Принять ислам, нажмите здесь
Ислам Ал-Хакъ: Къуръан ва Хадис
(БетӀерал ислам)

Q.S Аль-Исра (اَلْإِسْرَاء) - 111 Аятазул къадар

(Къаси сапар бухьин)

Qari

Murottal Audio

1

سُبْحٰنَ الَّذِيْٓ اَسْرٰى بِعَبْدِهٖ لَيْلًا مِّنَ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ اِلَى الْمَسْجِدِ الْاَقْصَا الَّذِيْ بٰرَكْنَا حَوْلَهٗ لِنُرِيَهٗ مِنْ اٰيٰتِنَاۗ اِنَّهٗ هُوَ السَّمِيْعُ الْبَصِيْرُ

subḥānal-lażī asrā bi‘abdihī lailam minal-masjidil ḥarāmi ilal-masjidil-aqṣal-lażī bāraknā ḥaulahū linuriyahū min āyātinā, innahū huwas-samī‘ul-baṣīr(u).

ТӀадегӀанав Аллагь, жиндирго лагъ (МухӀамад) къаси КӀудияб мажгиталдаса Нижеца гьелда сверухъ баракат лъураб Акъса мажгиталде вачарав, Нижеца гьесда Нижер цо-цо гӀаламатал (кӀодолъи) рихьизаризелъун. ХӀакълъунго, Гьев вуго кинабго рагӀулев, кинабго бихьулев.


2

وَاٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ وَجَعَلْنٰهُ هُدًى لِّبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اَلَّا تَتَّخِذُوْا مِنْ دُوْنِيْ وَكِيْلًاۗ

wa ātainā mūsal-kitāba wa ja‘alnāhu hudal libanī isrā'īla allā tattakhiżū min dūnī wakīlā(n).

Нижеца Мусае кьуна тӀехь (Таврат) ва Нижеца гьеб гьабуна Исраилил лъималазе нух бихьизелъун (гьел рагӀабигун цадахъ), «Дун гурев цогидав (цӀунулев) босуге», - ян.


3

ذُرِّيَّةَ مَنْ حَمَلْنَا مَعَ نُوْحٍۗ اِنَّهٗ كَانَ عَبْدًا شَكُوْرًا

Żurriyyata man ḥamalnā ma‘a nūḥ(in), innahū kāna ‘abdan syakūrā(n).

(Я) НухӀгун цадахъ Нижеца рачаразул наслу. ХӀакълъунго гьев (НухӀ) вукӀана (Аллагьасул) щукру гьабулев лагъ».


4

وَقَضَيْنَآ اِلٰى بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ فِى الْكِتٰبِ لَتُفْسِدُنَّ فِى الْاَرْضِ مَرَّتَيْنِ وَلَتَعْلُنَّ عُلُوًّا كَبِيْرًا

wa qaḍainā ilā banī isrā'īla fil-kitābi latufsidunna fil-arḍi marrataini wa lata‘lunna ‘uluwwan kabīrā(n).

Нижеца Исраилил лъималазда данде тӀехьалда хӀукму гьабуна: «Нужеца гьаб ракьалда кӀиго нухалъ квешлъи гьабила ва нуж кӀудияб чӀухӀиялдалъун чӀухӀила», - ян.


5

فَاِذَا جَاۤءَ وَعْدُ اُوْلٰىهُمَا بَعَثْنَا عَلَيْكُمْ عِبَادًا لَّنَآ اُولِيْ بَأْسٍ شَدِيْدٍ فَجَاسُوْا خِلٰلَ الدِّيَارِۗ وَكَانَ وَعْدًا مَّفْعُوْلًا

fa iżā jā'a wa‘du ūlāhumā ba‘aṡnā ‘alaikum ‘ibādal lanā ulī ba'sin syadīdin fa jāsū khilālad-diyār(i), wa kāna wa‘dam maf‘ūlā(n).

Гьединлъидал кӀиябго (такъсир) тӀоцебесеб тамихӀ гьабизе заман щвараб мехалъ, Нижеца духъе рачана Нижер къуватал лагъзал, цинги гьел росабалъ тӀиритӀун лъугьана. Ва гьеб ккола чӀванкъотӀун гӀумруялде бахъинабизе бугеб хӀукму.


6

ثُمَّ رَدَدْنَا لَكُمُ الْكَرَّةَ عَلَيْهِمْ وَاَمْدَدْنٰكُمْ بِاَمْوَالٍ وَّبَنِيْنَ وَجَعَلْنٰكُمْ اَكْثَرَ نَفِيْرًا

Ṡumma radadnā lakumul-karrata ‘alaihim wa amdadnākum bi'amwāliw wa banīna wa ja‘alnākum akṡara nafīrā(n).

Цинги Нижеца нужее ирга кьуна гьел къезаризе, Нижеца нужее кумек гьабуна бечелъиялдалъунги лъималаздалъунги ва Нижеца нуж цӀикӀкӀарал къокъаби гьаруна.


7

اِنْ اَحْسَنْتُمْ اَحْسَنْتُمْ لِاَنْفُسِكُمْ ۗوَاِنْ اَسَأْتُمْ فَلَهَاۗ فَاِذَا جَاۤءَ وَعْدُ الْاٰخِرَةِ لِيَسٗۤـُٔوْا وُجُوْهَكُمْ وَلِيَدْخُلُوا الْمَسْجِدَ كَمَا دَخَلُوْهُ اَوَّلَ مَرَّةٍ وَّلِيُتَبِّرُوْا مَا عَلَوْا تَتْبِيْرًا

in aḥsantum aḥsantum li'anfusikum, wa in asa'tum fa lahā, fa iżā jā'a wa‘dul-ākhirati liyasū'ū wujūhakum wa liyadkhulal-masjida kamā dakhalūhu awwala marratiw wa liyutabbirū mā ‘alau tatbīrā(n).

ЛъикӀлъи гьабуни (магӀна) дуца дуего лъикӀлъи гьабула. Нужеца квешлъи гьабулеб батани, (квешлъиялъул ками) нужеего букӀуна. КӀиабилеб тамихӀ (такъсир) бачӀараб мехалъ, (Нижеца дур тушбаби рахъинарула) дур гьумер инжит гьабизе цинги гьел мажгиталде (Акъса мажгиталде) лъугьуна, тӀоцебесеб нухалъ гьенире лъугьараб мехалъ гӀадин ва гьез жидерго кверщаликь бугебщинаб жо хвезабула.


8

عَسٰى رَبُّكُمْ اَنْ يَّرْحَمَكُمْۚ وَاِنْ عُدْتُّمْ عُدْنَاۘ وَجَعَلْنَا جَهَنَّمَ لِلْكٰفِرِيْنَ حَصِيْرًا

‘asā rabbukum ay yarḥamakum, wa in ‘uttum ‘udnā, wa ja‘alnā jahannama lil-kāfirīna ḥaṣīrā(n).

Дур БетӀергьанас дуда рахӀмат гьабеги; амма нуж нахъруссани (квешлъи гьабуни), ниж хӀакъикъаталдаги нахъруссине руго (нужее тамихӀ гьабизе). Нижеца жужахӀги гьабуна капурзабазе туснахълъун.


9

اِنَّ هٰذَا الْقُرْاٰنَ يَهْدِيْ لِلَّتِيْ هِيَ اَقْوَمُ وَيُبَشِّرُ الْمُؤْمِنِيْنَ الَّذِيْنَ يَعْمَلُوْنَ الصّٰلِحٰتِ اَنَّ لَهُمْ اَجْرًا كَبِيْرًاۙ

inna hāżal-qur'āna yahdī lil-latī hiya aqwamu wa yubasysyirul-mu'minīnal-lażīna ya‘malūnaṣ-ṣāliḥāti anna lahum ajran kabīrā(n).

ХӀакълъунго, гьаб Къуръаналъ бищунго битӀараб (нухалде) нух бихьизабула, лъикӀал гӀамалал гьарурал муъминзабазе хабарги кьола, гьезие кӀудияб кири щвезе бугилан.


10

وَّاَنَّ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ اَعْتَدْنَا لَهُمْ عَذَابًا اَلِيْمًا ࣖ

wa annal-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati a‘tadnā lahum ‘ażāban alīmā(n).

Ахираталда божичӀезеги, Нижеца хӀадурун буго гьезие унтараб гӀазаб.


11

وَيَدْعُ الْاِنْسَانُ بِالشَّرِّ دُعَاۤءَهٗ بِالْخَيْرِۗ وَكَانَ الْاِنْسَانُ عَجُوْلًا

wa yad‘ul-insānu bisy-syarri du‘ā'ahū bil-khair(i), wa kānal-insānu ‘ajūlā(n).

Ва инсанас (гӀемерисеб мехалъ) лъикӀлъиялъе дугӀа гьабулеб гӀадин, квешлъиялъе дугӀа гьабула. Ва хӀакъикъаталдаги инсан гӀедегӀулев вуго.


12

وَجَعَلْنَا الَّيْلَ وَالنَّهَارَ اٰيَتَيْنِ فَمَحَوْنَآ اٰيَةَ الَّيْلِ وَجَعَلْنَآ اٰيَةَ النَّهَارِ مُبْصِرَةً لِّتَبْتَغُوْا فَضْلًا مِّنْ رَّبِّكُمْ وَلِتَعْلَمُوْا عَدَدَ السِّنِيْنَ وَالْحِسَابَۗ وَكُلَّ شَيْءٍ فَصَّلْنٰهُ تَفْصِيْلًا

wa ja‘alnal-laila wan-nahāra āyataini fa maḥaunā āyatal-laili wa ja‘alnā āyatan-nahāri mubṣiratal litabtagū faḍlam mir rabbikum wa lita‘lamū ‘adadas-sinīna wal-ḥisāb(a), wa kulla syai'in faṣṣalnāhu tafṣīlā(n).

Нижеца сордоги къоги кӀиго гӀаламатлъун гьабуна (Нижер кӀодолъиялъул), хадуб сордоялъул гӀаламат бацӀцӀана ва къоялъул гӀаламат баян гьабуна, нужеца нужерго БетӀергьанасдасан рахӀмат тӀалаб гьабизе, нужеда лъагӀелазул къадарги (заманалъул) хӀисабги лъазе. Ва кинабго жо Нижеца баян гьабуна.


13

وَكُلَّ اِنْسَانٍ اَلْزَمْنٰهُ طٰۤىِٕرَهٗ فِيْ عُنُقِهٖۗ وَنُخْرِجُ لَهٗ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ كِتٰبًا يَّلْقٰىهُ مَنْشُوْرًا

wa kulla insānin alzamnāhu ṭā'irahū fī ‘unuqih(ī), wa nukhriju lahū yaumal-qiyāmati kitābay yalqāhu mansyūrā(n).

Ва щивав чиясул гӀамал Нижеца гьесул горбода лъуна. Къиямасеб къоялъги Нижеца гьесие рагьараб тӀехь къватӀибе бахъила.


14

اِقْرَأْ كِتٰبَكَۗ كَفٰى بِنَفْسِكَ الْيَوْمَ عَلَيْكَ حَسِيْبًاۗ

iqra' kitābak(a), kafā binafsikal-yauma ‘alaika ḥasībā(n).

«ЦӀале нужерго тӀехь, нужго гӀола гьаб къоялъ нужеда данде хӀисаб гьабизе».


15

مَنِ اهْتَدٰى فَاِنَّمَا يَهْتَدِيْ لِنَفْسِهٖۚ وَمَنْ ضَلَّ فَاِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَاۗ وَلَا تَزِرُ وَازِرَةٌ وِّزْرَ اُخْرٰىۗ وَمَا كُنَّا مُعَذِّبِيْنَ حَتّٰى نَبْعَثَ رَسُوْلًا

manihtadā fa innamā yahtadī linafsih(ī), wa man ḍalla fa innamā yaḍillu ‘alaihā, wa lā taziru wāziratuw wizra ukhrā, wa mā kunnā mu‘ażżibīna ḥattā nab‘aṡa rasūlā(n).

Щив чи вугониги, (Аллагьасул) нухда рекъон гӀамал гьабурав чи, гьеб ккола жиндиего гӀоло; Къосун ккарав чиги жиндиего гӀоло вуго. Цогидасул къварилъи баччулев чиясда кӀоларо чиясул къварилъи баччизе, амма Нижеца чапар витӀизегӀан гӀазаб гьабуларо.


16

وَاِذَآ اَرَدْنَآ اَنْ نُّهْلِكَ قَرْيَةً اَمَرْنَا مُتْرَفِيْهَا فَفَسَقُوْا فِيْهَا فَحَقَّ عَلَيْهَا الْقَوْلُ فَدَمَّرْنٰهَا تَدْمِيْرًا

wa iżā aradnā an nuhlika qaryatan amarnā mutrafīhā fa fasaqū fīhā fa ḥaqqa ‘alaihal-qaulu fa dammarnāhā tadmīrā(n).

Нижее цо улка биххизабизе бокьани, гьеб мехалъ Нижеца амру гьабула доб улкаялда тӀагӀаталда гӀумру гьабулел гӀадамазда (Аллагьасе мутӀигӀлъизе), амма гьез доб (улкаялда) мутӀигӀлъи гьабуни, гьезда (Нижер тамихӀ) абурал рагӀаби хӀалтӀизарула, гьеб мехалъ Нижеца (доб улка) тӀубанго биххизабила.


17

وَكَمْ اَهْلَكْنَا مِنَ الْقُرُوْنِ مِنْۢ بَعْدِ نُوْحٍۗ وَكَفٰى بِرَبِّكَ بِذُنُوْبِ عِبَادِهٖ خَبِيْرًاۢ بَصِيْرًا

wa kam ahlaknā minal-qurūni mim ba‘di nūḥ(in), wa kafā birabbika biżunūbi ‘ibādihī khabīram baṣīrā(n).

НухӀидаса хадуб чан халкъ Нижеца тӀагӀинабураб. ГӀела дур БетӀергьан, Жиндирго лагъзадерил мунагьалги рихьулев.


18

مَنْ كَانَ يُرِيْدُ الْعَاجِلَةَ عَجَّلْنَا لَهٗ فِيْهَا مَا نَشَاۤءُ لِمَنْ نُّرِيْدُ ثُمَّ جَعَلْنَا لَهٗ جَهَنَّمَۚ يَصْلٰىهَا مَذْمُوْمًا مَّدْحُوْرًا

man kāna yurīdul-‘ājilata ‘ajjalnā lahū fīhā mā nasyā'u liman nurīdu ṡumma ja‘alnā lahū jahannam(a), yaṣlāhā mażmūmam madḥūrā(n).

Гьаб (дунялалъул) гӀумру бокьарав чиясе, цинги нижеца гьесие гьаб (дунялалда) гӀедегӀизабила нижее бокьарал чагӀазе нижее бокьараб жо. Цинги Нижеца гьесие (ахираталда) жужахӀ хӀадур гьабуна; Гьев гьениве лъугьина инжитлъун ва къватӀивехун ун.


19

وَمَنْ اَرَادَ الْاٰخِرَةَ وَسَعٰى لَهَا سَعْيَهَا وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَاُولٰۤىِٕكَ كَانَ سَعْيُهُمْ مَّشْكُوْرًا

wa man arādal-ākhirata wa sa‘ā lahā sa‘yahā wa huwa mu'minun fa ulā'ika kāna sa‘yuhum masykūrā(n).

Ва лъиениги ахират бокьарав ва гьелдехун ракӀбацӀцӀадго хӀаракат бахъарав, гьев божулев вукӀаго, гьел руго жидер хӀаракаталъул лъикӀаб кири щвезе ругел гӀадамал.


20

كُلًّا نُّمِدُّ هٰٓؤُلَاۤءِ وَهٰٓؤُلَاۤءِ مِنْ عَطَاۤءِ رَبِّكَ ۗوَمَا كَانَ عَطَاۤءُ رَبِّكَ مَحْظُوْرًا

kullan numiddu hā'ulā'i wa hā'ulā'i min ‘aṭā'i rabbik(a), wa mā kāna ‘aṭā'u rabbika maḥẓūrā(n).

Щибаб (группаялъе), гьаб (группа) букӀа (дунял бокьаразе), яги доб (группа) (ахират бокьаразе) букӀа, Нижеца кумек гьабула дур БетӀергьанасул сахаватлъиялдасан. Ва дур БетӀергьанасул сахаватлъиялъе квал-квал гьабизе кӀоларо.


21

اُنْظُرْ كَيْفَ فَضَّلْنَا بَعْضَهُمْ عَلٰى بَعْضٍۗ وَلَلْاٰخِرَةُ اَكْبَرُ دَرَجٰتٍ وَّاَكْبَرُ تَفْضِيْلًا

unẓur kaifa faḍḍalnā ba‘ḍahum ‘alā ba‘ḍ(in), wa lal-ākhiratu akbaru darajātiw wa akbaru tafḍīlā(n).

Хал гьабе, кин Нижеца гьезул цо-цоял цо-цояздаса (цогидаздаса) тӀаса рищулел ругелали. Ва ахираталъулги тӀадегӀанаб даражаги, тӀоцебесеб бакӀги цӀикӀкӀараб букӀуна.


22

لَا تَجْعَلْ مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَ فَتَقْعُدَ مَذْمُوْمًا مَّخْذُوْلًا ࣖ

lā taj‘al ma‘allāhi ilāhan ākhara fa taq‘uda mażmūmam makhżūlā(n).

Аллагь тун цогидал аллагьзаби рижуге, гурони нуж инжитлъила ва инжитлъила


23

۞ وَقَضٰى رَبُّكَ اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّآ اِيَّاهُ وَبِالْوَالِدَيْنِ اِحْسٰنًاۗ اِمَّا يَبْلُغَنَّ عِنْدَكَ الْكِبَرَ اَحَدُهُمَآ اَوْ كِلٰهُمَا فَلَا تَقُلْ لَّهُمَآ اُفٍّ وَّلَا تَنْهَرْهُمَا وَقُلْ لَّهُمَا قَوْلًا كَرِيْمًا

wa qaḍā rabbuka allā ta‘budū illā iyyāhu wa bil-wālidaini iḥsānā(n), immā yabluganna ‘indakal-kibara aḥaduhumā au kilāhumā falā taqul lahumā uffiw wa lā tanhar humā wa qul lahumā qaulan karīmā(n).

Ва дур БетӀергьанас дуда амру гьабуна жив гурев цогидасе гӀибадат гьабугеян ва эбел-инсуе лъикӀлъи гьабеян. Гьезул цояв яги кӀиявго дур ихтияралда херлъиялде щвани, цинги киданиги кӀиясдаго «ах» абураб рагӀи абуге ва кӀияздаго ахӀдоге, кӀияздаго лъикӀаб рагӀи абе.


24

وَاخْفِضْ لَهُمَا جَنَاحَ الذُّلِّ مِنَ الرَّحْمَةِ وَقُلْ رَّبِّ ارْحَمْهُمَا كَمَا رَبَّيٰنِيْ صَغِيْرًاۗ

wakhfiḍ lahumā janāḥaż-żulli minar-raḥmati wa qur rabbirḥamhumā kamā rabbayānī ṣagīrā(n).

Ва мунго гӀодовегӀан гьаве гьезул кӀияздехун кӀудияб рокьигун ва абе: «Я дир БетӀергьан, дуе гьел кӀиялго рокьа, дун гьитӀинав вукӀаго гьез кӀиязго дида малъараб къагӀидаялъ», - ян.


25

رَبُّكُمْ اَعْلَمُ بِمَا فِيْ نُفُوْسِكُمْ ۗاِنْ تَكُوْنُوْا صٰلِحِيْنَ فَاِنَّهٗ كَانَ لِلْاَوَّابِيْنَ غَفُوْرًا

rabbukum a‘lamu bimā fī nufūsikum, in takūnū ṣāliḥīna fa innahū kāna lil-awwābīna gafūrā(n).

Дур рекӀелъ бугеб жо дур Аллагьасда лъикӀ лъала; Мун лъикӀав чи вугони, хӀакълъунго, тавбу гьабуразда гьев тӀаса лъугьунев вуго.


26

وَاٰتِ ذَا الْقُرْبٰى حَقَّهٗ وَالْمِسْكِيْنَ وَابْنَ السَّبِيْلِ وَلَا تُبَذِّرْ تَبْذِيْرًا

wa āti żal-qurbā ḥaqqahū wal-miskīna wabnas-sabīli wa lā tubażżir tabżīrā(n).

Гьезул мустахӀикълъиги кье гӀагарал чагӀазе, гьединго мискинзабазеги сапаралда ругезеги; ва (дурго бечелъи) исрап гьабуге.


27

اِنَّ الْمُبَذِّرِيْنَ كَانُوْٓا اِخْوَانَ الشَّيٰطِيْنِ ۗوَكَانَ الشَّيْطٰنُ لِرَبِّهٖ كَفُوْرًا

innal-mubażżirīna kānū ikhwānasy-syayāṭīn(i), wa kānasy-syaiṭānu lirabbihī kafūrā(n).

ХӀакълъунго, исрапчагӀи шайтӀаналъул вацал руго ва шайтӀан жиндирго БетӀергьанасда цӀакъ капурлъула.


28

وَاِمَّا تُعْرِضَنَّ عَنْهُمُ ابْتِغَاۤءَ رَحْمَةٍ مِّنْ رَّبِّكَ تَرْجُوْهَا فَقُلْ لَّهُمْ قَوْلًا مَّيْسُوْرًا

wa immā tu‘riḍanna ‘anhumubtigā'a raḥmatim mir rabbika tarjūhā faqul lahum qaulam maisūrā(n).

Дурго БетӀергьанасдасан дуца хьул лъураб рахӀмат щвезелъун гьездаса мун вуссани, дуца гьезда абе хӀеренаб калам.


29

وَلَا تَجْعَلْ يَدَكَ مَغْلُوْلَةً اِلٰى عُنُقِكَ وَلَا تَبْسُطْهَا كُلَّ الْبَسْطِ فَتَقْعُدَ مَلُوْمًا مَّحْسُوْرًا

wa lā taj‘al yadaka maglūlatan ilā ‘unuqika wa lā tabsuṭhā kullal-basṭi fa taq‘uda malūmam maḥsūrā(n).

Ва нужерго кверал нужерго горбода рахсал ран гьаруге ва (гьединго) гьел цӀакъго ритӀуге (цӀакъ сахаватал) гурони нуж инжитлъизе ва пашманлъизе руго.


30

اِنَّ رَبَّكَ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُ ۗاِنَّهٗ كَانَ بِعِبَادِهٖ خَبِيْرًاۢ بَصِيْرًا ࣖ

inna rabbaka yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdir(u), innahū kāna bi‘ibādihī khabīram baṣīrā(n).

ХӀакълъунго, дур БетӀергьанас жиндие бокьарасе ризкъи гӀатӀид гьабула ва гӀурхъи чӀезабула (жиндие бокьарасе); ХӀакълъунго, Гьев вуго кинабго лъалев, Жиндирго лагъзадерил кинабго бихьулев.


31

وَلَا تَقْتُلُوْٓا اَوْلَادَكُمْ خَشْيَةَ اِمْلَاقٍۗ نَحْنُ نَرْزُقُهُمْ وَاِيَّاكُمْۗ اِنَّ قَتْلَهُمْ كَانَ خِطْـًٔا كَبِيْرًا

wa lā taqtulū aulādakum khasy-yata imlāq(in), naḥnu narzuquhum wa iyyākum, inna qatlahum kāna khiṭ'an kabīrā(n).

Ва нужерго лъимал чӀваге мискинлъиялдаса хӀинкъун. Ниж руго гьезиеги нужееги ризкъи кьолел чагӀи. Гьел чӀвай унго-унголъунги кӀудияб мунагь букӀана.


32

وَلَا تَقْرَبُوا الزِّنٰىٓ اِنَّهٗ كَانَ فَاحِشَةً ۗوَسَاۤءَ سَبِيْلًا

wa lā taqrabuz-zinā innahū kāna fāḥisyah(tan), wa sā'a sabīlā(n).

Ва зинаялде гӀагарлъуге; (зина) унго-унголъунги гьуинаб иш, ва квешаб нух.


33

وَلَا تَقْتُلُوا النَّفْسَ الَّتِيْ حَرَّمَ اللّٰهُ اِلَّا بِالْحَقِّۗ وَمَنْ قُتِلَ مَظْلُوْمًا فَقَدْ جَعَلْنَا لِوَلِيِّهٖ سُلْطٰنًا فَلَا يُسْرِفْ فِّى الْقَتْلِۗ اِنَّهٗ كَانَ مَنْصُوْرًا

wa lā taqtulun-nafsal-latī ḥarramallāhu illā bil-ḥaqq(i), wa man qutila maẓlūman faqad ja‘alnā liwaliyyihī sulṭānan falā yusrif fil-qatl(i), innahū kāna manṣūrā(n).

Аллагьас (чӀвазе) гьукъарал гӀадамалги чӀваге, кьучӀаб (гӀилла) букӀун гурони. Ва щив чи зулмуялда чӀван вугони, хӀакълъунго, Нижеца гьесул валиясе къуват кьуна, амма гьесул вали чӀваялъулъ гӀорхъодаса тӀаде ине биччаге. ХӀакъикъаталдаги гьев вуго кумек щолев чи.


34

وَلَا تَقْرَبُوْا مَالَ الْيَتِيْمِ اِلَّا بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُ حَتّٰى يَبْلُغَ اَشُدَّهٗۖ وَاَوْفُوْا بِالْعَهْدِۖ اِنَّ الْعَهْدَ كَانَ مَسْـُٔوْلًا

wa lā taqrabū mālal-yatīmi illā bil-latī hiya aḥsanu ḥattā yabluga asyuddah(ū), wa aufū bil-‘ahd(i), innal-‘ahda kāna mas'ūlā(n).

Бесдал чиясул бечелъиялде гӀагарлъуге, гьев кӀудияв гӀезегӀан лъикӀаб (пайдаяб) къагӀидаялъ гурони, кьураб рагӀиги тӀубазабе, щай гурелъул гьел рагӀабазул жавабчилъи чӀванкъотӀун дуца кьезе бугелъул.


35

وَاَوْفُوا الْكَيْلَ اِذَا كِلْتُمْ وَزِنُوْا بِالْقِسْطَاسِ الْمُسْتَقِيْمِۗ ذٰلِكَ خَيْرٌ وَّاَحْسَنُ تَأْوِيْلًا

wa auful-kaila iżā kiltum wa zinū bil-qisṭāsil-mustaqīm(i), żālika khairuw wa aḥsanu ta'wīlā(n).

Босулеб мехалъ борцунеб жо камил гьабе, битӀараб таращалъ борце. Гьеб ккола бищунго кӀвар бугеб жо (дуе) ва хӀасилал лъикӀал рукӀуна.


36

وَلَا تَقْفُ مَا لَيْسَ لَكَ بِهٖ عِلْمٌ ۗاِنَّ السَّمْعَ وَالْبَصَرَ وَالْفُؤَادَ كُلُّ اُولٰۤىِٕكَ كَانَ عَنْهُ مَسْـُٔوْلًا

wa lā taqfu mā laisa laka bihī ‘ilm(un), innas-sam‘a wal-baṣara wal-fu'āda kullu ulā'ika kāna ‘anhu mas'ūlā(n).

Ва лъалареб жоялда хадур лъугьунге. Щайгурелъул рагӀи, бер ва яхӀ-намус, гьел киналго жавабчилъиялде цӀазе руго.


37

وَلَا تَمْشِ فِى الْاَرْضِ مَرَحًاۚ اِنَّكَ لَنْ تَخْرِقَ الْاَرْضَ وَلَنْ تَبْلُغَ الْجِبَالَ طُوْلًا

wa lā tamsyi fil-arḍi marahā(n), innaka lan takhriqal-arḍa wa lan tablugal-jibāla ṭūlā(n).

Ва мун чӀухӀун ракьалда хьвадуге, дуда ракь къотӀизе кӀвезе гьечӀо, яги мун мугӀрузул борхалъиялде вахине кӀвеларо.


38

كُلُّ ذٰلِكَ كَانَ سَيِّئُهٗ عِنْدَ رَبِّكَ مَكْرُوْهًا

kullu żālika kāna sayyi'uhū ‘inda rabbika makrūhā(n).

Гьеб кинабго дур БетӀергьанасда рихараб квешлъи буго.


39

ذٰلِكَ مِمَّآ اَوْحٰٓى اِلَيْكَ رَبُّكَ مِنَ الْحِكْمَةِۗ وَلَا تَجْعَلْ مَعَ اللّٰهِ اِلٰهًا اٰخَرَ فَتُلْقٰى فِيْ جَهَنَّمَ مَلُوْمًا مَّدْحُوْرًا

Żālika mimmā auḥā ilaika rabbuka minal-ḥikmah(ti), wa lā taj‘al ma‘allāhi ilāhan ākhara fa tulqā fī jahannama malūmam madḥūrā(n).

Гьеб буго Аллагьас дуде (я МухӀамад) рещтӀараб хӀикматалъул цо бутӀа. Аллагь тун цогидал аллагьзабиги лъоге, цӀадулъе рехизе, инжитлъизе ва (Аллагьасул рахӀматалдаса) рикӀкӀалъизе.


40

اَفَاَصْفٰىكُمْ رَبُّكُمْ بِالْبَنِيْنَ وَاتَّخَذَ مِنَ الْمَلٰۤىِٕكَةِ اِنَاثًاۗ اِنَّكُمْ لَتَقُوْلُوْنَ قَوْلًا عَظِيْمًا ࣖ

afa aṣfākum rabbukum bil-banīna wattakhaża minal-malā'ikati ināṡā(n), innakum lataqūlūna qaulan ‘aẓīmā(n).

Гьединлъидал Аллагьас дуе васги вищи, малаикзабаздаса ясги ячин битӀарабищ? ХӀакълъунго, дуца кӀудияб калам (мунагь) абуна.


41

وَلَقَدْ صَرَّفْنَا فِيْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ لِيَذَّكَّرُوْاۗ وَمَا يَزِيْدُهُمْ اِلَّا نُفُوْرًا

wa laqad ṣarrafnā fī hāżal-qur'āni liyażżakkarū, wa mā yazīduhum illā nufūrā(n).

Ва хӀакъикъаталдаги, гьаб Къуръаналда Нижеца (баян гьабуна) чанго нухалъ (цебеккунго лъазабиял), гьезда кидаго ракӀалда букӀине. Амма гьеб (цебеккунго лъазабиялъ) гьезул лъутизе (хӀакъикъаталдаса) цӀикӀкӀинабулеб гурони гьечӀо.


42

قُلْ لَّوْ كَانَ مَعَهٗ ٓ اٰلِهَةٌ كَمَا يَقُوْلُوْنَ اِذًا لَّابْتَغَوْا اِلٰى ذِى الْعَرْشِ سَبِيْلًا

qul lau kāna ma‘ahū ālihatun kamā yaqūlūna iżal labtagau ilā żil-‘arsyi sabīlā(n).

Абе (МухӀамад): «Гьесда аскӀор аллагьзаби рукӀаралани, гьез абухъе, гьел аллагьзабаз хӀакъикъаталдаги нух балагьилаан ГӀарш бугев Аллагьасухъе».


43

سُبْحٰنَهٗ وَتَعٰلٰى عَمَّا يَقُوْلُوْنَ عُلُوًّا كَبِيْرًا

subḥānahū wa ta‘ālā ‘ammā yaqūlūna ‘uluwwan kabīrā(n).

Баркат бугев ва ТӀадегӀанав вуго гьез абулеб жоялдаса, тӀадегӀанав ва кӀодоав (дандекквей гьечӀо).


44

تُسَبِّحُ لَهُ السَّمٰوٰتُ السَّبْعُ وَالْاَرْضُ وَمَنْ فِيْهِنَّۗ وَاِنْ مِّنْ شَيْءٍ اِلَّا يُسَبِّحُ بِحَمْدِهٖ وَلٰكِنْ لَّا تَفْقَهُوْنَ تَسْبِيْحَهُمْۗ اِنَّهٗ كَانَ حَلِيْمًا غَفُوْرًا

tusabbiḥu lahus-samāwātus-sab‘u wal-arḍu wa man fīhinn(a), wa im min syai'in illā yusabbiḥu biḥamdihī wa lākil lā tafqahūna tasbīḥahum, innahū kāna ḥalīman gafūrā(n).

Анкьабго зобалъги, ракьалъги, гьелда жаниб бугебщиналъги Аллагьасе рецц гьабула. Ва гьесие рецц гьабиялдалъун тасбихӀ гурони гьечӀо, амма гьезул тасбихӀ дуда бичӀчӀуларо. ХӀакълъунго, Гьев вуго бищунго лъикӀав, бищунго тӀаса лъугьунев.


45

وَاِذَا قَرَأْتَ الْقُرْاٰنَ جَعَلْنَا بَيْنَكَ وَبَيْنَ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ حِجَابًا مَّسْتُوْرًاۙ

wa iżā qara'tal-qur'āna ja‘alnā bainaka wa bainal-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati ḥijābam mastūrā(n).

Ва дуца (МухӀамадица) Къуръан цӀалулеб мехалъ, Дудаги ахираталда божуларездаги гьоркьоб бихьулареб къед гьабила Нижеца,


46

وَّجَعَلْنَا عَلٰى قُلُوْبِهِمْ اَكِنَّةً اَنْ يَّفْقَهُوْهُ وَفِيْٓ اٰذَانِهِمْ وَقْرًاۗ وَاِذَا ذَكَرْتَ رَبَّكَ فِى الْقُرْاٰنِ وَحْدَهٗ وَلَّوْا عَلٰٓى اَدْبَارِهِمْ نُفُوْرًا

wa ja‘alnā ‘alā qulūbihim akinnatan ay yafqahūhu wa fī āżānihim waqrā(n), wa iżā żakarta rabbaka fil-qur'āni waḥdahū wallau ‘alā adbārihim nufūrā(n).

Нижеца гьезул ракӀал къана, гӀундул къана, гьезда бичӀчӀулареб хӀалалъ. Дуца дурго БетӀергьан Къуръаналда гурони рехсечӀеб мехалъ, гьел нахъе руссун лъутула (рокьукълъиялъ).


47

نَحْنُ اَعْلَمُ بِمَا يَسْتَمِعُوْنَ بِهٖٓ اِذْ يَسْتَمِعُوْنَ اِلَيْكَ وَاِذْ هُمْ نَجْوٰٓى اِذْ يَقُوْلُ الظّٰلِمُوْنَ اِنْ تَتَّبِعُوْنَ اِلَّا رَجُلًا مَّسْحُوْرًا

naḥnu a‘lamu bimā yastami‘ūna bihī iż yastami‘ūna ilaika wa iż hum najwā iż yaqūluẓ-ẓālimūna in tattabi‘ūna illā rajulam masḥūrā(n).

Нижеда лъикӀ лъала кинаб хӀалалда гьел гӀенеккулелали духъ (МухӀамадица) гӀенеккараб мехалъ, ва гьез хъирщулел ва хъирщулел (ай) зулмучияс абураб мехалъ: «Мун гӀицӀго сихӀру гьабурав чиясда хадуб лъугьунев вуго», - ян.


48

اُنْظُرْ كَيْفَ ضَرَبُوْا لَكَ الْاَمْثَالَ فَضَلُّوْا فَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ سَبِيْلًا

unẓur kaifa ḍarabū lakal-amṡāla fa ḍallū falā yastaṭī‘ūna sabīlā(n).

Бихье гьез дуе (МухӀамад) мисалал гьарулел куц; гьелдалъун гьел къосун ана ва тӀокӀаб (битӀараб) нух батизе кӀвечӀо.


49

وَقَالُوْٓا ءَاِذَا كُنَّا عِظَامًا وَّرُفَاتًا ءَاِنَّا لَمَبْعُوْثُوْنَ خَلْقًا جَدِيْدًا

wa qālū a'iżā kunnā ‘iẓāmaw wa rufātan a'innā lamab‘ūṡūna khalqan jadīdā(n).

Ва гьез абуна: «Ниж лугбаллъун ва бекарал жаллъун лъугьун ругони, унго-унголъунищ нилъ цӀиял рухӀчӀаголъабилъун хваралъуса рахъинаризе ругел?»


50

۞ قُلْ كُوْنُوْا حِجَارَةً اَوْ حَدِيْدًاۙ

qul kūnū ḥijāratan au ḥadīdā(n).

Абе (МухӀамад): «Мун вукӀа ганчӀил яги цӀералъул, .


51

اَوْ خَلْقًا مِّمَّا يَكْبُرُ فِيْ صُدُوْرِكُمْ ۚفَسَيَقُوْلُوْنَ مَنْ يُّعِيْدُنَاۗ قُلِ الَّذِيْ فَطَرَكُمْ اَوَّلَ مَرَّةٍۗ فَسَيُنْغِضُوْنَ اِلَيْكَ رُءُوْسَهُمْ وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰى هُوَۗ قُلْ عَسٰٓى اَنْ يَّكُوْنَ قَرِيْبًا

au khalqam mimmā yakburu fī ṣudūrikum, fa sayaqūlūna may yu‘īdunā, qulil-lażī faṭarakum awwala marrah(tin), fa sayun-giḍūna ilaika ru'ūsahum wa yaqūlūna matā huw(a), qul ‘asā ay yakūna qarībā(n).

яги дур пикрабазда рекъон кӀудияб махлукъатлъун лъугьине (гьеб чӀаголъизе рес гьечӀеб)».Цинги гьез гьикъила: «Лъица нилъ чӀаголъиялде рачине ругел?», - ян абе: «Лъица мун тӀоцеве вижарав», - ян.


52

يَوْمَ يَدْعُوْكُمْ فَتَسْتَجِيْبُوْنَ بِحَمْدِهٖ وَتَظُنُّوْنَ اِنْ لَّبِثْتُمْ اِلَّا قَلِيْلًا ࣖ

yauma yad‘ūkum fa tastajībūna biḥamdihī wa taẓunnūna il labiṡtum illā qalīlā(n).

ай, гьес мун ахӀараб къоялъ (гьеб мехалъ), мун гьесие рецц гьабулаго мутӀигӀлъана ва дуда ракӀалде ккана, (гьеб ккана) мун къокъаб заманалъ гурони хутӀиларин (хабалъ).


53

وَقُلْ لِّعِبَادِيْ يَقُوْلُوا الَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُۗ اِنَّ الشَّيْطٰنَ يَنْزَغُ بَيْنَهُمْۗ اِنَّ الشَّيْطٰنَ كَانَ لِلْاِنْسَانِ عَدُوًّا مُّبِيْنًا

wa qul li‘ibādī yaqūlul-latī hiya aḥsan(u), innasy-syaiṭāna yanzagu bainahum, innasy-syaiṭāna kāna lil-insāni ‘aduwwam mubīnā(n).

Дир лагъзадеридаги абе: "Биччанте гьез лъикӀал (хӀакъал) рагӀаби рицине. ХӀакълъунго, шайтӀаналъ (кидаго) гьезда гьоркьоб дагӀба-рагӀи багъаризабула. ХӀакълъунго шайтӀан буго гӀадамазе хӀакъикъияб тушман".


54

رَبُّكُمْ اَعْلَمُ بِكُمْ اِنْ يَّشَأْ يَرْحَمْكُمْ اَوْ اِنْ يَّشَأْ يُعَذِّبْكُمْۗ وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ عَلَيْهِمْ وَكِيْلًا

rabbukum a‘lamu bikum, iy yasya' yarḥamkum au iy yasya' yu‘ażżibkum, wa mā arsalnāka ‘alaihim wakīlā(n).

Дур Аллагьасда дур хӀакъалъулъ цӀикӀкӀун лъала. Бокьани, хӀакълъунго, гьес нужеда рахӀмат гьабила, бокьани, хӀакълъунго, нужее гӀазабги гьабила. Нижеца мун (МухӀамад) гьезие хъаравуллъун витӀун вукӀинчӀо.


55

وَرَبُّكَ اَعْلَمُ بِمَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَلَقَدْ فَضَّلْنَا بَعْضَ النَّبِيّٖنَ عَلٰى بَعْضٍ وَّاٰتَيْنَا دَاوٗدَ زَبُوْرًا

wa rabbuka a‘lamu biman fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa laqad faḍḍalnā ba‘ḍan nabiyyīna ‘alā ba‘ḍiw wa ātainā dāwūda zabūrā(n).

Нужер БетӀергьанасда лъикӀ лъала зобалаздаги ракьалдаги щив вугевали. ХӀакълъунго, Нижеца цо-цо аварагзабазе цо-цояздаса тӀадегӀанлъи кьуна.


56

قُلِ ادْعُوا الَّذِيْنَ زَعَمْتُمْ مِّنْ دُوْنِهٖ فَلَا يَمْلِكُوْنَ كَشْفَ الضُّرِّ عَنْكُمْ وَلَا تَحْوِيْلًا

qulid‘ul-lażīna za‘amtum min dūnihī falā yamlikūna kasyfaḍ-ḍurri ‘ankum wa lā taḥwīlā(n).

Абе (МухӀамад): «Аллагь тун, нужеца (аллагьзабилъун) рикӀкӀунел чагӀазде ахӀе, гьезул гьечӀо нужедаса хӀинкъи нахъе бахъизе къуват ва гьезда кӀоларо гьеб хисизабизе».


57

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ يَبْتَغُوْنَ اِلٰى رَبِّهِمُ الْوَسِيْلَةَ اَيُّهُمْ اَقْرَبُ وَيَرْجُوْنَ رَحْمَتَهٗ وَيَخَافُوْنَ عَذَابَهٗۗ اِنَّ عَذَابَ رَبِّكَ كَانَ مَحْذُوْرًا

ulā'ikal-lażīna yad‘ūna yabtagūna ilā rabbihimul-wasīlata ayyuhum aqrabu wa yarjūna raḥmatahū wa yakhāfūna ‘ażābah(ū), inna ‘ażāba rabbika kāna maḥżūrā(n).

Гьез ахӀараб халкъалъ, гьез жидецаго балагьулеб букӀана Аллагьасухъе нух, гьезда гьоркьоса кинаб гӀагараб (Аллагьасде) бугебали. Гьесул гурхӀел-рахӀмуялде хьулги лъун, гьесул тамихӀалдасаги хӀинкъун рукӀуна гьел. ХӀакълъунго, дур БетӀергьанасул гӀазаб хӀинкъизе ккараб жо буго».


58

وَاِنْ مِّنْ قَرْيَةٍ اِلَّا نَحْنُ مُهْلِكُوْهَا قَبْلَ يَوْمِ الْقِيٰمَةِ اَوْ مُعَذِّبُوْهَا عَذَابًا شَدِيْدًاۗ كَانَ ذٰلِكَ فىِ الْكِتٰبِ مَسْطُوْرًا

wa im min qaryatin illā naḥnu muhlikūhā qabla yaumil-qiyāmati au mu‘ażżibūhā ‘ażāban syadīdā(n), kāna żālika fil-kitābi masṭūrā(n).

Цониги улкаги гьечӀо (жиндир гӀадамал мутӀигӀлъарал), Нижеца гьеб къиямасеб къо щвелалде хвезабичӀони яги Нижеца (гьелъул гӀадамазе) цӀакъ кьварараб тамихӀ гьабичӀони. Гьеб хъван букӀана ТӀехьалда (Лаух МахӀфуж).


59

وَمَا مَنَعَنَآ اَنْ نُّرْسِلَ بِالْاٰيٰتِ اِلَّآ اَنْ كَذَّبَ بِهَا الْاَوَّلُوْنَۗ وَاٰتَيْنَا ثَمُوْدَ النَّاقَةَ مُبْصِرَةً فَظَلَمُوْا بِهَاۗ وَمَا نُرْسِلُ بِالْاٰيٰتِ اِلَّا تَخْوِيْفًا

wa mā mana‘anā an nursila bil-āyāti illā an każżaba bihal-awwalūn(a), wa ātainā ṡamūdan-nāqata mubṣiratan fa ẓalamū bihā, wa mā nursilu bil-āyāti illā takhwīfā(n).

Нижее щибго жоялъ квал-квал гьабуларо (нижер къуваталъул) гӀаламатал ритӀизе, гьел гӀаламатал цересел гӀадамаз гьереси бицун рукӀиналъ гурони. Нижеца Самудил агьлуялъе кьуна (хӀикмат хӀисабалда) бихьулеб хӀама, амма гьез (хӀамие) гӀазаб кьуна. Нижеца гьел гӀаламатал ритӀичӀо, гӀицӀго хӀинкъизаризе гурони.


60

وَاِذْ قُلْنَا لَكَ اِنَّ رَبَّكَ اَحَاطَ بِالنَّاسِۗ وَمَا جَعَلْنَا الرُّءْيَا الَّتِيْٓ اَرَيْنٰكَ اِلَّا فِتْنَةً لِّلنَّاسِ وَالشَّجَرَةَ الْمَلْعُوْنَةَ فِى الْقُرْاٰنِ ۗ وَنُخَوِّفُهُمْۙ فَمَا يَزِيْدُهُمْ اِلَّا طُغْيَانًا كَبِيْرًا ࣖ

wa iż qulnā laka inna rabbaka aḥāṭa bin-nās(i), wa mā ja‘alnar-ru'yal-latī araināka illā fitnatal lin-nāsi wasy-syajaratal mal‘ūnata fil-qur'ān(i), wa nukhawwifuhum, famā yazīduhum illā ṭugyānan kabīrā(n).

Ва (ракӀалде щвезабе) Нижеца духъе вахӀю гьабураб мехалъ: «ХӀакълъунго, дур БетӀергьанасул гӀелмуялъ киналго гӀадамал рахчун руго», - ян. Нижеца дуда бихьараб макьу гьабичӀо, гӀадамазе ва (гьединабго къагӀидаялъ) Къуръаналда бугеб нагӀана щвараб гъветӀалъеги хӀалбихьизелъун. Ва Нижеца гьел хӀинкъизаруна, амма гьелъ гьезул мутӀигӀлъи цӀикӀкӀинабуна.


61

وَاِذْ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ قَالَ ءَاَسْجُدُ لِمَنْ خَلَقْتَ طِيْنًاۚ

wa iż qulnā lil-malā'ikatisjudū li'ādama fa sajadū illā iblīs(a), qāla a'asjudu liman khalaqta ṭīnā(n).

Ва (ракӀалде щвезабе), Нижеца малаикзабазда абураб мехалъ: «Нуж киналго Адамида сужда гьабе», - ян, гьел сужда гьабуна, шайтӀан гурони. Гьес (Иблисица) абуна: «Дуца хӀарщулъ вижарав чиясда цеве дун къулизе кколищ?»


62

قَالَ اَرَاَيْتَكَ هٰذَا الَّذِيْ كَرَّمْتَ عَلَيَّ لَىِٕنْ اَخَّرْتَنِ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ لَاَحْتَنِكَنَّ ذُرِّيَّتَهٗٓ اِلَّا قَلِيْلًا

qāla ara'aitaka hāżal-lażī karramta ‘alayya la'in akhkhartani ilā yaumil-qiyāmati la'aḥtanikanna żurriyyatahū illā qalīlā(n).

Гьес (Иблисица) абуна: "БичӀчӀизабе дида, гьабищ дуца дидаса цӀикӀкӀун кӀодо гьабураб жо? Дуца дие Къиямасеб къо щвезегӀан заман кьун букӀарабани, дица гьесул наслу мекъи ккезабилаан, цо дагьаб бутӀа гурони", - ян.


63

قَالَ اذْهَبْ فَمَنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ فَاِنَّ جَهَنَّمَ جَزَاۤؤُكُمْ جَزَاۤءً مَّوْفُوْرًا

qālażhab faman tabi‘aka minhum fa inna jahannama jazā'ukum jazā'am maufūrā(n).

Гьес (Аллагьас) абуна: «Ине ккола, амма дуда хадур рилълъаразул щив вугониги, хӀакълъунго, жужахӀ букӀина дуе кири, гӀураб къисас хӀисабалда.


64

وَاسْتَفْزِزْ مَنِ اسْتَطَعْتَ مِنْهُمْ بِصَوْتِكَ وَاَجْلِبْ عَلَيْهِمْ بِخَيْلِكَ وَرَجِلِكَ وَشَارِكْهُمْ فِى الْاَمْوَالِ وَالْاَوْلَادِ وَعِدْهُمْۗ وَمَا يَعِدُهُمُ الشَّيْطٰنُ اِلَّا غُرُوْرًا

wastafziz manistaṭa‘ta minhum biṣautika wa ajlib ‘alaihim bikhailika wa rajilika wa syārikūhum fil-amwāli wal-aulādi wa ‘idhum, wa mā ya‘iduhumusy-syaiṭānu illā gurūrā(n).

Ва гьезул (Иблис) дурго (хӀикматаб) гьаракьалъ кӀварабщинаб гукке, гьезда данде дурго аскарал ракӀаре, чуязда рекӀаралги лъелго хьвадулелги, гьезулгун бечелъиялъулги лъималазулги гьудуллъи гьабе ва хадуб гьезие рагӀи кье», - ян.


65

اِنَّ عِبَادِيْ لَيْسَ لَكَ عَلَيْهِمْ سُلْطٰنٌۗ وَكَفٰى بِرَبِّكَ وَكِيْلًا

inna ‘ibādī laisa laka ‘alaihim sulṭān(un), wa kafā birabbika wakīlā(n).

«ХӀакълъунго, Дир лагъзадерида данде, дуда (Иблисалда) гьезда тӀад кверщел гьабизе кӀоларо, дур БетӀергьан гӀола валилъун».


66

رَبُّكُمُ الَّذِيْ يُزْجِيْ لَكُمُ الْفُلْكَ فِى الْبَحْرِ لِتَبْتَغُوْا مِنْ فَضْلِهٖۗ اِنَّهٗ كَانَ بِكُمْ رَحِيْمًا

rabbukumul-lażī yuzjī lakumul-fulka fil-baḥri litabtagū min faḍlih(ī), innahū kāna bikum raḥīmā(n).

Нужер БетӀергьан вуго нужее гӀоло ралъдазда гамаби хьвадулев, нужеца гьесул рахӀмат тӀалаб гьабизе. ХӀакълъунго, гьев вуго дудехун гурхӀулев.


67

وَاِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فِى الْبَحْرِ ضَلَّ مَنْ تَدْعُوْنَ اِلَّآ اِيَّاهُۚ فَلَمَّا نَجّٰىكُمْ اِلَى الْبَرِّ اَعْرَضْتُمْۗ وَكَانَ الْاِنْسَانُ كَفُوْرًا

wa iżā massakumuḍ-ḍurru fil-baḥri ḍalla man tad‘ūna illā iyyāh(u), falammā najjākum ilal-barri a‘raḍtum, wa kānal-insānu kafūrā(n).

Ва ралъдалъ хӀинкъиялъ нужеда кьаби щвезабуни, нужеда ракӀчӀун камила нужеца ахӀизе бегьулебщинаб жо, Гьев гурони. Амма гьес нуж ракьалде кьураб мехалъ, нуж рикӀкӀалъана. Ва инсан кидаго инкаралда (баркала гьечӀев) вуго.


68

اَفَاَمِنْتُمْ اَنْ يَّخْسِفَ بِكُمْ جَانِبَ الْبَرِّ اَوْ يُرْسِلَ عَلَيْكُمْ حَاصِبًا ثُمَّ لَا تَجِدُوْا لَكُمْ وَكِيْلًا ۙ

afa amintum ay yakhsifa bikum jānibal-barri au yursila ‘alaikum ḥaṣiban ṡumma lā tajidū lakum wakīlā(n).

Гьединлъидал нужеда ракӀчӀунищ кколеб, гьес нужеда цадахъ ракьалъул цо бутӀа гъанкъизе гьечӀолъиялда яги гьес (бачунеб къуватаб гьури) гьитӀинал ганчӀал риччалел рукӀиналда? Ва нужер цониги цӀунулев вукӀине гьечӀо,


69

اَمْ اَمِنْتُمْ اَنْ يُّعِيْدَكُمْ فِيْهِ تَارَةً اُخْرٰى فَيُرْسِلَ عَلَيْكُمْ قَاصِفًا مِّنَ الرِّيْحِ فَيُغْرِقَكُمْ بِمَا كَفَرْتُمْۙ ثُمَّ لَا تَجِدُوْا لَكُمْ عَلَيْنَا بِهٖ تَبِيْعًا

am amintum ay yu‘īdakum fīhi tāratan ukhrā fa yursila ‘alaikum qāṣifam minar-rīḥi fa yugriqakum bimā kafartum, ṡumma lā tajidū lakum ‘alainā bihī tabī‘ā(n).

Яги мун ракӀчӀунищ вугев, гьес мун цоги нухалъ ралъдалъе тӀадвуссинавизе гьечӀин, цинги гьес дуда тӀад гьури кьвагьизабизе бугин ва дур куфру сабаблъун мун гъанкъизе вугин абураб жоялда? Гьеб мехалъ дуда Нижер (гӀазаб) дандечӀеялъулъ кумекчи ватиларо.


70

۞ وَلَقَدْ كَرَّمْنَا بَنِيْٓ اٰدَمَ وَحَمَلْنٰهُمْ فِى الْبَرِّ وَالْبَحْرِ وَرَزَقْنٰهُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِ وَفَضَّلْنٰهُمْ عَلٰى كَثِيْرٍ مِّمَّنْ خَلَقْنَا تَفْضِيْلًا ࣖ

wa laqad karramnā banī ādama wa ḥamalnāhum fil-barri wal-baḥri wa razaqnāhum minaṭ-ṭayyibāti wa faḍḍalnāhum ‘alā kaṡīrim mimman khalaqnā tafḍīlā(n).

ХӀакълъунго, Нижеца Адамил лъималги лъималазул лъималги кӀодо гьаруна, ракьалдаги ралъдалъги рачун ана, гьезие лъикӀал жалаздасан ризкъи кьуна ва камилал тӀокӀлъабигун Нижеца рижарал гӀемерал рухӀчӀаголъабаздаса гьел тӀокӀ гьаруна.


71

يَوْمَ نَدْعُوْا كُلَّ اُنَاسٍۢ بِاِمَامِهِمْۚ فَمَنْ اُوْتِيَ كِتٰبَهٗ بِيَمِيْنِهٖ فَاُولٰۤىِٕكَ يَقْرَءُوْنَ كِتٰبَهُمْ وَلَا يُظْلَمُوْنَ فَتِيْلًا

yauma nad‘ū kulla unāsim bi'imāmihim, faman ūtiya katābahū biyamīnihī fa ulā'ika yaqra'ūna kitābahum wa lā yuẓlamūna fatīlā(n).

(РакӀалда чӀезабе), къоялъ (кида) Нижеца щибаб жамагӀат ахӀана жиндирго бетӀергун; Кваранаб квералъ жиндирго гӀамалазул хъвай-хъвагӀай кьурав чияс гьеб хъвай-хъвагӀай (лъикӀ) цӀалила, гьезие дагьабниги зарал ккезе гьечӀо.


72

وَمَنْ كَانَ فِيْ هٰذِهٖٓ اَعْمٰى فَهُوَ فِى الْاٰخِرَةِ اَعْمٰى وَاَضَلُّ سَبِيْلًا

wa man kāna fī hāżihī a‘mā fa huwa fil-ākhirati a‘mā wa aḍallu sabīlā(n).

Дунялалда бецав (ракӀалда) вугев чи, ахираталда гьев бецавлъун вукӀина ва (битӀараб) нухдаса рикӀкӀад вукӀина.


73

وَاِنْ كَادُوْا لَيَفْتِنُوْنَكَ عَنِ الَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ لِتَفْتَرِيَ عَلَيْنَا غَيْرَهٗۖ وَاِذًا لَّاتَّخَذُوْكَ خَلِيْلًا

wa in kādū layaftinūnaka ‘anil-lażī auḥainā ilaika litaftariya ‘alainā gairah(ū), wa iżal lattakhażūka khalīlā(n).

Гьез мун (МухӀамад) Нижеца духъе рещтӀараб жоялдаса нахъе вуссинавизе дагьалъ хутӀана, дуца Нижеда данде цогидаб жо ургъизе; гьедин батани, гьез мун ракӀбацӀцӀадав гьудуллъун гьавила.


74

وَلَوْلَآ اَنْ ثَبَّتْنٰكَ لَقَدْ كِدْتَّ تَرْكَنُ اِلَيْهِمْ شَيْـًٔا قَلِيْلًا ۙ

wa lau lā an ṡabbatnāka laqad kitta tarkanu ilaihim syai'an qalīlā(n).

Нижеца дур (ракӀ) щула гьабичӀебани, мун гьездехун мугъчӀвай гьабизегӀан хутӀилаан.


75

اِذًا لَّاَذَقْنٰكَ ضِعْفَ الْحَيٰوةِ وَضِعْفَ الْمَمَاتِ ثُمَّ لَا تَجِدُ لَكَ عَلَيْنَا نَصِيْرًا

iżal-la'ażaqnāka ḍi‘fal-ḥayāti wa ḍi‘fal-mamāti ṡumma lā tajidu laka ‘alainā naṣīrā(n).

Гьедин батани, хӀакълъунго Нижеца дуе (гӀазаб) кьезе бугин дунялалда кӀиго нухалъ цӀикӀкӀун, хваралдаса хадуб кӀиго нухалъ цӀикӀкӀун, ва дур (МухӀамадил) Нижеда данде цониги кумекчи вукӀине гьечӀо.


76

وَاِنْ كَادُوْا لَيَسْتَفِزُّوْنَكَ مِنَ الْاَرْضِ لِيُخْرِجُوْكَ مِنْهَا وَاِذًا لَّا يَلْبَثُوْنَ خِلٰفَكَ اِلَّا قَلِيْلًا

wa in kādū layastafizzūnaka minal-arḍi liyukhrijūka minhā wa iżal lā yalbaṡūna khilāfaka illā qalīlā(n).

Ва хӀакъикъаталдаги, гьез мун (МухӀамад) ракьалда (Маккаялда) ургъел гьабизе гӀагарлъула, щай гурелъул мун доб улкаялдаса нахъе ине ккола, гьедин ккани, ракӀчӀун мун нахъе ун хадуб гьел (гьенир) чӀезе гьечӀо, къокъаб заманалъ гурони.


77

سُنَّةَ مَنْ قَدْ اَرْسَلْنَا قَبْلَكَ مِنْ رُّسُلِنَا وَلَا تَجِدُ لِسُنَّتِنَا تَحْوِيْلًا ࣖ

sunnata man qad arsalnā qablaka mir rusulinā wa lā tajidu lisunnatinā taḥwīlā(n).

(Гьеб) хӀукму буго Нижеца дудаса цере ритӀарал Нижер чапарзабазе, дуда Нижер хӀукмуялда хиса-баси батиларо.


78

اَقِمِ الصَّلٰوةَ لِدُلُوْكِ الشَّمْسِ اِلٰى غَسَقِ الَّيْلِ وَقُرْاٰنَ الْفَجْرِۗ اِنَّ قُرْاٰنَ الْفَجْرِ كَانَ مَشْهُوْدًا

aqimiṣ-ṣalāta lidulūkisy-syamsi ilā gasaqil-laili wa qur'ānal-fajr(i), inna qur'ānal-fajri kāna masyhūdā(n).

Бакъ тӀерхьараб лахӀзаталдаса байбихьун сардилъ бецӀлъизегӀан как базе ва (гьединго кӀалзул как базе). ХӀакълъунго, рогьалил какалъе нугӀлъи гьабуна (малаикзабаз).


79

وَمِنَ الَّيْلِ فَتَهَجَّدْ بِهٖ نَافِلَةً لَّكَۖ عَسٰٓى اَنْ يَّبْعَثَكَ رَبُّكَ مَقَامًا مَّحْمُوْدًا

wa minal-laili fa tahajjad bihī nāfilatal lak(a), ‘asā ay yab‘aṡaka rabbuka maqāmam maḥmūdā(n).

Ва цо-цо сардилъ тӀадеги тахӀаджудалъул какал рате (гӀибадаталъул форма хӀисабалда): хьул лъе дурго БетӀергьанас мун рецц-бакъ гьабулеб бакӀалде вахъинавизе.


80

وَقُلْ رَّبِّ اَدْخِلْنِيْ مُدْخَلَ صِدْقٍ وَّاَخْرِجْنِيْ مُخْرَجَ صِدْقٍ وَّاجْعَلْ لِّيْ مِنْ لَّدُنْكَ سُلْطٰنًا نَّصِيْرًا

wa qur rabbi adkhilnī mudkhala ṣidqiw wa akhrijnī mukhraja ṣidqiw waj‘al lī mil ladunka sulṭānan naṣīrā(n).

Ва абе (МухӀамад), я дир БетӀергьан, дун битӀараб жаниве лъугьине бакӀалде ккезаве ва дун къватӀиве ваче (гьединго) битӀараб къватӀиве вахъине ва Дур рахъалдасан дие кумек гьабизе кӀолеб къуват кье.


81

وَقُلْ جَاۤءَ الْحَقُّ وَزَهَقَ الْبَاطِلُ ۖاِنَّ الْبَاطِلَ كَانَ زَهُوْقًا

wa qul jā'al-ḥaqqu wa zahaqal-bāṭil(u), innal-bāṭila kāna zahūqā(n).

Ва абе: «ХӀакъикъат бачӀана, гьереси тӀагӀана», - ян. ХӀакъикъаталдаги, гьереси чӀван къотӀун тӀагӀине буго.


82

وَنُنَزِّلُ مِنَ الْقُرْاٰنِ مَا هُوَ شِفَاۤءٌ وَّرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِيْنَۙ وَلَا يَزِيْدُ الظّٰلِمِيْنَ اِلَّا خَسَارًا

wa nunazzilu minal-qur'āni mā huwa syifā'uw wa raḥmatul lil-mu'minīn(a), wa lā yazīduẓ-ẓālimīna illā khasārā(n).

Нижеца Къуръаналдаса рещтӀинабуна иман лъуразе дарулъун ва рахӀматлъун бугеб жо, зулмучагӀазе (Къуръаналъ) гьелъ гӀицӀго камиял цӀикӀкӀинарула.


83

وَاِذَآ اَنْعَمْنَا عَلَى الْاِنْسَانِ اَعْرَضَ وَنَاٰ بِجَانِبِهٖۚ وَاِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ كَانَ يَـُٔوْسًا

wa iżā an‘amnā ‘alal-insāni a‘raḍa wa na'ā bijānibih(ī), wa iżā massahusy-syarru kāna ya'ūsā(n).

Нижеца инсанасе разилъи кьураб мехалъ, гьев хӀакъикъаталдаги рикӀкӀалъизе вуго ва чӀухӀиялдалъун рикӀкӀалъизе вуго; къварилъи ккараб мехалъ, гьесул хьул къотӀила.


84

قُلْ كُلٌّ يَّعْمَلُ عَلٰى شَاكِلَتِهٖۗ فَرَبُّكُمْ اَعْلَمُ بِمَنْ هُوَ اَهْدٰى سَبِيْلًا ࣖ

qul kulluy ya‘malu ‘alā syākilatih(ī), fa rabbukum a‘lamu biman huwa ahdā sabīlā(n).

Абе (МухӀамад): «Щивав чияс жиндирго тӀабигӀаталда рекъон гӀамал гьабула». Гьединлъидал дур БетӀергьанасда лъикӀ лъала лъил нух битӀараб бугебали.


85

وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ الرُّوْحِۗ قُلِ الرُّوْحُ مِنْ اَمْرِ رَبِّيْ وَمَآ اُوْتِيْتُمْ مِّنَ الْعِلْمِ اِلَّا قَلِيْلًا

wa yas'alūnaka ‘anir-rūḥ(i), qulir-rūḥu min amri rabbī wa mā ūtītum minal-‘ilmi illā qalīlā(n).

Ва гьез дуда (МухӀамадида) гьикъула нафсалъул хӀакъалъулъ. Абе: «РухӀ дир БетӀергьанасул иш буго, дуе дагьаб гурони гӀелму кьун гьечӀо», - ян.


86

وَلَىِٕنْ شِئْنَا لَنَذْهَبَنَّ بِالَّذِيْٓ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ ثُمَّ لَا تَجِدُ لَكَ بِهٖ عَلَيْنَا وَكِيْلًاۙ؉؉

wa la'in syi'nā lanażhabanna bil-lażī auḥainā ilaika ṡumma lā tajidu laka bihī ‘alainā wakīlā(n).

Ва хӀакълъунго, Нижее бокьун букӀарабани, Нижеца дуде (МухӀаммадихъе) рещтӀараб жо хвезабилаан, Нижеда данде цониги цӀунулев дуда ватилароан.


87

اِلَّا رَحْمَةً مِّنْ رَّبِّكَۗ اِنَّ فَضْلَهٗ كَانَ عَلَيْكَ كَبِيْرًا

illā raḥmatam mir rabbik(a), inna faḍalahū kāna ‘alaika kabīrā(n).

дур БетӀергьанасул рахӀматалдалъун гурони. ХӀакълъунго, дуда (МухӀамадида) гьесул баркат цӀакъ кӀудияб буго.


88

قُلْ لَّىِٕنِ اجْتَمَعَتِ الْاِنْسُ وَالْجِنُّ عَلٰٓى اَنْ يَّأْتُوْا بِمِثْلِ هٰذَا الْقُرْاٰنِ لَا يَأْتُوْنَ بِمِثْلِهٖ وَلَوْ كَانَ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ ظَهِيْرًا

qul la'inijtama‘atil-insu wal-jinnu ‘alā ay ya'tū bimiṡli hāżal-qur'āni lā ya'tūna bimiṡlihī wa lau kāna ba‘ḍuhum liba‘ḍin ẓahīrā(n).

Абе: «ХӀакълъунго, гӀадамалги жинзабиги цолъун гьаб Къуръаналда релълъараб жо гьабизе лъугьани, гьезда цоцазе кумек гьабуниги, гьелда релълъараб жо гьабизе кӀвелароан».


89

وَلَقَدْ صَرَّفْنَا لِلنَّاسِ فِيْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍۖ فَاَبٰىٓ اَكْثَرُ النَّاسِ اِلَّا كُفُوْرًا

wa laqad ṣarrafnā lin-nāsi fī hāżal-qur'āni min kulli maṡal(in), fa abā akṡarun-nāsi illā kufūrā(n).

Ва хӀакъикъаталдаги, Нижеца гьеб гӀадамазе чанго нухалъ бичӀчӀизабуна Къуръаналда батӀи-батӀиял мисалаздалъун, амма гӀемерисел гӀадамазе гьеб бокьуларо ва хӀатта инкарги гьабула (гьелдаса).


90

وَقَالُوْا لَنْ نُّؤْمِنَ لَكَ حَتّٰى تَفْجُرَ لَنَا مِنَ الْاَرْضِ يَنْۢبُوْعًاۙ

wa qālū lan nu'mina laka ḥattā tafjura lanā minal-arḍi yambū‘ā(n).

Ва гьез абуна: «Ниж дуда (МухӀамадида) божуларо дуца нижее ракьалдаса лъим бачӀунеб ицц биччазегӀан», - ян.


91

اَوْ تَكُوْنَ لَكَ جَنَّةٌ مِّنْ نَّخِيْلٍ وَّعِنَبٍ فَتُفَجِّرَ الْاَنْهٰرَ خِلٰلَهَا تَفْجِيْرًاۙ

au takūna laka jannatum min nakhīliw wa ‘inabin fa tufajjiral-anhāra khilālahā tafjīrā(n).

яги дур хурмаялъул ва цӀибилалъул ах букӀунеб батани, цинги дуца гьелдасан хехго чвахулеб гӀор чвахизе биччалеб буго,


92

اَوْ تُسْقِطَ السَّمَاۤءَ كَمَا زَعَمْتَ عَلَيْنَا كِسَفًا اَوْ تَأْتِيَ بِاللّٰهِ وَالْمَلٰۤىِٕكَةِ قَبِيْلًاۙ

au tusqiṭas-samā'a kamā za‘amta ‘alainā kisafan au ta'tiya billāhi wal-malā'ikati qabīlā(n).

яги дуца нижеда тӀад зоб кесек-кесек гьабун рехун тола, дуцаго абухъе, яги (цебе) дуца Аллагьги малаикзабиги нижеда гьумер-гьумералде рачиналде,


93

اَوْ يَكُوْنَ لَكَ بَيْتٌ مِّنْ زُخْرُفٍ اَوْ تَرْقٰى فِى السَّمَاۤءِ ۗوَلَنْ نُّؤْمِنَ لِرُقِيِّكَ حَتّٰى تُنَزِّلَ عَلَيْنَا كِتٰبًا نَّقْرَؤُهٗۗ قُلْ سُبْحَانَ رَبِّيْ هَلْ كُنْتُ اِلَّا بَشَرًا رَّسُوْلًا ࣖ

au yakūna laka baitum min zukhrufin au tarqā fis-samā'(i), wa lan nu'mina liruqiyyika ḥattā tunazzila ‘alainā kitāban naqra'uh(ū), qul subḥāna rabbī hal kuntu illā basyarar rasūlā(n).

яги дур меседил рукъ (гьабураб) букӀуна, яги мун зобалазде вахуна. Ва ниж божизе гьечӀо дур зобалазде рахиналда, дуца нижехъе нижеца цӀализе тӀехь рещтӀинабизегӀан», - ян абе (МухӀамад): «Дир БетӀергьанасе рецц, дун гӀицӀго чапарлъун вугев инсан гурищ?»


94

وَمَا مَنَعَ النَّاسَ اَنْ يُّؤْمِنُوْٓا اِذْ جَاۤءَهُمُ الْهُدٰٓى اِلَّآ اَنْ قَالُوْٓا اَبَعَثَ اللّٰهُ بَشَرًا رَّسُوْلًا

wa mā mana‘an-nāsa ay yu'minū iż jā'ahumul-hudā illā an qālū aba‘aṡallāhu basyarar rasūlā(n).

Ва жидехъе битӀараб нух бачӀараб мехалъ, гӀадамазе иман лъеялъе квалквал гьабулеб жоги гьечӀо, гьез аби гурони: «Щай Аллагьас инсан витӀарав чапарлъун?»


95

قُلْ لَّوْ كَانَ فِى الْاَرْضِ مَلٰۤىِٕكَةٌ يَّمْشُوْنَ مُطْمَىِٕنِّيْنَ لَنَزَّلْنَا عَلَيْهِمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ مَلَكًا رَّسُوْلًا

qul lau kāna fil-arḍi malā'ikatuy yamsyūna muṭma'innīna lanazzalnā ‘alaihim minas-samā'i malakar rasūlā(n).

Абе (МухӀамад): «Ракьалда рукӀаралани малаикзаби, парахатго хьвадулел, нижеца гьезухъе зобалаздаса малаикзаби рещтӀинаан чапарзабилъун».


96

قُلْ كَفٰى بِاللّٰهِ شَهِيْدًاۢ بَيْنِيْ وَبَيْنَكُمْۗ اِنَّهٗ كَانَ بِعِبَادِهٖ خَبِيْرًاۢ بَصِيْرًا

qul kafā billāhi syahīdam bainī wa bainakum, innahū kāna bi‘ibādihī khabīram baṣīrā(n).

Абе (МухӀамад): "Дидаги нужедаги гьоркьов нугӀлъун Аллагь гӀола, хӀакълъунго, гьев вуго кинабго лъалев, жиндирго лагъзадерил кинабго бихьулев".


97

وَمَنْ يَّهْدِ اللّٰهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِۚ وَمَنْ يُّضْلِلْ فَلَنْ تَجِدَ لَهُمْ اَوْلِيَاۤءَ مِنْ دُوْنِهٖۗ وَنَحْشُرُهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ عَلٰى وُجُوْهِهِمْ عُمْيًا وَّبُكْمًا وَّصُمًّاۗ مَأْوٰىهُمْ جَهَنَّمُۗ كُلَّمَا خَبَتْ زِدْنٰهُمْ سَعِيْرًا

wa may yahdillāhu fa huwal-muhtad(i), wa may yuḍlil falan tajida lahum auliyā'a min dūnih(ī), wa naḥsyuruhum yaumal-qiyāmati ‘alā wujūhihim ‘umyaw wa bukmaw wa ṣummā(n), ma'wāhum jahannam(u), kullamā khabat zidnāhum sa‘īrā(n).

Аллагьас битӀараб нухде ккарав чи, гьев вуго битӀараб нухде ккарав чи, гьес къосинарулев чи, гьеб мехалъ дуе гьев гурев гьезие кумекчи вукӀинаро. Ва Нижеца гьел данде гьарила къиямасеб къоялъ гьурмал гӀодоре руссинарун, бецал, кӀал гьечӀел ва гӀинтӀамуларел. Гьезул рукъ жужахӀ буго. ЖужахӀалъул цӀа свинабщинахъе, Нижеца гьезде цӀикӀкӀун цӀа тӀаде жубала.


98

ذٰلِكَ جَزَاۤؤُهُمْ بِاَنَّهُمْ كَفَرُوْا بِاٰيٰتِنَا وَقَالُوْٓا ءَاِذَا كُنَّا عِظَامًا وَّرُفَاتًا ءَاِنَّا لَمَبْعُوْثُوْنَ خَلْقًا جَدِيْدًا

Żālika jazā'uhum bi'annahum kafarū bi'āyātinā wa qālū a'iżā kunnā ‘iẓāmaw wa rufātan a'innā lamab‘ūṡūna khalqan jadīdā(n).

Гьеб буго гьезие кири, гьез Нижер аятазда инкар гьабиялъухъ ва (гьез) абулеб букӀиналъ: «Ниж лугбилъун ва бекарал жаллъун лъугьани, хӀакъикъаталдаги цӀиял рухӀчӀаголъабилъунищ нилъ рахъинаризе ругел?»


99

۞ اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّ اللّٰهَ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ قَادِرٌ عَلٰٓى اَنْ يَّخْلُقَ مِثْلَهُمْ وَجَعَلَ لَهُمْ اَجَلًا لَّا رَيْبَ فِيْهِۗ فَاَبَى الظّٰلِمُوْنَ اِلَّا كُفُوْرًا

awalam yarau annallāhal-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa qādirun ‘alā ay yakhluqa miṡlahum wa ja‘ala lahum ajalal lā raiba fīh(i), fa abaẓ-ẓālimūna illā kufūrā(n).

Гьезда кӀвар кьолеб гьечӀищ, зобалги ракьги бижарав ТӀадегӀанав Аллагьас (гьединго) гьезда релълъаралги рижарал рукӀиналъул, гьезие цо хасаб (хвелалъул яги чӀаголъиялъул) заман чӀезабун букӀиналъул, гьеб щаклъи гьечӀеб жо букӀиналъул? Гьединлъидал зулмучияс гьеб нахъ чӀваларо куфруялдалъун гурони.


100

قُلْ لَّوْ اَنْتُمْ تَمْلِكُوْنَ خَزَاۤىِٕنَ رَحْمَةِ رَبِّيْٓ اِذًا لَّاَمْسَكْتُمْ خَشْيَةَ الْاِنْفَاقِۗ وَكَانَ الْاِنْسَانُ قَتُوْرًا ࣖ

qul lau antum tamlikūna khazā'ina raḥmati rabbī iżal la'amsaktum khasy-yatal-infāq(i), wa kānal-insānu qatūrā(n).

Абе (МухӀамад): «Дир БетӀергьанасул рахӀматалъул хазинаялда тӀад дур кверщел букӀарабани, дуца гьеб (хазина) цӀунилаан, гьеб харж гьабиялдаса хӀинкъун». Ва гӀадамал цӀакъ къваридал руго.


101

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسٰى تِسْعَ اٰيٰتٍۢ بَيِّنٰتٍ فَسْـَٔلْ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اِذْ جَاۤءَهُمْ فَقَالَ لَهٗ فِرْعَوْنُ اِنِّيْ لَاَظُنُّكَ يٰمُوْسٰى مَسْحُوْرًا

wa laqad ātainā mūsā tis‘a āyātim bayyinātin fas'al banī isrā'īla iż jā'ahum fa qāla lahū fir‘aunu innī la'aẓunnuka yā mūsā masḥūrā(n).

ХӀакъикъаталдаги, Нижеца Мусае кьуна къого якъинго бихьулеб мугӀжизат, гьединлъидал гьикъе Исраилил лъималазда, Муса гьезухъе вачӀараб мехалъ, пиргӀавнас гьесда абуна: «Я Муса!


102

قَالَ لَقَدْ عَلِمْتَ مَآ اَنْزَلَ هٰٓؤُلَاۤءِ اِلَّا رَبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ بَصَاۤىِٕرَۚ وَاِنِّيْ لَاَظُنُّكَ يٰفِرْعَوْنُ مَثْبُوْرًا

qāla laqad ‘alimta mā anzala hā'ulā'i illā rabbus-samāwāti wal-arḍi baṣā'ir(a), wa innī la'aẓunnuka yā fir‘aunu maṡbūrā(n).

Гьес (Мусаца) жаваб кьуна: «ХӀакъикъаталдаги, дуда цебего лъала, Аллагьас гурони, зобалги ракьги якъинго далиллъун ритӀичӀолъи;


103

فَاَرَادَ اَنْ يَّسْتَفِزَّهُمْ مِّنَ الْاَرْضِ فَاَغْرَقْنٰهُ وَمَنْ مَّعَهٗ جَمِيْعًاۙ

fa arāda ay yastafizzahum minal arḍi fa agraqnāhu wa mam ma‘ahū jamī‘ā(n).

Цинги гьесие (ФиргӀавнасе) бокьун букӀана гьел (Мусаги гьесул муридзабиги) ракьалдаса (Мисралдаса) нахъе гъезе, гьединлъидал Нижеца гьевги (ФиргӀавн) гьесда цадахъ рукӀаралщиналги гъанкъана.


104

وَّقُلْنَا مِنْۢ بَعْدِهٖ لِبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اسْكُنُوا الْاَرْضَ فَاِذَا جَاۤءَ وَعْدُ الْاٰخِرَةِ جِئْنَا بِكُمْ لَفِيْفًاۗ

wa qulnā mim ba‘dihī libanī isrā'īlaskunul-arḍa fa iżā jā'a wa‘dul-ākhirati ji'nā bikum lafīfā(n).

Гьелдаса хадуб Нижеца Исраилил лъималазда абуна: «Нуж гьаб ракьалда чӀа, амма рахъиналъул заман щвараб мехалъ, нижеца нуж жубараб хӀалалда данде гьарила», - ян.


105

وَبِالْحَقِّ اَنْزَلْنٰهُ وَبِالْحَقِّ نَزَلَۗ وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا مُبَشِّرًا وَّنَذِيْرًاۘ

wa bil-ḥaqqi anzalnāhu wa bil-ḥaqqi nazal(a), wa mā arsalnāka illā mubasysyiraw wa nażīrā(n).

Нижеца рещтӀана (Къуръан) хӀакъикъаталда ва (Къуръан) гьеб рещтӀана (бачӀун) хӀакъикъатгун цадахъ. Нижеца мун (МухӀамад) витӀана, гӀицӀго хабар бачӀуневлъун ва лъазаби гьабулевлъун.


106

وَقُرْاٰنًا فَرَقْنٰهُ لِتَقْرَاَهٗ عَلَى النَّاسِ عَلٰى مُكْثٍ وَّنَزَّلْنٰهُ تَنْزِيْلًا

wa qur'ānan faraqnāhu litaqra'ahū ‘alan-nāsi ‘alā mukṡiw wa nazzalnāhu tanzīlā(n).

Ва Къуръан (Нижеца рещтӀинабуна) дагь-дагьккун, дуца (МухӀамадица) гӀадамазе гьеб дагь-дагьккун цӀализелъун ва Нижеца гьеб дагь-дагьккун рещтӀинабизелъун


107

قُلْ اٰمِنُوْا بِهٖٓ اَوْ لَا تُؤْمِنُوْاۗ اِنَّ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ مِنْ قَبْلِهٖٓ اِذَا يُتْلٰى عَلَيْهِمْ يَخِرُّوْنَ لِلْاَذْقَانِ سُجَّدًاۙ

qul āminū bihī au lā tu'minū, innal-lażīna ūtul-‘ilma min qablihī iżā yutlā ‘alaihim yakhirrūna lil-ażqāni sujjadā(n).

Абе (МухӀамад): "Гьелда (Къуръаналда) божа, ялъуни нуж божизе кколаро (гьебги Аллагьасеги гьединабго жо буго). ХӀакълъунго, жидее цебеккунго лъай кьурал чагӀи, жидее (Къуръан) цӀалулеб мехалъ, гьез гьурмал гӀодоре риччала, сужда гьабула", - ян.


108

وَّيَقُوْلُوْنَ سُبْحٰنَ رَبِّنَآ اِنْ كَانَ وَعْدُ رَبِّنَا لَمَفْعُوْلًا

wa yaqūlūna subḥāna rabbinā in kāna wa‘du rabbinā lamaf‘ūlā(n).

Гьез абуна: «Нилъер БетӀергьанасе рецц, хӀакъикъаталдаги нилъер БетӀергьанас кьураб рагӀи тӀубазе бугилан».


109

وَيَخِرُّوْنَ لِلْاَذْقَانِ يَبْكُوْنَ وَيَزِيْدُهُمْ خُشُوْعًا ۩

wa yakhirrūna lil-ażqāni yabkūna wa yazīduhum khusyū‘ā(n).

Гьез гӀодулаго гьурмал гӀодоре риччана ва жалго лъикӀаллъун лъугьана.


110

قُلِ ادْعُوا اللّٰهَ اَوِ ادْعُوا الرَّحْمٰنَۗ اَيًّا مَّا تَدْعُوْا فَلَهُ الْاَسْمَاۤءُ الْحُسْنٰىۚ وَلَا تَجْهَرْ بِصَلَاتِكَ وَلَا تُخَافِتْ بِهَا وَابْتَغِ بَيْنَ ذٰلِكَ سَبِيْلًا

qulid‘ullāha awid‘ur-raḥmān(a), ayyam mā tad‘ū fa lahul-asmā'ul-ḥusnā, wa lā tajhar biṣalātika wa lā tukhāfit bihā wabtagi baina żālika sabīlā(n).

Абе (МухӀамад): "Аллагьасде ахӀе яги АррахӀманихъе ахӀе. Гьеб кӀиябго цӀаралдалъун нужеца ахӀизе бегьула, щай гурелъул Гьесул руго бищунго лъикӀал цӀарал (Асмаул ХӀусна) ва какда гьаракь борхизабуге ва (гьединго) гьеб гӀодобе биччаге ва кӀияздаго гьоркьоб гьоркьохъеб нух балагьизе хӀаракат бахъе".


111

وَقُلِ الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ لَمْ يَتَّخِذْ وَلَدًا وَّلَمْ يَكُنْ لَّهٗ شَرِيْكٌ فِى الْمُلْكِ وَلَمْ يَكُنْ لَّهٗ وَلِيٌّ مِّنَ الذُّلِّ وَكَبِّرْهُ تَكْبِيْرًا ࣖ

wa qulil-ḥamdu lillāhil-lażī lam yattakhiż waladaw wa lam yakul lahū syarīkun fil-mulki wa lam yakul lahū waliyyum minaż-żulli wa kabbirhu takbīrā(n).

Ва абе: «ТӀадегӀанав Аллагьасе рецц буго, жиндир ханлъиялда лъималги гьечӀев (яги) гӀахьалчиги гьечӀев, инжитлъиялдаса кумек къваригӀунарев ва живго гӀадин кӀудиявлъун гьев тӀадегӀан гьавеян».