Q.S Ибрагьим (إِبْرَاهِيم) - 52 Аятазул къадар

الۤرٰ ۗ كِتٰبٌ اَنْزَلْنٰهُ اِلَيْكَ لِتُخْرِجَ النَّاسَ مِنَ الظُّلُمٰتِ اِلَى النُّوْرِ ەۙ بِاِذْنِ رَبِّهِمْ اِلٰى صِرَاطِ الْعَزِيْزِ الْحَمِيْدِۙ

alif lām rā, kitābun anzalnāhu ilaika litukhrijan-nāsa minaẓ-ẓulumāti ilan-nūr(i), bi'iżni rabbihim ilā ṣirāṭil-‘azīzil-ḥamīd(i).

Alif Lam Rа. (Гьеб ккола) Нижеца духъе (МухӀамад) рещтӀараб ТӀехь, дуца Аллагьасул изнуялдалъун гӀадамал бецӀлъиялдаса гвангъараб канлъиялде рачине, (ай) ТӀадегӀанав, Рецц-бакъ гьабулев Аллагьасул нухдехун рачине.

اللّٰهِ الَّذِيْ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ وَوَيْلٌ لِّلْكٰفِرِيْنَ مِنْ عَذَابٍ شَدِيْدٍۙ

allāhil-lażī lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa wailul lil-kāfirīna min ‘ażābin syadīd(in).

Зобалазда бугебги ракьалда бугебги Аллагьасул бетӀергьан вуго. Балагьги гӀазабги гӀазаб-гӀазаб бугелъул, Аллагьасдаса инкар гьабурал гӀадамазе.

ۨالَّذِيْنَ يَسْتَحِبُّوْنَ الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا عَلَى الْاٰخِرَةِ وَيَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَيَبْغُوْنَهَا عِوَجًا ۗ اُولٰۤىِٕكَ فِيْ ضَلٰلٍۢ بَعِيْدٍ

allażīna yastaḥibbūnal-ḥayātad-dun-yā ‘alal-ākhirati wa yaṣuddūna ‘an sabīlillāhi wa yabgūnahā ‘iwajā(n), ulā'ika fī ḍalālim ba‘īd(in).

(ай) дунялалъул гӀумру ахираталдаса (гӀумруялдаса) тӀаса бищулел, Аллагьасул нухдаса (гӀадамазе) квал-квал гьабулел ва (квешаб нух) бокьулел гӀадамал. Гьел руго гъваридаб гъалатӀалда .

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ رَّسُوْلٍ اِلَّا بِلِسَانِ قَوْمِهٖ لِيُبَيِّنَ لَهُمْ ۗفَيُضِلُّ اللّٰهُ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَهُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

wa mā arsalnā mir rasūlin illā bilisāni qaumihī liyubayyina lahum, fa yuḍillullāhu may yasyā'u wa yahdī may yasyā'(u), wa huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).

Нижеца цониги расул витӀичӀо, гьесул къавмалъул мацӀалда гурони, гьезие бичӀчӀи кьезелъун. Гьединлъидал Аллагьас жиндиего бокьарав къосинарула, жиндие бокьарав нухда вачуна. Гьев вуго бищунго къудратав, бищунго гӀакъилав.

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا مُوْسٰى بِاٰيٰتِنَآ اَنْ اَخْرِجْ قَوْمَكَ مِنَ الظُّلُمٰتِ اِلَى النُّوْرِ ەۙ وَذَكِّرْهُمْ بِاَيّٰىمِ اللّٰهِ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّكُلِّ صَبَّارٍ شَكُوْرٍ

wa laqad arsalnā mūsā bi'āyātinā an akhrij qaumaka minaẓ-ẓulumāti ilan-nūr(i), wa żakkirhum bi'ayyāmillāh(i), inna fī żālika la'āyātil likulli ṣabbārin syakūr(in).

ХӀакълъунго, Нижеца Муса витӀана Нижер гӀаламаталгун (нижеца гьесда амру гьабуна): «Дурго халкъ бецӀлъиялдаса гвангъараб канлъиялде баче ва гьезда Аллагьасул къоял ракӀалде щвезаре». ХӀакълъунго, гьелъулъ руго (Аллагьасул къудраталъул) гӀаламатал сабру гьабулев ва щукру гьабулевщинав чиясе.

وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهِ اذْكُرُوْا نِعْمَةَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ اِذْ اَنْجٰىكُمْ مِّنْ اٰلِ فِرْعَوْنَ يَسُوْمُوْنَكُمْ سُوْۤءَ الْعَذَابِ وَيُذَبِّحُوْنَ اَبْنَاۤءَكُمْ وَيَسْتَحْيُوْنَ نِسَاۤءَكُمْ ۗوَفِيْ ذٰلِكُمْ بَلَاۤءٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَظِيْمٌ ࣖ

wa iż qāla mūsā liqaumihiżkurū ni‘matallāhi ‘alaikum iż anjākum min āli fir‘auna yasūmūnakum sū'al-‘ażābi wa yużabbiḥūna abnā'akum wa yastaḥyūna nisā'akum, wa fī żālikum balā'um mir rabbikum ‘aẓīm(un).

Ва (ракӀалде щвезабе) Мусаца жиндирго къавмалда абураб: «РакӀалде щвезабе Аллагьас нужеда тӀад гьабураб нигӀмат, гьес нуж ФиргӀавнасул муридзабаздаса хвасар гьаридал, гьез нужее унтарал гӀазаб-гӀакъуба кьуна, нужер васал хъвена, нужер ясал хвасар гьаруна, гьеб букӀана нужер БетӀергьанасул рахъалдасан кӀудияб хӀалбихи», - ян.

وَاِذْ تَاَذَّنَ رَبُّكُمْ لَىِٕنْ شَكَرْتُمْ لَاَزِيْدَنَّكُمْ وَلَىِٕنْ كَفَرْتُمْ اِنَّ عَذَابِيْ لَشَدِيْدٌ

wa iż ta'ażżana rabbukum la'in syakartum la'azīdannakum wa la'in kafartum inna ‘ażābī lasyadīd(un).

Ва (ракӀалде щвезабе) нужер БетӀергьанас лъазабураб мехалъ: «ХӀакълъунго, нужеца щукру гьабуни, дица нужее (нигӀматал) цӀикӀкӀинарила, амма нужеца (Дир нигӀматаздаса) инкар гьабуни, Дир тамихӀ цӀакъ захӀматаб букӀина», - ян.

وَقَالَ مُوْسٰٓى اِنْ تَكْفُرُوْٓا اَنْتُمْ وَمَنْ فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا ۙفَاِنَّ اللّٰهَ لَغَنِيٌّ حَمِيْدٌ

wa qāla mūsā in takfurū antum wa man fil-arḍi jamī‘ā(n), fa innallāha laganiyyun ḥamīd(un).

Мусаца абуна: «Дуцаги ракьалда ругелщиназги (Аллагьасул нигӀматаздаса) инкар гьабулеб батани, хӀакълъунго Аллагь вуго бечедав, рецц-бакъ гьабулев», - ян.

اَلَمْ يَأْتِكُمْ نَبَؤُا الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ قَوْمِ نُوْحٍ وَّعَادٍ وَّثَمُوْدَ ەۗ وَالَّذِيْنَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ ۗ لَا يَعْلَمُهُمْ اِلَّا اللّٰهُ ۗجَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَرَدُّوْٓا اَيْدِيَهُمْ فِيْٓ اَفْوَاهِهِمْ وَقَالُوْٓا اِنَّا كَفَرْنَا بِمَآ اُرْسِلْتُمْ بِهٖ وَاِنَّا لَفِيْ شَكٍّ مِّمَّا تَدْعُوْنَنَآ اِلَيْهِ مُرِيْبٍ

alam ya'tikum naba'ul-lażīna min qablikum qaumi nūḥiw wa ‘ādiw wa ṡamūd(a), wal-lażīna mim ba‘dihim, lā ya‘lamuhum illallāh(u), jā'athum rusuluhum bil-bayyināti fa raddū aidiyahum fī afwāhihim wa qālū innā kafarnā bimā ursiltum bihī wa innā lafī syakkim mimmā tad‘ūnanā ilaihi murīb(in).

Нужехъе хабар щвечӀищ нужедаса цере рукӀаразул (ай) НухӀил къавмалъул, ГӀадалъул, Самудил ва гьезда хадур рукӀаразул? Аллагьасда гурони гьел лъиданиги лъаларо. Чапарзаби гьезухъе рачӀун рукӀана (хӀакъикъиял) далилалги рачун, амма гьез кӀалдибе кверал лъуна (рокьукълъиялъ), ва абуна: «ХӀакъикъаталдаги, ниж божуларо (далилазда) мун (нижехъе) витӀун вугин абураб жоялда, ниж унго-унголъунги щаклъиялда руго дуца ниж щиб жоялде ахӀулел ругелали».

۞ قَالَتْ رُسُلُهُمْ اَفِى اللّٰهِ شَكٌّ فَاطِرِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ يَدْعُوْكُمْ لِيَغْفِرَ لَكُمْ مِّنْ ذُنُوْبِكُمْ وَيُؤَخِّرَكُمْ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّىۗ قَالُوْٓا اِنْ اَنْتُمْ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُنَا ۗ تُرِيْدُوْنَ اَنْ تَصُدُّوْنَا عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُنَا فَأْتُوْنَا بِسُلْطٰنٍ مُّبِيْنٍ

qālat rusuluhum afillāhi syakkun fāṭiris-samāwāti wal-arḍ(i), yad‘ūkum liyagfira lakum min żunūbikum wa yu'akhkhirakum ilā ajalim musammā(n), qālū in antum illā basyarum miṡlunā, turīdūna an taṣuddūnā ‘ammā kāna ya‘budu ābā'unā fa'tūnā bisulṭānim mubīn(in).

Гьезул чапарзабаз абуна: «Зобалги ракьалги рижарав Аллагьасда щаклъи бугищ? Гьес нуж ахӀулел руго (иман лъезе) нужер цо-цо мунагьал чуризе ва нужер (гӀазаб) бихьизабураб заманалде щвезегӀан нахъбахъизелъун?» Гьез абуна: "Мун ниж гӀадин гӀадамал гурони гьечӀо, нижер умумуз гӀибадат гьабулеб букӀараб жоялъе ниж квал-квал гьабизе бокьун буго, нижехъе якъинго далил баче", - ян.

قَالَتْ لَهُمْ رُسُلُهُمْ اِنْ نَّحْنُ اِلَّا بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ وَلٰكِنَّ اللّٰهَ يَمُنُّ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖۗ وَمَا كَانَ لَنَآ اَنْ نَّأْتِيَكُمْ بِسُلْطٰنٍ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗوَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُوْنَ

qālat lahum rusuluhum in naḥnu illā basyarum miṡlukum wa lākinnallāha yamunnu ‘alā may yasyā'u min ‘ibādih(ī), wa mā kāna lanā an na'tiyakum bisulṭānin illā bi'iżnillāh(i), wa ‘alallāhi falyatawakkalil-mu'minūn(a).

Гьезул чапарзабаз гьезда абуна: "Нижги нуж гӀадал гӀадамал гурони гьечӀо, амма Аллагьас Жиндирго лагъзадерида гьоркьоса жиндиего бокьарасе сахават кьола. Аллагьасул изнуялдалъун гурони нижее кинабгӀаги далил бачине рекъараб гьечӀо нужехъе. Ва цохӀо Аллагьасде муъминзабаз таваккал гьабизе кколаро", - ян.

وَمَا لَنَآ اَلَّا نَتَوَكَّلَ عَلَى اللّٰهِ وَقَدْ هَدٰىنَا سُبُلَنَاۗ وَلَنَصْبِرَنَّ عَلٰى مَآ اٰذَيْتُمُوْنَاۗ وَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُوْنَ ࣖ

wa mā lanā allā natawakkala ‘alallāhi wa qad hadānā subulanā, wa lanaṣbiranna ‘alā mā āżaitumūnā, wa ‘alallāhi falyatawakkalil-mutawakkilūn(a).

Ва щай нижеца Аллагьасда божилъи гьабилареб, гьес нижеда нух бихьизабун, ниж унго-унголъунги, нужеца нижее гьарулел ахӀвал-хӀалазда сабруялда хутӀизе ругел мехалъ. ГӀицӀго Аллагьасде мукӀурлъула таваккал гьабурал».

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِرُسُلِهِمْ لَنُخْرِجَنَّكُمْ مِّنْ اَرْضِنَآ اَوْ لَتَعُوْدُنَّ فِيْ مِلَّتِنَاۗ فَاَوْحٰٓى اِلَيْهِمْ رَبُّهُمْ لَنُهْلِكَنَّ الظّٰلِمِيْنَ ۗ

wa qālal-lażīna kafarū lirusulihim lanukhrijannakum min arḍinā au lata‘ūdunna fī millatinā, fa auḥā ilaihim rabbuhum lanuhlikannaẓ-ẓālimīn(a).

Ва капурзабаз жидерго чапарзабазда абуна: «Нижеца нуж чӀванкъотӀун нижерго ракьалдаса нахъе гъела, ялъуни унго-унголъунги нуж нижерго диналде тӀадруссина», - ян. Гьединлъидал Аллагьас гьезие загьир гьабуна: «Нижеца хӀакъикъаталдаги тӀагӀинабила ритӀухълъи гьечӀел халкъал.

وَلَنُسْكِنَنَّكُمُ الْاَرْضَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ ۗذٰلِكَ لِمَنْ خَافَ مَقَامِيْ وَخَافَ وَعِيْدِ

wa lanuskinannakumul-arḍa mim ba‘dihim, żālika liman khāfa maqāmī wa khāfa wa‘īd(i).

ХӀакъикъаталдаги Нижеца нуж гьел ракьазда чӀезарила гьезда хадур. Гьеб (буго) Дир гьумералдаса хӀинкъарал ва Дир хӀинкъияздаса хӀинкъарал чагӀазе».

وَاسْتَفْتَحُوْا وَخَابَ كُلُّ جَبَّارٍ عَنِيْدٍۙ

wastaftaḥū wa khāba kullu jabbārin ‘anīd(in).

Гьез гьарулеб букӀана бергьенлъи кьейилан ва жидеего бокьухъе ва кьварун хьвадулел рукӀаралщинал тӀагӀинареян.

مِّنْ وَّرَاۤىِٕهٖ جَهَنَّمُ وَيُسْقٰى مِنْ مَّاۤءٍ صَدِيْدٍۙ

miw warā'ihī jahannamu wa yusqā mim mā'in ṣadīd(in).

гьесда цебе жужахӀги бугин, гьесие кьезе бугин накӀкӀил лъим гьекъезе,

يَّتَجَرَّعُهٗ وَلَا يَكَادُ يُسِيْغُهٗ وَيَأْتِيْهِ الْمَوْتُ مِنْ كُلِّ مَكَانٍ وَّمَا هُوَ بِمَيِّتٍۗ وَمِنْ وَّرَاۤىِٕهٖ عَذَابٌ غَلِيْظٌ

yatajarra‘uhū wa lā yakādu yusīguhū wa ya'tīhil-mautu min kulli makāniw wa mā huwa bimayyit(in), wa miw warā'ihī ‘ażābun galīẓ(un).

гьес гьумер гьуинабуна (гӀуцӀараб лъим) ва гьесда къанагӀат гурони гьумер гьуинабизе кӀвечӀо ва киналго рахъаздасан гьесухъе хвел (хӀинкъи) бачӀана, амма гьев хвечӀо, гьесда цебе (жеги букӀана) кӀудияб тамихӀ.

مَثَلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِرَبِّهِمْ اَعْمَالُهُمْ كَرَمَادِ ِۨاشْتَدَّتْ بِهِ الرِّيْحُ فِيْ يَوْمٍ عَاصِفٍۗ لَا يَقْدِرُوْنَ مِمَّا كَسَبُوْا عَلٰى شَيْءٍ ۗذٰلِكَ هُوَ الضَّلٰلُ الْبَعِيْدُ

maṡalul-lażīna kafarū birabbihim a‘māluhum karamādinisytaddat bihir-rīḥu fī yaumin ‘āṣif(in), lā yaqdirūna mimmā kasabū ‘alā syai'(in), żālika huwaḍ-ḍalālul-ba‘īd(u).

Жидерго БетӀергьанасда капурлъарал гӀадамазул мисал, гьезул гӀамалал руго кутакаб гьури бугеб къоялъ кутакаб гьуриялъ гъурун унеб хӀур гӀадин. Гьезул кинабгӀаги къуват (пайда) гьечӀо жидецаго хӀалтӀараб жоялдаса (дунялалда). Гьеб ккола рикӀкӀадаб гъалатӀ.

اَلَمْ تَرَ اَنَّ اللّٰهَ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ بِالْحَقِّۗ اِنْ يَّشَأْ يُذْهِبْكُمْ وَيَأْتِ بِخَلْقٍ جَدِيْدٍۙ

alam tara annallāha khalaqas-samāwāti wal-arḍa bil-ḥaqq(i), iy yasya' yużhibkum wa ya'ti bikhalqin jadīd(in).

Нужеца кӀвар кьечӀищ Аллагьас зобалги ракьги хӀакъаблъун бижараблъиялде? Гьесие бокьани, хӀакълъунго, гьес нуж тӀагӀинарулаан ва нужер бакӀалда цӀиял рухӀчӀаголъаби рачинаан.

وَّمَا ذٰلِكَ عَلَى اللّٰهِ بِعَزِيْزٍ

wa mā żālika ‘alallāhi bi‘azīz(in).

ва гьеб Аллагьасе захӀматаб жо гуро.

وَبَرَزُوْا لِلّٰهِ جَمِيْعًا فَقَالَ الضُّعَفٰۤؤُا لِلَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْٓا اِنَّا كُنَّا لَكُمْ تَبَعًا فَهَلْ اَنْتُمْ مُّغْنُوْنَ عَنَّا مِنْ عَذَابِ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍ ۗقَالُوْا لَوْ هَدٰىنَا اللّٰهُ لَهَدَيْنٰكُمْۗ سَوَاۤءٌ عَلَيْنَآ اَجَزِعْنَآ اَمْ صَبَرْنَا مَا لَنَا مِنْ مَّحِيْصٍ ࣖ

wa barazū lillāhi jamī‘an fa qālaḍ-ḍu‘afā'u lil-lażīnastakbarū innā kunnā lakum taba‘an fahal antum mugnūna ‘annā min ‘ażābillāhi min syai'(in), qālū lau hadānallāhu lahadainākum, sawā'un ‘alainā ajazi‘nā am ṣabarnā mā lanā mim maḥīṣ(in).

Ва гьел киналго (МахӀсяралъул майданалда) данделъана Аллагьасул гьурмада данде чӀезе, цинги загӀипав чияс чӀухӀарал чагӀазда абуна: «ХӀакълъунго ниж дур муридзаби рукӀана, гьединлъидал дуда кӀоладай ниж Аллагьасул тамихӀалдаса (хӀатта) дагьабниги цӀунизе?» Гьез жаваб кьуна: "Аллагьас ниж битӀун рачунел рукӀаралани, нижеда кӀвелаан нуж битӀун рачине. Нижее цого жо буго гӀарз гьабуниги, сабру гьабуниги. Нижее лъутизе бакӀ гьечӀо", - ян.

وَقَالَ الشَّيْطٰنُ لَمَّا قُضِيَ الْاَمْرُ اِنَّ اللّٰهَ وَعَدَكُمْ وَعْدَ الْحَقِّ وَوَعَدْتُّكُمْ فَاَخْلَفْتُكُمْۗ وَمَا كَانَ لِيَ عَلَيْكُمْ مِّنْ سُلْطٰنٍ اِلَّآ اَنْ دَعَوْتُكُمْ فَاسْتَجَبْتُمْ لِيْ ۚفَلَا تَلُوْمُوْنِيْ وَلُوْمُوْٓا اَنْفُسَكُمْۗ مَآ اَنَا۠ بِمُصْرِخِكُمْ وَمَآ اَنْتُمْ بِمُصْرِخِيَّۗ اِنِّيْ كَفَرْتُ بِمَآ اَشْرَكْتُمُوْنِ مِنْ قَبْلُ ۗاِنَّ الظّٰلِمِيْنَ لَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wa qālasy-syaiṭānu lammā quḍiyal-amru innallāha wa‘adakum wa‘dal-ḥaqqi wa wa‘attukum fa akhlaftukum, wa mā kāna liya ‘alaikum min sulṭānin illā an da‘autukum fastajabtum lī, falā talūmūnī wa lūmū anfusakum, wa mā ana bimuṣrikhikum wa mā antum bimuṣrikhiyy(a), innī kafartu bimā asyraktumūni min qabl(u), innaẓ-ẓālimīna lahum ‘ażābun alīm(un).

Ва шайтӀаналъ абуна, иш (хӀисаб) рагӀалде бахъараб мехалъ: "ХӀакъикъаталдаги, Аллагьас дуе рагӀи кьун букӀана унго-унгояб рагӀи кьезе, дицаги дуе рагӀи кьун букӀана, амма дица гьеб хвезабуна. Дир дуда тӀад къуват гьечӀо, дица мун ахӀун гурони, мун дир ахӀиялъе мутӀигӀлъана, гьединлъидал дун какуге, амма дица дуего кумек гьабизе кӀоларо". цебе заманалдаса нахъе дида (Аллагьасда) гьудуллъи гьабиялъул дур ишал ритӀухъ гьаруге». ХӀакълъунго, зулмучагӀазе букӀине буго унтараб гӀазаб.

وَاُدْخِلَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا بِاِذْنِ رَبِّهِمْۗ تَحِيَّتُهُمْ فِيْهَا سَلٰمٌ

wa udkhilal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā bi'iżni rabbihim, taḥiyyatuhum fīhā salām(un).

Иман лъурал ва лъикӀал гӀамалал гьарурал лъугьина гъоркьан гӀорал чвахулел алжаназде. Жидерго БетӀергьанасул изнуялдалъун гьел гьенир чӀезе руго. Гьезул (зобалазда) адаб-хӀурмат загьир гьаби ккола салам кьей.

اَلَمْ تَرَ كَيْفَ ضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلًا كَلِمَةً طَيِّبَةً كَشَجَرَةٍ طَيِّبَةٍ اَصْلُهَا ثَابِتٌ وَّفَرْعُهَا فِى السَّمَاۤءِۙ

alam tara kaifa ḍaraballāhu maṡalan kalimatan ṭayyibatan kasyajaratin ṭayyibatin aṣluhā ṡābituw wa far‘uhā fis-samā'(i).

Нужеца кӀвар кьечӀищ Аллагьас лъикӀаб предложениялъул мисал лъикӀаб гъотӀода релълъараб, гьелъул кьалбал щулияб ва гӀаркьалаби зодихъе (щварал) рукӀиналъул,

تُؤْتِيْٓ اُكُلَهَا كُلَّ حِيْنٍ ۢبِاِذْنِ رَبِّهَاۗ وَيَضْرِبُ اللّٰهُ الْاَمْثَالَ لِلنَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَتَذَكَّرُوْنَ

tu'tī ukulahā kulla ḥīnim bi'iżni rabbihā, wa yaḍribullāhul-amṡāla lin-nāsi la‘allahum yatażakkarūn(a).

Гьеб (гъотӀода) бокьараб мехалъ пихъ кьола, жиндирго БетӀергьанасул изнуялдалъун. Ва гьеб мисал Аллагьас гӀадамазе гьабуна, гьезда кидаго ракӀалда букӀине.

وَمَثَلُ كَلِمَةٍ خَبِيْثَةٍ كَشَجَرَةٍ خَبِيْثَةِ ِۨاجْتُثَّتْ مِنْ فَوْقِ الْاَرْضِ مَا لَهَا مِنْ قَرَارٍ

wa maṡalu kalimatin khabīṡatin kasyajaratin khabīṡatinijtuṡṡat min fauqil-arḍi mā lahā min qarār(in).

Квешаб хӀукмуялъул мисал ракьалдаса кьалбал рахъун унеб квешаб гъотӀода релълъараб жо ккола. гьитӀинабго жоялда хутӀизе (битӀун) чӀезе кӀоларого.

يُثَبِّتُ اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِالْقَوْلِ الثَّابِتِ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَفِى الْاٰخِرَةِۚ وَيُضِلُّ اللّٰهُ الظّٰلِمِيْنَۗ وَيَفْعَلُ اللّٰهُ مَا يَشَاۤءُ ࣖ

yuṡabbitullāhul-lażīna āmanū bil-qauliṣ-ṣābiti fil-ḥayātid-dun-yā wa fil-ākhirah(ti), wa yuḍillullāhuẓ-ẓālimīn(a), wa yaf‘alullāhu mā yasyā'(u).

Аллагьас иман лъуразул (иман) щулияб каламалдалъун (гӀумруялда) тасдикъ гьабула дунялалдаги ахираталдаги; ва Аллагьас зулмучагӀи мекъи ккезарула ва Аллагьас жиндиего бокьараб гьабула.

۞ اَلَمْ تَرَ اِلَى الَّذِيْنَ بَدَّلُوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ كُفْرًا وَّاَحَلُّوْا قَوْمَهُمْ دَارَ الْبَوَارِۙ

alam tara ilal-lażīna baddalū ni‘matallāhi kufraw wa aḥallū qaumahum dāral-bawār(i).

Дуца кӀвар кьечӀищ Аллагьасул нигӀматал Аллагьасе гӀасилъиялдалъун хисарал ва жидерго халкъ харакьалъул кӀкӀалахъе гъанкъарал чагӀазул?

جَهَنَّمَ ۚيَصْلَوْنَهَاۗ وَبِئْسَ الْقَرَارُ

jahannama yaṣlaunahā, wa bi'sal-qarār(u).

ай жужахӀ; гьел гьенире лъугьуна; ва гьеб ккола гӀумру гьабизе бищунго квешаб бакӀ.

وَجَعَلُوْا لِلّٰهِ اَنْدَادًا لِّيُضِلُّوْا عَنْ سَبِيْلِهٖۗ قُلْ تَمَتَّعُوْا فَاِنَّ مَصِيْرَكُمْ اِلَى النَّارِ

wa ja‘alū lillāhi andādal liyuḍillū ‘an sabīlih(ī), qul tamatta‘ū fa inna maṣīrakum ilan-nār(i).

Ва гьез (капурзабаз) Аллагьасе дандияв вижана, гьесул нухдаса (гӀадамал) къосинаризе. Абе (МухӀамад): «ТалихӀав вукӀа, хӀакълъунго дур тӀадбуссин жужахӀалде букӀине бугелъул».

قُلْ لِّعِبَادِيَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا يُقِيْمُوا الصَّلٰوةَ وَيُنْفِقُوْا مِمَّا رَزَقْنٰهُمْ سِرًّا وَّعَلَانِيَةً مِّنْ قَبْلِ اَنْ يَّأْتِيَ يَوْمٌ لَّا بَيْعٌ فِيْهِ وَلَا خِلٰلٌ

qul li‘ibādiyal-lażīna āmanū yuqīmuṣ-ṣalāta wa yunfiqū mimmā razaqnāhum sirraw wa ‘alāniyatam min qabli ay ya'tiya yaumul lā bai‘un fīhi wa lā khilāl(un).

Дир иман лъурал лагъзадерида абе (МухӀамадица): «Биччанте гьез как базе, Нижеца кьолеб ризкъиялъул цо бутӀа балъго яги рагьун харж гьабе, тӀокӀаб бича-хисиги гьудуллъиги гьечӀеб къо тӀаде щвелалде».

اَللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ وَاَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَخْرَجَ بِهٖ مِنَ الثَّمَرٰتِ رِزْقًا لَّكُمْ ۚوَسَخَّرَ لَكُمُ الْفُلْكَ لِتَجْرِيَ فِى الْبَحْرِ بِاَمْرِهٖ ۚوَسَخَّرَ لَكُمُ الْاَنْهٰرَ

allāhul-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa wa anzala minas-samā'i mā'an fa akhraja bihī minaṡ-ṡamarāti rizqal lakum, wa sakhkhara lakumul-fulka litajriya fil-baḥri bi'amrih(ī), wa sakhkhara lakumul-anhār(a).

Аллагь вуго зобалги ракьги бижарав ва зодисан лъим (цӀад) рещтӀинабурав, цинги гьеб (цӀадул лъеца) нужее ризкъилъун батӀи-батӀиял пихъал къватӀире рахъарал; Гьес нужее гӀоло ралъдазда хьвадизе гамаби мутӀигӀ гьаруна, нужее гӀоло гӀоралги мутӀигӀ гьаруна.

وَسَخَّرَ لَكُمُ الشَّمْسَ وَالْقَمَرَ دَاۤىِٕبَيْنِۚ وَسَخَّرَ لَكُمُ الَّيْلَ وَالنَّهَارَ ۚ

wa sakhkhara lakumusy-syamsa wal-qamara dā'ibaīn(i), wa sakhkhara lakumul-laila wan-nahār(a).

Гьес нужее мутӀигӀ гьабуна бакъги моцӀги, гьел гьоркьоса къотӀичӀого сверулел руго; Гьес нужее мутӀигӀ гьабуна сордоги къадги.

وَاٰتٰىكُمْ مِّنْ كُلِّ مَا سَاَلْتُمُوْهُۗ وَاِنْ تَعُدُّوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ لَا تُحْصُوْهَاۗ اِنَّ الْاِنْسَانَ لَظَلُوْمٌ كَفَّارٌ ࣖ

wa ātākum min kulli mā sa'altumūh(u), wa in ta‘uddū ni‘matallāhi lā tuḥṣūhā, innal-insāna laẓalūmun kaffār(un).

Ва гьес нужее кьуна нужеца Жинда гьарарабщинаб. Ва нужеца Аллагьасул нигӀматал рикӀкӀани, щакаб жо гуро, нужеда гьел рикӀкӀине кӀвеларо. ХӀакълъунго, гӀадамал руго цӀакъ зулмучагӀи ва цӀакъ инкар гьабулел (Аллагьасул баракат).

وَاِذْ قَالَ اِبْرٰهِيْمُ رَبِّ اجْعَلْ هٰذَا الْبَلَدَ اٰمِنًا وَّاجْنُبْنِيْ وَبَنِيَّ اَنْ نَّعْبُدَ الْاَصْنَامَ ۗ

wa iż qāla ibrāhīmu rabbij‘al hāżal-balada āminaw wajnubnī wa baniyya an na‘budal-aṣnām(a).

Ва (ракӀалде щвезабе), Ибрагьимица дугӀа гьабураб мехалъ: «Я Аллагь, гьаб улка (Макка), хӀинкъи гьечӀеб улкалъун гьабе, дунги дир лъималги лъималазул лъималги жундузе лагълъи гьабиялдаса цӀуне», - ян.

رَبِّ اِنَّهُنَّ اَضْلَلْنَ كَثِيْرًا مِّنَ النَّاسِۚ فَمَنْ تَبِعَنِيْ فَاِنَّهٗ مِنِّيْۚ وَمَنْ عَصَانِيْ فَاِنَّكَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

rabbi innahunna aḍlalna kaṡīram minan-nās(i), faman tabi‘anī fa innahū minnī, wa man ‘aṣānī fa innaka gafūrur raḥīm(un).

Я БетӀергьан, гьел аллагьзабаз гӀемерал гӀадамал къосинаруна. Щив чи вугониги дида нахъвилълъани, гьев чи дида гьоркьов вуго, дие гӀасилъи гьабурав чи вуго Мун тӀаса лъугьунев, гурхӀулев.

رَبَّنَآ اِنِّيْٓ اَسْكَنْتُ مِنْ ذُرِّيَّتِيْ بِوَادٍ غَيْرِ ذِيْ زَرْعٍ عِنْدَ بَيْتِكَ الْمُحَرَّمِۙ رَبَّنَا لِيُقِيْمُوا الصَّلٰوةَ فَاجْعَلْ اَفْـِٕدَةً مِّنَ النَّاسِ تَهْوِيْٓ اِلَيْهِمْ وَارْزُقْهُمْ مِّنَ الثَّمَرٰتِ لَعَلَّهُمْ يَشْكُرُوْنَ

rabbanā innī askantu min żurriyyatī biwādin gairi żī zar‘in ‘inda baitikal-muḥarram(i), rabbanā liyuqīmuṣ-ṣalāta faj‘al af'idatam minan-nāsi tahwī ilaihim warzuqhum minaṡ-ṡamarāti la‘allahum yasykurūn(a).

Я БетӀергьан, хӀакъикъаталдаги дица дирго наслуялъул цо-цоял лъуна Дур (Байтуллагь) рукъалда аскӀоб хур-хер гьечӀеб кӀкӀалахъ, я БетӀергьан (ай) гьезда какал базе рес букӀине, гьединлъидал цо-цо гӀадамазул ракӀал гьездехун руссинаризе гьаре ва гьезие пихъил ризкъи кье, хьул лъе гьел рукӀина.

رَبَّنَآ اِنَّكَ تَعْلَمُ مَا نُخْفِيْ وَمَا نُعْلِنُۗ وَمَا يَخْفٰى عَلَى اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍ فِى الْاَرْضِ وَلَا فِى السَّمَاۤءِ

rabbanā innaka ta‘lamu mā nukhfī wa mā nu‘lin(u), wa mā yakhfā ‘alallāhi min syai'in fil-arḍi wa lā fis-samā'(i).

Нижер БетӀергьан, хӀакълъунго Дуда лъала нижеца бахчулебги загьир гьабулебги; ва щибго жо Аллагьасда балъго гьечӀо я ракьалда, я зобалазда.

اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ وَهَبَ لِيْ عَلَى الْكِبَرِ اِسْمٰعِيْلَ وَاِسْحٰقَۗ اِنَّ رَبِّيْ لَسَمِيْعُ الدُّعَاۤءِ

al-ḥamdu lillāhil-lażī wahaba lī ‘alal-kibari ismā‘īla wa isḥāq(a), inna rabbī lasamī‘ud-du‘ā'(i).

Рецц буго Аллагьасе, дие (дир) херлъиялъул заманалда ИсмагӀилги ИсхӀакъги кьурав. ХӀакъикъаталдаги, дир Аллагь вуго унго-унгояв хӀакъикъияв Кинабго рагӀулев (изну кьолев) дугӀа.

رَبِّ اجْعَلْنِيْ مُقِيْمَ الصَّلٰوةِ وَمِنْ ذُرِّيَّتِيْۖ رَبَّنَا وَتَقَبَّلْ دُعَاۤءِ

rabbij‘alnī muqīmaṣ-ṣalāti wa min żurriyyatī, rabbanā wa taqabbal du‘ā'(i).

Я Аллагь, дунги дир лъималги лъималазул лъималги как балел гӀадамаллъун гьаре, я нижер Аллагь, дир дугӀа къабул гьабе.

رَبَّنَا اغْفِرْ لِيْ وَلِوَالِدَيَّ وَلِلْمُؤْمِنِيْنَ يَوْمَ يَقُوْمُ الْحِسَابُ ࣖ

rabbanagfir lī wa liwālidayya wa lil-mu'minīna yauma yaqūmul-ḥisāb(u).

Я нижер БетӀергьан, мунагьал чуре дидасаги, дир эбел-инсудасаги, киналго иман лъураздаги хӀисаб-суал гьабулеб къоялъ (Къиямасеб къоялъ)».

وَلَا تَحْسَبَنَّ اللّٰهَ غَافِلًا عَمَّا يَعْمَلُ الظّٰلِمُوْنَ ەۗ اِنَّمَا يُؤَخِّرُهُمْ لِيَوْمٍ تَشْخَصُ فِيْهِ الْاَبْصَارُۙ

wa lā taḥsabannallāha gāfilan ‘ammā ya‘maluẓ-ẓālimūn(a), innamā yu'akhkhiruhum liyaumin tasykhaṣu fīhil-abṣār(u).

Нужеда ракӀалде ккоге зулмучагӀаз гьабулеб жоялдаса Аллагь жагьилав вугилан. ХӀакълъунго, Аллагьас гьел нахъе рахъила (гьезул) берал рагьулеб къоялде щвезегӀан.

مُهْطِعِيْنَ مُقْنِعِيْ رُءُوْسِهِمْ لَا يَرْتَدُّ اِلَيْهِمْ طَرْفُهُمْ ۚوَاَفْـِٕدَتُهُمْ هَوَاۤءٌ ۗ

muhṭi‘īna muqni‘ī ru'ūsihim lā yartaddu ilaihim ṭarfuhum, wa af'idatuhum hawā'(un).

гьел гӀедегӀун рачӀуна (ахӀиялъе жаваб кьезе), бутӀрул рорхун, бералги къанщулаго, ракӀал чӀобого рукӀаго.

وَاَنْذِرِ النَّاسَ يَوْمَ يَأْتِيْهِمُ الْعَذَابُۙ فَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا رَبَّنَآ اَخِّرْنَآ اِلٰٓى اَجَلٍ قَرِيْبٍۙ نُّجِبْ دَعْوَتَكَ وَنَتَّبِعِ الرُّسُلَۗ اَوَلَمْ تَكُوْنُوْٓا اَقْسَمْتُمْ مِّنْ قَبْلُ مَا لَكُمْ مِّنْ زَوَالٍۙ

wa anżirin-nāsa yauma ya'tīhimul-‘ażāb(u), fa yaqūlul-lażīna ẓalamū rabbanā akhkhirnā ilā ajalin qarīb(in), nujib da‘wataka wa nattabi‘ir-rusul(a), awalam takūnū aqsamtum min qablu mā lakum min zawāl(in).

Ва гӀадамазе (МухӀамад) лъазаби гьабе, гьезие тамихӀ бачӀараб къоялъ, гьеб мехалъ зулмучагӀаз абила: «Я БетӀергьан, нижее рес кье (дунялалде тӀадруссине) цо лахӀзаталъцин, ниж Дур ахӀиялъе мутӀигӀлъила ва чапарзабазда хадур рилълъина», - ян. (Гьезда абуна): «Нужеца цебе (ракьалда) гьедун букӀинчӀищ нуж киданиги хвезе гьечӀилан?

وَّسَكَنْتُمْ فِيْ مَسٰكِنِ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْٓا اَنْفُسَهُمْ وَتَبَيَّنَ لَكُمْ كَيْفَ فَعَلْنَا بِهِمْ وَضَرَبْنَا لَكُمُ الْاَمْثَالَ

wa sakantum fī masākinil-lażīna ẓalamū anfusahum wa tabayyana lakum kaifa fa‘alnā bihim wa ḍarabnā lakumul-amṡāl(a).

Дуца гӀумру гьабуна жидеего зулму гьабулел гӀадамазул бакӀалда, дуе баянлъана Нижеца гьезие гьабураб жо ва Нижеца дуе чанго мисал бачана».

وَقَدْ مَكَرُوْا مَكْرَهُمْ وَعِنْدَ اللّٰهِ مَكْرُهُمْۗ وَاِنْ كَانَ مَكْرُهُمْ لِتَزُوْلَ مِنْهُ الْجِبَالُ

wa qad makarū makrahum wa ‘indallāhi makruhum, wa in kāna makruhum litazūla minhul-jibāl(u).

ХӀакълъунго, гьез махсаро гьабуна, Аллагьасда (лъалев ва гьесие кири кьезе бугеб) гьезул махсаро-хочӀ букӀаниги. ХӀакъикъаталдаги гьезул махсароялда кӀоларо мугӀрул тӀагӀинаризе.

فَلَا تَحْسَبَنَّ اللّٰهَ مُخْلِفَ وَعْدِهٖ رُسُلَهٗ ۗاِنَّ اللّٰهَ عَزِيْزٌ ذُو انْتِقَامٍۗ

falā taḥsabannallāha mukhlifa wa‘dihī rusulah(ū), innallāha ‘azīzun żun tiqām(in).

Гьединлъидал, гьединлъидал, киданиги ракӀалде ккоге Аллагьас жиндирго чапарзабазе кьураб рагӀи хвезабунин. ХӀакълъунго, Аллагь вуго хӀалкӀолев, къисас босулев.

يَوْمَ تُبَدَّلُ الْاَرْضُ غَيْرَ الْاَرْضِ وَالسَّمٰوٰتُ وَبَرَزُوْا لِلّٰهِ الْوَاحِدِ الْقَهَّارِ

yauma tubaddalul-arḍu gairal-arḍi was-samāwātu wa barazū lillāhil-wāḥidil-qahhār(i).

(Ай) ракьалъул бакӀалда цоги ракь ва (гьединго) зоб лъугьунеб къоялъ, ва гьел (гӀадамал) данделъула (Паданг МахӀсяралда) ТӀадегӀанав, Къудратав Аллагьасда данде чӀезе.

وَتَرَى الْمُجْرِمِيْنَ يَوْمَىِٕذٍ مُّقَرَّنِيْنَ فِى الْاَصْفَادِۚ

wa taral-mujrimīna yauma'iżim muqarranīna fil-aṣfād(i).

Гьеб къоялъ нужеда рихьила мунагь-хӀакъалъул агьлу рахсалги рухьун.

سَرَابِيْلُهُمْ مِّنْ قَطِرَانٍ وَّتَغْشٰى وُجُوْهَهُمُ النَّارُۙ

sarābīluhum min qaṭirāniw wa tagsyā wujūhahumun-nār(u).

Гьезул ретӀел лъамалъиялъул асфальталъул, гьурмал жужахӀалъул цӀаялъ рацӀцӀун руго,

لِيَجْزِيَ اللّٰهُ كُلَّ نَفْسٍ مَّا كَسَبَتْۗ اِنَّ اللّٰهَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ

liyajziyallāhu kulla nafsim mā kasabat, innallāha sarī‘ul-ḥisāb(i).

Аллагьас щивав чиясе жинца къеркьолеб жоялъул кири кьезелъун. ХӀакълъунго, Аллагь хехав вуго жиндир хӀисаб-суалалда.

هٰذَا بَلٰغٌ لِّلنَّاسِ وَلِيُنْذَرُوْا بِهٖ وَلِيَعْلَمُوْٓا اَنَّمَا هُوَ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ وَّلِيَذَّكَّرَ اُولُوا الْاَلْبَابِ ࣖ

hāżā balāgul lin-nāsi wa liyunżarū bihī wa liya‘lamū annamā huwa ilāhuw wāḥiduw wa liyażżakkara ulul-albāb(i).

Ва гьеб (Къуръан) гӀадамазе (камилаб) баянлъун ккола, гьелдалъун гьезда лъазабизе, гьезда лъазелъун, гьев ТӀадегӀанав Аллагь вукӀин ва гӀакълу бугел гӀадамазе дарс босизелъун.