देवान् आदाय, ये (मृतान्) उत्थापयितुं शक्नुवन्ति स्म?

لَوْ كَانَ فِيْهِمَآ اٰلِهَةٌ اِلَّا اللّٰهُ لَفَسَدَتَاۚ فَسُبْحٰنَ اللّٰهِ رَبِّ الْعَرْشِ عَمَّا يَصِفُوْنَ

lau kāna fīhimā ālihatun illallāhu lafasadatā, fa subḥānallāhi rabbil-‘arsyi ‘ammā yaṣifūn(a).

यदि तौ (स्वर्गे पृथिव्यां च) अल्लाहात् परे देवाः स्युः तर्हि तौ द्वौ अपि नष्टौ स्याताम्। महिमा अल्लाहस्य भवतु यः सिंहासनस्य स्वामित्वं धारयति, यस्मात् ते आरोपयन्ति।

لَا يُسْـَٔلُ عَمَّا يَفْعَلُ وَهُمْ يُسْـَٔلُوْنَ

lā yus'alu ‘ammā yaf‘alu wa hum yus'alūn(a).

सः (अल्लाहः) किं करोति इति न पृष्टः, किन्तु ते एव पृष्टाः भविष्यन्ति।

اَمِ اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اٰلِهَةً ۗقُلْ هَاتُوْا بُرْهَانَكُمْۚ هٰذَا ذِكْرُ مَنْ مَّعِيَ وَذِكْرُ مَنْ قَبْلِيْۗ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَۙ الْحَقَّ فَهُمْ مُّعْرِضُوْنَ

amittakhażū min dūnihī ālihah(tan), qul hātū burhānakum, hāżā żikru mam ma‘iya wa żikru man qablī, bal akṡaruhum lā ya‘lamūnal-ḥaqqa fahum mu‘riḍūn(a).

अथवा तस्मात्तरे देवान् गृह्णन्ति? (मुहम्मद) कथयतु, "स्वकारणानि वदतु! एतत् (कुरान) मया सह ये सन्ति तेषां कृते चेतावनी अस्ति, मम पूर्वं ये सन्ति तेषां कृते चेतावनी अस्ति।" परन्तु तेषु अधिकांशः सत्यं (सत्यं) न जानाति, अतः ते निवर्तन्ते।

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رَّسُوْلٍ اِلَّا نُوْحِيْٓ اِلَيْهِ اَنَّهٗ لَآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنَا۠ فَاعْبُدُوْنِ

wa mā arsalnā min qablika mir rasūlin illā nūḥī ilaihi annahū lā ilāha illā ana fa‘budūn(i).

तथा च वयं भवतः (मुहम्मदस्य) पुरतः कोऽपि दूतं न प्रेषितवन्तः, परन्तु वयं तस्मै प्रकटितवन्तः यत् मम अतिरिक्तः कोऽपि देवः (यस्य पूज्यस्य अधिकारः अस्ति) नास्ति, अतः मां पूजयन्तु।

وَقَالُوا اتَّخَذَ الرَّحْمٰنُ وَلَدًا سُبْحٰنَهٗ ۗبَلْ عِبَادٌ مُّكْرَمُوْنَ ۙ

wa qāluttakhażar-raḥmānu waladan subḥānah(ū), bal ‘ibādum mukramūn(a).

ते च अवदन्, "परमदयालुः ईश्वरः (दूतं) पुत्रं कृतवान्।" महिमा तस्य भवतु। वस्तुतः ते (दूताः) महिमामण्डिताः सेवकाः सन्ति,

لَا يَسْبِقُوْنَهٗ بِالْقَوْلِ وَهُمْ بِاَمْرِهٖ يَعْمَلُوْنَ

lā yasbiqūnahū bil-qauli wa hum bi'amrihī ya‘malūn(a).

तस्य पुरतः न वदन्ति, तस्य आज्ञां च निर्वहन्ति।

يَعْلَمُ مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلَا يَشْفَعُوْنَۙ اِلَّا لِمَنِ ارْتَضٰى وَهُمْ مِّنْ خَشْيَتِهٖ مُشْفِقُوْنَ

ya‘lamū mā baina aidīhim wa mā khalfahum wa lā yasyfa‘ūna illā limanirtaḍā wa hum min khasy-yatihī musyfiqūn(a).

सः (अल्लाह) तेषां पुरतः (दूतानां) पृष्ठतः च सर्वं जानाति, ते च येषां (अल्लाहः) रोचते तान् विहाय न मध्यस्थतां कुर्वन्ति, ते च तस्मात् भयात् सर्वदा सावधानाः भवन्ति।

۞ وَمَنْ يَّقُلْ مِنْهُمْ اِنِّيْٓ اِلٰهٌ مِّنْ دُوْنِهٖ فَذٰلِكَ نَجْزِيْهِ جَهَنَّمَۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الظّٰلِمِيْنَ ࣖ

wa may yaqul minhum innī ilāhun min dūnihī fa żālika najzīhi jahannam(a), każālika najziẓ-ẓālimīn(a).

तेषु च यः कश्चित् वदति यत् "सत्यं अहं अल्लाहस्य अतिरिक्तं देवः अस्मि" तदा वयं तस्य व्यक्तिस्य नरकं पुरस्कृत्य दास्यामः। एवं वयं अपराधिनां पुरस्कारं दद्मः।

اَوَلَمْ يَرَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَنَّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ كَانَتَا رَتْقًا فَفَتَقْنٰهُمَاۗ وَجَعَلْنَا مِنَ الْمَاۤءِ كُلَّ شَيْءٍ حَيٍّۗ اَفَلَا يُؤْمِنُوْنَ

awalam yaral-lażīna kafarū annas-samāwāti wal-arḍa kānatā ratqan fa fataqnāhumā, wa ja‘alnā minal-mā'i kulla syai'in ḥayy(in), afalā yu'minūn(a).

किं च अविश्वासिनः न जानन्ति यत् आकाशः पृथिवी च एकस्मिन् खण्डे आसीत्, ततः वयं तान् विभज्य सर्वान् जीवान् जलाद् निर्मितवन्तः; किं ते तदा न विश्वसिष्यन्ति?

وَجَعَلْنَا فِى الْاَرْضِ رَوَاسِيَ اَنْ تَمِيْدَ بِهِمْۖ وَجَعَلْنَا فِيْهَا فِجَاجًا سُبُلًا لَّعَلَّهُمْ يَهْتَدُوْنَ

wa ja‘alnā fil-arḍi rawāsiya an tamīda bihim, wa ja‘anā fīhā fijājan subulal la‘allahum yahtadūn(a).

अस्माभिः च पृथिव्यां दृढाः पर्वताः स्थापिताः येन तेषां मार्गदर्शनं भवतु, तेषु विस्तृताः मार्गाः स्थापिताः।

وَجَعَلْنَا السَّمَاۤءَ سَقْفًا مَّحْفُوْظًاۚ وَهُمْ عَنْ اٰيٰتِهَا مُعْرِضُوْنَ

wa ja‘alnas-samā'a saqfam maḥfūẓā(n), wa hum ‘an āyātihā mu‘riḍūn(a).

तथा च वयं आकाशं एकं छतम् अकरोम यत् रक्षितं भवति, परन्तु ते अद्यापि (अल्लाहस्य महत्त्वस्य) चिह्नात् (सूर्यं, चन्द्रं, वायुः, मेघाः इत्यादयः) विमुखाः भवन्ति।

وَهُوَ الَّذِيْ خَلَقَ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَۗ كُلٌّ فِيْ فَلَكٍ يَّسْبَحُوْنَ

wa huwal-lażī khalaqal-laila wan-nahāra wasy-syamsa wal-qamar(a), kullun fī falakiy yasbaḥūn(a).

स च निशादिनं सूर्यचन्द्रं च प्रत्येकं स्वकक्षायां गच्छन्तं सृष्टवान्।

وَمَا جَعَلْنَا لِبَشَرٍ مِّنْ قَبْلِكَ الْخُلْدَۗ اَفَا۟ىِٕنْ مِّتَّ فَهُمُ الْخٰلِدُوْنَ

wa mā ja‘alnā libasyarim min qablikal-khuld(a), afa'im mitta fahumul-khālidūn(a).

तथा च भवतः (मुहम्मद) पूर्वं कस्यचित् मानवस्य कृते वयं अनन्तजीवनं न निर्मितवन्तः; अतः यदि त्वं म्रियसे तर्हि ते जीविष्यन्ति वा?

كُلُّ نَفْسٍ ذَاۤىِٕقَةُ الْمَوْتِۗ وَنَبْلُوْكُمْ بِالشَّرِّ وَالْخَيْرِ فِتْنَةً ۗوَاِلَيْنَا تُرْجَعُوْنَ

kullu nafsin żā'iqatul-maut(i), wa nablūkum bisy-syarri wal-khairi fitnah(tan), wa ilainā turja‘ūn(a).

प्रत्येकं जीवात्मा मृत्युं आस्वादयिष्यति। वयं भवन्तं परीक्षारूपेण दुष्टैः शुभैः च परीक्षिष्यामः। त्वं च केवलं अस्माकं प्रति प्रत्यागमिष्यसि।

وَاِذَا رَاٰكَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِنْ يَّتَّخِذُوْنَكَ اِلَّا هُزُوًاۗ اَهٰذَا الَّذِيْ يَذْكُرُ اٰلِهَتَكُمْۚ وَهُمْ بِذِكْرِ الرَّحْمٰنِ هُمْ كٰفِرُوْنَ

wa iżā ra'ākal-lażīna kafarū iy yattakhiżūnaka illā huzuwā(n), ahāżal-lażī yażkuru ālihatakum, wa hum biżikrir-raḥmāni hum kāfirūn(a).

यदा च काफिराः भवन्तं (मुहम्मदं) पश्यन्ति तदा ते केवलं भवन्तं उपहासस्य विषयत्वेन एव व्यवहारं कुर्वन्ति। (ते अवदन्) “अयं तव देवानां निन्दां कृतवान्?” यद्यपि ते जनाः सन्ति ये परमदयालुस्य अल्लाहस्य स्मरणं नकारयन्ति।

خُلِقَ الْاِنْسَانُ مِنْ عَجَلٍۗ سَاُورِيْكُمْ اٰيٰتِيْ فَلَا تَسْتَعْجِلُوْنِ

khuliqal-insānu min ‘ajal(in), sa'urīkum āyātī falā tasta‘jilūn(i).

मनुष्याः त्वरया एव निर्मिताः। पश्चात् दर्शयिष्यामि मम चिह्नानि (शक्तिः)। अतः त्वरयितुं मां मा पृच्छतु।

وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰى هٰذَا الْوَعْدُ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa yaqūlūna matā hāżal-wa‘du in kuntum ṣādiqīn(a).

ते च वदन्ति – “कदा प्रतिज्ञा (आगमिष्यति) यदि सत्यं भवसि?”

لَوْ يَعْلَمُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا حِيْنَ لَا يَكُفُّوْنَ عَنْ وُّجُوْهِهِمُ النَّارَ وَلَا عَنْ ظُهُوْرِهِمْ وَلَا هُمْ يُنْصَرُوْنَ

lau ya‘lamul-lażīna kafarū ḥīna lā yakuffūna ‘aw wujūhihimun nāra wa lā ‘an ẓuhūrihim wa lā hum yunṣarūn(a).

यदि अविश्वासिनः जानन्ति स्म यत् यदा ते मुखात् पृष्ठतः च नरकस्य अग्निं निवारयितुं असमर्थाः आसन् तदा ते साहाय्यं न प्राप्नुवन्ति स्म (अवश्यं ते तस्य त्वरिततां न याचन्ते स्म)।

بَلْ تَأْتِيْهِمْ بَغْتَةً فَتَبْهَتُهُمْ فَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ رَدَّهَا وَلَا هُمْ يُنْظَرُوْنَ

bal ta'tīhim bagtatan fa tabhatuhum falā yastaṭī‘ūna raddahā wa lā hum yunẓarūn(a).

वस्तुतः (न्यायदिनम्) तेषां समीपं सहसा आगमिष्यति, ततः ते आतङ्किताः भविष्यन्ति; तदा ते तत् निराकर्तुं असमर्थाः भवन्ति, न च (अपि) विलम्बः (कालः) दीयते।

وَلَقَدِ اسْتُهْزِئَ بِرُسُلٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَحَاقَ بِالَّذِيْنَ سَخِرُوْا مِنْهُمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ ࣖ

wa laqadistuhzi'a birusulim min qablika fa ḥāqa bil-lażīna sakhirū minhum mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

ननु च भवतः पुरतः दूताः (मुहम्मदः) अपि उपहासिताः आसन्, अतः ये उपहासयन्ति स्म, तेषां उपरि (यातनाः) अवतरन्ति स्म यत् ते सर्वदा उपहासयन्ति स्म।

قُلْ مَنْ يَّكْلَؤُكُمْ بِالَّيْلِ وَالنَّهَارِ مِنَ الرَّحْمٰنِۗ بَلْ هُمْ عَنْ ذِكْرِ رَبِّهِمْ مُّعْرِضُوْنَ

qul may yakla'ukum bil-laili wan-nahāri minar-raḥmān(i), bal hum ‘an żikrihim mu‘riḍūn(a).

कथयतु, "कः भवन्तं रात्रौ दिने च अल्लाहस्य दयालुस्य (यातनायाः) रक्षणं करिष्यति?" परन्तु ते स्वेश्वरस्य स्मरणं कर्तुं संकोचम् अनुभवन्ति।

اَمْ لَهُمْ اٰلِهَةٌ تَمْنَعُهُمْ مِّنْ دُوْنِنَاۗ لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ نَصْرَ اَنْفُسِهِمْ وَلَا هُمْ مِّنَّا يُصْحَبُوْنَ

am lahum ālihatun tamna‘uhum min dūninā, lā yastaṭī‘ūna naṣra anfusihim wa lā hum minnā yuṣḥabūn(a).

अथवा तेषां देवाः सन्ति ये तान् अस्मात् रक्षितुं शक्नुवन्ति? तेषां देवा न शक्ताः आत्मनः सहायं कर्तुं न च अस्माकं दण्डात् रक्षिताः ।

بَلْ مَتَّعْنَا هٰٓؤُلَاۤءِ وَاٰبَاۤءَهُمْ حَتّٰى طَالَ عَلَيْهِمُ الْعُمُرُۗ اَفَلَا يَرَوْنَ اَنَّا نَأْتِى الْاَرْضَ نَنْقُصُهَا مِنْ اَطْرَافِهَاۗ اَفَهُمُ الْغٰلِبُوْنَ

bal matta‘nā hā'ulā'i wa ābā'ahum ḥattā ṭāla ‘alaihimul-‘umur(u), afalā yarauna annā na'til-arḍa nanquṣuhā min aṭrāfihā, afahumul-gālibūn(a).

ननु तेभ्यः पूर्वजेभ्यः च यावत् आयुः दीर्घः न भवति तावत् वयं तेभ्यः (इह लोके) भोगं दत्तवन्तः। किं ते न पश्यन्ति यत् वयं कस्यापि भूमिं (अविश्वासिनः शासने) आगत्य तस्याः विस्तारं तस्याः अन्तात् न्यूनीकरोमः? किं ते विजयिनः सन्ति ?

قُلْ اِنَّمَآ اُنْذِرُكُمْ بِالْوَحْيِۖ وَلَا يَسْمَعُ الصُّمُّ الدُّعَاۤءَ اِذَا مَا يُنْذَرُوْنَ

qul innamā unżirukum bil-waḥy(i), wa lā yasma‘uṣ-ṣummud-du‘ā'a iżā mā yunżarūn(a).

(मुहम्मद) कथयतु, "ननु अहं केवलं प्रकाशनानुसारं भवद्भ्यः चेतावनीम् एव ददामि।" परन्तु बधिराः जनाः चेतयन्ते सति आह्वानं न शृण्वन्ति।

وَلَىِٕنْ مَّسَّتْهُمْ نَفْحَةٌ مِّنْ عَذَابِ رَبِّكَ لَيَقُوْلُنَّ يٰوَيْلَنَآ اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

wa la'im massathum nafḥatum min ‘ażābi rabbika layaqūlunna yā wailanā innā kunnā ẓālimīn(a).

यदि च भवतः भगवतः किञ्चित् दण्डः तेषां उपरि पतति तर्हि ते अवश्यमेव वदिष्यन्ति यत् "धिक् अस्माकं! खलु वयं तेषु अस्मः ये सर्वदा दुष्कृतं कुर्वन्ति" इति।

وَنَضَعُ الْمَوَازِيْنَ الْقِسْطَ لِيَوْمِ الْقِيٰمَةِ فَلَا تُظْلَمُ نَفْسٌ شَيْـًٔاۗ وَاِنْ كَانَ مِثْقَالَ حَبَّةٍ مِّنْ خَرْدَلٍ اَتَيْنَا بِهَاۗ وَكَفٰى بِنَا حٰسِبِيْنَ

wa naḍa‘ul-mawāzīnal-qisṭa liyaumil-qiyāmati falā tuẓlamu nafsun syai'ā(n), wa in kāna miṡqāla ḥabbatim min khardalin atainā bihā, wa kafā binā ḥāsibīn(a).

वयं च पुनरुत्थानदिने न्यायस्य तराजूं स्थापयिष्यामः, येन कस्यापि आत्मायाः किञ्चित् अपि अन्यायः न भविष्यति; सर्षपस्य भारः अपि वयं तत् (फलं) आनयामः। पर्याप्ताः च वयं गणयितुं।

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسٰى وَهٰرُوْنَ الْفُرْقَانَ وَضِيَاۤءً وَّذِكْرًا لِّلْمُتَّقِيْنَ ۙ

wa laqad ātainā mūsā wa hārūnal-furqāna wa ḍiyā'aw wa żikral lil-muttaqīn(a).

ननु च वयं मूसां हारूनं च फुरकानं (तोराहग्रन्थं) पुण्यजनानाम् कृते बोधं उपदेशं च दत्तवन्तः।

الَّذِيْنَ يَخْشَوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَيْبِ وَهُمْ مِّنَ السَّاعَةِ مُشْفِقُوْنَ

allażīna yakhsyauna rabbahum bil-gaibi wa hum minas-sā‘ati musyfiqūn(a).

(अर्थात्) ये स्वेश्वरस्य (दण्डात्) भयं कुर्वन्ति, यद्यपि तं न पश्यन्ति, ते च पुनरुत्थानस्य (आगमनात्) भीताः भवन्ति।

وَهٰذَا ذِكْرٌ مُّبٰرَكٌ اَنْزَلْنٰهُۗ اَفَاَنْتُمْ لَهٗ مُنْكِرُوْنَ ࣖ

wa hāżā żikrum mubārakun anzalnāh(u), afa antum lahū munkirūn(a).

अयं च (कुरानः) आशीर्वादयुक्तः चेतावनी अस्ति यत् अस्माभिः अवतारितम्। अतः भवन्तः तत् अङ्गीकुर्वन्ति वा ?

۞ وَلَقَدْ اٰتَيْنَآ اِبْرٰهِيْمَ رُشْدَهٗ مِنْ قَبْلُ وَكُنَّا بِهٖ عٰلِمِيْنَ

wa laqad ātainā ibrāhīma rusydahū min qablu wa kunnā bihī ‘ālimīn(a).

ननु च तस्य (मोशेन हारूनस्य च) पुरतः वयं अब्राहमस्य मार्गदर्शनं दत्तवन्तः, वयं च तं पूर्वमेव जानीमः।

اِذْ قَالَ لِاَبِيْهِ وَقَوْمِهٖ مَا هٰذِهِ التَّمَاثِيْلُ الَّتِيْٓ اَنْتُمْ لَهَا عٰكِفُوْنَ

iż qāla li'abīhi wa qaumihī mā hāżihit-tamāṡīlul-latī antum lahā ‘ākifūn(a).

(स्मरतु), यदा सः (इब्राहिमः) स्वपितरं स्वजनं च अवदत् यत्, "का एषा प्रतिमा यत् भवन्तः प्रयत्नपूर्वकं पूजयन्ति?"

قَالُوْا وَجَدْنَآ اٰبَاۤءَنَا لَهَا عٰبِدِيْنَ

qālū wajadnā ābā'anā lahā ‘ābidīn(a).

ते प्रत्युवाच , “अस्माकं पितॄन् तं पूजयन्तो लब्धाः।”

قَالَ لَقَدْ كُنْتُمْ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

qāla laqad kuntum antum wa ābā'ukum fī ḍalālim mubīn(in).

सः (इब्राहिमः) अवदत् यत् खलु भवन्तः तव पूर्वजाः च स्पष्टदोषे सन्ति।

قَالُوْٓا اَجِئْتَنَا بِالْحَقِّ اَمْ اَنْتَ مِنَ اللّٰعِبِيْنَ

qālū aji'tanā bil-ḥaqqi am anta minal-lā‘ibīn(a).

ते अवदन्-किं त्वं सत्येन सह अस्माकं समीपम् आगतः, क्रीडसि वा?

قَالَ بَلْ رَّبُّكُمْ رَبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ الَّذِيْ فَطَرَهُنَّۖ وَاَنَا۠ عَلٰى ذٰلِكُمْ مِّنَ الشّٰهِدِيْنَ

qāla bar rabbukum rabbus-samāwāti wal-arḍil-lażī faṭarahunn(a), wa ana ‘alā żālikum minasy-syāhidīn(a).

सः (इब्राहिमः) प्रत्युवाच, "तथ्यतः भवतः प्रभुः स्वर्गस्य पृथिव्याः च प्रभुः (स्वामिः) अस्ति; (सः) तान् सृष्टवान्; अहं च तेषु अन्यतमः अस्मि ये तस्य साक्ष्यं दातुं शक्नोमि।

وَتَاللّٰهِ لَاَكِيْدَنَّ اَصْنَامَكُمْ بَعْدَ اَنْ تُوَلُّوْا مُدْبِرِيْنَ

wa tallāhi la'akīdanna aṣnāmakum ba‘da an tuwallū mudbirīn(a).

अल्लाहस्य च कसमेण खलु भवतः मूर्तिं त्यक्त्वा अहं भवतः मूर्तिं वञ्चयिष्यामि।

فَجَعَلَهُمْ جُذٰذًا اِلَّا كَبِيْرًا لَّهُمْ لَعَلَّهُمْ اِلَيْهِ يَرْجِعُوْنَ

fa ja‘alahum jużāżan illā kabīral lahum la‘allahum ilaihi yarji‘ūn(a).

अतः सः (इब्राहिमः) (मूर्तयः) खण्डखण्डं कृतवान्, बृहत्तमं (तस्य मातापितरं) विहाय; यथा ते तं प्रत्यागच्छन्ति (पृच्छन्ति)।

قَالُوْا مَنْ فَعَلَ هٰذَا بِاٰلِهَتِنَآ اِنَّهٗ لَمِنَ الظّٰلِمِيْنَ

qālū man fa‘ala hāżā bi'ālihatinā innahū laminaẓ-ẓālimīn(a).

ते अवदन्-अस्माकं देवानां विरुद्धं केन एतत् (कर्म) कृतम्? ननु सः अपराधिषु अन्यतमः अस्ति।"

قَالُوْا سَمِعْنَا فَتًى يَّذْكُرُهُمْ يُقَالُ لَهٗٓ اِبْرٰهِيْمُ ۗ

qālū sami‘nā fatay yażkuruhum yuqālu lahū ibrāhīm(u).

ते (अन्ये) अवदन्, "अस्माभिः श्रुतं यत् एकः युवकः (एताः मूर्तिः) निन्दति स्म, तस्य नाम इब्राहिमः आसीत्।"

قَالُوْا فَأْتُوْا بِهٖ عَلٰٓى اَعْيُنِ النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَشْهَدُوْنَ

qālū fa'tū bihī ‘alā a‘yunin-nāsi la‘allahum yasyhadūn(a).

ते अवदन्, "(ततः) तं बहिः निष्कास्य जनान् दर्शयतु, यथा ते पश्यन्ति।"

قَالُوْٓا ءَاَنْتَ فَعَلْتَ هٰذَا بِاٰلِهَتِنَا يٰٓاِبْرٰهِيْمُ ۗ

qālū a'anta fa‘alta hāżā bi'ālihatinā yā ibrāhīm(u).

ते पृष्टवन्तः, "किं त्वमेव अस्माकं देवस्य विरुद्धं एतत् (कर्म) कृतवान्, हे अब्राहम?"

قَالَ بَلْ فَعَلَهٗ كَبِيْرُهُمْ هٰذَا فَسْـَٔلُوْهُمْ اِنْ كَانُوْا يَنْطِقُوْنَ

qāla bal fa‘alahū kabīruhum hāżā fas'alūhum in kānū yanṭiqūn(a).

सः (इब्राहिमः) उत्तरितवान् यत्, "वास्तवतः बृहत् (प्रतिमा) एव तत् कृतवती, अतः तान् पृच्छतु, यदि ते वक्तुं शक्नुवन्ति वा।"

فَرَجَعُوْٓا اِلٰٓى اَنْفُسِهِمْ فَقَالُوْٓا اِنَّكُمْ اَنْتُمُ الظّٰلِمُوْنَ ۙ

fa raja‘ū ilā anfusihim fa qālū innakum antumuẓ-ẓālimūn(a).

अतः ते पुनः संज्ञां प्राप्य अवदन्, "ननु भवद्भिः एव अन्यायः कृतः" इति।

ثُمَّ نُكِسُوْا عَلٰى رُءُوْسِهِمْۚ لَقَدْ عَلِمْتَ مَا هٰٓؤُلَاۤءِ يَنْطِقُوْنَ

Ṡumma nukisū ‘alā ru'ūsihim, laqad ‘alimta mā hā'ulā'i yanṭiqūn(a).

अथ ते शिरः प्रणम्य (अब्रवीन्) “भवन्तः (अब्राहमः) अवश्यं जानन्ति यत् (मूर्तयः) वक्तुं न शक्नुवन्ति।”

قَالَ اَفَتَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَنْفَعُكُمْ شَيْـًٔا وَّلَا يَضُرُّكُمْ ۗ

qāla afata‘budūna min dūnillāhi mā lā yanfa‘ukum syai'aw wa lā yaḍurrukum.

सः (इब्राहिमः) अवदत् यत्, “भवन्तः अल्लाहात् परं किमर्थं पूजयन्ति, यत् भवतः किञ्चित् अपि लाभं कर्तुं न शक्नोति, तथा च भवतः हानिम् (अपि) न करोति?

اُفٍّ لَّكُمْ وَلِمَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗاَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

uffil lakum wa limā ta‘budūna min dūnillāh(i), afalā ta‘qilūn(a).

धिक् भवतः, अल्लाहस्य अतिरिक्तं यत् पूजयन्ति तस्य च! किं न अवगच्छसि?”

قَالُوْا حَرِّقُوْهُ وَانْصُرُوْٓا اٰلِهَتَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ فٰعِلِيْنَ

qālū ḥarriqūhu wanṣurū ālihatakum in kuntum fā‘ilīn(a).

ते अवदन्, "तं दह्य स्वदेवानां साहाय्यं कुरुत, यदि भवन्तः तत् कर्तुम् इच्छन्ति।"

قُلْنَا يٰنَارُ كُوْنِيْ بَرْدًا وَّسَلٰمًا عَلٰٓى اِبْرٰهِيْمَ ۙ

qulnā yā nāru kūnī bardaw wa salāman ‘alā ibrāhīm(a).

वयं (अल्लाहः) अवदमः, "हे अग्ने! त्वं शीतः भव, इब्राहिमस्य त्राता च भव!"

وَاَرَادُوْا بِهٖ كَيْدًا فَجَعَلْنٰهُمُ الْاَخْسَرِيْنَ ۚ

wa arādū bihī kaidan fa ja‘alnāhumul-akhsarīn(a).

ते च अब्राहमस्य दुष्कृतं कर्तुम् इच्छन्ति स्म, अतः वयं तान् एव कृतवन्तः ये महतीं हानिं प्राप्नुयुः।

وَنَجَّيْنٰهُ وَلُوْطًا اِلَى الْاَرْضِ الَّتِيْ بٰرَكْناَ فِيْهَا لِلْعٰلَمِيْنَ

wa najjaināhu wa lūṭan ilal-arḍil-latī bāraknā fīhā lil-‘ālamīn(a).

वयं च तं (इब्राहिमं) लुटं च तस्मिन् देशे उद्धारितवन्तः यस्याः भूमिः वयं समग्रस्य जगतः कृते आशीर्वादं दत्तवन्तः।

وَوَهَبْنَا لَهٗٓ اِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَ نَافِلَةً ۗوَكُلًّا جَعَلْنَا صٰلِحِيْنَ

wa wahabnā lahū isḥāqa wa ya‘qūba nāfilah(tan), wa kullan ja‘alnā ṣāliḥīn(a).

वयं च तस्मै (इब्राहिमम्) इसहाकं याकूबं च उपहाररूपेण प्रदत्तवन्तः। तेषां च प्रत्येकं धर्मात्मां कृतवन्तः।

وَجَعَلْنٰهُمْ اَىِٕمَّةً يَّهْدُوْنَ بِاَمْرِنَا وَاَوْحَيْنَآ اِلَيْهِمْ فِعْلَ الْخَيْرٰتِ وَاِقَامَ الصَّلٰوةِ وَاِيْتَاۤءَ الزَّكٰوةِۚ وَكَانُوْا لَنَا عٰبِدِيْنَ ۙ

wa ja‘alnāhum a'immatay yahdūna bi'amrinā wa auḥainā ilaihim fi‘lal-khairāti wa iqāmaṣ-ṣalāti wa ītā'az-zakāh(ti), wa kānū lanā ‘ābidīn(a).

तथा च वयं तान् नेतारः कृतवन्तः ये अस्माकं आज्ञाभिः अस्मान् मार्गदर्शनं कुर्वन्ति तथा च वयं तेभ्यः प्रकटितवन्तः यत् ते भद्रं कुर्वन्तु, नमाजं कुर्वन्तु, जकातं च दातव्याः, वयमेव तान् पूजयामः इति।

وَلُوْطًا اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًا وَّنَجَّيْنٰهُ مِنَ الْقَرْيَةِ الَّتِيْ كَانَتْ تَّعْمَلُ الْخَبٰۤىِٕثَ ۗاِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمَ سَوْءٍ فٰسِقِيْنَۙ

wa lūṭan ātaināhu ḥumkaw wa ‘ilmaw wa najjaināhu minal-qaryatil-latī kānat ta‘malul-khabā'iṡ(a), innahum kānū qauma sau'in fāsiqīn(a).

लुट् इत्यस्मै वयं प्रज्ञां ज्ञानं च दत्तवन्तः, घृणितकार्यं कुर्वतः नगरात् (यस्मात् दण्डात् निवासिनः अभवन्) तस्मात् वयं तं तारितवन्तः। ननु ते दुष्टाः दुष्टाः जनाः।

وَاَدْخَلْنٰهُ فِيْ رَحْمَتِنَاۗ اِنَّهٗ مِنَ الصّٰلِحِيْنَ ࣖ

wa adkhalnāhu fī raḥmatinā, innahū minaṣ-ṣāliḥīn(a).

वयं च तं अस्माकं दयां स्वीकृतवन्तः; ननु सः पुण्यजनानाम् एकः अस्ति।

وَنُوْحًا اِذْ نَادٰى مِنْ قَبْلُ فَاسْتَجَبْنَا لَهٗ فَنَجَّيْنٰهُ وَاَهْلَهٗ مِنَ الْكَرْبِ الْعَظِيْمِ ۚ

wa nūḥan iż nādā min qablu fastajabnā lahū fa najjaināhu wa ahlahū minal-karbil-‘aẓīm(i).

तथा च (स्मरतु कथां) नूहस्य, ततः पूर्वं यदा सः प्रार्थितवान्। वयं तस्य (प्रार्थनां) स्वीकृतवन्तः, ततः तं तस्य अनुयायिनां च महतीं आपदातः उद्धारितवन्तः।

وَنَصَرْنٰهُ مِنَ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمَ سَوْءٍ فَاَغْرَقْنٰهُمْ اَجْمَعِيْنَ

wa naṣarnāhu minal-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, innahum kānū qauma sau'in fa agraqnāhum ajma‘īn(a).

ये च अस्माकं चिह्नानि खण्डयन्ति स्म तेभ्यः वयं तस्य साहाय्यं कृतवन्तः। ननु ते दुष्टाः जनाः आसन् अतः वयं तान् सर्वान् मज्जितवन्तः।

وَدَاوٗدَ وَسُلَيْمٰنَ اِذْ يَحْكُمٰنِ فِى الْحَرْثِ اِذْ نَفَشَتْ فِيْهِ غَنَمُ الْقَوْمِۚ وَكُنَّا لِحُكْمِهِمْ شٰهِدِيْنَ ۖ

wa dāwūda wa sulaimāna iż yaḥkumāni fil-ḥarṡi iż nafasyat fīhi ganamul-qaum(i), wa kunnā liḥukmihim syāhidīn(a).

तथा (स्मरन्तु) दाऊदस्य सुलेमानस्य च कथां यदा तौ क्षेत्रसम्बद्धं निर्णयं दत्तवन्तौ, यतः (क्षेत्रं) स्वजनस्य बकैः क्षतिग्रस्तम् आसीत्। तेषां च निर्णयस्य (दत्तस्य) वयं साक्षिणः अभवम।

فَفَهَّمْنٰهَا سُلَيْمٰنَۚ وَكُلًّا اٰتَيْنَا حُكْمًا وَّعِلْمًاۖ وَّسَخَّرْنَا مَعَ دَاوٗدَ الْجِبَالَ يُسَبِّحْنَ وَالطَّيْرَۗ وَكُنَّا فٰعِلِيْنَ

fa fahhamnāhā sulaimān(a), wa kullan ātainā ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa sakhkharnā ma‘a dāwūdal-jibāla yusabbiḥna waṭ-ṭair(a), wa kunnā fā‘ilīn(a).

वयं च सुलेमानं (अधिकसटीकनियमस्य) अवगमनं दत्तवन्तः; प्रत्येकं च वयं प्रज्ञां ज्ञानं च दत्तवन्तः, पर्वताः पक्षिणः च वशीकृतवन्तः, सर्वे दाऊदेन महिमामण्डिताः। वयं च तत् कुर्मः।

وَعَلَّمْنٰهُ صَنْعَةَ لَبُوْسٍ لَّكُمْ لِتُحْصِنَكُمْ مِّنْۢ بَأْسِكُمْۚ فَهَلْ اَنْتُمْ شٰكِرُوْنَ

wa ‘allamnāhu ṣan‘ata labūsil lakum lituḥṣinakum mim ba'sikum, fahal antum syākirūn(a).

तथा वयं (अपि) दाऊदं भवतः कृते कवचं कथं निर्मातव्यम्, युद्धे भवतः रक्षणं कर्तुं शिक्षयामः। किं भवन्तः (अल्लाहस्य) कृतज्ञतां कुर्वन्ति?

وَلِسُلَيْمٰنَ الرِّيْحَ عَاصِفَةً تَجْرِيْ بِاَمْرِهٖٓ اِلَى الْاَرْضِ الَّتِيْ بٰرَكْنَا فِيْهَاۗ وَكُنَّا بِكُلِّ شَيْءٍ عٰلِمِيْنَ

wa lisulaimānar-rīḥa ‘āṣifatan tajrī bi'amrihī ilal-arḍil-latī bāraknā fīhā, wa kunnā bikulli syai'in ‘ālimīn(a).

सुलेमानस्य च (वयं) अतीव प्रबलं वायुम् आज्ञापयन् यस्मिन् देशे वयं तस्मै आशीर्वादं दत्तवन्तः तस्मिन् देशे प्रवहति स्म। वयं च सर्वविज्ञाः स्मः।

وَمِنَ الشَّيٰطِيْنِ مَنْ يَّغُوْصُوْنَ لَهٗ وَيَعْمَلُوْنَ عَمَلًا دُوْنَ ذٰلِكَۚ وَكُنَّا لَهُمْ حٰفِظِيْنَ ۙ

wa minasy-syayāṭīna may yagūṣūna lahū wa ya‘malūna ‘amalan dūna żālik(a), wa kunnā lahum ḥāfiẓīn(a).

तथा च (वयं सोलोमनं प्रति अपि वशीकृतवन्तः) पिशाचसमूहः यः तस्य कृते (समुद्रे) डुबकी मारितवान् ते च तस्मात् परं कार्यं कृतवन्तः; वयं च तान् पश्यन्तः स्मः।

۞ وَاَيُّوْبَ اِذْ نَادٰى رَبَّهٗٓ اَنِّيْ مَسَّنِيَ الضُّرُّ وَاَنْتَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ ۚ

wa ayyūba iż nādā rabbahū annī massaniyaḍ-ḍurru wa anta arḥamur-rāḥimīn(a).

अय्यूबस्य च कथां (स्मरतु) यदा सः स्वप्रभुं प्रार्थितवान्, "(हे मम भगवन्) खलु, अहं व्याधिना आहतः अस्मि, यद्यपि त्वं सर्वेषां दयालुनां परमदयालुः प्रभुः असि।

فَاسْتَجَبْنَا لَهٗ فَكَشَفْنَا مَا بِهٖ مِنْ ضُرٍّ وَّاٰتَيْنٰهُ اَهْلَهٗ وَمِثْلَهُمْ مَّعَهُمْ رَحْمَةً مِّنْ عِنْدِنَا وَذِكْرٰى لِلْعٰبِدِيْنَ ۚ

fastajabnā lahū fa kasyafnā mā bihī min ḍurriw wa ātaināhu ahlahū wa miṡlahum ma‘ahum raḥmatam min ‘indinā wa żikrā lil-‘ābidīn(a).

अतः वयं (तस्य प्रार्थनां) उत्तरं दत्तवन्तः, ततः तस्य उपरि यः रोगः आसीत् तत् दूरीकृत्य तस्य कुटुम्बं तस्मै प्रत्यागच्छामः, (तेषां संख्यां गुणितवन्तः) अस्मात् दयारूपेण, अस्मान् उपासकानां सर्वेषां कृते चेतावनीरूपेण च।

وَاِسْمٰعِيْلَ وَاِدْرِيْسَ وَذَا الْكِفْلِۗ كُلٌّ مِّنَ الصّٰبِرِيْنَ ۙ

wa ismā‘īla wa idrīsa wa żal-kifl(i), kullum minaṣ-ṣābirīn(a).

तथा (कथां स्मर्यताम्) इस्माइलः, इद्रीस्, जुल्किफ्ली च। ते सर्वे धैर्यवान् जनाः सन्ति।

وَاَدْخَلْنٰهُمْ فِيْ رَحْمَتِنَاۗ اِنَّهُمْ مِّنَ الصّٰلِحِيْنَ

wa adkhalnāhum fī raḥmatinā, innahum minaṣ-ṣāliḥīn(a).

वयं च तान् अस्माकं दयां स्वीकृतवन्तः। ननु ते पुण्यजनानाम्।

وَذَا النُّوْنِ اِذْ ذَّهَبَ مُغَاضِبًا فَظَنَّ اَنْ لَّنْ نَّقْدِرَ عَلَيْهِ فَنَادٰى فِى الظُّلُمٰتِ اَنْ لَّآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنْتَ سُبْحٰنَكَ اِنِّيْ كُنْتُ مِنَ الظّٰلِمِيْنَ ۚ

wa żan-nūni iż żahaba mugāḍiban fa ẓanna allan naqdira ‘alaihi fa nādā fiẓ-ẓulumāti allā ilāha illā anta subḥānaka innī kuntu minaẓ-ẓālimīn(a).

तथा च (स्मरतु) ज़ुन् नुन् (योनाहस्य) कथां यदा सः क्रोधस्य अवस्थायां गतः, तदा सः चिन्तितवान् यत् वयं तस्य कृते कठिनं न करिष्यामः, अतः सः अतीव अन्धकारमयपरिस्थितौ प्रार्थितवान्, "भवतः विना अन्यः कोऽपि देवः नास्ति, भवतः महिमा। ननु अहं अपराधिषु अन्यतमः अस्मि।

فَاسْتَجَبْنَا لَهٗۙ وَنَجَّيْنٰهُ مِنَ الْغَمِّۗ وَكَذٰلِكَ نُـْۨجِى الْمُؤْمِنِيْنَ

fastajabnā lahū wa najjaināhu minal-gamm(i), wa każālika nunjil-mu'minīn(a).

अतः वयं तस्य (प्रार्थना) उत्तरं दत्तवन्तः, वयं तं दुःखात् उद्धारितवन्तः। एवं च वयं विश्वासिनः तारयामः।

وَزَكَرِيَّآ اِذْ نَادٰى رَبَّهٗ رَبِّ لَا تَذَرْنِيْ فَرْدًا وَّاَنْتَ خَيْرُ الْوٰرِثِيْنَ ۚ

wa zakariyyā iż nādā rabbahū rabbi lā tażarnī fardaw wa anta khairul-wāriṡīn(a).

तथा (स्मरतु) जकारियायाः कथां यदा सः स्वदेवं प्रार्थितवान् यत्, "हे मम देव, मां एकान्ते (सन्ततिरहितं) न जीवितुं ददातु, त्वं च श्रेष्ठः उत्तराधिकारी असि।"

فَاسْتَجَبْنَا لَهٗ ۖوَوَهَبْنَا لَهٗ يَحْيٰى وَاَصْلَحْنَا لَهٗ زَوْجَهٗۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا يُسٰرِعُوْنَ فِى الْخَيْرٰتِ وَيَدْعُوْنَنَا رَغَبًا وَّرَهَبًاۗ وَكَانُوْا لَنَا خٰشِعِيْنَ

fastajabnā lah(ū), wa wahabnā lahū yaḥyā wa aṣlaḥnā lahū zaujah(ū), innahum kānū yusāri‘ūna fil-khairāti wa yad‘ūnanā ragabaw wa rahabā(n), wa kānū lanā khāsyi‘īn(a).

अतः वयं तस्य प्रार्थनायाः उत्तरं दत्तवन्तः, तस्मै याह्या च दत्तवन्तः, तस्य भार्यां च (गर्भधारणं कर्तुं समर्थाः) कृतवन्तः। ननु ते नित्यं भद्रं कर्तुं त्वरमाणाः आसन्, आशायाः भयेन च अस्मान् प्रार्थयन्ति स्म। ते च अस्माकं पुरतः विनयशीलाः आसन्।

وَالَّتِيْٓ اَحْصَنَتْ فَرْجَهَا فَنَفَخْنَا فِيْهَا مِنْ رُّوْحِنَا وَجَعَلْنٰهَا وَابْنَهَآ اٰيَةً لِّلْعٰلَمِيْنَ

wal-latī aḥṣanat farjahā fa nafakhnā fīhā mir rūḥinā wa ja‘alnāhā wabnahā āyatal lil-‘ālamīn(a).

तथा च (मरियमस्य कथां स्मर्यताम्) यः स्वस्य गौरवं निर्वाहयति स्म, ततः वयं अस्मात् तस्याः (शरीरे) (तस्याः आत्मानं) निःश्वसितवन्तः; वयं तं तस्य बालकान् च सर्वेषां लोकानां कृते (अल्लाहस्य महत्त्वस्य) चिह्नं कृतवन्तः।

اِنَّ هٰذِهٖٓ اُمَّتُكُمْ اُمَّةً وَّاحِدَةًۖ وَّاَنَا۠ رَبُّكُمْ فَاعْبُدُوْنِ

inna hāżihī ummatukum ummataw wāḥidah(tan), wa ana rabbukum fa‘budūn(i).

खलु एषः (तवीदधर्मः) भवतः धर्मः, एकः धर्मः, अहं च भवतः ईश्वरः, अतः मां भजस्व।

وَتَقَطَّعُوْٓا اَمْرَهُمْ بَيْنَهُمْۗ كُلٌّ اِلَيْنَا رٰجِعُوْنَ ࣖ

wa taqaṭṭa‘ū amrahum bainahum, kullun ilainā rāji‘ūn(a).

परन्तु तेषां (धार्मिक) विषयेषु परस्परं विभक्ताः आसन्। तेषां प्रत्येकं (सर्वसमूहः) अस्मान् प्रति आगमिष्यति।

فَمَنْ يَّعْمَلْ مِنَ الصّٰلِحٰتِ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَا كُفْرَانَ لِسَعْيِهٖۚ وَاِنَّا لَهٗ كٰتِبُوْنَ

famay ya‘mal minaṣ-ṣāliḥāti wa huwa mu'minun falā kufrāna lisa‘yih(ī), wa innā lahū kātibūn(a).

यः सत्कर्म करोति, सः च विश्वासयति, तदा तस्य प्रयत्नाः न निरस्ताः (अपव्ययः) भविष्यन्ति, ननु च वयं तस्य कृते तत् अभिलेखयामः।

وَحَرٰمٌ عَلٰى قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَآ اَنَّهُمْ لَا يَرْجِعُوْنَ

wa ḥarāmun ‘alā qaryatin ahlaknāhā, innahum lā yarji‘ūn(a).

असम्भवं च यस्याः भूमिः अस्माभिः नष्टा, तस्य (निवासिनः) ते (अस्माकं) न प्रत्यागमिष्यन्ति।

حَتّٰىٓ اِذَا فُتِحَتْ يَأْجُوْجُ وَمَأْجُوْجُ وَهُمْ مِّنْ كُلِّ حَدَبٍ يَّنْسِلُوْنَ

Ḥattā iżā futiḥat ya'jūju wa ma'jūju wa hum min kulli ḥadabiy yansilūn(a).

यावत् यक्जुजः मकजुजः (भित्तिः) उद्घाटिताः, ते सर्वेभ्यः उच्चस्थानेभ्यः शीघ्रं अवतरन्ति स्म।

وَاقْتَرَبَ الْوَعْدُ الْحَقُّ فَاِذَا هِيَ شَاخِصَةٌ اَبْصَارُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ يٰوَيْلَنَا قَدْ كُنَّا فِيْ غَفْلَةٍ مِّنْ هٰذَا بَلْ كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

waqtarabal-wa‘dul-ḥaqqu fa iżā hiya syākhiṣatun abṣārul-lażīna kafarū, yā wailanā qad kunnā fī gaflatim min hāżā bal kunnā ẓālimīn(a).

तथा (यदा) सत्यप्रतिज्ञा (पुनरुत्थानदिनम्) समीपं भवति, तदा सहसा अविश्वासिनः नेत्राणि विस्तृतानि भविष्यन्ति। (ते अवदन्) "वयं कियत् कृपणाः स्मः! वयम् अस्मिन् विषये सर्वथा प्रमादाः स्मः, वस्तुतः वयं यथार्थतया अन्यायपूर्णाः जनाः स्मः।"

اِنَّكُمْ وَمَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ حَصَبُ جَهَنَّمَۗ اَنْتُمْ لَهَا وٰرِدُوْنَ

innakum wa mā ta‘budūna min dūnillāhi ḥaṣabu jahannam(a), antum lahā wāridūn(a).

ननु यूयं (अविश्वासिनः) अल्लाहस्य अतिरिक्तं यत् पूजयन्ति तत् नरकस्य इन्धनं भवति। भवन्तः (निश्चयेन) तस्मिन् प्रविशन्ति।

لَوْ كَانَ هٰٓؤُلَاۤءِ اٰلِهَةً مَّا وَرَدُوْهَاۗ وَكُلٌّ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

lau kāna hā'ulā'i ālihatam mā waradūhā, wa kullun fīhā khālidūn(a).

यदि (मूर्तयः) देवाः आसन् तर्हि अवश्यं ते तत्र (नरकं) न प्रविशन्ति स्म। परन्तु सर्वं तस्मिन् सदा तिष्ठति।

لَهُمْ فِيْهَا زَفِيْرٌ وَّهُمْ فِيْهَا لَا يَسْمَعُوْنَ

lahum fīhā zafīruw wa hum fīhā lā yasma‘ūn(a).

तस्मिन् (नरके) निःश्वसन्ति क्रन्दन्ति च, तस्मिन् ये सन्ति ते न श्रोतुं शक्नुवन्ति।

اِنَّ الَّذِيْنَ سَبَقَتْ لَهُمْ مِّنَّا الْحُسْنٰىٓۙ اُولٰۤىِٕكَ عَنْهَا مُبْعَدُوْنَ ۙ

innal-lażīna sabaqat lahum minnal-ḥusnā, ulā'ika ‘anhā mub‘adūn(a).

ननु येषां कृते अस्मात् सद्भावः (निश्चयः) आसीत्, तेषां कृते ते दूरं (नरकात्) स्थापिताः स्युः।

لَا يَسْمَعُوْنَ حَسِيْسَهَاۚ وَهُمْ فِيْ مَا اشْتَهَتْ اَنْفُسُهُمْ خٰلِدُوْنَ ۚ

lā yasma‘ūna ḥasīsahā, wa hum fīmasytahat anfusuhum khālidūn(a).

न शृण्वन्ति श्वसन्ति शब्दं (नरकाग्निस्य), ते च सर्वकामेषु (भोग्य) नित्याः तिष्ठन्ति।

لَا يَحْزُنُهُمُ الْفَزَعُ الْاَكْبَرُ وَتَتَلَقّٰىهُمُ الْمَلٰۤىِٕكَةُۗ هٰذَا يَوْمُكُمُ الَّذِيْ كُنْتُمْ تُوْعَدُوْنَ

lā yaḥzunuhumul-faza‘ul-akbaru wa tatalaqqāhumul-malā'ikah(tu), hāżā yaumukumul-lażī kuntum tū‘adūn(a).

घोरं आश्चर्यं तेषां दुःखं न करिष्यति, स्वर्गदूताः च तान् स्वागतं करिष्यन्ति (वचनैः" "एषः भवतः दिवसः यः भवतः प्रतिज्ञातः आसीत्" इति।

يَوْمَ نَطْوِى السَّمَاۤءَ كَطَيِّ السِّجِلِّ لِلْكُتُبِۗ كَمَا بَدَأْنَآ اَوَّلَ خَلْقٍ نُّعِيْدُهٗۗ وَعْدًا عَلَيْنَاۗ اِنَّا كُنَّا فٰعِلِيْنَ

yauma naṭwis-samā'a kaṭayyis-sijilli lil-kutib(i), kamā bada'nā awwala khalqin nu‘īduh(ū), wa‘dan ‘alainā, innā kunnā fā‘ilīn(a).

(स्मरतु) यस्मिन् दिने वयं ग्रन्थं आवर्त्य स्वर्गं लुठयामः। यथा वयं प्रथमसृष्टिं आरब्धवन्तः, तथैव पुनः पुनः करिष्यामः। (क) प्रतिज्ञा वयं अवश्यं पूरयिष्यामः; ननु वयं तत् पूरयिष्यामः।

وَلَقَدْ كَتَبْنَا فِى الزَّبُوْرِ مِنْۢ بَعْدِ الذِّكْرِ اَنَّ الْاَرْضَ يَرِثُهَا عِبَادِيَ الصّٰلِحُوْنَ

wa laqad katabnā fiz-zabūri mim ba‘diż-żikri annal-arḍa yariṡuhā ‘ibādiyaṣ-ṣāliḥūn(a).

ननु च अज्-जिक्र (लौह महफुज्) इत्यत्र (लिखिते) अनन्तरं जबूरे लिखितवन्तः यत् एषा पृथिवी मम धर्मात्मा सेवकैः उत्तराधिकारः भविष्यति।

اِنَّ فِيْ هٰذَا لَبَلٰغًا لِّقَوْمٍ عٰبِدِيْنَ ۗ

inna fī hāżā labalāgal liqaumin ‘ābidīn(a).

ननु, (यत् उल्लिखितम्) अस्मिन् (अल-कुरान), (अल्लाहस्य) पूजां कुर्वतां कृते यथार्थतया (पूर्णं) मार्गदर्शनम् अस्ति।

وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا رَحْمَةً لِّلْعٰلَمِيْنَ

wa mā arsalnāka illā raḥmatal lil-‘ālamīn(a).

वयं च भवन्तं (मुहम्मदं) न प्रेषितवन्तः अपितु सर्वेषां लोकानां दया (भवितुं) प्रेषितवन्तः।

قُلْ اِنَّمَا يُوْحٰىٓ اِلَيَّ اَنَّمَآ اِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌۚ فَهَلْ اَنْتُمْ مُّسْلِمُوْنَ

qul innamā yūḥā ilayya annamā ilāhukum ilāhuw wāḥid(un), fahal antum muslimūn(a).

(मुहम्मद) कथयतु, "ननु मम कृते यत् प्रकाशितं तत् अस्ति यत् भवतः प्रभुः एकः एव ईश्वरः अस्ति, अतः किं भवन्तः (तस्य) अधीनाः अभवन्?"

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَقُلْ اٰذَنْتُكُمْ عَلٰى سَوَاۤءٍۗ وَاِنْ اَدْرِيْٓ اَقَرِيْبٌ اَمْ بَعِيْدٌ مَّا تُوْعَدُوْنَ

fa in tawallau fa qul āżantukum ‘alā sawā'(in), wa in adrī aqarībun am ba‘īdum mā tū‘adūn(a).

अतः यदि ते निवर्तन्ते तर्हि (मुहम्मद) वदन्तु, "मया भवद्भ्यः अपि तदेव (शिक्षणं) (अस्माकं मध्ये) प्रसारितम्, अहं न जानामि यत् भवतः विरुद्धं यत् तर्जनं क्रियते तत् समीपे अस्ति वा दूरं वा।

اِنَّهٗ يَعْلَمُ الْجَهْرَ مِنَ الْقَوْلِ وَيَعْلَمُ مَا تَكْتُمُوْنَ

innahū ya‘lamul-jahra minal-qauli wa ya‘lamu mā taktumūn(a).

ननु सः (अल्लाहः) जानाति यत् भवन्तः प्रकटतया वदन्ति तथा च सः जानाति यत् भवन्तः किं गोपयन्ति।

وَاِنْ اَدْرِيْ لَعَلَّهٗ فِتْنَةٌ لَّكُمْ وَمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ

wa in adrī la‘allahū fitnatul lakum wa matā‘un ilā ḥīn(in).

न च जानामि, भवतः कृते परीक्षा भवितुम् अर्हति, नियतसमयपर्यन्तं च आनन्दः भवितुम् अर्हति।

قٰلَ رَبِّ احْكُمْ بِالْحَقِّۗ وَرَبُّنَا الرَّحْمٰنُ الْمُسْتَعَانُ عَلٰى مَا تَصِفُوْنَ ࣖ

qāla rabbiḥkum bil-ḥaqq(i), wa rabbunar-raḥmānul-musta‘ānu ‘alā mā taṣifūn(a).

सः (मुहम्मदः) अवदत्, "हे मम भगवन्, न्याय्यं निर्णयं ददातु। अस्माकं प्रभुः च परमात्मा अस्ति, यस्मात् भवतः सर्वं वचनं साहाय्यं याचयामः।"