Q.S Юнус (يُونُس) - 109 Аятазул къадар

الۤرٰ ۗتِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِ الْحَكِيْمِ

alif lām rā, tilka āyātul-kitābil-ḥakīm(i).

Alif Lam Rа. Гьел руго Къуръаналъул гӀакълу цӀурал аятал.

اَكَانَ لِلنَّاسِ عَجَبًا اَنْ اَوْحَيْنَآ اِلٰى رَجُلٍ مِّنْهُمْ اَنْ اَنْذِرِ النَّاسَ وَبَشِّرِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنَّ لَهُمْ قَدَمَ صِدْقٍ عِنْدَ رَبِّهِمْ ۗ قَالَ الْكٰفِرُوْنَ اِنَّ هٰذَا لَسٰحِرٌ مُّبِيْنٌ

akāna lin-nāsi ‘ajaban an auḥainā ilā rajulim minhum an anżirin-nāsa wa basysyiril-lażīna āmanū anna lahum qadama ṣidqin ‘inda rabbihim, qālal-kāfirūna inna hāżā lasāḥirum mubīn(un).

ГӀадамал гӀажаиблъизе кколаро, гьезда гьоркьоса цо чиясе Нижеца вахӀю кьун букӀиналда: «ГӀадамазе цебеккунго лъазабе ва муъминзаби рохизаре, Аллагьасда цебе гьезул тӀадегӀанаб даража букӀиналдаса», - ян. Капурзабаз абуна: «Гьав чи (МухӀаммад) унго-унголъунги сихӀручи вуго», - ян.

اِنَّ رَبَّكُمُ اللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِ يُدَبِّرُ الْاَمْرَۗ مَا مِنْ شَفِيْعٍ اِلَّا مِنْۢ بَعْدِ اِذْنِهٖۗ ذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ فَاعْبُدُوْهُۗ اَفَلَا تَذَكَّرُوْنَ

inna rabbakumullāhul -lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa fī sittati ayyāmin ṡummastawā ‘alal-‘arsyi yudabbirul-amr(a), mā min syafī‘in illā mim ba‘di iżnih(ī), żālikumullāhu rabbukum fa‘budūh(u), afalā tażakkarūn(a).

ХӀакълъунго, нужер БетӀергьан вуго Аллагь, анлъго заманалда зобалги ракьги бижарав, цинги ГӀаршалда гӀодов чӀарав, киналго ишал рекъезаризе. Гьесул изнуялдаса хадуб гурони, лъиданиги кӀоларо шафагӀат гьабизе. Гьев вуго нужер БетӀергьан Аллагь, нужеца гьесие гӀибадат гьабе. Дуца дарсал росун рукӀинчӀищ?

اِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيْعًاۗ وَعْدَ اللّٰهِ حَقًّاۗ اِنَّهٗ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ لِيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ بِالْقِسْطِۗ وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَهُمْ شَرَابٌ مِّنْ حَمِيْمٍ وَّعَذَابٌ اَلِيْمٌ ۢبِمَا كَانُوْا يَكْفُرُوْنَ

ilaihi marji‘ukum jamī‘ā(n), wa‘dallāhi ḥaqqā(n), innahū yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduhū liyajziyal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti bil-qisṭ(i), wal-lażīna kafarū lahum syarābum min ḥamīmiw wa ‘ażābun alīmum bimā kānū yakfurūn(a).

Гьесде гурони нуж киналго тӀадруссине гьечӀо. Гьеб буго Аллагьасул хӀакъаб ва якъинаб рагӀи. ХӀакълъунго, гьес байбихьана махлукъат бижизабиялъул, хадуб гьеб такрар гьабурав (хваралъуса рахъинарун хадуб гьел чӀаго гьарун), иман лъурал ва лъикӀал гӀамалал гьарурал чагӀазе ритӀухъаб кири кьезелъун. Капурзабазул бицани, буго гьекъезе бухӀараб лъимги, гьезул капурлъиялъухъ унтараб гӀазабги.

هُوَ الَّذِيْ جَعَلَ الشَّمْسَ ضِيَاۤءً وَّالْقَمَرَ نُوْرًا وَّقَدَّرَهٗ مَنَازِلَ لِتَعْلَمُوْا عَدَدَ السِّنِيْنَ وَالْحِسَابَۗ مَا خَلَقَ اللّٰهُ ذٰلِكَ اِلَّا بِالْحَقِّۗ يُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

huwal-lażī ja‘alasy-syamsa ḍiyā'aw wal-qamara nūraw wa qaddarahū manāzila lita‘lamū ‘adadas-sinīna wal-ḥisāb(a), mā khalaqallāhu zālika illā bil-ḥaqq(i), yufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).

Гьев вуго бакъ гвангъулеб нурлъунги, моцӀги нурлъунги гьабурав, гьелъул свералги чӀезарурал, соназул къадарги (заманалъул) хӀисабги нужеда лъазелъун. ТӀадегӀанав Аллагьас гьеб бижичӀо хӀакъикъатгун гурони, гӀаламатал (Жиндирго кӀодолъиялъул) лъалел гӀадамазе баян гьарун.

اِنَّ فِى اخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَمَا خَلَقَ اللّٰهُ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَّقُوْنَ

inna fikhtilāfil-laili wan-nahāri wa mā khalaqallāhu fis-samāwāti wal-arḍi la'āyātil liqaumiy yattaqūn(a).

ХӀакълъунго, сордо-къоги хисиялдаги, Аллагьас зобалаздаги ракьалдаги бижараб жоялдаги, хӀакълъунго, гӀаламатал руго (гьесул кӀодолъиялъул) такъва бугел чагӀазе.

اِنَّ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا وَرَضُوْا بِالْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَاطْمَـَٔنُّوْا بِهَا وَالَّذِيْنَ هُمْ عَنْ اٰيٰتِنَا غٰفِلُوْنَۙ

innal-lażīna lā yarjūna liqā'anā wa raḍū bil-ḥayātid-dun-yā waṭma'annū bihā wal-lażīna hum ‘an āyātinā gāfilūn(a).

ХӀакълъунго, Нижгун дандчӀваялда хьул гьечӀел (божуларел), дунялалъул гӀумруялдаса разиял ва гьелдаса парахалъи бугел, Нижер аятал кӀвар кьечӀого тарал;

اُولٰۤىِٕكَ مَأْوٰىهُمُ النَّارُ بِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

ulā'ika ma'wāhumun nāru bimā kānū yaksibūn(a).

Гьез гьабураб жо сабаблъун гьел жужахӀалъул руго.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ يَهْدِيْهِمْ رَبُّهُمْ بِاِيْمَانِهِمْۚ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهِمُ الْاَنْهٰرُ فِيْ جَنّٰتِ النَّعِيْمِ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti yahdīhim rabbuhum bi'īmānihim, tajrī min taḥtihimul-anhāru fī jannātin na‘īm(i).

ХӀакълъунго, иман лъурал ва лъикӀал гӀамалал гьарурал гӀадамал, хӀакълъунго, Аллагьас нухда рачунел руго, гьезул иман сабаблъун. Гьел руго лазат цӀураб алжаналда, гъоркьан гӀорал чвахулеб.

دَعْوٰىهُمْ فِيْهَا سُبْحٰنَكَ اللّٰهُمَّ وَتَحِيَّتُهُمْ فِيْهَا سَلٰمٌۚ وَاٰخِرُ دَعْوٰىهُمْ اَنِ الْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ ࣖ

da‘wāhum fīhā subḥānakallāhumma wa taḥiyyatuhum fīhā salām(un), wa ākhiru da‘wāhum anil-ḥamdu lillāhi rabbil-‘ālamīn(a).

Гьелда жаниб гьезул дугӀаги букӀуна «СубхӀанакаллагьумма» (Дуе цӀцӀе, я нижер БетӀергьан), гьезул саламги букӀуна «Салам» (салам лъеяв дуда). Ва гьезул какил ахирги буго: «Аль-хӀамду лиллагьи Раббил ГӀаламин» (рецц Аллагьасе, кинабго гӀаламалъул БетӀергьан).

۞ وَلَوْ يُعَجِّلُ اللّٰهُ لِلنَّاسِ الشَّرَّ اسْتِعْجَالَهُمْ بِالْخَيْرِ لَقُضِيَ اِلَيْهِمْ اَجَلُهُمْۗ فَنَذَرُ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا فِيْ طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُوْنَ

wa lau yu‘ajjilullāhu lin-nāsisy-syarrasti‘jālahum bil-khairi laquḍiya ilaihim ajaluhum, fa nażarul-lażīna lā yarjūna liqā'anā fī ṭugyānihim ya‘mahūn(a).

Аллагьас гӀадамазе квешлъи хехлъизабуни, гьез лъикӀлъи хехлъизабизе гьарулеб гӀадин, гьезул гӀумру лъугӀула. Амма Нижеда дандчӀвазе хьул гьечӀел чагӀи Нижеца жидерго къосунлъиялда гъалмагъиралда тола.

وَاِذَا مَسَّ الْاِنْسَانَ الضُّرُّ دَعَانَا لِجَنْۢبِهٖٓ اَوْ قَاعِدًا اَوْ قَاۤىِٕمًا ۚفَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُ ضُرَّهٗ مَرَّ كَاَنْ لَّمْ يَدْعُنَآ اِلٰى ضُرٍّ مَّسَّهٗۗ كَذٰلِكَ زُيِّنَ لِلْمُسْرِفِيْنَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa iżā massal-insānaḍ-ḍurru da‘ānā lijambihī au qā‘idan au qā'imā(n), falammā kasyafnā ‘anhu ḍurrahū marra ka'allam yad‘unā ilā ḍurrim massah(ū), każālika zuyyina lil-musrifīna mā kānū ya‘malūn(a).

Ва чиясе хӀинкъи ккараб мехалъ, гьес Нижехъе дугӀа гьабула вегун, гӀодов чӀун яги чӀун, амма Нижеца гьесдаса хӀинкъи нахъе бахъун хадуб, гьев тӀадвуссун уна (къосараб нухде), жиндие тӀаде ккараб хӀинкъи (нахъе бахъеян) киданиги Нижеда гьаричӀеб гӀадин. Гьедин берцинлъула жидецаго гьабулеб жоялъул гӀорхъодаса къватӀире унел гӀадамазе.

وَلَقَدْ اَهْلَكْنَا الْقُرُوْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَمَّا ظَلَمُوْاۙ وَجَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ وَمَا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْا ۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الْقَوْمَ الْمُجْرِمِيْنَ

wa laqad ahlaknal-qurūna min qablikum lammā ẓalamū, wa jā'athum rusuluhum bil-bayyināti wa mā kānū liyu'minū, każālika najzil-qaumal-mujrimīn(a).

Ва хӀакълъунго, Нижеца нужедаса цебе бугеб халкъ тӀагӀинабуна, гьез зулму гьабулеб мехалъ, гьезул чапарзаби (хӀакъикъиял) баяналгун рачӀун рукӀаниги, амма гьезие кинабгӀаги иман лъезе бокьичӀо. Гьедин мунагьал гьарурал чагӀазе Нижеца кири кьола.

ثُمَّ جَعَلْنٰكُمْ خَلٰۤىِٕفَ فِى الْاَرْضِ مِنْۢ بَعْدِهِمْ لِنَنْظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُوْنَ

Ṡumma ja‘alnākum khalā'ifa fil-arḍi mim ba‘dihim linanẓura kaifa ta‘malūn(a).

Цинги Нижеца нуж (гьезул) ирсилаллъун гьаруна ракьалда гьезда хадур, нужер хӀал нижеда бихьизелъун.

وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيَاتُنَا بَيِّنٰتٍۙ قَالَ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا ائْتِ بِقُرْاٰنٍ غَيْرِ هٰذَآ اَوْ بَدِّلْهُ ۗ قُلْ مَا يَكُوْنُ لِيْٓ اَنْ اُبَدِّلَهٗ مِنْ تِلْقَاۤئِ نَفْسِيْ ۚاِنْ اَتَّبِعُ اِلَّا مَا يُوْحٰٓى اِلَيَّ ۚ اِنِّيْٓ اَخَافُ اِنْ عَصَيْتُ رَبِّيْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ

wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyināt(in), qālal-lażīna lā yarjūna liqā'ana'ti biqur'ānin gairi hāżā au baddilh(u), qul mā yakūnu lī an ubaddilahū min tilqā'i nafsī, in attabi‘u illā mā yūḥā ilayy(a), innī akhāfu in ‘aṣaitu rabbī ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).

Нижер аятал гьезие якъинго цӀалулеб мехалъ, нижеда дандчӀвазе ракӀалда букӀинчӀез абуна: «Гьаб Къуръан гуреб цоги тӀехь бачӀа яги гьеб хисе», - ян. Абе (МухӀамад): "Дие рекъараб гьечӀо гьеб дирго ихтияралдалъун хисизабизе. Дун гӀицӀго диде рещтӀараб жоялда хадуб уна. Дун унго-унголъунги хӀинкъула кӀудияб къоялъул (къиямасеб къоялъул) тамихӀалдаса, дун дирго БетӀергьанасе мутӀигӀлъичӀони".

قُلْ لَّوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا تَلَوْتُهٗ عَلَيْكُمْ وَلَآ اَدْرٰىكُمْ بِهٖ ۖفَقَدْ لَبِثْتُ فِيْكُمْ عُمُرًا مِّنْ قَبْلِهٖۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

qul lau syā'allāhu mā talautuhū ‘alaikum wa lā adrākum bih(ī), faqad labiṡtu fīkum ‘umuram min qablih(ī), afalā ta‘qilūn(a).

Абе (МухӀамад): «Аллагьасе бокьани, дица дуе гьеб цӀалилароан ва Аллагьас дуда лъазабилароан». Дун дуда аскӀов гӀумру гьабулев вукӀана цодагьалъ цеве (Къуръан рещтӀилалде). БичӀчӀуларищ дуда?

فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَوْ كَذَّبَ بِاٰيٰتِهٖۗ اِنَّهٗ لَا يُفْلِحُ الْمُجْرِمُوْنَ

faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każiban au każżaba bi'āyātih(ī), innahū lā yufliḥul-mujrimūn(a).

Гьединлъидал Аллагьасда тӀад гьереси ургъулев яги гьесул аятал инкар гьабулев чиясдаса цӀикӀкӀун залимлъи щив вугев? ХӀакълъунго, мунагь гьабуразул талихӀ букӀунаро.

وَيَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنْفَعُهُمْ وَيَقُوْلُوْنَ هٰٓؤُلَاۤءِ شُفَعَاۤؤُنَا عِنْدَ اللّٰهِ ۗقُلْ اَتُنَبِّـُٔوْنَ اللّٰهَ بِمَا لَا يَعْلَمُ فِى السَّمٰوٰتِ وَلَا فِى الْاَرْضِۗ سُبْحٰنَهٗ وَتَعٰلٰى عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

wa ya‘budūna min dūnillāhi mā lā yaḍurruhum wa lā yanfa‘uhum wa yaqūlūna hā'ulā'i syufa‘ā'unā ‘indallāh(i), qul atunabbi'ūnallāha bimā lā ya‘lamu fis-samāwāti wa lā fil-arḍ(i), subḥānahū wa ta‘ālā ‘ammā yusyrikūn(a).

Гьез Аллагь тун, жидее балагь ккезабизе кӀолареб, жидее пайда кьолареб жоялъе сужда гьабула, гьез абула: «Гьел руго Аллагьасда цере нилъер шафагӀатчагӀи», - ян. Абе: «Дуца Аллагьасда бицинехъин бугищ зобалазда бугеб жоялъулги, ракьалда бугебги лъалареб жо?» Аллагьасе ва ТӀадегӀанав Аллагьасе рецц буго гьез цоцада гъорлъ жубалеб жоялдаса.

وَمَا كَانَ النَّاسُ اِلَّآ اُمَّةً وَّاحِدَةً فَاخْتَلَفُوْاۗ وَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَّبِّكَ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ فِيْمَا فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ

wa mā kānan-nāsu illā ummataw wāḥidatan fakhtalafū, wa lau lā kalimatun sabaqat mir rabbika laquḍiya bainahum fīmā fīhi yakhtalifūn(a).

Ва гӀадамал цо заманалда рукӀана цо халкъ гурони, хадуб гьел риххун ана. Дур БетӀергьанасдасан бугеб хӀукму букӀинчӀебани, гьезда гьоркьоб хӀукму къотӀилаан, гьез дагӀба балеб жоялда хурхун.

وَيَقُوْلُوْنَ لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۚ فَقُلْ اِنَّمَا الْغَيْبُ لِلّٰهِ فَانْتَظِرُوْاۚ اِنِّيْ مَعَكُمْ مِّنَ الْمُنْتَظِرِيْنَ ࣖ

wa yaqūlūna lau lā unzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), faqul innamal-gaibu lillāhi fantaẓirū, innī ma‘akum minal-muntaẓirīn(a).

Гьез абуна: «Щай гьесда (МухӀамадида) жиндирго БетӀергьанасдасан хӀужжа (мугӀжизат) рещтӀичӀеб?» Абе: «ХӀакълъунго, кинабго загьирлъичӀеб жо цохӀо Аллагьасул буго, гьединлъидал нужгун цадахъ чӀа, лъай дунги нужеда цадахъ чӀун вукӀин».

وَاِذَآ اَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَةً مِّنْۢ بَعْدِ ضَرَّاۤءَ مَسَّتْهُمْ اِذَا لَهُمْ مَّكْرٌ فِيْٓ اٰيٰتِنَاۗ قُلِ اللّٰهُ اَسْرَعُ مَكْرًاۗ اِنَّ رُسُلَنَا يَكْتُبُوْنَ مَا تَمْكُرُوْنَ

wa iżā ażaqnan-nāsa raḥmatam mim ba‘di ḍarrā'a massathum iżā lahum makrun fī āyātinā, qulillāhu asra‘u makrā(n), inna rusulanā yaktubūna mā tamkurūn(a).

Нижеца гӀадамазда гурхӀел гьабураб мехалъ, гьезда балагь щун хадуб, гьез гьебсагӀатго кинабго махсаро-хочӀ гьабула Нижер гӀаламатазда данде. Абе: «Аллагьасе хехаб рецӀел букӀине бугин (гьеб махсароялъухъ)», - ян. ХӀакълъунго, Нижер малаикзабаз кӀвар кьола нужер махсаро-хочӀалде.

هُوَ الَّذِيْ يُسَيِّرُكُمْ فِى الْبَرِّ وَالْبَحْرِۗ حَتّٰٓى اِذَا كُنْتُمْ فِىْ الْفُلْكِۚ وَجَرَيْنَ بِهِمْ بِرِيْحٍ طَيِّبَةٍ وَّفَرِحُوْا بِهَا جَاۤءَتْهَا رِيْحٌ عَاصِفٌ وَّجَاۤءَهُمُ الْمَوْجُ مِنْ كُلِّ مَكَانٍ وَّظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ اُحِيْطَ بِهِمْۙ دَعَوُا اللّٰهَ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ەۚ لَىِٕنْ اَنْجَيْتَنَا مِنْ هٰذِهٖ لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الشّٰكِرِيْنَ

huwal-lażī yusayyirukum fil-barri wal-baḥr(i), ḥattā iżā kuntum fil-fulk(i), wa jaraina bihim birīḥin ṭayyibatiw wa fariḥū bihā jā'athā rīḥun ‘āṣifuw wa jā'ahumul-mauju min kulli makāniw wa ẓannū annahum uḥīṭa bihim, da‘awullāha mukhliṣīna lahud-dīn(a), la'in anjaitanā min hāżihī lanakūnanna minasy-syākirīn(a).

Гьев вуго мун ракьалдасан хьвадизе, (ва ралъдадасан хьвадизе) рес кьурав Аллагь. Гьединлъидал мун гамида вугеб мехалъ, гьеб (гама) лъикӀаб гьуриги бачун, гьел (гьелда жанир ругел гӀадамал) рачун хьвадулеб мехалъ, гьелдалъун гьел рохун рукӀуна; циндаго гьури бачӀана ва киналго рахъаздасан карачелал кьабуна, гьезда ракӀалде ккана жал сверун ккун ругин (хӀинкъи), гьединлъидал гьез ракӀбацӀцӀадго цохӀо Аллагьасда гьарана. (Абун): «Дуца ниж гьаб (хӀинкъиялдаса) хвасар гьаруни, ниж хӀакълъунго рукӀина щукру гьабулездасан», - ян.

فَلَمَّآ اَنْجٰىهُمْ اِذَا هُمْ يَبْغُوْنَ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ ۗيٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنَّمَا بَغْيُكُمْ عَلٰٓى اَنْفُسِكُمْ مَّتَاعَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۖ ثُمَّ اِلَيْنَا مَرْجِعُكُمْ فَنُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

falammā anjāhum iżā hum yabgūna fil-arḍi bigairil-ḥaqq(i), yā ayyuhan-nāsu innamā bagyukum ‘alā anfusikum matā‘al-ḥayātid-dun-yā, ṡumma ilainā marji‘ukum fa nunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

Амма Аллагьас гьел хвасар гьарурал мехалъ, гьелъул бакӀалда гьез ракьалда зулму гьабуна, щибго кьучӀаб (гӀилла) гьечӀого. Я, гӀадамал! ХӀакълъунго, дур зулмуялъул хӀинкъи дуда тӀаде ккезе буго; Гьеб ккола гӀицӀго гьаб дунялалъул гӀумруялъул рохел; цинги Нижехъе нуж тӀадруссин, Нижеца нужеда лъазабила нужеца гьабулеб букӀараб жо.

اِنَّمَا مَثَلُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَاۤءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَالْاَنْعَامُ ۗحَتّٰٓى اِذَآ اَخَذَتِ الْاَرْضُ زُخْرُفَهَا وَازَّيَّنَتْ وَظَنَّ اَهْلُهَآ اَنَّهُمْ قٰدِرُوْنَ عَلَيْهَآ اَتٰىهَآ اَمْرُنَا لَيْلًا اَوْ نَهَارًا فَجَعَلْنٰهَا حَصِيْدًا كَاَنْ لَّمْ تَغْنَ بِالْاَمْسِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

innamā maṡalul-ḥayātid-dun-yā kamā'in anzalnāhu minas-samā'i fakhtalaṭa bihī nabātul-arḍi mimmā ya'kulun-nāsu wal-an‘ām(u), ḥattā iżā akhażatil-arḍu zukhrufahā wazzayyanat wa ẓanna ahluhā annahum qādirūna ‘alaihā, atāhā amrunā lailan au nahāran fa ja‘alnāhā ḥaṣīdan ka'allam tagna bil-ams(i), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy yatafakkarūn(a).

Гьаб дунялалъулаб гӀумруялъул мисал гӀицӀго зодисан Нижеца рещтӀараб лъим (цӀад) гӀадаб жо ккола, хадуб ракьалда тӀад гӀемерго гӀела гъветӀ-хер, гьелъул цо бутӀа инсанасги боцӀуцаги кванала. Ракь жиндирго берцинлъиялъулъ камиллъараб ва берцинлъараб мехалъ, гьенир гӀумру гьабулезда ракӀалде ккезегӀан, жидее гьеб унго-унголъунги букӀине бугин (гьелъул пихъ бакӀаризе), Нижер тамихӀ гьелде къаси яги къад бачӀуна, ва Нижеца гьеб (бачӀин) хъирщ гӀадин гьабула, нолъ гьеб рижичӀеб гӀадин. Гьедин бичӀчӀизабулеб буго Нижеца (Нижер къудраталъул) гӀаламатал пикру гьабулел гӀадамазе.

وَاللّٰهُ يَدْعُوْآ اِلٰى دَارِ السَّلٰمِ ۚوَيَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

wallāhu yad‘ū ilā dāris-salām(i), wa yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Ва Аллагьас ахӀула (гӀадамал) Дар-ас-Саламалде (Алжаналде), ва жиндиего бокьарав чи битӀараб нухде (исламалде) вачуна.

۞ لِلَّذِيْنَ اَحْسَنُوا الْحُسْنٰى وَزِيَادَةٌ ۗوَلَا يَرْهَقُ وُجُوْهَهُمْ قَتَرٌ وَّلَا ذِلَّةٌ ۗاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

lil-lażīna aḥsanul-ḥusnā wa ziyādah(tun), wa lā yarhaqu wujūhahum qataruw wa lā żillah(tun), ulā'ika aṣḥābul-jannati hum fīhā khālidūn(a).

ЛъикӀлъи гьабуразе буго бищунго лъикӀаб кири (алжан) ва цӀикӀкӀун (Аллагь вихьизе лазат). Ва гьезул гьурмал чӀегӀераб хӀуралъ къан гьечӀо, яги гьел инжитлъиялда гьечӀо. Гьел руго зобалазул гӀадамал, гьел гьенир абадиялъго чӀезе руго.

وَالَّذِيْنَ كَسَبُوا السَّيِّاٰتِ جَزَاۤءُ سَيِّئَةٍ ۢبِمِثْلِهَاۙ وَتَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ ۗمَا لَهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ عَاصِمٍۚ كَاَنَّمَآ اُغْشِيَتْ وُجُوْهُهُمْ قِطَعًا مِّنَ الَّيْلِ مُظْلِمًاۗ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِ ۚهُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wal-lażīna każabus-sayyi'āti jazā'u sayyi'atim bimiṡlihā, wa tarhaquhum żillah(tun), mā lahum minallāhi min ‘āṣim(in), ka'annamā ugsyiyat wujūhuhum qiṭa‘am minal-laili muẓlimā(n), ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

Квешлъи гьабурал чагӀазе (щвезе) жидее мустахӀикъаб квешлъи ва гьел инжит-хӀакъирлъиялъ рахчизе руго. Аллагьасул (тамихӀалдаса) гьезие цӀунулев чи гьечӀо, гьезул гьурмазда кьер чӀегӀераб сордоялъул кесекал рацӀцӀун ругел гӀадин. Гьел руго жужахӀалъул гӀадамал, гьел абадиялъго гьенир хутӀизе руго.

وَيَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِيْعًا ثُمَّ نَقُوْلُ لِلَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا مَكَانَكُمْ اَنْتُمْ وَشُرَكَاۤؤُكُمْۚ فَزَيَّلْنَا بَيْنَهُمْ وَقَالَ شُرَكَاۤؤُهُمْ مَّا كُنْتُمْ اِيَّانَا تَعْبُدُوْنَ

wa yauma naḥsyuruhum jamī‘an ṡumma naqūlu lil-lażīna asyrakū makānakum antum wa syurakā'ukum, fa zayyalnā bainahum wa qāla syurakā'uhum mā kuntum iyyānā ta‘budūn(a).

Ва (ракӀалде щвезабе) доб къоялъ (доб мехалъ) Нижеца гьел киналго данде гьаруна, цинги (Аллагьасда) гьудуллъи гьабулел чагӀазда Нижеца абуна: «Нужги нужер гьудулзабиги ругеб бакӀалда чӀа», - ян. Цинги Нижеца гьел ратӀа гьаруна ва гьезул союзниказда абуна: «Нужеца киданиги нижее гӀибадат гьабичӀо.

فَكَفٰى بِاللّٰهِ شَهِيْدًاۢ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ اِنْ كُنَّا عَنْ عِبَادَتِكُمْ لَغٰفِلِيْنَ

fa kafā billāhi syahīdam bainanā wa bainakum in kunnā ‘an ‘ibādatikum lagāfilīn(a).

Гьединлъидал Аллагь гӀела нижедаги дудаги гьоркьов нугӀлъун, щай гурелъул нижеда щибниги лъаларелъул нужеца (нижее) гьабулеб гӀибадаталъул хӀакъалъулъ».

هُنَالِكَ تَبْلُوْا كُلُّ نَفْسٍ مَّآ اَسْلَفَتْ وَرُدُّوْٓا اِلَى اللّٰهِ مَوْلٰىهُمُ الْحَقِّ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ ࣖ

hunālika tablū kullu nafsim mā aslafat wa ruddū ilallāhi maulāhumul-ḥaqqi wa ḍalla ‘anhum mā kānū yaftarūn(a).

Гьеб бакӀалда (МахӀсяралъул майданалда) щибаб рухӀалда лъала жидеца гьабураб жоялъухъ (цебе) рецӀел ва гьел тӀадруссинарула жидерго хӀакъикъияв цӀунулев Аллагьасухъе, гьезда гьоркьоса тӀагӀуна жидеца бижараб жо (гьереси цӀунулев).

قُلْ مَنْ يَّرْزُقُكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ اَمَّنْ يَّمْلِكُ السَّمْعَ وَالْاَبْصَارَ وَمَنْ يُّخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَمَنْ يُّدَبِّرُ الْاَمْرَۗ فَسَيَقُوْلُوْنَ اللّٰهُ ۚفَقُلْ اَفَلَا تَتَّقُوْنَ

qul may yarzuqukum minas-samā'i wal-arḍi ammay yamlikus-sam‘a wal-abṣāra wa may yukhrijul-ḥayya minal-mayyiti wa yukhrijul-mayyita minal-ḥayyi wa may yudabbirul-amr(a), fa sayaqūlūnallāh(u), faqul afalā tattaqūn(a).

Абе (МухӀамад): «Лъица дуе зобалаздасанги ракьалдасаги ризкъи кьолеб, яги лъица рагӀизеги бихьизеги къуват бугев, лъица чӀагоял хваразда гьоркьоса ва хварал чӀагояздаса рачунел, лъица киналго ишал низамалде ккезарулел?» Гьединлъидал гьез жаваб кьела «Аллагь» абун. Гьединлъидал абе: «Щай нуж (Гьесдаса) хӀинкъуларел?»

فَذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمُ الْحَقُّۚ فَمَاذَا بَعْدَ الْحَقِّ اِلَّا الضَّلٰلُ ۖفَاَنّٰى تُصْرَفُوْنَ

fa żālikumullāhu rabbukumul-ḥaqq(u), fa māżā ba‘dal-ḥaqqi illaḍ-ḍalāl(u), fa annā tuṣrafūn(a).

Гьединлъидал гьев вуго Аллагь, нужер хӀакъикъияв Аллагь; цинги хӀакъикъаталда хадуб мекъи гурони щибго букӀунаро. Гьедин батани, щай нуж рикӀкӀалъарал (хӀакъикъаталдаса)?

كَذٰلِكَ حَقَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ عَلَى الَّذِيْنَ فَسَقُوْٓا اَنَّهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ

każālika ḥaqqat kalimatu rabbika ‘alal-lażīna fasaqū annahum lā yu'minūn(a).

Гьедин чӀезабун буго дур БетӀергьанас квешал чагӀазда (гӀазаб), гьел иман лъечӀолъиялъ.

قُلْ هَلْ مِنْ شُرَكَاۤىِٕكُمْ مَّنْ يَّبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗۗ قُلِ اللّٰهُ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ فَاَنّٰى تُؤْفَكُوْنَ

qul hal min syurakā'ikum may yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduh(ū), qulillāhu yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduhū fa annā tu'fakūn(a).

Абе: «Дур союзниказда гьоркьов вугищ (рухӀчӀаголъаби) рижиялъул байбихьиги гьабизе кӀолев чи, цинги гьеб цӀидасан такрар гьабизе (гьеб чӀаголъизабизе) кӀолев?» Абе: "Аллагьас байбихьана (бижизе) махлукъат, цинги гьеб такрар гьабуна. Гьедин батани, кин нуж нахъе руссинарурал (Аллагь гурев цогидазе гӀибадат гьабулел)?"

قُلْ هَلْ مِنْ شُرَكَاۤىِٕكُمْ مَّنْ يَّهْدِيْٓ اِلَى الْحَقِّۗ قُلِ اللّٰهُ يَهْدِيْ لِلْحَقِّۗ اَفَمَنْ يَّهْدِيْٓ اِلَى الْحَقِّ اَحَقُّ اَنْ يُّتَّبَعَ اَمَّنْ لَّا يَهِدِّيْٓ اِلَّآ اَنْ يُّهْدٰىۚ فَمَا لَكُمْۗ كَيْفَ تَحْكُمُوْنَ

qul hal min syurakā'ikum may yahdī ilal-ḥaqq(i),qulillāhu yahdī lil-ḥaqq(i), afamay yahdī ilal-ḥaqqi aḥaqqu ay yuttaba‘a ammal lā yahiddī illā ay yuhdā, famā lakum, kaifa taḥkumūn(a).

Абе: «Вугищ нужер союзниказда гьоркьоса нуж хӀакъикъаталде рачунев чи?» Абе: «ХӀакъикъаталде тӀовитӀулев Аллагь вуго», - ян. Гьединлъидал кинаб ихтияр цӀикӀкӀун бугеб хадув лъугьине, хӀакъикъаталде нух бихьизабулев Аллагьищ яги нух бихьизе кӀоларел, нух бихьизецин къваригӀарал гӀадамалищ? Гьедин батани, щай дуца (гьеб гьабураб)? Кин нужеца хӀукму къотӀулеб?

وَمَا يَتَّبِعُ اَكْثَرُهُمْ اِلَّا ظَنًّاۗ اِنَّ الظَّنَّ لَا يُغْنِيْ مِنَ الْحَقِّ شَيْـًٔاۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ ۢبِمَا يَفْعَلُوْنَ

wa mā yattabi‘u akṡaruhum illā ẓannā(n), innaẓ-ẓanna lā yugnī minal-ḥaqqi syai'ā(n), innallāha ‘alīmum bimā yaf‘alūn(a).

Ва гьезул гӀемерисел гӀицӀго хӀисабазда хадур лъугьуна. ХӀакъикъаталдаги гьеб пикруялъул хӀакъикъаталде дандечӀеялъулъ дагьабниги пайда гьечӀо. ХӀакълъунго Аллагь вуго гьез гьабулебщинаб лъалев.

وَمَا كَانَ هٰذَا الْقُرْاٰنُ اَنْ يُّفْتَرٰى مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلٰكِنْ تَصْدِيْقَ الَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيْلَ الْكِتٰبِ لَا رَيْبَ فِيْهِ مِنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَۗ

wa mā kāna hāżal-qur'ānu ay yuftarā min dūnillāhi wa lākin taṣdīqal-lażī baina yadaihi wa tafṣīlal-kitābi lā raiba fīhi mir rabbil-‘ālamīn(a).

Ва рес гьечӀо гьаб Къуръан Аллагь гурев чияс гӀуцӀизе; амма (Къуръаналъ) цересел (тӀахьал) тасдикъ гьарулел руго ва гьелъ чӀезарурал къанунал баян гьарулел руго, гьезда жаниб щаклъи гьечӀо, (рещтӀарал) киналго гӀаламазул БетӀергьанасдасан

اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰىهُ ۗ قُلْ فَأْتُوْا بِسُوْرَةٍ مِّثْلِهٖ وَادْعُوْا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

am yaqūlūnaftarāh(u), qul fa'tū bisūratim miṡlihī wad‘ū manistaṭa‘tum min dūnillāhi in kuntum ṣādiqīn(a).

Гьес (МухӀамадица) ургъанин гьебилан аби рекъараб жойищ гьезие? Абе: «Дуца (Къуръаналъул) сураталда релълъараб сурат гьабе, Аллагь гуревги нужеда гьоркьоса (гьеб гьабизе) бажарулев чи ахӀе, нуж ритӀухъал гӀадамал ратани», - ян.

بَلْ كَذَّبُوْا بِمَا لَمْ يُحِيْطُوْا بِعِلْمِهٖ وَلَمَّا يَأْتِهِمْ تَأْوِيْلُهٗۗ كَذٰلِكَ كَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الظّٰلِمِيْنَ

bal każżabū bimā lam yuḥīṭū bi‘ilmihī wa lammā ya'tihim ta'wīluh(ū), każālika każżabal-lażīna min qablihim fanẓur kaifa kāna ‘āqibatuẓ-ẓālimīn(a).

ХӀакъикъаталдаги (хӀакъикъат ккола), гьез инкар гьабулеб бугин жидеда жеги камилго лъалареб ва жеги баян щвечӀеб жоялдаса. Гьединго гьезда цебе букӀараб халкъалъги инкар гьабун букӀана (чапар). Гьединлъидал кӀвар кьезе ккола ритӀухълъи гьечӀел гӀадамазул хӀасилазде.

وَمِنْهُمْ مَّنْ يُّؤْمِنُ بِهٖ وَمِنْهُمْ مَّنْ لَّا يُؤْمِنُ بِهٖۗ وَرَبُّكَ اَعْلَمُ بِالْمُفْسِدِيْنَ ࣖ

wa minhum may yu'minu bihī wa minhum mal lā yu'minu bih(ī), wa rabbuka a‘lamu bil-mufsidīn(a).

Гьезда гьоркьор руго гьелда (Къуръаналда) божулелги, гьезда гьоркьор руго гьелда божуларелги. Дур БетӀергьанасда зарал гьабулезул хӀакъалъулъ лъикӀ лъала.

وَاِنْ كَذَّبُوْكَ فَقُلْ لِّيْ عَمَلِيْ وَلَكُمْ عَمَلُكُمْۚ اَنْتُمْ بَرِيْۤـُٔوْنَ مِمَّآ اَعْمَلُ وَاَنَا۠ بَرِيْۤءٌ مِّمَّا تَعْمَلُوْنَ

wa in każżabūka faqul lī ‘amalī wa lakum ‘amalukum, antum barī'ūna mimmā a‘malu wa ana barī'um mimmā ta‘malūn(a).

Гьез дуда инкар гьабулеб батани, дуца абе: «Дие дир гӀамалал руго, дуе дур гӀамалал руго.

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّسْتَمِعُوْنَ اِلَيْكَۗ اَفَاَنْتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ وَلَوْ كَانُوْا لَا يَعْقِلُوْنَ

wa minhum may yastami‘ūna ilaik(a), afa anta tusmi‘uṣ-ṣumma wa lau kānū lā ya‘qilūn(a).

Ва гьезда гьоркьор руго духъ (я МухӀамад) гӀенеккулел цо-цоял. Амма гӀинкъазда бичӀчӀулеб гьечӀониги, рагӀизе гьабизе кӀоладай дуда?

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّنْظُرُ اِلَيْكَۗ اَفَاَنْتَ تَهْدِى الْعُمْيَ وَلَوْ كَانُوْا لَا يُبْصِرُوْنَ

wa minhum may yanẓuru ilaik(a), afa anta tahdil-‘umya wa lau kānū lā yubṣirūn(a).

Гьезда гьоркьорги руго мун рихьулелги. Амма бецазе нух бихьулареб мехалъги, дуда кӀоладай нух бихьизабизе?

اِنَّ اللّٰهَ لَا يَظْلِمُ النَّاسَ شَيْـًٔا وَّلٰكِنَّ النَّاسَ اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

innallāha lā yaẓlimun-nāsa syai'aw wa lākinnan-nāsa anfusahum yaẓlimūn(a).

ХӀакълъунго Аллагьас инсанасе дагьабниги зулму гьабуларо, гьез жидеего зулму гьабула.

وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ كَاَنْ لَّمْ يَلْبَثُوْٓا اِلَّا سَاعَةً مِّنَ النَّهَارِ يَتَعَارَفُوْنَ بَيْنَهُمْۗ قَدْ خَسِرَ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِلِقَاۤءِ اللّٰهِ وَمَا كَانُوْا مُهْتَدِيْنَ

wa yauma yaḥsyuruhum ka'allam yalbaṡū illā sā‘atam minan-nahāri yata‘ārafūna bainahum, qad khasiral-lażīna każżabū biliqā'illāhi wa mā kānū muhtadīn(a).

Ва (ракӀалде щвезабе) Аллагьас гьел цоцалъ журазарулеб къо, (гьеб букӀина) къоялъ къокъабго лахӀзаталъ гурони, (гьез цоцада лъай-хъвай гьабураб мехалъ) чӀечӀел гӀадин. Жидер Аллагьгун дандчӀваялда инкар гьабурал хӀакълъунго камила, гьел битӀараб нухде ккеларо.

وَاِمَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِيْ نَعِدُهُمْ اَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَاِلَيْنَا مَرْجِعُهُمْ ثُمَّ اللّٰهُ شَهِيْدٌ عَلٰى مَا يَفْعَلُوْنَ

wa immā nuriyannaka ba‘ḍal-lażī na‘iduhum au natawaffayannaka fa ilainā marji‘uhum ṡummallāhu syahīdun ‘alā mā yaf‘alūn(a).

Нижеца дуда (МухӀамадида) Нижеца гьезие рагӀи кьураб (гӀазабалъул) цо бутӀа бихьизабуни, (дуда гьеб бихьизе бугин) яги (нагагьлъун) мун (гьелда цебе) нижехъе кьуни, гьел Нижехъе (ричизе) тӀадруссине руго, гьез гьабулеб жоялъе Аллагь нугӀлъун вукӀина.

وَلِكُلِّ اُمَّةٍ رَّسُوْلٌ ۚفَاِذَا جَاۤءَ رَسُوْلُهُمْ قُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ

wa likulli ummatir rasūl(un), fa iżā jā'a rasūluhum quḍiya bainahum bil-qisṭi wa hum lā yuẓlamūn(a).

Ва щибаб халкъалъул (руго) чапарзаби. Гьединлъидал гьезул чапар вачӀараб мехалъ, гьезда тӀад ритӀухъго къанун хӀалтӀизабуна ва (бищун дагьабниги) гьезие зулму гьабичӀо.

وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰى هٰذَا الْوَعْدُ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa yaqūlūna matā hāżal-wa‘du in kuntum ṣādiqīn(a).

Гьез абуна: «Нуж ритӀухъал ругони, кида хӀинкъи (бачӀунеб)?»

قُلْ لَّآ اَمْلِكُ لِنَفْسِيْ ضَرًّا وَّلَا نَفْعًا اِلَّا مَا شَاۤءَ اللّٰهُ ۗ لِكُلِّ اُمَّةٍ اَجَلٌ ۚاِذَا جَاۤءَ اَجَلُهُمْ فَلَا يَسْتَأْخِرُوْنَ سَاعَةً وَّلَا يَسْتَقْدِمُوْنَ

qul lā amliku linafsī ḍarraw wa lā naf‘an illā mā syā'allāh(u), likulli ummatin ajal(un), iżā jā'a ajaluhum falā yasta'khirūna sā‘ataw wa lā yastaqdimūn(a).

Абе (МухӀамад): «Дир къуват гьечӀо заралалда дандечӀезе яги диего пайда бачине, Аллагьасе бокьараб гурони». Щибаб халкъалъе буго хвел (заманалъул гӀурхъи). Жидерго хвел тӀаде щведал, гьезда кӀоларо цо лахӀзаталъги кватӀи яги хехлъи гьаризе.

قُلْ اَرَءَيْتُمْ اِنْ اَتٰىكُمْ عَذَابُهٗ بَيَاتًا اَوْ نَهَارًا مَّاذَا يَسْتَعْجِلُ مِنْهُ الْمُجْرِمُوْنَ

qul ara'aitum in atākum ‘ażābuhū bayātan au nahāram māżā yasta‘jilu minhul-mujrimūn(a).

Абе: «БичӀчӀизабе дида, нагагьлъун дуде гьесул гӀазаб къаси яги къад бачӀани, мунагьал чураязда кинаб хехлъи гьабизе тӀалаб гьабулеб?»

اَثُمَّ اِذَا مَا وَقَعَ اٰمَنْتُمْ بِهٖۗ اٰۤلْـٰٔنَ وَقَدْ كُنْتُمْ بِهٖ تَسْتَعْجِلُوْنَ

aṡumma iżā mā waqa‘a āmantum bih(ī), āl'āna wa qad kuntum bihī tasta‘jilūn(a).

Цинги, тамихӀ ккарабго, божанищ нуж гьелда? Гьанже (цӀияб)ищ гьеб, цебе нужеца кидаго гӀедегӀизабизе гьарулеб букӀаниги?

ثُمَّ قِيْلَ لِلَّذِيْنَ ظَلَمُوْا ذُوْقُوْا عَذَابَ الْخُلْدِۚ هَلْ تُجْزَوْنَ اِلَّا بِمَا كُنْتُمْ تَكْسِبُوْنَ

Ṡumma qīla lil-lażīna ẓalamū żūqū ‘ażābal-khuld(i), hal tujzauna illā bimā kuntum taksibūn(a).

Цинги зулмучагӀазда абуна: «Абадияб гӀазабалъул тӀагӀам гьабе, нужее кири щвеларо, нужеца гьабураб жоялда рекъон гурони», - ян.

۞ وَيَسْتَنْۢبِـُٔوْنَكَ اَحَقٌّ هُوَ ۗ قُلْ اِيْ وَرَبِّيْٓ اِنَّهٗ لَحَقٌّ ۗوَمَآ اَنْتُمْ بِمُعْجِزِيْنَ ࣖ

wa yastambi'ūnaka aḥaqqun huw(a), qul ī wa rabbī innahū laḥaqq(un), wa mā antum bimu‘jizīn(a).

Ва гьез дуда (МухӀамадида) гьикъула: «Гьеб (рагӀи кьураб тамихӀ) битӀарабищ?» Абе: «У, дир БетӀергьанасдалъун, хӀакълъунго (гӀазаб) чӀванкъотӀун хӀакъаб жо ккола ва нужеда киданиги кӀвезе гьечӀо гьелдаса рорчӀизе».

وَلَوْ اَنَّ لِكُلِّ نَفْسٍ ظَلَمَتْ مَا فِى الْاَرْضِ لَافْتَدَتْ بِهٖۗ وَاَسَرُّوا النَّدَامَةَ لَمَّا رَاَوُا الْعَذَابَۚ وَقُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ

wa lau anna likulli nafsin ẓalamat mā fil-arḍi laftadat bih(ī), wa asarrun-nadāmata lammā ra'awul-‘ażāb(a), wa quḍiya bainahum bil-qisṭi wa hum lā yuẓlamūn(a).

Щивав ритӀухълъи гьечӀев чиясул ракьалда бугебщинаб жо букӀарабани, гьес гьелдалъун живго хвасар гьавизе вукӀана, гьез гӀазаб бихьараб мехалъ жидерго пашманлъи бахчизе букӀана. Цинги ритӀухъаб къагӀидаялъ гьезда гьоркьоб хӀукму гьабуна, гьезие зулму гьабичӀо.

اَلَآ اِنَّ لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اَلَآ اِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

alā inna lillāhi mā fis-samāwāti wal-arḍ(i), alā inna wa‘dallāhi ḥaqquw wa lākinna akṡarahum lā ya‘lamūn(a).

Нужеда лъай, хӀакъикъаталдаги Аллагьасул буго зобалаздаги ракьалдаги бугебщинаб. Аллагьасул рагӀи битӀараб гьечӀищ? Амма гьезул гӀемерисезда лъалеб гьечӀо.

هُوَ يُحْيٖ وَيُمِيْتُ وَاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

huwa yuḥyī wa yumītu wa ilaihi turja‘ūn(a).

Гьев вуго чӀаголъиги гьабулевги, хвелги гьабулев ва гьесухъе гурони нуж тӀадруссинаризе гьечӀо.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ مَّوْعِظَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَشِفَاۤءٌ لِّمَا فِى الصُّدُوْرِۙ وَهُدًى وَّرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِيْنَ

yā ayyuhan-nāsu qad jā'atkum mau‘iẓatum mir rabbikum wa syifā'ul limā fiṣ-ṣudūr(i), wa hudaw wa raḥmatul lil-mu'minīn(a).

Я, гӀадамал! ХӀакълъунго духъе бачӀун буго дур БетӀергьанасдасан дарс (Къуръан), каранда ругел унтабазе дару ва иман лъуразе нух бихьизаби ва рахӀмат.

قُلْ بِفَضْلِ اللّٰهِ وَبِرَحْمَتِهٖ فَبِذٰلِكَ فَلْيَفْرَحُوْاۗ هُوَ خَيْرٌ مِّمَّا يَجْمَعُوْنَ

qul bifaḍlillāhi wa biraḥmatihī fa biżālika falyafraḥū, huwa khairum mimmā yajma‘ūn(a).

Абе (МухӀамад): "Аллагьасул рахӀматалдалъун ва Гьесул рахӀматалдалъун, гьел рохаги, гьеб лъикӀаб жо ккола гьез данде гьабулеб жоялдаса".

قُلْ اَرَءَيْتُمْ مَّآ اَنْزَلَ اللّٰهُ لَكُمْ مِّنْ رِّزْقٍ فَجَعَلْتُمْ مِّنْهُ حَرَامًا وَّحَلٰلًا ۗ قُلْ ءٰۤاللّٰهُ اَذِنَ لَكُمْ اَمْ عَلَى اللّٰهِ تَفْتَرُوْنَ

qul ara'aitum mā anzalallāhu lakum mir rizqin fa ja‘altum minhu ḥarāmaw wa ḥalālā(n), qul āllāhu ażina lakum am ‘alallāhi taftarūn(a).

Абе (МухӀамад): «Дие баян гьабе Аллагьас духъе рещтӀараб ризкъиялъул хӀакъалъулъ, цинги дуца гьелъул цо бутӀа хӀарамаб, цо бутӀа хӀалалаб гьабила». Абе: «ТӀадегӀанав Аллагьас дуе изну кьунищ (гьелъул хӀакъалъулъ) яги дуца гьеб Аллагьасул цӀаралдалъун ургъулебищ бугеб?»

وَمَا ظَنُّ الَّذِيْنَ يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَشْكُرُوْنَ ࣖ

wa mā ẓannul-lażīna yaftarūna ‘alallāhil-każiba yaumal-qiyāmah(ti), innallāha lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡarahum lā yasykurūn(a).

Ва къиямасеб къоялъ Аллагьасда тӀад гьереси ургъулезул кинал гӀайибал ругел? ХӀакъикъаталдаги, Аллагьасул унго-унголъунги руго гӀадамазе сайгъатал, амма гьезул гӀемерисел щукру гьабуларо.

وَمَا تَكُوْنُ فِيْ شَأْنٍ وَّمَا تَتْلُوْا مِنْهُ مِنْ قُرْاٰنٍ وَّلَا تَعْمَلُوْنَ مِنْ عَمَلٍ اِلَّا كُنَّا عَلَيْكُمْ شُهُوْدًا اِذْ تُفِيْضُوْنَ فِيْهِۗ وَمَا يَعْزُبُ عَنْ رَّبِّكَ مِنْ مِّثْقَالِ ذَرَّةٍ فِى الْاَرْضِ وَلَا فِى السَّمَاۤءِ وَلَآ اَصْغَرَ مِنْ ذٰلِكَ وَلَآ اَكْبَرَ اِلَّا فِيْ كِتٰبٍ مُّبِيْنٍ

wa mā takūnu fī sya'niw wa mā tatlū minhu min qur'āniw wa lā ta‘malūna min ‘amalin illā kunnā ‘alaikum syuhūdan iż tufīḍūna fīh(i), wa mā ya‘zubu ‘ar rabbika mim miṡqāli żarratin fil-arḍi wa lā fis-samā'i wa lā aṣgara min żālika wa lā akbara illā fī kitābim mubīn(in).

Ва мун (МухӀамад) кинаб букӀаниги ишалда гьечӀищ, ва дуца Къуръаналъул аят цӀалуларищ яги дуца кинабгӀаги хӀалтӀи гьабуларищ, амма дуца гьеб гьабулеб мехалъ Ниж дуда тӀад нугӀзаллъун рукӀуна? Дур БетӀергьан лъаялдаса дагьабниги кӀвар кьечӀого тоге, ракьалда букӀа, зобалда букӀа, зарра гӀадаб кӀудияб букӀаниги. Гьелдаса гьитӀинаб яги кӀудияб жо гьечӀо, амма кинабго хъван буго хӀакъикъияб ТӀехьалда (Лаух МахӀфуж).

اَلَآ اِنَّ اَوْلِيَاۤءَ اللّٰهِ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَۚ

alā inna auliyā'allāhi lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

РакӀалде щвезаре Аллагьасул Авлияал, гьездаса хӀинкъи букӀунаро ва гьел пашманлъуларо.

اَلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَكَانُوْا يَتَّقُوْنَۗ

al-lażīna āmanū wa kānū yattaqūn(a).

(Ахирисеб) ​​иман лъурал ва кидаго диниял чагӀи.

لَهُمُ الْبُشْرٰى فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَفِى الْاٰخِرَةِۗ لَا تَبْدِيْلَ لِكَلِمٰتِ اللّٰهِ ۗذٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُۗ

lahumul-busyrā fil-ḥayātid-dun-yā wa fil-ākhirah(ti), lā tabdīla likalimātillāh(i), żālika huwal-fauzul-‘aẓīm((u).

Гьезие дунялалъулги ахираталъулги гӀумруялъулъ рохалил хабар буго. Аллагьас кьурал рагӀабазулъ щибго хиса-баси гьечӀо. Гьединаб буго кӀудияб бергьенлъи.

وَلَا يَحْزُنْكَ قَوْلُهُمْۘ اِنَّ الْعِزَّةَ لِلّٰهِ جَمِيْعًاۗ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

wa lā yaḥzunka qauluhum, innal-‘izzata lillāhi jamī‘ā(n), huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

Ва мун (МухӀамад) гьезул рагӀабаз пашман гьавуге. ХӀакълъунго, кинабго къуват Аллагьасул буго. Гьев вуго кинабго рагӀулев, кинабго лъалев .

اَلَآ اِنَّ لِلّٰهِ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَمَنْ فِى الْاَرْضِۗ وَمَا يَتَّبِعُ الَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ شُرَكَاۤءَ ۗاِنْ يَّتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَاِنْ هُمْ اِلَّا يَخْرُصُوْنَ

alā inna lillāhi man fis-samāwāti wa man fil-arḍ(i), wa mā yattabi‘ul-lażīna yad‘ūna min dūnillāhi syurakā'(a), iy yattabi‘ūna illaẓ-ẓanna wa in hum illā yakhruṣūn(a).

РакӀалда чӀа, Аллагьасул магӀишаталда гъорлъ руго зобалазда ругелги ракьалда ругелги. Аллагь гурев цогидазул союзникал ахӀулел чагӀиги, нахърилълъунаро. Гьел гӀицӀго гӀицӀго къиматазда хадур унел руго, гьел гӀицӀго хӀисаб гьабулел руго.

هُوَ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الَّيْلَ لِتَسْكُنُوْا فِيْهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًا ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّسْمَعُوْنَ

huwal-lażī ja‘ala lakumul-laila litaskunū fīhi wan-nahāra mubṣirā(n), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yasma‘ūn(a).

Гьев вуго нужее сордо гьабулев, нужеца гьелда жаниб хӀухьбахъи гьабизе, къоги гвангъизавулев. ХӀакълъунго, гьелда жанир гӀаламатал руго (Аллагьасул къудраталъул) рагӀаразе.

قَالُوا اتَّخَذَ اللّٰهُ وَلَدًا سُبْحٰنَهٗ ۗ هُوَ الْغَنِيُّ ۗ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ اِنْ عِنْدَكُمْ مِّنْ سُلْطٰنٍۢ بِهٰذَاۗ اَتَقُوْلُوْنَ عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

qāluttakhażallāhu waladan subḥānah(ū), huwal-ganiyy(u), lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), in ‘indakum min sulṭānim bihāżā, ataqūlūna ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

Гьез (жугьутӀазги христианазги) абуна: «Аллагьасул вас вуго», - ян. Гьесие рецц, гьев вуго Бищунго Бечедав; Гьесул буго зобалаздаги ракьалдаги бугебщинаб. Гьелъие дур щулияб гӀилла гьечӀо. Нужеда лъалареб Аллагьасул хӀакъалъулъ абизе бегьулищ нужеца?

قُلْ اِنَّ الَّذِيْنَ يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ لَا يُفْلِحُوْنَۗ

qul innal-lażīna yaftarūna ‘alallāhil-każiba lā yufliḥūn(a).

Абе: «ХӀакълъунго, Аллагьасда данде гьереси ургъарал чагӀазе тавпикъ щоларо», - ян.

مَتَاعٌ فِى الدُّنْيَا ثُمَّ اِلَيْنَا مَرْجِعُهُمْ ثُمَّ نُذِيْقُهُمُ الْعَذَابَ الشَّدِيْدَ بِمَا كَانُوْا يَكْفُرُوْنَ ࣖ

matā‘un fid-dun-yā ṡumma ilainā marji‘uhum ṡumma nużīquhumul-‘ażābasy syadīda bimā kānū yakfurūn(a).

(Цо лахӀзаталъ гьезие) лазат босе дунялалда рукӀаго, цинги Нижехъе гьел руссина, цинги Нижеца гьезие кӀудияб тамихӀ гьабила, гьезул куфру сабаблъун.

۞ وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَاَ نُوْحٍۘ اِذْ قَالَ لِقَوْمِهٖ يٰقَوْمِ اِنْ كَانَ كَبُرَ عَلَيْكُمْ مَّقَامِيْ وَتَذْكِيْرِيْ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ فَعَلَى اللّٰهِ تَوَكَّلْتُ فَاَجْمِعُوْٓا اَمْرَكُمْ وَشُرَكَاۤءَكُمْ ثُمَّ لَا يَكُنْ اَمْرُكُمْ عَلَيْكُمْ غُمَّةً ثُمَّ اقْضُوْٓا اِلَيَّ وَلَا تُنْظِرُوْنِ

watlu ‘alaihim naba'a nūḥ(in), iż qāla liqaumihī yā qaumi in kāna kabura ‘alaikum maqāmī wa tażkīrī bi'āyātillāhi fa ‘alallāhi tawakkaltu fa ajmi‘ū amrakum wa syurakā'akum ṡumma lā yakun amrukum ‘alaikum gummatan ṡummaqḍū ilayya wa lā tunẓirūn(i).

Ва гьезие цӀале НухӀил кӀвар бугеб хабар (гьес) жиндирго халкъалда абураб мехалъ: "Я дир халкъ! Дуе захӀматаблъун бихьани дун (нужеда цадахъ) чӀезе ва дир цебеккунго лъазаби Аллагьасул аяталгун букӀунеб батани, дица Аллагьасда божилъи гьабула.

فَاِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَمَا سَاَلْتُكُمْ مِّنْ اَجْرٍۗ اِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلَى اللّٰهِ ۙوَاُمِرْتُ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْمُسْلِمِيْنَ

fa in tawallaitum famā sa'altukum min ajr(in), in ajriya illā ‘alallāh(i), wa umirtu an akūna minal-muslimīn(a).

Гьединлъидал (дир насихӀаталдаса) нуж нахъе руссани, дица нужедасан бищун дагьаб кириги гьаруларо. Дир кири Аллагь гурони гьечӀо, дие амру гьабуна бусурбабазда гьоркьов вукӀине (капурлъизе)».

فَكَذَّبُوْهُ فَنَجَّيْنٰهُ وَمَنْ مَّعَهٗ فِى الْفُلْكِ وَجَعَلْنٰهُمْ خَلٰۤىِٕفَ وَاَغْرَقْنَا الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُنْذَرِيْنَ

fa każżabūhu fa najjaināhu wa mam ma‘ahū fil-fulki wa ja‘alnāhum khalā'ifa wa agraqnal-lażīna każżabū bi'āyātinā, fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-munżarīn(a).

Цинги гьез гьесул (НухӀил) хӀакъалъулъ гьереси бицана, цинги Нижеца гьевги гьесда цадахъ гамида рукӀаралги хвасар гьаруна, Нижеца гьел халифаллъун гьаруна ва Нижер аятал ритӀухъ гьарурал Нижеца гъанкъана. Гьединлъидал кӀвар кьезе ккола цебеккунго лъазабуразул хӀасилалде.

ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهٖ رُسُلًا اِلٰى قَوْمِهِمْ فَجَاۤءُوْهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَمَا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْا بِمَا كَذَّبُوْا بِهٖ مِنْ قَبْلُ ۗ كَذٰلِكَ نَطْبَعُ عَلٰى قُلُوْبِ الْمُعْتَدِيْنَ

Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihī rusulan ilā qaumihim fa jā'ūhum bil-bayyināti famā kānū liyu'minū bimā każżabū bihī min qabl(u), każālika naṭba‘u ‘alā qulūbil-mu‘tadīn(a).

Цинги (НухӀида) хадуб Нижеца чанго чапар витӀана гьезул (гьезул) халкъалде, гьединлъидал чапарзаби гьезухъе рачӀана якъинго баяналгун, амма гьезие божизе бокьичӀо, щай гурелъул гьез цебе (гьеб) инкар гьабулеб букӀана. Гьедин Нижеца мугьру чӀвала талихӀ къосарал гӀадамазул ракӀазда.

ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ مُّوْسٰى وَهٰرُوْنَ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ بِاٰيٰتِنَا فَاسْتَكْبَرُوْا وَكَانُوْا قَوْمًا مُّجْرِمِيْنَ

Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihim mūsā wa hārūna ilā fir‘auna wa mala'ihī bi'āyātinā fastakbarū wa kānū qaumam mujrimīn(a).

Цинги гьезда хадур Нижеца Мусаги Гьарунги ритӀана ФиргӀавнихъе ва гьесул халкъалъул бутӀрузухъе, Нижер гӀаламаталги рачун. Гьел чӀухӀулел рукӀун ратула ва гьел мунагьал чураял рукӀун ратула.

فَلَمَّا جَاۤءَهُمُ الْحَقُّ مِنْ عِنْدِنَا قَالُوْٓا اِنَّ هٰذَا لَسِحْرٌ مُّبِيْنٌ

falammā jā'ahumul-ḥaqqu min ‘indinā qālū inna hāżā lasiḥrum mubīn(un).

Гьединлъидал Нижедасан жидехъе хӀакъикъат бачӀараб мехалъ, гьез абуна: «Гьеб буго унго-унгояб сихӀру», - ян.

قَالَ مُوْسٰٓى اَتَقُوْلُوْنَ لِلْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَكُمْ ۗ اَسِحْرٌ هٰذَاۗ وَلَا يُفْلِحُ السّٰحِرُوْنَ

qāla mūsā ataqūlūna lil-ḥaqqi lammā jā'akum, asiḥrun hāżā, wa lā yufliḥus-sāḥirūn(a).

Мусаца абуна: «Дуда рекъарабищ дуда хӀакъикъаталда абизе: «Гьеб сихӀруйищ?» СихӀручагӀи бергьинчӀониги».

قَالُوْٓا اَجِئْتَنَا لِتَلْفِتَنَا عَمَّا وَجَدْنَا عَلَيْهِ اٰبَاۤءَنَا وَتَكُوْنَ لَكُمَا الْكِبْرِيَاۤءُ فِى الْاَرْضِۗ وَمَا نَحْنُ لَكُمَا بِمُؤْمِنِيْنَ

qālū aji'tanā litalfitanā ‘ammā wajadnā ‘alaihi ābā'anā wa takūna lakumal-kibriyā'u fil-arḍ(i), wa mā naḥnu lakumā bimu'minīn(a).

Гьез абуна: «Мун нижехъе вачӀун вуго нижер умумузда батараб жоялдаса ниж нахъе руссинаризе, нужер кӀиязулго ракьалда (Мисриялъул ракьалда) къуват букӀине? Ниж нужеда кӀияздаго божизе гьечӀо».

وَقَالَ فِرْعَوْنُ ائْتُوْنِيْ بِكُلِّ سٰحِرٍ عَلِيْمٍ

wa qāla fir‘aunu'tūnī bikulli sāḥirin ‘alīm(in).

Ва ФиргӀауница абуна (жиндирго къавмалъул церехъабазда): «Дихъе раче киналго махщел бугел сихӀручагӀи!»

فَلَمَّا جَاۤءَ السَّحَرَةُ قَالَ لَهُمْ مُّوْسٰٓى اَلْقُوْا مَآ اَنْتُمْ مُّلْقُوْنَ

falammā jā'as-saḥaratu qāla lahum mūsā alqū mā antum mulqūn(a).

Гьединлъидал сихӀручагӀи рачӀараб мехалъ, Мусаца гьезда абуна: «Нужеца рехизе бокьараб рехе!»

فَلَمَّآ اَلْقَوْا قَالَ مُوْسٰى مَا جِئْتُمْ بِهِ ۙالسِّحْرُۗ اِنَّ اللّٰهَ سَيُبْطِلُهٗۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُصْلِحُ عَمَلَ الْمُفْسِدِيْنَ ࣖ

falammā alqau qāla mūsā mā ji'tum bihis-siḥr(u), innallāha sayubṭiluh(ū), innallāha lā yuṣliḥu ‘amalal-mufsidīn(a).

Гьез гьеб рехун хадуб Мусаца абуна: "Дуца гьабулеб жо сихӀру буго, хӀакълъунго Аллагьас гьеб сихӀруялъул гьереси загьир гьабила. ХӀакълъунго Аллагьас зарал гьабулезул иш халат бахъине биччаларо", - ян.

وَيُحِقُّ اللّٰهُ الْحَقَّ بِكَلِمٰتِهٖ وَلَوْ كَرِهَ الْمُجْرِمُوْنَ

wa yuḥiqqullāhul-ḥaqqa bikalimātihī wa lau karihal-mujrimūn(a).

Ва Аллагьас битӀараб жо Жиндирго къадаралдалъун чӀезабила, мунагь гьабулезе гьеб бокьичӀониги.

فَمَآ اٰمَنَ لِمُوْسٰىٓ اِلَّا ذُرِّيَّةٌ مِّنْ قَوْمِهٖ عَلٰى خَوْفٍ مِّنْ فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهِمْ اَنْ يَّفْتِنَهُمْ ۗوَاِنَّ فِرْعَوْنَ لَعَالٍ فِى الْاَرْضِۚ وَاِنَّهٗ لَمِنَ الْمُسْرِفِيْنَ

famā āmana limūsā illā żurriyyatum min qaumihī ‘alā khaufim min fir‘auna wa mala'ihim ay yaftinahum, wa inna fir‘auna la‘ālin fil-arḍ(i), wa innahū laminal-musrifīn(a).

Гьединлъидал Мусада божулев чи вукӀинчӀо, гьесул халкъалъул наслу гурони, гьел хӀинкъун рукӀана пиргӀавнасги гьесул бетӀерзабазги (халкъалъ) жидее гӀазаб кьеялдаса. ХӀакъикъаталдаги, пиргӀавнас унго-унголъунги ракьалда зулму гьабуна, ва унго-унголъунги гьев вукӀана тӀаса лъугьаразул цоявлъун.

وَقَالَ مُوْسٰى يٰقَوْمِ اِنْ كُنْتُمْ اٰمَنْتُمْ بِاللّٰهِ فَعَلَيْهِ تَوَكَّلُوْٓا اِنْ كُنْتُمْ مُّسْلِمِيْنَ

wa qāla mūsā yā qaumi in kuntum āmantum billāhi fa ‘alaihi tawakkalū in kuntum muslimīn(a).

Мусаца абуна: «Я дир халкъ, нуж Аллагьасда божулел ругони, нужеца гьесда божа, нуж унго-унголъунги бусурбаби ратани (мутӀигӀлъе)», - ян.

فَقَالُوْا عَلَى اللّٰهِ تَوَكَّلْنَا ۚرَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا فِتْنَةً لِّلْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ

fa qālū ‘alallāhi tawakkalnā, rabbanā lā taj‘alnā fitnatal lil-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

Цинги гьез абуна: «Нижеца Аллагьасде божилъи гьабулеб буго, я нижер БетӀергьан, дуца ниж гьаруге зулмуялъул къавмалъухъ бугьтан лъеялъул мурадлъун», - ян.

وَنَجِّنَا بِرَحْمَتِكَ مِنَ الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ

wa najjinā biraḥmatika minal-qaumil-kāfirīn(a).

ва Дурго рахӀматалдалъун капурзабаздаса ниж хвасар гьаре».

وَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰى وَاَخِيْهِ اَنْ تَبَوَّاٰ لِقَوْمِكُمَا بِمِصْرَ بُيُوْتًا وَّاجْعَلُوْا بُيُوْتَكُمْ قِبْلَةً وَّاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَۗ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa auḥainā ilā mūsā wa akhīhi an tabawwa'ā liqaumikumā bimiṣra buyūtaw waj‘alū buyūtakum qiblataw wa aqīmuṣ-ṣalāh(ta), wa basysyiril-mu'minīn(a).

Нижеца Мусадаги гьесул вацасдаги вахӀю гьабуна: «Мисриялда чанго рукъ босе нужерго халкъалъе (гӀумру гьабизе) ва нужерго рукъзал гьаре гӀибадат-гӀибадаталъул бакӀаллъун, какал рале, муъминзаби рохизаре», - ян.

وَقَالَ مُوْسٰى رَبَّنَآ اِنَّكَ اٰتَيْتَ فِرْعَوْنَ وَمَلَاَهٗ زِيْنَةً وَّاَمْوَالًا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۗ رَبَّنَا لِيُضِلُّوْا عَنْ سَبِيْلِكَ ۚرَبَّنَا اطْمِسْ عَلٰٓى اَمْوَالِهِمْ وَاشْدُدْ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُوْا حَتّٰى يَرَوُا الْعَذَابَ الْاَلِيْمَ

wa qāla mūsā rabbanā innaka ātaita fir‘auna wa mala'ahū zīnataw wa amwālan fil-ḥayātid-dun-yā, rabbanā liyuḍillū ‘an sabīlik(a), rabbanaṭmis ‘alā amwālihim wasydud ‘alā qulūbihim falā yu'minū ḥattā yarawul-‘ażābal-alīm(a).

Мусаца абуна: "Я нижер БетӀергьан, Дуца ФиргӀавнасеги гьесул халкъалъул бетӀергьабазеги дунялалъул гӀумруялда жаниб кьуна жавгьар-якъут ва бечелъи. Я нижер БетӀергьан, (гьелъул хӀасилалда) гьез (гӀадамал) Дур нухдаса къосинаруна. Я БетӀергьан, гьезул бечелъи хвезабе, гьезул ракӀал къан, унтараб тамихӀ бихьизегӀан гьел божичӀого рукӀине".

قَالَ قَدْ اُجِيْبَتْ دَّعْوَتُكُمَا فَاسْتَقِيْمَا وَلَا تَتَّبِعٰۤنِّ سَبِيْلَ الَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ

qāla qad ujībad da‘watukumā fastaqīmā wa lā tattabi‘ānni sabīlal-lażīna lā ya‘lamūn(a).

ТӀадегӀанав Аллагьас абуна: «ХӀакълъунго дур гьари къабуллъана, нуж кӀиялго битӀараб нухда ккве ва киданиги лъаларезул нухдасан унге», - ян.

۞ وَجَاوَزْنَا بِبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ الْبَحْرَ فَاَتْبَعَهُمْ فِرْعَوْنُ وَجُنُوْدُهٗ بَغْيًا وَّعَدْوًا ۗحَتّٰىٓ اِذَآ اَدْرَكَهُ الْغَرَقُ قَالَ اٰمَنْتُ اَنَّهٗ لَآ اِلٰهَ اِلَّا الَّذِيْٓ اٰمَنَتْ بِهٖ بَنُوْٓا اِسْرَاۤءِيْلَ وَاَنَا۠ مِنَ الْمُسْلِمِيْنَ

wa jāwaznā bibanī isrā'īlal-baḥra fa atba‘ahum fir‘aunu wa junūduhū bagyaw wa ‘adwā(n), ḥattā iżā adrakahul-garaqu qāla āmantu annahū lā ilāha illal-lażī āmanat bihī banū isrā'īla wa ana minal-muslimīn(a).

Нижеца Исраилил лъимал хвасар гьаруна ралъдал доб рахъалдасан, цинги ФиргӀавнги гьесул аскарги гьезда хадур лъугьана, гьезие зулму гьабизе ва гьезие зулму гьабизе. Гьединлъидал пиргӀавн гъанкъизехъин вугеб мехалъ гьес абуна: «Дун божула Исраилил лъимал божулев Аллагь гурони, цоги аллагь гьечӀолъиялда, дун вуго бусурбабазул цояв (мутӀигӀлъулел)».

اٰۤلْـٰٔنَ وَقَدْ عَصَيْتَ قَبْلُ وَكُنْتَ مِنَ الْمُفْسِدِيْنَ

Āl'āna wa qad ‘aṣaita qablu wa kunta minal-mufsidīn(a).

Щай гьанже гурони (божуларищ мун), хӀакъикъаталдаги мун гӀемераб мехалъ мутӀигӀлъичӀого вугеб мехалъ, мун зарал гьабулезул цояв вугеб мехалъ.

فَالْيَوْمَ نُنَجِّيْكَ بِبَدَنِكَ لِتَكُوْنَ لِمَنْ خَلْفَكَ اٰيَةً ۗوَاِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ النَّاسِ عَنْ اٰيٰتِنَا لَغٰفِلُوْنَ ࣖ

fal yauma nunajjīka bibadanika litakūna liman khalfaka āyah(tan), wa inna kaṡīram minan-nāsi ‘an āyātinā lagāfilūn(a).

Гьединлъидал жакъа Нижеца дур черх хвасар гьабуна, мун хадур рачӀунезе дарслъун вукӀине, амма гӀемерисел гӀадамаз Нижер гӀаламатал (къуват) гӀинтӀамулел гьечӀо.

وَلَقَدْ بَوَّأْنَا بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ مُبَوَّاَ صِدْقٍ وَّرَزَقْنٰهُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِ ۚفَمَا اخْتَلَفُوْا حَتّٰى جَاۤءَهُمُ الْعِلْمُ ۗاِنَّ رَبَّكَ يَقْضِيْ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ فِيْمَا كَانُوْا فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ

wa laqad bawwa'nā banī isrā'īla mubawwa'a ṣidqiw wa razaqnāhum minaṭ-ṭayyibāt(i), famākhtalafū ḥattā jā'ahumul-‘ilm(u), inna rabbaka yaqḍī bainahum yaumal-qiyāmati fīmā kānū fīhi yakhtalifūn(a).

ХӀакълъунго, Нижеца Исраилил лъимал лъикӀаб рукъалда лъуна, гьезие лъикӀаб ризкъиги кьуна. Гьединлъидал гьез дагӀба балеб букӀинчӀо, жидехъе гӀелму бачӀун хадуб гурони (гьеб хъван буго Тавраталда). ХӀакълъунго, дур БетӀергьанас къиямасеб къоялъ гьезда гьоркьоб хӀукму гьабила, гьезул дагӀба-рагӀиялда хурхун.

فَاِنْ كُنْتَ فِيْ شَكٍّ مِّمَّآ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ فَسْـَٔلِ الَّذِيْنَ يَقْرَءُوْنَ الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكَ ۚ لَقَدْ جَاۤءَكَ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ فَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِيْنَۙ

fa in kunta fī syakkim mimmā anzalnā ilaika fas'alil-lażīna yaqra'ūnal-kitāba min qablik(a), laqad jā'akal-ḥaqqu mir rabbika falā takūnanna minal-mumtarīn(a).

Гьединлъидал мун (МухӀамад) Нижеца духъе рещтӀинабуралда щаклъун ватани, дудаса цеве тӀехь цӀаларав чиясда гьикъе. ХӀакълъунго духъе хӀакъикъат бачӀун буго дур БетӀергьанасдасан, мун киданиги щакдарулездасан вукӀунге.

وَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ فَتَكُوْنَ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

wa lā takūnanna minal-lażīna każżabū bi'āyātillāhi fa takūna minal-khāsirīn(a).

Киданиги мун Аллагьасул аятал инкар гьабулезда гъорлъ вукӀунге, ялъуни камиял ккарал чагӀазда гъорлъ вукӀина мун.

اِنَّ الَّذِيْنَ حَقَّتْ عَلَيْهِمْ كَلِمَةُ رَبِّكَ لَا يُؤْمِنُوْنَ

innal-lażīna ḥaqqat ‘alaihim kalimatu rabbika lā yu'minūn(a).

ХӀакълъунго, дур БетӀергьанасул хӀукмуялда ракӀчӀарал чагӀи божиларо .

وَلَوْ جَاۤءَتْهُمْ كُلُّ اٰيَةٍ حَتّٰى يَرَوُا الْعَذَابَ الْاَلِيْمَ

wa lau jā'athum kullu āyatin ḥattā yarawul-‘ażābal-alīm(a).

гьезие (Аллагьасул кӀодолъиялъул) гӀаламатал щваниги, унтараб тамихӀалъе нугӀлъи гьабизегӀан.

فَلَوْلَا كَانَتْ قَرْيَةٌ اٰمَنَتْ فَنَفَعَهَآ اِيْمَانُهَآ اِلَّا قَوْمَ يُوْنُسَۗ لَمَّآ اٰمَنُوْا كَشَفْنَا عَنْهُمْ عَذَابَ الْخِزْيِ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَمَتَّعْنٰهُمْ اِلٰى حِيْنٍ

falau lā kānat qaryatun āmanat fa nafa‘ahā īmānuhā illā qauma yūnus(a), lammā āmanū kasyafnā ‘anhum ‘ażābal-khizyi fil-ḥayātid-dun-yā wa matta‘nāhum ilā ḥīn(in).

Гьедин батани, щайха гьечӀеб (гӀадамчи) улкаялда иман лъурав, гьесул иманалъ гьесие пайда кьолеб, Юнусил халкъ гурони? Гьел (Юнусил агьлу) иман лъураб мехалъ, Нижеца гьездаса нахъе бахъана дунялалъул гӀумруялъул инжит гьабулеб гӀазаб, цо пуланаб заманалъ гьезие лазатги кьуна.

وَلَوْ شَاۤءَ رَبُّكَ لَاٰمَنَ مَنْ فِى الْاَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيْعًاۗ اَفَاَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتّٰى يَكُوْنُوْا مُؤْمِنِيْنَ

wa lau syā'a rabbuka la'āmana man fil-arḍi kulluhum jamī‘ā(n), afa anta tukrihun-nāsa ḥattā yakūnū mu'minīn(a).

Дур БетӀергьанасе бокьани, ракьалда ругел киналго гӀадамал иман лъелаан. Амма дуе (бокьун бугищ) гӀадамал тӀамизе, гьел иман лъураллъун лъугьине?

وَمَا كَانَ لِنَفْسٍ اَنْ تُؤْمِنَ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗوَيَجْعَلُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِيْنَ لَا يَعْقِلُوْنَ

wa mā kāna linafsin an tu'mina illā bi'iżnillāh(i), wa yaj‘alur-rijsa ‘alal-lażīna lā ya‘qilūn(a).

Ва Аллагьасул изнуялдалъун гурони, щивниги божуларо, бичӀчӀуларезе Аллагьас гӀазабги гьабула.

قُلِ انْظُرُوْا مَاذَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ ۗوَمَا تُغْنِى الْاٰيٰتُ وَالنُّذُرُ عَنْ قَوْمٍ لَّا يُؤْمِنُوْنَ

qulinẓurū māżā fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa mā tugnil-āyātu wan-nużuru ‘an qaumil lā yu'minūn(a).

«Зобалаздаги ракьалдаги бугеб жоялде кӀвар кье!» Гьелъул пайда букӀунаро гӀаламатазе (Аллагьасул кӀодолъиялъе) ва иман гьечӀел гӀадамазе цебеккунго лъазабиял гьарулел чапарзабазе.

فَهَلْ يَنْتَظِرُوْنَ اِلَّا مِثْلَ اَيَّامِ الَّذِيْنَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِهِمْۗ قُلْ فَانْتَظِرُوْٓا اِنِّيْ مَعَكُمْ مِّنَ الْمُنْتَظِرِيْنَ

fahal yantaẓirūna illā miṡla ayyāmil-lażīna khalau min qablihim, qul fantaẓirū innī ma‘akum minal-muntaẓirīn(a).

Гьединлъидал гьез щибго жоялъухъ балагьун чӀоларо, жидедаго цере ккарал лъугьа-бахъиназда релълъарал (лъугьа-бахъинал) гурони. «Гьединлъидал чӀа, дунги вуго нужеда цадахъ чӀун ругезул цояв», - ян абе.

ثُمَّ نُنَجِّيْ رُسُلَنَا وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كَذٰلِكَ ۚحَقًّا عَلَيْنَا نُنْجِ الْمُؤْمِنِيْنَ ࣖ

Ṡumma nunajjī rusulanā wal-lażīna āmanū każālik(a), ḥaqqan ‘alainā nunjil-mu'minīn(a).

Цинги Нижер илчизабиги иман лъуралги хвасар гьаруна Нижеца, гьединлъидал нижеда тӀадаб иш букӀана иман лъурал хвасар гьари.

قُلْ يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنْ كُنْتُمْ فِيْ شَكٍّ مِّنْ دِيْنِيْ فَلَآ اَعْبُدُ الَّذِيْنَ تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلٰكِنْ اَعْبُدُ اللّٰهَ الَّذِيْ يَتَوَفّٰىكُمْ ۖ وَاُمِرْتُ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَۙ

qul yā ayyuhan nāsu in kuntum fī syakkim min dīnī falā a‘budul-lażīna ta‘budūna min dūnillāhi wa lākin a‘budullāhal-lażī yatawaffākum, wa umirtu an akūna minal-mu'minīn(a).

Абе (МухӀамад): "Я гӀадамал! Нуж жеги дир диналда щаклъун ругони, цинги (лъай) дица нужеца тӀагӀат гьабулев Аллагь гурев чиясе тӀагӀат гьабуларо, амма дица тӀагӀат гьабула нуж чӀвазе вугев Аллагьасе ва дие амру гьабуна иман лъуразда гьоркьов вукӀине", - ян.

وَاَنْ اَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّيْنِ حَنِيْفًاۚ وَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

wa an aqim wajhaka lid-dīni ḥanīfā(n), wa lā takūnanna minal-musyrikīn(a).

ва (дие амру гьабуна): «Диналдехун гьумер ракӀбацӀцӀадго ва ракӀбацӀцӀадго буссинабизе ва киданиги мушриказул чилъун вукӀунге».

وَلَا تَدْعُ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَنْفَعُكَ وَلَا يَضُرُّكَ ۚفَاِنْ فَعَلْتَ فَاِنَّكَ اِذًا مِّنَ الظّٰلِمِيْنَ

wa lā tad‘u min dūnillāhi mā lā yanfa‘uka wa lā yaḍurruk(a), fa in fa‘alta fa innaka iżam minaẓ-ẓālimīn(a).

Дуца гӀибадат гьабуге дуе пайда кьолареб, Аллагь гурев дуе балагь бачӀунареб жоялъе, щай гурелъул дуца гьеб гьабуни, мун зулмучагӀазда гьоркьоса вукӀина».

وَاِنْ يَّمْسَسْكَ اللّٰهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهٗ ٓاِلَّا هُوَ ۚوَاِنْ يُّرِدْكَ بِخَيْرٍ فَلَا رَاۤدَّ لِفَضْلِهٖۗ يُصِيْبُ بِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ ۗوَهُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ

wa iy yamsaskallāhu biḍurrin falā kāsyifa lahū illā huw(a), wa iy yuridka bikhairin falā rādda lifaḍlih(ī), yuṣību bihī may yasyā'u min ‘ibādih(ī), wa huwal-gafūrur-raḥīm(u).

Аллагьас дуда тӀад балагь рещтӀани, гьесда гурони, лъиданиги кӀоларо гьеб нахъе бахъизе. Аллагьасе дуе лъикӀлъи бокьани, гьесул рахӀматалдаса инкар гьабизе лъиданиги кӀоларо. Жиндирго лагъзадерида гьоркьоса жиндие бокьарасе лъикӀлъи кьола. Гьев вуго тӀаса лъугьунев, гурхӀулев.

قُلْ يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاۤءَكُمُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكُمْ ۚفَمَنِ اهْتَدٰى فَاِنَّمَا يَهْتَدِيْ لِنَفْسِهٖ ۚوَمَنْ ضَلَّ فَاِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا ۚوَمَآ اَنَا۠ عَلَيْكُمْ بِوَكِيْلٍۗ

qul yā ayyuhan-nāsu qad jā'akumul-ḥaqqu mir rabbikum, fa manihtadā fa innamā yahtadī linafsih(ī), wa man ḍalla fa innamā yaḍillu ‘alaihā, wa mā ana ‘alaikum biwakīl(in).

Абе (МухӀамад): "Я гӀадамал! ХӀакъикъат (Къуръан) нужехъе бачӀана нужер БетӀергьанасдасан, гьединлъидал лъие нух бихьизе ккани, гьеб хӀакъикъаталдаги (лъикӀлъи) жиндирго (лъикӀлъиялъе) букӀуна.

وَاتَّبِعْ مَا يُوْحٰىٓ اِلَيْكَ وَاصْبِرْ حَتّٰى يَحْكُمَ اللّٰهُ ۚوَهُوَ خَيْرُ الْحٰكِمِيْنَ ࣖ

wattabi‘ mā yūḥā ilaika waṣbir ḥattā yaḥkumallāh(u), wa huwa khairul-ḥākimīn(a).

Дуде рещтӀараб жоялда нахърилълъа, сабру гьабе Аллагьас дуе хӀукму къотӀизегӀан. Гьев вуго бищунго лъикӀав къади.