Q.S Аль-Аъраф (اَلْأَعْرَاف) - 206 Аятазул къадар

الۤمّۤصۤ ۚ

alif lām mīm ṣād.

Alif Lam Mim shad.

كِتٰبٌ اُنْزِلَ اِلَيْكَ فَلَا يَكُنْ فِيْ صَدْرِكَ حَرَجٌ مِّنْهُ لِتُنْذِرَ بِهٖ وَذِكْرٰى لِلْمُؤْمِنِيْنَ

kitābun unzila ilaika falā yakun fī ṣadrika ḥarajum minhu litunżira bihī wa żikrā lil-mu'minīn(a).

(Гьеб буго) дуде (МухӀаммад) рещтӀараб ТӀехь; Гьединлъидал гьеб сабаблъун нуж хӀухьел цӀаге, нужеца гьаб (ТӀехьалдалъун) цебеккунго лъазабизе ва гьеб иман лъуразе дарслъун лъугьине.

اِتَّبِعُوْا مَآ اُنْزِلَ اِلَيْكُمْ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَلَا تَتَّبِعُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءَۗ قَلِيْلًا مَّا تَذَكَّرُوْنَ

ittabi‘ū mā unzila ilaikum mir rabbikum wa lā tattabi‘ū min dūnihī auliyā'(a), qalīlam mā tażakkarūn(a).

Дурго БетӀергьанасдасан духъе рещтӀараб жоялда нахърилълъа, гьев гурев цогидав чиясда нухмалъулевлъун вукӀунге. Нужеца цӀакъ дагьал дарсал росула.

وَكَمْ مِّنْ قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَا فَجَاۤءَهَا بَأْسُنَا بَيَاتًا اَوْ هُمْ قَاۤىِٕلُوْنَ

wa kam min qaryatin ahlaknāhā fa jā'ahā ba'sunā bayātan au hum qā'ilūn(a).

Чан ракьал Нижеца хвезарурал, Нижер гӀазаб бачӀана (гьенир гӀумру гьабулезда) къаси, яги къад гьез хӀухьбахъулеб мехалъ.

فَمَا كَانَ دَعْوٰىهُمْ اِذْ جَاۤءَهُمْ بَأْسُنَآ اِلَّآ اَنْ قَالُوْٓا اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

famā kāna da‘wāhum iż jā'ahum ba'sunā illā an qālū innā kunnā ẓālimīn(a).

Гьединлъидал Нижер гӀазаб гьезде бачӀараб мехалъ, гьезул гӀарз букӀана: «ХӀакълъунго ниж рукӀана зулмучагӀи», - ян аби гурони.

فَلَنَسْـَٔلَنَّ الَّذِيْنَ اُرْسِلَ اِلَيْهِمْ وَلَنَسْـَٔلَنَّ الْمُرْسَلِيْنَۙ

fa lanas'alannal-lażīna ursila ilaihim wa lanas'alannal-mursalīn(a).

Цинги Нижеца гьикъила (чапарзабаздасан) ахӀи щварал гӀадамазда ва Нижеца (гьединго) чапарзабазда гьикъила:

فَلَنَقُصَّنَّ عَلَيْهِمْ بِعِلْمٍ وَّمَا كُنَّا غَاۤىِٕبِيْنَ

fa lanaquṣṣanna ‘alaihim bi‘ilmiw wa mā kunnā gā'ibīn(a).

Нижеца гьезда лъазабила (Нилъерго) гӀелмуялдалъун ва ниж гьездаса рикӀкӀад гьечӀо.

وَالْوَزْنُ يَوْمَىِٕذِ ِۨالْحَقُّۚ فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوَازِيْنُهٗ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

wal-waznu yauma'iżinil-ḥaqq(u), faman ṡaqulat mawāzīnuhū fa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

Гьеб къоялъ таращ (лъугьуна) ритӀухълъиялъул борца-хочӀлъун. Гьединлъидал лъил таращ (лъикӀал гӀамалазул) къваридаб бугебали, гьел руго талихӀал.

وَمَنْ خَفَّتْ مَوَازِيْنُهٗ فَاُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ بِمَا كَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَظْلِمُوْنَ

wa man khaffat mawāzīnuhū fa ulā'ikal-lażīna khasirū anfusahum bimā kānū bi'āyātinā yaẓlimūn(a).

Жиндир таращ (лъикӀал гӀамалазул) бигьаяб бугеб, гьел руго Нижер гӀамалазда инкар гьабиялдалъун жидерго рухӀал хварал чагӀи.

وَلَقَدْ مَكَّنّٰكُمْ فِى الْاَرْضِ وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيْهَا مَعَايِشَۗ قَلِيْلًا مَّا تَشْكُرُوْنَ ࣖ

wa laqad makkannākum fil-arḍi wa ja‘alnā lakum fīhā ma‘āyisy(a), qalīlam mā tasykurūn(a).

ХӀакълъунго, Нижеца нуж ракьалда чӀезаруна ва гьениб нужее ризкъиги кьуна. (Амма) нужеца баркала кьолеб жо дагьаб букӀуна.

وَلَقَدْ خَلَقْنٰكُمْ ثُمَّ صَوَّرْنٰكُمْ ثُمَّ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ لَمْ يَكُنْ مِّنَ السّٰجِدِيْنَ

wa laqad khalaqnākum ṡumma ṣawwarnākum ṡumma qulnā lil-malā'ikatisjudū li'ādama fa sajadū illā iblīs(a), lam yakum minas-sājidīn(a).

ХӀакълъунго, Нижеца нуж рижана, цинги нуж (черхал) гӀуцӀана, цинги Нижеца малаикзабазда абуна: «Адамие сужда гьабе», - ян, гьединлъидал гьез сужда гьабуна, шайтӀан гурони. Гьев (Иблис) сужда гьабулезда гъорлъ гьечӀо.

قَالَ مَا مَنَعَكَ اَلَّا تَسْجُدَ اِذْ اَمَرْتُكَ ۗقَالَ اَنَا۠ خَيْرٌ مِّنْهُۚ خَلَقْتَنِيْ مِنْ نَّارٍ وَّخَلَقْتَهٗ مِنْ طِيْنٍ

qāla mā mana‘aka allā tasjuda iż amartuk(a), qāla ana khairum minh(u), khalaqtanī min nāriw wa khalaqtahū min ṭīn(in).

(Аллагьас) абуна: «Дица дуда бицараб мехалъ, мун (Адамие) сужда гьабичӀого тезе сунца дуе квал-квал гьабураб?» (Иблисица) жаваб кьуна: «Дун гьесдаса лъикӀав вуго, дуца дун цӀаялдаса вижана, дуца гьев ракьалдаса вижана», - ян.

قَالَ فَاهْبِطْ مِنْهَا فَمَا يَكُوْنُ لَكَ اَنْ تَتَكَبَّرَ فِيْهَا فَاخْرُجْ اِنَّكَ مِنَ الصّٰغِرِيْنَ

qāla fahbiṭ minhā famā yakūnu laka an tatakabbara fīhā fakhruj innaka minaṣ-ṣāgirīn(a).

(Аллагьас) абуна: «Гьедин батани, рещтӀа гьенисан (зобалаздасан), мун гьелдаса чӀухӀизе бегьуларо. КъватӀиве вахъа!

قَالَ اَنْظِرْنِيْٓ اِلٰى يَوْمِ يُبْعَثُوْنَ

qāla anẓirnī ilā yaumi yub‘aṡūn(a).

(ШайтӀаналъ) жаваб кьуна: «Дие заман кье, гьел хваралъуса рахъинаризегӀан», - ян.

قَالَ اِنَّكَ مِنَ الْمُنْظَرِيْنَ

qāla innaka minal-munẓarīn(a).

(Аллагьас) абуна: «БитӀараб буго, мун вуго заман чӀезабуразда гьоркьоса», - ян.

قَالَ فَبِمَآ اَغْوَيْتَنِيْ لَاَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَاطَكَ الْمُسْتَقِيْمَۙ

qāla fabimā agwaitanī la'aq‘udanna lahum ṣirāṭakal-mustaqīm(a).

(Иблисица) жаваб кьуна: «Дуца дун мекъи гьавуравлъидал, дица гьезие кидаго квал-квал гьабила Дур битӀараб нухдаса», - ян.

ثُمَّ لَاٰتِيَنَّهُمْ مِّنْۢ بَيْنِ اَيْدِيْهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ وَعَنْ اَيْمَانِهِمْ وَعَنْ شَمَاۤىِٕلِهِمْۗ وَلَا تَجِدُ اَكْثَرَهُمْ شٰكِرِيْنَ

Ṡumma la'ātiyannahum mim baini aidīhim wa min khalfihim wa ‘an aimānihim wa ‘an syamā'ilihim, wa lā tajidu akṡarahum syākirīn(a).

цинги дун чӀван къотӀун гьездехун цевесанги, нахъасанги, кваранабги квегӀабги рахъалдасан вачӀина. Ва гьезул гӀемерисел дуда щукру гьабулел ратиларо».

قَالَ اخْرُجْ مِنْهَا مَذْءُوْمًا مَّدْحُوْرًا ۗ لَمَنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ لَاَمْلَـَٔنَّ جَهَنَّمَ مِنْكُمْ اَجْمَعِيْنَ

qālakhruj minhā maż'ūmam madḥūrā(n), laman tabi‘aka minhum la'amla'anna jahannama minkum ajma‘īn(a).

(Аллагьас) абуна: «Нуж къватӀире рахъа гьениса (зобалаздаса) инжит гьарун, нахъе рехун!

وَيٰٓاٰدَمُ اسْكُنْ اَنْتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ فَكُلَا مِنْ حَيْثُ شِئْتُمَا وَلَا تَقْرَبَا هٰذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُوْنَا مِنَ الظّٰلِمِيْنَ

wa yā ādamuskun anta wa zaujukal-jannata fa kulā min ḥaiṡu syi'tumā wa lā taqrabā hāżihisy-syajarata fa takūnā minaẓ-ẓālimīn(a).

Ва (Аллагьас абуна): "Я Адам, дурго чӀужугун цадахъ алжаналда чӀа, нужее кӀиязего бокьараб жо кванай. Амма гьаб гъотӀода аскӀове унге.

فَوَسْوَسَ لَهُمَا الشَّيْطٰنُ لِيُبْدِيَ لَهُمَا مَا وٗرِيَ عَنْهُمَا مِنْ سَوْءٰتِهِمَا وَقَالَ مَا نَهٰىكُمَا رَبُّكُمَا عَنْ هٰذِهِ الشَّجَرَةِ اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَا مَلَكَيْنِ اَوْ تَكُوْنَا مِنَ الْخٰلِدِيْنَ

fa waswasa lahumasy-syaiṭānu liyubdiya lahumā mā wūriya ‘anhumā min sau'ātihimā wa qāla mā nahākumā rabbukumā ‘an hāżihisy-syajarati illā an takūnā malakaini au takūnā minal-khālidīn(a).

Цинги шайтӀаналъ гьезда квешал пикраби гьимана, жидерго батӀаго ругел лугбал (гьел рукӀарал) рахчизе. Ва (ШайтӀаналъ) абуна: «Нужер Аллагьас нужее кӀиязего гьукъун букӀана гьаб гъотӀода аскӀоре рачӀине, нуж кӀиялго малаикзабилъун яги абадияб халкълъун лъугьинчӀого рукӀине (зобалазда)».

وَقَاسَمَهُمَآ اِنِّيْ لَكُمَا لَمِنَ النّٰصِحِيْنَۙ

wa qāsamahumā innī lakumā laminan-nāṣiḥīn(a).

Ва гьес (шайтӀаналъ) гьезул кӀияздаго гьедана: «ХӀакълъунго дун вуго нужер насихӀатчагӀазул цояв», - ян.

فَدَلّٰىهُمَا بِغُرُوْرٍۚ فَلَمَّا ذَاقَا الشَّجَرَةَ بَدَتْ لَهُمَا سَوْءٰتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفٰنِ عَلَيْهِمَا مِنْ وَّرَقِ الْجَنَّةِۗ وَنَادٰىهُمَا رَبُّهُمَآ اَلَمْ اَنْهَكُمَا عَنْ تِلْكُمَا الشَّجَرَةِ وَاَقُلْ لَّكُمَآ اِنَّ الشَّيْطٰنَ لَكُمَا عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

fa dallāhumā bigurūr(in), falammā żāqasy-syajarata badat lahumā sau'ātuhumā wa ṭafiqā yakhṣifāni ‘alaihimā miw waraqil-jannah(ti), wa nādāhumā rabbuhumā alam anhakumā ‘an tilkumasy-syajarati wa aqul lakumā innasy-syaiṭāna lakumā ‘aduwwum mubīn(un).

гьес (илбисалъ) гьел махсароде кколел руго. ГъотӀол (пихъил) тӀагӀам лъараб мехалъ, гьезда гьелъул лага-черх бихьана, гьединлъидал гьез байбихьана алжаналъул тӀанхал рахъизе. Аллагьас гьездехун ахӀун буго: «Дица гурищ нуж доб гъотӀодаса гьукъун рукӀарал ва шайтӀан нужер кӀиязего унго-унгояб тушман бугин абураб?»

قَالَا رَبَّنَا ظَلَمْنَآ اَنْفُسَنَا وَاِنْ لَّمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

qālā rabbanā ẓalamnā anfusanā wa illam tagfir lanā wa tarḥamnā lanakūnanna minal-khāsirīn(a).

Гьезул кӀиязго абуна: "Я БетӀергьан, нижеца нижеего зулму гьабуна, Дуца нижеда тӀаса лъугьинчӀони, нижеда гурхӀел гьабичӀони, хӀакълъунго ниж камуразда гъорлъ рукӀина", - ян.

قَالَ اهْبِطُوْا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۚوَلَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَّمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ

qālahbiṭū ba‘ḍukum liba‘ḍin ‘aduww(un), wa lakum fil-arḍi mustaqarruw wa matā‘un ilā ḥīn(in).

(ТӀадегӀанав Аллагьас) абуна: «Гьоркье рещтӀа, нуж цоцада тушманлъиялда рукӀина, ракь нужее рукълъун ва лазатлъун букӀине бугин, бихьизабараб заман щвезегӀан», - ян.

قَالَ فِيْهَا تَحْيَوْنَ وَفِيْهَا تَمُوْتُوْنَ وَمِنْهَا تُخْرَجُوْنَ ࣖ

qāla fīhā taḥyauna wa fīhā tamūtūna wa minhā tukhrajūn(a).

(Аллагьас) абулеб буго: «Гьенир нуж чӀаго рукӀуна, гьенир нуж хола, гьениса (гьединго) нуж хваралъуса рахъина».

يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ قَدْ اَنْزَلْنَا عَلَيْكُمْ لِبَاسًا يُّوَارِيْ سَوْءٰتِكُمْ وَرِيْشًاۗ وَلِبَاسُ التَّقْوٰى ذٰلِكَ خَيْرٌۗ ذٰلِكَ مِنْ اٰيٰتِ اللّٰهِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُوْنَ

yā banī ādama qad anzalnā ‘alaikum libāsay yuwārī sau'ātikum wa rīsyā(n), wa libāsut-taqwā żālika khair(un), żālika min āyātillāhi la‘allahum yażżakkarūn(a).

Я Адамил наслу! ХӀакълъунго, Нижеца кьуна дур гӀаврат бахчизе ва дуе берцинлъи гьабизе ретӀел. Амма такъваялъул ретӀел, гьеб лъикӀаб жо ккола. Гьединал руго Аллагьасул цо-цо гӀаламатал, батила гьезда ракӀалде щвезе.

يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ لَا يَفْتِنَنَّكُمُ الشَّيْطٰنُ كَمَآ اَخْرَجَ اَبَوَيْكُمْ مِّنَ الْجَنَّةِ يَنْزِعُ عَنْهُمَا لِبَاسَهُمَا لِيُرِيَهُمَا سَوْءٰتِهِمَا ۗاِنَّهٗ يَرٰىكُمْ هُوَ وَقَبِيْلُهٗ مِنْ حَيْثُ لَا تَرَوْنَهُمْۗ اِنَّا جَعَلْنَا الشَّيٰطِيْنَ اَوْلِيَاۤءَ لِلَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ

yā banī ādama lā yaftinannakumusy-syaiṭānu kamā akhraja abawaikum minal-jannati yanzi‘u ‘anhumā libāsahumā liyuriyahumā sau'ātihimā, innahū yarākum huwa wa qabīluhū min ḥaiṡu lā taraunahum, innā ja‘alnasy-syayāṭīna auliyā'a lil-lażīna lā yu'minūn(a).

Я Адамил лъимал! ШайтӀаналъ нуж гуккизе биччаге, гьес (шайтӀаналъ) нужер эбел-эмен алжаналдаса нахъе рахъарал гӀадин, гьезул ретӀелги бахъун, гьезул батӀаго ругел лугбал загьир гьаризе. ХӀакълъунго, гьесдаги гьесул муридаздаги мун вихьула нужеда рихьулареб бакӀалдаса. ХӀакълъунго Нижеца гьел капурзабазул церехъабилъун гьаруна.

وَاِذَا فَعَلُوْا فَاحِشَةً قَالُوْا وَجَدْنَا عَلَيْهَآ اٰبَاۤءَنَا وَاللّٰهُ اَمَرَنَا بِهَاۗ قُلْ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَأْمُرُ بِالْفَحْشَاۤءِۗ اَتَقُوْلُوْنَ عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

wa iżā fa‘alū fāḥisyatan qālū wajadnā ‘alaihā ābā'anā wallāhu amaranā bihā, qul innallāha lā ya'muru bil-faḥsyā'(i), ataqūlūna ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

Гьез хъублъи гьабураб мехалъ, гьез абула: «Нижеда нижер умумул гьедин гьабулел ратана, Аллагьас нижеда амру гьабуна гьеб гьабизе», - ян. Абе: "ХӀакълъунго, Аллагьас киданиги амру гьабуларо хъублъиялъул, щай дуца Аллагьасул хӀакъалъулъ нужедаго лъалареб жо абулеб?"

قُلْ اَمَرَ رَبِّيْ بِالْقِسْطِۗ وَاَقِيْمُوْا وُجُوْهَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَّادْعُوْهُ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ەۗ كَمَا بَدَاَكُمْ تَعُوْدُوْنَۗ

qul amara rabbī bil-qisṭ(i), wa aqīmū wujūhakum ‘inda kulli masjidiw wad‘ūhu mukhliṣīna lahud-dīn(a), kamā bada'akum ta‘ūdūn(a).

Абе: "Дир БетӀергьанас дида абуна ритӀухъаб гӀамал гьабеян. Щибаб какалда гьумер (Аллагьасдехун) буссинабизе, ва гьесие гӀибадат гьабе, цохӀо гьесие гӀибадатги гьабун, нуж гьесухъе тӀадруссинаризе руго цин нуж рижарал гӀадин".

فَرِيْقًا هَدٰى وَفَرِيْقًا حَقَّ عَلَيْهِمُ الضَّلٰلَةُ ۗاِنَّهُمُ اتَّخَذُوا الشَّيٰطِيْنَ اَوْلِيَاۤءَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَيَحْسَبُوْنَ اَنَّهُمْ مُّهْتَدُوْنَ

farīqan hadā wa farīqan ḥaqqa ‘alaihimuḍ-ḍalālah(tu), innahumuttakhażusy-syayāṭīna auliyā'a min dūnillāhi wa yaḥsabūna annahum muhtadūn(a).

Гьес цо-цо нух бихьизабуна, цогидал мекъи ккезе кколаан. Гьез шайтӀабиги гьарула Аллагь тунги цӀунулеллъун. Гьезда ракӀалде ккун букӀана жидехъ лъалкӀ бугин.

۞ يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ خُذُوْا زِيْنَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَّكُلُوْا وَاشْرَبُوْا وَلَا تُسْرِفُوْاۚ اِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِيْنَ ࣖ

yā banī ādama khużū zīnatakum ‘inda kulli masjidiw wa kulū wasyrabū wa lā tusrifū, innahū lā yuḥibbul-musrifīn(a).

Я Адамил наслу! Щибаб мажгиталде (жаниве лъугьун) нужерго берцинаб ретӀел ретӀе, квана-гьекъе, амма гӀемерлъизабуге. ХӀакълъунго Аллагьасе рокьуларо кӀодо гьабулел гӀадамал.

قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِيْنَةَ اللّٰهِ الَّتِيْٓ اَخْرَجَ لِعِبَادِهٖ وَالطَّيِّبٰتِ مِنَ الرِّزْقِۗ قُلْ هِيَ لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا خَالِصَةً يَّوْمَ الْقِيٰمَةِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

qul man ḥarrama zīnatallāhil-latī akhraja li‘ibādihī waṭ-ṭayyibāti minar-rizq(i), qul hiya lil-lażīna āmanū fil-ḥayātid-dun-yā khāliṣatay yaumal-qiyāmah(ti), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).

Абе (МухӀамад): "Лъица хӀарам гьабураб Аллагьас жиндирго лагъзадерие ризкъи кьурал накъищал ва лъикӀаб ризкъи? Абе: "Гьеб кинабго дунялалъул гӀумруялда иман лъурал чагӀазе, хас гьабун (гӀицӀго гьезие) къиямасеб къоялъ", - ян, гьедин баян гьарула нижеца аятал лъалел чагӀазе.

قُلْ اِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّيَ الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَالْاِثْمَ وَالْبَغْيَ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَاَنْ تُشْرِكُوْا بِاللّٰهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهٖ سُلْطٰنًا وَّاَنْ تَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

qul innamā ḥarrama rabbiyal-fawāḥisya mā ẓahara minhā wa mā baṭana wal-iṡma wal-bagya bigairil-ḥaqqi wa an tusyrikū billāhi mā lam yunazzil bihī sulṭānaw wa an taqūlū ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

Абе (МухӀамад): «Дир БетӀергьанас гӀицӀго гьукъула киналго рихьулел ва бахчулел хъубал ишал, мунагьал гьарулел ишал, кьучӀаб гӀилла гьечӀел ритӀухълъи гьечӀел ишал, ва (гьукъула) нужее Аллагьасда цо жоялда гӀахьаллъи гьабизе, гьес гьелъие гӀилла загьир гьабичӀеб мехалъ, ва (гьукъула) нужее Аллагьасул хӀакъалъулъ нужеда лъалареб жо бицине».

وَلِكُلِّ اُمَّةٍ اَجَلٌۚ فَاِذَا جَاۤءَ اَجَلُهُمْ لَا يَسْتَأْخِرُوْنَ سَاعَةً وَّلَا يَسْتَقْدِمُوْنَ

wa likulli ummatin ajal(un), fa iżā jā'a ajaluhum lā yasta'khirūna sā‘ataw wa lā yastaqdimūn(a).

Ва щибаб халкъалъул букӀуна хвел (заманалъул гӀурхъи). Жидерго хвел тӀаде щведал, гьезда кӀоларо цо лахӀзаталъги кватӀи яги хехлъи гьаризе.

يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ اِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ رُسُلٌ مِّنْكُمْ يَقُصُّوْنَ عَلَيْكُمْ اٰيٰتِيْۙ فَمَنِ اتَّقٰى وَاَصْلَحَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

yā banī ādama immā ya'tiyannakum rusulum minkum yaquṣṣūna ‘alaikum āyātī, famanittaqā wa aṣlaḥa falā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Я Адамил наслу! Нужедаго гьоркьоса чапарзаби рачӀани, Дир аятал нужее бицунел, цинги ритӀухъав ва ритӀухълъи гьабулев чи, гьеб мехалъ гьездаса хӀинкъи букӀунаро, яги гьел пашманлъизе гьечӀо.

وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Амма Нижер аятал инкар гьабулел ва гьездаса чӀухӀарал, гьел руго жужахӀалъул агьлукал; гьел гьенир чӀезе руго

فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَوْ كَذَّبَ بِاٰيٰتِهٖۗ اُولٰۤىِٕكَ يَنَالُهُمْ نَصِيْبُهُمْ مِّنَ الْكِتٰبِۗ حَتّٰٓى اِذَا جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُنَا يَتَوَفَّوْنَهُمْۙ قَالُوْٓا اَيْنَ مَا كُنْتُمْ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗقَالُوْا ضَلُّوْا عَنَّا وَشَهِدُوْا عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ اَنَّهُمْ كَانُوْا كٰفِرِيْنَ

faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każiban au każżaba bi'āyātih(ī), ulā'ika yanāluhum naṣībuhum minal-kitāb(i), ḥattā iżā jā'athum rusulunā yatawaffaunahum, qālū aina mā kuntum tad‘ūna min dūnillāh(i), qālū ḍallū ‘annā wa syahidū ‘alā anfusihim annahum kānū kāfirīn(a).

Аллагьасда тӀад гьереси ургъулев яги гьесул аятал инкар гьабулев чиясдаса залимлъи щив кколев? Гьезие щвезе буго ТӀехьалда бихьизабураб бутӀа, гьезул рухӀ бахъизе гьезухъе Нижер чапарзаби (малаикзаби) рачӀинегӀан. Гьез (малаикзабаз) абуна: «Аллагь тун, нужеца гӀемерисеб мехалъ кинав аллагьасе лагълъи гьабулеб?» Гьез (мушрикзабаз) жаваб кьуна: «Нилъедаса кинабго тӀагӀана», - ян. Ва гьез жидедаго данде нугӀлъи гьабула жал капурал рукӀиналъе .

قَالَ ادْخُلُوْا فِيْٓ اُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِ فِى النَّارِۙ كُلَّمَا دَخَلَتْ اُمَّةٌ لَّعَنَتْ اُخْتَهَا ۗحَتّٰٓى اِذَا ادَّارَكُوْا فِيْهَا جَمِيْعًا ۙقَالَتْ اُخْرٰىهُمْ لِاُوْلٰىهُمْ رَبَّنَا هٰٓؤُلَاۤءِ اَضَلُّوْنَا فَاٰتِهِمْ عَذَابًا ضِعْفًا مِّنَ النَّارِ ەۗ قَالَ لِكُلٍّ ضِعْفٌ وَّلٰكِنْ لَّا تَعْلَمُوْنَ

qāladkhulū fī umamin qad khalat min qablikum minal-jinni wal-insi fin-nār(i), kullamā dakhalat ummatul la‘anat ukhtahā, ḥattā iżaddārakū fīhā jamī‘ā(n), qālat ukhrāhum li'ūlāhum rabbanā hā'ulā'i aḍallūnā fa ātihim ‘ażāban ḍi‘fam minan-nār(i), qāla likullin ḍi‘fuw wa lākil lā ta‘lamūn(a).

ТӀадегӀанав Аллагьас абулеб буго: "Дуда цебе букӀараб жиназул ва гӀадамазул къокъагун цадахъ жужахӀалъул цӀадулъе лъугьа. Щибаб нухалъ халкъ жанибе лъугьараб мехалъ, гьес жиндирго вацазе нагӀана кьола, гьел киналго жанире лъугьараб мехалъ, хадуб (жаниве лъугьарав) тӀоцеве (жаниве лъугьарав) чиясда абула: "Я нижер БетӀергьан, гьез ниж мекъи ккезаруна". Гьезда тӀад жужахӀалъул цӀадул гӀазаб кӀиго нухалъ цӀикӀкӀинабе», - ян абула Аллагьас: «Гьезул щивасе кӀиго нухалъ цӀикӀкӀун гӀазаб щвела, амма нужеда лъаларо».

وَقَالَتْ اُوْلٰىهُمْ لِاُخْرٰىهُمْ فَمَا كَانَ لَكُمْ عَلَيْنَا مِنْ فَضْلٍ فَذُوْقُوا الْعَذَابَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْسِبُوْنَ ࣖ

wa qālat ūlāhum li'ukhrāhum famā kāna lakum ‘alainā min faḍlin fa żūqul-‘ażāba bimā kuntum taksibūn(a).

ТӀоцеве (жаниве лъугьарав) чияс хадуб (жаниве лъугьарав) чиясда абун букӀана: "Дур нижедаса бищунго дагьаб тӀокӀлъи гьечӀо. Гьединлъидал дуца гьабураб жоялъухъ тамихӀ лъазабе", - ян.

اِنَّ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ اَبْوَابُ السَّمَاۤءِ وَلَا يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ حَتّٰى يَلِجَ الْجَمَلُ فِيْ سَمِّ الْخِيَاطِ ۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُجْرِمِيْنَ

innal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā lā tufattaḥu lahum abwābus-samā'i wa lā yadkhulūnal-jannata ḥattā yalijal-jamalu fī sammil-khiyāṭ(i), wa każālika najzil-mujrimīn(a).

ХӀакълъунго, Нижер гӀаламатаздаса инкар гьабурал, гьездаса чӀухӀарал, гьезие зобалазул каваби рагьизе гьечӀо, яги гьел алжаналде лъугьине гьечӀо, игӀланалъул бадисан хӀама инегӀан. Гьедин нижеца кири кьола квешлъи гьабуразе.

لَهُمْ مِّنْ جَهَنَّمَ مِهَادٌ وَّمِنْ فَوْقِهِمْ غَوَاشٍۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الظّٰلِمِيْنَ

lahum min jahannama mihāduw wa min fauqihim gawāsy(in), wa każālika najziẓ-ẓālimīn(a).

Гьезие кьижизе ругел махӀал руго жужахӀалъул цӀадул, гьезда тӀад руго юргъанал (жужахӀалъул цӀадул). Гьедин кьола Нижеца зулмучагӀазе кири.

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا اِلَّا وُسْعَهَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَنَّةِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti lā nukallifu nafsan illā wus‘ahā, ulā'ika aṣḥābul-jannah(ti), hum fīhā khālidūn(a).

Ва иман лъурал, лъикӀал гӀамалал гьарурал чагӀазда, Нижеца лъиданиги къварилъи гьабиларо, гьесул ресалда рекъон гурони. Гьел руго зобалазул гӀадамал; Гьел гьенир чӀола,

وَنَزَعْنَا مَا فِيْ صُدُوْرِهِمْ مِّنْ غِلٍّ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهِمُ الْاَنْهٰرُۚ وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ هَدٰىنَا لِهٰذَاۗ وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْلَآ اَنْ هَدٰىنَا اللّٰهُ ۚ لَقَدْ جَاۤءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِالْحَقِّۗ وَنُوْدُوْٓا اَنْ تِلْكُمُ الْجَنَّةُ اُوْرِثْتُمُوْهَا بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

wa naza‘nā mā fī ṣudūrihim min gillin tajrī min taḥtihimul-anhār(u), wa qālul-ḥamdu lillāhil-lażī hadānā lihāżā, wa mā kunnā linahtadiya lau lā an hadānallāh(u), laqad jā'at rusulu rabbinā bil-ḥaqq(i), wa nūdū an tilkumul-jannatu ūriṡtumūhā bimā kuntum ta‘malūn(a).

Нижеца гьезул карандаса къисас кьалбал рахъана, гьезда гъоркьан гӀорал чвахулел рукӀана. Гьез абуна: "Ниж гьаб (зобалазде) рихьизарурав Аллагьасе рецц буго, Аллагьас рихьизаричӀелани, ниж битӀараб нухде ккелароан. ХӀакълъунго, нилъер БетӀергьанасул чапарзаби рачӀун руго хӀакъикъат бачӀун". Гьезда абуна: «Гьаб буго нужее ирсалъе щвараб алжан, нужеца гьабураб жо сабаблъун», - ян.

وَنَادٰٓى اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ اَصْحٰبَ النَّارِ اَنْ قَدْ وَجَدْنَا مَا وَعَدَنَا رَبُّنَا حَقًّا فَهَلْ وَجَدْتُّمْ مَّا وَعَدَ رَبُّكُمْ حَقًّا ۗقَالُوْا نَعَمْۚ فَاَذَّنَ مُؤَذِّنٌۢ بَيْنَهُمْ اَنْ لَّعْنَةُ اللّٰهِ عَلَى الظّٰلِمِيْنَ

wa nādā aṣḥābul-jannati aṣḥāban-nāri an qad wajadnā mā wa‘adanā rabbunā ḥaqqan fahal wajattum mā wa‘ada rabbukum ḥaqqā(n), qālū na‘am, fa ażżana mu'ażżinum bainahum al la‘natullāhi ‘alaẓ-ẓālimīn(a).

Зобалазул агьлуялъ жужахӀалъул агьлуялде ахӀана: «ХӀакъикъаталдаги нилъее щвана Аллагьас нилъее рагӀи кьураб хӀакъаб жо, нужее щванищ Аллагьас нужее рагӀи кьураб хӀакъикъияб жо?» Гьез жаваб кьуна: «БитӀараб буго», – ян. Цинги ахӀарав чияс (малаикас) гьезда гьоркьоб лъазабуна: «Аллагьасул нагӀана буго зулмучагӀазда,

اَلَّذِيْنَ يَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَيَبْغُوْنَهَا عِوَجًاۚ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ كٰفِرُوْنَۘ

al-lażīna yaṣuddūna ‘an sabīlillāhi wa yabgūnahā ‘iwajā(n), wa hum bil-ākhirati kāfirūn(a).

(ай) Аллагьасул нухдаса (цогидазе) квал-квал гьабулел ва гьел рикӀкӀад гьаризе бокьарал. Гьел руго ахираталдаса инкар гьабулел чагӀи».

وَبَيْنَهُمَا حِجَابٌۚ وَعَلَى الْاَعْرَافِ رِجَالٌ يَّعْرِفُوْنَ كُلًّا ۢ بِسِيْمٰىهُمْۚ وَنَادَوْا اَصْحٰبَ الْجَنَّةِ اَنْ سَلٰمٌ عَلَيْكُمْۗ لَمْ يَدْخُلُوْهَا وَهُمْ يَطْمَعُوْنَ

wa bainahumā ḥijāb(un), wa ‘alal-a‘rāfi rijāluy ya‘rifūna kullam bisīmāhum, wa nādau aṣḥābal-jannati an salāmun ‘alaikum, lam yadkhulūhā wa hum yaṭma‘ūn(a).

Ва кӀияздаго гьоркьоб (алжаналъулги жужахӀалъулги агьлуялда) пардав букӀуна ва АгӀрафалда (бищунго борхатаб бакӀалда) тӀад руго цоцада лъалел гӀадамал, щивасул жиндирго гӀаламаталги ругел. Гьез зобалазул гӀадамазде ахӀана «Саламун гӀалайкум» (салам лъеяв нужеда) абун. Гьезда жеги жанир лъугьине кӀолеб гьечӀо, амма гьезие бокьун бугин кватӀичӀого (жанире лъугьине).

۞ وَاِذَا صُرِفَتْ اَبْصَارُهُمْ تِلْقَاۤءَ اَصْحٰبِ النَّارِۙ قَالُوْا رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا مَعَ الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ

wa iżā ṣurifat abṣāruhum tilqā'a aṣḥābin-nāri qālū rabbanā lā taj‘alnā ma‘al-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

Гьезул берал жужахӀалъул агьлуялдехун руссараб мехалъ, гьез абила: «Я, нижер БетӀергьан, дуца ниж гьел зулмучагӀазда гъорлъ лъолел рукӀунге», - ян.

وَنَادٰٓى اَصْحٰبُ الْاَعْرَافِ رِجَالًا يَّعْرِفُوْنَهُمْ بِسِيْمٰىهُمْ قَالُوْا مَآ اَغْنٰى عَنْكُمْ جَمْعُكُمْ وَمَا كُنْتُمْ تَسْتَكْبِرُوْنَ

wa nādā aṣḥābul-a‘rāfi rijālay ya‘rifūnahum bisīmāhum qālū mā agnā ‘ankum jam‘ukum wa mā kuntum tastakbirūn(a).

ГӀарафалдаса тӀадехун ругез (бищунго борхатаб бакӀалда) жидеда лъалел чагӀи гӀаламатаздалъун ахӀана: «Нужеца данде гьабураб бечелъиги, нужеца чӀухӀи гьабулеб жоги нужее щибго пайда гьечӀо», - ян.

اَهٰٓؤُلَاۤءِ الَّذِيْنَ اَقْسَمْتُمْ لَا يَنَالُهُمُ اللّٰهُ بِرَحْمَةٍۗ اُدْخُلُوا الْجَنَّةَ لَا خَوْفٌ عَلَيْكُمْ وَلَآ اَنْتُمْ تَحْزَنُوْنَ

ahā'ulā'il-lażīna aqsamtum lā yanāluhumullāhu biraḥmah(tin), udkhulul-jannata lā khaufun ‘alaikum wa lā antum taḥzanūn(a).

Аллагьасул гурхӀел-рахӀму жидее щвеларин абун дуца гьедарал гӀадамалищ гьел?» (Аллагьас абуна): «Нуж алжаналде лъугьа! Нужее хӀинкъи гьечӀо, нуж къварилъизеги гьечӀо».

وَنَادٰٓى اَصْحٰبُ النَّارِ اَصْحٰبَ الْجَنَّةِ اَنْ اَفِيْضُوْا عَلَيْنَا مِنَ الْمَاۤءِ اَوْ مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ ۗقَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ حَرَّمَهُمَا عَلَى الْكٰفِرِيْنَۙ

wa nādā aṣḥābun-nāri aṣḥābal-jannati an afīḍū ‘alainā minal-mā'i au mimmā razaqakumullāh(u), qālū innallāha ḥarramahumā ‘alal-kāfirīn(a).

ЖужахӀалъул агьлуялъ зобалазул агьлуялде ахӀи балеб буго: «Нижехъе (дагьаб) лъим яги Аллагьас нужее кьураб ризкъи тӀей», - ян. Гьез жаваб гьабуна: «ХӀакълъунго Аллагьас гьел кӀиялго хӀарам гьаруна капурзабазе», - ян.

الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا دِيْنَهُمْ لَهْوًا وَّلَعِبًا وَّغَرَّتْهُمُ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَاۚ فَالْيَوْمَ نَنْسٰىهُمْ كَمَا نَسُوْا لِقَاۤءَ يَوْمِهِمْ هٰذَاۙ وَمَا كَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَجْحَدُوْنَ

al-lażīnattakhażū dīnahum lahwaw wa la‘ibaw wa garrathumul-ḥayātud-dun-yā, fal-yauma nansāhum kamā nasū liqā'a yaumihim hāżā, wa mā kānū bi'āyātinā yajḥadūn(a).

(ай) жидерго дин хӀаялде ва махсароде ккезабулел, дунялалъул гӀумруялъ махсароде ккурал чагӀи. Гьединлъидал гьаб къоялъ (Къиямасеб къоялъ), Нижеда гьел кӀочон тола, цебе гьезда жакъасеб мажлис кӀочон тараб гӀадин, ва гьез Нижер аятал инкар гьарун рукӀиналъ.

وَلَقَدْ جِئْنٰهُمْ بِكِتٰبٍ فَصَّلْنٰهُ عَلٰى عِلْمٍ هُدًى وَّرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

wa laqad ji'nāhum bikitābin faṣṣalnāhu ‘alā ‘ilmin hudaw wa raḥmatal liqaumiy yu'minūn(a).

ХӀакълъунго, Нижеца гьезухъе бачана гӀелмуялъул кьучӀалда Нижеца баян гьабураб ТӀехь (Къуръан), иман лъуразе нух бихьизелъун ва рахӀматлъун.

هَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّا تَأْوِيْلَهٗۗ يَوْمَ يَأْتِيْ تَأْوِيْلُهٗ يَقُوْلُ الَّذِيْنَ نَسُوْهُ مِنْ قَبْلُ قَدْ جَاۤءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِالْحَقِّۚ فَهَلْ لَّنَا مِنْ شُفَعَاۤءَ فَيَشْفَعُوْا لَنَآ اَوْ نُرَدُّ فَنَعْمَلَ غَيْرَ الَّذِيْ كُنَّا نَعْمَلُۗ قَدْ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ ࣖ

hal yanẓurūna illā ta'wīlah(ū), yauma ya'tī ta'wīluhū yaqūlul-lażīna nasūhu min qablu qad jā'at rusulu rabbinā bil-ḥaqq(i), fahal lanā min syufa‘ā'a fa yasyfa‘ū lanā au nuraddu fa na‘mala gairal-lażī kunnā na‘mal(u), qad khasirū anfusahum wa ḍalla ‘anhum mā kānū yaftarūn(a).

Гьел гӀицӀго хӀакъикъаталъул (Къуръаналъул) далилалъухъ балагьун чӀун гурищ ругел. ХӀакъикъаталъул хӀужа бачӀараб къоялъ, цебе гьеб кӀвар кьечӀого тарал гӀадамаз абуна: "ХӀакълъунго, нилъер БетӀергьанасул чапарзаби рачӀун руго хӀакъаб жоги босун. Гьединлъидал нилъее кумек гьабулев яги нилъ (дунялалде) тӀадруссинаризелъун, нилъеца цебе гьабураб жоялда релълъарал лъикӀал гӀамалал гьаризелъун, нилъее шафагӀатчи вугищ?" ХӀакъикъаталдаги гьез жидеего зарал гьабун бугин ва цебе гьез бижараб жо гьездаса тӀагӀун бугин.

اِنَّ رَبَّكُمُ اللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِۗ يُغْشِى الَّيْلَ النَّهَارَ يَطْلُبُهٗ حَثِيْثًاۙ وَّالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُوْمَ مُسَخَّرٰتٍۢ بِاَمْرِهٖٓ ۙاَلَا لَهُ الْخَلْقُ وَالْاَمْرُۗ تَبٰرَكَ اللّٰهُ رَبُّ الْعٰلَمِيْنَ

inna rabbakumullāhul-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa fī sittati ayyāmin ṡummastawā ‘alal-‘arsy(i), yugsyil-lailan-nahāra yaṭlubuhū ḥaṡīṡā(n), wasy-syamsa wal-qamara wan-nujūma musakhkharātim bi'amrih(ī), alā lahul-khalqu wal-amr(u), tabārakallāhu rabbul-‘ālamīn(a).

ХӀакълъунго, нужер БетӀергьан вуго анлъго гӀасруялда жаниб зобалги ракьги бижарав, хадуб ГӀаршалда чӀарав Аллагь. Гьес сордо къана хехго хадуб бачӀунеб къоялде. (Гьес бижана) бакъги, моцӀги, цӀвабиги Жиндирго амруялъе мутӀигӀлъун. РакӀалда букӀине! Кинабго махлукъатги ишги гьесул ихтияр буго. Аллагьасе рецц, кинабго гӀаламалъул БетӀергьан.

اُدْعُوْا رَبَّكُمْ تَضَرُّعًا وَّخُفْيَةً ۗاِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِيْنَۚ

ud‘ū rabbakum taḍarru‘aw wa khufūyah(tan), innahū lā yuḥibbul-mu‘tadīn(a).

Дурго Аллагьасда гьаре гӀодобегӀанаб ракӀалъ ва хӀеренаб гьаракьалъ. ХӀакълъунго, гьесие рокьуларо гӀорхъаби хвезарурал.

وَلَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلَاحِهَا وَادْعُوْهُ خَوْفًا وَّطَمَعًاۗ اِنَّ رَحْمَتَ اللّٰهِ قَرِيْبٌ مِّنَ الْمُحْسِنِيْنَ

wa lā tufsidū fil-arḍi ba‘da iṣlāḥihā wad‘ūhu khaufaw wa ṭama‘ā(n), inna raḥmatallāhi qarībum minal-muḥsinīn(a).

Нужеца ракьалда зарал гьабуге, гьеб лъикӀ (бижун) хадуб. Гьесда гьаре хӀинкъун ва хьулгун. ХӀакълъунго, Аллагьасул рахӀмат цӀакъ гӀагараб буго лъикӀлъи гьабуразда.

وَهُوَ الَّذِيْ يُرْسِلُ الرِّيٰحَ بُشْرًاۢ بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهٖۗ حَتّٰٓى اِذَآ اَقَلَّتْ سَحَابًا ثِقَالًا سُقْنٰهُ لِبَلَدٍ مَّيِّتٍ فَاَنْزَلْنَا بِهِ الْمَاۤءَ فَاَخْرَجْنَا بِهٖ مِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِۗ كَذٰلِكَ نُخْرِجُ الْمَوْتٰى لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ

wa huwal-lażī yursilur-riyāḥa busyram baina yadai raḥmatih(ī), ḥattā iżā aqallat saḥāban ṡiqālan suqnāhu libaladim mayyitin fa anzalnā bihil-mā'a fa akhrajnā bihī min kulliṡ-ṡamarāt(i), każālika nukhrijul-mautā la‘allakum tażakkarūn(a).

Гьев вуго рохалил хабар бачӀунев чи хӀисабалда гьури кьабулев, Жиндирго рахӀмат (цӀад) бачӀиналде цебе, гьуриялъ накӀкӀал рачӀараб мехалъ, Нижеца гьел лъим гьечӀеб бакӀалде рачунел, цинги гьеб бакӀалда цӀад рещтӀинабулеб. Цинги Нижеца гьеб цӀадгун цадахъ гӀезаруна батӀи-батӀиял пихъал. Гьедин рахъинарула Нижеца хварал, хьул буго нужее дарс щвеялда.

وَالْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَبَاتُهٗ بِاِذْنِ رَبِّهٖۚ وَالَّذِيْ خَبُثَ لَا يَخْرُجُ اِلَّا نَكِدًاۗ كَذٰلِكَ نُصَرِّفُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّشْكُرُوْنَ ࣖ

wal-baladuṭ-ṭayyibu yakhruju nabātuhū bi'iżni rabbih(ī), wal-lażī khabuṡa lā yakhruju illā nakidā(n), każālika nuṣarriful-āyāti liqaumiy yasykurūn(a).

Ва ракьги лъикӀаб, Аллагьасул изнуялдалъун гӀемер рижулел руго гъветӀ-хер; ва мискинаб ракь, рижарал хурзал къанщула. Гьедин Нижеца нахъойги нахъойги баян гьарула (Нижер кӀодолъиялъул) гӀаламатал щукру гьабулезе.

لَقَدْ اَرْسَلْنَا نُوْحًا اِلٰى قَوْمِهٖ فَقَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ اِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ

laqad arsalnā nūḥan ilā qaumihī fa qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), innī akhāfu ‘alaikum ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).

ХӀакълъунго Нижеца НухӀ витӀана жиндирго къавмалъухъе, цинги гьес абуна: «Я дир къавм! Аллагьасе гӀибадат гьабе! Гьев гурони нужее цоги аллагь (гӀибадат) гьечӀо.

قَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِهٖٓ اِنَّا لَنَرٰىكَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

qālal mala'u min qaumihī innā lanarāka fī ḍalālim mubīn(in).

Гьесул къавмалъул церехъабаз абуна: «Нижеда бихьулеб буго нуж унго-унголъунги якъинго къосун рукӀин», - ян.

قَالَ يٰقَوْمِ لَيْسَ بِيْ ضَلٰلَةٌ وَّلٰكِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَ

qāla yā qaumi laisa bī ḍalālatuw wa lākinnī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

Гьес (НухӀица) жаваб кьуна: «Я, дир къавм, дун къосун гьечӀо, дун вуго кинабго гӀаламалъул БетӀергьанасдасан витӀарав Расул».

اُبَلِّغُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَاَنْصَحُ لَكُمْ وَاَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

uballigukum risālāti rabbī wa anṣaḥu lakum wa a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

Дица нужехъе щвезабулеб буго дир БетӀергьанасул васалат, нужее насихӀат гьабулеб буго, нужеда лъалареб дида Аллагьасдасан лъала».

اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْ وَلِتَتَّقُوْا وَلَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ

awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum wa litattaqū wa la‘allakum turḥamūn(a).

Нужеда гьоркьоса цо чиясдалъун нужер БетӀергьанасдасан нужеда лъазабизе ва нуж динияллъун лъугьине, нужеда гурхӀел щвезелъун нужерго БетӀергьанасдасан лъазаби бачӀиналда гӀажаиблъизе кколищ нуж?

فَكَذَّبُوْهُ فَاَنْجَيْنٰهُ وَالَّذِيْنَ مَعَهٗ فِى الْفُلْكِ وَاَغْرَقْنَا الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمًا عَمِيْنَ ࣖ

fa każżabūhu fa anjaināhu wal-lażīna ma‘ahū fil-fulki wa agraqnal-lażīna każżabū bi'āyātinā, innahum kānū qauman ‘amīn(a).

Гьединлъидал гьез гьесдаса (НухӀие) инкар гьабуна. Цинги Нижеца гьевги гьесда цадахъ гамида рукӀаралги хвасар гьаруна. Нижеца гъанкъула Нижер аятал инкар гьабулел. ХӀакълъунго гьел руго беццараб къавм (гьезул ракӀазул берал).

۞ وَاِلٰى عَادٍ اَخَاهُمْ هُوْدًاۗ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ اَفَلَا تَتَّقُوْنَ

wa ilā ‘ādin akhāḥum hūdā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), afalā tattaqūn(a).

ГӀадалъул агьлуялдеги (Нижеца витӀана) ХӀуд, гьезул вац. Гьес абуна: "Я дир халкъ! Аллагьасе гӀибадат гьабе! Гьев гурони нужее цоги аллагь (гӀибадат) гьечӀо. Гьединлъидал щай нуж Аллагьасдаса хӀинкъуларел?"

قَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖٓ اِنَّا لَنَرٰىكَ فِيْ سَفَاهَةٍ وَّاِنَّا لَنَظُنُّكَ مِنَ الْكٰذِبِيْنَ

qālal-mala'ul-lażīna kafarū min qaumihī innā lanarāka fī safāhatiw wa innā lanaẓunnuka minal-kāżibīn(a).

Гьесул къавмалдаса капурзабазул церехъабаз абуна: «ХӀакълъунго, нижеца мун тӀубанго гӀадаллъун рикӀкӀуна ва нижеда мун гьереси бицунезда гьоркьов вугин ккола», - ян.

قَالَ يٰقَوْمِ لَيْسَ بِيْ سَفَاهَةٌ وَّلٰكِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَ

qāla yā qaumi laisa bī safāhatuw wa lākinnī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

Гьес (ХӀудица) жаваб кьуна: «Я дир халкъ!

اُبَلِّغُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَاَنَا۠ لَكُمْ نَاصِحٌ اَمِيْنٌ

uballigukum risālāti rabbī wa ana lakum nāṣiḥun amīn(un).

Дица нужехъе щвезабулеб буго дир БетӀергьанасул рисалат ва нужее кьолеб буго божизе бегьулеб насихӀат.

اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْۗ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ قَوْمِ نُوْحٍ وَّزَادَكُمْ فِى الْخَلْقِ بَصْۣطَةً ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum, ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di qaumi nūḥiw wa zādakum fil-khalqi basṭah(tan), fażkurū ālā'allāhi la‘allakum tufliḥūn(a).

Нужеда гьоркьоса цо чиясдалъун нужер БетӀергьанасдасан нужерго БетӀергьанасдасан нужеда лъазабизе лъазаби бачӀиналда гӀажаиблъи гьабулеб бугищ нуж? РакӀалде щвезабе, НухӀил къавмалдаса хадур нуж халифаллъун гьарураб мех, черхалъул къуваталъулги къадруялъулги рахъалъ нуж тӀадегӀанал рукӀараб мех. Гьединлъидал Аллагьасул нигӀматал ракӀалда чӀезаре, талихӀ букӀине. ” .

قَالُوْٓا اَجِئْتَنَا لِنَعْبُدَ اللّٰهَ وَحْدَهٗ وَنَذَرَ مَا كَانَ يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُنَاۚ فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qālū aji'tanā lina‘budallāha waḥdahū wa nażara mā kāna ya‘budu ābā'unā, fa'tinā bimā ta‘idunā in kunta minaṣ ṣādiqīn(a).

Гьез абуна: "Мун нижехъе вачӀарав, нижеца гӀицӀго Аллагьасе гӀибадат гьабизелъунищ, нижер умумуз гьабулеб букӀараб гӀибадат рехун тезелъунищ? Цинги дуца нижее кьураб хӀинкъи чӀезабе, мун битӀун вугони!"

قَالَ قَدْ وَقَعَ عَلَيْكُمْ مِّنْ رَّبِّكُمْ رِجْسٌ وَّغَضَبٌۗ اَتُجَادِلُوْنَنِيْ فِيْٓ اَسْمَاۤءٍ سَمَّيْتُمُوْهَآ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ مَّا نَزَّلَ اللّٰهُ بِهَا مِنْ سُلْطٰنٍۗ فَانْتَظِرُوْٓا اِنِّيْ مَعَكُمْ مِّنَ الْمُنْتَظِرِيْنَ

qāla qad waqa‘a ‘alaikum mir rabbikum rijsuw wa gaḍab(un), atujādilūnanī fī asmā'in sammaitumūhā antum wa ābā'ukum mā nazzalallāhu bihā min sulṭān(in), fantaẓirū innī ma‘akum minal-muntaẓirīn(a).

Гьес (ХӀудица) жаваб кьуна: "ХӀакъикъаталдаги, Аллагьасул рокьукълъи ва ццин бахъин дуде ккезе бугин. Дуе бокьун бугищ дида дагӀба базе, дуца ва дур умумуз дуцаго рижарал цӀаразда (идолазда) тӀасан, гьелъие Аллагьас баянал рещтӀинчӀониги? Гьедин батани, чӀа! ХӀакъикъаталдаги, дунги вуго дуда цадахъ балагьун чӀаразда гьоркьов".

فَاَنْجَيْنٰهُ وَالَّذِيْنَ مَعَهٗ بِرَحْمَةٍ مِّنَّا وَقَطَعْنَا دَابِرَ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَمَا كَانُوْا مُؤْمِنِيْنَ ࣖ

fa anjaināhu wal-lażīna ma‘ahū biraḥmatim minnā wa qaṭa‘nā dābiral-lażīna każżabū bi'āyātinā wa mā kānū mu'minīn(a).

Гьединлъидал Нижеца гьев (ХӀуд)ги гьесда цадахъ рукӀаралги Нижер рахӀматалдалъун хвасар гьаруна ва Нижер аятал нахъ чӀварал кьалбал щвезегӀан тӀагӀинаруна. Гьел муъминзаби гуро.

وَاِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًاۘ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْۗ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wa ilā ṡamūda akhāhum ṣāliḥā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum, hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun alīm(un).

Самудалъул агьлуялдеги (Нижеца витӀана) гьезул вац СалехӀ. Гьес абуна: "Я дир халкъ! Аллагьасе гӀибадат гьабе! Гьев гурони нужее аллагь гьечӀо. ХӀакъикъаталдаги нужер БетӀергьанасдасан якъинго далил бачӀана нужехъе. Гьаб (а) Аллагьасдасан бачӀараб хӀама нужее гӀаламатлъун ккола. Биччанте гьеб Аллагьасул ракьалда кваназе, гьелъие зарал гьабуге, ялъуни гьелъул хӀасилалда нужее унтараб гӀазаб ккезе бугин".

وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ عَادٍ وَّبَوَّاَكُمْ فِى الْاَرْضِ تَتَّخِذُوْنَ مِنْ سُهُوْلِهَا قُصُوْرًا وَّتَنْحِتُوْنَ الْجِبَالَ بُيُوْتًا ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ

ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di ‘ādiw wa bawwa'akum fil-arḍi tattakhiżūna min suhūlihā quṣūraw wa tanḥitūnal-jibāla buyūtā(n), fażkurū ālā'allāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

Ва ракӀалде щвезабе, ГӀадалъул агьлуялда хадур нуж халифаллъун гьарураб ва ракьалда лъурал мех. ГӀатӀидал бакӀазда нужеца кӀалгӀаби рала, кьурабазда гьел рукъзал гьарула. Гьединлъидал Аллагьасул нигӀматал ракӀалда чӀезаре ва ракьалда пасалъи гьабуге.

قَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ لِلَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا لِمَنْ اٰمَنَ مِنْهُمْ اَتَعْلَمُوْنَ اَنَّ صٰلِحًا مُّرْسَلٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ قَالُوْٓا اِنَّا بِمَآ اُرْسِلَ بِهٖ مُؤْمِنُوْنَ

qālal-mala'ul-lażīnastakbarū min qaumihī lil-lażīnastuḍ‘ifū liman āmana minhum ata‘lamūna anna ṣāliḥam mursalum mir rabbih(ī), qālū innā bimā ursila bihī mu'minūn(a).

ТӀадегӀанал нухмалъулез загӀипаллъун рикӀкӀунезда, ай жидерго халкъалда гьоркьоса иман лъуразда абуна: «Нужеда лъалищ СалехӀ жиндирго БетӀергьанасдасан чапар вукӀин?» Гьез жаваб кьуна: «Ниж божула гьес абураб жоялда», - ян.

قَالَ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْٓا اِنَّا بِالَّذِيْٓ اٰمَنْتُمْ بِهٖ كٰفِرُوْنَ

qālal-lażīnastakbarū innā bil-lażī āmantum bihī kāfirūn(a).

ЧӀухӀарал чагӀаз абула: «ХӀакълъунго, нижеца инкар гьабулеб буго нужеца божараб жоялдаса», - ян.

فَعَقَرُوا النَّاقَةَ وَعَتَوْا عَنْ اَمْرِ رَبِّهِمْ وَقَالُوْا يٰصٰلِحُ ائْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ

fa ‘aqarun-nāqata wa ‘atau ‘an amri rabbihim wa qālū yā ṣāliḥu'tinā bimā ta‘idunā in kunta minal-mursalīn(a).

Цинги гьез хӀама хъвана, жидерго БетӀергьанасул амруялда данде чӀухӀи гьабуна. Гьез абуна: «Я СалехӀ, дуца нижее кьураб хӀинкъи чӀезабе, мун чапарзабазул цояв вукӀин хӀакъаб батани», - ян.

فَاَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَاَصْبَحُوْا فِيْ دَارِهِمْ جٰثِمِيْنَ

fa akhażathumur-rajfatu fa aṣbaḥū fī dārihim jāṡimīn(a).

Цинги ракь багъариялъ гьел хвана, рукъалъул гъутӀбузда жанир кьижун хвана гьел.

فَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰقَوْمِ لَقَدْ اَبْلَغْتُكُمْ رِسَالَةَ رَبِّيْ وَنَصَحْتُ لَكُمْ وَلٰكِنْ لَّا تُحِبُّوْنَ النّٰصِحِيْنَ

fa tawallā ‘anhum wa qāla yā qaumi laqad ablagtukum risālata rabbī wa naṣaḥtu lakum wa lākil lā tuḥibbūnan-nāṣiḥīn(a).

Цинги гьес (СалихӀ) гьел тун ана, гьес абуна: "Я дир къавм, хӀакълъунго дица нужехъе дирго БетӀергьанасул рисалат щвезабуна ва дица нужее насихӀат гьабуна. Амма нужее рокьуларо насихӀат гьабулел гӀадамал", - ян.

وَلُوْطًا اِذْ قَالَ لِقَوْمِهٖٓ اَتَأْتُوْنَ الْفَاحِشَةَ مَا سَبَقَكُمْ بِهَا مِنْ اَحَدٍ مِّنَ الْعٰلَمِيْنَ

wa lūṭan iż qāla liqaumihī ata'tūnal-fāḥisyata mā sabaqakum bihā min aḥadim minal-‘ālamīn(a).

Ва (Нижецаги витӀана) ЛутӀ, гьес жиндирго къавмалда абураб мехалъ: «Щай нужеца гьабулеб бугеб, нужеда цебе (дунялалда) лъицаниги гьабичӀеб хъубаб гӀамал.

اِنَّكُمْ لَتَأْتُوْنَ الرِّجَالَ شَهْوَةً مِّنْ دُوْنِ النِّسَاۤءِۗ بَلْ اَنْتُمْ قَوْمٌ مُّسْرِفُوْنَ

innakum lata'tūnar-rijāla syahwatam min dūnin-nisā'(i), bal antum qaumum musrifūn(a).

ХӀакъикъаталдаги, дуца дурго шагьват руччабазе гуреб, бихьиназе къватӀибе биччана. Нуж унго-унголъунги тӀадегӀанал халкъал руго».

وَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهٖٓ اِلَّآ اَنْ قَالُوْٓا اَخْرِجُوْهُمْ مِّنْ قَرْيَتِكُمْۚ اِنَّهُمْ اُنَاسٌ يَّتَطَهَّرُوْنَ

wa mā kāna jawāba qaumihī illā an qālū akhrijūhum min qaryatikum, innahum unāsuy yataṭahharūn(a).

Ва гьесул къавмалъул жаваб букӀана: «Гьел (ЛутӀги гьесул муридзабиги) нужерго улкаялдаса нахъе рахъе, гьел руго жалго хирияблъун рикӀкӀунел гӀадамал», - ян абураб гурони.

فَاَنْجَيْنٰهُ وَاَهْلَهٗٓ اِلَّا امْرَاَتَهٗ كَانَتْ مِنَ الْغٰبِرِيْنَ

fa anjaināhu wa ahlahū illamra'atahū kānat minal-gābirīn(a).

Цинги Нижеца гьевги гьесул муридзабиги хвасар гьаруна, гьесул чӀужу хутӀизегӀан. Гьей (гьесул лъади) йикӀана нахъе хутӀаразул цояй.

وَاَمْطَرْنَا عَلَيْهِمْ مَّطَرًاۗ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُجْرِمِيْنَ ࣖ

wa amṭarnā ‘alaihim maṭarā(n), fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mujrimīn(a).

Нижеца гьезда цӀад чвахизабуна (ганчӀал). Гьединлъидал кӀвар кье мунагь гьабурав чиясул лъугьунеб жоялде.

وَاِلٰى مَدْيَنَ اَخَاهُمْ شُعَيْبًاۗ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ فَاَوْفُوا الْكَيْلَ وَالْمِيْزَانَ وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ اَشْيَاۤءَهُمْ وَلَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلَاحِهَاۗ ذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَۚ

wa ilā madyana akhāhum syu‘aibā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum fa auful-kaila wal-mīzāna wa lā tabkhasun-nāsa asy-yā'ahum wa lā tufsidū fil-arḍi ba‘da iṣlāḥihā, żālikum khairul lakum in kuntum mu'minīn(a).

Мадяналъул агьлуялдеги, Нижеца (витӀана) ШугӀайб, гьезулго вац. Гьес абуна: "Я дир халкъ! Аллагьасе гӀибадат гьабе. Гьев гурони нужее аллагь гьечӀо. ХӀакълъунго, нужер БетӀергьанасдасан нужехъе рачӀана якъинал далилал. Камил гьаре таращалги таращалги, лъиениги дагьабниги зарал гьабуге. Ракьалъе зарал гьабуге, гьеб лъикӀ бижун хадуб. Гьеб нужее лъикӀаб жо ккола, нуж иман лъурал ругони".

وَلَا تَقْعُدُوْا بِكُلِّ صِرَاطٍ تُوْعِدُوْنَ وَتَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ مَنْ اٰمَنَ بِهٖ وَتَبْغُوْنَهَا عِوَجًاۚ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ كُنْتُمْ قَلِيْلًا فَكَثَّرَكُمْۖ وَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ

wa lā taq‘udū bikulli ṣirāṭin tū‘idūna wa taṣuddūna ‘an sabīlillāhi man āmana bihī wa tabgūnahā ‘iwajā(n), ważkurū iż kuntum qalīlan fa kaṡṡarakum, wanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).

Аллагьасул нухдаса муъминзаби хӀинкъизарун, квал-квал гьабун, гьеб цогидаб бакӀалде буссинабизе бокьун, цониги нухда гӀодор чӀоге. РакӀалде щвезабе нуж дагьал рукӀараб заман, цинги Аллагьас нужер къадар цӀикӀкӀинабуна. Ва кӀвар кьезе ккола зарал гьабулезул лъугьунеб жоялде.

وَاِنْ كَانَ طَاۤىِٕفَةٌ مِّنْكُمْ اٰمَنُوْا بِالَّذِيْٓ اُرْسِلْتُ بِهٖ وَطَاۤىِٕفَةٌ لَّمْ يُؤْمِنُوْا فَاصْبِرُوْا حَتّٰى يَحْكُمَ اللّٰهُ بَيْنَنَاۚ وَهُوَ خَيْرُ الْحٰكِمِيْنَ ۔

wa in kāna ṭā'ifatum minkum āmanū bil-lażī ursiltu bihī wa ṭā'ifatul lam tu'minū faṣbirū ḥattā yaḥkumallāhu bainanā, wa huwa khairul-ḥākimīn(a).

Нужеда гьоркьоб дица гьеб щвезабизе битӀараб (малъа-хъваязда) божулеб къокъа батани, божулареб къокъаги батани, Аллагьас нилъеда гьоркьоб хӀукму къотӀизегӀан сабру гьабе. Гьев вуго бищунго лъикӀав къади.

۞ قَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ لَنُخْرِجَنَّكَ يٰشُعَيْبُ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَكَ مِنْ قَرْيَتِنَآ اَوْ لَتَعُوْدُنَّ فِيْ مِلَّتِنَاۗ قَالَ اَوَلَوْ كُنَّا كٰرِهِيْنَ

qālal-mala'ul-lażīnastakbarū min qaumihī lanukhrijannaka yā syu‘aibu wal-lażīna āmanū ma‘aka min qaryatinā au lata‘ūdunna fī millatinā, qāla awalau kunnā kārihīn(a).

ШугӀайбил къавмалъул чӀухӀарал церехъабаз абуна: "Я ШугӀайб, нижеца мунги муъминзабиги нижерго улкаялдаса нахъе гъезе руго, мун нижерго диналде тӀадвуссинчӀони", - ян. ШугӀайбица абуна: «Нижее бокьичӀониги (дуца ниж нахъе гъезехъин ругищ)?

قَدِ افْتَرَيْنَا عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اِنْ عُدْنَا فِيْ مِلَّتِكُمْ بَعْدَ اِذْ نَجّٰىنَا اللّٰهُ مِنْهَاۗ وَمَا يَكُوْنُ لَنَآ اَنْ نَّعُوْدَ فِيْهَآ اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ رَبُّنَاۗ وَسِعَ رَبُّنَا كُلَّ شَيْءٍ عِلْمًاۗ عَلَى اللّٰهِ تَوَكَّلْنَاۗ رَبَّنَا افْتَحْ بَيْنَنَا وَبَيْنَ قَوْمِنَا بِالْحَقِّ وَاَنْتَ خَيْرُ الْفٰتِحِيْنَ

qadiftarainā ‘alallāhi każiban in ‘udnā fī millatikum ba‘da iż najjānallāhu minhā, wa mā yakūnu lanā an na‘ūda fīhā illā ay yasyā'allāhu rabbunā, wasi‘a rabbunā kulla syai'in ‘ilmā(n), ‘alallāhi tawakkalnā, rabbanaftaḥ bainanā wa baina qauminā bil-ḥaqqi wa anta khairul-fātiḥīn(a).

ХӀакълъунго Аллагьасда тӀад кӀудияб гьереси ургъилаан нижеца, нужер диналде ниж тӀадруссани, Аллагьас ниж гьелдаса хвасар гьарун хадуб. Ва нилъ гьесде тӀадруссине мустахӀикъаб гьечӀо, Аллагьасе, нилъер БетӀергьанасе бокьичӀони. Нилъер БетӀергьанасул гӀелмуялъ кинабго сверун ккун буго. ГӀицӀго Аллагьасде гурони таваккал гьабуларо. Я нижер БетӀергьан, ритӀухълъиялда (ритӀухълъиялда) нижедаги нижер халкъалдаги гьоркьоб хӀукму къотӀе. Мун вуго бищунго лъикӀав хӀукму къотӀулев чи».

وَقَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ لَىِٕنِ اتَّبَعْتُمْ شُعَيْبًا اِنَّكُمْ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ

wa qālal-mala'ul-lażīna kafarū min qaumihī la'inittaba‘tum syu‘aiban innakum iżal lakhāsirūn(a).

Гьесул къавмалъул (ШугӀайбил) капурал рукӀарал церехъабазги абуна (цоцазда): «ХӀакълъунго, нуж ШугӀайбида хадур рилълъани, нуж рукӀина камизе ккараллъун», - ян.

فَاَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَاَصْبَحُوْا فِيْ دَارِهِمْ جٰثِمِيْنَۙ

fa akhażathumur-rajfatu fa aṣbaḥū fī dārihim jāṡimīn(a).

Цинги ракь багъариялъ гьел хвана, рукъалъул гъутӀбузда жанир кьижун хвана гьел.

الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا شُعَيْبًا كَاَنْ لَّمْ يَغْنَوْا فِيْهَاۚ اَلَّذِيْنَ كَذَّبُوْا شُعَيْبًا كَانُوْا هُمُ الْخٰسِرِيْنَ

al-lażīna każżabū syu‘aiban ka'allam yagnau fīhā, al-lażīna każżabū syu‘aiban kānū humul-khāsirīn(a).

Шуайбида инкар гьабулел гӀадамал рукӀана доб (улкаялда) киданиги гӀумру гьабичӀел гӀадин. ШугӀайбида инкар гьабурал камулел руго.

فَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰقَوْمِ لَقَدْ اَبْلَغْتُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَنَصَحْتُ لَكُمْۚ فَكَيْفَ اٰسٰى عَلٰى قَوْمٍ كٰفِرِيْنَ ࣖ

fa tawallā ‘anhum wa qāla yā qaumi laqad ablagtukum risālāti rabbī wa naṣaḥtu lakum, fa kaifa āsā ‘alā qaumin kāfirīn(a).

Гьединлъидал ШугӀайбица гьел тун ана: "Я дир къавм, хӀакълъунго дица нужехъе щвезабуна дирго БетӀергьанасул васалат ва дица нужее насихӀат гьабуна. Гьедин батани, кин дица капурзабазе пашманлъи гьабилеб?"

وَمَآ اَرْسَلْنَا فِيْ قَرْيَةٍ مِّنْ نَّبِيٍّ اِلَّآ اَخَذْنَآ اَهْلَهَا بِالْبَأْسَاۤءِ وَالضَّرَّاۤءِ لَعَلَّهُمْ يَضَّرَّعُوْنَ

wa mā arsalnā fī qaryatim min nabiyyin illā akhażnā ahlahā bil-ba'sā'i waḍ-ḍarrā'i la‘allahum yaḍḍarra‘ūn(a).

Нижеца цо ракьалде авараг витӀичӀо, (гьелъул гӀадамаз гьев аварагасдаса инкар гьабуна), амма Нижеца гьенир гӀумру гьабулезда къварилъиги гӀазабги кьуна, гьел гӀодоре риччан (мутӀигӀлъизе) рукӀине.

ثُمَّ بَدَّلْنَا مَكَانَ السَّيِّئَةِ الْحَسَنَةَ حَتّٰى عَفَوْا وَّقَالُوْا قَدْ مَسَّ اٰبَاۤءَنَا الضَّرَّاۤءُ وَالسَّرَّاۤءُ فَاَخَذْنٰهُمْ بَغْتَةً وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

Ṡumma baddalnā makānas-sayyi'atil-ḥasanata ḥattā ‘afau wa qālū qad massa ābā'anaḍ-ḍarrā'u was-sarrā'u fa akhażnāhum bagtataw wa hum lā yasy‘urūn(a).

Цинги Нижеца гӀазаб-гӀакъуба хисана лазат-лазаталдалъун (гьезул наслуги боцӀиги цӀикӀкӀине), цинги гьез абуна: «ХӀакълъунго нижер умумузда гӀазаб-гӀакъубаги лазат-лазатги бихьана», - ян, гьединлъидал Нижеца гьезие гӀазаб-гӀакъуба циндаго гьабуна, гьезда лъачӀого.

وَلَوْ اَنَّ اَهْلَ الْقُرٰٓى اٰمَنُوْا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِمْ بَرَكٰتٍ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ وَلٰكِنْ كَذَّبُوْا فَاَخَذْنٰهُمْ بِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

wa lau anna ahlal-qurā āmanū wattaqau lafataḥnā ‘alaihim barakātim minas-samā'i wal ardḍi wa lākin każżabū fa akhażnāhum bimā kānū yaksibūn(a).

Ракьалъул агьлу иман лъурабани ва такъваялда рукӀаралани, Нижеца гьезие зобалаздасанги ракьалдасанги баракат рещтӀинабилаан, амма гьел гьересилъун лъугьана (Нижер аятал), гьединлъидал Нижеца гьезие тамихӀ гьабуна гьез гьабураб жоялда рекъон.

اَفَاَمِنَ اَهْلُ الْقُرٰٓى اَنْ يَّأْتِيَهُمْ بَأْسُنَا بَيَاتًا وَّهُمْ نَاۤىِٕمُوْنَۗ

afa amina ahlul-qurā ay ya'tiyahum ba'sunā bayātaw wa hum nā'imūn(a).

Гьединлъидал доб ракьалъул гӀадамал кьижун рукӀаго къаси бачӀунеб Нижер гӀазабалдаса хӀинкъи гьечӀого ругищ?

اَوَاَمِنَ اَهْلُ الْقُرٰٓى اَنْ يَّأْتِيَهُمْ بَأْسُنَا ضُحًى وَّهُمْ يَلْعَبُوْنَ

awa amina ahlul-qurā ay ya'tiyahum ba'sunā ḍuḥaw wa hum yal‘abūn(a).

Яги доб ракьалъул халкъалда рахӀат хвезабулебищ бугеб радал хӀалеб мехалъ бачӀунеб Нижер гӀазабалдаса?

اَفَاَمِنُوْا مَكْرَ اللّٰهِۚ فَلَا يَأْمَنُ مَكْرَ اللّٰهِ اِلَّا الْقَوْمُ الْخٰسِرُوْنَ ࣖ

afa aminū makrallāh(i), falā ya'manu makrallāhi illal-qaumul khāsirūn(a).

Яги Аллагьасул (ракӀалдаго гьечӀеб) гӀазабалдаса хӀинкъи гьечӀолъи лъалебищ гьезда? Аллагьасул гӀазабалдаса хвасарлъарав чи гурони, лъиданиги лъаларо.

اَوَلَمْ يَهْدِ لِلَّذِيْنَ يَرِثُوْنَ الْاَرْضَ مِنْۢ بَعْدِ اَهْلِهَآ اَنْ لَّوْ نَشَاۤءُ اَصَبْنٰهُمْ بِذُنُوْبِهِمْۚ وَنَطْبَعُ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَهُمْ لَا يَسْمَعُوْنَ

awalam yahdi lil-lażīna yariṡūnal-arḍa mim ba‘di ahlihā allau nasyā'u aṣabnāhum biżunūbihim, wa naṭba‘u ‘alā qulūbihim fahum lā yasma‘ūn(a).

Яги гьеб ракьалъул гӀадамал (тӀагӀун) хадуб ирсалъе щолел гӀадамазе бичӀчӀулеб гьечӀищ? Нижее бокьун букӀарабани, гьезул мунагьал сабаблъун нижеца гьезие тамихӀ гьабизе букӀин; Нижеца гьезул ракӀал къан рукӀана, гьезда (дарс) рагӀизе биччазе гурин.

تِلْكَ الْقُرٰى نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ اَنْۢبَاۤىِٕهَاۚ وَلَقَدْ جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِۚ فَمَا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْا بِمَا كَذَّبُوْا مِنْ قَبْلُۗ كَذٰلِكَ يَطْبَعُ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِ الْكٰفِرِيْنَ

tilkal-qurā naquṣṣu ‘alaika min ambā'ihā, wa laqad jā'athum rusuluhum bil-bayyināt(i), famā kānū liyu'minū bimā każżabū min qabl(u), każālika yaṭba‘ullāhu ‘alā qulūbil-kāfirīn(a).

Гьал руго (Нижеца риххизарурал) ракьал, Нижеца нужее бицуна гьезул цо-цо харбал. Гьезул чапарзаби хӀакъикъаталдаги гьезухъе рачӀун рукӀана якъинал далилалгун. Амма гьел божичӀо (гьединго) цебе жидеца инкар гьабураб жоялда. Гьедин мугьру чӀвала Аллагьас капурзабазул ракӀазда.

وَمَا وَجَدْنَا لِاَكْثَرِهِمْ مِّنْ عَهْدٍۚ وَاِنْ وَّجَدْنَآ اَكْثَرَهُمْ لَفٰسِقِيْنَ

wa mā wajadnā li'akṡarihim min ‘ahd(in), wa iw wajadnā akṡarahum lafāsiqīn(a).

Ва нилъеда гьезул гӀемерисел ратуларо кьураб рагӀи тӀубазабулел. Гьелъул бакӀалда нижеда батараб жо букӀана гьезул гӀемерисел унго-унгоял квешал гӀадамал рукӀин.

ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ مُّوْسٰى بِاٰيٰتِنَآ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ فَظَلَمُوْا بِهَاۚ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ

Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihim mūsā bi'āyātinā ilā fir‘auna wa mala'ihī fa ẓalamū bihā, fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).

Гьезда хадур Нижеца Муса витӀана Нижер хӀужжабигун ФиргӀавнихъе ва гьесул къавмалъул бутӀрузухъе, цинги гьез хӀужжаби инкар гьаруна. Гьединлъидал кӀвар кьезе ккола зарал гьабулезул лъугьунеб жоялде.

وَقَالَ مُوْسٰى يٰفِرْعَوْنُ اِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَۙ

wa qāla mūsa yā fir‘aunu innī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

Мусаца абуна: «Я ФиргӀавн!

حَقِيْقٌ عَلٰٓى اَنْ لَّآ اَقُوْلَ عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّۗ قَدْ جِئْتُكُمْ بِبَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّكُمْ فَاَرْسِلْ مَعِيَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ۗ

Ḥaqīqun ‘alā allā aqūla ‘alallāhi illal-ḥaqq(a), qad ji'tukum bibayyinatim mir rabbikum fa arsil ma‘iya banī isrā'īl(a).

Дида тӀадаб буго Аллагьасул хӀакъалъулъ битӀараб бицине. ХӀакълъунго, дун нужехъе вачӀана нужер БетӀергьанасдасан якъинго хӀужжаги босун, Исраилил лъимал дида цадахъ риччай».

قَالَ اِنْ كُنْتَ جِئْتَ بِاٰيَةٍ فَأْتِ بِهَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qāla in kunta ji'ta bi'āyatin fa'ti bihā in kunta minaṣ ṣādiqīn(a).

Гьес (ФиргӀавнас) жаваб кьуна: «Дуца далил бачӀунеб букӀин хӀакъаб батани, гьеб бихьизабе, мун хӀакъаб халкъалдаса вукӀин».

فَاَلْقٰى عَصَاهُ فَاِذَا هِيَ ثُعْبَانٌ مُّبِيْنٌ ۖ

fa alqā ‘aṣāhu fa iżā hiya ṡu‘bānum mubīn(un).

Цинги (Мусаца) жиндирго хъатикь рехана, циндаго гьеб хъатикь лъугьана унго-унгояб кӀудияб борхьлъун.

وَّنَزَعَ يَدَهٗ فَاِذَا هِيَ بَيْضَاۤءُ لِلنّٰظِرِيْنَ ࣖ

wa naza‘a yadahū fa iżā hiya baiḍā'u lin-nāẓirīn(a).

Гьес квер бахъана, циндаго гьеб хъахӀлъана (цӀвабзазул) гьеб бихьаразе.

قَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ اِنَّ هٰذَا لَسٰحِرٌ عَلِيْمٌۙ

qālal-mala'u min qaumi fir‘auna inna hāżā lasāḥirum ‘alīm(un).

ПиргӀавнасул къавмалъул церехъабаз абуна: «Гьев чи унго-унголъунги цӀодорав сихӀручи вуго.

يُّرِيْدُ اَنْ يُّخْرِجَكُمْ مِّنْ اَرْضِكُمْ ۚ فَمَاذَا تَأْمُرُوْنَ

yurīdu ay yukhrijakum min arḍikum, fa māżā ta'murūn(a).

нуж нужер ракьалдаса нахъе рахъизе бокьарав чи» (ФиргӀавнас абуна): «Гьедин батани, щиб дуца цебе лъолеб?»

قَالُوْآ اَرْجِهْ وَاَخَاهُ وَاَرْسِلْ فِى الْمَدَاۤىِٕنِ حٰشِرِيْنَۙ

qālū arjih wa akhāhu wa arsil fil-madā'ini ḥāsyirīn(a).

(Начараз) жаваб кьуна: «Гьевги гьесул вацги (цо заманалъ) ккун, шагьаразде цо-цо гӀадамал ритӀе, (сихӀручагӀи) данде гьаризе.

يَأْتُوْكَ بِكُلِّ سٰحِرٍ عَلِيْمٍ

ya'tūka bikulli sāḥirin ‘alīm(in).

Киналго гӀакъилал сихӀручагӀи духъе рачине».

وَجَاۤءَ السَّحَرَةُ فِرْعَوْنَ قَالُوْٓا اِنَّ لَنَا لَاَجْرًا اِنْ كُنَّا نَحْنُ الْغٰلِبِيْنَ

wa jā'as-saḥaratu fir‘auna qālū inna lanā la'ajran in kunnā naḥnul-gālibīn(a).

СихӀручагӀи пиргӀавнихъе рачӀана. Гьез абуна: «(Нилъее) кири щвезе бугищ, нилъ бергьани?»

قَالَ نَعَمْ وَاِنَّكُمْ لَمِنَ الْمُقَرَّبِيْنَ

qāla na‘am wa innakum laminal-muqarrabīn(a).

Гьес (пиргӀавнас) жаваб кьуна: «У, хӀакъикъаталдаги мун вукӀине ккола (дида) гӀагарал чагӀазда гьоркьов», - ян.

قَالُوْا يٰمُوْسٰٓى اِمَّآ اَنْ تُلْقِيَ وَاِمَّآ اَنْ نَّكُوْنَ نَحْنُ الْمُلْقِيْنَ

qālū yā mūsā immā an tulqiya wa immā an nakūna naḥnul-mulqīn(a).

Гьез (сихӀручагӀаз) абуна: «Я Муса, дуцайищ рехизе бугеб, яги нижеца речӀчӀизейищ?»

قَالَ اَلْقُوْاۚ فَلَمَّآ اَلْقَوْا سَحَرُوْٓا اَعْيُنَ النَّاسِ وَاسْتَرْهَبُوْهُمْ وَجَاۤءُوْ بِسِحْرٍ عَظِيْمٍ

qāla alqū, falammā alqau saḥarū a‘yunan-nāsi wastarhabūhum wa jā'ū bisiḥrin ‘aẓīm(in).

Гьес (Мусаца) жаваб кьуна: «Ре гьеб (тӀоцебе)!» Гьединлъидал гьез гьеб рехун хадуб халкъалъул берал сихӀру гьарун, халкъ хӀинкъизабуна, щай гурелъул гьез кӀудияб (гӀажаибаб) сихӀру бихьизабуна.

۞ وَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰٓى اَنْ اَلْقِ عَصَاكَۚ فَاِذَا هِيَ تَلْقَفُ مَا يَأْفِكُوْنَۚ

wa auḥainā ilā mūsā an alqi ‘aṣāk(a), fa iżā hiya talqafu mā ya'fikūn(a).

Нижеца Мусада вахӀю гьабуна: «Дурго хъатикь гӀодоб рехе!» Гьедин циндаго гьес гьукъана гьезул киналго гьереси-гьересал.

فَوَقَعَ الْحَقُّ وَبَطَلَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَۚ

fa waqa‘al-ḥaqqu wa baṭala mā kānū ya‘malūn(a).

Гьеб мехалда хӀакъикъат чӀезабуна, гьез гьабурабщинабги гӀадада ана.

فَغُلِبُوْا هُنَالِكَ وَانْقَلَبُوْا صٰغِرِيْنَۚ

fa gulibū hunālika wanqalabū ṣāgirīn(a).

Гьедин доб бакӀалда гьел къезарун руго ва гьел лъугьана хӀакъир гьабулеб халкълъун.

وَاُلْقِيَ السَّحَرَةُ سٰجِدِيْنَۙ

wa ulqiyas-saḥaratu sājidīn(a).

Ва сихӀручагӀи гьебсагӀатго гӀодоре ккана ва сужда гьабуна.

قَالُوْٓا اٰمَنَّا بِرَبِّ الْعٰلَمِيْنَۙ

qālū āmannā birabbil-‘ālamīn(a).

Гьез абуна: «Ниж иман лъуна кинабго гӀаламалъул БетӀергьанасда.

رَبِّ مُوْسٰى وَهٰرُوْنَ

rabbi mūsā wa hārūn(a).

Мусалги Гьарунилги Аллагь».

قَالَ فِرْعَوْنُ اٰمَنْتُمْ بِهٖ قَبْلَ اَنْ اٰذَنَ لَكُمْۚ اِنَّ هٰذَا لَمَكْرٌ مَّكَرْتُمُوْهُ فِى الْمَدِيْنَةِ لِتُخْرِجُوْا مِنْهَآ اَهْلَهَاۚ فَسَوْفَ تَعْلَمُوْنَ

qāla fir‘aunu āmantum bihī qabla an āżana lakum, inna hāżā lamakrum makartumūhu fil-madīnati litukhrijū minhā ahlahā, fa saufa ta‘lamūn(a).

ПиргӀавнас абуна: "Дица дуе изну кьезегӀан щай мун гьесда божулев вугев? ХӀакъикъаталдаги гьеб буго унго-унголъунги дуца гьаб шагьаралда ургъараб хӀилла, гьенир гӀумру гьабулел гӀадамал нахъе гъезе. Хадуб лъала дуда (нужер ишазул хӀасил)

لَاُقَطِّعَنَّ اَيْدِيَكُمْ وَاَرْجُلَكُمْ مِّنْ خِلَافٍ ثُمَّ لَاُصَلِّبَنَّكُمْ اَجْمَعِيْنَ

la'uqaṭṭi‘anna aidiyakum wa arjulakum min khilāfin ṡumma la'uṣallibannakum ajma‘īn(a).

Дица нужер квералги хӀатӀалги хъанчидалъун къотӀила (кваранаб кверги квегӀаб хӀетӀеги яги гьелъул гӀаксалда), цинги нуж киналго хъанчида вазе руго».

قَالُوْٓا اِنَّآ اِلٰى رَبِّنَا مُنْقَلِبُوْنَۙ

qālū innā ilā rabbinā munqalibūn(a).

Гьез (сихӀручагӀаз) жаваб кьуна: «ХӀакълъунго ниж нижерго БетӀергьанасухъе тӀадруссине руго.

وَمَا تَنْقِمُ مِنَّآ اِلَّآ اَنْ اٰمَنَّا بِاٰيٰتِ رَبِّنَا لَمَّا جَاۤءَتْنَا ۗرَبَّنَآ اَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَّتَوَفَّنَا مُسْلِمِيْنَ ࣖ

wa mā tanqimu minnā illā an āmannā bi'āyāti rabbinā lammā jā'atnā, rabanā afrig ‘alainā ṣabraw wa tawaffanā muslimīn(a).

Ва дуца нижедаса рецӀел босичӀо, гьел нижехъе рачӀараб мехалъ нижер БетӀергьанасул аятал нижеда божун рукӀиналъ гурони», - ян.

وَقَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ اَتَذَرُ مُوْسٰى وَقَوْمَهٗ لِيُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ وَيَذَرَكَ وَاٰلِهَتَكَۗ قَالَ سَنُقَتِّلُ اَبْنَاۤءَهُمْ وَنَسْتَحْيٖ نِسَاۤءَهُمْۚ وَاِنَّا فَوْقَهُمْ قٰهِرُوْنَ

wa qālal-mala'u min qaumi fir‘auna atażaru mūsā wa qaumahū liyufsidū fil-arḍi wa yażaraka wa ālihatak(a), qāla sanuqattilu abnā'ahum wa nastaḥyī nisā'ahum, wa innā fauqahum qāhirūn(a).

Ва пиргӀавнасул къавмалъул церехъабаз абуна: «Мусаги гьесул къавмги гьаб ракьалда (Мисралда) хӀалуцин гьабизе тезехъин вугищ нужеца, нужги нужер аллагьзабиги рехун тезе ругищ?» (ПиргӀавнас) жаваб кьуна: «Нижеца гьезул васал чӀвала, гьезул ясал чӀаго тела ва хӀакъикъаталдаги нижер тӀубараб къуват букӀуна гьезда тӀад».

قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهِ اسْتَعِيْنُوْا بِاللّٰهِ وَاصْبِرُوْاۚ اِنَّ الْاَرْضَ لِلّٰهِ ۗيُوْرِثُهَا مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖۗ وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِيْنَ

qāla mūsā liqaumihista‘īnū billāhi waṣbirū, innal-arḍa lillāh(i), yūriṡuhā may yasyā'u min ‘ibādih(ī), wal-‘āqibatu lil-muttaqīn(a).

Мусаца жиндирго халкъалда абуна: "Аллагьасда гьаре кумек ва сабру гьабе. ХӀакълъунго (гьаб) ракь Аллагьасул буго, гьес гьеб ирсалъе босана жиндирго лагъзадерида гьоркьоса жиндиего бокьарав чиясе.

قَالُوْٓا اُوْذِيْنَا مِنْ قَبْلِ اَنْ تَأْتِيَنَا وَمِنْۢ بَعْدِ مَا جِئْتَنَا ۗقَالَ عَسٰى رَبُّكُمْ اَنْ يُّهْلِكَ عَدُوَّكُمْ وَيَسْتَخْلِفَكُمْ فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُوْنَ ࣖ

qālū ūżīnā min qabli an ta'tiyanā wa mim ba‘di mā ji'tanā, qāla ‘asā rabbukum ay yuhlika ‘aduwwakum wa yastakhlifakum fil-arḍi fa yanẓura kaifa ta‘malūn(a).

Гьез (Мусал агьлуялъ) абуна: «Мун нижехъе вачӀинегӀанги, мун вачӀинегӀанги нижее зулму гьабуна», - ян. (Мусаца) жаваб кьуна: «Хьул кола дур БетӀергьанас дур тушбаби тӀагӀинаризе ва мун ракьалда халифлъун гьавизе, цинги гьесда бихьизе бугин мун кин вугевали».

وَلَقَدْ اَخَذْنَآ اٰلَ فِرْعَوْنَ بِالسِّنِيْنَ وَنَقْصٍ مِّنَ الثَّمَرٰتِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُوْنَ

wa laqad akhażnā āla fir‘auna bis-sinīna wa naqṣim minaṡ-ṡamarāti la‘allahum yażżakkarūn(a).

ХӀакълъунго, Нижеца пиргӀавнасе ва гьесул къавмалъе тамихӀ гьабуна, гӀемерал соназ ракъдаллъиги, пихъ гьечӀолъиги чӀезабун, гьезда дарс босизелъун.

فَاِذَا جَاۤءَتْهُمُ الْحَسَنَةُ قَالُوْا لَنَا هٰذِهٖ ۚوَاِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَّطَّيَّرُوْا بِمُوْسٰى وَمَنْ مَّعَهٗۗ اَلَآ اِنَّمَا طٰۤىِٕرُهُمْ عِنْدَ اللّٰهِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

fa iżā jā'athumul-ḥasanatu qālū lanā hāżihī, wa in tuṣibhum sayyi'atuy yaṭṭayyarū bimūsā wa mam ma‘ah(ū), alā innamā ṭā'iruhum ‘indallāhi wa lākinna aksṡarahum lā ya‘lamūn(a).

Цинги жидехъе лъикӀлъи (бечелъи) бачӀараб мехалъ, гьез абула: «Гьеб нижер (хӀаракаталдалъун) ккана», - ян. Ва нагагьлъун жидее къварилъи ккани, гьез гьеб талихӀкъосиналъул гӀайиб Мусада ва гьесул муридазда тӀад лъолаан. Лъай гьезул къисмат Аллагьасул кверщаликь букӀин, амма гӀемерисезда лъаларо.

وَقَالُوْا مَهْمَا تَأْتِنَا بِهٖ مِنْ اٰيَةٍ لِّتَسْحَرَنَا بِهَاۙ فَمَا نَحْنُ لَكَ بِمُؤْمِنِيْنَ

wa qālū mahmā ta'tinā bihī min āyatil litasḥaranā bihā, famā naḥnu laka bimu'minīn(a).

Гьез абуна (Мусаде): «Нижее сихӀру гьабизе щиб далил дуца нижехъе бачаниги, ниж дуда божиларо», - ян.

فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمُ الطُّوْفَانَ وَالْجَرَادَ وَالْقُمَّلَ وَالضَّفَادِعَ وَالدَّمَ اٰيٰتٍ مُّفَصَّلٰتٍۗ فَاسْتَكْبَرُوْا وَكَانُوْا قَوْمًا مُّجْرِمِيْنَ

fa arsalnā ‘alaihimuṭ-ṭūfāna wal-jarāda wal-qummala waḍ-ḍafādi‘a wad-dama āyātim mufaṣṣalāt(in), fastakbarū wa kānū qaumam mujrimīn(a).

Гьединлъидал Нижеца гьезухъе ритӀана тайфунал, хъархъал, гъудби, цӀцӀанал ва би (гьекъолеб лъим биялде сверизабураб) якъинал далилал хӀисабалда, амма гьез жеги чӀухӀи гьабулеб букӀана ва гьел рукӀана мунагьал гьарулеб халкъ.

وَلَمَّا وَقَعَ عَلَيْهِمُ الرِّجْزُ قَالُوْا يٰمُوْسَى ادْعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِنْدَكَۚ لَىِٕنْ كَشَفْتَ عَنَّا الرِّجْزَ لَنُؤْمِنَنَّ لَكَ وَلَنُرْسِلَنَّ مَعَكَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ۚ

wa lammā waqa‘a ‘alihimur-rijzu qālū yā mūsad‘u lanā rabbaka bimā ‘ahida ‘indak(a), la'in kasyafta ‘annar-rijza lanu'minanna laka wa lanursilanna ma‘aka banī isrā'īl(a).

Ва тамихӀалъ жидеда кьаби щведал (гьеб баян гьабуна) гьез абуна: "Я Муса, дурго БетӀергьанасда гьаре ниж, гьес дуе кьураб рагӀиялда рекъон, дуда гьеб тамихӀ нижедаса нахъе бахъизе кӀвани, ниж дуда божизе руго ва нижеца Исраилил лъимал дуда цадахъ риччазе руго".

فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُمُ الرِّجْزَ اِلٰٓى اَجَلٍ هُمْ بَالِغُوْهُ اِذَا هُمْ يَنْكُثُوْنَ

falammā kasyafnā ‘anhumur-rijza ilā ajalin hum bāligūhu iżā hum yankuṡūn(a).

Амма Нижеца гьездаса тамихӀ нахъе бахъун хадуб, гьез тӀубазабизе кколеб заман лъугӀизегӀан гьез кьураб рагӀи хвезабуна.

فَانْتَقَمْنَا مِنْهُمْ فَاَغْرَقْنٰهُمْ فِى الْيَمِّ بِاَنَّهُمْ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَكَانُوْا عَنْهَا غٰفِلِيْنَ

fantaqamnā minhum fa agraqnāhum fil-yammi bi'annahum każżabū bi'āyātinā wa kānū ‘anhā gāfilīn(a).

Гьединлъидал Нижеца гьезул цо-цоязе тамихӀ гьабуна, цинги гьел ралъдалъ гъанкъана, гьез Нижер аятал инкар гьарун, Нижер аятал кӀвар кьечӀого тарал рукӀиналъ.

وَاَوْرَثْنَا الْقَوْمَ الَّذِيْنَ كَانُوْا يُسْتَضْعَفُوْنَ مَشَارِقَ الْاَرْضِ وَمَغَارِبَهَا الَّتِيْ بٰرَكْنَا فِيْهَاۗ وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ الْحُسْنٰى عَلٰى بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَۙ بِمَا صَبَرُوْاۗ وَدَمَّرْنَا مَا كَانَ يَصْنَعُ فِرْعَوْنُ وَقَوْمُهٗ وَمَا كَانُوْا يَعْرِشُوْنَ

wa auraṡnal-qaumal-lażīna kānū yustaḍ‘afūna masyāriqal-arḍi wa magāribahal-latī bāraknā fīhā, wa tammat kalimatu rabbikal-ḥusnā ‘alā banī isrā'īl(a), bimā ṣabarū, wa dammarnā mā kāna yaṣna‘u fir‘aunu wa qaumuhū wa mā kānū ya‘risyūn(a).

Нижеца васият гьабуна зулмуялда гъоркь бугеб халкъалъе Нижеца баракат кьураб ракьалъул бакъбаккулги бакътӀерхьулги рахъал. Дур лъикӀав БетӀергьанасул калам камиллъана Исраилил лъималазе, гьезул сабруялъ. Нижеца биххизабуна ФиргӀавнасги гьесул къавмалъги бижарабги гьез барабги.

وَجَاوَزْنَا بِبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ الْبَحْرَ فَاَتَوْا عَلٰى قَوْمٍ يَّعْكُفُوْنَ عَلٰٓى اَصْنَامٍ لَّهُمْ ۚقَالُوْا يٰمُوْسَى اجْعَلْ لَّنَآ اِلٰهًا كَمَا لَهُمْ اٰلِهَةٌ ۗقَالَ اِنَّكُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُوْنَ

wa jāwaznā bibanī isrā'īlal-baḥra fa atau ‘alā qaumiy ya‘kufūna ‘alā aṣnāmil lahum, qālū yā mūsaj‘al lanā ilāhan kamā lahum ālihah(tun), qāla innakum qaumun tajhalūn(a).

Ва Нижеца Исраилил лъимал хвасар гьаруна доб ралъдадасан (БагӀараб ралъдал шималияб рахъалда). Жал жалго жалго жалго жалго ругел жалазда аскӀоре щведал, гьез (Исраилил лъималаз) абуна: «Я Муса, гьезул чанго аллагь (идол) вугелъул, нижее цо аллагь (идол) гьаве», - ян. (Мусаца) жаваб кьуна: «ХӀакълъунго, нуж гӀадамал гӀадамал руго», - ян.

اِنَّ هٰٓؤُلَاۤءِ مُتَبَّرٌ مَّا هُمْ فِيْهِ وَبٰطِلٌ مَّا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

inna hā'ulā'i mutabbarum mā hum fīhi wa bāṭilum mā kānū ya‘malūn(a).

ХӀакълъунго, гьел хвезаризе руго (гьез ккурал иманаздалъун), гьез гьабураб жо гӀадада ккезе бугила.

قَالَ اَغَيْرَ اللّٰهِ اَبْغِيْكُمْ اِلٰهًا وَّهُوَ فَضَّلَكُمْ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ

qāla agairallāhi abgīkum ilāhaw wa huwa faḍḍalakum ‘alal-‘ālamīn(a).

Гьес (Мусаца) абуна: «Дица нужее Аллагь гурев цогидав БетӀергьан валагьизейищ, гьес нуж киналго гӀадамаздаса (доб заманалда) рикӀкӀарал мехалъ?»

وَاِذْ اَنْجَيْنٰكُمْ مِّنْ اٰلِ فِرْعَوْنَ يَسُوْمُوْنَكُمْ سُوْۤءَ الْعَذَابِۚ يُقَتِّلُوْنَ اَبْنَاۤءَكُمْ وَيَسْتَحْيُوْنَ نِسَاۤءَكُمْۗ وَفِيْ ذٰلِكُمْ بَلَاۤءٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَظِيْمٌ ࣖ

wa iż anjainākum min āli fir‘auna yasūmūnakum sū'al-‘ażāb(i), yuqattilūna abnā'akum wa yastaḥyūna nisā'akum wa fī żālikum balā'um mir rabbikum ‘aẓīm(un).

Ва (ракӀалде щвезабе, я Исраилил лъимал) Нижеца нуж (ФиргӀавнасдаса) ва гьесул къавмалдаса хвасар гьарурал мехалъ, гьез нужер васал чӀвана, нужер ясазул рухӀал хвасар гьаруна. Ва гьеб хӀалалда гьеб ккола дур БетӀергьанасул рахъалдасан кӀудияб хӀалбихи.

۞ وَوٰعَدْنَا مُوْسٰى ثَلٰثِيْنَ لَيْلَةً وَّاَتْمَمْنٰهَا بِعَشْرٍ فَتَمَّ مِيْقَاتُ رَبِّهٖٓ اَرْبَعِيْنَ لَيْلَةً ۚوَقَالَ مُوْسٰى لِاَخِيْهِ هٰرُوْنَ اخْلُفْنِيْ فِيْ قَوْمِيْ وَاَصْلِحْ وَلَا تَتَّبِعْ سَبِيْلَ الْمُفْسِدِيْنَ

wa wā‘adnā mūsā ṡalāṡīna lailataw wa atmamnāhā bi‘asyrin fa tamma mīqātu rabbihī arba‘īna lailah(tan), wa qāla mūsā li'akhīhi hārūnakhlufnī fī qaumī wa aṣliḥ wa lā tattabi‘ sabīlal-mufsidīn(a).

Ва Нижеца рагӀи кьуна Мусае (Таврат кьун) лъабкъоялда анцӀго сордо кьезе, ва Нижеца сордоязул къадар анцӀго (цӀикӀкӀун сордо) лъугӀизабуна, гьединлъидал Аллагьас лъеберго сордо бихьизабураб заман камиллъана. Мусаца жиндирго вац Гьарунида абуна: «Дун хисе дир халкъалъул (бетӀерлъи гьабиялъулъ), ва (дуцагоги дур халкъалъги) лъикӀлъизабе, зарал гьабулезул нухдасан унге», - ян.

وَلَمَّا جَاۤءَ مُوْسٰى لِمِيْقَاتِنَا وَكَلَّمَهٗ رَبُّهٗۙ قَالَ رَبِّ اَرِنِيْٓ اَنْظُرْ اِلَيْكَۗ قَالَ لَنْ تَرٰىنِيْ وَلٰكِنِ انْظُرْ اِلَى الْجَبَلِ فَاِنِ اسْتَقَرَّ مَكَانَهٗ فَسَوْفَ تَرٰىنِيْۚ فَلَمَّا تَجَلّٰى رَبُّهٗ لِلْجَبَلِ جَعَلَهٗ دَكًّا وَّخَرَّ مُوْسٰى صَعِقًاۚ فَلَمَّآ اَفَاقَ قَالَ سُبْحٰنَكَ تُبْتُ اِلَيْكَ وَاَنَا۠ اَوَّلُ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa lammā jā'a mūsā limīqātinā wa kallamahū rabbuh(ū), qāla rabbi arinī anẓur ilaik(a), qāla lan tarānī wa lākininẓur ilal-jabali fa inistaqarra makānahū fa saufa tarānī, falammā tajallā rabbuhū lil-jabali ja‘alahū dakkaw wa kharra mūsā ṣa‘iqā(n), falammā afāqa qāla subḥānaka tubtu ilaika wa ana awwalul-mu'minīn(a).

Нижеца бихьизабараб заманалда Муса (мунажаталде) вачӀараб мехалъ ва Аллагьас гьесда (битӀахъего) кӀалъараб мехалъ, (Мусаца) абуна: «Я, дир БетӀергьан, дида мунго вихьизелъун, дида мунго загьирлъа», - ян. (Аллагьас) абуна: «Дуда Дун вихьизе гьечӀо, амма магӀарде балагье, гьеб жиндирго бакӀалда хутӀани (гӀадатияб къагӀидаялъ) дуда Дун вихьизе кӀвела». Гьединлъидал гьесул БетӀергьанас магӀарде (Жиндирго кӀодолъи) загьир гьабураб мехалъ, магӀаруллъи биххана ва Муса гӀакълуялдаса ун ккана. Муса гӀакълуялде вачӀун хадуб гьес абуна: «Дуе рецц буго, дун Дуе тавбу гьабулев вуго ва дун вуго тӀоцеве иман лъурав чи», - ян.

قَالَ يٰمُوْسٰٓى اِنِّى اصْطَفَيْتُكَ عَلَى النَّاسِ بِرِسٰلٰتِيْ وَبِكَلَامِيْ ۖفَخُذْ مَآ اٰتَيْتُكَ وَكُنْ مِّنَ الشّٰكِرِيْنَ

qāla yā mūsā inniṣṭafaituka ‘alan-nāsi birisālātī wa bikalāmī, fa khuż mā ātaituka wa kum minasy-syākirīn(a).

(Аллагьас) абуна: «Я Муса!

وَكَتَبْنَا لَهٗ فِى الْاَلْوَاحِ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ مَّوْعِظَةً وَّتَفْصِيْلًا لِّكُلِّ شَيْءٍۚ فَخُذْهَا بِقُوَّةٍ وَّأْمُرْ قَوْمَكَ يَأْخُذُوْا بِاَحْسَنِهَا ۗسَاُورِيْكُمْ دَارَ الْفٰسِقِيْنَ

wa katabnā lahū fil-alwāḥi min kulli syai'im mau‘iẓataw wa tafṣīlal likulli syai'(in), fa khużhā biquwwatiw wa'mur qaumaka ya'khużū bi'aḥsanihā, sa'urīkum dāral-fāsiqīn(a).

Нижеца Мусае хъвана хъарщазда (Тавраталда) кинабго жо, кинабго жоялъул дарслъун ва баянлъун; гьединлъидал (Нижеца абуна): «Гьеб щулаго ккун чӀа ва дур халкъалда абе, кӀвараб къагӀидаялъ кквезе, дица дуда бихьизабила квешал гӀадамазул ракь».

سَاَصْرِفُ عَنْ اٰيٰتِيَ الَّذِيْنَ يَتَكَبَّرُوْنَ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّۗ وَاِنْ يَّرَوْا كُلَّ اٰيَةٍ لَّا يُؤْمِنُوْا بِهَاۚ وَاِنْ يَّرَوْا سَبِيْلَ الرُّشْدِ لَا يَتَّخِذُوْهُ سَبِيْلًاۚ وَاِنْ يَّرَوْا سَبِيْلَ الْغَيِّ يَتَّخِذُوْهُ سَبِيْلًاۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَكَانُوْا عَنْهَا غٰفِلِيْنَ

sa'aṣrifu ‘an āyātiyal-lażīna yatakabbarūna fil-arḍi bigairil-ḥaqq(i), wa iy yarau kulla āyatil lā yu'minū bihā, wa iy yarau sabīlar-rusydi lā yattakhiżūhu sabīlā(n), wa iy yarau sabīlal-gayyi yattakhiżūhu sabīlā(n), żālika bi'annahum każżabū bi'āyātinā wa kānū ‘anhā gāfilīn(a).

Дица (Дир къуваталъул) гӀаламатаздаса рикӀкӀад гьарила ракьалда кьучӀаб гӀилла гьечӀого чӀухӀулел чагӀи. (Дир къуваталъул) щибаб гӀаламат бихьаниги, гьел гьелда божулароан. Ва нагагьлъун гьезда битӀараб нух бихьани, гьел гьелдасан ине гьечӀо (ритӀизе руго), амма мекъи ккеялъул нух бихьани, гьел гьелдасан ине руго. Щайгурелъул гьез Нижер аяматал инкар гьарулел руго ва гьездаса кидаго гӀакълу гьечӀого рукӀуна.

وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَلِقَاۤءِ الْاٰخِرَةِ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْۗ هَلْ يُجْزَوْنَ اِلَّا مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ ࣖ

wal-lażīna każżabū bi'āyātinā wa liqā'il-ākhirati ḥabiṭat a‘māluhum, hal yujzauna illā mā kānū ya‘malūn(a).

Нижер гӀаламатаздаса инкар гьабулел ва ахират букӀиналдаса инкар гьабулел чагӀазул гӀамалал гӀадада руго. Гьез гьабураб ишалда рекъон кириги щола гьезие.

وَاتَّخَذَ قَوْمُ مُوْسٰى مِنْۢ بَعْدِهٖ مِنْ حُلِيِّهِمْ عِجْلًا جَسَدًا لَّهٗ خُوَارٌۗ اَلَمْ يَرَوْا اَنَّهٗ لَا يُكَلِّمُهُمْ وَلَا يَهْدِيْهِمْ سَبِيْلًاۘ اِتَّخَذُوْهُ وَكَانُوْا ظٰلِمِيْنَ

wattakhaża mūsā mim ba‘dihī min ḥuliyyihim ‘ijlan jasadal lahū khuwār(un), alam yarau annahū lā yukallimuhum wa lā yahdīhim sabīlā(n), ittakhażūhu wa kānū ẓālimīn(a).

Мусал халкъалъги, (Муса Синай магӀарде ун хадуб) гьез (меседил) жалаздаса черх бугеб ва ахӀдезе кӀолеб гьвеялъул статуя гьабуна. Гьезда лъаларищ гьве жидеда кӀалъазе кӀолареблъи ва нух бихьизе кӀолареблъи? Гьез гьеб гьабуна (къурбан хӀисабалда). Гьел руго ритӀухълъи гьечӀел гӀадамал.

وَلَمَّا سُقِطَ فِيْٓ اَيْدِيْهِمْ وَرَاَوْا اَنَّهُمْ قَدْ ضَلُّوْاۙ قَالُوْا لَىِٕنْ لَّمْ يَرْحَمْنَا رَبُّنَا وَيَغْفِرْ لَنَا لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

wa lammā suqiṭa fī aidīhim wa ra'au annahum qad ḍallū, qālū la'il lam yarḥamnā rabbunā wa yagfir lanā lanakūnanna minal-khāsirīn(a).

Ва гьел жидерго ишаздаса пашманлъун хадуб, жал къосун рукӀин бичӀчӀун хадуб, гьез абуна: «ХӀакълъунго, нилъер БетӀергьан нилъеда гурхӀичӀони, нилъеда тӀаса лъугьинчӀони, хӀакълъунго нилъ рукӀина камураллъун», - ян.

وَلَمَّا رَجَعَ مُوْسٰٓى اِلٰى قَوْمِهٖ غَضْبَانَ اَسِفًاۙ قَالَ بِئْسَمَا خَلَفْتُمُوْنِيْ مِنْۢ بَعْدِيْۚ اَعَجِلْتُمْ اَمْرَ رَبِّكُمْۚ وَاَلْقَى الْاَلْوَاحَ وَاَخَذَ بِرَأْسِ اَخِيْهِ يَجُرُّهٗٓ اِلَيْهِ ۗقَالَ ابْنَ اُمَّ اِنَّ الْقَوْمَ اسْتَضْعَفُوْنِيْ وَكَادُوْا يَقْتُلُوْنَنِيْۖ فَلَا تُشْمِتْ بِيَ الْاَعْدَاۤءَ وَلَا تَجْعَلْنِيْ مَعَ الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ

wa lammā raja‘a mūsā ilā qaumihī gaḍbāna asifā(n), qāla bi'samā khalaftumūnī mim ba‘dī, a‘ajiltum amra rabbikum, wa alqal-alwāḥa wa akhaża bira'si akhīhi yajurruhū ilaih(i), qālabna umma innal-qaumastaḍ‘afūnī wa kādū yaqtulūnanī, falā tusymit biyal-a‘dā'a wa lā taj‘alnī ma‘al-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

Муса жиндирго къавмалде тӀадвуссун вачӀараб мехалъ, гьес абуна: «Дун рикӀкӀада вугеб мехалъ дуца гьарурал вахӀшиял гӀамалал! Мусаца хъарщи (Таврат) гӀодобе рехана ва жиндихъего цӀалеб мехалъ вацасул (Харунил) бетӀер ккуна. (ХӀаруница) абуна: "Я дир эбелалъул вас! Гьаб халкъалъ дун загӀипавлъун рикӀкӀана ва гьез дун чӀвазе гӀагарлъана, гьединлъидал дир талихӀкъосиналдаса дур тушбаби рохизе гьавуге, дун ритӀухълъи гьечӀев чилъунги гьавуге".

قَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِيْ وَلِاَخِيْ وَاَدْخِلْنَا فِيْ رَحْمَتِكَ ۖوَاَنْتَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ ࣖ

qāla rabbigfirlī wa li'akhī wa adkhilnā fī raḥmatik(a), wa anta arḥamur-rāḥimīn(a).

Гьес (Мусаца) дугӀа гьабуна: «Я дир БетӀергьан, дидасаги дир вацасдаги тӀаса лъугьа ва ниж Дурго рахӀмуялде раче, Мун вуго киналго гурхӀелчагӀазда гьоркьоса гурхӀулев».

اِنَّ الَّذِيْنَ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ سَيَنَالُهُمْ غَضَبٌ مِّنْ رَّبِّهِمْ وَذِلَّةٌ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُفْتَرِيْنَ

innal-lażīnattakhażul-‘ijla sayanāluhum gaḍabum mir rabbihim wa żillatun fil-ḥayātid-dun-yā, wa każālika najzil-muftarīn(a).

ХӀакъикъаталдаги, гьвеялъул статуя (жидерго гӀибадатлъун) гьабурал чагӀазе, цо къоялъ жидерго БетӀергьанасдасан ццин бахъинабила, дунялалъул гӀумруялда жаниб инжитлъиги щвела. Гьедин Нижеца кири кьола гьереси бицунезе.

وَالَّذِيْنَ عَمِلُوا السَّيِّاٰتِ ثُمَّ تَابُوْا مِنْۢ بَعْدِهَا وَاٰمَنُوْٓا اِنَّ رَبَّكَ مِنْۢ بَعْدِهَا لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wal-lażīna ‘amilus-sayyi'āti ṡumma tābū mim ba‘dihā wa āmanū inna rabbaka mim ba‘dihā lagafūrur raḥīm(un).

Квешлъи гьабурал, цинги тавбу гьабе ва иман лъуна, хӀакълъунго гьелдаса хадуб нужер БетӀергьан вуго тӀаса лъугьунев, гурхӀулев.

وَلَمَّا سَكَتَ عَنْ مُّوْسَى الْغَضَبُ اَخَذَ الْاَلْوَاحَۖ وَفِيْ نُسْخَتِهَا هُدًى وَّرَحْمَةٌ لِّلَّذِيْنَ هُمْ لِرَبِّهِمْ يَرْهَبُوْنَ

wa lammā sakata ‘am mūsal-gaḍabu akhażal-alwāḥ(a), wa fī nuskhatihā hudaw wa raḥmatul lil-lażīna hum lirabbihim yarhabūn(a).

Мусал ццин бахъиндал, гьес (нахъе) росана хъарщал (Таврат); Гьесул хъвай-хъвагӀаязда буго жидерго БетӀергьанасдаса хӀинкъарал чагӀазе нух бихьизаби ва рахӀмат.

وَاخْتَارَ مُوْسٰى قَوْمَهٗ سَبْعِيْنَ رَجُلًا لِّمِيْقَاتِنَا ۚفَلَمَّآ اَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ قَالَ رَبِّ لَوْ شِئْتَ اَهْلَكْتَهُمْ مِّنْ قَبْلُ وَاِيَّايَۗ اَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ السُّفَهَاۤءُ مِنَّاۚ اِنْ هِيَ اِلَّا فِتْنَتُكَۗ تُضِلُّ بِهَا مَنْ تَشَاۤءُ وَتَهْدِيْ مَنْ تَشَاۤءُۗ اَنْتَ وَلِيُّنَا فَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا وَاَنْتَ خَيْرُ الْغٰفِرِيْنَ

wakhtāra mūsā qaumahū sab‘īna rajulal limīqātinā, falammā akhażathumur-rajfatu qāla rabbi lau syi'ta ahlaktahum min qablu wa iyyāy(a), atuhlikunā bimā fa‘alas-sufahā'u minnā, in hiya illā fitnatuk(a), tuḍillu bihā man tasyā'u wa tahdī man tasyā'(u), anta waliyyunā fagfir lanā warḥamnā wa anta khairul-gāfirīn(a).

Мусаца жиндирго халкъалда гьоркьоса анкькъоялда анцӀго чи тӀаса вищана Нижеца чӀезабураб заманаялъ (Нижеда тавбу гьаризе). Ракь багъариялъ гьезда кьаби щвезабураб мехалъ, Мусаца абуна: "Я дир БетӀергьан, Дуе бокьани, Дуца гьелги дунги гьаб ишалде щвелалдего тӀагӀинаризе рукӀана. Дуца ниж тӀагӀинаризе ругищ нижеда гьоркьор бичӀчӀи гьечӀезул ишал сабаблъун? Гьеб гӀицӀго Дудасан бачӀараб хӀалбихьиги гуро, Дуца гьаб хӀалбихьиялъе гӀоло мекъи ккезавула Дуе бокьарав чи ва Дуца нижее нух бихьизабула, гьединлъидал Дуца нижее бокьарав чи нухда вачунев вуго. тӀаса лъугьунев».

۞ وَاكْتُبْ لَنَا فِيْ هٰذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةً وَّفِى الْاٰخِرَةِ اِنَّا هُدْنَآ اِلَيْكَۗ قَالَ عَذَابِيْٓ اُصِيْبُ بِهٖ مَنْ اَشَاۤءُۚ وَرَحْمَتِيْ وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍۗ فَسَاَكْتُبُهَا لِلَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَ وَيُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَالَّذِيْنَ هُمْ بِاٰيٰتِنَا يُؤْمِنُوْنَۚ

waktub lanā fī hāżihid-dun-yā ḥasanataw wa fil-ākhirati innā hudnā ilaik(a), qāla ‘ażābī uṣību bihī man asyā'(u), wa raḥmatī wasi‘at kulla syai'(in), fa sa'aktubuhā lil-lażīna yattaqūna wa yu'tūnaz-zakāta wal-lażīna hum bi'āyātinā yu'minūn(a).

Дунялалдаги ахираталдаги нижее лъикӀлъи хъвай. ХӀакълъунго, ниж Духъе тӀадруссунел руго. (Аллагьас) абулеб буго: "Дица Дирго тамихӀ гьабила дие бокьарав чиясда ва Дир рахӀматалъ кинабго бахчула. Гьединлъидал Дица Дир рахӀму-цӀоб тӀадкъала диниял чагӀазда, закагӀат кьолезда ва Нижер аятазда иман лъуразда".

اَلَّذِيْنَ يَتَّبِعُوْنَ الرَّسُوْلَ النَّبِيَّ الْاُمِّيَّ الَّذِيْ يَجِدُوْنَهٗ مَكْتُوْبًا عِنْدَهُمْ فِى التَّوْرٰىةِ وَالْاِنْجِيْلِ يَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوْفِ وَيَنْهٰىهُمْ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبٰتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبٰۤىِٕثَ وَيَضَعُ عَنْهُمْ اِصْرَهُمْ وَالْاَغْلٰلَ الَّتِيْ كَانَتْ عَلَيْهِمْۗ فَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِهٖ وَعَزَّرُوْهُ وَنَصَرُوْهُ وَاتَّبَعُوا النُّوْرَ الَّذِيْٓ اُنْزِلَ مَعَهٗٓ ۙاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ ࣖ

al-lażīna yattabi‘ūnar-rasūlan nabiyyal-ummiyyal-lażī yajidūnahū maktūban ‘indahum fit-taurāti wal-injīli ya'muruhum bil-ma‘rūfi wa yanhāhum ‘anil-munkari wa yuḥillu lahumuṭ-ṭayyibāti wa yuḥarrimu ‘alaihimul-khabā'iṡa wa yaḍa‘u ‘anhum iṣrahum wal-aglālal-latī kānat ‘alaihim, fal-lażīna āmanū bihī wa ‘azzarūhu wa naṣarūhu wattaba‘un nūral-lażī unzila ma‘ah(ū), ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

(Ай) Аварагасда хадур рилълъарал, уммилъун вугев (цӀализе ва хъвазе лъаларев), жиндир (цӀар) жидехъ бугеб Тавраталда ва Инжилалда хъван батараб, лъикӀаб жо гьабизе амру гьабулев ва квешаб жо гьукъулев, жидее квешабщинаб жо изну кьолев ва гьезие квешабщинаб жоялдаса эркен гьавулев ва гьезие къварилъиялдаса эркен гьавулев ва гьезие гьукъулев. дол. Гьесда божарал, гьев кӀодо гьарурал, гьесие кумек гьабурал ва гьесде рещтӀараб гвангъараб нуралда (Къуръаналда) хадур рилълъарал чагӀазул бицани, гьел руго талихӀал гӀадамал.

قُلْ يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنِّيْ رَسُوْلُ اللّٰهِ اِلَيْكُمْ جَمِيْعًا ۨالَّذِيْ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۚ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ يُحْيٖ وَيُمِيْتُۖ فَاٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهِ النَّبِيِّ الْاُمِّيِّ الَّذِيْ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَكَلِمٰتِهٖ وَاتَّبِعُوْهُ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَ

qul yā ayyuhan-nāsu innī rasūlullāhi ilaikum jamī‘anil-lażī lahū mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), lā ilāha illā huwa yuḥyī wa yumīt(u), fa āminū billāhi wa rasūlihin-nabiyyil-ummiyyil-lażī yu'minu billāhi wa kalimatihī wattabi‘ūhu la‘allakum tahtadūn(a).

Абе (МухӀамад): «Я гӀадамал! ХӀакъикъаталдаги дун вуго Аллагьасул авараг нужер киназего, зобалазулги ракьалъулги ханлъиялъул бетӀергьанлъун вугев; гьесда гурони цоги аллагь гьечӀо (жиндие гӀибадат гьабизе ихтияр бугев), гьес чӀаголъизавулев ва хвезавулев, гьединлъидал нуж божа Аллагьасда ва гьесул аварагасда ( рагӀаби (Гьесул тӀахьал).

وَمِنْ قَوْمِ مُوْسٰٓى اُمَّةٌ يَّهْدُوْنَ بِالْحَقِّ وَبِهٖ يَعْدِلُوْنَ

wa min qaumi mūsā ummatuy yahdūna bil-ḥaqqi wa bihī ya‘dilūn(a).

Мусал халкъалда гьоркьоб букӀана хӀакъикъаталъул (аслуялдалъун) нух бихьизабулел ва гьелдалъун ритӀухълъиги гьабулел, ритӀухълъиги тӀубазабулел халкъ.

وَقَطَّعْنٰهُمُ اثْنَتَيْ عَشْرَةَ اَسْبَاطًا اُمَمًاۗ وَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰٓى اِذِ اسْتَسْقٰىهُ قَوْمُهٗٓ اَنِ اضْرِبْ بِّعَصَاكَ الْحَجَرَۚ فَانْۢبَجَسَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًاۗ قَدْ عَلِمَ كُلُّ اُنَاسٍ مَّشْرَبَهُمْۗ وَظَلَّلْنَا عَلَيْهِمُ الْغَمَامَ وَاَنْزَلْنَا عَلَيْهِمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوٰىۗ كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْۗ وَمَا ظَلَمُوْنَا وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

wa qaṭṭa‘nāhumuṡnatai ‘asyrata asbāṭan umamā(n), wa auḥainā ilā mūsā iżistasqāhu qaumuhū aniḍrib bi‘aṣākal-ḥajar(a), fambajasat minhuṡnatā ‘asyrata ‘ainā(n), qad ‘alima kullu unāsim masyrabahum, wa ẓallalnā ‘alaihimul-gamāma wa anzalnā ‘alaihimul-manna was-salwā, kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum, wa mā ẓalamūnā wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

Нижеца гьел рикьана анцӀила кӀиго тухумалде, гьезул щибалъул къадар цӀикӀкӀараб букӀана, ва Нижеца Мусада вахӀю гьабуна гьесул къавмалъ гьесда лъим гьарараб мехалъ: «Дурго хъатица хъархъалда кьабе!» Гьедин доб (гамачӀалдаса) къватӀибе бачӀана анцӀила кӀиго лъималъул ицц. Щибаб къавмалда лъала гьекъолеб бакӀ жинди-жиндир. Нижеца гьезие накӀкӀазул сипат гьабуна ва гьезухъе рещтӀана манн ва салва. (Нижеца абуна): «Нижеца нужее кьураб ризкъиялдаса лъикӀ кванай», - ян. Гьез Нижее зулму гьабичӀо, амма гьел руго кидаго жидеего зулму гьабулел чагӀи.

وَاِذْ قِيْلَ لَهُمُ اسْكُنُوْا هٰذِهِ الْقَرْيَةَ وَكُلُوْا مِنْهَا حَيْثُ شِئْتُمْ وَقُوْلُوْا حِطَّةٌ وَّادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا نَّغْفِرْ لَكُمْ خَطِيْۤـٰٔتِكُمْۗ سَنَزِيْدُ الْمُحْسِنِيْنَ

wa iżā qīla lahumuskunū hāżihil-qaryata wa kulū minhā ḥaiṡu syi'tum wa qūlū ḥiṭṭatuw wadkhulul-bāba sujjadan nagfir lakum khaṭī'ātikum, sanazīdul-muḥsinīn(a).

Ва (ракӀалде щвезабе), гьезда (Исраилил лъималазда) абураб мехалъ: «Гьаб ракьалда (Байтулмакъдис) чӀа, нужее бокьараб бакӀалда кванай (гьелъул бачӀиналдаса)», - ян. Ва абе: «Нижер мунагьаздаса хвасар гьаре ва рукӀкӀун кавудахъе лъугьа, Ниж дур гъалатӀаздаса тӀаса лъугьина», - ян. Хадуб Нижеца лъикӀлъи гьабуразе (кири) цӀикӀкӀинабила.

فَبَدَّلَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مِنْهُمْ قَوْلًا غَيْرَ الَّذِيْ قِيْلَ لَهُمْ فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِجْزًا مِّنَ السَّمَاۤءِ بِمَا كَانُوْا يَظْلِمُوْنَ ࣖ

fa baddalal-lażīna ẓalamū minhum qaulan gairal-lażī qīla lahum fa arsalnā ‘alaihim rijzam minas-samā'i bimā kānū yaẓlimūn(a).

Гьединлъидал гьезда гьоркьоса зулмучагӀаз (гьел рагӀаби) хисана жидеда абичӀел рагӀабаздалъун, гьединлъидал Нижеца гьезие зобалаздасан тамихӀ гьабуна гьезул зулму сабаблъун.

وَسْـَٔلْهُمْ عَنِ الْقَرْيَةِ الَّتِيْ كَانَتْ حَاضِرَةَ الْبَحْرِۘ اِذْ يَعْدُوْنَ فِى السَّبْتِ اِذْ تَأْتِيْهِمْ حِيْتَانُهُمْ يَوْمَ سَبْتِهِمْ شُرَّعًا وَّيَوْمَ لَا يَسْبِتُوْنَۙ لَا تَأْتِيْهِمْ ۛ كَذٰلِكَ ۛنَبْلُوْهُمْ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ

was'alhum ‘anil-qaryatil-latī kānat ḥāḍiratal-baḥr(i), iż ya‘dūna fis-sabti iż ta'tīhim ḥītānuhum yauma sabtihim syurra‘aw wa yauma lā yasbitūn(a), lā ta'tīhim - każālika - nablūhum bimā kānū yafsuqūn(a).

Ва Исраилил лъималазда гьикъе шамат къоялъ гьез гӀадлу хвезабураб мехалъ ралъдада аскӀоб бугеб ракьалъул хӀакъалъулъ, (ай) жидехъе ччугӀа бачӀараб мехалъ (аскӀоб букӀараб мехалъ) гьел лъел тӀад лъелго хьвадулел рукӀана, шамат къо гурел къоязда ччугӀа жидехъе бачӀинчӀониги. Гьедин хӀалбихьана Нижеца гьезул, гьез квешлъи гьабулеб букӀиналъ.

وَاِذْ قَالَتْ اُمَّةٌ مِّنْهُمْ لِمَ تَعِظُوْنَ قَوْمًاۙ ۨاللّٰهُ مُهْلِكُهُمْ اَوْ مُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا شَدِيْدًاۗ قَالُوْا مَعْذِرَةً اِلٰى رَبِّكُمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ

wa iż qālat ummatum minhum lima ta‘iẓūna qaumā(n), allāhu muhlikuhum au mu‘ażżibuhum ‘ażāban syadīdā(n), qālū ma‘żiratan ilā rabbikum wa la‘allahum yattaqūn(a).

Ва (ракӀалде щвезабе) гьезда гьоркьоса цо къавмалъ абураб мехалъ: «Щай нужеца насихӀат гьабулеб жидее Аллагьас тӀагӀинабизе бугеб яги Аллагьас тамихӀ гьабизе бугеб къавмалъе цӀакъ кьварараб тамихӀалдалъун?» Гьез жаваб кьуна: «Дур БетӀергьанасда цебе нижее багьана букӀине, гьел динияллъун рукӀине», - ян.

فَلَمَّا نَسُوْا مَا ذُكِّرُوْا بِهٖٓ اَنْجَيْنَا الَّذِيْنَ يَنْهَوْنَ عَنِ السُّوْۤءِ وَاَخَذْنَا الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا بِعَذَابٍۢ بَـِٔيْسٍۢ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ

falammā nasū mā żukkirū bihī anjainal-lażīna yanhauna ‘anis-sū'i wa akhażnal-lażīna ẓalamū bi‘ażābim ba'īsim bimā kānū yafsuqūn(a).

Гьединлъидал гьезда лъазабураб жо кӀочон тун хадуб, Нижеца хвасар гьаруна гӀадамал квешлъиялдаса гьукъарал чагӀи ва Нижеца зулмучагӀазе кьварараб тамихӀ гьабуна, гьез кидаго квешлъи гьабулеб букӀиналъ.

فَلَمَّا عَتَوْا عَنْ مَّا نُهُوْا عَنْهُ قُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ

falammā ‘atau ‘am mā nuhū ‘anhu qulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).

Гьедин гьукъарабщинаб жоялдаса гьел чӀухӀиялдаса хадуб. Нижеца гьезда абуна: «Нуж гӀодоре риччарал маймуллъун рукӀа», - ян.

وَاِذْ تَاَذَّنَ رَبُّكَ لَيَبْعَثَنَّ عَلَيْهِمْ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ مَنْ يَّسُوْمُهُمْ سُوْۤءَ الْعَذَابِۗ اِنَّ رَبَّكَ لَسَرِيْعُ الْعِقَابِۖ وَاِنَّهٗ لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa iż ta'ażżana rabbuka layab‘aṡanna ‘alaihim ilā yaumil-qiyāmati may yasūmuhum sū'al-‘ażāb(i), inna rabbaka lasarī‘ul-‘iqāb(i), wa innahū lagafūrur raḥīm(un).

Ва (ракӀалде щвезабе), дур БетӀергьанас лъазабураб мехалъ, хӀакъикъаталдаги, Жинца ритӀизе ругин жидее (жугьутӀазе) бищунго квешаб тамихӀ гьабулел гӀадамал къиямасеб къо щвезегӀан. ХӀакълъунго дур БетӀергьан тамихӀалде цӀакъ хехав вуго, хӀакълъунго гьев вуго тӀаса лъугьунев, гурхӀулев.

وَقَطَّعْنٰهُمْ فِى الْاَرْضِ اُمَمًاۚ مِنْهُمُ الصّٰلِحُوْنَ وَمِنْهُمْ دُوْنَ ذٰلِكَ ۖوَبَلَوْنٰهُمْ بِالْحَسَنٰتِ وَالسَّيِّاٰتِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

wa qaṭṭa‘nāhum fil-arḍi umamā(n), minhumuṣ-ṣāliḥūna wa minhum dūna żālik(a), wa balaunāhum bil-ḥasanāti was-sayyi'āti la‘allahum yarji‘ūn(a).

Ва Нижеца гьел дунялалда рикьана чанго бутӀаялде; гьезда гьоркьор руго диниял гӀадамалги руго, гьечӀелги. Нижеца гьезул хӀалбихьана лъикӀлъиялдалъунги квешлъиялдалъунги, гьел ритӀухълъиялде тӀадруссинелъун.

فَخَلَفَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَّرِثُوا الْكِتٰبَ يَأْخُذُوْنَ عَرَضَ هٰذَا الْاَدْنٰى وَيَقُوْلُوْنَ سَيُغْفَرُ لَنَاۚ وَاِنْ يَّأْتِهِمْ عَرَضٌ مِّثْلُهٗ يَأْخُذُوْهُۗ اَلَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِمْ مِّيْثَاقُ الْكِتٰبِ اَنْ لَّا يَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّ وَدَرَسُوْا مَا فِيْهِۗ وَالدَّارُ الْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

fa khalafa mim ba‘dihim khalfuw wariṡul-kitāba ya'khużūna ‘araḍa hāżal-adnā wa yaqūlūna sayugfaru lanā, wa iy ya'tihim ‘araḍum miṡluhū ya'khużūh(u), alam yu'khaż ‘alaihim mīṡāqul-kitābi allā yaqūlū ‘alallāhi illal-ḥaqqa wa darasū mā fīh(i), wad-dārul-ākhiratu khairul lil-lażīna yattaqūn(a), afalā ta‘qilūn(a).

Цинги гьезда хадуб бачӀана Таврат ирсалъе щвараб, дунялалъул гӀодобегӀанаб магӀишат босараб наслу (квешлъиялъул). Цинги гьез абуна: «Нижеда тӀаса лъугьина», – ян. Дунялалъул къайиялда релълъараб жо гьезухъе бачӀани, гьез гьелги росулаан. ТӀехьалда (Тавраталда) гьабураб къотӀи-къаялъ рухьарал рукӀинчӀищ гьел, жидеда жаниб бугеб жо лъан букӀаниги, Аллагьасул хӀакъалъулъ хӀакъаб гурони жо абизе гьечӀин абун? Аллагьасдаса хӀинкъарал чагӀазе ахираталъул рукъ лъикӀаб буго. БичӀчӀуларищ нужеда?

وَالَّذِيْنَ يُمَسِّكُوْنَ بِالْكِتٰبِ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَۗ اِنَّا لَا نُضِيْعُ اَجْرَ الْمُصْلِحِيْنَ

wal-lażīna yumassikūna bil-kitābi wa aqāmuṣ-ṣalāh(ta), innā lā nuḍī‘u ajral-muṣliḥīn(a).

ТӀехьалда (Тавраталда) щулаго ккурал ва какал рарал чагӀазе (кири щвела). ХӀакълъунго, Нижеца лъикӀал гӀадамал гьезул кириялдаса махӀрум гьариларо.

۞ وَاِذْ نَتَقْنَا الْجَبَلَ فَوْقَهُمْ كَاَنَّهٗ ظُلَّةٌ وَّظَنُّوْٓا اَنَّهٗ وَاقِعٌۢ بِهِمْۚ خُذُوْا مَآ اٰتَيْنٰكُمْ بِقُوَّةٍ وَّاذْكُرُوْا مَا فِيْهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ ࣖ

wa iż nataqnal-jabala fauqahum ka'annahum ẓullatuw wa ẓannū annahū wāqi‘um bihim, khużū mā ātainākum biquwwatiw ważkurū mā fīhi la‘allakum tattaqūn(a).

Ва (ракӀалде щвезабе) Нижеца гьезда тӀад мегӀер борхизабураб мехалъ, (мегӀер) накӀкӀалъ сипат гьабураб гӀадин букӀана ва гьел ракӀчӀун рукӀана (мегӀер) жидеда тӀад рещтӀине букӀиналда. (Нижеца гьезда абуна): «Нижеца нужее кьураб жо щулаго ккве, гьелда жаниб бугеб жо кидаго ракӀалде щвезабе, нуж диниял гӀадамаллъун лъугьине».

وَاِذْ اَخَذَ رَبُّكَ مِنْۢ بَنِيْٓ اٰدَمَ مِنْ ظُهُوْرِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَاَشْهَدَهُمْ عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْۚ اَلَسْتُ بِرَبِّكُمْۗ قَالُوْا بَلٰىۛ شَهِدْنَا ۛاَنْ تَقُوْلُوْا يَوْمَ الْقِيٰمَةِ اِنَّا كُنَّا عَنْ هٰذَا غٰفِلِيْنَۙ

wa iż akhaża rabbuka mim banī ādama min ẓuhūrihim żurriyyatahum wa asyhadahum ‘alā anfusihim, alastu birabbikum, qālū balā - syahidnā - an taqūlū yaumal-qiyāmati innā kunnā ‘an hāżā gāfilīn(a).

Ва (ракӀалде щвезабе) дур БетӀергьанас Адамил наслуялъул лага-черхалдаса къватӀибе бахъараб мехалъ ва Аллагьас гьезул рухӀазда данде нугӀлъи гьабуна (гьебги букӀун): «Дун гурищ дур БетӀергьан?» Гьез жаваб кьуна: «У (Мун вуго нижер БетӀергьан), нижеца нугӀлъи гьабула», - ян. (Нижеца гьедин гьабуна) Къиямасеб къоялъ дуца абичӀого букӀине: «ХӀакълъунго доб заманаялъ ниж гьелдаса гӀакълу гьечӀел рукӀана», - ян.

اَوْ تَقُوْلُوْٓا اِنَّمَآ اَشْرَكَ اٰبَاۤؤُنَا مِنْ قَبْلُ وَكُنَّا ذُرِّيَّةً مِّنْۢ بَعْدِهِمْۚ اَفَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ الْمُبْطِلُوْنَ

au taqūlū innamā asyraka ābā'unā min qablu wa kunnā żurriyyatam mim ba‘dihim, afatuhlikunā bimā fa‘alal-mubṭilūn(a).

Яги дуца абизе гурин: «ХӀакълъунго, нижер умумуз некӀого Аллагьасда гӀахьаллъи гьабуна, ниж гьезда хадур (рачӀарал) наслуялъул чагӀи рукӀаго.

وَكَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ وَلَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

wa każālika nufaṣṣilul-āyāti wa la‘allahum yarji‘ūn(a).

Ва гьедин баян гьаруна Нижеца аятал, гьел (хӀакъикъаталде) тӀадруссинелъун.

وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَاَ الَّذِيْٓ اٰتَيْنٰهُ اٰيٰتِنَا فَانْسَلَخَ مِنْهَا فَاَتْبَعَهُ الشَّيْطٰنُ فَكَانَ مِنَ الْغَاوِيْنَ

watlu ‘alaihim naba'al-lażī ātaināhu āyātinā fansalakha minhā fa atba‘ahusy-syaiṭānu fa kāna minal-gāwīn(a).

Ва цӀале гьезие (МухӀамад), Нижеца Нижер аятал кьурав чиясул хабар, цинги гьев аятал рикӀкӀад гьавула, цинги гьесда хадуб шайтӀан бачӀуна (гьесда хӀалбихьизегӀан), цинги гьев лъугьуна къосун ругезул цоявлъун.

وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنٰهُ بِهَا وَلٰكِنَّهٗٓ اَخْلَدَ اِلَى الْاَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوٰىهُۚ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ الْكَلْبِۚ اِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ اَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْۗ ذٰلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ

wa lau syi'nā larafa‘nāhu bihā wa lākinnahū akhlada ilal-arḍi wattaba‘a hawāh(u), fa maṡaluhū kamaṡalil-kalb(i), in taḥmil ‘alaihi yalhaṡ au tatrukūhu yalhaṡ, żālika maṡalul-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, faqṣuṣil-qaṣaṣa la‘allahum yatafakkarūn(a).

Нижее бокьун букӀарабани, Нижеца доб (аяталдалъун) (гьесул даража) борхизабилаан, амма гьев дунялалдехун вуссун вукӀана ва жиндирго (гӀодобегӀанаб) мурадазда хадуб лъугьун вукӀана, цинги гьесул мисал гьве гӀадаб жо ккола, дуца гьев нахъе гъуни дуца гьесул мацӀ къватӀибе бахъула ва дуца гьев виччани гьес мацӀ къватӀибе бахъула (гьебги). Гьединаб буго Нижер аятал инкар гьабулезул мисал. Гьединлъидал гьел харбал рице, гьел пикру гьабизе тӀамизе.

سَاۤءَ مَثَلًا ۨالْقَوْمُ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاَنْفُسَهُمْ كَانُوْا يَظْلِمُوْنَ

sā'a maṡalanil-qaumul-lażīna każżabū bi'āyātinā wa anfusahum kānū yaẓlimūn(a).

ЦӀакъ квеш буго Нижер аятал инкар гьабулезул мисал; гьез жидеего зулму гьабула.

مَنْ يَّهْدِ اللّٰهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِيْۚ وَمَنْ يُّضْلِلْ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ

may yahdillāhu fa huwal-muhtadī, wa may yuḍlil fa ulā'ika humul-khāsirūn(a).

Щив вугониги Аллагьас битӀараб нухде вачарав, гьебмехалъ гьев вуго битӀараб нухде вачунев чи; щив Аллагьас къосинавулев вугони, гьел камулел руго

وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيْرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِۖ لَهُمْ قُلُوْبٌ لَّا يَفْقَهُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اَعْيُنٌ لَّا يُبْصِرُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اٰذَانٌ لَّا يَسْمَعُوْنَ بِهَاۗ اُولٰۤىِٕكَ كَالْاَنْعَامِ بَلْ هُمْ اَضَلُّ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْغٰفِلُوْنَ

wa laqad żara'nā lijahannama kaṡīram minal-jinni wal-ins(i), lahum qulūbul lā yafqahūna bihā wa lahum a‘yunul lā yabṣirūna bihā wa lahum āżānul lā yasma‘ūna bihā, ulā'ika kal-an‘āmi bal hum aḍall(u), ulā'ika humul-gāfilūn(a).

Ва хӀакълъунго, Нижеца жужахӀалъ цӀезабизе буго, жиназул ва гӀадамазул гӀемерисезе тамихӀги гьабун. Гьезул руго ракӀал, амма гьел хӀалтӀизаруларо бичӀчӀизе (Аллагьасул аятал) ва гьезул руго берал (амма) гьез хӀалтӀизаруларо рихьизе (Аллагьасул къуваталъул гӀаламатал), ва гьезул руго гӀундул (амма) гьез хӀалтӀизаруларо рагӀизе (Аллагьасул аятал). Гьел руго боцӀи гӀадал, дагьабги пасатлъарал. Гьел руго ургъел гьечӀел чагӀи.

وَلِلّٰهِ الْاَسْمَاۤءُ الْحُسْنٰى فَادْعُوْهُ بِهَاۖ وَذَرُوا الَّذِيْنَ يُلْحِدُوْنَ فِيْٓ اَسْمَاۤىِٕهٖۗ سَيُجْزَوْنَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ ۖ

wa lillāhil-asmā'ul-ḥusnā fad‘ūhu bihā, wa żarul-lażīna yulḥidūna fī asmā'ih(ī), sayujzauna mā kānū ya‘malūn(a).

Ва Аллагьасул буго Асмаул-хӀусна (бищунго лъикӀаб цӀар), гьединлъидал гьесда гьаре гьелда Асмаул-хӀусна абун ва гьесул цӀарал мекъи магӀна гьабулел чагӀиги те. Гьезие хадуб кири щвезе буго жидецаго гьабураб жоялъухъ.

وَمِمَّنْ خَلَقْنَآ اُمَّةٌ يَّهْدُوْنَ بِالْحَقِّ وَبِهٖ يَعْدِلُوْنَ ࣖ

wa mimman khalaqnā ummatuy yahdūna bil-ḥaqqi wa bihī ya‘dilūn(a).

Ва Нижеца рижаразда гьоркьор руго хӀакъикъаталдалъун нух бихьизабулел, ритӀухълъиялдалъун гӀамал гьабулел гӀадамал.

وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِّنْ حَيْثُ لَا يَعْلَمُوْنَ

wal-lażīna każżabū bi'āyātinā sanastadrijuhum min ḥaiṡu lā ya‘lamūn(a).

Нижер гӀаламатазда инкар гьабуралги, Нижеца гьел дагь-дагьккун рещтӀине тела жидедаго лъаларел нухаздасан.

وَاُمْلِيْ لَهُمْ ۗاِنَّ كَيْدِيْ مَتِيْنٌ

wa umlī lahum, inna kaidī matīn(un).

Дица гьезие заманги кьезе бугин. ХӀакъикъаталдаги, Дир план щулияб бугин.

اَوَلَمْ يَتَفَكَّرُوْا مَا بِصَاحِبِهِمْ مِّنْ جِنَّةٍۗ اِنْ هُوَ اِلَّا نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ

awalam yatafakkarū mā biṣāḥibihim min jinnah(tin), in huwa illā nażīrum mubīn(un).

Ва рикӀкӀунаребищ гьез жидерго гьудул (МухӀамад) гӀадалав чи гурин. Гьев (МухӀамад) вуго гӀицӀго якъинго лъазабулев чи.

اَوَلَمْ يَنْظُرُوْا فِيْ مَلَكُوْتِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا خَلَقَ اللّٰهُ مِنْ شَيْءٍ وَّاَنْ عَسٰٓى اَنْ يَّكُوْنَ قَدِ اقْتَرَبَ اَجَلُهُمْۖ فَبِاَيِّ حَدِيْثٍۢ بَعْدَهٗ يُؤْمِنُوْنَ

awalam yanẓurū fī malakūtis-samāwāti wal-arḍi wa mā khalaqallāhu min syai'iw wa an ‘asā ay yakūna qadiqtaraba ajaluhum, fa bi'ayyi ḥadīṡim ba‘dahū yu'minūn(a).

Гьез рикӀкӀунеб гьечӀищ зобалазулги ракьалъулги ханлъиялъулги, Аллагьас бижанщинаб жоялъулги, батила гьезул (хӀалуциналъул) заман гӀагарлъун букӀиналъул? Цинги кинаб хабаралда гьелдаса хадуб гьел божизе ругел?

مَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَلَا هَادِيَ لَهٗ ۖوَيَذَرُهُمْ فِيْ طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُوْنَ

may yuḍlilillāhu falā hādiya lah(ū), wa yażaruhum fī ṭugyānihim ya‘mahūn(a).

Аллагьас къосун тарав чи, нухда вачине чи вукӀунаро. Аллагьас гьев мекъи ккезавун тола.

يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ السَّاعَةِ اَيَّانَ مُرْسٰىهَاۗ قُلْ اِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ رَبِّيْۚ لَا يُجَلِّيْهَا لِوَقْتِهَآ اِلَّا هُوَۘ ثَقُلَتْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ لَا تَأْتِيْكُمْ اِلَّا بَغْتَةً ۗيَسْـَٔلُوْنَكَ كَاَنَّكَ حَفِيٌّ عَنْهَاۗ قُلْ اِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ اللّٰهِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

yas'alūnaka ‘anis-sā‘ati ayyāna mursāhā, qul innamā ‘ilmuhā ‘inda rabbī, lā yujallīhā liwaqtihā illā huw(a), ṡaqulat fis-samāwāti wal-arḍ(i), lā ta'tīkum illā bagtah(tan), yas'alūnaka ka'annaka ḥafiyyun ‘anhā, qul innamā ‘ilmuhā ‘indallāhi wa lākinna akṡaran nāsi lā ya‘lamūn(a).

Гьез дуда (МухӀамадида) гьикъулеб буго Къиямасеб къоялъул хӀакъалъулъ: «Кида гьеб букӀинеб?» Абе: «ХӀакъикъаталдаги, Апокалипсисалъул лъай дир БетӀергьанасухъ бугин, лъиданиги (лъиданиги) баян гьабизе кӀоларо гьеб лъугьараб заман, гьесда гурони. Гьез дуда гьикъулеб буго дуда лъалеб гӀадин. Абе (МухӀамад): «ХӀакълъунго (Къиямасеб къоялъул) лъай Аллагьасухъ буго, амма гӀемерисел гӀадамазда лъаларо».

قُلْ لَّآ اَمْلِكُ لِنَفْسِيْ نَفْعًا وَّلَا ضَرًّا اِلَّا مَا شَاۤءَ اللّٰهُ ۗوَلَوْ كُنْتُ اَعْلَمُ الْغَيْبَ لَاسْتَكْثَرْتُ مِنَ الْخَيْرِۛ وَمَا مَسَّنِيَ السُّوْۤءُ ۛاِنْ اَنَا۠ اِلَّا نَذِيْرٌ وَّبَشِيْرٌ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ

qul lā amliku linafsī naf‘aw wa lā ḍarran illā mā syā'allāh(u), wa lau kuntu a‘lamul gaiba-lastakṡartu minal-khair(i) - wa mā massaniyas-sū'(u) - in ana illā nażīruw wa basyīrul liqaumiy yu'minūn(a).

Абе (МухӀамад): "Дир гьечӀо диего пайда бачине яги диего зарал нахъе бахъизе къуват, Аллагьасе бокьараб гурони, дида лъалеб букӀарабани, дица кӀванагӀан лъикӀлъи гьабилаан ва дие щибго зарал ккелароан. Дун вуго гӀицӀго лъазабулев, иман лъуразда лъикӀаб хабар баччулев чи".

۞ هُوَ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ مِّنْ نَّفْسٍ وَّاحِدَةٍ وَّجَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا لِيَسْكُنَ اِلَيْهَاۚ فَلَمَّا تَغَشّٰىهَا حَمَلَتْ حَمْلًا خَفِيْفًا فَمَرَّتْ بِهٖ ۚفَلَمَّآ اَثْقَلَتْ دَّعَوَا اللّٰهَ رَبَّهُمَا لَىِٕنْ اٰتَيْتَنَا صَالِحًا لَّنَكُوْنَنَّ مِنَ الشّٰكِرِيْنَ

huwal-lażī khalaqakum min nafsiw wāḥidatiw waja‘ala minhā zaujahā liyaskuna ilaihā, falammā tagasysyāhā ḥamalat ḥamlan khafīfan fa marrat bih(ī), falammā aṡqalad da‘awallāha rabbahumā la'in ātaitanā ṣāliḥan lanakūnanna minasy-syākirīn(a).

Гьев вуго цо рухӀалдаса (Адамидаса) мун вижарав ва гьелдасан жиндирго гьудул вижарав, гьесдаса разилъизелъун. Гьедин гьес гьеб жубан хадуб, (гьесул чӀужуялъе) бигьаяб кинидахъ ахӀана, гьелда бигьалъи лъалеб букӀана (цо заманаялъ). Цинги гьесда къварилъи ккараб мехалъ, кӀиязго (росасги чӀужуялъги) Аллагьасда гьарана, жидерго БетӀергьан (абун): «Дуца нижее динияб лъимер кьуни, узухъда, нижеца кидаго щукру гьабила».

فَلَمَّآ اٰتٰىهُمَا صَالِحًا جَعَلَا لَهٗ شُرَكَاۤءَ فِيْمَآ اٰتٰىهُمَا ۚفَتَعٰلَى اللّٰهُ عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

falammā ātāhumā ṣāliḥan ja‘alā lahū syurakā'a fīmā ātāhumā, fa ta‘ālallāhu ‘ammā yusyrikūn(a).

Гьединлъидал гьес жидее кӀиязего такъваялъулаб лъимер кьун хадуб, гьез Аллагьас жидее кьураб лъимералда гъорлъ гӀахьаллъи гьабуна. Гьединлъидал Аллагь ТӀадегӀанав вуго гьез цоцаздехун гӀахьал гьабулеб жоялда тӀад.

اَيُشْرِكُوْنَ مَا لَا يَخْلُقُ شَيْـًٔا وَّهُمْ يُخْلَقُوْنَۖ

ayusyrikūna mā lā yakhluqu syai'aw wa hum yukhlaqūn(a).

Щай гьез (Аллагьасда) щибго жо бижизабизе кӀолареб жоялда (идолалда) ассоциация гьабулеб? Жалго (идолал) рижарал рукӀаниги.

وَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ لَهُمْ نَصْرًا وَّلَآ اَنْفُسَهُمْ يَنْصُرُوْنَ

wa lā yastaṭī‘ūna lahum naṣraw wa lā anfusahum yanṣurūn(a).

Ва гьел (идолазда) кӀоларо жидее гӀибадат гьабулезе кумек гьабизе, яги жидеего кумек гьабизе.

وَاِنْ تَدْعُوْهُمْ اِلَى الْهُدٰى لَا يَتَّبِعُوْكُمْۗ سَوَۤاءٌ عَلَيْكُمْ اَدَعَوْتُمُوْهُمْ اَمْ اَنْتُمْ صٰمِتُوْنَ

wa in tad‘ūhum ilal-hudā lā yattabi‘ūkum, sawā'un ‘alaikum ada‘autumūhum am antum ṣāmitūn(a).

Ва нужеца (я мушрикал) гьезде (мушриказде) ахӀани, нуж нухда рачине, мушриказда кӀвезе гьечӀо нужер ахӀи къабул гьабизе; цо жо (хӀасил) нужеца гьел къватӀире ахӀаниги, руцӀцӀун чӀаниги.

اِنَّ الَّذِيْنَ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ عِبَادٌ اَمْثَالُكُمْ فَادْعُوْهُمْ فَلْيَسْتَجِيْبُوْا لَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

innal-lażīna tad‘ūna min dūnillāhi ‘ibādun amṡālukum fad‘ūhum falyastajībū lakum in kuntum ṣādiqīn(a).

ХӀакълъунго, Аллагь гуревги нужеца ахӀулел жал руго нужеда релълъарал (загӀипал) рухӀчӀаголъаби. Гьединлъидал гьезухъе ахӀе, дур гьари тӀубазабизе биччай, мун ритӀухъав чи вугони.

اَلَهُمْ اَرْجُلٌ يَّمْشُوْنَ بِهَآ ۖ اَمْ لَهُمْ اَيْدٍ يَّبْطِشُوْنَ بِهَآ ۖ اَمْ لَهُمْ اَعْيُنٌ يُّبْصِرُوْنَ بِهَآ ۖ اَمْ لَهُمْ اٰذَانٌ يَّسْمَعُوْنَ بِهَاۗ قُلِ ادْعُوْا شُرَكَاۤءَكُمْ ثُمَّ كِيْدُوْنِ فَلَا تُنْظِرُوْنِ

alahum arjuluy yamsyūna bihā am lahum aidiy yabṭisyūna bihā am lahum a‘yunuy yubṣirūna bihā am lahum āżānuy yasma‘ūna bihā, qulid‘ū syurakā'akum ṡumma kīdūni falā tunẓirūn(i).

Гьезул (идолазул) ругищ хьвадизе бохдул, яги щулаго кквезе кверал, яги берал рихьизе, яги рагӀизе гӀундул? Абе (МухӀамад): «Нужеца Аллагьасул гьудулзабилъун рикӀкӀунел жал ахӀе, цинги дие хӀилла гьабе, тӀокӀаб кватӀизабуге».

اِنَّ وَلِيِّ َۧ اللّٰهُ الَّذِيْ نَزَّلَ الْكِتٰبَۖ وَهُوَ يَتَوَلَّى الصّٰلِحِيْنَ

inna waliyyiyallāhul-lażī nazzalal-kitāb(a), wa huwa yatawallaṣ-ṣāliḥīn(a).

ХӀакълъунго дир цӀунулев вуго ТӀехь (Къуръан) рещтӀарав Аллагь. Гьес цӀунула такъва бугел .

وَالَّذِيْنَ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ نَصْرَكُمْ وَلَآ اَنْفُسَهُمْ يَنْصُرُوْنَ

wal-lażīna tad‘ūna min dūnihī lā yastaṭī‘ūna naṣrakum wa lā anfusahum yanṣurūn(a).

Аллагь тун, нужеца ахӀулел жалазда нужее кумек гьабизе кӀоларо, гьезда жидеего кумек гьабизецин кӀоларо».

وَاِنْ تَدْعُوْهُمْ اِلَى الْهُدٰى لَا يَسْمَعُوْاۗ وَتَرٰىهُمْ يَنْظُرُوْنَ اِلَيْكَ وَهُمْ لَا يُبْصِرُوْنَ

wa in tad‘ūhum ilal-hudā lā yasma‘ū, wa tarāhum yanẓurūna ilaika wa hum lā yubṣirūn(a).

Нужеца гьезде (идолазде) ахӀани нужее нух бихьизе, гьезда гьеб рагӀуларо. Ва дуда гьел ралагьун гьечӀониги духъ балагьун рихьула.

خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ وَاَعْرِضْ عَنِ الْجٰهِلِيْنَ

khużil-‘afwa wa'mur bil-‘urfi wa a‘riḍ ‘anil-jāhilīn(a).

ТӀаса лъугьун, гӀадамазда гӀакълу бугеб жо гьабеян абе, гӀадамал гӀадамалде кӀвар кьоге.

وَاِمَّا يَنْزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطٰنِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللّٰهِ ۗاِنَّهٗ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa immā yanzagannaka minasy-syaiṭāni nazgun fasta‘iż billāh(i), innahū samī‘un ‘alīm(un).

Нужер хӀалбихьизе шайтӀан бачӀунеб бугони, Аллагьасде нуж лъутун рачӀа. ХӀакълъунго, Гьев вуго кинабго рагӀулев, кинабго лъалев.

اِنَّ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا اِذَا مَسَّهُمْ طٰۤىِٕفٌ مِّنَ الشَّيْطٰنِ تَذَكَّرُوْا فَاِذَا هُمْ مُّبْصِرُوْنَۚ

innal-lażīnattaqau iżā massahum ṭā'ifum minasy-syaiṭāni tażakkarū fa iżā hum mubṣirūn(a).

ХӀакълъунго, диниял чагӀазда, шайтӀаналъул рахъалдасан квешал пикраби (мунагьал гьариялъул) жидеда жанир лъугьараб мехалъ, гьезда гьебсагӀатго Аллагь ракӀалде щвезавула, цинги гьеб лахӀзаталда гьезда бихьула (жидерго гъалатӀазул гъалатӀ).

وَاِخْوَانُهُمْ يَمُدُّوْنَهُمْ فِى الْغَيِّ ثُمَّ لَا يُقْصِرُوْنَ

wa ikhwānuhum yamuddūnahum fil-gayyi ṡumma lā yuqṣirūn(a).

Ва гьезул гьудулзабаз (капурзабаз ва квешал гӀадамаз) кумек гьабула шайтӀабазе гьел мекъи ккезариялъулъ ва гьел киданиги чӀоларо (гьел къосинаризе).

وَاِذَا لَمْ تَأْتِهِمْ بِاٰيَةٍ قَالُوْا لَوْلَا اجْتَبَيْتَهَاۗ قُلْ اِنَّمَآ اَتَّبِعُ مَا يُوْحٰٓى اِلَيَّ مِنْ رَّبِّيْۗ هٰذَا بَصَاۤىِٕرُ مِنْ رَّبِّكُمْ وَهُدًى وَّرَحْمَةٌ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

wa iżā lam ta'tihim bi'āyatin qālū lau lajtabaitahā, qul inamā attabi‘u mā yūḥā ilayya mir rabbī, hāżā baṣā'iru mir rabbikum wa hudaw wa raḥmatul liqaumiy yu'minūn(a).

Ва дуца (МухӀамадица) гьезие аят цӀаличӀони, гьез абула: «Щай дуцаго аят гӀуцӀулареб?» Абе (МухӀамад): «ХӀакълъунго, дун гӀицӀго дир БетӀергьанас диде рещтӀараб жоялда хадуб хьвадулев вуго.

وَاِذَا قُرِئَ الْقُرْاٰنُ فَاسْتَمِعُوْا لَهٗ وَاَنْصِتُوْا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ

wa iżā quri'al-qur'ānu fastami‘ū lahū wa anṣitū la‘allakum turḥamūn(a).

Къуръан цӀалулеб мехалъги гӀенекке ва руцӀцӀун чӀа, нужее гурхӀел щвезелъун.

وَاذْكُرْ رَّبَّكَ فِيْ نَفْسِكَ تَضَرُّعًا وَّخِيْفَةً وَّدُوْنَ الْجَهْرِ مِنَ الْقَوْلِ بِالْغُدُوِّ وَالْاٰصَالِ وَلَا تَكُنْ مِّنَ الْغٰفِلِيْنَ

ważkur rabbaka fī nafsika taḍarru‘aw wa khīfataw wa dūnal-jahri minal-qauli bil-guduwwi wal-āṣāli wa lā takum minal-gāfilīn(a).

Нужерго БетӀергьан ракӀалде щвезаве нужерго рекӀелъ гӀодовегӀанлъиялдалъун ва хӀинкъиялдалъун, гьаракь борхизабичӀого, радалги къасиги, нуж рукӀунге гӀакълу ккаразда гъорлъ.

اِنَّ الَّذِيْنَ عِنْدَ رَبِّكَ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ عَنْ عِبَادَتِهٖ وَيُسَبِّحُوْنَهٗ وَلَهٗ يَسْجُدُوْنَ ࣖ ۩

innal-lażīna ‘inda rabbika lā yastakbirūna ‘an ‘ibādatihī wa yusabbiḥūnahū wa lahū yasjudūn(a).

ХӀакълъунго, дур БетӀергьанасда аскӀор ругел чагӀи нахъе къаларо Аллагьасе гӀибадат гьабизе ва гьез гьев вацӀцӀад гьавула ва гӀицӀго Гьесие сужда гьабула.