Q.S Та-Ха (طه) - 135 Аятазул къадар

طٰهٰ ۚ

Ṭāhā.

Thaha

مَآ اَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْقُرْاٰنَ لِتَشْقٰٓى ۙ

mā anzalnā ‘alaikal-qur'āna litasyqā.

Нижеца гьаб Къуръан духъе (МухӀаммадихъе) рещтӀинабун гьечӀо дуе къварилъи ккезелъун;

اِلَّا تَذْكِرَةً لِّمَنْ يَّخْشٰى ۙ

illā tażkiratal limay yakhsyā.

Амма Аллагьасдаса хӀинкъулезе насихӀатлъун.

تَنْزِيْلًا مِّمَّنْ خَلَقَ الْاَرْضَ وَالسَّمٰوٰتِ الْعُلٰى ۗ

tanzīlam mimman khalaqal-arḍa was-samāwātil-‘ulā.

ракьги зобалги рижарав (Аллагьасдасан) рещтӀун руго.

اَلرَّحْمٰنُ عَلَى الْعَرْشِ اسْتَوٰى

ar- raḥmānu ‘alal-‘arsyistawā.

(ай) ГӀаршалда гӀодов чӀарав Бищунго гурхӀулев.

لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا وَمَا تَحْتَ الثَّرٰى

lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍi wa mā bainahumā wa mā taḥtaṡ-ṡarā.

Гьесул буго зобалазда бугебщинабги, ракьалда бугебщинабги, гьезда гьоркьоб бугебщинабги, ракьалда гъоркь бугебщинабги.

وَاِنْ تَجْهَرْ بِالْقَوْلِ فَاِنَّهٗ يَعْلَمُ السِّرَّ وَاَخْفٰى

wa in tajhar bil-qauli fa innahū ya‘lamus-sirra wa akhfā.

Нужеца нужерго калам кьваризабуни, хӀакълъунго, гьесда лъала балъголъиги, цӀикӀкӀун балъгоябги.

اَللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۗ لَهُ الْاَسْمَاۤءُ الْحُسْنٰى

allāhu lā ilāha illā huw(a), lahul-asmā'ul-ḥusnā.

(Гьев вуго) Аллагь, жив гурев цоги аллагь гьечӀев, жиндир бищунго лъикӀал цӀарал ругев.

وَهَلْ اَتٰىكَ حَدِيْثُ مُوْسٰى ۘ

wa hal atāka ḥadīṡu mūsā.

Ва Мусал хабар нужехъе щванищ?

اِذْ رَاٰ نَارًا فَقَالَ لِاَهْلِهِ امْكُثُوْٓا اِنِّيْٓ اٰنَسْتُ نَارًا لَّعَلِّيْٓ اٰتِيْكُمْ مِّنْهَا بِقَبَسٍ اَوْ اَجِدُ عَلَى النَّارِ هُدًى

iż ra'ā nāran fa qāla li'ahlihimkuṡū innī ānastu nāral la‘allī ātīkum minhā biqabasin au ajidu ‘alan-nāri hudā(n).

Гьесда (Муса) цӀа бихьараб мехалъ, гьес жиндирго хъизаналда абуна: «ЧӀа (гьаниб), хӀакъикъаталдаги дида цӀа бихьулеб бугин, хьул бугин дида нужехъе дагьабго цӀа бачине кӀвеялда яги цӀаялъул бакӀалда дие нух бихьизе букӀиналда».

فَلَمَّآ اَتٰىهَا نُوْدِيَ يٰمُوْسٰٓى ۙ

falammā atāhā nūdiya yā mūsā.

Гьединлъидал гьесухъе (цӀадул бакӀалде) щведал, гьесда ахӀана: «Я Муса!

اِنِّيْٓ اَنَا۠ رَبُّكَ فَاخْلَعْ نَعْلَيْكَۚ اِنَّكَ بِالْوَادِ الْمُقَدَّسِ طُوًى ۗ

innī ana rabbuka fakhla‘ na‘laika innaka bil-wādil-muqaddasi ṭuwā(n).

ХӀакълъунго дун вуго дур Аллагь, гьединлъидал биччанте дур кӀиябго нагӀана. Щайгурелъул унго-унголъунги мун хирияб кӀкӀалахъ вуго, Тува.

وَاَنَا اخْتَرْتُكَ فَاسْتَمِعْ لِمَا يُوْحٰى

wa anakhtartuka fastami‘ limā yūḥā.

Ва дица нуж тӀаса рищана, нужеца гӀенекке (нужее) загьирлъизе бугеб жоялъухъ.

اِنَّنِيْٓ اَنَا اللّٰهُ لَآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنَا۠ فَاعْبُدْنِيْۙ وَاَقِمِ الصَّلٰوةَ لِذِكْرِيْ

innanī anallāhu lā ilāha illā ana fa‘budnī, wa aqimiṣ-ṣalāta liżikrī.

ХӀакълъунго дун вуго Аллагь, дун гурев цоги аллагь гьечӀо, дуца дие гӀибадатги гьабе, дун рехсезе какалги рахъе.

اِنَّ السَّاعَةَ اٰتِيَةٌ اَكَادُ اُخْفِيْهَا لِتُجْزٰى كُلُّ نَفْسٍۢ بِمَا تَسْعٰى

innas-sā‘ata ātiyatun akādu ukhfīhā litujzā kullu nafsim bimā tas‘ā.

ХӀакълъунго къиямасеб къо тӀаде щвела, дица (заман) балъго гьабила, щивав чиясе жинцаго хӀалтӀараб жоялда рекъон кири букӀине.

فَلَا يَصُدَّنَّكَ عَنْهَا مَنْ لَّا يُؤْمِنُ بِهَا وَاتَّبَعَ هَوٰىهُ فَتَرْدٰى

falā yaṣuddannaka ‘anhā mal lā yu'minu bihā wattaba‘a hawāhu fa tardā.

Гьединлъидал нуж (къиямасеб къоялдаса) нахъе руссинаруге гьелда божуларел гӀадамазги, гьезул шагьватазда хадур рилълъарал гӀадамазги, гьелъ нуж хвезарулел руго».

وَمَا تِلْكَ بِيَمِيْنِكَ يٰمُوْسٰى

wa mā tilka biyamīnika yā mūsā.

– Ва дур кваранаб квералда щиб бугеб, я Муса?

قَالَ هِيَ عَصَايَۚ اَتَوَكَّؤُا عَلَيْهَا وَاَهُشُّ بِهَا عَلٰى غَنَمِيْ وَلِيَ فِيْهَا مَاٰرِبُ اُخْرٰى

qāla hiya ‘aṣāy(a), atwakka'u ‘alaihā wa ahusysyu bihā ‘alā ganamī wa liya fīhā ma'āribu ukhrā.

Гьес (Мусаца) абуна: «Гьаб дир хъатикь бугеб хъатикь, дица гьелда мугъчӀвай гьабула, гьелдалъун дица дирго гьвеялъе (квен) тӀанхал кьабула, дие жеги цогидал пайдаял жал руго».

قَالَ اَلْقِهَا يٰمُوْسٰى

qāla alqihā yā mūsā.

Гьес (Аллагьас) абуна: «Ре гьев, я Муса!»

فَاَلْقٰىهَا فَاِذَا هِيَ حَيَّةٌ تَسْعٰى

fa alqāhā fa iżā hiya ḥayyatun tas‘ā.

Цинги (Мусаца) хъарщи рехана, циндаго гьеб лъугьана хехго хьвадулеб борхьлъун.

قَالَ خُذْهَا وَلَا تَخَفْۗ سَنُعِيْدُهَا سِيْرَتَهَا الْاُوْلٰى

qāla khużhā wa lā takhaf, sanu‘īduhā sīratahal-ūlā.

Гьес (Аллагьас) абуна: «Ккве гьев, хӀинкъуге, Нижеца гьев тӀадвуссинавизе вуго цебесеб хӀалалде,

وَاضْمُمْ يَدَكَ اِلٰى جَنَاحِكَ تَخْرُجْ بَيْضَاۤءَ مِنْ غَيْرِ سُوْۤءٍ اٰيَةً اُخْرٰىۙ

waḍmum yadaka ilā janāḥika takhruj baiḍā'a min gairi sū'in āyatan ukhrā.

ва дурго квер дурго накабазда гъоркь лъун, гьеб къватӀибе бачӀина хъахӀаб (сияхӀаб) щибго гӀунгутӀи гьечӀого, цоги мугӀжизат гӀадин,

لِنُرِيَكَ مِنْ اٰيٰتِنَا الْكُبْرٰى ۚ

linuriyaka min āyātinal-kubrā.

Нижер кӀодолъиялъул гӀаламатал дуда рихьизаризелъун.

اِذْهَبْ اِلٰى فِرْعَوْنَ اِنَّهٗ طَغٰى ࣖ

iżhab ilā fir‘auna innahū ṭagā.

ПиргӀавнасухъе ине; гьес унго-унголъунги мухъ къотӀун бугин».

قَالَ رَبِّ اشْرَحْ لِيْ صَدْرِيْ ۙ

qāla rabbisyraḥ lī ṣadrī.

Гьес (Мусаца) абуна: «Я дир БетӀергьан, дир каранда гӀатӀилъи гьабе,

وَيَسِّرْ لِيْٓ اَمْرِيْ ۙ

wa yassir lī amrī.

ва дие бигьалъи гьабе,

وَاحْلُلْ عُقْدَةً مِّنْ لِّسَانِيْ ۙ

waḥlul ‘uqdatam mil lisānī.

дир мацӀалдаса кьвариги нахъе бахъе,

يَفْقَهُوْا قَوْلِيْ ۖ

yafqahū qaulī.

Дир рагӀаби гьезда ричӀчӀила.

وَاجْعَلْ لِّيْ وَزِيْرًا مِّنْ اَهْلِيْ ۙ

waj‘al lī wazīram min ahlī.

Дир агьлуялъул лагълъунги гьаве дун,

هٰرُوْنَ اَخِى ۙ

hārūna akhī.

(ай) Гьарун, дир вац,

اشْدُدْ بِهٖٓ اَزْرِيْ ۙ

usydud bihī azrī.

дир къуват гьесдалъун щула гьабе,

وَاَشْرِكْهُ فِيْٓ اَمْرِيْ ۙ

wa asyrik-hu fī amrī.

Дир ишазулъ гьев гьудуллъун гьаве,

كَيْ نُسَبِّحَكَ كَثِيْرًا ۙ

kai nusabbiḥaka kaṡīrā(n).

Гьединлъидал нижеца Дуе гӀемераб рецц гьабизе бегьула.

وَّنَذْكُرَكَ كَثِيْرًا ۗ

wa nażkuraka kaṡīrā(n).

ва мун гӀемер ракӀалде щвезавула,

اِنَّكَ كُنْتَ بِنَا بَصِيْرًا

innaka kunta binā baṣīrā(n).

ХӀакъикъаталдаги, Дуда Киналго рихьулел руго (нижер ахӀвал-хӀал)».

قَالَ قَدْ اُوْتِيْتَ سُؤْلَكَ يٰمُوْسٰى

qāla qad ūtīta su'laka yā mūsā.

Гьес (Аллагьас) абуна: «ХӀакълъунго дур гьари тӀубана, я Муса!

وَلَقَدْ مَنَنَّا عَلَيْكَ مَرَّةً اُخْرٰىٓ ۙ

wa laqad manannā ‘alaika marratan ukhrā.

ХӀакълъунго, Нижеца дуе нигӀматал гьаруна цогидалги (гьелдаса цебе);

اِذْ اَوْحَيْنَآ اِلٰٓى اُمِّكَ مَا يُوْحٰىٓ ۙ

iż auḥainā ilā ummika mā yūḥā.

(ай) Нижеца дур эбелалъе илгьам гьабураб жо илгьам гьабураб мехалъ,

اَنِ اقْذِفِيْهِ فِى التَّابُوْتِ فَاقْذِفِيْهِ فِى الْيَمِّ فَلْيُلْقِهِ الْيَمُّ بِالسَّاحِلِ يَأْخُذْهُ عَدُوٌّ لِّيْ وَعَدُوٌّ لَّهٗ ۗوَاَلْقَيْتُ عَلَيْكَ مَحَبَّةً مِّنِّيْ ەۚ وَلِتُصْنَعَ عَلٰى عَيْنِيْ ۘ

aniqżifīhi fit-tābūti faqżifīhi fil-yammi falyulqihil-yammu bis-sāḥili ya'khużhu ‘aduwwul lī wa ‘aduwwul lah(ū), wa alqaitu ‘alaika maḥabbatam minnī, wa lituṣna‘a ‘alā ‘ainī.

(ай), гьев (Муса) сандукӀалда жанив лъе, цинги гӀурулъе (Нил) рехе, цинги гӀуруца (токалъ) ралъдал рагӀалде вачине биччай, гьев вачина (ФиргӀавнас) Дир тушманасги гьесул тушбабазги. Дица дуе кьуна Дидасан бачӀунеб рокьи; Дир нухмалъиялда гъоркь нуж рахъинаризе.

اِذْ تَمْشِيْٓ اُخْتُكَ فَتَقُوْلُ هَلْ اَدُلُّكُمْ عَلٰى مَنْ يَّكْفُلُهٗ ۗفَرَجَعْنٰكَ اِلٰٓى اُمِّكَ كَيْ تَقَرَّ عَيْنُهَا وَلَا تَحْزَنَ ەۗ وَقَتَلْتَ نَفْسًا فَنَجَّيْنٰكَ مِنَ الْغَمِّ وَفَتَنّٰكَ فُتُوْنًا ەۗ فَلَبِثْتَ سِنِيْنَ فِيْٓ اَهْلِ مَدْيَنَ ەۙ ثُمَّ جِئْتَ عَلٰى قَدَرٍ يّٰمُوْسٰى

iż tamsyī ukhtuka fa taqūlu hal adullukum ‘alā may yakfuluh(ū), fa raja‘nāka ilā ummika kai taqarra ‘ainuhā wa lā taḥzan(a), wa qatalta nafsan fa najjaināka minal-gammi wa fatannāka futūnā(n), fa labiṡta sinīna fī ahli madyan(a), ṡumma ji'ta ‘alā qadariy yā mūsā.

(Ай) дур яц хьвадулей йикӀараб мехалъ, цинги гьелъ абуна (ФиргӀавнасул агьлуялда): «Дица дуда бихьизе бегьилищ гьелда хадуб халкколев чи?» Гьединлъидал Нижеца мун эбелалъухъе тӀадвуссинавуна, гьей талихӀай йикӀине ва пашманлъичӀого йикӀине. Цо нухалъ дуца чи чӀвана, хадуб Нижеца мун (кӀудиял) захӀмалъабаздаса хвасар гьавуна ва чанго (захӀматаб) хӀалбихьиялъе хӀалбихьана; цинги чанго соналъ чӀа мун Мадяналъул агьлуялда гьоркьов, цинги мун, я Муса, бихьизабураб заманалда вачӀана,

وَاصْطَنَعْتُكَ لِنَفْسِيْۚ

wasṭana‘tuka linafsī.

Дица мун Диего тӀаса вищана (чапарлъун вукӀине).

اِذْهَبْ اَنْتَ وَاَخُوْكَ بِاٰيٰتِيْ وَلَا تَنِيَا فِيْ ذِكْرِيْۚ

iżhab anta wa akhūka bi'āyātī wa lā taniyā fī żikrī.

Дир (къуваталъул) гӀаламаталги рачун, мунги дур вацги ун, нуж кӀиязго Дун ракӀалде щвезавизе кӀвар кьечӀого тоге;

اِذْهَبَآ اِلٰى فِرْعَوْنَ اِنَّهٗ طَغٰىۚ

iżhabā ilā fir‘auna innahū ṭagā.

нуж кӀиялго ФиргӀанасухъе а, унго-унголъунги гьев гӀорхъодаса къватӀивехун ун вуго;

فَقُوْلَا لَهٗ قَوْلًا لَّيِّنًا لَّعَلَّهٗ يَتَذَكَّرُ اَوْ يَخْشٰى

fa qūlā lahū qaulal layyinal la‘allahū yatażakkaru au yakhsyā.

Гьединлъидал гьесда (ФиргӀавнасда) хӀеренал рагӀабаздалъун кӀалъай, хьулги лъун гьев вахъиналда яги хӀинкъиялда.

قَالَا رَبَّنَآ اِنَّنَا نَخَافُ اَنْ يَّفْرُطَ عَلَيْنَآ اَوْ اَنْ يَّطْغٰى

qālā rabbanā innanā nakhāfu ay yafruṭa ‘alainā au ay yaṭgā.

Гьезул кӀиязго абуна: «Я, нижер БетӀергьан, хӀакълъунго, ниж хӀинкъун руго гьес кватӀичӀого нижее гӀазаб кьеялдаса яги гӀорхъодаса тӀаде цӀикӀкӀинабиялдаса», - ян.

قَالَ لَا تَخَافَآ اِنَّنِيْ مَعَكُمَآ اَسْمَعُ وَاَرٰى

qāla lā takhāfā innanī ma‘akumā asma‘u wa arā.

Гьес (Аллагьас) абуна: «Нужер кӀиязулго ургъел гьабуге, хӀакълъунго дун нужеда кӀияздаго цадахъ вуго, дида рагӀула ва бихьула.

فَأْتِيٰهُ فَقُوْلَآ اِنَّا رَسُوْلَا رَبِّكَ فَاَرْسِلْ مَعَنَا بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ەۙ وَلَا تُعَذِّبْهُمْۗ قَدْ جِئْنٰكَ بِاٰيَةٍ مِّنْ رَّبِّكَ ۗوَالسَّلٰمُ عَلٰى مَنِ اتَّبَعَ الْهُدٰى

fa'tiyāhu fa qūlā innā rasūlā rabbika fa arsil ma‘anā banī isrā'īl(a), wa lā tu‘ażżibhum, qad ji'nāka bi'āyatim mir rabbik(a), was-salāmu ‘alā manittaba‘al-hudā.

Гьединлъидал нуж кӀиялго гьесухъе (ФиргӀавналде) ун абе: "ХӀакълъунго ниж кӀиялго руго дур БетӀергьанасул чапарзаби, гьединлъидал Исраилил лъимал нижеда цадахъ ине риччай ва гьезие гӀазаб кьечӀого те. ХӀакълъунго ниж нужехъе рачӀана дур БетӀергьанасдасан (нижер чапарлъиялъул) далилгун.

اِنَّا قَدْ اُوْحِيَ اِلَيْنَآ اَنَّ الْعَذَابَ عَلٰى مَنْ كَذَّبَ وَتَوَلّٰى

innā qad ūḥiya ilainā annal-‘ażāba ‘alā man każżaba wa tawallā.

ХӀакъикъаталдаги нилъее вахӀшияблъун лъугьана, (нижеца рачӀарал диниял малъа-хъваяздаса инкар гьабурав ва гьезул ургъел гьабичӀев чиясе тамихӀ гьабулеб букӀин».

قَالَ فَمَنْ رَّبُّكُمَا يٰمُوْسٰى

qāla famar rabbukumā yā mūsā.

Гьес (ФиргӀавнас) абуна: «Нужер кӀиязулго БетӀергьан щив кколев, я Муса?»

قَالَ رَبُّنَا الَّذِيْٓ اَعْطٰى كُلَّ شَيْءٍ خَلْقَهٗ ثُمَّ هَدٰى

qāla rabbunal-lażī a‘ṭā kulla syai'in khalqahū ṡumma hadā.

Гьес (Мусаца) жаваб кьуна: «Нилъер БетӀергьан вуго (Аллагь), кинабго жоялъе лъугьа-бахъиналъул форма кьурав, хадуб гьелъие нух бихьизавурав».

قَالَ فَمَا بَالُ الْقُرُوْنِ الْاُوْلٰى

qāla famā bālul-qurūnil-ūlā.

Гьес (ФиргӀавнас) абуна: «Гьедин батани, некӀсияб халкъалъул хӀал кинаб букӀараб?»

قَالَ عِلْمُهَا عِنْدَ رَبِّيْ فِيْ كِتٰبٍۚ لَا يَضِلُّ رَبِّيْ وَلَا يَنْسَىۖ

qāla ‘ilmuhā ‘inda rabbī fī kitāb(in), lā yaḍillu rabbī wa lā yansā.

Гьес (Мусаца) жаваб кьуна: «Гьеб лъай дир БетӀергьанасда аскӀоб бугин, ТӀехьалда (Лаух МахӀфужалда), дир БетӀергьанас гъалатӀ биччаларо яги кӀочон теларо;

الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ مَهْدًا وَّسَلَكَ لَكُمْ فِيْهَا سُبُلًا وَّاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۗ فَاَخْرَجْنَا بِهٖٓ اَزْوَاجًا مِّنْ نَّبَاتٍ شَتّٰى

al-lażī ja‘ala lakumul-arḍa mahdaw wa salaka lakum fīhā subulaw wa anzala minas-samā'i mā'ā(n), fa akhrajnā bihī azwājam min nabātin syattā.

(Аллагь), ракь нужее гӀатӀилъи гьабурав, гьелда тӀад нужее нухал гьарурав, зобалаздасан лъим (цӀад) рещтӀинабурав» Цинги Нижеца гьелда цадахъ (цӀадалъул лъим) батӀи-батӀиял тайпабазул гъветӀ-хер бижизабуна.

كُلُوْا وَارْعَوْا اَنْعَامَكُمْ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّاُولِى النُّهٰى ࣖ

kulū war‘au an‘āmakum, inna fī żālika la'āyātil li'ulin-nuhā.

Кванай ва нужерго хӀайванал хьихье. ХӀакълъунго, гьелда жанир руго гӀаламатал (Аллагьасул кӀодолъиялъул) бичӀчӀулел гӀадамазе.

۞ مِنْهَا خَلَقْنٰكُمْ وَفِيْهَا نُعِيْدُكُمْ وَمِنْهَا نُخْرِجُكُمْ تَارَةً اُخْرٰى

minhā khalaqnākum wa fīhā nu‘īdukum wa minhā nukhrijukum tāratan ukhrā.

Гьелдаса (ракьалдаса) Нижеца нуж рижана ва гьелде Нижеца нуж тӀадруссинаризе руго ва гьениса къватӀире рахъинаризе руго цоги заманалда.

وَلَقَدْ اَرَيْنٰهُ اٰيٰتِنَا كُلَّهَا فَكَذَّبَ وَاَبٰى

wa laqad araināhu āyātinā kullahā fa każżaba wa abā.

ХӀакъикъаталдаги Нижеца гьесда (ФиргӀавнасда) рихьизаруна Нижер киналго гӀаламатал (кӀодолъиялъул), амма гьев гьересилъун лъугьана ва (хӀакъикъат къабул гьабизе) нахъе къана.

قَالَ اَجِئْتَنَا لِتُخْرِجَنَا مِنْ اَرْضِنَا بِسِحْرِكَ يٰمُوْسٰى

qāla aji'tanā litukhrijanā min arḍinā bisiḥrika yā mūsā.

Гьес (ФиргӀавнас) абуна: «Дурго сихӀруялдалъун ниж нижер ракьалдаса нахъе гъезейищ мун нижехъе вачӀарав, я Муса?

فَلَنَأْتِيَنَّكَ بِسِحْرٍ مِّثْلِهٖ فَاجْعَلْ بَيْنَنَا وَبَيْنَكَ مَوْعِدًا لَّا نُخْلِفُهٗ نَحْنُ وَلَآ اَنْتَ مَكَانًا سُوًى

fa lana'tiyannaka bisiḥrim miṡlihī faj‘al bainanā wa bainaka mau‘idal lā nukhlifuhū naḥnu wa lā anta makānan suwā(n).

Гьединлъидал нижеца нужее гьединаб сихӀру чӀванкъотӀун бачине бугин, гьединлъидал нижедаги нужедаги гьоркьоб къотӀи-къай гьабе, нижеца хвезабизе гьечӀеб, я нужеца рагьараб бакӀалда».

قَالَ مَوْعِدُكُمْ يَوْمُ الزِّيْنَةِ وَاَنْ يُّحْشَرَ النَّاسُ ضُحًى

qāla mau‘idukum yaumuz-zīnati wa ay yuḥsyaran-nāsu ḍuḥā(n).

Гьес (Мусаца) абуна: «(КъотӀи-къай) заман (нижер нужеда дандчӀвазе) байрамалъул къоялъ бугин ва халкъ радал (духӀа) данде гьабизе биччанте», - ян.

فَتَوَلّٰى فِرْعَوْنُ فَجَمَعَ كَيْدَهٗ ثُمَّ اَتٰى

fa tawallā fir‘aunu fa jama‘a kaidahū ṡumma atā.

Гьединлъидал пиргӀавн ана (доб бакӀ), цинги жиндирго планал лъуна, цинги тӀадвуссун вачӀана (бихьизабураб къоялъ).

قَالَ لَهُمْ مُّوْسٰى وَيْلَكُمْ لَا تَفْتَرُوْا عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا فَيُسْحِتَكُمْ بِعَذَابٍۚ وَقَدْ خَابَ مَنِ افْتَرٰى

qāla lahum mūsā wailakum lā taftarū ‘alallāhi każiban fa yusḥitakum bi‘ażab(in), wa qad khāba maniftarā.

Мусаца гьезда (сихӀручагӀазда) абуна: «Балагь нужее, Аллагьасда гьереси бицунге, гьес нуж гӀазаб-гӀакъубаялдалъун тӀагӀинаризе гурин», - ян. Ва кигӀан ками бугеб гьереси ургъулезе.

فَتَنَازَعُوْٓا اَمْرَهُمْ بَيْنَهُمْ وَاَسَرُّوا النَّجْوٰى

fa tanāza‘ū amrahum bainahum wa asarrun-najwā.

Гьедин гьез жидерго ишазул дагӀба балеб букӀана ва гьез (жидерго) гара-чӀвариял балъго гьарулел рукӀана.

قَالُوْٓا اِنْ هٰذٰنِ لَسَاحِرٰنِ يُرِيْدَانِ اَنْ يُّخْرِجٰكُمْ مِّنْ اَرْضِكُمْ بِسِحْرِهِمَا وَيَذْهَبَا بِطَرِيْقَتِكُمُ الْمُثْلٰى

qālū in hāżāni lasāḥirāni yurīdāni ay yukhrijākum min arḍikum bisiḥrihimā wa yażhabā biṭarīqatikumul-muṡlā.

Гьез (сихӀручагӀаз) абуна: «ХӀакълъунго, гьав кӀиявго чи вуго нуж (ФиргӀавн) нужер улкаялдаса жидерго сихӀруялдалъун нахъе гъезе бокьарал, нужер аслиял гӀадатал хвезаризе бокьарал сихӀручагӀи», - ян.

فَاَجْمِعُوْا كَيْدَكُمْ ثُمَّ ائْتُوْا صَفًّاۚ وَقَدْ اَفْلَحَ الْيَوْمَ مَنِ اسْتَعْلٰى

fa ajmi‘ū kaidakum ṡumma'tū ṣaffā(n), wa qad aflaḥal-yauma manista‘lā.

Гьединлъидал нужерго киналго махщелал (сихӀру) данде гьаре, цинги тӀатӀала рачӀа, ва унго-унголъунги талихӀав вуго жакъа бергьарав чи».

قَالُوْا يٰمُوْسٰٓى اِمَّآ اَنْ تُلْقِيَ وَاِمَّآ اَنْ نَّكُوْنَ اَوَّلَ مَنْ اَلْقٰى

qālū yā mūsā immā an tulqiya wa immā an nakūna awwala man alqā.

Гьез абуна: "Я Муса, дуцайищ речӀчӀараб (тӀоцебе) яги нижецаищ речӀчӀараб?"

قَالَ بَلْ اَلْقُوْاۚ فَاِذَا حِبَالُهُمْ وَعِصِيُّهُمْ يُخَيَّلُ اِلَيْهِ مِنْ سِحْرِهِمْ اَنَّهَا تَسْعٰى

qāla bal alqū, fa iżā ḥibāluhum wa ‘iṣiyyuhum yukhayyalu ilaihi min siḥrihim annahā tas‘ā.

Гьес (Мусаца) абуна: «Гьарула рехе!» Цинги циндаго гьезул канабиги хъарщалги гьесда (Мусада) рихьана, гьев хехго хьвадулев гӀадин, гьезул сихӀру сабаблъун.

فَاَوْجَسَ فِيْ نَفْسِهٖ خِيْفَةً مُّوْسٰى

fa aujasa fī nafsihī khīfatam mūsā.

Гьединлъидал Мусал рекӀелъ хӀинкъи бижана.

قُلْنَا لَا تَخَفْ اِنَّكَ اَنْتَ الْاَعْلٰى

qulnā lā takhaf innaka antal-a‘lā.

Нижеца абуна: «Мун хӀинкъуге! ХӀакълъунго мун вуго тӀадегӀанав (бергьарав).

وَاَلْقِ مَا فِيْ يَمِيْنِكَ تَلْقَفْ مَا صَنَعُوْاۗ اِنَّمَا صَنَعُوْا كَيْدُ سٰحِرٍۗ وَلَا يُفْلِحُ السَّاحِرُ حَيْثُ اَتٰى

wa alqi mā fī yamīnika talqaf mā ṣana‘ū, innamā ṣana‘ū kaidu sāḥir(in), wa lā yufliḥus-sāḥiru ḥaiṡu atā.

Ва рехе дур кваранаб квералда бугеб жо, гьелъ унго-унголъунги гьукъила гьез гьабураб жо. Гьез гьабураб жо букӀана гӀицӀго сихӀруяб махщел (гӀицӀго). Ва сихӀручи бергьине гьечӀо, киса вачӀаниги».

فَاُلْقِيَ السَّحَرَةُ سُجَّدًا قَالُوْٓا اٰمَنَّا بِرَبِّ هٰرُوْنَ وَمُوْسٰى

fa ulqiyas-saḥaratu sujjadan qālū āmannā birabbi hārūna wa mūsā.

Цинги сихӀручагӀаз абуна: «Ниж иман лъуна Харунилги Мусалги Аллагьасда», - ян.

قَالَ اٰمَنْتُمْ لَهٗ قَبْلَ اَنْ اٰذَنَ لَكُمْۗ اِنَّهٗ لَكَبِيْرُكُمُ الَّذِيْ عَلَّمَكُمُ السِّحْرَۚ فَلَاُقَطِّعَنَّ اَيْدِيَكُمْ وَاَرْجُلَكُمْ مِّنْ خِلَافٍ وَّلَاُصَلِّبَنَّكُمْ فِيْ جُذُوْعِ النَّخْلِۖ وَلَتَعْلَمُنَّ اَيُّنَآ اَشَدُّ عَذَابًا وَّاَبْقٰى

qāla āmantum lahū qabla an āżana lakum, innahū lakabīrukumul-lażī ‘allamakumus-siḥr(a), fa la'uqaṭṭi‘anna aidiyakum wa arjulakum min khilāfiw wa la'uṣallibannakum fī jużū‘in-nakhl(i), wa lata‘lamunna ayyunā asyaddu ‘ażābaw wa abqā.

Гьес (ПиргӀавнас) абуна: "Дица дуе изну кьезегӀан мун гьесда (Муса) божун вукӀанищ? ХӀакъикъаталдаги, гьев вукӀана дуда сихӀру малъарав дур цевехъан. Гьеб мехалъ, хӀакъикъаталдаги, дица дур квералги хӀатӀалги хъанчидалъун къотӀила, ва хӀакъикъаталдаги, дица мун хурмаялъул гъотӀол кьучӀалда хъанчила ва хӀакъикъаталдаги, дуда лъазе бугин нилъер кинаб torvous ва e griment цӀикӀкӀун бугебали".

قَالُوْا لَنْ نُّؤْثِرَكَ عَلٰى مَا جَاۤءَنَا مِنَ الْبَيِّنٰتِ وَالَّذِيْ فَطَرَنَا فَاقْضِ مَآ اَنْتَ قَاضٍۗ اِنَّمَا تَقْضِيْ هٰذِهِ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا ۗ

qālū lan nu'ṡiraka ‘alā mā jā'anā minal-bayyināti wal-lażī faṭaranā faqḍi mā anta qāḍ(in), innamā taqḍī hāżihil-ḥayātad-dun-yā.

Гьез (сихӀручагӀаз) абуна: "Нижеца нуж тӀаса рищиларо (мутӀигӀлъизе) нижехъе рачӀарал якъинал далилазда (мугӀжизатазда) мугъчӀвайги гьабун, ниж рижарав (Аллагьасда) тӀадги чӀун.

اِنَّآ اٰمَنَّا بِرَبِّنَا لِيَغْفِرَ لَنَا خَطٰيٰنَا وَمَآ اَكْرَهْتَنَا عَلَيْهِ مِنَ السِّحْرِۗ وَاللّٰهُ خَيْرٌ وَّاَبْقٰى

innā āmannā birabbinā liyagfira lanā khaṭāyānā wa mā akrahtanā ‘alaihi minas-siḥr(i), wallāhu khairuw wa abqā.

Ниж унго-унголъунги божана нижер Аллагьасда, гьес нижер гъалатӀаздасаги дуца нижеда тӀад лъураб сихӀруялдасаги тӀаса лъугьине. Аллагьги лъикӀав (Жиндир кири) ва абадияб (Жиндир тамихӀ) вуго».

اِنَّهٗ مَنْ يَّأْتِ رَبَّهٗ مُجْرِمًا فَاِنَّ لَهٗ جَهَنَّمَ ۗ لَا يَمُوْتُ فِيْهَا وَلَا يَحْيٰى

innahū may ya'ti rabbahū mujriman fa inna lahū jahannam(a), lā yamūtu fīhā wa lā yaḥyā.

ХӀакълъунго, мунагьалъул хӀалалда жиндирго БетӀергьанасухъе вачӀарав чи, хӀакълъунго, гьесие жужахӀ буго. Гьев гьелда жанив хвечӀо (тамихӀ лъазе халат бахъунеб букӀана) ва чӀаго вукӀинчӀо (яги) (тавбу гьабизе кӀвечӀого).

وَمَنْ يَّأْتِهٖ مُؤْمِنًا قَدْ عَمِلَ الصّٰلِحٰتِ فَاُولٰۤىِٕكَ لَهُمُ الدَّرَجٰتُ الْعُلٰى ۙ

wa may ya'tihī mu'minan qad ‘amilaṣ-ṣāliḥāti fa ulā'ika lahumud-darajātul-‘ulā.

Амма иманалъул хӀалалда гьесухъе вачӀарав, лъикӀал гӀамалалги гьарун, гьел ккола тӀадегӀанаб даражаялде щварал гӀадамал.

جَنّٰتُ عَدْنٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۗوَذٰلِكَ جَزَاۤءُ مَنْ تَزَكّٰى ࣖ

jannātu ‘adnin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā, wa żālika jazā'u man tazakkā.

(ай) Адналъул алжанал, гьезда гъоркь гӀорал чвахулел, гьел абадиялъго гьенир рукӀуна. Гьеб буго жалго рацӀцӀад гьарулезе щолеб кири.

وَلَقَدْ اَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰٓى اَنْ اَسْرِ بِعِبَادِيْ فَاضْرِبْ لَهُمْ طَرِيْقًا فِى الْبَحْرِ يَبَسًاۙ لَّا تَخٰفُ دَرَكًا وَّلَا تَخْشٰى

wa laqad auḥainā ilā mūsā an asri bi‘ibādī faḍrib lahum ṭarīqan fil-baḥri yabasā(n), lā takhāfu darakaw wa lā takhsyā.

ХӀакъикъаталдаги Нижеца Мусада вахӀю гьабуна: «Дир лагъзалгун цадахъ къаси ун, гьезие ралъдалъ бакъвараб нух бахъе, (дуе) хӀинкъизе кколаро мун гъоркье ккеялдаса ва ургъел гьабизе кколаро (гъанкъиялъул)».

فَاَتْبَعَهُمْ فِرْعَوْنُ بِجُنُوْدِهٖ فَغَشِيَهُمْ مِّنَ الْيَمِّ مَا غَشِيَهُمْ ۗ

fa atba‘ahum fir‘aunu bijunūdihī fa gasyiyahum minal-yammi mā gasyiyahum.

Гьеб мехалъ пиргӀавнги гьесул аскарги гьезда хадур лъугьана, амма ралъдал карачелаз гьел гъанкъун ана.

وَاَضَلَّ فِرْعَوْنُ قَوْمَهٗ وَمَا هَدٰى

wa aḍalla fir‘aunu qaumahū wa mā hadā.

ФиргӀавницаги жиндирго къавм къосинабуна ва гьезие битӀараб нух кьечӀо.

يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ قَدْ اَنْجَيْنٰكُمْ مِّنْ عَدُوِّكُمْ وَوٰعَدْنٰكُمْ جَانِبَ الطُّوْرِ الْاَيْمَنَ وَنَزَّلْنَا عَلَيْكُمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوٰى

yā banī isrā'īla qad anjainākum min ‘aduwwikum wa wā‘adnākum jānibaṭ-ṭūril-aimana wa nazzalnā ‘alaikumul-mannā was-salwā.

Я, Исраилил лъимал! ХӀакълъунго, Нижеца нуж нужер тушбабаздаса хвасар гьаруна, Нижеца нужергун къотӀи гьабуна (как базе) мегӀералъул (Синай мегӀералъул) кваранаб рахъалда ва Нижеца нужехъе рещтӀана манн ва салва.

كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْۙ وَلَا تَطْغَوْا فِيْهِ فَيَحِلَّ عَلَيْكُمْ غَضَبِيْۚ وَمَنْ يَّحْلِلْ عَلَيْهِ غَضَبِيْ فَقَدْ هَوٰى

kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum, wa lā taṭgau fīhi fa yaḥilla ‘alaikum gaḍabī, wa may yaḥlil ‘alaihi gaḍabī faqad hawā.

Нижеца дуе ризкъи кьураб лъикӀаб ризкъи кванай, гӀорхъодаса тӀаде унге, гьелдалъун дудехун Дир ццин бахъине. Дир ццин бахъиналъ кьабурав чи, цинги, хӀакъикъаталдаги, гьев хвана.

وَاِنِّيْ لَغَفَّارٌ لِّمَنْ تَابَ وَاٰمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا ثُمَّ اهْتَدٰى

wa innī lagaffārul liman tāba wa āmana wa ‘amila ṣāliḥan ṡummahtadā.

Ва хӀакълъунго, дун тӀаса лъугьунев вуго тавбу гьабурал, иман лъурал, лъикӀал гӀамалал гьарурал, хадуб нухда хутӀарал чагӀазда.

۞ وَمَآ اَعْجَلَكَ عَنْ قَوْمِكَ يٰمُوْسٰى

wa mā a‘jalaka ‘an qaumika yā mūsā.

– Ва мун дурго халкъалдаса хехго щай вачӀарав, я Муса?

قَالَ هُمْ اُولَاۤءِ عَلٰٓى اَثَرِيْ وَعَجِلْتُ اِلَيْكَ رَبِّ لِتَرْضٰى

qāla hum ulā'i ‘alā aṡarī wa ‘ajiltu ilaika rabbi litarḍā.

Гьес (Мусаца) абуна: «Гьел дида хадур лъугьунел руго ва дун Духъе гӀедегӀула, я дир БетӀергьан, Мун разилъизелъун».

قَالَ فَاِنَّا قَدْ فَتَنَّا قَوْمَكَ مِنْۢ بَعْدِكَ وَاَضَلَّهُمُ السَّامِرِيُّ

qāla fa innā qad fatannā qaumaka mim ba‘dika wa aḍallahumus-sāmiriyy(u).

Гьес (Аллагьас) абуна: «ХӀакълъунго, мун нахъе ун хадуб нижеца дур къавмалъул хӀалбихьи гьабуна, гьел самирияз къосинаруна», - ян.

فَرَجَعَ مُوْسٰٓى اِلٰى قَوْمِهٖ غَضْبَانَ اَسِفًا ەۚ قَالَ يٰقَوْمِ اَلَمْ يَعِدْكُمْ رَبُّكُمْ وَعْدًا حَسَنًا ەۗ اَفَطَالَ عَلَيْكُمُ الْعَهْدُ اَمْ اَرَدْتُّمْ اَنْ يَّحِلَّ عَلَيْكُمْ غَضَبٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ فَاَخْلَفْتُمْ مَّوْعِدِيْ

fa raja‘a mūsā ilā qaumihī gaḍbāna asifā(n), qāla yā qaumi alam ya‘idkum rabbukum wa‘dan ḥasanā(n), afaṭāla ‘alaikumul-‘ahdu am arattum ay yaḥilla ‘alaikum gaḍabum mir rabbikum fa akhlaftum mau‘idī.

Цинги Муса ццим бахъун, пашманго тӀад вуссун вуго жиндирго халкъалде. Гьес (Мусаца) абуна: "Я дир халкъ! Нужер БетӀергьанас нужее лъикӀаб рагӀи кьун гьечӀищ? КъотӀиялъул болжал нужее цӀакъ халатабищ бугеб яги Аллагьасул ццин нужеда тӀад рещтӀине бокьун бугищ нужее, щай нужеца дида гьабураб къотӀи хвезабураб?"

قَالُوْا مَآ اَخْلَفْنَا مَوْعِدَكَ بِمَلْكِنَا وَلٰكِنَّا حُمِّلْنَآ اَوْزَارًا مِّنْ زِيْنَةِ الْقَوْمِ فَقَذَفْنٰهَا فَكَذٰلِكَ اَلْقَى السَّامِرِيُّ ۙ

qālū mā akhlafnā mau‘idaka bimalkinā wa lākinnā ḥummilnā auzāram min zīnatil-qaumi fa qażafnāhā fa każālika alqas-sāmiriyy(u).

Гьез абуна: «Нижеца дур къотӀи нижерго ихтияралдалъун хвезабичӀо, амма нижеца (ФиргӀавнасул) халкъалъул жавгьар-якъуталъул кӀудияб юк баччизе ккана, цинги нижеца гьел (цӀадулъе) рехана, гьединго Самирицаги рехана.

فَاَخْرَجَ لَهُمْ عِجْلًا جَسَدًا لَّهٗ خُوَارٌ فَقَالُوْا هٰذَآ اِلٰهُكُمْ وَاِلٰهُ مُوْسٰى ەۙ فَنَسِيَ ۗ

fa akhraja lahum ‘ijlan jasadal lahū khuwārun fa qālū hāżā ilāhukum wa ilāhu mūsā, fa nasiy(a).

цинги (цӀадул хӀободаса) гьес (Самирица) къватӀибе бахъана гьезие черхги гьаракьги бугеб гьвеялъул (статуя), гьединлъидал гьез абуна: «Гьав вуго нужер Аллагь ва Мусал Аллагь, амма гьесда (Муса) кӀочон тун вуго».

اَفَلَا يَرَوْنَ اَلَّا يَرْجِعُ اِلَيْهِمْ قَوْلًا ەۙ وَّلَا يَمْلِكُ لَهُمْ ضَرًّا وَّلَا نَفْعًا ࣖ

afalā yarauna allā yarji‘u ilaihim qaulā(n), wa lā yamliku lahum ḍarraw wa lā naf‘ā(n).

Гьединлъидал гьезда кӀвар кьечӀищ (бечеялъул статуялъ) жидее жаваб кьезе кӀолеб гьечӀолъи, ва заралалда дандечӀезе яги жидее пайда бачине кӀолеб гьечӀолъи?

وَلَقَدْ قَالَ لَهُمْ هٰرُوْنُ مِنْ قَبْلُ يٰقَوْمِ اِنَّمَا فُتِنْتُمْ بِهٖۚ وَاِنَّ رَبَّكُمُ الرَّحْمٰنُ فَاتَّبِعُوْنِيْ وَاَطِيْعُوْٓا اَمْرِيْ

wa laqad qāla lahum hārūnu min qablu yā qaumi innamā futintum bih(ī), wa inna rabbakumur-raḥmānu fattabi‘ūnī wa aṭī‘ū amrī.

ХӀакъикъаталдаги, цебего Гьаруница гьезда абун букӀана: «Я дир халкъ, хӀакълъунго, нужее кьун букӀана гӀицӀго хӀалбихьиги (бечеялъул статуягун) ва хӀакълъунго нужер БетӀергьан (Аллагь) гурхӀулев вуго, дида хадур рилълъа ва дир амруял тӀуразаре».

قَالُوْا لَنْ نَّبْرَحَ عَلَيْهِ عٰكِفِيْنَ حَتّٰى يَرْجِعَ اِلَيْنَا مُوْسٰى

qālū lan nabraḥa ‘alaihi ‘ākifīna ḥattā yarji‘a ilainā mūsā.

Гьез жаваб кьуна: «Нижеца гьеб тезе гьечӀо (ва) Муса нижехъе тӀадвуссун вачӀинегӀан гьелъие (бечеялъул статуяялъе) сужда гьаби халат бахъинабизе гьечӀо».

قَالَ يٰهٰرُوْنُ مَا مَنَعَكَ اِذْ رَاَيْتَهُمْ ضَلُّوْٓا ۙ

qāla yā hārūnu mā mana‘aka iż ra'aitahum ḍallū.

Гьес (Мусаца) абуна: «Я, Гьарун, гьел къосарал рихьараб мехалъ, щиб дуе квал-квал гьабулеб бугеб?

اَلَّا تَتَّبِعَنِۗ اَفَعَصَيْتَ اَمْرِيْ

allā tattabi‘an(i), afa ‘aṣaita amrī.

(гьединлъидал) мун дида хадуб унаро? Дуца (ургъунго) дир буюрухъ тӀубазабичӀищ?»

قَالَ يَبْنَؤُمَّ لَا تَأْخُذْ بِلِحْيَتِيْ وَلَا بِرَأْسِيْۚ اِنِّيْ خَشِيْتُ اَنْ تَقُوْلَ فَرَّقْتَ بَيْنَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ وَلَمْ تَرْقُبْ قَوْلِيْ

qāla yabna'umma lā ta'khuż biliḥyatī wa lā bira'sī, innī khasyītu an taqūla farraqta baina banī isrā'īla wa lam tarqub qaulī.

Гьес (ХӀаруница) жаваб кьуна: "Я дир эбелалъул вас, дир бетӀералда гуреб, дир мегежалда квер хъваге. Дун унго-унголъунги хӀинкъун вуго дуца (дида) абизе: "Дуца Исраилил лъимал рикьана, дуца дир хабар цӀуничӀо", - ян.

قَالَ فَمَا خَطْبُكَ يٰسَامِرِيُّ

qāla famā khaṭbuka yā sāmiriyy(u).

Гьес (Мусаца) абуна: «Щиб дуе тӀамураб, я Самири?»

قَالَ بَصُرْتُ بِمَا لَمْ يَبْصُرُوْا بِهٖ فَقَبَضْتُ قَبْضَةً مِّنْ اَثَرِ الرَّسُوْلِ فَنَبَذْتُهَا وَكَذٰلِكَ سَوَّلَتْ لِيْ نَفْسِيْ

qāla baṣurtu bimā lam yabṣurū bihī fa qabaḍtu qabḍatam min aṡarir-rasūli fa nabażtuhā wa każālika sawwalat lī nafsī.

Гьес (Самирица) жаваб кьуна: «Дида лъалаан гьезда лъалареб жо, гьединлъидал дица чапарасул лъалкӀаздаса цо гъуд (ракь) босана ва дица гьеб (цӀадулъе) рехана, гьедин дир шагьваталъ дун мукӀур гьавуна».

قَالَ فَاذْهَبْ فَاِنَّ لَكَ فِى الْحَيٰوةِ اَنْ تَقُوْلَ لَا مِسَاسَۖ وَاِنَّ لَكَ مَوْعِدًا لَّنْ تُخْلَفَهٗۚ وَانْظُرْ اِلٰٓى اِلٰهِكَ الَّذِيْ ظَلْتَ عَلَيْهِ عَاكِفًا ۗ لَنُحَرِّقَنَّهٗ ثُمَّ لَنَنْسِفَنَّهٗ فِى الْيَمِّ نَسْفًا

qāla fażhab fa inna laka fil-ḥayāti an taqūla lā misās(a), wa inna laka mau‘idal lan tukhlafah(ū), wanẓur ilā ilāhikal-lażī ẓalta ‘alaihi ‘ākifā(n), lanuḥarriqannahū ṡumma lanansifannahū fil-yammi nasfā(n).

Гьес (Мусаца) абуна: "Ине! Гьединлъидал унго-унголъунги гӀумруялда (дунялалда) дуца (гӀицӀго) абизе бегьула: "Дида квер хъваге", - ян. (цояб цояздаса рикӀкӀадаб).

اِنَّمَآ اِلٰهُكُمُ اللّٰهُ الَّذِيْ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَۗ وَسِعَ كُلَّ شَيْءٍ عِلْمًا

innamā ilāhukumullāhul-lażī lā ilāha illā huw(a), wasi‘a kulla syai'in ‘ilmā(n).

ХӀакълъунго, нужер Аллагь цохӀо Аллагь вуго, Гьев гурони цоги аллагь гьечӀо. Гьесул гӀелмуялъ кинабго сверун ккун букӀуна».

كَذٰلِكَ نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ مَا قَدْ سَبَقَۚ وَقَدْ اٰتَيْنٰكَ مِنْ لَّدُنَّا ذِكْرًا ۚ

każālika naquṣṣu ‘alaika min ambā'i mā sabaq(a), wa qad ātaināka mil ladunnā żikrā(n).

Гьедин Нижеца дуе (МухӀамадие) бицуна цебехун арал (гӀадамазул) цо-цо харбал, хӀакъикъаталдаги, Нижеца дуе кьуна Нижер рахъалдасан лъазаби (Къуръан).

مَنْ اَعْرَضَ عَنْهُ فَاِنَّهٗ يَحْمِلُ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وِزْرًا

man a‘raḍa ‘anhu fa innahū yaḥmilu yaumal-qiyāmati wizrā(n).

Гьелдаса (Къуръаналдаса) вуссарав чи, хӀакълъунго, гьес къиямасеб къоялъ баччизе буго кӀудияб къварилъи (мунагь).

خٰلِدِيْنَ فِيْهِ ۗوَسَاۤءَ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ حِمْلًاۙ

khālidīna fīh(i), wa sā'a lahum yaumal-qiyāmati ḥimlā(n).

гьел хутӀула гьеб хӀалалда. Ва мунагьазул къварилъи гьезие хӀинкъи бугеб букӀина къиямасеб къоялъ;

يَّوْمَ يُنْفَخُ فِى الصُّوْرِ وَنَحْشُرُ الْمُجْرِمِيْنَ يَوْمَىِٕذٍ زُرْقًا ۖ

yauma yunfakhu fiṣ-ṣūri wa naḥsyurul-mujrimīna yauma'iżin zurqā(n).

(Къиямасеб къоялъ) зурма кьабула (кӀиабилеб нухалъ) ва гьеб къоялъ Нижеца мунагьал чураял данде гьарула пашманлъиялъул хъахӀилал гьурмалгун,

يَّتَخَافَتُوْنَ بَيْنَهُمْ اِنْ لَّبِثْتُمْ اِلَّا عَشْرًا

yatakhāfatūna bainahum il labiṡtum illā ‘asyrā(n).

гьез цоцада гьимана: «Нуж (дунялалда) анцӀго (къоялдаса) цӀикӀкӀун чӀа», - ян.

نَحْنُ اَعْلَمُ بِمَا يَقُوْلُوْنَ اِذْ يَقُوْلُ اَمْثَلُهُمْ طَرِيْقَةً اِنْ لَّبِثْتُمْ اِلَّا يَوْمًا ࣖ

naḥnu a‘lamu bimā yaqūlūna iż yaqūlu amṡaluhum ṭarīqatan il labiṡtum illā yaumā(n).

Нилъеда лъикӀ лъала гьез щиб абилебали, гӀадамазул бищунго ритӀухъав чияс абураб мехалъ: «Мун чӀа (дунялалда), цо къоялдаса цӀикӀкӀун гуреб», - ян.

وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الْجِبَالِ فَقُلْ يَنْسِفُهَا رَبِّيْ نَسْفًا ۙ

wa yas'alūnaka ‘anil-jibāli fa qul yansifuhā rabbī nasfā(n).

Ва гьез дуда (МухӀамадида) гьикъула мугӀрузул хӀакъалъулъ, гьединлъидал дуца абе: «Дир БетӀергьанас гьел (къиямасеб къоялъ) кӀванагӀан тӀубан тӀагӀинаризе руго», - ян.

فَيَذَرُهَا قَاعًا صَفْصَفًا ۙ

fa yażaruhā qā‘an ṣafṣafā(n).

цинги гьес (цересел мугӀрул) тӀубанго рацӀцӀад гьарила,

لَّا تَرٰى فِيْهَا عِوَجًا وَّلَآ اَمْتًا ۗ

lā tarā fīhā ‘iwajaw wa lā amtā(n).

(гьединлъидал) нужеда гьенир тӀокӀал рихьизе гьечӀо гӀодоре риччаралги борхаталги бакӀал».

يَوْمَىِٕذٍ يَّتَّبِعُوْنَ الدَّاعِيَ لَا عِوَجَ لَهٗ ۚوَخَشَعَتِ الْاَصْوَاتُ لِلرَّحْمٰنِ فَلَا تَسْمَعُ اِلَّا هَمْسًا

yauma'iżiy yattabi‘ūnad-dā‘iya lā ‘iwaja lah(ū), wa khasya‘atil-aṣwātu lir-raḥmāni falā tasma‘u illā hamsā(n).

Гьеб къоялъ гьел ахӀулев чиясда (малаикасул) хадур лъугьана, нахъехун руссун (нахъ чӀвачӀого); ва киналго гьаркьал гурхӀел бугев Аллагьасе гӀодоре риччала, нужеда рагӀулебщинаб жо хъирщ-хъирщлъун букӀине.

يَوْمَىِٕذٍ لَّا تَنْفَعُ الشَّفَاعَةُ اِلَّا مَنْ اَذِنَ لَهُ الرَّحْمٰنُ وَرَضِيَ لَهٗ قَوْلًا

yauma'iżil lā tanfa‘usy-syafā‘atu illā man ażina lahur-raḥmānu wa raḍiya lahū qaulā(n).

Гьеб къоялъ шафагӀаталъул (кумекалъул) пайда букӀунаро, Аллагьас жиндие изну кьурал, жиндир рагӀаби рази гьарурал чагӀаздасан гурони.

يَعْلَمُ مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَلَا يُحِيْطُوْنَ بِهٖ عِلْمًا

ya‘lamu mā baina aidīhim wa mā khalfahum wa lā yuḥīṭūna bihī ‘ilmā(n).

Гьесда (Аллагьасда) лъала гьезда цебе бугебги (ккелеб жоги) гьезда нахъа бугебги (цебеккунго ккараб жоги), гьезул гӀелмуялда жаниб гьесул гӀелмуги гъорлъе ккезабизе рес гьечӀо.

۞ وَعَنَتِ الْوُجُوْهُ لِلْحَيِّ الْقَيُّوْمِۗ وَقَدْ خَابَ مَنْ حَمَلَ ظُلْمًا

wa ‘anatil-wujūhu lil-ḥayyil-qayyūm(i), wa qad khāba man ḥamala ẓulmā(n).

ЧӀагояв ва ЦохӀо вугев (Аллагьасда) цебе киналго гьурмал къулана. Гьеб унго-унголъунги ками ккола ритӀухълъи гьечӀолъи гьабулел гӀадамазе.

وَمَنْ يَّعْمَلْ مِنَ الصّٰلِحٰتِ وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَا يَخٰفُ ظُلْمًا وَّلَا هَضْمًا

wa may ya‘mal minaṣ-ṣāliḥāti wa huwa mu'minun falā yakhāfu ẓulmaw wa lā haḍmā(n).

Ва лъицаниги лъикӀал гӀамалал гьаруни, живго иманалда вугеб мехалъ, цинги гьесул ургъел букӀунаро (жинда данде) ритӀухълъи гьечӀого хьвадиялъул ва гьесул (гьединабго ургъел) букӀунаро жиндирго ихтиярал дагьлъиялъул.

وَكَذٰلِكَ اَنْزَلْنٰهُ قُرْاٰنًا عَرَبِيًّا وَّصَرَّفْنَا فِيْهِ مِنَ الْوَعِيْدِ لَعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ اَوْ يُحْدِثُ لَهُمْ ذِكْرًا

wa każālika anzalnāhu qur'ānan ‘arabiyyaw wa ṣarrafnā fīhi minal-wa‘īdi la‘allahum yattaqūna au yuḥdiṡu lahum żikrā(n).

Гьедин Нижеца рещтӀана Къуръан гӀараб мацӀалда, ва нижеца чанго нухалъ баян гьабуна гьелда жаниб цо-цо хӀинкъиял, гьел такъваялде рачӀинелъун, яги (Къуръаналъ) гьезда малъизелъун.

فَتَعٰلَى اللّٰهُ الْمَلِكُ الْحَقُّۚ وَلَا تَعْجَلْ بِالْقُرْاٰنِ مِنْ قَبْلِ اَنْ يُّقْضٰٓى اِلَيْكَ وَحْيُهٗ ۖوَقُلْ رَّبِّ زِدْنِيْ عِلْمًا

fa ta‘ālallāhul-malikul-ḥaqq(u), wa lā ta‘jal bil-qur'āni min qabli ay yuqḍā ilaika waḥyuh(ū), wa qur rabbi zidnī ‘ilmā(n).

Гьединлъидал ТӀадегӀанав вуго Аллагь, хӀакъав ва хӀакъикъияв ПарччахӀ. Дуца (МухӀамад) гӀедегӀуге Къуръан духъе рещтӀиналдего, ва абуге: «Я, дир БетӀергьан, дир гӀелму цӀикӀкӀинабе», - ян.

وَلَقَدْ عَهِدْنَآ اِلٰٓى اٰدَمَ مِنْ قَبْلُ فَنَسِيَ وَلَمْ نَجِدْ لَهٗ عَزْمًا ࣖ

wa laqad ‘ahidnā ilā ādama min qablu fa nasiya wa lam najid lahū ‘azmā(n).

ХӀакълъунго цебего Нижеца Адамида амру гьабун букӀана, амма гьесда кӀочон тана, Нижеда гьесулъ щулияб васият батичӀо.

وَاِذْ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَ اَبٰى ۗ

wa iż qulnā lil-malā'ikatisjudū li'ādama fa sajadū illā iblīsa abā.

Ва (ракӀалде щвезабе) Нижеца малаикзабазда абураб мех: «Адамие сужда гьабе!» Цинги гьез сужда гьабуна шайтӀан гурони; гьес инкар гьабуна.

فَقُلْنَا يٰٓاٰدَمُ اِنَّ هٰذَا عَدُوٌّ لَّكَ وَلِزَوْجِكَ فَلَا يُخْرِجَنَّكُمَا مِنَ الْجَنَّةِ فَتَشْقٰى

fa qulnā yā ādamu inna hāżā ‘aduwwul laka wa lizaujika falā yukhrijannakumā minal-jannati fa tasyqā.

Цинги Нижеца абуна: «Я Адам! ХӀакъикъаталдаги гьаб (Иблис) дуеги дур чӀужуялъеги тушман буго, гьединлъидал киданиги биччаге гьес нуж кӀиялго алжаналдаса къватӀире рахъинаризе, гурони нужее къварилъи ккезе буго», - ян.

اِنَّ لَكَ اَلَّا تَجُوْعَ فِيْهَا وَلَا تَعْرٰى ۙ

inna laka allā tajū‘a fīhā wa lā ta‘rā.

ХӀакълъунго, гьениб дуе (гарантия) буго, мун ракъуца холаро ва мун гӀавухълъунги хутӀиларо.

وَاَنَّكَ لَا تَظْمَؤُا فِيْهَا وَلَا تَضْحٰى

wa annaka lā taẓma'u fīhā wa lā taḍḥā.

ХӀакъикъаталдаги, гьениб нуж къечон рукӀине гьечӀо ва бакъул хинлъиялъ нужеда кьабизе гьечӀо».

فَوَسْوَسَ اِلَيْهِ الشَّيْطٰنُ قَالَ يٰٓاٰدَمُ هَلْ اَدُلُّكَ عَلٰى شَجَرَةِ الْخُلْدِ وَمُلْكٍ لَّا يَبْلٰى

fa waswasa ilaihisy-syaiṭānu qāla yā ādamu hal adulluka ‘alā syajaratil-khuldi wa mulkil lā yablā.

Цинги шайтӀаналъ гьесда хъирщун (квешал пикраби) гьаруна: "Я Адам, дица дуда бихьизабилищ хвел гьечӀеб гъветӀ (хӀулди) ва хвезе гьечӀеб ханлъи?"

فَاَكَلَا مِنْهَا فَبَدَتْ لَهُمَا سَوْءٰتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفٰنِ عَلَيْهِمَا مِنْ وَّرَقِ الْجَنَّةِۚ وَعَصٰىٓ اٰدَمُ رَبَّهٗ فَغَوٰى ۖ

fa akalā minhā fa badat lahumā sau'ātuhumā wa ṭafiqā yakhṣifāni ‘alaihimā miw waraqil-jannah(ti), wa ‘aṣā ādamu rabbahū fa gawā.

Цинги гьез кӀиязго гьеб кванана, цинги кӀияздаго жидерго гӀаврат бихьана ва гьез гьеб тӀамахалъ бахчизе байбихьана, Адамица жиндирго БетӀергьанасе мутӀигӀлъичӀо, гьев къосун ана.

ثُمَّ اجْتَبٰىهُ رَبُّهٗ فَتَابَ عَلَيْهِ وَهَدٰى

Ṡummajtabāhu rabbuhū fa tāba ‘alaihi wa hadā.

Цинги гьесул БетӀергьанас гьев тӀаса вищана, гьединлъидал гьес гьесул тавбуги къабул гьабуна ва нух бихьизабуна.

قَالَ اهْبِطَا مِنْهَا جَمِيْعًاۢ بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۚفَاِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ مِّنِّيْ هُدًى ەۙ فَمَنِ اتَّبَعَ هُدَايَ فَلَا يَضِلُّ وَلَا يَشْقٰى

qālahbiṭā minhā jamī‘am ba‘ḍukum liba‘ḍin ‘aduww(un), fa immā ya'tiyannakum minnī hudā(n), fa manittaba‘a hudāya falā yaḍillu wa lā yasyqā.

Гьес (Аллагьас) абуна: "Нуж кӀиялго цадахъ зобалаздаса рещтӀа, нужер цо-цоял цогидазул тушбабилъун рукӀина, Дидасан нужехъе нух бачӀани, цинги (лъай) Дир нухда нахърилълъарав чи мекъи ккезе гьечӀо, гьесие заралги ккезе гьечӀо".

وَمَنْ اَعْرَضَ عَنْ ذِكْرِيْ فَاِنَّ لَهٗ مَعِيْشَةً ضَنْكًا وَّنَحْشُرُهٗ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ اَعْمٰى

wa man a‘raḍa ‘an żikrī fa inna lahū ma‘īsyatan ḍankaw wa naḥsyuruhū yaumal-qiyāmati a‘mā.

Дир лъазабиялдаса ватӀалъарав чи, хӀакълъунго, гьес къокъаб гӀумру гьабила, Нижеца гьев къиямасеб къоялъ бецавлъун данде гьавила».

قَالَ رَبِّ لِمَ حَشَرْتَنِيْٓ اَعْمٰى وَقَدْ كُنْتُ بَصِيْرًا

qāla rabbi lima ḥasyartanī a‘mā wa qad kuntu baṣīrā(n).

Гьес абуна: «Я дир БетӀергьан, щай дуца дун бецавлъун данде гьавурав, цеве дида канлъи бихьулеб букӀараб мехалъ?»

قَالَ كَذٰلِكَ اَتَتْكَ اٰيٰتُنَا فَنَسِيْتَهَاۚ وَكَذٰلِكَ الْيَوْمَ تُنْسٰى

qāla każālika atatka āyātunā fa nasītahā, wa każālikal-yauma tunsā.

Гьес (Аллагьас) абуна: «Гьединлъидал, цебе Нижер аятал нужехъе рачӀана, нужеца гьел кӀвар кьечӀого тана, гьединлъидал (гьединго) жакъа нуж кӀвар кьечӀого тана».

وَكَذٰلِكَ نَجْزِيْ مَنْ اَسْرَفَ وَلَمْ يُؤْمِنْۢ بِاٰيٰتِ رَبِّهٖۗ وَلَعَذَابُ الْاٰخِرَةِ اَشَدُّ وَاَبْقٰى

wa każālika najzī man asrafa wa lam yu'mim bi'āyāti rabbih(ī), wa la‘ażābul-ākhirati asyaddu wa abqā.

Гьедин талихӀ къосарал ва жидерго БетӀергьанасул гӀаламатазда божичӀел чагӀазе кири кьола Нижеца. ХӀакъикъаталдаги ахираталда гьабулеб тамихӀ дагьабги захӀматаб ва абадияб буго.

اَفَلَمْ يَهْدِ لَهُمْ كَمْ اَهْلَكْنَا قَبْلَهُمْ مِّنَ الْقُرُوْنِ يَمْشُوْنَ فِيْ مَسٰكِنِهِمْۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّاُولِى النُّهٰى ࣖ

afalam yahdi lahum kam ahlaknā qablahum minal-qurūni yamsyūna fī masākinihim, inna fī żālika la'āyātil li'ulin nuhā.

Гьединлъидал гьезие гӀаламат гурищ, гьездаса цебе чан (наслаби) Нижеца тӀагӀинарурал, гьел жидерго (гӀадамазул) рукъалъул (лъалкӀаздасан) ун рукӀаниги? ХӀакълъунго, гьелъулъ руго гӀаламатал (Аллагьасул къудраталъул) гӀакълу бугел гӀадамазе.

وَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَّبِّكَ لَكَانَ لِزَامًا وَّاَجَلٌ مُّسَمًّى ۗ

wa lau lā kalimatun sabaqat mir rabbika lakāna lizāmaw wa ajalum musammā(n).

Дур БетӀергьанасдасан цебеккунго хъвараб хӀукму букӀинчӀебани ва (хвалил) цебеккунго чӀезабураб гӀорхъи букӀинчӀебани, (гӀазаб) гьезда тӀаде ккезе букӀана.

فَاصْبِرْ عَلٰى مَا يَقُوْلُوْنَ وَسَبِّحْ بِحَمْدِ رَبِّكَ قَبْلَ طُلُوْعِ الشَّمْسِ وَقَبْلَ غُرُوْبِهَا ۚوَمِنْ اٰنَاۤئِ الَّيْلِ فَسَبِّحْ وَاَطْرَافَ النَّهَارِ لَعَلَّكَ تَرْضٰى

faṣbir ‘alā mā yaqūlūna wa sabbiḥ biḥamdi rabbika qabla ṭulū‘isy-syamsi wa qabla gurūbihā, wa min ānā'il-laili fa sabbiḥ wa aṭrāfan-nahāri la‘allaka tarḍā.

Гьединлъидал гьез бицунеб жоялда сабру гьабе, дурго БетӀергьанасе рецц гьабиялдалъун мунго кӀодо гьаве, бакъ баккилалдеги, гьеб тӀерхьиналдеги; ва дугӀа (гьединго) сордо бащалъараб мехалъ ва къоялъул ахиралда, дурго ракӀ парахатлъизе.

وَلَا تَمُدَّنَّ عَيْنَيْكَ اِلٰى مَا مَتَّعْنَا بِهٖٓ اَزْوَاجًا مِّنْهُمْ زَهْرَةَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ەۙ لِنَفْتِنَهُمْ فِيْهِ ۗوَرِزْقُ رَبِّكَ خَيْرٌ وَّاَبْقٰى

wa lā tamuddanna ‘ainaika ilā mā matta‘nā bihī azwājam minhum zahratal-ḥayātid-dun-yā, linaftinahum fīh(i), wa rizqu rabbika khairuw wa abqā.

Дуца дурго берал руссинаруге гьезул цо-цо къукъабазе кьурал лазатазде, дунялалда гӀумруялъул тӀегьлъун, Нижеца гьезул хӀалбихьизелъун. Дур Аллагьасул баркат лъикӀабги абадиябги буго.

وَأْمُرْ اَهْلَكَ بِالصَّلٰوةِ وَاصْطَبِرْ عَلَيْهَاۗ لَا نَسْـَٔلُكَ رِزْقًاۗ نَحْنُ نَرْزُقُكَۗ وَالْعَاقِبَةُ لِلتَّقْوٰى

wa'mur ahlaka biṣ-ṣalāti waṣṭabir ‘alaihā, lā nas'aluka rizqā(n), naḥnu narzuquk(a), wal-‘āqibatu lit-taqwā.

Ва дур агьлуялда амру гьабе как базе ва гьел раялъулъ сабру гьабе. Нижеца нужеда ризкъи гьаруларо, Ниж руго нужее ризкъи кьолел. Ва хӀасил (ахираталда лъикӀлъи) диниял чагӀазе букӀуна.

وَقَالُوْا لَوْلَا يَأْتِيْنَا بِاٰيَةٍ مِّنْ رَّبِّهٖۗ اَوَلَمْ تَأْتِهِمْ بَيِّنَةُ مَا فِى الصُّحُفِ الْاُوْلٰى

wa qālū lau lā ya'tīnā bi'āyatim mir rabbih(ī), awalam ta'tihim bayyinatu mā fiṣ-ṣuḥufil-ūlā.

Гьез абуна: «Щай гьес нилъехъе жиндирго БетӀергьанасдасан гӀаламат бачӀинчӀеб?» Цересел тӀахьазда рехсарал гӀадал (хӀакъикъиял) далилал гьезухъе рачӀинчӀищ?

وَلَوْ اَنَّآ اَهْلَكْنٰهُمْ بِعَذَابٍ مِّنْ قَبْلِهٖ لَقَالُوْا رَبَّنَا لَوْلَآ اَرْسَلْتَ اِلَيْنَا رَسُوْلًا فَنَتَّبِعَ اٰيٰتِكَ مِنْ قَبْلِ اَنْ نَّذِلَّ وَنَخْزٰى

wa lau annā ahlaknāhum bi‘ażābim min qablihī laqālū rabbanā lau lā arsalta ilainā rasūlan fa nattabi‘a āyātika min qabli an nażilla wa nakhzā.

Ва Нижеца гьел цебесеб гӀазабалдалъун тӀагӀинарун рукӀаралани (Къуръан рещтӀана), гьез абилаан: «Я БетӀергьан, щай Дуца нижехъе авараг витӀичӀев, ниж хӀакъирал ва гӀодоре ккараллъун лъугьиналде Дур аятазда хадур рилълъине?»

قُلْ كُلٌّ مُّتَرَبِّصٌ فَتَرَبَّصُوْاۚ فَسَتَعْلَمُوْنَ مَنْ اَصْحٰبُ الصِّرَاطِ السَّوِيِّ وَمَنِ اهْتَدٰى ࣖ ۔

qul kullum mutarabbiṣun fa tarabbaṣū, fa sata‘lamūna man aṣḥābuṣ-ṣirāṭis-sawiyyi wa manihtadā.

Абе (МухӀамад): "(Нилъер) щивав чи чӀун вуго, нужеца балагьун чӀа, цо къоялъ нужеда лъала битӀараб нухдасан унев чи, битӀараб нухдасан щив вугевали".