Q.S Аз-Зухруф (اَلزُّخْرُف) - 89 Аятазул къадар

حٰمۤ ۚ

Ḥā mīm.

Ha Mim

وَالْكِتٰبِ الْمُبِيْنِ ۙ

wal-kitābil-mubīn(i).

Баянаб ТӀехьалъе гӀоло (Къуръан).

اِنَّا جَعَلْنٰهُ قُرْاٰنًا عَرَبِيًّا لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَۚ

innā ja‘alnāhu qur'ānan ‘arabiyyal la‘allakum ta‘qilūn(a).

Нижеца Къуръан гӀараб мацӀалда гьабуна нужеда бичӀчӀизе.

وَاِنَّهٗ فِيْٓ اُمِّ الْكِتٰبِ لَدَيْنَا لَعَلِيٌّ حَكِيْمٌ ۗ

wa innahū fī ummil-kitābi ladainā la‘aliyyun ḥakīm(un).

ХӀакъикъаталдаги Къуръан Нижеда аскӀоб бугеб Уммул ТӀехьалда (Лаух МахӀфуж) унго-унголъунги (тӀадегӀанаб къиматалъул) ва гӀакълуялъул цӀураб.

اَفَنَضْرِبُ عَنْكُمُ الذِّكْرَ صَفْحًا اَنْ كُنْتُمْ قَوْمًا مُّسْرِفِيْنَ

afa naḍribu ‘ankumuż-żikra ṣafḥan an kuntum qaumam musrifīn(a).

Гьединлъидал Нижеца нужехъе Къуръаналъул аятал (цебеккунго лъазабилъун) рещтӀинаризе тун ругищ, нуж тӀадегӀанал гӀадамал рукӀиналъ?

وَكَمْ اَرْسَلْنَا مِنْ نَّبِيٍّ فِى الْاَوَّلِيْنَ

wa kam arsalnā min nabiyyin fil-awwalīn(a).

Ва чан авараг Нижеца ритӀарал цересел халкъазде.

وَمَا يَأْتِيْهِمْ مِّنْ نَّبِيٍّ اِلَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ

wa mā ya'tīhim min nabiyyin illā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

Жидехъе авараг вачӀараб мехалъ, гьез гьесда тӀад релъанхъулаан.

فَاَهْلَكْنَآ اَشَدَّ مِنْهُمْ بَطْشًا وَّمَضٰى مَثَلُ الْاَوَّلِيْنَ

fa ahlaknā asyadda minhum baṭsyaw wa maḍā maṡalul-awwalīn(a).

Гьединлъидал Нижеца гьезда гьоркьоса къуваталъул рахъалъ цӀикӀкӀарал тӀагӀинаруна ва цересел халкъазул мисал ана.

وَلَىِٕنْ سَاَلْتَهُمْ مَّنْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ لَيَقُوْلُنَّ خَلَقَهُنَّ الْعَزِيْزُ الْعَلِيْمُۙ

wa la'in sa'altahum man khalaqas-samāwāti wal-arḍa layaqūlunna khalaqahunnal-‘azīzul-‘alīm(u).

Ва дуца гьезда гьикъани: «Зобалги ракьалги лъица рижарал?» ХӀакълъунго гьез жаваб кьела: «Кинабго бижана ТӀадегӀанав Аллагьас, кинабго лъалев Аллагьас», - ян.

الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الْاَرْضَ مَهْدًا وَّجَعَلَ لَكُمْ فِيْهَا سُبُلًا لَّعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَ ۚ

allażī ja‘ala lakumul-arḍa mahdaw wa ja‘ala lakum fīhā subulal la‘allakum tahtadūn(a).

Жинца ракь нужее рукълъун гьабурав ва нужее ракьалда нухал гьарурал, нуж битӀараб нухде рачӀинелъун.

وَالَّذِيْ نَزَّلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءًۢ بِقَدَرٍۚ فَاَنْشَرْنَا بِهٖ بَلْدَةً مَّيْتًا ۚ كَذٰلِكَ تُخْرَجُوْنَ

wal-lażī nazzala minas-samā'i mā'am biqadar(in), fa'ansyarnā bihī baldatam maitā(n), każālika tukhrajūn(a).

Зобалаздасан гӀураб къадаралда лъим рещтӀинабурав, гьелдалъун Нижеца хвараб ракь чӀаго гьабулев. Гьедин нуж къватӀире рахъина (хабалаздаса).

وَالَّذِيْ خَلَقَ الْاَزْوَاجَ كُلَّهَا وَجَعَلَ لَكُمْ مِّنَ الْفُلْكِ وَالْاَنْعَامِ مَا تَرْكَبُوْنَۙ

wal-lażī khalaqal-azwāja kullahā wa ja‘ala lakum minal-fulki wal-an‘āmi mā tarkabūn(a).

Кинабго жо кӀи-кӀиголъун бижарав, нуж рекӀунел гамабиги боцӀиги нужее гьабурав.

لِتَسْتَوٗا عَلٰى ظُهُوْرِهٖ ثُمَّ تَذْكُرُوْا نِعْمَةَ رَبِّكُمْ اِذَا اسْتَوَيْتُمْ عَلَيْهِ وَتَقُوْلُوْا سُبْحٰنَ الَّذِيْ سَخَّرَ لَنَا هٰذَا وَمَا كُنَّا لَهٗ مُقْرِنِيْنَۙ

litastawū ‘alā ẓuhūrihī ṡumma tażkurū ni‘mata rabbikum iżastawaitum ‘alaihi wa taqūlū subḥānal-lażī sakhkhara lanā hāżā wa mā kunnā lahū muqrinīn(a).

Гьезул мугъзада мун гӀодов чӀезелъун, гьезда тӀад гӀодов чӀараб мехалъ дурго БетӀергьанасул нигӀмат ракӀалде щвезабизе; ва нужеца абизе: «Нилъеда кӀвечӀониги, нилъее гьеб мутӀигӀ гьабурав Аллагьасе рецц!

وَاِنَّآ اِلٰى رَبِّنَا لَمُنْقَلِبُوْنَ

wa innā ilā rabbinā lamunqalibūn(a).

ХӀакъикъаталдаги нилъ нилъерго БетӀергьанасухъе тӀадруссине руго».

وَجَعَلُوْا لَهٗ مِنْ عِبَادِهٖ جُزْءًا ۗاِنَّ الْاِنْسَانَ لَكَفُوْرٌ مُّبِيْنٌ ۗ ࣖ

wa ja‘alū lahū min ‘ibādihī juz'ā(n), innal-insāna lakafūrum mubīn(un).

Ва гьез гьесул цо-цо лагъзал гьесул бутӀалъун гьарула. ХӀакъикъаталдаги, инсаният загьирго щукру гьечӀолъи ккола.

اَمِ اتَّخَذَ مِمَّا يَخْلُقُ بَنٰتٍ وَّاَصْفٰىكُمْ بِالْبَنِيْنَ ۗ

amittakhażū mimmā yakhluqu banātiw wa aṣfākum bil-banīn(a).

Жинца бижарал гӀадамазда гьоркьоса ясги ячун, дуе вас кьезе кколищ?

وَاِذَا بُشِّرَ اَحَدُهُمْ بِمَا ضَرَبَ لِلرَّحْمٰنِ مَثَلًا ظَلَّ وَجْهُهٗ مُسْوَدًّا وَّهُوَ كَظِيْمٌ

wa iżā busysyira aḥaduhum bimā ḍaraba lir-raḥmāni maṡalan ẓalla wajhuhū muswaddaw wa huwa kaẓīm(un).

Ва гьезул цоясда РахӀматасе мисаллъун гьабураб жоялъул рохалил хабар кьураб мехалъ, гьесул гьумер чӀегӀерлъула пашманлъиялъ (ва ццин бахъиналъ).

اَوَمَنْ يُّنَشَّؤُا فِى الْحِلْيَةِ وَهُوَ فِى الْخِصَامِ غَيْرُ مُبِيْنٍ

awamay yunasysya'u fil-ḥilyati wa huwa fil-khiṣāmi gairu mubīn(in).

Ва данде кколебищ (БетӀергьанасул лъимерлъун вукӀине) дагӀба-рагӀиялда жаниб щулияб ва мухӀканаб гӀилла кьезе кӀоларого, накъищлъун гӀезавурав чиясе?

وَجَعَلُوا الْمَلٰۤىِٕكَةَ الَّذِيْنَ هُمْ عِبٰدُ الرَّحْمٰنِ اِنَاثًا ۗ اَشَهِدُوْا خَلْقَهُمْ ۗسَتُكْتَبُ شَهَادَتُهُمْ وَيُسْـَٔلُوْنَ

wa ja‘alul-malā'ikatal-lażīna hum ‘ibādur raḥmāni ināṡā(n), asyahidū khalqahum, satuktabu syahādatuhum wa yus'alūn(a).

Гьез гурхӀел бугев Аллагьасул лагъзадерил малаикзаби руччабилъун гьаруна. Гьез нугӀлъи гьабунищ (малаикзаби) рижиялъул? Хадуб гьезул нугӀлъи хъвазе буго ва гьез жаваб кьезе буго.

وَقَالُوْا لَوْ شَاۤءَ الرَّحْمٰنُ مَا عَبَدْنٰهُمْ ۗمَا لَهُمْ بِذٰلِكَ مِنْ عِلْمٍ اِنْ هُمْ اِلَّا يَخْرُصُوْنَۗ

wa qālū lau syā'ar-raḥmānu mā ‘abadnāhum, mā lahum biżālika min ‘ilm(in), in hum illā yakhruṣūn(a).

Гьез абуна: «Гьев Аллагьасе бокьани, нижеца гьезие (малаикзабазе) сужда гьабилароан», - ян. Гьезул гьелъул хӀакъалъулъ дагьабниги лъай гьечӀо. Гьел руго гӀицӀго хӀисаб гьаби гурони.

اَمْ اٰتَيْنٰهُمْ كِتٰبًا مِّنْ قَبْلِهٖ فَهُمْ بِهٖ مُسْتَمْسِكُوْنَ

am ātaināhum kitābam min qablihī fahum bihī mustamsikūn(a).

Яги цебего Нижеца гьезие тӀехь кьун букӀанищ, гьел гьелда тӀад чӀун рукӀанищ?

بَلْ قَالُوْٓا اِنَّا وَجَدْنَآ اٰبَاۤءَنَا عَلٰٓى اُمَّةٍ وَّاِنَّا عَلٰٓى اٰثٰرِهِمْ مُّهْتَدُوْنَ

bal qālū innā wajadnā ābā'anā ‘alā ummatiw wa innā ‘alā āṡārihim muhtadūn(a).

ХӀатта гьез абуна: «ХӀакъикъаталдаги, нижеда батана нижер умумул цо диналъул рахъ кколел рукӀин, гьезул лъалкӀалдасан ине ниж нухда рачана», - ян.

وَكَذٰلِكَ مَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ فِيْ قَرْيَةٍ مِّنْ نَّذِيْرٍۙ اِلَّا قَالَ مُتْرَفُوْهَآ ۙاِنَّا وَجَدْنَآ اٰبَاۤءَنَا عَلٰٓى اُمَّةٍ وَّاِنَّا عَلٰٓى اٰثٰرِهِمْ مُّقْتَدُوْنَ

wa każālika mā arsalnā min qablika fī qaryatim min nażīr(in), illā qāla mutrafūhā, innā wajadnā ābā'anā ‘alā ummatiw wa innā ‘alā āṡārihim muqtadūn(a).

Гьединго, дуда цеве (МухӀамад) цо улкаялда нижеца цебеккунго лъазабулев чи витӀараб мехалъ, (доб улкаялда) рохел-талихӀалда гӀумру гьабулел гӀадамаз кидаго абулаан: «ХӀакъикъаталдаги нижеда нижер умумул цо (диналда) хадур рилълъарал ратана ва хӀакъикъаталдаги ниж руго гьезул лъалкӀазда хадур рилълъарал гӀадамал», - ян.

۞ قٰلَ اَوَلَوْ جِئْتُكُمْ بِاَهْدٰى مِمَّا وَجَدْتُّمْ عَلَيْهِ اٰبَاۤءَكُمْۗ قَالُوْٓا اِنَّا بِمَآ اُرْسِلْتُمْ بِهٖ كٰفِرُوْنَ

qāla awalau ji'tukum bi'ahdā mimmā wajattum ‘alaihi ābā'akum, qālū innā bimā ursiltum bihī kāfirūn(a).

(Чапарас) абуна: «Дица нужее (дин) бачӀаниги, нужер умумуз хьвадулеб букӀараб (диналдаса) нужее щвараб жоялдаса лъикӀаб». Гьез жаваб кьуна: «Нижеца инкар гьабулеб буго дуда амру гьабураб диналдаса», - ян.

فَانْتَقَمْنَا مِنْهُمْ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِيْنَ ࣖ

fantaqamnā minhum fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mukażżibīn(a).

Цинги Нижеца гьел тӀагӀинаруна, нужеца балагье инкар гьабулезул лъугьунеб жо.

وَاِذْ قَالَ اِبْرٰهِيْمُ لِاَبِيْهِ وَقَوْمِهٖٓ اِنَّنِيْ بَرَاۤءٌ مِّمَّا تَعْبُدُوْنَۙ

wa iż qāla ibrāhīmu li'abīhi wa qaumihī innanī barā'um mimmā ta‘budūn(a).

Ва (ракӀалде щвезабе) Ибрагьимица жиндирго инсудаги жиндирго къавмалдаги абураб мех: «Дун нужеца гӀибадат гьабулеб жоялдаса ватӀалъун вуго», - ян.

اِلَّا الَّذِيْ فَطَرَنِيْ فَاِنَّهٗ سَيَهْدِيْنِ

illāl-lażī faṭaranī fa'innahū sayahdīn(i).

дун вижарав Аллагь гурони; Щайгурелъул, гьес дун нухда вачине вуго».

وَجَعَلَهَا كَلِمَةً ۢ بَاقِيَةً فِيْ عَقِبِهٖ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَۗ

wa ja‘alahā kalimatam bāqiyatan fī ‘aqibihī la‘allahum yarji‘ūn(a).

Ва (Ибрагьимица) гьеб жиндирго наслуялъе даимаб рагӀилъун гьабуна, гьел (гьелде) тӀадруссинелъун.

بَلْ مَتَّعْتُ هٰٓؤُلَاۤءِ وَاٰبَاۤءَهُمْ حَتّٰى جَاۤءَهُمُ الْحَقُّ وَرَسُوْلٌ مُّبِيْنٌ

bal matta‘tu hā'ulā'i wa ābā'ahum ḥattā jā'ahumul-ḥaqqu wa rasūlum mubīn(un).

ХӀакъикъаталдаги дица гьезиеги гьезул инсуеги лазатбахъи гьабуна, хӀакъикъат (Къуръан) гьезухъе бачӀинегӀан, гьеб баян гьабулев авараггун цадахъ.

وَلَمَّا جَاۤءَهُمُ الْحَقُّ قَالُوْا هٰذَا سِحْرٌ وَّاِنَّا بِهٖ كٰفِرُوْنَ

wa lammā jā'ahumul-ḥaqqu qālū hāżā siḥruw wa innā bihī kāfirūn(a).

Амма жидехъе хӀакъикъат (Къуръан) бачӀараб мехалъ, гьез абуна: «Гьеб буго сихӀру, хӀакълъунго нижеца гьелдаса инкар гьабулеб буго», - ян.

وَقَالُوْا لَوْلَا نُزِّلَ هٰذَا الْقُرْاٰنُ عَلٰى رَجُلٍ مِّنَ الْقَرْيَتَيْنِ عَظِيْمٍ

wa qālū lau lā nuzzila hāżal-qur'ānu ‘alā rajulim minal-qaryataini ‘aẓīm(in).

Ва гьез (гьединго) абуна: «Щай гьаб Къуръан рещтӀинчӀеб гьаб кӀиябго шагьаралъул цоялдаса (Макка ва Таиф) кӀудияв (бечедав ва асар бугев) чиясухъе?»

اَهُمْ يَقْسِمُوْنَ رَحْمَتَ رَبِّكَۗ نَحْنُ قَسَمْنَا بَيْنَهُمْ مَّعِيْشَتَهُمْ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۙ وَرَفَعْنَا بَعْضَهُمْ فَوْقَ بَعْضٍ دَرَجٰتٍ لِّيَتَّخِذَ بَعْضُهُمْ بَعْضًا سُخْرِيًّا ۗوَرَحْمَتُ رَبِّكَ خَيْرٌ مِّمَّا يَجْمَعُوْنَ

ahum yaqsimūna raḥmata rabbik(a), naḥnu qasamnā bainahum ma‘īsyatahum fil-ḥayātid-dun-yā, wa rafa‘nā ba‘ḍahum fauqa ba‘ḍin darajātil liyattakhiża ba‘ḍuhum ba‘ḍan sukhriyyā(n), wa raḥmatu rabbika khairum mimmā yajma‘ūn(a).

Дур БетӀергьанасул рахӀмат гьез бикьулебищ? Дунялалъул гӀумруялда гьезул бетӀербахъи Нижеца чӀезабула, гьезул цо-цоял цогидаздаса даражабаздалъун тӀадегӀан гьаруна, гьезул цо-цояз цогидазе пайда кьезелъун. Гьез бакӀарулеб жоялдаса дур БетӀергьанасул рахӀматги лъикӀаб буго.

وَلَوْلَآ اَنْ يَّكُوْنَ النَّاسُ اُمَّةً وَّاحِدَةً لَّجَعَلْنَا لِمَنْ يَّكْفُرُ بِالرَّحْمٰنِ لِبُيُوْتِهِمْ سُقُفًا مِّنْ فِضَّةٍ وَّمَعَارِجَ عَلَيْهَا يَظْهَرُوْنَۙ

wa lau lā ay yakūnan-nāsu ummataw wāḥidatal laja‘alnā limay yakfuru bir-raḥmāni libuyūtihim suqufam min fiḍḍatiw wa ma‘ārija ‘alaihā yaẓharūn(a).

ГӀадамал цо халкълъун лъугьине квал-квал гьабичӀебани, Нижеца (Аллагьасда) гурхӀулев капурзабазе гьарилаан гьезул рукъзабазул гӀарцул тӀохал, гьединго гьел рахунел рахасалги.

وَلِبُيُوْتِهِمْ اَبْوَابًا وَّسُرُرًا عَلَيْهَا يَتَّكِـُٔوْنَۙ

wa libuyūtihim abwābaw wa sururan ‘alaihā yattaki'ūn(a).

Гьезул рукъзабахъе гӀарцул нуцӀбиги гьаруна, гьел гӀодор чӀолел диваналги гьаруна.

وَزُخْرُفًاۗ وَاِنْ كُلُّ ذٰلِكَ لَمَّا مَتَاعُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۗوَالْاٰخِرَةُ عِنْدَ رَبِّكَ لِلْمُتَّقِيْنَ ࣖ

wa zukhrufā(n), wa in kullu żālika lammā matā‘ul-ḥayātid-dun-yā, wal-ākhiratu ‘inda rabbika lil-muttaqīn(a).

ва (Нижецаги гьарула) меседил жал. Ва гьеб кинабго дунялалъул гӀумруялъул лазат гурони гьечӀо, дур БетӀергьанасда аскӀоб бугеб ахираталъул гӀумруйин абуни диниял чагӀазе цӀунун букӀуна.

وَمَنْ يَّعْشُ عَنْ ذِكْرِ الرَّحْمٰنِ نُقَيِّضْ لَهٗ شَيْطٰنًا فَهُوَ لَهٗ قَرِيْنٌ

wa may ya‘syu ‘an żikrir-raḥmāni nuqayyiḍ lahū syaiṭānan fahuwa lahū qarīn(un).

Ва лъицаниги гурхӀел-рахӀму бугев Аллагьасул (Къуръан) малъа-хъваяздаса рикӀкӀалъарав чи Нижеца илбис биччала (гьев мекъи ккезавула) ва гьесул гӀагараб гьудуллъун лъугьуна.

وَاِنَّهُمْ لَيَصُدُّوْنَهُمْ عَنِ السَّبِيْلِ وَيَحْسَبُوْنَ اَنَّهُمْ مُّهْتَدُوْنَ

wa innahum layaṣuddūnahum ‘anis-sabīli wa yaḥsabūna annahum muhtadūn(a).

Ва хӀакълъунго, гьез (шайтӀабаз) унго-унголъун гьезие битӀараб нухдаса квалквал гьабула, жал битӀараб нухда ругин рикӀкӀунеб мехалъ.

حَتّٰىٓ اِذَا جَاۤءَنَا قَالَ يٰلَيْتَ بَيْنِيْ وَبَيْنَكَ بُعْدَ الْمَشْرِقَيْنِ فَبِئْسَ الْقَرِيْنُ

Ḥattā iżā jā'anā qāla yā laita bainī wa bainaka bu‘dal-masyriqaini fa bi'sal-qarīn(u).

Нижехъе руссарал чагӀи рачӀараб мехалъ (Къиямасеб къоялъ) гьес абила: «Я, дидаги нужедаги гьоркьоб бугеб манзил бакъбаккулги бакътӀерхьулги манзилалда релълъараб букӀарабани!

وَلَنْ يَّنْفَعَكُمُ الْيَوْمَ اِذْ ظَّلَمْتُمْ اَنَّكُمْ فِى الْعَذَابِ مُشْتَرِكُوْنَ

wa lay yanfa‘akumul-yauma iẓ ẓalamtum annakum fil-‘ażābi musytarikūn(a).

Ва (дур хьулалъ) дуе киданиги пайда кьезе гьечӀо гьеб къоялъ, дуца (дуего) зулму гьабуралъухъ. ХӀакъикъаталдаги, нуж мустахӀикъал руго доб гӀазабалда цадахъ рукӀине.

اَفَاَنْتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ اَوْ تَهْدِى الْعُمْيَ وَمَنْ كَانَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

afa anta tusmi‘uṣ-ṣumma au tahdil-‘umya wa man kāna fī ḍalālim mubīn(in).

Гьединлъидал дуда (МухӀамадида) кӀолищ гӀинтӀамуларев чи рагӀизе гьавизе, яги (кӀолищ) бецав чиясе (ракӀалда) ва якъинго гъалатӀалда хутӀарав чиясе нух бихьизе?

فَاِمَّا نَذْهَبَنَّ بِكَ فَاِنَّا مِنْهُمْ مُّنْتَقِمُوْنَۙ

fa immā nażhabanna bika fa innā minhum muntaqimūn(a).

Гьединлъидал, хӀакълъунго, нижеца нужедасан (нуж бергьенлъиялде щвелалде) унел рукӀаралани, хӀакълъунго, нижеца гьезие жеги тамихӀ гьабилаан (ахираталда),

اَوْ نُرِيَنَّكَ الَّذِيْ وَعَدْنٰهُمْ فَاِنَّا عَلَيْهِمْ مُّقْتَدِرُوْنَ

au nuriyannakal-lażī wa‘adnāhum fa'innā ‘alaihim muqtadirūn(a).

яги Нижеца дуда бихьизабила (гӀазаб) Нижеца гьезие хӀинкъи кьураб. ХӀакълъунго, гьезда тӀад Нижер къуват буго.

فَاسْتَمْسِكْ بِالَّذِيْٓ اُوْحِيَ اِلَيْكَ ۚاِنَّكَ عَلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

fastamsik bil-lażī ūḥiya ilaik(a), innaka ‘alā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Гьединлъидал нужеца нужехъе рещтӀараб (дин) щулаго ккве. ХӀакълъунго, мун битӀараб нухда вуго.

وَاِنَّهٗ لَذِكْرٌ لَّكَ وَلِقَوْمِكَ ۚوَسَوْفَ تُسْـَٔلُوْنَ

wa innahū lażikrul laka wa liqaumik(a), wa saufa tus'alūn(a).

Ва хӀакълъунго, Къуръан унго-унголъунги дуеги дур халкъалъеги насихӀатлъун буго, цо къоялъ дуца жаваб кьезе буго.

وَسْـَٔلْ مَنْ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ مِنْ رُّسُلِنَآ ۖ اَجَعَلْنَا مِنْ دُوْنِ الرَّحْمٰنِ اٰلِهَةً يُّعْبَدُوْنَ ࣖ

was'al man arsalnā min qablika mir rusulinā, aja‘alnā min dūnir-raḥmāni ālihatay yu‘badūn(a).

Дуца (МухӀамадида) гьикъе дуда цере Нижеца ритӀарал Нижер чапарзабазда: «Нижеца (Аллагь) гурев цоги аллагь тӀамун вугищ жиндие лагълъи гьабизе?»

وَلَقَدْ اَرْسَلْنَا مُوْسٰى بِاٰيٰتِنَآ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ فَقَالَ اِنِّيْ رَسُوْلُ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ

wa laqad arsalnā mūsā bi'āyātinā ilā fir‘auna wa mala'ihī fa qāla innī rasūlu rabbil-‘ālamīn(a).

Ва хӀакълъунго Нижеца Муса витӀана Нижер мугӀжизаталгун ФиргӀавнихъе ва гьесул къавмалъул бутӀрузухъе. Гьединлъидал гьес (Мусаца) абуна: «ХӀакълъунго дун вуго киналго гӀаламазул БетӀергьанасул чапар».

فَلَمَّا جَاۤءَهُمْ بِاٰيٰتِنَآ اِذَا هُمْ مِّنْهَا يَضْحَكُوْنَ

falammā jā'ahum bi'āyātinā iżā hum minhā yaḍḥakūn(a).

Гьединлъидал гьев (Муса) Нижер мугӀжизаталги рачун гьезухъе вачӀараб мехалъ, гьел гьебсагӀатго гьесда тӀад релъана.

وَمَا نُرِيْهِمْ مِّنْ اٰيَةٍ اِلَّا هِيَ اَكْبَرُ مِنْ اُخْتِهَاۗ وَاَخَذْنٰهُمْ بِالْعَذَابِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

wa mā nurīhim min āyatin illā hiya akbaru min ukhtihā, wa akhażnāhum bil-‘ażābi la‘allahum yarji‘ūn(a).

Нижеца гьезда мугӀжизат бихьизабичӀо, (цересел) мугӀжизатаздаса кӀудияб букӀинчӀони. Нижеца гьезие гӀазабги гьабуна, гьел (битӀараб нухде) тӀадруссинелъун.

وَقَالُوْا يٰٓاَيُّهَ السَّاحِرُ ادْعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِنْدَكَۚ اِنَّنَا لَمُهْتَدُوْنَ

wa qālū yā ayyuhas-sāḥirud‘u lanā rabbaka bimā ‘ahida ‘indak(a), innanā lamuhtadūn(a).

Гьез абуна: «Я сихӀручи, дурго БетӀергьанасда гьаре, гьес дуе кьураб рагӀиялда рекъон, ниж эркен гьареян, хӀакълъунго, ниж (дур дугӀаялъе жаваб щвани) нухда ругездаса рукӀина», - ян.

فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُمُ الْعَذَابَ اِذَا هُمْ يَنْكُثُوْنَ

falammā kasyafnā ‘anhumul-‘ażāba iżā hum yankuṡūn(a).

Гьединлъидал Нижеца гьездаса тамихӀ нахъе бахъараб мехалъ, гьебсагӀатго гьез кьураб рагӀи хвезабуна.

وَنَادٰى فِرْعَوْنُ فِيْ قَوْمِهٖ قَالَ يٰقَوْمِ اَلَيْسَ لِيْ مُلْكُ مِصْرَ وَهٰذِهِ الْاَنْهٰرُ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِيْۚ اَفَلَا تُبْصِرُوْنَۗ

wa nādā fir‘aunu fī qaumihī qāla yā qaumi alaisa lī mulku miṣra wa hāżihil-anhāru tajrī min taḥtī, afalā tubṣirūn(a).

ПиргӀавница жиндирго халкъалде ахӀана: «Я, дир халкъ, дир гурищ Мисралъул ханлъи ва дида гъоркь чвахулел гьал гӀорал, нужеда бихьуларищ?»

اَمْ اَنَا۠ خَيْرٌ مِّنْ هٰذَا الَّذِيْ هُوَ مَهِيْنٌ ەۙ وَّلَا يَكَادُ يُبِيْنُ

am ana khairum min hāżal-lażī huwa mahīn(un), wa lā yakādu yubīn(u).

Дун лъикӀав гьечӀищ гьаб гӀодовегӀанав, къанагӀат гурони (жиндирго рагӀаби) баян гьаризе кӀоларев чиясдаса (Мусадаса)?

فَلَوْلَآ اُلْقِيَ عَلَيْهِ اَسْوِرَةٌ مِّنْ ذَهَبٍ اَوْ جَاۤءَ مَعَهُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ مُقْتَرِنِيْنَ

falau lā ulqiya ‘alaihi aswiratum min żahabin au jā'a ma‘ahul-malā'ikatu muqtarinīn(a).

Гьедин батани, щай гьесда (Мусаца) меседил баргъичал ретӀун рукӀинчӀел яги гьесда цадахъ малаик вачӀинчӀев?»

فَاسْتَخَفَّ قَوْمَهٗ فَاَطَاعُوْهُ ۗاِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمًا فٰسِقِيْنَ

fastakhaffa qaumahū fa aṭā‘ūh(u), innahum kānū qauman fāsiqīn(a).

Гьедин (ФиргӀавнас) гьел рагӀабаздалъун жиндирго халкъалъе асар гьабуна, гьел гьесие мутӀигӀлъизегӀан. ХӀакълъунго, гьел квешал къавм буго.

فَلَمَّآ اٰسَفُوْنَا انْتَقَمْنَا مِنْهُمْ فَاَغْرَقْنٰهُمْ اَجْمَعِيْنَۙ

falammā āsafūnantaqamnā minhum fa agraqnāhum ajma‘īn(a).

Гьединлъидал, гьез Нижер ццин бахъинабураб мехалъ, Нижеца гьезие тамихӀ гьабуна, цинги Нижеца гьел киналго гъанкъана (ралъдалъ).

فَجَعَلْنٰهُمْ سَلَفًا وَّمَثَلًا لِّلْاٰخِرِيْنَ ࣖ

fa ja‘alnāhum salafaw wa maṡalal lil-ākhirīn(a).

Гьединлъидал Нижеца гьел цереселлъунги, хадур рачӀаразе дарслъунги гьаруна.

۞ وَلَمَّا ضُرِبَ ابْنُ مَرْيَمَ مَثَلًا اِذَا قَوْمُكَ مِنْهُ يَصِدُّوْنَ

wa lammā ḍuribabnu maryama maṡalan iżā qaumuka minhu yaṣiddūn(a).

Ва Марьямил вас (ГӀиса) мисаллъун вачунеб мехалъ, циндаго дур халкъалъ (къурайшазул къавмалъ) ахӀи бана гьеб сабаблъун.

وَقَالُوْٓا ءَاٰلِهَتُنَا خَيْرٌ اَمْ هُوَ ۗمَا ضَرَبُوْهُ لَكَ اِلَّا جَدَلًا ۗبَلْ هُمْ قَوْمٌ خَصِمُوْنَ

wa qālū a'ālihatunā khairun am huw(a), mā ḍarabūhu laka illā jadalā(n), bal hum qaumun khaṣimūn(a).

Гьез абуна: «Кинаб лъикӀаб, нилъер аллагьзаби яги гьев (ГӀиса)?» Гьез (мисал) дуе кьечӀо гӀицӀго дагӀба-рагӀи гьабизе къасдгун, хӀакъикъаталдаги гьел руго дагӀба-рагӀи бокьулеб халкъ.

اِنْ هُوَ اِلَّا عَبْدٌ اَنْعَمْنَا عَلَيْهِ وَجَعَلْنٰهُ مَثَلًا لِّبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ۗ

in huwa illā ‘abdun an‘amnā ‘alaihi wa ja‘alnāhu maṡalal libanī isrā'īl(a).

Гьев (ГӀиса) вукӀана лагъ гурони, Нижеца гьесие нигӀмат (авараглъи) гьабурав ва Нижеца гьев Исраилил лъималазе дарсалъул мисаллъун гьавурав.

وَلَوْ نَشَاۤءُ لَجَعَلْنَا مِنْكُمْ مَّلٰۤىِٕكَةً فِى الْاَرْضِ يَخْلُفُوْنَ

wa lau nasyā'u laja‘alnā minkum malā'ikatan fil-arḍi yakhlufūn(a).

Ва Нижее бокьани, Нижеца нужеда гьоркьор малаикзаби гьарилаан (наслуялдаса наслуялде) нужер бакӀалда ракьалда.

وَاِنَّهٗ لَعِلْمٌ لِّلسَّاعَةِ فَلَا تَمْتَرُنَّ بِهَا وَاتَّبِعُوْنِۗ هٰذَا صِرَاطٌ مُّسْتَقِيْمٌ

wa innahū la‘ilmul lis-sā‘ati falā tamtarunna bihā wattabi‘ūn(i), hāżā ṣirāṭum mustaqīm(un).

Ва хӀакъикъаталдаги, гьев (ГӀиса) вуго унго-унголъун Къиямасеб къо бачӀиналъул гӀаламат. Гьединлъидал гьелда (Къиямасеб къоялда) щаклъи гьабуге ва Дида хадур лъугьа. Гьеб буго битӀараб нух.

وَلَا يَصُدَّنَّكُمُ الشَّيْطٰنُۚ اِنَّهٗ لَكُمْ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

wa lā yaṣuddannakumusy-syaiṭān(u), innahū lakum ‘aduwwum mubīn(un).

Киданиги илбисалъ нуж нахъе руссинаризе бегьуларо; ХӀакълъунго, шайтӀан дуе хӀакъикъияб тушман буго.

وَلَمَّا جَاۤءَ عِيْسٰى بِالْبَيِّنٰتِ قَالَ قَدْ جِئْتُكُمْ بِالْحِكْمَةِ وَلِاُبَيِّنَ لَكُمْ بَعْضَ الَّذِيْ تَخْتَلِفُوْنَ فِيْهِۚ فَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوْنِ

wa lammā jā'a ‘īsā bil-bayyināti qāla qad ji'tukum bil-ḥikmati wa li'ubayyina lakum ba‘ḍal-lażī takhtalifūna fīh(i), fattaqullāha wa aṭī‘ūn(i).

Ва ГӀиса баяналгун вачӀараб мехалъ, гьес абуна: «ХӀакълъунго, дун вачӀана нужехъе гӀакълугун ва нужеца дагӀба балеб бугеб жоялъул цо бутӀа нужеда бичӀчӀизабизе.

اِنَّ اللّٰهَ هُوَ رَبِّيْ وَرَبُّكُمْ فَاعْبُدُوْهُۗ هٰذَا صِرَاطٌ مُّسْتَقِيْمٌ

innallāha huwa rabbī wa rabbukum fa‘budūh(u), hāżā ṣirāṭum mustaqīm(un).

ХӀакълъунго Аллагь, Гьев вуго дирги БетӀергьан нужерги БетӀергьан, гьесие гӀибадат гьабе. Гьаб буго битӀараб нух».

فَاخْتَلَفَ الْاَحْزَابُ مِنْۢ بَيْنِهِمْ ۚفَوَيْلٌ لِّلَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مِنْ عَذَابِ يَوْمٍ اَلِيْمٍ

fakhtalafal-aḥzābu mim bainihim, fawailul lil-lażīna ẓalamūmin ‘ażābi yaumin alīm(in).

Амма къокъаби (ругел) жидедаго гьоркьор батӀи-батӀиял руго, гьединлъидал балагь зулмучагӀазе, унтараб къоялъ (Къиямасеб къоялъ) тамихӀ сабаблъун.

هَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّا السَّاعَةَ اَنْ تَأْتِيَهُمْ بَغْتَةً وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

hal yanẓurūna illas-sā‘ata an ta'tiyahum bagtataw wa hum lā yasy‘urūn(a).

Гьел гӀицӀго циндаго жидехъе Къиямасеб къо бачӀинегӀан чӀун ругищ, жидедаго бичӀчӀуларебищ бугеб?

اَلْاَخِلَّاۤءُ يَوْمَىِٕذٍۢ بَعْضُهُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ اِلَّا الْمُتَّقِيْنَ ۗ ࣖ

al-akhillā'u yauma'iżim ba‘ḍuhum liba‘ḍin ‘aduwwun illal-muttaqīn(a).

Босом гьудулзаби доб къоялъ цоцада тушманлъи гьабулел рукӀана, диниял гьудулзаби гурони.

يٰعِبَادِ لَاخَوْفٌ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَ وَلَآ اَنْتُمْ تَحْزَنُوْنَۚ

yā ‘ibādi lā khaufun ‘alaikumul-yauma wa lā antum taḥzanūn(a).

Я Дир лагъзал! Гьеб къоялъ нужее хӀинкъиги букӀинаро, нуж пашманлъизеги гьечӀо.

اَلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِاٰيٰتِنَا وَكَانُوْا مُسْلِمِيْنَۚ

allażīna āmanū bi'āyātinā wa kānū muslimīn(a).

(Ай) Нижер аятазда иман лъурал ва гьел мутӀигӀлъарал.

اُدْخُلُوا الْجَنَّةَ اَنْتُمْ وَاَزْوَاجُكُمْ تُحْبَرُوْنَ

udkhulul-jannata antum wa azwājukum tuḥbarūn(a).

Алжаналде лъугьа, мунги дур гьудулги талихӀал рукӀина».

يُطَافُ عَلَيْهِمْ بِصِحَافٍ مِّنْ ذَهَبٍ وَّاَكْوَابٍ ۚوَفِيْهَا مَا تَشْتَهِيْهِ الْاَنْفُسُ وَتَلَذُّ الْاَعْيُنُ ۚوَاَنْتُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَۚ

yuṭāfu ‘alaihim biṣiḥāfim min żahabiw wa akwāb(in), wa fīhā mā tasytahīhil-anfusu wa talażżul-a‘yun(u), wa antum fīhā khālidūn(a).

Гьел сверун унел рукӀана меседил тӀанчӀазда ва бокалазда, зобалазда букӀана рекӀее бокьарабщинабги, бералъе бокьулебщинабги. Ва нуж гьелда жанир чӀела.

وَتِلْكَ الْجَنَّةُ الَّتِيْٓ اُوْرِثْتُمُوْهَا بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

wa tilkal-jannatul-latī ūriṡtumūhā bimā kuntum ta‘malūn(a).

Ва гьеб ккола дуца гьарурал лъикӀал гӀамалаздалъун дуе ирсалъе щвезе бугеб алжан.

لَكُمْ فِيْهَا فَاكِهَةٌ كَثِيْرَةٌ مِّنْهَا تَأْكُلُوْنَ

lakum fīhā fākihatun kaṡīratum minhā ta'kulūn(a).

Зобалазда нужее гӀемерал пихъал руго, гьезул цо-цоял нужеца кваназе руго.

اِنَّ الْمُجْرِمِيْنَ فِيْ عَذَابِ جَهَنَّمَ خٰلِدُوْنَۖ

innal-mujrimīna fī ‘ażābi jahannama khālidūn(a).

ХӀакълъунго, мунагь гьабурал абадиялъго жужахӀалъул гӀазабалда хутӀила.

لَا يُفَتَّرُ عَنْهُمْ وَهُمْ فِيْهِ مُبْلِسُوْنَ ۚ

lā yufattaru ‘anhum wa hum fīhi mublisūn(a).

Гьезие гьеб (тамихӀ) бигьалъизабун гьечӀо, гьел гьелдалъун хьул къотӀун руго.

وَمَا ظَلَمْنٰهُمْ وَلٰكِنْ كَانُوْا هُمُ الظّٰلِمِيْنَ

wa mā ẓalamnāhum wa lākin kānū humuẓ-ẓālimīn(a).

Нижеца гьезие зулму гьабичӀо, гьез жидеего зулму гьабуна.

وَنَادَوْا يٰمٰلِكُ لِيَقْضِ عَلَيْنَا رَبُّكَۗ قَالَ اِنَّكُمْ مّٰكِثُوْنَ

wa nādau yā māliku liyaqḍi ‘alainā rabbuk(a), qāla innakum mākiṡūn(a).

Гьез ахӀана: «Я (Малаик) Малик! Гьес жаваб гьабуна: «ХӀакълъунго, мун (гьаб цӀадулъ) хутӀила», - ян.

لَقَدْ جِئْنٰكُمْ بِالْحَقِّ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَكُمْ لِلْحَقِّ كٰرِهُوْنَ

laqad ji'nākum bil-ḥaqqi wa lākinna akṡarakum lil-ḥaqqi kārihūn(a).

ХӀакълъунго ниж нужехъе рачӀана хӀакъикъатгун, амма нужер гӀемерисезда гьеб рихараб буго.

اَمْ اَبْرَمُوْٓا اَمْرًا فَاِنَّا مُبْرِمُوْنَۚ

am abramū amran fa innā mubrimūn(a).

Яги гьез питна ургъунищ бугеб, амма Нижеца (гьезул питнаялде данде) хӀилла ургъун бугищ.

اَمْ يَحْسَبُوْنَ اَنَّا لَا نَسْمَعُ سِرَّهُمْ وَنَجْوٰىهُمْ ۗ بَلٰى وَرُسُلُنَا لَدَيْهِمْ يَكْتُبُوْنَ

am yaḥsabūna annā lā nasma‘u sirrahum wa najwāhum, balā wa rusulunā ladaihim yaktubūn(a).

Яги гьезул балъголъабиги хъубал рагӀабиги Нижеда рагӀулариланищ гьезда кколеб бугеб? ХӀакъикъаталдаги (Нилъеда рагӀула), ва Нилъер чапарзабаз (малаикзабаз) кидаго гьезда цадахъ хъвала.

قُلْ اِنْ كَانَ لِلرَّحْمٰنِ وَلَدٌ ۖفَاَنَا۠ اَوَّلُ الْعٰبِدِيْنَ

qul in kāna lir-raḥmāni walad(un), fa ana awwalul-‘ābidīn(a).

Абе (МухӀамад): «ГьарухӀулев Аллагьасул лъимер букӀин хӀакъаб батани, дун вуго (лъимер) тӀоцебе кӀодо гьабурав чи».

سُبْحٰنَ رَبِّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ رَبِّ الْعَرْشِ عَمَّا يَصِفُوْنَ

subḥāna rabbis-samāwāti wal-arḍi rabbil-‘arsyi ‘ammā yaṣifūn(a).

Зобалазулги ракьазулги БетӀергьанасе, ГӀаршалъул БетӀергьанасе рецц буго гьез сипат гьабулеб жоялдаса».

فَذَرْهُمْ يَخُوْضُوْا وَيَلْعَبُوْا حَتّٰى يُلٰقُوْا يَوْمَهُمُ الَّذِيْ يُوْعَدُوْنَ

fa żarhum yakhūḍū wa yal‘abū ḥattā yulāqū yaumahumul-lażī yū‘adūn(a).

Гьединлъидал риччанте гьел гъанкъизе (гъалатӀалда) ва жидее рагӀи кьураб къо дандчӀвазегӀан сверун хӀазе.

وَهُوَ الَّذِيْ فِى السَّمَاۤءِ اِلٰهٌ وَّ فِى الْاَرْضِ اِلٰهٌ ۗوَهُوَ الْحَكِيْمُ الْعَلِيْمُ

wa huwal-lażī fis-samā'i ilāhuw wa fil-arḍi ilāh(un), wa huwal-ḥakīmul-‘alīm(u).

Гьев вуго зобалазда вугев БетӀергьан ва ракьалда вугев БетӀергьан ва гьев вуго ГӀакъилав, Кинабго лъалев.

وَتَبٰرَكَ الَّذِيْ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا ۚوَعِنْدَهٗ عِلْمُ السَّاعَةِۚ وَاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

wa tabārakal-lażī lahū mulkus-samāwāti wal-arḍi wa mā bainahumā, wa ‘indahū ‘ilmus-sā‘ah(ti), wa ilaihi turja‘ūn(a).

Зобалазулги ракьалъулги ханлъиялъулги гьезда гьоркьоб бугеб жоялъулги бетӀергьанлъун вугев Аллагьасе рецц. Гьесухъе буго къиямасеб къоялъул лъай ва гьесухъе нуж руссинаризе руго.

وَلَا يَمْلِكُ الَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهِ الشَّفَاعَةَ اِلَّا مَنْ شَهِدَ بِالْحَقِّ وَهُمْ يَعْلَمُوْنَ

wa lā yamlikul-lażīna yad‘ūna min dūnihisy-syafā‘ata illā man syahida bil-ḥaqqi wa hum ya‘lamūn(a).

Аллагь гурев чиясде ахӀарал чагӀазе шафагӀат (ахираталда кумек) щоларо; хӀакъикъат (тавхӀид) лъалел ва гьел гьелда божулел чагӀи гурони.

وَلَىِٕنْ سَاَلْتَهُمْ مَّنْ خَلَقَهُمْ لَيَقُوْلُنَّ اللّٰهُ فَاَنّٰى يُؤْفَكُوْنَۙ

wa la'in sa'altahum man khalaqahum layaqūlunnallāhu fa annā yu'fakūn(a).

Ва дуца гьезда гьикъани: «Лъица гьел рижарал, хӀакълъунго гьез жаваб кьела: «Аллагь», - ян, гьедин батани, кин гьел (Аллагьасе гӀибадат гьабиялдаса) нахъе руссинарулел», - ян.

وَقِيْلِهٖ يٰرَبِّ اِنَّ هٰٓؤُلَاۤءِ قَوْمٌ لَّا يُؤْمِنُوْنَۘ

wa qīlihī yā rabbi inna hā'ulā'i qaumul lā yu'minūn(a).

ва (Аллагьасда лъала) гьесул (МухӀамадида) абураб: «Я, дир БетӀергьан, хӀакълъунго гьел руго иман лъураб халкъ», - ян.

فَاصْفَحْ عَنْهُمْ وَقُلْ سَلٰمٌۗ فَسَوْفَ يَعْلَمُوْنَ ࣖ

faṣfaḥ ‘anhum wa qul salām(un), fa saufa ya‘lamūn(a).

Гьединлъидал гьездаса русса ва «Салам (лъикӀаб къо)» абун абе. Хадуб лъала гьезда (жидер квешаб къисмат).