Q.S अस-सजदाः (اَلسَّجْدَة) - 30 श्लोकसंख्या

الۤمّۤ ۗ

alif lām mīm.

अलिफ लम् मिम् ।

تَنْزِيْلُ الْكِتٰبِ لَا رَيْبَ فِيْهِ مِنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَۗ

tanzīlul-kitābi lā raiba fīhi mir rabbil-‘ālamīn(a).

कुरानस्य प्रकाशनं न संशयः, लोकेश्वरात्।

اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰىهُ ۚ بَلْ هُوَ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ لِتُنْذِرَ قَوْمًا مَّآ اَتٰىهُمْ مِّنْ نَّذِيْرٍ مِّنْ قَبْلِكَ لَعَلَّهُمْ يَهْتَدُوْنَ

am yaqūlūnaftarāhu balhuwal-ḥaqqu mir rabbika litunżira qaumam mā atāhum min nażīrim min qablika la‘allahum yahtadūn(a).

परन्तु ते (अविश्वासिनः) किमर्थं वदन्ति यत् "सः (मुहम्मदः) तत् निर्मितवान्" इति। न, कुरानः सत्यं (यत् भवतः प्रभुतः आगतं) अस्ति, येन भवन्तः तान् जनान् चेतयन्ति येषां दर्शनं कदापि केनापि न कृतम् यः भवतः पूर्वं चेतावनीम् अददात्; अतः ते मार्गदर्शनं प्राप्तुं शक्नुवन्ति।

اَللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَمَا بَيْنَهُمَا فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِۗ مَا لَكُمْ مِّنْ دُوْنِهٖ مِنْ وَّلِيٍّ وَّلَا شَفِيْعٍۗ اَفَلَا تَتَذَكَّرُوْنَ

allāhul-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa mā bainahumā fī sittati ayyāmin ṡummastawā ‘alal-‘arsy(i), mā lakum min dūnihī miw waliyyiw wa lā syafī‘(in), afalā tatażakkarūn(a).

अल्लाहः सः एव यः षड्दिनेषु आकाशं पृथिवीं च तयोः मध्ये यत् किमपि अस्ति तत् सर्वं निर्मितवान्, ततः सः सिंहासने स्थापितः। तस्मात् परं भवतः कोऽपि सहायकः मध्यस्थः वा नास्ति। किं त्वं तदा न पश्यसि ?

يُدَبِّرُ الْاَمْرَ مِنَ السَّمَاۤءِ اِلَى الْاَرْضِ ثُمَّ يَعْرُجُ اِلَيْهِ فِيْ يَوْمٍ كَانَ مِقْدَارُهٗٓ اَلْفَ سَنَةٍ مِّمَّا تَعُدُّوْنَ

yudabbirul-amra minas-samā'i ilal-arḍi ṡumma ya‘ruju ilaihi fī yaumin kāna miqdāruhū alfa sanatim mimmā ta‘uddūn(a).

सः स्वर्गात् पृथिव्यां सर्वान् कार्यान् नियमयति, ततः (कार्याणि) एकस्मिन् दिने तस्य समीपं आरोहन्तु यस्य दीर्घता (दीर्घता) भवतः गणनानुसारं वर्षसहस्रं भवति।

ذٰلِكَ عٰلِمُ الْغَيْبِ وَالشَّهَادَةِ الْعَزِيْزُ الرَّحِيْمُۙ

Żālika ‘ālimul-gaibi wasy-syahādatil-‘azīzur-raḥīm(u).

स एव ईश्वरः अदृष्टं वास्तविकं च जानाति, सर्वशक्तिमान् परमदयालुः।

الَّذِيْٓ اَحْسَنَ كُلَّ شَيْءٍ خَلَقَهٗ وَبَدَاَ خَلْقَ الْاِنْسَانِ مِنْ طِيْنٍ

allażī aḥsana kulla syai'in khalaqahū wa bada'a khalqal-insāni min ṭīn(in).

सृष्टं सर्वं शोभितवान् यः मृत्तिकायाः सृष्टिं मनुष्यस्य प्रारभत ।

ثُمَّ جَعَلَ نَسْلَهٗ مِنْ سُلٰلَةٍ مِّنْ مَّاۤءٍ مَّهِيْنٍ ۚ

Ṡumma ja‘ala naslahū min sulālatim mim mā'im mahīn(in).

ततः नीचजलसारात् स्वसन्ततिं कृतवान्।

ثُمَّ سَوّٰىهُ وَنَفَخَ فِيْهِ مِنْ رُّوْحِهٖ وَجَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالْاَبْصَارَ وَالْاَفْـِٕدَةَۗ قَلِيْلًا مَّا تَشْكُرُوْنَ

Ṡumma sawwāhu wa nafakha fīhi mir rūḥihī wa ja‘ala lakumus-sam‘a wal-abṣāra wal-af'idah(ta), qalīlam mā tasykurūn(a).

ततः सः तत् सिद्धं कृत्वा तस्य (शरीरे) स्वस्य आत्मानं (सृष्टिं) निःश्वसति स्म तथा च सः भवतः कृते श्रवणं, दर्शनं, हृदयं च कृतवान्, (किन्तु) भवन्तः अत्यल्पं कृतज्ञतां प्राप्तवन्तः।

وَقَالُوْٓا ءَاِذَا ضَلَلْنَا فِى الْاَرْضِ ءَاِنَّا لَفِيْ خَلْقٍ جَدِيْدٍ ەۗ بَلْ هُمْ بِلِقَاۤءِ رَبِّهِمْ كٰفِرُوْنَ

wa qālū a'iżā ḍalalnā fil-arḍi a'innā lafī khalqin jadīd(in), bal hum biliqā'i rabbihim kāfirūn(a).

ते च अवदन् यदा वयं पृथिव्यां अन्तर्धानं (नष्टाः) भवेम तदा किं वयं नूतनसृष्टौ भविष्यामः? ते स्वस्य ईश्वरस्य साक्षात्कारमपि अङ्गीकुर्वन्ति।

۞ قُلْ يَتَوَفّٰىكُمْ مَّلَكُ الْمَوْتِ الَّذِيْ وُكِّلَ بِكُمْ ثُمَّ اِلٰى رَبِّكُمْ تُرْجَعُوْنَ ࣖ

qul yatawaffākum malakul-mautil-lażī wukkila bikum ṡumma ilā rabbikum turja‘ūn(a).

कथयतु, "यः मृत्युदूतः (भवतः प्राणान् ग्रहीतुं) न्यस्तः आसीत्, सः त्वां वधं करिष्यति, ततः भवतः प्रभुं प्रति प्रत्यागमिष्यसि।"

وَلَوْ تَرٰىٓ اِذِ الْمُجْرِمُوْنَ نَاكِسُوْا رُءُوْسِهِمْ عِنْدَ رَبِّهِمْۗ رَبَّنَآ اَبْصَرْنَا وَسَمِعْنَا فَارْجِعْنَا نَعْمَلْ صَالِحًا اِنَّا مُوْقِنُوْنَ

wa lau tarā iżil-mujrimūna nākisū ru'ūsihim ‘inda rabbihim, rabbanā abṣarnā wa sami‘nā farji‘nā na‘mal ṣāliḥan innā mūqinūn(a).

तथा च (किं भयानकम्), यदि भवन्तः तान् पापिनः स्वेश्वरस्य पुरतः शिरः नत्वा दृष्टवन्तः, (ते अवदन्), "अस्माकं भगवन्, वयं दृष्टवन्तः श्रुतवन्तः च, अतः अस्मान् (लोकं प्रति) प्रत्यागच्छतु, अवश्यं वयं सत्कर्म करिष्यामः। ननु वयं विश्वासिनः जनाः स्मः।

وَلَوْ شِئْنَا لَاٰتَيْنَا كُلَّ نَفْسٍ هُدٰىهَا وَلٰكِنْ حَقَّ الْقَوْلُ مِنِّيْ لَاَمْلَـَٔنَّ جَهَنَّمَ مِنَ الْجِنَّةِ وَالنَّاسِ اَجْمَعِيْنَ

wa lau syi'nā la'ātainā kulla nafsin hudāhā wa lākin ḥaqqal-qaulu minnī la'amla'anna jahannama minal-jinnati wan-nāsi ajma‘īn(a).

यदि च वयं इच्छन्तः स्मः तर्हि प्रत्येकं आत्मानं तदर्थं मार्गदर्शनं दास्यामः, परन्तु मम कृते एकं वचनं (फरमानं) निर्धारितम् अस्ति यत् "अहं अवश्यमेव नरकं जिन्नैः मनुष्यैः च मिलित्वा पूरयिष्यामि।"

فَذُوْقُوْا بِمَا نَسِيْتُمْ لِقَاۤءَ يَوْمِكُمْ هٰذَاۚ اِنَّا نَسِيْنٰكُمْ وَذُوْقُوْا عَذَابَ الْخُلْدِ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

fa żūqū bimā nasītum liqā'a yaumikum hāżā, innā nasīnākum wa żūqū ‘ażābal-khuldi bimā kuntum ta‘malūn(a).

अतः भवतः (एतत् दण्डः) अनुभूय यतः भवता स्वदिनस्य (न्यायदिनस्य) मिलनस्य उपेक्षा कृता, खलु वयम् अपि भवतः उपेक्षां कृतवन्तः, शाश्वतं दण्डं च अनुभवामः, भवता कृते कृते।

اِنَّمَا يُؤْمِنُ بِاٰيٰتِنَا الَّذِيْنَ اِذَا ذُكِّرُوْا بِهَا خَرُّوْا سُجَّدًا وَّسَبَّحُوْا بِحَمْدِ رَبِّهِمْ وَهُمْ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ ۩

innamā yu'minu bi'āyātinal-lażīna iżā żukkirū bihā kharrū sujjadaw wa sabbaḥū biḥamdi rabbihim wa hum lā yastakbirūn(a).

ये अस्माकं श्लोकेषु विश्वासं कुर्वन्ति ते केवलं ते एव सन्ति ये तान् (अस्माकं श्लोकान्) स्मरणं कृत्वा प्रणामं कृत्वा महिमाम् अकुर्वन् स्वेश्वरस्य स्तुतिं कुर्वन्ति, ते च न डींगं मारयन्ति।

تَتَجَافٰى جُنُوْبُهُمْ عَنِ الْمَضَاجِعِ يَدْعُوْنَ رَبَّهُمْ خَوْفًا وَّطَمَعًاۖ وَّمِمَّا رَزَقْنٰهُمْ يُنْفِقُوْنَ

tatajāfā junūbuhum ‘anil-maḍāji‘i yad‘ūna rabbahum khaufaw wa ṭama‘ā(n), wa mimmā razaqnāhum yunfiqūn(a).

तेषां उदरं शय्यायाः दूरं भवति, ते भयेन आशायाश्च स्वेश्वरं प्रार्थयन्ति, अस्माभिः दत्तस्य पोषणस्य भागं व्यययन्ति।

فَلَا تَعْلَمُ نَفْسٌ مَّآ اُخْفِيَ لَهُمْ مِّنْ قُرَّةِ اَعْيُنٍۚ جَزَاۤءًۢ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

falā ta‘lamu nafsum mā ukhfiya lahum min qurrati a‘yun(in), jazā'am bimā kānū ya‘malūn(a).

अतः तेषां कृते किं निगूढं (विविधाशीर्वादाः) यत् तेषां हृदयं प्रीणयति तेषां कृते फलरूपेण कोऽपि न जानाति।

اَفَمَنْ كَانَ مُؤْمِنًا كَمَنْ كَانَ فَاسِقًاۗ لَا يَسْتَوٗنَ

afaman kāna mu'minan kaman kāna fāsiqā(n), lā yastawūn(a).

अतः किं विश्वासिनः दुष्टाः जनाः (अविश्वासिनः) इव सन्ति? ते समानाः न सन्ति।

اَمَّا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ فَلَهُمْ جَنّٰتُ الْمَأْوٰىۖ نُزُلًا ۢبِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

ammal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti falahum jannātul-ma'wā, nuzulam bimā kānū ya‘malūn(a).

ये विश्वासं कुर्वन्ति, सत्कर्म च कुर्वन्ति, तेषां स्वर्गः भविष्यति, तेषां कृते फलरूपेण।

وَاَمَّا الَّذِيْنَ فَسَقُوْا فَمَأْوٰىهُمُ النَّارُ كُلَّمَآ اَرَادُوْٓا اَنْ يَّخْرُجُوْا مِنْهَآ اُعِيْدُوْا فِيْهَا وَقِيْلَ لَهُمْ ذُوْقُوْا عَذَابَ النَّارِ الَّذِيْ كُنْتُمْ بِهٖ تُكَذِّبُوْنَ

wa ammal-lażīna fasaqū fa ma'wākumun nāru kullamā arādū ay yakhrujū minhā u‘īdū fīhā wa qīla lahum żūqū ‘ażāban nāril-lażī kuntum bihī tukażżibūn(a).

ये च दुष्टाः (अविश्वासिनः) तेषां निवासः नरकः। प्रत्येकं यदा ते तस्मात् बहिः गन्तुम् इच्छन्ति तदा ते तस्मिन् (पुनः) प्रत्यागच्छन्ति, तेभ्यः कथ्यते यत् "नरकस्य दण्डस्य स्वादनं कुरुत यत् भवद्भिः पूर्वं अङ्गीकृतम्" इति।

وَلَنُذِيْقَنَّهُمْ مِّنَ الْعَذَابِ الْاَدْنٰى دُوْنَ الْعَذَابِ الْاَكْبَرِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

wa lanużīqannahum minal-‘ażābil-adnā dūnal-‘ażābil-akbari la‘allahum yarji‘ūn(a).

वयं च तान् अवश्यमेव महत्तरदण्डात् पूर्वं (परलोके) केचन निकटतमदण्डान् (अस्मिन्) प्रयोक्ष्यामः, येन ते (सत्यमार्गे) पुनः आगच्छन्ति।

وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ ذُكِّرَ بِاٰيٰتِ رَبِّهٖ ثُمَّ اَعْرَضَ عَنْهَا ۗاِنَّا مِنَ الْمُجْرِمِيْنَ مُنْتَقِمُوْنَ ࣖ

wa man aẓlamu mimman żukkira bi'āyāti rabbihī ṡumma a‘raḍa ‘anhā, innā minal-mujrimīna muntaqimūn(a).

यः च भगवतः श्लोकैः सावधानः कृतः, ततः तेभ्यः निवर्तते, तस्मात् कोऽपि अन्यायीतरः? खलु पापं कुर्वतां फलं दास्यामः।

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ فَلَا تَكُنْ فِيْ مِرْيَةٍ مِّنْ لِّقَاۤىِٕهٖ وَجَعَلْنٰهُ هُدًى لِّبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَۚ

wa laqad ātainā mūsal-kitāba falā takun fī miryatim mil liqā'ihī wa ja‘alnāhu hudal libanī isrā'īl(a).

तथा च, वयं मूसां प्रति पुस्तकं (तोराहं) दत्तवन्तः, अतः भवान् (मुहम्मदः) तत् (कुरानं) स्वीकुर्वितुं मा संकोचयतु तथा च वयं पुस्तकं (तोराह) इस्राएल-सन्ततिनां कृते मार्गदर्शकं कृतवन्तः।

وَجَعَلْنَا مِنْهُمْ اَىِٕمَّةً يَّهْدُوْنَ بِاَمْرِنَا لَمَّا صَبَرُوْاۗ وَكَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يُوْقِنُوْنَ

wa ja‘alnā minhum a'immatay yahdūna bi'amrinā lammā ṣabarū, wa kānū bi'āyātinā yūqinūn(a).

तेषु च वयं नेतारः कृतवन्तः ये यावत् धैर्यं धारयन्ति तावत् अस्माकं आज्ञानुसारं मार्गदर्शनं करिष्यन्ति। ते अस्माकं श्लोकेषु विश्वासं कुर्वन्ति।

اِنَّ رَبَّكَ هُوَ يَفْصِلُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ فِيْمَا كَانُوْا فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ

inna rabbaka huwa yafṣilu bainahum yaumal-qiyāmati fīmā kānū fīhi yakhtalifūn(a).

ननु भवतः प्रभुः सः एव तयोः मध्ये पुनरुत्थानदिने निर्णयं करिष्यति यत् तेषां पूर्वं विवादः कृतः आसीत्।

اَوَلَمْ يَهْدِ لَهُمْ كَمْ اَهْلَكْنَا مِنْ قَبْلِهِمْ مِّنَ الْقُرُوْنِ يَمْشُوْنَ فِيْ مَسٰكِنِهِمْ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍۗ اَفَلَا يَسْمَعُوْنَ

awalam yahdi lahum kam ahlaknā min qablihim minal-qurūni yamsyūna fī masākinihim, inna fī żālika la'āyāt(in), afalā yasma‘ūn(a).

किं च तेषां कृते चिह्नं न भवति यत् तेषां पूर्वं कति जनान् वयं नष्टवन्तः, यदा ते स्वयमेव स्वनिवासस्थानेषु गच्छन्ति स्म। ननु तस्मिन् (अल्लाहस्य सामर्थ्यस्य) चिह्नानि सन्ति। किं ते न शृण्वन्ति (अवधानं ददति) ?

اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّا نَسُوْقُ الْمَاۤءَ اِلَى الْاَرْضِ الْجُرُزِ فَنُخْرِجُ بِهٖ زَرْعًا تَأْكُلُ مِنْهُ اَنْعَامُهُمْ وَاَنْفُسُهُمْۗ اَفَلَا يُبْصِرُوْنَ

awalam yarau annā nasūqul-mā'a ilal-arḍil juruzi fanukhriju bihī zar‘an ta'kulu minhu an‘āmuhum wa anfushum, afalā yubṣirūn(a).

किं ते न पश्यन्ति यत् वयं (मेघयुक्ताः) जलं वन्ध्याभूमिं प्रति निर्देशयामः, ततः वयं (तया सह) सस्यानि आनयामः येन तेषां पशवः ते च स्वयमेव तस्मात् खादन्ति? अतः किं न पश्यन्ति ?

وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰى هٰذَا الْفَتْحُ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa yaqūlūna matā hāżal-fatḥu in kuntum ṣādiqīn(a).

ते च पृच्छन्ति- “कदा विजयः (आगमिष्यति) यदि सत्यवादी भवसि?”

قُلْ يَوْمَ الْفَتْحِ لَا يَنْفَعُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اِيْمَانُهُمْ وَلَا هُمْ يُنْظَرُوْنَ

qul yaumal-fatḥi lā yanfa‘ul-lażīna kafarū īmānuhum wa lā hum yunẓarūn(a).

वदतु, "विजयदिने तेषां विश्वासः अविश्वासिनः कृते पुनः उपयोगी न भविष्यति, तेभ्यः अपि विरामः न दीयते।"

فَاَعْرِضْ عَنْهُمْ وَانْتَظِرْ اِنَّهُمْ مُّنْتَظِرُوْنَ ࣖ

fa a‘riḍ ‘anhum wantaẓir innahum muntaẓirūn(a).

अतः तान् पृष्ठं कृत्वा प्रतीक्ष्यताम्, खलु ते (अपि) प्रतीक्षन्ते।