Q.S Аль-Маида (اَلْمَائِدَة) - 120 Одуругларның саны

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَوْفُوْا بِالْعُقُوْدِۗ اُحِلَّتْ لَكُمْ بَهِيْمَةُ الْاَنْعَامِ اِلَّا مَا يُتْلٰى عَلَيْكُمْ غَيْرَ مُحِلِّى الصَّيْدِ وَاَنْتُمْ حُرُمٌۗ اِنَّ اللّٰهَ يَحْكُمُ مَا يُرِيْدُ

yā ayyuhal-lażīna āmanū aufū bil-‘uqūd(i), uḥillat lakum bahīmatul-an‘āmi illā mā yutlā ‘alaikum gaira muḥilliṣ-ṣaidi wa antum ḥurum(un), innallāha yaḥkumu mā yurīd(u).

Бүзүрээн улус! Аазаашкыннарны күүседир. Силерге мал азырап болур силер, чүгле силерге чугаалаан чүүлдерден өске, а аңнаары чөпшээрел чок, кажан силер ихрам (хадж азы умра) үезинде. Шынап-ла, Аллах хоойлуну Бодунуң күзели-биле тодарадып турар.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُحِلُّوْا شَعَاۤىِٕرَ اللّٰهِ وَلَا الشَّهْرَ الْحَرَامَ وَلَا الْهَدْيَ وَلَا الْقَلَاۤىِٕدَ وَلَآ اٰۤمِّيْنَ الْبَيْتَ الْحَرَامَ يَبْتَغُوْنَ فَضْلًا مِّنْ رَّبِّهِمْ وَرِضْوَانًا ۗوَاِذَا حَلَلْتُمْ فَاصْطَادُوْا ۗوَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَاٰنُ قَوْمٍ اَنْ صَدُّوْكُمْ عَنِ الْمَسْجِدِ الْحَرَامِ اَنْ تَعْتَدُوْاۘ وَتَعَاوَنُوْا عَلَى الْبِرِّ وَالتَّقْوٰىۖ وَلَا تَعَاوَنُوْا عَلَى الْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِ ۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tuḥillū sya‘ā'irallāhi wa lasy-syahral-ḥarāma wa lal-hadya wa lal-qalā'ida wa lā āmmīnal-baital-ḥarāma yabtagūna faḍlam mir rabbihim wa riḍwānā(n), wa iżā ḥalaltum faṣṭādū, wa lā yajrimannakum syana'ānu qaumin an ṣaddūkum ‘anil- asjidil-ḥarāmi an ta‘tadū, wa ta‘āwanū ‘alal-birri wat-taqwā, wa lā ta‘āwanū ‘alal-iṡmi wal-‘udwān(i), wattaqullāh(a), innallāha syadīdul-‘iqāb(i).

Бүзүрээн улус! Аллахтың ыдыктыг дүрүмнерин хажытпаңар, харам айларның алдар-адын хажытпаңар, хадю (өргүл малдары) болгаш калаид (демдеглеттинген өргүл малдары) (демдеглелдиг өргүл малдары) (база-ла) дүвүревеңер, Байтулхарамче аалдап келген улусту (база) дүвүретпеңер; олар Дээрги-Чаяакчызының авыралын болгаш өөрүшкүзүн дилеп турар. А бир эвес силер ихрамны эрткен болзуңарза, ынчан аңнап болур силер. Ыдыктыг мечетьтен үнеринге шаптыктап турар дээш, чоннуң (силерниң) көөр хөңнү чок чорууңарны, силерниң кызыгаарыңардан үнеринге (оларга) деткииринге чөпшээревеңер. Силерге чөптүг-шынныг болгаш чүдүлге кылырынга дузалажыр, бачыттарга болгаш дайзынныг чорукка дузалашпаңар. Аллахтан коргуп чоруңар, шынап-ла, Аллах кеземчези-биле дыка аар.

حُرِّمَتْ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةُ وَالدَّمُ وَلَحْمُ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖ وَالْمُنْخَنِقَةُ وَالْمَوْقُوْذَةُ وَالْمُتَرَدِّيَةُ وَالنَّطِيْحَةُ وَمَآ اَكَلَ السَّبُعُ اِلَّا مَا ذَكَّيْتُمْۗ وَمَا ذُبِحَ عَلَى النُّصُبِ وَاَنْ تَسْتَقْسِمُوْا بِالْاَزْلَامِۗ ذٰلِكُمْ فِسْقٌۗ اَلْيَوْمَ يَىِٕسَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ دِيْنِكُمْ فَلَا تَخْشَوْهُمْ وَاخْشَوْنِۗ اَلْيَوْمَ اَكْمَلْتُ لَكُمْ دِيْنَكُمْ وَاَتْمَمْتُ عَلَيْكُمْ نِعْمَتِيْ وَرَضِيْتُ لَكُمُ الْاِسْلَامَ دِيْنًاۗ فَمَنِ اضْطُرَّ فِيْ مَخْمَصَةٍ غَيْرَ مُتَجَانِفٍ لِّاِثْمٍۙ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

Ḥurrimat ‘alaikumul-maitatu wad-damu wa laḥmul-khinzīri wa mā uhilla ligairillāhi bihī wal-munkhaniqatu wal-mauqūżatu wal-mutaraddiyatu wan-naṭīḥatu wa mā akalas-sabu‘u illā mā żakkaitum, wa mā żubiḥa ‘alan-nuṣubi wa an tastaqsimū bil-azlām(i), żālikum fisq(un), al-yauma ya'isal-lażīna kafarū min dīnikum falā takhsyauhum wakhsyaun(i), al-yauma akmaltu lakum dīnakum wa atmamtu ‘alaikum ni‘matī wa raḍītu lakumul-islāma dīnā(n), fa maniḍṭurra fī makhmaṣatin gaira mutajānifil li'iṡm(in), fa innallāha gafūrur raḥīm(un).

Аллахтың ады-биле өлүрүп каан дириг амытаннарның өлүг эъдин, ханын, хаван эъдин болгаш эъдин чиири хоруглуг, өлүрүп каан, соктап каан, дүжүп калган, өлүрүп каан болгаш аң-меңниң үреп каапкан дириг амытаннарын, чүгле өлүрер үеңер бар болза. А (ол ышкаш хоруглуг) дүрзү-бурганнар дээш кыргып каан улусту. А (ол база хоруглуг) азлам (октар)-биле хөй аас-кежикти чыып алыры, (чүге дизе) ол дээрге каржы чорук-тур. Бо хүнде кафирлер силерниң шажыныңарны (тиилеп алыр) идегелин чидирип алган, ынчангаш олардан кортпаңар, а Менден коргуп чоруңар. Бо хүнде Мен силерниң шажын-чүдүлгеңерни силерге эчизинге чедирген мен, силер дээш йөрээлдеримни дооскан мен, исламны силерниң шажын-чүдүлгеңер кылдыр хүлээп алдым. Ынчалза-даа кым-даа бачыт үүлгедирин күзеп эвес, а аштап-суксаанындан албадап турар болза, ынчан, шынап-ла, Аллах өршээлдиг, энерелдиг

يَسْـَٔلُوْنَكَ مَاذَآ اُحِلَّ لَهُمْۗ قُلْ اُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبٰتُۙ وَمَا عَلَّمْتُمْ مِّنَ الْجَوَارِحِ مُكَلِّبِيْنَ تُعَلِّمُوْنَهُنَّ مِمَّا عَلَّمَكُمُ اللّٰهُ فَكُلُوْا مِمَّآ اَمْسَكْنَ عَلَيْكُمْ وَاذْكُرُوا اسْمَ اللّٰهِ عَلَيْهِ ۖوَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ سَرِيْعُ الْحِسَابِ

yas'alūnaka māżā uḥilla lahum, qul uḥilla lakumuṭ-ṭayyibāt(u), wa mā ‘allamtum minal-jawāriḥi mukallibīna tu‘allimūnahunna mimmā ‘allamakumullāhu fa kulū mimmā amsakna ‘alaikum ważkurusmallāhi ‘alaih(i), wattaqullāh(a), innallāha sarī‘ul-ḥisāb(i).

Олар силерден (Мухаммадтан) айтырар: «Оларга чүү чөптүг-дүр?» "Силерниң аңнаарынга өөредип каан, Аллахтың өөредип кааны ёзугаар өөредип каан дириг амытаннарны аңнап тургаш, эки чем болгаш тудуп алган аң-мең-дир. Ынчангаш ооң тудуп алган чүүлүн чип алыңар, ону үндүрүп тургаш, Аллахтың адын адаңар. Аллахтан коргуп чоруңар, шынап-ла, Аллах Бодунуң санал-оналынга дыка дүрген".

اَلْيَوْمَ اُحِلَّ لَكُمُ الطَّيِّبٰتُۗ وَطَعَامُ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ حِلٌّ لَّكُمْ ۖوَطَعَامُكُمْ حِلٌّ لَّهُمْ ۖوَالْمُحْصَنٰتُ مِنَ الْمُؤْمِنٰتِ وَالْمُحْصَنٰتُ مِنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ اِذَآ اٰتَيْتُمُوْهُنَّ اُجُوْرَهُنَّ مُحْصِنِيْنَ غَيْرَ مُسٰفِحِيْنَ وَلَا مُتَّخِذِيْٓ اَخْدَانٍۗ وَمَنْ يَّكْفُرْ بِالْاِيْمَانِ فَقَدْ حَبِطَ عَمَلُهٗ ۖوَهُوَ فِى الْاٰخِرَةِ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ ࣖ

al-yauma uḥilla lakumuṭ-ṭayyibāt(u), wa ṭa‘āmul-lażīna ūtul-kitāba ḥillul lakum, wa ṭa‘āmukum ḥillul lahum, wal-muḥṣanātu minal-mu'mināti wal-muḥṣanātu minal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum iżā ātaitumūhunna ujūrahunna muḥṣinīna gaira musāfiḥīna wa lā muttakhiżī akhdān(in), wa may yakfur bil-īmāni faqad ḥabiṭa ‘amaluh(ū), wa huwa fil-ākhirati minal-khāsirīn(a).

Бо хүнде бүгү-ле эки чүүлдер силерге чөпшээреттинген. Номчуларның чеми (өргүлү) силерге халал, а силерниң чемиңер оларга халал. А (силерге өгленип алыры чөпшээрелдиг) бүзүрээн херээженнер аразынга хүндүткелди кадагалап чоруур херээженнерни болгаш силерниң мурнуңарда Номну алган улустуң аразында хүндүткелди кадагалап чоруур херээженнерни, бир эвес силер оларны өгленип алыр дээш, оларның өг-бүле тудар акшазын төлээр болзуңарза, өскерлиишкин кылыр сорулга-биле эвес, а херээжен кижини азырал амытан кылдыр эвес. Бүзүрээн соонда, бүзүревейн баар кижи, ынчан оларның кылган үүлгедиглери ажыы чок болган, а ахиретте ол чидириглиг улустуң аразынга кирер.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِذَا قُمْتُمْ اِلَى الصَّلٰوةِ فَاغْسِلُوْا وُجُوْهَكُمْ وَاَيْدِيَكُمْ اِلَى الْمَرَافِقِ وَامْسَحُوْا بِرُءُوْسِكُمْ وَاَرْجُلَكُمْ اِلَى الْكَعْبَيْنِۗ وَاِنْ كُنْتُمْ جُنُبًا فَاطَّهَّرُوْاۗ وَاِنْ كُنْتُمْ مَّرْضٰٓى اَوْ عَلٰى سَفَرٍ اَوْ جَاۤءَ اَحَدٌ مِّنْكُمْ مِّنَ الْغَاۤىِٕطِ اَوْ لٰمَسْتُمُ النِّسَاۤءَ فَلَمْ تَجِدُوْا مَاۤءً فَتَيَمَّمُوْا صَعِيْدًا طَيِّبًا فَامْسَحُوْا بِوُجُوْهِكُمْ وَاَيْدِيْكُمْ مِّنْهُ ۗمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ لِيَجْعَلَ عَلَيْكُمْ مِّنْ حَرَجٍ وَّلٰكِنْ يُّرِيْدُ لِيُطَهِّرَكُمْ وَلِيُتِمَّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū iżā qumtum ilaṣ-ṣalāti fagsilū wujūhakum wa aidiyakum ilal-marāfiqi wamsaḥū biru'ūsikum wa arjulakum ilal-ka‘bain(i), wa in kuntum junuban faṭṭahharū, wa in kuntum marḍā au ‘alā safarin au jā'a aḥadum minkum minal-gā'iṭi au lāmastumun-nisā'a falam tajidū mā'an fa tayammamū ṣa‘īdan ṭayyiban famsaḥū biwujūhikum wa aidīkum minh(u), mā yurīdullāhu liyaj‘ala ‘alaikum min ḥarajiw wa lākiy yurīdu liyuṭahhirakum wa liyutimma na‘matahū ‘alaikum la‘allakum tasykurūn(a).

Бүзүрээн улус! Мөргүүр дизе, арныңарны болгаш холдарыңарны дөңмектериңерге чедир чуп алгаш, бажыңарны шыпкаш, буттарыңарны дөңмектериңерге чедир чуп алыңар (вуду). Бир эвес силер джунуб болзуңарза, ынчан чунуп алыңар. А бир эвес силер аарып турар болзуңарза азы аян-чорук кылып турар болзуңарза азы туалеттен чанып бар чыдар болзуңарза азы херээжен кижиге дегген болзуңарза, ынчан суг албас болзуңарза, ынчан эки (арыг) чаң-биле тайамумну кылыр силер; ооң-биле арныңарны болгаш холуңарны чуп алыңар (чаң). Аллах силерге бергедээшкиннерни тургуспазын күзеп турар, ынчалза-даа Ол силерни арыглап, силерге йөрээлдерин доозарын күзеп турар, ынчангаш силер өөрүп четтирер силер.

وَاذْكُرُوْا نِعْمَةَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ وَمِيْثَاقَهُ الَّذِيْ وَاثَقَكُمْ بِهٖٓ ۙاِذْ قُلْتُمْ سَمِعْنَا وَاَطَعْنَا ۖوَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ ۢبِذَاتِ الصُّدُوْرِ

ważkurū ni‘matallāhi ‘alaikum wa mīṡāqahul-lażī wāṡaqakum bih(ī), iż qultum sami‘nā wa aṭa‘nā, wattaqullāh(a), innallāha ‘alīmum biżātiṣ-ṣudūr(i).

Аллахтың силерге ачы-буянын болгаш Ооң силерни хүлээдип каан керээзин сактып чоруңар, кажан силер: «Бис дыңнаан бис, дыңнаан бис» - деп чугаалаан силер. Аллахтан коргуп чоруңар, шынап-ла, Аллах силерниң чүректериңерде бүгү чүвени билир.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كُوْنُوْا قَوَّامِيْنَ لِلّٰهِ شُهَدَاۤءَ بِالْقِسْطِۖ وَلَا يَجْرِمَنَّكُمْ شَنَاٰنُ قَوْمٍ عَلٰٓى اَلَّا تَعْدِلُوْا ۗاِعْدِلُوْاۗ هُوَ اَقْرَبُ لِلتَّقْوٰىۖ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗاِنَّ اللّٰهَ خَبِيْرٌۢ بِمَا تَعْمَلُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū kūnū qawwāmīna lillāhi syuhadā'a bil-qisṭi wa lā yajrimannakum syana'ānu qamin ‘alā allā ta‘dilū, i‘dilū, huwa aqrabu lit-taqwā wattaqullāh(a), innallāha khabīrum bimā ta‘malūn(a).

Бүзүрээн улус! Силер Аллах дээш чөптүг-шынныг чоруктуң күүседикчилери болуңар, (кажан) чөптүг херечилер болуңар. Чонну көөр хөңнү чок чорууңар силерни чөптүг эвес чорукче оттурбас кылдыр. Чөптүг бол. Чүге дизе (чүгле) чүдүлгеге чоок. Аллахтан коргуп чоруңар, шынап-ла, Аллах силерниң кылып турар чүүлдериңерге кичээнгейлиг.

وَعَدَ اللّٰهُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِۙ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّاَجْرٌ عَظِيْمٌ

wa‘adallāhul-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāt(i), lahum magfiratuw wa ajrun ‘aẓīm(un).

Аллах бүзүрээн болгаш чөптүг-шынныг ажыл-херек кылган улуска өршээлди болгаш улуг шаңналды алыр деп аазаан.

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَحِيْمِ

wal-lażīna kafarū wa każżabū bi'āyātinā ulā'ika aṣḥābul-jaḥīm(i).

Бистиң демдектеривиске бүзүревейн, мегелеп турар улус – тамының чурттакчылары-дыр.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اذْكُرُوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ اِذْ هَمَّ قَوْمٌ اَنْ يَّبْسُطُوْٓا اِلَيْكُمْ اَيْدِيَهُمْ فَكَفَّ اَيْدِيَهُمْ عَنْكُمْۚ وَاتَّقُوا اللّٰهَ ۗوَعَلَى اللّٰهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُؤْمِنُوْنَ ࣖ

yā ayyuhal-lażīna āmanużkurū ni‘matallāhi ‘alaikum iż hamma qaumun ay yabsuṭū ilaikum aidiyahum fa kaffa aidiyahum ‘ankum, wattaqullāh(a), wa ‘alallāhi falyatawakkalil-mu'minūn(a).

Бүзүрээн улус! Аллахтың силерге берген ээ көрнүүшкүнүн сактып чоруңар, кажан чон силерже холдары-биле халдаар деп бодап турда, ынчан Аллах оларның холдарын силерден чайладыпкан. Аллахтан коргар, бүзүрээн улус чүгле Аллахка бүзүрээр ужурлуг.

۞ وَلَقَدْ اَخَذَ اللّٰهُ مِيْثَاقَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَۚ وَبَعَثْنَا مِنْهُمُ اثْنَيْ عَشَرَ نَقِيْبًاۗ وَقَالَ اللّٰهُ اِنِّيْ مَعَكُمْ ۗ لَىِٕنْ اَقَمْتُمُ الصَّلٰوةَ وَاٰتَيْتُمُ الزَّكٰوةَ وَاٰمَنْتُمْ بِرُسُلِيْ وَعَزَّرْتُمُوْهُمْ وَاَقْرَضْتُمُ اللّٰهَ قَرْضًا حَسَنًا لَّاُكَفِّرَنَّ عَنْكُمْ سَيِّاٰتِكُمْ وَلَاُدْخِلَنَّكُمْ جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُۚ فَمَنْ كَفَرَ بَعْدَ ذٰلِكَ مِنْكُمْ فَقَدْ ضَلَّ سَوَاۤءَ السَّبِيْلِ

wa laqad akhażallāhu mīṡāqa banī isrā'īl(a), wa ba‘aṡnā minhumuṡnai ‘asyara naqībā(n), wa qālallāhu innī ma‘akum, la'in aqamtumuṣ-ṣalāta wa ātaitumuz-zakāta wa āmantum birusulī wa ‘azzartumūhum wa aqraḍtumullāha qarḍan ḥasanal la'ukaffiranna ‘ankum sayyi'ātikum wa la'udkhilannakum jannātin tajrī min taḥtihal-anhār(u), faman kafara ba‘da żālika minkum faqad ḍalla sawā'as-sabīl(i).

Шынап-ла, Аллах Израильдиң ажы-төлүнден керээни ап алган, оларның аразындан он ийи баштыңчыны томуйлаан бис. Аллах мынча дээн: «Мен силер-биле кады мен». Шынап-ла, бир эвес силер мөргүлдер кылып, закат төлеп, Мээң элчиннеримге бүзүрээр болзуңарза, оларга дузалажып, Аллахка эки чээли бээр болзуңарза, Мен силерниң частырыгларыңарны албан өжүрүп каар мен, а Мен силерни хемнер агып чыдар дываажаңче албан киирер мен. А силерниң араңардан кым-даа ооң соонда бүзүревейн баар болза, ылап-ла, ол дорт оруктан ойталаан-дыр».

فَبِمَا نَقْضِهِمْ مِّيْثَاقَهُمْ لَعَنّٰهُمْ وَجَعَلْنَا قُلُوْبَهُمْ قٰسِيَةً ۚ يُحَرِّفُوْنَ الْكَلِمَ عَنْ مَّوَاضِعِهٖۙ وَنَسُوْا حَظًّا مِّمَّا ذُكِّرُوْا بِهٖۚ وَلَا تَزَالُ تَطَّلِعُ عَلٰى خَاۤىِٕنَةٍ مِّنْهُمْ اِلَّا قَلِيْلًا مِّنْهُمْ ۖ فَاعْفُ عَنْهُمْ وَاصْفَحْ ۗاِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ

fabimā naqḍihim mīṡāqahum la‘annāhum wa ja‘alnā qulūbahum qāsiyah(tan), yuḥarrifūnal-kalima ‘am mawāḍi‘ih(ī), wa nasū ḥaẓẓam mimmā żukkirū bih(ī), wa lā tazālu taṭṭali‘u ‘alā khā'inatim minhum illā qalīlam minhum fa‘fu ‘anhum waṣfaḥ, innallāha yuḥibbul-muḥsinīn(a).

(Ынчалза-даа) оларның керээзин үреп кааны дээш, бис оларны каргап, оларның чүректерин кадыг кылып каан бис. Олар (Аллахтың) сөзүн ооң орнунга өскертип турган, ынчангаш олар (бодап) чамдык медээлерни уттупкан, оларга өскерткен. Силер (Мухаммед) оларның аразындан (саттыныкчы эвес) эвээш санныг бөлүктен өске, олардан үргүлчү саттыныкчы чорукту көрүп турар силер, ынчангаш оларны өршээп, оларны кааптыңар. Шынап-ла, Аллах буянныг улуска ынак.

وَمِنَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّا نَصٰرٰٓى اَخَذْنَا مِيْثَاقَهُمْ فَنَسُوْا حَظًّا مِّمَّا ذُكِّرُوْا بِهٖۖ فَاَغْرَيْنَا بَيْنَهُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاۤءَ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ ۗ وَسَوْفَ يُنَبِّئُهُمُ اللّٰهُ بِمَا كَانُوْا يَصْنَعُوْنَ

wa minal-lażīna qālū innā naṣārā akhażnā mīṡāqahum fa nasū ḥaẓẓam mimmā żukkirū bih(ī), fa agrainā bainahumul-‘adāwata wal-bagḍā'a ilā yaumil-qiyāmah(ti), wa saufa yunabbi'uhumullāhu bimā kānū yaṣna‘ūn(a).

А «Бис христианнар бис» деп турар улустуң аразындан Бис оларның керээзин ап алган бис, ынчалза-даа олар (бодап) чамдык дыңнадыгларны уттупкан, ынчангаш Бис оларның аразынга Диригжидилге хүнүнге чедир дайзынныг чорукту болгаш көөр хөңнү чок чорукту оттурган бис. А Аллах оларга удавас оларның чүнү кылып чораанын дыңнадыптар.

يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ قَدْ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلُنَا يُبَيِّنُ لَكُمْ كَثِيْرًا مِّمَّا كُنْتُمْ تُخْفُوْنَ مِنَ الْكِتٰبِ وَيَعْفُوْا عَنْ كَثِيْرٍەۗ قَدْ جَاۤءَكُمْ مِّنَ اللّٰهِ نُوْرٌ وَّكِتٰبٌ مُّبِيْنٌۙ

yā ahlal-kitābi qad jā'akum rasūlunā yubayyinu lakum kaṡīram mimmā kuntum tukhfūna minal-kitābi wa ya‘fū ‘an kaṡīr(in), qad jā'akum minallāhi nūruw wa kitābum mubīn(un).

О, Номнуң улузу! Шынап-ла, Бистиң элчинивис силерге келгеш, силерниң чажырып чораан номуңарның хөй кезиин тайылбырлап берген, а хөй кезиин тоовайн барган силер. Шынап-ла, силерге Аллахтан чырык болгаш тода ном келген.

يَّهْدِيْ بِهِ اللّٰهُ مَنِ اتَّبَعَ رِضْوَانَهٗ سُبُلَ السَّلٰمِ وَيُخْرِجُهُمْ مِّنَ الظُّلُمٰتِ اِلَى النُّوْرِ بِاِذْنِهٖ وَيَهْدِيْهِمْ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

yahdī bihillāhi manittaba‘a riḍwānahū subulas-salāmi wa yukhrijuhum minaẓ-ẓulumāti ilan-nūri bi'iżnihī wa yahdīhim ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

Ооң-биле Аллах Бодунуң күзел-соруун сагып чоруур улусту камгалалдың оруунче углап турар, а (ол ном-биле база) Аллах ол кижини Бодунуң чөпшээрели-биле долу караңгыдан чырыкче үндүрүп, дорт орукче көргүзер.

لَقَدْ كَفَرَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ هُوَ الْمَسِيْحُ ابْنُ مَرْيَمَۗ قُلْ فَمَنْ يَّمْلِكُ مِنَ اللّٰهِ شَيْـًٔا اِنْ اَرَادَ اَنْ يُّهْلِكَ الْمَسِيْحَ ابْنَ مَرْيَمَ وَاُمَّهٗ وَمَنْ فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا ۗوَلِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا ۗ يَخْلُقُ مَا يَشَاۤءُ ۗوَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

laqad kafaral-lażīna qālū innallāha huwal-masīḥubnu maryam(a), qul famay yamliku minallāhi syai'an in arāda ay yuhlikal-masīḥabna maryama wa ummahū wa man fil-arḍi jamī‘ā(n), wa lillāhi mulkus-samāwāti wal-arḍi wa mā bainahumā, yakhluqu mā yasyā'(u), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Шынап-ла, «Шынап-ла, Аллах дээрге Марияның оглу Мессия-дыр» дээр улус бүзүревейн барган. (Мухаммад) чугаалаңар: "Бир эвес Ол Марияның оглу Мессияны, ооң авазын болгаш чер кырында бүгү (кижилерни) узуткаар деп бодаар болза, Аллахтың күзел-соруунга кым шаптыктаарыл?" Дээрлерниң болгаш черниң күрүнези болгаш оларның аразында чүүлдер Аллахка хамааржыр. Ол Бодунуң күзелин чогаадып турар. А Аллах шупту чүвениң кырынга Күчүлүг.

وَقَالَتِ الْيَهُوْدُ وَالنَّصٰرٰى نَحْنُ اَبْنٰۤؤُا اللّٰهِ وَاَحِبَّاۤؤُهٗ ۗ قُلْ فَلِمَ يُعَذِّبُكُمْ بِذُنُوْبِكُمْ ۗ بَلْ اَنْتُمْ بَشَرٌ مِّمَّنْ خَلَقَۗ يَغْفِرُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيُعَذِّبُ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَلِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا بَيْنَهُمَا ۖوَاِلَيْهِ الْمَصِيْرُ

wa qālatil-yahūdu wan-naṣārā naḥnu abnā'ullāhi wa aḥibbā'uh(ū), qul falima yu‘ażżibukum biżunūbikum, bal antum basyarum mimman khalaq(a), yagfiru limay yasyā'u wa yu‘ażżibu may yasyā'(u), wa lillāhi mulkus-samāwāti wal-arḍi wa mā bainahumā, wa ilaihil-maṣīr(u).

Иудейлер болгаш христианнар: «Бис Бурганның ажы-төлү болгаш Ооң ынак улузу-дур бис» – дээр. Айтып бериңер: "Чүге Аллах силерни бачыттарыңар дээш кезедип турарыл? Чок, силер Бодунуң чаяап каан чонунуң аразындан (чаңгыс аай) кижилер-дир силер. Ол кымны күзээрил, ону өршээр, кымны күзээрил, ону кезедип турар. Дээрниң болгаш черниң бүгү күрүнелери болгаш оларның аразында чүүлдер Аллахка хамааржыр. Аңаа шупту чүве эглип кээр".

يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ قَدْ جَاۤءَكُمْ رَسُوْلُنَا يُبَيِّنُ لَكُمْ عَلٰى فَتْرَةٍ مِّنَ الرُّسُلِ اَنْ تَقُوْلُوْا مَا جَاۤءَنَا مِنْۢ بَشِيْرٍ وَّلَا نَذِيْرٍۗ فَقَدْ جَاۤءَكُمْ بَشِيْرٌ وَّنَذِيْرٌ ۗوَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ࣖ

yā ahlal-kitābi qad jā'akum rasūlunā yubayyinu lakum ‘alā fatratim minar-rusuli an taqūlū mā jā'anā mim basyīriw wa lā nażīr(in), faqad jā'akum basyīruw wa nażīr(un), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

О, Номнуң улузу! Шынап-ла, Бистиң элчинивис силерге келгеш, элчиннерниң (чорудулгазы) үзүктелгенде, силерге (Бистиң хоойлувусту) тайылбырлап берген, ынчангаш силер: «Биске кым-даа өөрүнчүг медээ дамчыдыкчызы-даа, өскертиишкинчизи-даа келбээн» деп чугаалавас силер. Шынап-ла, силерге буянныг медээ болгаш кичээндирер кижи келген-дир. А Аллах шупту чүвениң кырынга Күчүлүг.

وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهٖ يٰقَوْمِ اذْكُرُوْا نِعْمَةَ اللّٰهِ عَلَيْكُمْ اِذْ جَعَلَ فِيْكُمْ اَنْۢبِيَاۤءَ وَجَعَلَكُمْ مُّلُوْكًاۙ وَّاٰتٰىكُمْ مَّا لَمْ يُؤْتِ اَحَدًا مِّنَ الْعٰلَمِيْنَ

wa iż qāla mūsā liqaumihī yā qaumiżkurū ni‘matallāhi ‘alaikum iż ja‘ala fīkum ambiyā'a wa ja‘alakum mulūkā(n), wa ātākum mā lam yu'ti aḥadam minal-‘ālamīn(a).

(Сактып келиңер) кажан Моисей бодунуң чонунга мынча дээн: "О, мээң чонум! Сактып келиңер, кажан Ол силерниң араңарга медээчилерни томуйлаан, силерни хостуг чон кылып, өске чоннар аразындан кымга-даа бербээн чүүлдү силерге берген".

يٰقَوْمِ ادْخُلُوا الْاَرْضَ الْمُقَدَّسَةَ الَّتِيْ كَتَبَ اللّٰهُ لَكُمْ وَلَا تَرْتَدُّوْا عَلٰٓى اَدْبَارِكُمْ فَتَنْقَلِبُوْا خٰسِرِيْنَ

yā qaumidkhulul-arḍal-muqaddasatal-latī kataballāhu lakum wa lā tartaddū ‘alā adbārikum fa tanqalibū khāsirīn(a).

О, чонум! Аллахтың силерге айыткан ыдыктыг черинче (Палестинаже) кирип келиңер, дедир ээп келбеңер (дайзындан корткаш), оон башка уттурган кижи болур силер.

قَالُوْا يٰمُوْسٰٓى اِنَّ فِيْهَا قَوْمًا جَبَّارِيْنَۖ وَاِنَّا لَنْ نَّدْخُلَهَا حَتّٰى يَخْرُجُوْا مِنْهَاۚ فَاِنْ يَّخْرُجُوْا مِنْهَا فَاِنَّا دٰخِلُوْنَ

qālū yā mūsā inna fīhā qauman jabbārīn(a), wa innā lan nadkhulahā ḥattā yakhrujū minhā, fa iy yakhrujū minhā fa innā dākhilūn(a).

Олар: "О, Муса! Шынап-ла, ол черде дыка күштүг, каржы улус бар, олар үнмээн шаанда, бис ынаар кирбес бис. Бир эвес олар ынаар чоруптар болза, албан кирер бис" - дээннер.

قَالَ رَجُلَانِ مِنَ الَّذِيْنَ يَخَافُوْنَ اَنْعَمَ اللّٰهُ عَلَيْهِمَا ادْخُلُوْا عَلَيْهِمُ الْبَابَۚ فَاِذَا دَخَلْتُمُوْهُ فَاِنَّكُمْ غٰلِبُوْنَ ەۙ وَعَلَى اللّٰهِ فَتَوَكَّلُوْٓا اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

qāla rajulāni minal-lażīna yakhāfūna an‘amallāhu ‘alaihimadkhulū ‘alaihimul-bāb(a), fa iżā dakhaltumūhu fa innakum gālibūn(a), wa ‘alallāhi fa tawakkalū in kuntum mu'minīn(a).

Аллахтың ээ көрнүүшкүнүн алган чүдүлгелиг улустуң аразындан ийи кижи мынча дээн: "Чурттуң хаалгазы-биле оларже халдап келиңер. Бир эвес силер ынаар кире бээр болзуңарза, ыяап-ла тиилеп алыр силер. Бир эвес силер бүзүрээн болзуңарза, чүгле Аллахка бүзүреңер".

قَالُوْا يٰمُوْسٰٓى اِنَّا لَنْ نَّدْخُلَهَآ اَبَدًا مَّا دَامُوْا فِيْهَا ۖفَاذْهَبْ اَنْتَ وَرَبُّكَ فَقَاتِلَآ اِنَّا هٰهُنَا قٰعِدُوْنَ

qālū yā mūsā innā lan nadkhulahā abadam mā dāmū fīhā, fażhab anta wa rabbuka fa qātilā innā hāhunā qā‘idūn(a).

Олар мынча дээннер: "О, Муса! Олар ында турар шаанда, бис ынаар кажан-даа кирбес бис, ынчангаш Дээргиңер-биле кады чорупкаш, силер ийи-биле тулчуп көрүңер. Бис чүгле мында артып каар бис".

قَالَ رَبِّ اِنِّيْ لَآ اَمْلِكُ اِلَّا نَفْسِيْ وَاَخِيْ فَافْرُقْ بَيْنَنَا وَبَيْنَ الْقَوْمِ الْفٰسِقِيْنَ

qāla rabbi innī lā amliku illā nafsī wa akhī fafruq bainanā wa bainal-qaumil-fāsiqīn(a).

Ол (Моисей) мынча дээн: "О, Дээргим, мен чүгле бодумну болгаш акымны башкарып тур мен. Ынчангаш бисти ол каржы улустан аңгылап көр".

قَالَ فَاِنَّهَا مُحَرَّمَةٌ عَلَيْهِمْ اَرْبَعِيْنَ سَنَةً ۚيَتِيْهُوْنَ فِى الْاَرْضِۗ فَلَا تَأْسَ عَلَى الْقَوْمِ الْفٰسِقِيْنَ ࣖ

qāla fa innahā muḥarramatun ‘alaihim arba‘īna sanah(tan), yatīhūna fil-arḍ(i), falā ta'sa ‘alal qaumil-fāsiqīn(a).

(Аллах) мынча дээн: "(Ындыг болза), ынчан (чер) оларга дөртен чыл дургузунда хоруглуг, (ол үениң дургузунда) олар чер кырынга дүвүрелдиг чайганып чоруур. Ынчангаш силер (Моисей) ол каржы улустуң салым-чолун бодап, муңгараваңар".

۞ وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَاَ ابْنَيْ اٰدَمَ بِالْحَقِّۘ اِذْ قَرَّبَا قُرْبَانًا فَتُقُبِّلَ مِنْ اَحَدِهِمَا وَلَمْ يُتَقَبَّلْ مِنَ الْاٰخَرِۗ قَالَ لَاَقْتُلَنَّكَ ۗ قَالَ اِنَّمَا يَتَقَبَّلُ اللّٰهُ مِنَ الْمُتَّقِيْنَ

watlu ‘alaihim naba'abnai ādama bil-ḥaqqi iż qarrabā qurbānan fa tuqubbila min aḥadihimā wa lam yutaqabbal minal-ākhar(i), qāla la'aqtulannak(a), qāla innamā yataqabbalullāhu minal-muttaqīn(a).

Адамның ийи оглунуң төөгүзүн оларга (Мухаммедке) шынын чугаала, кажан олар ийилээ өргүл салырга, оларның бирээзиниң (Хабилдиң) (өргүлүн) хүлээп алган, а өскезиниң (Кабилдиң) хүлээп албаан. Ол (Кабил) мынча дээн: «Шынап-ла, мен сени албан өлүрүп каар мен!» Ол (Хабил) мынча дээн: «Шынап-ла, Аллах чүгле чүдүлгелиг улустан (буянны) хүлээп алыр».

لَىِٕنْۢ بَسَطْتَّ اِلَيَّ يَدَكَ لِتَقْتُلَنِيْ مَآ اَنَا۠ بِبَاسِطٍ يَّدِيَ اِلَيْكَ لِاَقْتُلَكَۚ اِنِّيْٓ اَخَافُ اللّٰهَ رَبَّ الْعٰلَمِيْنَ

la'im basaṭta ilayya yadaka litaqtulanī mā ana bibāsiṭiy yadiya ilaika li'aqtulak(a), innī akhāfullāha rabbal-‘ālamīn(a).

Шынап-ла, бир эвес сен (Кабил) мени өлүрер дээш холуңну менче чайыптар болзуңза, мен сени өлүрер дээш холуңну шимчедиптер эвес мен. Мен бүгү делегейлерниң Дээрги-Чаяакчызы Аллахтан коргар мен.

اِنِّيْٓ اُرِيْدُ اَنْ تَبُوْۤاَ بِاِثْمِيْ وَاِثْمِكَ فَتَكُوْنَ مِنْ اَصْحٰبِ النَّارِۚ وَذٰلِكَ جَزٰۤؤُا الظّٰلِمِيْنَۚ

innī urīdu an tabū'a bi'iṡmī wa iṡmika fa takūna min aṣḥābin-nār(i), wa żālika jazā'uẓ-ẓālimīn(a).

Шынап-ла, мээң бачыттарымны (өлүрүүшкүн) болгаш бодуңарның бачыттарыңарны эккелгеш, эглип кээриңерни күзеп тур мен, ынчан силер тамының чурттакчылары болур силер; а ол дээрге кем-херек үүлгедикчилериниң шаңналы-дыр.

فَطَوَّعَتْ لَهٗ نَفْسُهٗ قَتْلَ اَخِيْهِ فَقَتَلَهٗ فَاَصْبَحَ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

fa ṭawwa‘at lahū nafsuhū qatla akhīhi fa qatalahū fa aṣbaḥa minal-khāsirīn(a).

Ынчангаш күзел (Кабил) ону акызын өлүрүп каарынче албадапкан, ооң соонда ол (шынап-ла) ону өлүрүп каан, ынчангаш ол уттурганнарның бирээзи апарган.

فَبَعَثَ اللّٰهُ غُرَابًا يَّبْحَثُ فِى الْاَرْضِ لِيُرِيَهٗ كَيْفَ يُوَارِيْ سَوْءَةَ اَخِيْهِ ۗ قَالَ يٰوَيْلَتٰٓى اَعَجَزْتُ اَنْ اَكُوْنَ مِثْلَ هٰذَا الْغُرَابِ فَاُوَارِيَ سَوْءَةَ اَخِيْۚ فَاَصْبَحَ مِنَ النّٰدِمِيْنَ ۛ

fa ba‘aṡallāhu gurābay yabḥaṡu fil-arḍi liyuriyahū kaifa yuwārī sau'ata akhīh(i), qāla yā wailatā a‘ajazta an akūna miṡla hāżal-gurābi fa uwāriya sau'ata akhī, fa aṣbaḥa minan-nādimīn(a).

Оон Аллах аңаа (Кабилге) көргүзер дээш, чер казып турар тараачынны чорудупкан. Акызының өлүг мага-бодун канчаар ажаап каар ужурлугул. Кабил: "Оо, мен айыыл-халапка таварышкан мен! Чүге мен акымның мага-бодун ажаап каар дээш, бо каарган ышкаш кылып шыдавас мен?" Ынчангаш хомудап турар улустун бирээзи болур.

مِنْ اَجْلِ ذٰلِكَ ۛ كَتَبْنَا عَلٰى بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اَنَّهٗ مَنْ قَتَلَ نَفْسًاۢ بِغَيْرِ نَفْسٍ اَوْ فَسَادٍ فِى الْاَرْضِ فَكَاَنَّمَا قَتَلَ النَّاسَ جَمِيْعًاۗ وَمَنْ اَحْيَاهَا فَكَاَنَّمَآ اَحْيَا النَّاسَ جَمِيْعًا ۗوَلَقَدْ جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُنَا بِالْبَيِّنٰتِ ثُمَّ اِنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ بَعْدَ ذٰلِكَ فِى الْاَرْضِ لَمُسْرِفُوْنَ

min ajli żālik(a), katabnā ‘alā banī isrā'īla annahū man qatala nafsam bigairi nafsin au fasādin fil-arḍi fa ka'annamā qatalan-nāsa jamī‘ā(n), wa man aḥyāhā fa ka'annamā aḥyan-nāsa jamī‘ā(n), wa laqad jā'athum rusulunā bil-bayyināt(i), ṡumma inna kaṡīram minhum ba‘da żālika fil-arḍi lamusrifūn(a).

Ынчангаш Израильдиң ажы-төлүнге хоойлу үндүрген бис: кым-даа кижини өлүрүп каар болза, ол кижи өске кижини өлүрүп кааны дээш эвес, азы чер кырынга бузут үүлгеткени дээш эвес, ол бүгү кижилерни өлүрүп кааны-биле дөмей. Кым чангыс кижинин амы-тынын кадагалап чоруурул, ол хамык кижилернин амы-тынын кадагалап алганы биле домей болур. Шынап-ла, Бистиң элчинивис оларга тодаргай медээ-биле келген. Ынчалза-даа оларның хөй кезии ооң соонда черниң кызыгаарларындан үнген.

اِنَّمَا جَزٰۤؤُا الَّذِيْنَ يُحَارِبُوْنَ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ وَيَسْعَوْنَ فِى الْاَرْضِ فَسَادًا اَنْ يُّقَتَّلُوْٓا اَوْ يُصَلَّبُوْٓا اَوْ تُقَطَّعَ اَيْدِيْهِمْ وَاَرْجُلُهُمْ مِّنْ خِلَافٍ اَوْ يُنْفَوْا مِنَ الْاَرْضِۗ ذٰلِكَ لَهُمْ خِزْيٌ فِى الدُّنْيَا وَلَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

innamā jazā'ul-lażīna yuḥāribūnallāha wa rasūlahū wa yas‘auna fil-arḍi fasādan ay yuqattalū au yuṣallabū au tuqaṭṭa‘a aidīhim wa arjuluhum min khilāfin au yunfau minal-arḍ(i), żālika lahum khizyun fid-dun-yā wa lahum fil-ākhirati ‘ażābun ‘aẓīm(un).

Аллахка болгаш Ооң элчининге удур демисежип, чер кырынга бузут үүлгедип турар улустуң кеземчези чүгле өлүрүп азы хере шаап каар, азы хол-будун хачы-биле кезип кааптар, азы бажыңнарындан үндүр сывырыптар. Бо дээрге оларга бо өртемчейге ыянчыг чүүл-дүр, өлүм соонда олар улуг кеземчени алыр.

اِلَّا الَّذِيْنَ تَابُوْا مِنْ قَبْلِ اَنْ تَقْدِرُوْا عَلَيْهِمْۚ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

illal-lażīna tābū min qabli an taqdirū ‘alaihim, fa‘lamū annallāha gafūrur raḥīm(un).

Силерниң мурнунда бачыттарын миннип турар улус оларны ээлеп шыдаарындан өске; Ынчангаш билип алыңар, Аллах өршээлдиг, энерелдиг.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوا اتَّقُوا اللّٰهَ وَابْتَغُوْٓا اِلَيْهِ الْوَسِيْلَةَ وَجَاهِدُوْا فِيْ سَبِيْلِهٖ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanuttaqullāha wabtagū ilaihil-wasīlata wa jāhidū fī sabīlihī la‘allakum tufliḥūn(a).

Бүзүрээн улус! Аллахтан коргуп, Аңаа чоокшулап кээр дээш, васила (орук) дилеп, Ооң оруу-биле кызып чоруңар, ынчан силер чедиишкинниг болур силер.

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَوْ اَنَّ لَهُمْ مَّا فِى الْاَرْضِ جَمِيْعًا وَّمِثْلَهٗ مَعَهٗ لِيَفْتَدُوْا بِهٖ مِنْ عَذَابِ يَوْمِ الْقِيٰمَةِ مَا تُقُبِّلَ مِنْهُمْ ۚ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

innal-lażīna kafarū lau anna lahum mā fil-arḍi jamī‘aw wa miṡlahū ma‘ahū liyaftadū bihī min ‘ażābi yaumil-qiyāmati mā tuqubbila minhum, wa lahum ‘ażābun alīm(un).

Шынап-ла, бүзүревээн улус, бир эвес оларның чер кырында бүгү чүвези бар болгаш, Диригжидилге хүнүнде кеземчеден хостаар дээш, ол хире хөйнү (оон-даа хөйнү) немеп алыр болза, ол бүгү (төлевир) олардан хүлээп алдынмас турган. Олар (ам-даа) аарышкылыг кеземче ап турар.

يُرِيْدُوْنَ اَنْ يَّخْرُجُوْا مِنَ النَّارِ وَمَا هُمْ بِخٰرِجِيْنَ مِنْهَا ۖوَلَهُمْ عَذَابٌ مُّقِيْمٌ

yurīdūna ay yakhrujū minan-nāri wa mā hum bikhārijīna minhā, wa lahum ‘ażābun muqīm(un).

Олар тамыдан үнүксээр, ынчалза-даа олар аңаа үнмес. А олар мөңге кеземчени алыр.

وَالسَّارِقُ وَالسَّارِقَةُ فَاقْطَعُوْٓا اَيْدِيَهُمَا جَزَاۤءًۢ بِمَا كَسَبَا نَكَالًا مِّنَ اللّٰهِ ۗوَاللّٰهُ عَزِيْزٌ حَكِيْمٌ

was-sāriqu was-sāriqatu faqṭa‘ū aidiyahumā jazā'am bimā kasabā nakālam minallāh(i), wallāhu ‘azīzun ḥakīm(un).

Оорлаар эр-херээжен улустуң холдарын кезип кааптыңар, кылган чүүлдери дээш өжээн негеп, Аллахтан кеземче кылдыр. А Аллах дээрге бүгү-ле чүвени шыдаар, бүгү-ле мерген угаанныг-дыр.

فَمَنْ تَابَ مِنْۢ بَعْدِ ظُلْمِهٖ وَاَصْلَحَ فَاِنَّ اللّٰهَ يَتُوْبُ عَلَيْهِ ۗاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

faman tāba mim ba‘di ẓulmihī wa aṣlaḥa fa innallāha yatūbu ‘alaih(i), innallāha gafūrur raḥīm(un).

А кым кем-херек үүлгеткен соонда бачыттарын миннип, бодун экижидер болза, ынчан Аллах ооң бачыттарын хүлээп алыр. Шынап-ла, Аллах өршээлдиг, энерелдиг.

اَلَمْ تَعْلَمْ اَنَّ اللّٰهَ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ يُعَذِّبُ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَغْفِرُ لِمَنْ يَّشَاۤءُ ۗوَاللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

alam ta‘lam annallāha lahū mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), yu‘ażżibu may yasyā'u wa yagfiru limay yasyā'(u), wallāhu ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Силер билбес силер бе, Аллах дээрлерниң болгаш черниң бүгү күрүнезин ээлеп турар, Ол кымны күзээрил, кымны күзээрил, ону кезедип, кымны күзээрил, ону өршээр. Аллах шупту чүвениң кырынга чагырар.

۞ يٰٓاَيُّهَا الرَّسُوْلُ لَا يَحْزُنْكَ الَّذِيْنَ يُسَارِعُوْنَ فِى الْكُفْرِ مِنَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اٰمَنَّا بِاَفْوَاهِهِمْ وَلَمْ تُؤْمِنْ قُلُوْبُهُمْ ۛ وَمِنَ الَّذِيْنَ هَادُوْا ۛ سَمّٰعُوْنَ لِلْكَذِبِ سَمّٰعُوْنَ لِقَوْمٍ اٰخَرِيْنَۙ لَمْ يَأْتُوْكَ ۗ يُحَرِّفُوْنَ الْكَلِمَ مِنْۢ بَعْدِ مَوَاضِعِهٖۚ يَقُوْلُوْنَ اِنْ اُوْتِيْتُمْ هٰذَا فَخُذُوْهُ وَاِنْ لَّمْ تُؤْتَوْهُ فَاحْذَرُوْا ۗوَمَنْ يُّرِدِ اللّٰهُ فِتْنَتَهٗ فَلَنْ تَمْلِكَ لَهٗ مِنَ اللّٰهِ شَيْـًٔا ۗ اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ لَمْ يُرِدِ اللّٰهُ اَنْ يُّطَهِّرَ قُلُوْبَهُمْ ۗ لَهُمْ فِى الدُّنْيَا خِزْيٌ ۖوَّلَهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

yā ayyuhar-rasūlu lā yaḥzunkal-lażīna yusāri‘ūna fil-kufri minal-lażīna qālū āmannā bi'afwāhihim wa lam tu'min qulūbuhum - wa minal-lażīna hādū - sammā‘ūna lil-każibi sammā‘ūna liqaumin ākharīna lam ya'tūk(a), yuḥarrifūnal-kalima mim ba‘di mawāḍi‘ih(ī), yaqūlūna in ūtītum hāżā fa khuż­hu wa illam tu'tauhu faḥżarū, wa may yuridillāhu fitnatahū falan tamlika lahū minallāhi syai'ā(n), ulā'ikal-lażīna lam yuridillāhu ay yuṭahhira qulūbahum, lahum fid-dun-yā khizyuw wa lahum fil-ākhirati ‘ażābun ‘aẓīm(un).

О, Расул (Мухаммед)! Оларның бүзүрел чок чоруу-биле маргыжып турары дээш муңгараваңар. Тодаргайлаарга, чүректери ам-даа бүзүревейн турар-даа болза, аксы-биле "Бис бүзүрээн бис" деп чугаалап турар (ийи арынныглар), база-ла (медээлерни) меге дыңнаарынга ынак болгаш силерге кажан-даа келбээн өске улустуң сөстерин дыңнаарынга ынак иудейлер. Олар сөстерни (Тораны) шын утказындан өскертип алганнар. Олар мынча дээннер: «Бир эвес силерге (өскерилген) берген чүүл болза, ону хүлээп алыңар, а бир эвес силерге ындыг эвес чүүлдү берген болза, оваарымчалыг болуңар». Аллах кымны-даа өскээр угландырарын күзеп турар болза, силер Аллахтан (аңаа дуза кадарынга) чүнү-даа бичии-даа ойталавас силер. Олар Бурганның ам оларның чүректерин арыглаарын күзевейн турар кижилери-дир. Бо өртемчейге олар базындырар, а өске делегейге улуг кеземче алыр.

سَمّٰعُوْنَ لِلْكَذِبِ اَكّٰلُوْنَ لِلسُّحْتِۗ فَاِنْ جَاۤءُوْكَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ اَوْ اَعْرِضْ عَنْهُمْ ۚوَاِنْ تُعْرِضْ عَنْهُمْ فَلَنْ يَّضُرُّوْكَ شَيْـًٔا ۗ وَاِنْ حَكَمْتَ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِۗ اِنَّ اللّٰهَ يُحِبُّ الْمُقْسِطِيْنَ

sammā‘ūna lil-każibi akkālūna lis-suḥt(i), fa in jā'ūka faḥkum bainahum au a‘riḍ ‘anhum, wa in tu‘riḍ ‘anhum falay yaḍurrūka syai'ā(n), wa in ḥakamta faḥkum bainahum bil-qisṭ(i), innallāha yuḥibbul-muqsiṭīn(a).

Шынап-ла меге медээ дыңнаарынга ынак, хөй харам (чем) чиир. Бир эвес олар (еврейлер) силерже (Мухаммедке) шииткел айтырар дээш келир болза, оларның аразынга шиитпирни хүлээп алыңар азы олардан ойталаңар, а бир эвес силер олардан ойталаар болзуңарза, олар силерге бичии-даа хора чедирбес. А бир эвес силер (оларның херээн) шиитпирлээр болзуңарза, ынчан чөптүг шиитпирлеңер. Шынап-ла, Аллах чөптүг-шынныг улуска ынак.

وَكَيْفَ يُحَكِّمُوْنَكَ وَعِنْدَهُمُ التَّوْرٰىةُ فِيْهَا حُكْمُ اللّٰهِ ثُمَّ يَتَوَلَّوْنَ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ ۗوَمَآ اُولٰۤىِٕكَ بِالْمُؤْمِنِيْنَ ࣖ

wa kaifa yuḥakkimūnaka wa ‘indahumut-taurātu fīhā ḥukmullāhi ṡumma yatawallauna mim ba‘di żālik(a), wa mā ulā'ika bil-mu'minīn(a).

А олар силерни шииткекчи кылдыр канчап томуйлаарыл, оларның Торазында Аллахтың хоойлузу бар-даа болза, ооң соонда олар силерниң шиитпириңерден ойталаар? Шынап-ла, олар бүзүрээн улус эвес-тир.

اِنَّآ اَنْزَلْنَا التَّوْرٰىةَ فِيْهَا هُدًى وَّنُوْرٌۚ يَحْكُمُ بِهَا النَّبِيُّوْنَ الَّذِيْنَ اَسْلَمُوْا لِلَّذِيْنَ هَادُوْا وَالرَّبّٰنِيُّوْنَ وَالْاَحْبَارُ بِمَا اسْتُحْفِظُوْا مِنْ كِتٰبِ اللّٰهِ وَكَانُوْا عَلَيْهِ شُهَدَاۤءَۚ فَلَا تَخْشَوُا النَّاسَ وَاخْشَوْنِ وَلَا تَشْتَرُوْا بِاٰيٰتِيْ ثَمَنًا قَلِيْلًا ۗوَمَنْ لَّمْ يَحْكُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْكٰفِرُوْنَ

innā anzalnat-taurāta fīhā hudaw wa nūr(un), yaḥkumu bihan-nabiyyūnal-lażīna aslamū lil-lażīna hādū war-rabbāniyyūna wal-aḥbāru bimastuḥfiẓū min kitābillāhi wa kānū ‘alaihi syuhadā'(a), falā takhsyawun-nāsa wakhsyauni wa lā tasytarū bi'āyātī ṡamanan qalīlā(n), wa mal lam yaḥkum bimā anzalallāhu fa ulā'ika humul-kāfirūn(a).

Шынап-ла, Тораның номун бис чорудупкан бис; ында удуртулга болгаш чырык бар. Бо ном-биле Аллахка чагырткан медээчилер, оларның эртемденнери болгаш бараалгакчылары дег, иудейлерниң айтырыгларын шиитпирлеп ​​турган, чүге дээрге оларга Аллахтың номнарын кадагалаарын дужааган болгаш олар оларның херечилери турган. Ынчангаш улустан кортпаңар, Менден коргуп чоруңар. Мээң шүлүктеримни чиик өртекке сатпаңар. Кым Аллахтың үндүргени-биле шиитпирлевейн турар болза, ол кижи кафир-дир.

وَكَتَبْنَا عَلَيْهِمْ فِيْهَآ اَنَّ النَّفْسَ بِالنَّفْسِ وَالْعَيْنَ بِالْعَيْنِ وَالْاَنْفَ بِالْاَنْفِ وَالْاُذُنَ بِالْاُذُنِ وَالسِّنَّ بِالسِّنِّۙ وَالْجُرُوْحَ قِصَاصٌۗ فَمَنْ تَصَدَّقَ بِهٖ فَهُوَ كَفَّارَةٌ لَّهٗ ۗوَمَنْ لَّمْ يَحْكُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الظّٰلِمُوْنَ

wa katabnā ‘alaihim fīhā annan-nafsa bin-nafsi wal-‘aina bil-‘aini wal-anfa bil-anfi wal-użuna bil-użuni was-sinna bis-sinni wal-jurūḥa qiṣāṣ(un), faman taṣaddaqa bihī fa huwa kaffāratul lah(ū), wa mal lam yaḥkum bimā anzalallāhu fa ulā'ika humuẓ-ẓālimūn(a).

Бис оларга ында (Торада) амыдырал дээш амыдырал, карак дээш карак, думчук дээш думчук, кулак дээш кулак, диш дээш диш, аарыглар (база) кисалыг (ол-ла харыы) деп тургускан бис. Кым-даа (кисас эргезинден) ойталаар болза, ынчан ол ооң бачыттары дээш арыглаашкын болур. Кым-даа болза, Аллахтың ажытканы ёзугаар шиитпирлевес болза, олар кем-херек үүлгедикчилери болур.

وَقَفَّيْنَا عَلٰٓى اٰثَارِهِمْ بِعِيْسَى ابْنِ مَرْيَمَ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ التَّوْرٰىةِ ۖوَاٰتَيْنٰهُ الْاِنْجِيْلَ فِيْهِ هُدًى وَّنُوْرٌۙ وَّمُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ التَّوْرٰىةِ وَهُدًى وَّمَوْعِظَةً لِّلْمُتَّقِيْنَۗ

wa qaffainā ‘alā āṡārihim bi‘īsabni maryama muṣaddiqal limā baina yadaihi minat-taurāh(ti), wa ātaināhul-injīla fīhi hudaw wa nūr(un), wa muṣaddiqal limā baina yadaihi minat-taurāti wa hudaw wa mau‘iẓatal lil-muttaqīn(a).

А Бис оларның изин уламчылап, Марияның оглу Иисусту чорудуп, эрткен Номну, тодаргайлаарга, Тораны бадыткаан бис. Бис аңаа Буянныг Медээни чорудупкан бис, ында удуртулга болгаш чырык бар, база эрткен номнуң бадыткалы бар, тодаргайлаарга, Тораның, база чүдүлгелиг улуска удуртулга болгаш өөредиг.

وَلْيَحْكُمْ اَهْلُ الْاِنْجِيْلِ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ فِيْهِۗ وَمَنْ لَّمْ يَحْكُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْفٰسِقُوْنَ

walyaḥkum ahlul-injīli bimā anzalallāhu fīh(i), wa mal lam yaḥkum bimā anzalallāhu fa ulā'ika humul-fasiqūn(a).

А Буянныг Медээниң эдерикчилери Аллахтың ында ажыткан чүүлдери-биле шиитпирни хүлээп алзыннар. Кым-даа болза, Аллахтың ажытканы ёзугаар чүүлдерни шиитпирлевес болза, олар каржы-дошкун улус-тур.

وَاَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ الْكِتٰبَ بِالْحَقِّ مُصَدِّقًا لِّمَا بَيْنَ يَدَيْهِ مِنَ الْكِتٰبِ وَمُهَيْمِنًا عَلَيْهِ فَاحْكُمْ بَيْنَهُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعْ اَهْوَاۤءَهُمْ عَمَّا جَاۤءَكَ مِنَ الْحَقِّۗ لِكُلٍّ جَعَلْنَا مِنْكُمْ شِرْعَةً وَّمِنْهَاجًا ۗوَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَجَعَلَكُمْ اُمَّةً وَّاحِدَةً وَّلٰكِنْ لِّيَبْلُوَكُمْ فِيْ مَآ اٰتٰىكُمْ فَاسْتَبِقُوا الْخَيْرٰتِۗ اِلَى اللّٰهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيْعًا فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ فِيْهِ تَخْتَلِفُوْنَۙ

wa anzalnā ilaikal-kitāba bil-ḥaqqi muṣaddiqal limā baina yadaihi minal-kitābi wa muhaiminan ‘alaihi faḥkum bainahum bimā anzalallāhu wa lā tattabi‘ ahwā'ahum ‘ammā jā'aka minal-ḥaqq(i), likullin ja‘alnā minkum syir‘ataw wa minhājā(n), wa lau syā'allāhu laja‘alakum ummataw wāḥidataw wa lākil liyabluwakum fī mā ātākum fastabiqul-khairāt(i), ilallāhi marji‘ukum jamī‘an fa yunabbi'ukum bimā kuntum fīhi takhtalifūn(a).

А бис силерге (Мухаммад) алыс шынны эккелген Номну (Аль-Коранны) дүжүрүп берген бис, ол алыс шынны эккелген, ол ооң мурнунда үнген номнарны бадыткап, оларны камгалап турар, ынчангаш оларның херээн Аллахтың ажытканы ёзугаар шиитпирлеп, силерге келген алыс шынны каапкаш, оларның күзелдерин эдербеңер. Силерниң араңарда чон бүрүзүнге, Дүрүмнерни болгаш тодаргай орукту берип турар бис. Бир эвес Аллах күзээн болза, силерни чаңгыс чон кылып каар турган, ынчалза-даа Аллах силерни берген белектери-биле шенеп көөрүн күзеп турар, ынчангаш эки чүүлдер кылырынга маргылдаалап чоруңар. Чүгле силер шупту Аллахче эглип кээр силер, ынчан Ол силерге ооң мурнунда маргыжып турган чүүлүңерни дыңнадып бээр.

وَاَنِ احْكُمْ بَيْنَهُمْ بِمَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ وَلَا تَتَّبِعْ اَهْوَاۤءَهُمْ وَاحْذَرْهُمْ اَنْ يَّفْتِنُوْكَ عَنْۢ بَعْضِ مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ اِلَيْكَۗ فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاعْلَمْ اَنَّمَا يُرِيْدُ اللّٰهُ اَنْ يُّصِيْبَهُمْ بِبَعْضِ ذُنُوْبِهِمْ ۗوَاِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ النَّاسِ لَفٰسِقُوْنَ

wa aniḥkum bainahum bimā anzalallāhu wa lā tattabi‘ ahwā'ahum waḥżarūhum ay yaftinūka ‘am ba‘ḍi mā anzalallāhu ilaik(a), fa in tawallau fa‘lam annamā yurīdullāhu ay yuṣībahum biba‘ḍi żunūbihim, wa inna kaṡīram minan-nāsi lafāsiqūn(a).

оларның аразында айтырыгларны Аллахтың ажытканы ёзугаар шиитпирлээр, оларның күзелдерин эдерип болбас. Олардан кичээнгейлиг болуңар, олар силерни Аллахтың силерге ажыткан чүүлдериниң бир кезээнге мегелеп шыдавас. Бир эвес олар (Аллахтың үндүрген хоойлузундан) ойталаар болза, ынчан билип алыңар, Аллах оларның чамдык бачыттары дээш оларга айыыл-халап эккээр деп турар. Шынап-ла, кижилерниң хөй кезии каржы кижилер-дир.

اَفَحُكْمَ الْجَاهِلِيَّةِ يَبْغُوْنَۗ وَمَنْ اَحْسَنُ مِنَ اللّٰهِ حُكْمًا لِّقَوْمٍ يُّوْقِنُوْنَ ࣖ

afaḥukmul-jāhiliyyati yabgūn(a), wa man aḥsanu minallāhi ḥukmal liqaumiy yūqinūn(a).

Оларның күзеп турары Иахилияның хоойлузу кандыгыл? (Бодунуң шажын-чүдүлгезинге) бүзүрээр улуска кымның (хоойлузу) Аллахтың (хоойлузундан) артыкыл?

۞ يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوا الْيَهُوْدَ وَالنَّصٰرٰٓى اَوْلِيَاۤءَ ۘ بَعْضُهُمْ اَوْلِيَاۤءُ بَعْضٍۗ وَمَنْ يَّتَوَلَّهُمْ مِّنْكُمْ فَاِنَّهٗ مِنْهُمْ ۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الظّٰلِمِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżul-yahūda wan-naṣārā auliyā'(a), ba‘ḍuhum auliyā'u ba‘ḍ(in), wa may yatawallahum minkum fa innahū minhum, innallāha lā yahdil-qaumaẓ-ẓālimīn(a).

Бүзүрээн улус! Иудейлерни болгаш христианнарны шынчы өңнүктер кылдыр кылбаңар; олар бот-боттарын камгалап турар. Силерниң араңардан кым-даа оларга шынчы өңнүктер кылып алыр болза, ол ыяап-ла оларның аразында болур. Шынап-ла, Аллах кем-херек үүлгедикчилерин башкарбас.

فَتَرَى الَّذِيْنَ فِيْ قُلُوْبِهِمْ مَّرَضٌ يُّسَارِعُوْنَ فِيْهِمْ يَقُوْلُوْنَ نَخْشٰٓى اَنْ تُصِيْبَنَا دَاۤىِٕرَةٌ ۗفَعَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّأْتِيَ بِالْفَتْحِ اَوْ اَمْرٍ مِّنْ عِنْدِهٖ فَيُصْبِحُوْا عَلٰى مَآ اَسَرُّوْا فِيْٓ اَنْفُسِهِمْ نٰدِمِيْنَۗ

fa taral-lażīna fī qulūbihim maraḍuy yusāri‘ūna fīhim yaqūlūna nakhsyā an tuṣībanā dā'irah(tun), fa ‘asallāhu ay ya'tiya bil-fatḥi au amrim min ‘indihī fa yuṣbiḥū ‘alā mā asarrū fī anfusihim nādimīn(a).

Оон көөр силер, чүректери аарып турар улус оларже (еврейлер болгаш христианнар) дораан чоокшулап келгеш: «Бис айыыл-халаптан коргар бис» - деп. Аллах тиилелгени (Бодунуң элчининге) азы Ооң шиитпирин эккээр боор деп идегеп тур бис, ынчангаш олар боттарының иштинде чажырып чораан чүүлүнге хомудаар.

وَيَقُوْلُ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَهٰٓؤُلَاۤءِ الَّذِيْنَ اَقْسَمُوْا بِاللّٰهِ جَهْدَ اَيْمَانِهِمْۙ اِنَّهُمْ لَمَعَكُمْۗ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فَاَصْبَحُوْا خٰسِرِيْنَ

wa yaqūlul-lażīna āmanū ahā'ulā'il-lażīna aqsamū billāhi jahda aimānihim, innahum lama‘akum, ḥabiṭat a‘māluhum fa aṣbaḥū khāsirīn(a).

А бүзүрээн улус: «Бо кижи Аллахтың ады-биле даңгыраглап турар кижи бе, олар шынап-ла силер-биле кады бис?» Оларның бүгү-ле кылган үүлгедиглери хей, ынчангаш олар чидириглиг апаар.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَنْ يَّرْتَدَّ مِنْكُمْ عَنْ دِيْنِهٖ فَسَوْفَ يَأْتِى اللّٰهُ بِقَوْمٍ يُّحِبُّهُمْ وَيُحِبُّوْنَهٗٓ ۙاَذِلَّةٍ عَلَى الْمُؤْمِنِيْنَ اَعِزَّةٍ عَلَى الْكٰفِرِيْنَۖ يُجَاهِدُوْنَ فِيْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَلَا يَخَافُوْنَ لَوْمَةَ لَاۤىِٕمٍ ۗذٰلِكَ فَضْلُ اللّٰهِ يُؤْتِيْهِ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَاللّٰهُ وَاسِعٌ عَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū may yartadda minkum ‘an dīnihī fa saufa ya'tillāhu biqaumiy yuḥibbuhum wa yuḥibbūnah(ū), ażillatin ‘alal-mu'minīna a‘izzatin ‘alal-kāfirīn(a), yujāhidūna fī sabīlillāhi wa lā yakhāfūna laumata lā'im(in), żālika faḍlullāhi yu'tīhi may yasyā'(u), wallāhu wāsi‘un ‘alīm(un).

Бүзүрээн улус! Силерниң араңардан кым-даа бодунуң шажын-чүдүлгезинден ойталаар болза, ынчан Аллах чонну эккээр, Ол оларга ынак болур, олар база Аңаа ынак болур, бүзүрээн улуска чымчак болур, а кафирлерге, Аллахтың оруу-биле кызып чоруур улуска, шүгүмчүлээринге ынак улустуң адааргалындан кортпас улуска кадыг-дошкун болур. Ол дээрге Аллахтың белээ-дир, Ол кымга-даа бээр. А Аллах дээрге бүгү чүвени шыгжап турар (Ооң белээ), бүгү чүвени билир.

اِنَّمَا وَلِيُّكُمُ اللّٰهُ وَرَسُوْلُهٗ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوا الَّذِيْنَ يُقِيْمُوْنَ الصَّلٰوةَ وَيُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَهُمْ رٰكِعُوْنَ

innamā waliyyukumullāhu wa rasūluhū wal-lażīna āmanul-lażīna yuqīmūnaṣ-ṣalāta wa yu'tūnaz-zakāta wa hum rāki‘ūn(a).

Шынап-ла, силерниң чаңгыс дузалакчыңар дээрге Аллах, Ооң элчини, база бүзүрээн улус, мөргүлдер кылып, закат төлеп турар улус, ынчалза-даа (Аллахка) чагыртып турар.

وَمَنْ يَّتَوَلَّ اللّٰهَ وَرَسُوْلَهٗ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فَاِنَّ حِزْبَ اللّٰهِ هُمُ الْغٰلِبُوْنَ ࣖ

wa may yatawallallāha wa rasūlahū wal-lażīna āmanū fa inna ḥizballāhi humul-gālibūn(a).

А кым-даа болза, Аллахты, Бодунуң элчини болгаш бүзүрээн улусту бодунуң дузалакчылары кылдыр кылып каар болза, ынчан, шынап-ла, Аллахтың эдерикчилери (шажын) тиилээр.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَتَّخِذُوا الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا دِيْنَكُمْ هُزُوًا وَّلَعِبًا مِّنَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكُمْ وَالْكُفَّارَ اَوْلِيَاۤءَۚ وَاتَّقُوا اللّٰهَ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tattakhiżul-lażīnattakhażū dīnakum huzuwaw wa la‘ibam minal-lażīna ūtul-kitāba min qablikum wal-kuffāra auliyā'(a), wattaqullāha in kuntum mu'minīn(a).

Бүзүрээн улус! Силерниң шажыныңарны каттырынчыг болгаш оюн-тоглаа кылып турар улус кылдыр баштыңнарыңарны кылбаңар, (тодаргайлаарга) силерниң мурнуңарда номну алган улустуң болгаш кафирлерниң (мушриктерниң) аразынга. Бир эвес силер бүзүрээн болзуңарза, Аллахтан коргуп чоруңар.

وَاِذَا نَادَيْتُمْ اِلَى الصَّلٰوةِ اتَّخَذُوْهَا هُزُوًا وَّلَعِبًا ۗذٰلِكَ بِاَ نَّهُمْ قَوْمٌ لَّا يَعْقِلُوْنَ

wa iżā nādaitum ilaṣ-ṣalātittakhażūhā huzuwaw wa la‘ibā(n), żālika bi'annahum qaumul lā ya‘qilūn(a).

Бир эвес силер оларны мөргүл кылырынче кыйгырар болзуңарза, олар ону каттырынчыг болгаш ойнаар чүүл кылып каар. Чүге дизе олар аңгыланмас улус-тур.

قُلْ يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ هَلْ تَنْقِمُوْنَ مِنَّآ اِلَّآ اَنْ اٰمَنَّا بِاللّٰهِ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْنَا وَمَآ اُنْزِلَ مِنْ قَبْلُۙ وَاَنَّ اَكْثَرَكُمْ فٰسِقُوْنَ

qul yā ahlal-kitābi hal tanqimūna minnā illā an āmannā billāhi wa mā unzila ilainā wa mā unzila min qabl(u), wa anna akṡarakum fāsiqūn(a).

Айтып бериңер: "О, номнуң улузу! Бис чүгле Аллахка, биске ажыттынган чүүлдерге болгаш ооң мурнунда ажыттынган чүүлдерге бүзүрээривис дээш, частырыглыг бис деп бодаар силер бе? Шынап-ла, силерниң хөй кезииңер каржы кижилер-дир силер."

قُلْ هَلْ اُنَبِّئُكُمْ بِشَرٍّ مِّنْ ذٰلِكَ مَثُوْبَةً عِنْدَ اللّٰهِ ۗمَنْ لَّعَنَهُ اللّٰهُ وَغَضِبَ عَلَيْهِ وَجَعَلَ مِنْهُمُ الْقِرَدَةَ وَالْخَنَازِيْرَ وَعَبَدَ الطَّاغُوْتَۗ اُولٰۤىِٕكَ شَرٌّ مَّكَانًا وَّاَضَلُّ عَنْ سَوَاۤءِ السَّبِيْلِ

qul hal unabbi'ukum bisyarrim min żālika maṡūbatan ‘indallāh(i), mal la‘anahullāhu wa gaḍiba ‘alaihi wa ja‘ala minhumul-qiradata wal-khanāzīra wa ‘abadaṭ-ṭāgūt(a), ulā'ika syarrum makānaw wa aḍallu ‘an sawā'is-sabīl(i).

(Мухаммад) айтып бер: "Мен силерге Аллахтың мурнунга (бузуттуг улустан) өжээн негеп турар улустуң дугайында чугаалаар мен бе? Тодаргайлаарга, Аллахка каргаттырган болгаш хорадаан улус, оларның аразында (бар) обезьяналар болгаш сүрүглер кылдыр кылып каан улус база (Тагутка чүдүп турар улус бар". Олар оон-даа багай байдалда болгаш шын оруктан ырап турар.

وَاِذَا جَاۤءُوْكُمْ قَالُوْٓا اٰمَنَّا وَقَدْ دَّخَلُوْا بِالْكُفْرِ وَهُمْ قَدْ خَرَجُوْا بِهٖ ۗوَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا كَانُوْا يَكْتُمُوْنَ

wa iżā jā'ūkum qālū āmannā wa qad dakhalū bil-kufri wa hum qad kharajū bih(ī), wallāhu a‘lamu bimā kānū yaktumūn(a).

А кажан олар (еврейлер азы ийи арынныглар) силерге келгеш, олар: «Бис бүзүрээн бис» дээр, ынчалза-даа олар силерге бүзүревейн келгеш, олар база ынчаар чорупкан; оларның чүнү чажырып турарын Аллах эки билир.

وَتَرٰى كَثِيْرًا مِّنْهُمْ يُسَارِعُوْنَ فِى الْاِثْمِ وَالْعُدْوَانِ وَاَكْلِهِمُ السُّحْتَۗ لَبِئْسَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa tarā kaṡīram minhum yusāri‘ūna fil-iṡmi wal-‘udwāni wa aklihimus-suḥt(a), labi'sa mā kānū ya‘malūn(a).

А силер оларның (еврейлерниң) хөй кезии бачыт үүлгедип, дайзыннажып, арыг эвес чем чип турары-биле маргыжып турарын көрүп каар силер. Оларның кылган чүүлү дыка-ла багай-дыр.

لَوْلَا يَنْهٰىهُمُ الرَّبّٰنِيُّوْنَ وَالْاَحْبَارُ عَنْ قَوْلِهِمُ الْاِثْمَ وَاَكْلِهِمُ السُّحْتَۗ لَبِئْسَ مَا كَانُوْا يَصْنَعُوْنَ

lau lā yanhāhumur-rabbāniyyūna wal-aḥbāru ‘an qaulihimul-iṡma wa aklihimus-suḥt(a), labi'sa mā kānū yaṣna‘ūn(a).

Чүге оларның чүдүлге башкылары, бараалгакчылары меге сөстер чугаалаарын, харам чем чиирин хорувайн турарыл? Оларның кылган чүүлү дыка-ла багай-дыр.

وَقَالَتِ الْيَهُوْدُ يَدُ اللّٰهِ مَغْلُوْلَةٌ ۗغُلَّتْ اَيْدِيْهِمْ وَلُعِنُوْا بِمَا قَالُوْا ۘ بَلْ يَدٰهُ مَبْسُوْطَتٰنِۙ يُنْفِقُ كَيْفَ يَشَاۤءُۗ وَلَيَزِيْدَنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ مَّآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ طُغْيَانًا وَّكُفْرًاۗ وَاَلْقَيْنَا بَيْنَهُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاۤءَ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِۗ كُلَّمَآ اَوْقَدُوْا نَارًا لِّلْحَرْبِ اَطْفَاَهَا اللّٰهُ ۙوَيَسْعَوْنَ فِى الْاَرْضِ فَسَادًاۗ وَاللّٰهُ لَا يُحِبُّ الْمُفْسِدِيْنَ

wa qālatil-yahūdu yadullāhi maglūlah(tun), gullat aidīhim wa lu‘inū bimā qālū, bal yadāhu mabsūṭatān(i), yunfiqu kaifa yasyā'(u), wa layazīdanna kaṡīram minhum mā unzila ilaika mir rabbika ṭugyānaw wa kufrā(n), wa alqainā bainahumul-‘adāwata wal-bagḍā'a ilā yaumil-qiyāmah(ti), kullamā auqadū nāral lil-ḥarbi aṭfa'ahallāh(u), wa yas‘auna fil-arḍi fasādā(n), wallāhu lā yuḥibbul-mufsidīn(a).

Иудейлер: «Бурганның холдары баглап каан» – дээннер. Херек кырында, оларның холдары баглап каан болгаш оларның чугаалаан чүүлдери дээш каргаттырган улус-тур, ынчалза-даа Аллахтың ийи холу ажык-даа болза; Ол күзээн ёзугаар чемни берип турар. А (Коран) силерниң Дээргиңерден силерге дамчыткан, оларның хөй кезииниң дыңнангыр эвес чоруун болгаш бүзүрел чок чоруун көвүдедир. Диригжидилге хүнүнге чедир оларның аразынга дайзынныг чорукту болгаш көөр хөңнү чок чорукту тургузуп турган бис. Олар дайынчы отту кыпсыр санында-ла, Аллах ону өжүрүп турган. А олар чер кырынга узуткаашкынны кылырын оралдажыр. А Аллах хора чедирген улуска ынак эвес.

وَلَوْ اَنَّ اَهْلَ الْكِتٰبِ اٰمَنُوْا وَاتَّقَوْا لَكَفَّرْنَا عَنْهُمْ سَيِّاٰتِهِمْ وَلَاَدْخَلْنٰهُمْ جَنّٰتِ النَّعِيْمِ

wa lau anna ahlal-kitābi āmanū wattaqau lakaffarnā ‘anhum sayyi'ātihim wa la'adkhalnāhum jannātin-na‘īm(i).

А бир эвес номнуң улузу бүзүреп, чүдүлгелиг чораан болза, оларның частырыгларын өжүрүп, өөрүшкү-биле долу дываажаңнарже киирип каар ийик бис.

وَلَوْ اَنَّهُمْ اَقَامُوا التَّوْرٰىةَ وَالْاِنْجِيْلَ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْهِمْ مِّنْ رَّبِّهِمْ لَاَكَلُوْا مِنْ فَوْقِهِمْ وَمِنْ تَحْتِ اَرْجُلِهِمْۗ مِنْهُمْ اُمَّةٌ مُّقْتَصِدَةٌ ۗ وَكَثِيْرٌ مِّنْهُمْ سَاۤءَ مَا يَعْمَلُوْنَ ࣖ

wa lau annahum aqāmut-taurāta wal-injīla wa mā unzila ilaihim mir rabbihim la'akalū min fauqihim wa min taḥti arjulihim, minhum ummatum muqtaṣidah(tun), wa kaṡīrum minhum sā'a mā ya‘malūn(a).

А бир эвес олар Дээрги-Чаяакчызындан оларга дамчыткан Тораның, Буянныг Медээниң болгаш (Коранның) хоойлуларын шынап-ла күүседир болза, оларның үстүнде болгаш буттарының адаандан аъш-чемни албан алыр турган. Оларның аразында бир бөлүк ак сеткилдиг, дыңнангыр улус турган. Оларның хөй кезии кылып турар чүүлдеринге дыка багай.

۞ يٰٓاَيُّهَا الرَّسُوْلُ بَلِّغْ مَآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ ۗوَاِنْ لَّمْ تَفْعَلْ فَمَا بَلَّغْتَ رِسٰلَتَهٗ ۗوَاللّٰهُ يَعْصِمُكَ مِنَ النَّاسِۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ

yā ayyuhar-rasūlu ballig mā unzila ilaika mir rabbik(a), wa illam taf‘al famā ballagta risālatah(ū), wallāhu ya‘ṣimuka minan-nās(i), innallāha lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).

О, элчин! Дээргиңерниң силерге ажыткан чүүлүн дамчыдыңар. Бир эвес силер кылбас болзуңарза (силерниң дужааган чүүлүңерни), ол дээрге силер Ооң медээзин дамчытпайн турарыңар ол-дур. А Аллах силерни кижилерден (хорандан) камгалап турар. Шынап-ла, Аллах кафирлерни башкарбас.

قُلْ يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ لَسْتُمْ عَلٰى شَيْءٍ حَتّٰى تُقِيْمُوا التَّوْرٰىةَ وَالْاِنْجِيْلَ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْكُمْ مِّنْ رَّبِّكُمْ ۗوَلَيَزِيْدَنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ مَّآ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ طُغْيَانًا وَّكُفْرًاۚ فَلَا تَأْسَ عَلَى الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ

qul yā ahlal-kitābi lastum ‘alā syai'in ḥattā tuqīmut-taurāta wal-injīla wa mā unzila ilaikum mir rabbikum, wa layazīdanna kaṡīram minhum mā unzila ilaika mir rabbika ṭugyānaw wa kufrā(n), falā ta'sa ‘alal-qaumil-kāfirīn(a).

(Мухаммад) чугаалаңар: "О, Номнуң улузу! Дээргиңерниң силерге ажыткан Тораның, Буянныг Медээниң болгаш (Коранның) өөредиглерин деткиир болзуңарза, силерни бичии-даа шажынчы деп санавас силер." Дээргиңерниң силерге ажыткан чүүлү оларның хөй кезиин дыңнангыр эвес болгаш дыңнангыр эвес кылып каар, ынчангаш бүзүревейн турар улустан дүвүревеңер.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَالَّذِيْنَ هَادُوْا وَالصَّابِـُٔوْنَ وَالنَّصٰرٰى مَنْ اٰمَنَ بِاللّٰهِ وَالْيَوْمِ الْاٰخِرِ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

innal-lażīna āmanū wal-lażīna hādū waṣ-ṣābi'ūna wan-naṣārā man āmana billāhi wal-yaumil-ākhiri wa ‘amila ṣāliḥan falā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Шынап-ла, бүзүрээн улус, еврейлер, шабииннер болгаш христианнар, кым-даа Аллахка бүзүрээр, Сөөлгү хүнде, эки чүүлдер кылып турар болза, ынчан оларга сагыш човаашкын чок болгаш олар муңгаравас.

لَقَدْ اَخَذْنَا مِيْثَاقَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ وَاَرْسَلْنَآ اِلَيْهِمْ رُسُلًا ۗ كُلَّمَا جَاۤءَهُمْ رَسُوْلٌۢ بِمَا لَا تَهْوٰٓى اَنْفُسُهُمْۙ فَرِيْقًا كَذَّبُوْا وَفَرِيْقًا يَّقْتُلُوْنَ

laqad akhażnā mīṡāqa banī isrā'īla wa arsalnā ilaihim rusulā(n), kullamā jā'ahum rasūlum bimā lā tahwā anfusuhum, farīqan każżabū wa farīqay yaqtulūn(a).

Шынап-ла, бис израиль чондан керээни ап алгаш, оларже элчиннер чорудупкан бис. Ынчалза-даа элчин бүрүзү оларга күзелинге дүүшпес чүүл-биле чедип келген, ынчангаш олар чамдыызын мегелеп, а өскелерин өлүрүп турган.

وَحَسِبُوْٓا اَلَّا تَكُوْنَ فِتْنَةٌ فَعَمُوْا وَصَمُّوْا ثُمَّ تَابَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ ثُمَّ عَمُوْا وَصَمُّوْا كَثِيْرٌ مِّنْهُمْۗ وَاللّٰهُ بَصِيْرٌۢ بِمَا يَعْمَلُوْنَ

wa ḥasibū allā takūna fitnatun fa ‘amū wa ṣammū ṡumma tāballāhu ‘alaihim ṡumma ‘amū wa ṣammū kaṡīrum minhum, wallāhu baṣīrum bimā ya‘malūn(a).

А олар кандыг-даа айыыл-халап болбас деп бодаан (медээчилерни өлүрүп кааш), ынчангаш олар согур болгаш дүлей апарган, ооң соонда Аллах оларның бачыттарын хүлээп алган, ооң соонда оларның хөй кезии согур болгаш дүлей апарган. А Аллах оларның кылып турар чүүлдерин шуптузун көрүп турар.

لَقَدْ كَفَرَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ هُوَ الْمَسِيْحُ ابْنُ مَرْيَمَ ۗوَقَالَ الْمَسِيْحُ يٰبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ اعْبُدُوا اللّٰهَ رَبِّيْ وَرَبَّكُمْ ۗاِنَّهٗ مَنْ يُّشْرِكْ بِاللّٰهِ فَقَدْ حَرَّمَ اللّٰهُ عَلَيْهِ الْجَنَّةَ وَمَأْوٰىهُ النَّارُ ۗوَمَا لِلظّٰلِمِيْنَ مِنْ اَنْصَارٍ

laqad kafaral-lażīna qālū innallāha huwal-masīḥubnu maryam(a), wa qālal-masīḥu yā banī isrā'īla‘budullāha rabbī wa rabbakum, innahū may yusyrik billāhi faqad ḥarramallāhu ‘alaihil-jannata wa ma'wāhun nār(u), wa mā liẓ-ẓālimīna min anṣār(in).

Шынап-ла, «Шынап-ла, Аллах дээрге Марияның оглу Мессия-дыр» дээр улус бүзүревейн барган. Аль-Масих (боду) мынча дээн-даа болза: "О, Израильдиң ажы-төлү! Аллахка мөгейиңер, мээң Дээргим болгаш силерниң Дээргиңер". Шынап-ла, кым-даа болза, Аллах-биле чүнү-даа холбап турар болза, ынчан Аллах аңаа дээрни хораан, а ооң оруу – тамы. А чөптүг эвес улуска дузалакчы чок.

لَقَدْ كَفَرَ الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ ثَالِثُ ثَلٰثَةٍ ۘ وَمَا مِنْ اِلٰهٍ اِلَّآ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ ۗوَاِنْ لَّمْ يَنْتَهُوْا عَمَّا يَقُوْلُوْنَ لَيَمَسَّنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

laqad kafaral-lażīna qālū innallāha ṡāliṡu ṡalāsah(tin), wa mā min ilāhin illā ilāhuw wāḥid(un), wa illam yantahū ‘ammā yaqūlūna layamassannal-lażīna kafarū minhum ‘ażābun alīm(un).

Шынап-ла, Аллахты үштүң бирээзи деп турар улус, Чаңгыс Бургандан өске бурган чок-даа болза, бүзүревейн барган. Бир эвес олар чугаалап турар чүүлдеринден соксавас болза, оларның аразындан бүзүревейн турар улус аарышкылыг кеземчени албан алыр.

اَفَلَا يَتُوْبُوْنَ اِلَى اللّٰهِ وَيَسْتَغْفِرُوْنَهٗۗ وَاللّٰهُ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

afalā yatūbūna ilallāhi wa yastagfirūnah(ū), wallāhu gafūrur raḥīm(un).

Чүге олар Аллахтан бачыттарын миннип, Оон өршээл дилевейн турарыл? Аллах өршээлдиг, энерелдиг.

مَا الْمَسِيْحُ ابْنُ مَرْيَمَ اِلَّا رَسُوْلٌۚ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِ الرُّسُلُۗ وَاُمُّهٗ صِدِّيْقَةٌ ۗ كَانَا يَأْكُلَانِ الطَّعَامَ ۗ اُنْظُرْ كَيْفَ نُبَيِّنُ لَهُمُ الْاٰيٰتِ ثُمَّ انْظُرْ اَنّٰى يُؤْفَكُوْنَ

mal-masīḥubnu maryama illā rasūl(un), qad khalat min qablihir rusul(u), wa ummuhū ṣiddīqah(tun), kānā ya'kulāniṭ-ṭa‘ām(a), unẓur kaifa nubayyinu lahumul-āyāti ṡummanẓur annā yu'fakūn(a).

Марияның оглу Мессия чүгле элчин турган. Ооң мурнунда элээн каш элчиннер эрткен. А ооң авазы шынны сагып чоруур кижи турган. Экии шупту чем чиир. Оларга (Номнуң кижилеринге) шүлүктерни (күштүң демдектерин) канчаар тайылбырлап турарын хайгаарап көрүңер, ооң соонда оларны (күзелдери-биле) канчаар өскээр угландырып турарын хайгаарап көрүңер

قُلْ اَتَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَمْلِكُ لَكُمْ ضَرًّا وَّلَا نَفْعًا ۗوَاللّٰهُ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

qul ata‘budūna min dūnillāhi mā lā yamliku lakum ḍarraw wa lā naf‘ā(n), wallāhu huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

(Мухаммед) чугаалаңар: "Чүге силер Аллахтан өске чүүлге мөгейип турар силер, ол чүүл силерге айыыл-халап эккеп шыдавас болгаш силерге (база) ажыктыг эвес чүүлге?" А Аллах шупту чүвени дыңнаар, шупту чүвени билир.

قُلْ يٰٓاَهْلَ الْكِتٰبِ لَا تَغْلُوْا فِيْ دِيْنِكُمْ غَيْرَ الْحَقِّ وَلَا تَتَّبِعُوْٓا اَهْوَاۤءَ قَوْمٍ قَدْ ضَلُّوْا مِنْ قَبْلُ وَاَضَلُّوْا كَثِيْرًا وَّضَلُّوْا عَنْ سَوَاۤءِ السَّبِيْلِ ࣖ

qul yā ahlal-kitābi lā taglū fī dīnikum gairal-ḥaqqi wa lā tattabi‘ū ahwā'a qaumin qad ḍallū min qablu wa aḍallū kaṡīraw wa ḍallū ‘an sawā'is-sabīl(i).

(Мухаммад) мынча деп чугаалаңар: "О, номнуң улузу! Шажын-чүдүлгеңерде шын эвес чүүлдер-биле артыктап турбаңар. Эрткен үеде шын эвес оруктан чорупкан, хөй кижилерни шын эвес орукче киирген, боттары дорт оруктан чайлай берген улустуң күзелдерин эдербеңер".

لُعِنَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْۢ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ عَلٰى لِسَانِ دَاوٗدَ وَعِيْسَى ابْنِ مَرْيَمَ ۗذٰلِكَ بِمَا عَصَوْا وَّكَانُوْا يَعْتَدُوْنَ

lu‘inal-lażīna kafarū mim banī isrā'īla ‘alā lisāni dāwūda wa ‘īsabni maryam(a), żālika bimā ‘aṣaw wa kānū ya‘tadūn(a).

Израильдиң ажы-төлүнден кафирлер Дауд биле Марияның оглу Иисустуң сөстери-биле каргаттынган. Чүге дизе олар дыңнангыр эвес болгаш кезээде кем-херек үүлгедип турар.

كَانُوْا لَا يَتَنَاهَوْنَ عَنْ مُّنْكَرٍ فَعَلُوْهُۗ لَبِئْسَ مَا كَانُوْا يَفْعَلُوْنَ

kānū lā yatanāhauna ‘am munkarin fa‘alūh(u), labi'sa mā kānū yaf‘alūn(a).

Олар үргүлчү кылып турар багай үүлелеринден бот-боттарынга шаптыктавас. Шынап-ла, оларның кылып турар чүүлдери дыка каржы-дыр.

تَرٰى كَثِيْرًا مِّنْهُمْ يَتَوَلَّوْنَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا ۗ لَبِئْسَ مَا قَدَّمَتْ لَهُمْ اَنْفُسُهُمْ اَنْ سَخِطَ اللّٰهُ عَلَيْهِمْ وَفِى الْعَذَابِ هُمْ خٰلِدُوْنَ

tarā kaṡīram minhum yatawallaunal-lażīna kafarū, labi'sa mā qaddamat lahum anfusuhum an sakhiṭallāhu ‘alaihim wa fil ‘ażābi hum khālidūn(a).

Оларның хөй кезии кафирлер-биле (политеисттер-биле) бот-боттарынга дузалажып турарын көрүп тур силер. Шынап-ла, оларның боттарынга кылып турар чүүлдери дыка багай, ылаңгыя Аллахтың килеңи, олар мөңге кеземчеге таваржыр.

وَلَوْ كَانُوْا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَالنَّبِيِّ وَمَآ اُنْزِلَ اِلَيْهِ مَا اتَّخَذُوْهُمْ اَوْلِيَاۤءَ وَلٰكِنَّ كَثِيْرًا مِّنْهُمْ فٰسِقُوْنَ

wa lau kānū yu'minūna billāhi wan-nabiyyi wa mā unzila ilaihi mattakhażūhum auliyā'a wa lākinna kaṡīram minhum fāsiqūn(a).

А бир эвес олар Аллахка, Медээчиге (Мухаммадка) болгаш аңаа ажыттынган чүүлге бүзүрээн болза, олар мушриктерни боттарының шынчы эштери кылып албас турган. Ынчалза-даа оларның хөй кезии каржы улус-тур.

۞ لَتَجِدَنَّ اَشَدَّ النَّاسِ عَدَاوَةً لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوا الْيَهُوْدَ وَالَّذِيْنَ اَشْرَكُوْاۚ وَلَتَجِدَنَّ اَقْرَبَهُمْ مَّوَدَّةً لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوا الَّذِيْنَ قَالُوْٓا اِنَّا نَصٰرٰىۗ ذٰلِكَ بِاَنَّ مِنْهُمْ قِسِّيْسِيْنَ وَرُهْبَانًا وَّاَنَّهُمْ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ ۔

latajidanna asyaddan-nāsi ‘adāwatal lil-lażīna āmanul-yahūda wal-lażīna asyrakū, wa latajidanna aqrabahum mawaddatal lil-lażīna āmanul-lażīna qālū innā naṣārā, żālika bi'anna minhum qissīsīna wa ruhbānaw wa annahum lā yastakbirūn(a).

Силер бүзүрээннерге эң-не дайзынныг улусту тып алыр силер, ылаңгыя еврейлер болгаш хөй бурганныг улус. А силер ылап-ла бүзүрээн улус-биле эң чоок найыралдыг улусту тып алыр силер: «Шынап-ла, бис христианнар бис». Чүге дизе оларның аразында бараалгакчылар болгаш хамнар бар, (база) чүге дизе олар мактанмас.

وَاِذَا سَمِعُوْا مَآ اُنْزِلَ اِلَى الرَّسُوْلِ تَرٰٓى اَعْيُنَهُمْ تَفِيْضُ مِنَ الدَّمْعِ مِمَّا عَرَفُوْا مِنَ الْحَقِّۚ يَقُوْلُوْنَ رَبَّنَآ اٰمَنَّا فَاكْتُبْنَا مَعَ الشّٰهِدِيْنَ

wa iżā sami‘ū mā unzila ilar-rasūli tarā a‘yunahum tafīḍu minad-dam‘i mimmā ‘arafū minal-ḥaqq(i), yaqūlūna rabbanā āmannā faktubnā ma‘asy-syāhidīn(a).

А кажан олар элчинге (Мухаммедке) чүү (Коран) дамчытканын дыңнап турда, оларның карактары чажы төктүп турганын көрген силер, чүге дизе оларның билип алган алыс шыны (боттарының номнарындан), олар мынча дээннер: «О, Дээрги, бис бүзүрээн бис, ынчангаш бисти (Коранның болгаш Мухаммедтиң медээчизиниң алыс шынының херечилери-биле кады демдеглеп каар).

وَمَا لَنَا لَا نُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَمَا جَاۤءَنَا مِنَ الْحَقِّۙ وَنَطْمَعُ اَنْ يُّدْخِلَنَا رَبُّنَا مَعَ الْقَوْمِ الصّٰلِحِيْنَ

wa mā lanā lā nu'minu billāhi wa mā jā'anā minal-ḥaqq(i), wa naṭma‘u ay yudkhilanā rabbunā ma‘al-qaumiṣ-ṣāliḥīn(a).

Дээргивис бисти чөптүг-шынныг улустуң аразынче киирерин күзеп турар-даа болзувусса, чүге бис Аллахка болгаш биске келген алыс шынга бүзүревес бис?»

فَاَثَابَهُمُ اللّٰهُ بِمَا قَالُوْا جَنّٰتٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَاۗ وَذٰلِكَ جَزَاۤءُ الْمُحْسِنِيْنَ

fa aṡābahumullāhu bimā qālū jannātin tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā, wa żālika jazā'ul-muḥsinīn(a).

Ынчангаш Аллах оларның чугаалаан сөстери дээш шаңнаан, (тодаргайлаарга) дываажаң, ооң адаанда хемнер агып чыдар, олар ында мөңгеде чурттаар. А ол дээрге экини кылган улустуң шаңналы-дыр.

وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَكَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَحِيْمِ ࣖ

wal-lażīna kafarū wa każżabū bi'āyātinā ulā'ika aṣḥābul-jaḥīm(i).

Бистиң демдектеривиске бүзүревейн, оларны хүлээп көрбээн улус – тамының чурттакчылары-дыр

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تُحَرِّمُوْا طَيِّبٰتِ مَآ اَحَلَّ اللّٰهُ لَكُمْ وَلَا تَعْتَدُوْا ۗاِنَّ اللّٰهَ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tuḥarrimū ṭayyibāti mā aḥallallāhu lakum wa lā ta‘tadū, innallāha lā yuḥibbul-mu‘tadīn(a).

Бүзүрээн улус! Аллахтың силерге чөпшээреп каан эки чүүлдерин хоруваңар, кызыгаардан ажа бербеңер. Шынап-ла, Аллах кызыгаарларны үрээн улуска ынак эвес.

وَكُلُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ حَلٰلًا طَيِّبًا ۖوَّاتَّقُوا اللّٰهَ الَّذِيْٓ اَنْتُمْ بِهٖ مُؤْمِنُوْنَ

wa kulū mimmā razaqakumullāhu ḥalālan ṭayyibā(n), wattaqullāhal-lażī antum bihī mu'minūn(a).

Аллахтың силерге чөптүг болгаш эки чем кылдыр берген чүүлүн чип, Ооң-биле Аллахтан коргуп чоруңар.

لَا يُؤَاخِذُكُمُ اللّٰهُ بِاللَّغْوِ فِيْٓ اَيْمَانِكُمْ وَلٰكِنْ يُّؤَاخِذُكُمْ بِمَا عَقَّدْتُّمُ الْاَيْمَانَۚ فَكَفَّارَتُهٗٓ اِطْعَامُ عَشَرَةِ مَسٰكِيْنَ مِنْ اَوْسَطِ مَا تُطْعِمُوْنَ اَهْلِيْكُمْ اَوْ كِسْوَتُهُمْ اَوْ تَحْرِيْرُ رَقَبَةٍ ۗفَمَنْ لَّمْ يَجِدْ فَصِيَامُ ثَلٰثَةِ اَيَّامٍ ۗذٰلِكَ كَفَّارَةُ اَيْمَانِكُمْ اِذَا حَلَفْتُمْ ۗوَاحْفَظُوْٓا اَيْمَانَكُمْ ۗ كَذٰلِكَ يُبَيِّنُ اللّٰهُ لَكُمْ اٰيٰتِهٖ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

lā yu'ākhiżukumullāhu bil-lagwi fī aimānikum wa lākiy yu'ākhiżukum bimā ‘aqqattumul-aimān(a), fa kaffāratuhū iṭ‘āmu ‘asyarati masākīna min ausaṭi mā tuṭ‘imūna ahlīkum au kiswatuhum au taḥrīru raqabah(tin), famal lam yajid fa ṣiyāmu ṡalāṡati ayyām(in), żālika kaffāratu aimānikum iżā ḥalaftum, waḥfaẓū aimānakum, każālika yubayyinullāhu lakum āyātihī la‘allakum tasykurūn(a).

Аллах силерни боттарыңарның күзел чок даңгырактарыңар дээш кезедип турар эвес, а Ол силерни боттарыңарның күзел чок даңгырактарыңар дээш кезедип турар, ынчангаш кафарат (даңгыракты үрээн дээш торгаал) дээрге он ядыы кижини чемгерери-дир, ылаңгыя силерниң өг-бүлеңерге берип турар чемиңерден, азы оларга хеп-сынныг азы чалчаңарны хостап турарыңар-дыр. Кым шыдавас болза, ынчан (хомуданчыг) үш хонук дургузунда чем чивес. Силер даңгыраглап тургаш, даңгырагларыңарның шынары ындыг. Даңгырааңны күүсет. Ынчалдыр Аллах силерге Бодунуң хоойлуларын тайылбырлап турар, ынчангаш силер Аңаа өөрүп четтирер силер.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اِنَّمَا الْخَمْرُ وَالْمَيْسِرُ وَالْاَنْصَابُ وَالْاَزْلَامُ رِجْسٌ مِّنْ عَمَلِ الشَّيْطٰنِ فَاجْتَنِبُوْهُ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū innamal-khamru wal-maisiru wal-anṣābu wal-azlāmu rijsum min ‘amalisy-syaiṭāni fajtanibūhu la‘allakum tufliḥūn(a).

Бүзүрээн улус! Шынап-ла, арага ижери, азарт оюннары, дүрзү-бурганнарга өргүл кылыры, ок-биле хөй аас-кежикти чыып алыры дээрге каржы-дошкун үүлгедиглер-дир, олар эрликтиң үүлгедиглериниң аразында. Ынчангаш ол (ажыл-херектерден) ырап чоруңар, ынчан силер аас-кежиктиг болур силер.

اِنَّمَا يُرِيْدُ الشَّيْطٰنُ اَنْ يُّوْقِعَ بَيْنَكُمُ الْعَدَاوَةَ وَالْبَغْضَاۤءَ فِى الْخَمْرِ وَالْمَيْسِرِ وَيَصُدَّكُمْ عَنْ ذِكْرِ اللّٰهِ وَعَنِ الصَّلٰوةِ فَهَلْ اَنْتُمْ مُّنْتَهُوْنَ

innamā yurīdusy-syaiṭānu ay yūqi‘a bainakumul-‘adāwata wal-bagḍā'a fil-khamri wal-maisiri wa yaṣuddakum ‘an żikrillāhi wa ‘aniṣ-ṣalāti fahal antum muntahūn(a).

Арага ижип, азарт ойнап тургаш, Эрлик чүгле силерниң араңарга дайзынныг чорукту болгаш көөр хөңнү чок чорукту тургузуп, силерни Аллахты сактып, мөргүүрүнден шаптыктап турар, ынчангаш силер соксавас силер бе?

وَاَطِيْعُوا اللّٰهَ وَاَطِيْعُوا الرَّسُوْلَ وَاحْذَرُوْا ۚفَاِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَاعْلَمُوْٓا اَنَّمَا عَلٰى رَسُوْلِنَا الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ

wa aṭī‘ullāha wa aṭī‘ur-rasūla waḥżarū, fa in tawallaitum fa‘lamū annamā ‘alā rasūlinal-balāgul-mubīn(u).

Аллахты дыңнап, элчигенни дыңнап, оваарымчалыг болуңар. Бир эвес силер өскээр углай бээр болзуңарза, ынчан билип алыңар: Бистиң элчинивистиң хүлээлгези чүгле (медээни) тода дамчыдары турган.

لَيْسَ عَلَى الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ جُنَاحٌ فِيْمَا طَعِمُوْٓا اِذَا مَا اتَّقَوْا وَّاٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ ثُمَّ اتَّقَوْا وَّاٰمَنُوْا ثُمَّ اتَّقَوْا وَّاَحْسَنُوْا ۗوَاللّٰهُ يُحِبُّ الْمُحْسِنِيْنَ ࣖ

laisa ‘alal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti ṡummattaqau wa āmanū ṡummattaqau wa aḥsanū, wallāhu yuḥibbul-muḥsinīn(a).

Бүзүрээр болгаш чип турар чүүлдеринге хамаарыштыр буянныг үүле кылып турар улуска бачыт чок (эрткен үеде), бир эвес олар чүдүлгелиг болгаш бүзүрээр, база буянныг үүле кылып турар болза, ынчан олар чүдүлгелиг болуп, бүзүрээрин уламчылаар болза, ынчан олар (ам-даа) чүдүлгелиг болгаш буянныг үүле кылып турар. А Аллах эки чүүлдер кылып турар улуска ынак.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَيَبْلُوَنَّكُمُ اللّٰهُ بِشَيْءٍ مِّنَ الصَّيْدِ تَنَالُهٗٓ اَيْدِيْكُمْ وَرِمَاحُكُمْ لِيَعْلَمَ اللّٰهُ مَنْ يَّخَافُهٗ بِالْغَيْبِۚ فَمَنِ اعْتَدٰى بَعْدَ ذٰلِكَ فَلَهٗ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū layabluwannakumullāhu bisyai'im minaṣ-ṣaidi tanāluhū aidīkum wa rimāḥukum liya‘lamallāhu may yakhāfuhū bil-gaib(i), fa mani‘tadā ba‘da żālika fa lahū ‘ażābun alīm(un).

Бүзүрээн улус! Аллах силерни холдарыңар болгаш копьелериңер-биле эпчок кылдыр ап болур аң-мең-биле шенеп көөр, ынчангаш Аллах Ону көрбес-даа болза, кым Оон коргарын билип каар. Ооң соонда кым кызыгаарны ажа бээрил, ол аарышкылыг кеземчени алыр.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَقْتُلُوا الصَّيْدَ وَاَنْتُمْ حُرُمٌ ۗوَمَنْ قَتَلَهٗ مِنْكُمْ مُّتَعَمِّدًا فَجَزَۤاءٌ مِّثْلُ مَا قَتَلَ مِنَ النَّعَمِ يَحْكُمُ بِهٖ ذَوَا عَدْلٍ مِّنْكُمْ هَدْيًاۢ بٰلِغَ الْكَعْبَةِ اَوْ كَفَّارَةٌ طَعَامُ مَسٰكِيْنَ اَوْ عَدْلُ ذٰلِكَ صِيَامًا لِّيَذُوْقَ وَبَالَ اَمْرِهٖ ۗعَفَا اللّٰهُ عَمَّا سَلَفَ ۗوَمَنْ عَادَ فَيَنْتَقِمُ اللّٰهُ مِنْهُ ۗوَاللّٰهُ عَزِيْزٌ ذُو انْتِقَامٍ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā taqtuluṣ-ṣaida wa antum ḥurum(un), wa man qatalahū minkum muta‘ammidan fa jazā'um miṡlu mā qatala minan-na‘ami yaḥkumu bihī żawā ‘adlim minkum hadyam bāligal-ka‘bati au kaffāratun ṭa‘āmu masākīna au ‘adlu żālika ṣiyāmal liyażūqa wabāla amrih(ī), ‘afallāhu ‘ammā salaf(a), wa man ‘āda fa yantaqimullāhu minh(u), wallāhu ‘azīzun żuntiqām(in).

Бүзүрээн улус! Ихрам (хадж азы умра) кылып тургаш, аң-меңни өлүрбе. Силерниң араңардан кым-даа ону тура-соруктуг өлүрүп каар болза, ооң орнунга ооң өлүрүп каан аң-меңинге дең мал-маганны төлээр, силерниң араңарда ийи чөптүг-шынныг кижиниң шиитпири-биле, ону Каабаже аппарып каар, азы кафарат (төлевир төлээри) ядыыларны чемгерер, азы чем чивес, ынчангаш ол бодунуң салдарының салдарын миннир. Аллах эрткен үеде болган чүүлдерни өршээп каан. А кым ону кылырынче эглип кээр болза, Аллах ону албан кезедип каар. А Аллах, Дээрги-Чаяакчы, хилинчектээр эргелиг.

اُحِلَّ لَكُمْ صَيْدُ الْبَحْرِ وَطَعَامُهٗ مَتَاعًا لَّكُمْ وَلِلسَّيَّارَةِ ۚوَحُرِّمَ عَلَيْكُمْ صَيْدُ الْبَرِّ مَا دُمْتُمْ حُرُمًا ۗوَاتَّقُوا اللّٰهَ الَّذِيْٓ اِلَيْهِ تُحْشَرُوْنَ

uḥilla lakum ṣaidul-baḥri wa ṭa‘āmuhū matā‘al lakum wa lis-sayyārah(ti), wa ḥurrima ‘alaikum ṣaidul-barri mā dumtum ḥurumā(n), wattaqullāhal-lażī ilaihi tuḥsyarūn(a).

Силерге болгаш аян-чорукчуларга амданныг чем кылдыр далай дириг амытаннарын болгаш аъш-чемни (үндезин) далайдан аңнаары чөпшээрелдиг; силерге черлик дириг амытаннарны тудуп алыры хоруглуг, чүгле силер ихрамга турар болзуңарза. Силерниң чыглыр Аллахтан коргуп чоруңар.

۞ جَعَلَ اللّٰهُ الْكَعْبَةَ الْبَيْتَ الْحَرَامَ قِيٰمًا لِّلنَّاسِ وَالشَّهْرَ الْحَرَامَ وَالْهَدْيَ وَالْقَلَاۤىِٕدَ ۗذٰلِكَ لِتَعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۙ وَاَنَّ اللّٰهَ بِكُلِّ شَيْءٍ عَلِيْمٌ

ja‘alallāhul-ka‘batal-baital-ḥarāma qiyāmal lin-nāsi wasy-syahral-ḥarāma wal-hadya wal-qalā'id(a), żālika lita‘lamū annallāha ya‘lamu mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), wa annallāha bikulli syai'in ‘alīm(un).

Аллах Каабаны кижилерниң чыглыр ыдыктыг бажыңы кылып каан. Ол ышкаш харам айлар, хадю болгаш калаид. Аллах дээрде болгаш черде чүү барын билир, а Аллах шупту чүвени билир деп билип алырыңар дээш.

اِعْلَمُوْٓا اَنَّ اللّٰهَ شَدِيْدُ الْعِقَابِۙ وَاَنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌۗ

i‘lamū annallāha syadīdul-‘iqāb(i), wa annallāha gafūrur raḥīm(un).

Аллахтың кеземчези дыка аар болгаш Аллахтың эң-не өршээлдиг, эң-не энерелдиг деп билип алыңар.

مَا عَلَى الرَّسُوْلِ اِلَّا الْبَلٰغُ ۗوَاللّٰهُ يَعْلَمُ مَا تُبْدُوْنَ وَمَا تَكْتُمُوْنَ

mā ‘alar-rasūli illal-balāg(u),wallāhu ya‘lamu mā tubdūna wa mā taktumūn(a).

Элчинниң хүлээлгези дээрге (Аллахтың медээзин) дамчыдары-дыр, а Аллах силерниң чүнү ажыдып, чүнү чажырып турарыңарны билир.

قُلْ لَّا يَسْتَوِى الْخَبِيْثُ وَالطَّيِّبُ وَلَوْ اَعْجَبَكَ كَثْرَةُ الْخَبِيْثِۚ فَاتَّقُوا اللّٰهَ يٰٓاُولِى الْاَلْبَابِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ ࣖ

qul lā yastawil-khabīṡu waṭ-ṭayyibu wa lau a‘jabaka kaṡratul-khabīṡ(i), fattaqullāha yā ulil-albābi la‘allakum tufliḥūn(a).

(Мухаммад) чугаалаңар: "Багай чүүлдер эки чүүлдер-биле дөмей эвес, багай чүүлдерниң хөйү силерниң чүректериңерни хаара тудуп турар-даа болза, ынчангаш чедиишкинниг болур кылдыр, Аллахтан коргуп чоруңар, о, ниити угаанныг улус".

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا لَا تَسْـَٔلُوْا عَنْ اَشْيَاۤءَ اِنْ تُبْدَ لَكُمْ تَسُؤْكُمْ ۚوَاِنْ تَسْـَٔلُوْا عَنْهَا حِيْنَ يُنَزَّلُ الْقُرْاٰنُ تُبْدَ لَكُمْ ۗعَفَا اللّٰهُ عَنْهَا ۗوَاللّٰهُ غَفُوْرٌ حَلِيْمٌ

yā ayyuhal-lażīna āmanū lā tas'alū ‘an asy-yā'a in tubda lakum tasu'kum, wa in tas'alū ‘anhā ḥīna yunazzalul-qur'ānu tubda lakum, ‘afallāhu ‘anhā, wallāhu gafūrun ḥalīm(un).

Бүзүрээн улус! Бир эвес силерге тайылбырлап бээр болза, силерге бергедээшкиннерни тургузуп болур чүүлдерни (бодуңарның медээчиңерден) айтырбаңар. Бир эвес силер оон Коранның кажан үнүп турарын айтырар болзуңарза, ол (чигзиниг чокка) силерге тайылбырлап бээр. Аллах силерни ол дээш өршээп каан. А Аллах дээрге Эң-не өршээлдиг, Эң-не энерелдиг-дир.

قَدْ سَاَلَهَا قَوْمٌ مِّنْ قَبْلِكُمْ ثُمَّ اَصْبَحُوْا بِهَا كٰفِرِيْنَ

qad sa'alahā qaumum min qablikum ṡumma aṣbaḥū bihā kāfirīn(a).

Шынап-ла, силерниң мурнуңарда ындыг чүүлдерни айтырып турган улус турган (боттарының медээчизинден), ооң соонда олар кафирлер апарган.

مَا جَعَلَ اللّٰهُ مِنْۢ بَحِيْرَةٍ وَّلَا سَاۤىِٕبَةٍ وَّلَا وَصِيْلَةٍ وَّلَا حَامٍ ۙوَّلٰكِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَۗ وَاَكْثَرُهُمْ لَا يَعْقِلُوْنَ

mā ja‘alallāhu mim baḥīratiw wa lā sā'ibatiw wa lā waṣīlatiw wa lā ḥām(in), wa lākinnal-lażīna kafarū yaftarūna ‘alallāhil-każib(a), wa akṡaruhum lā ya‘qilūn(a).

Аллах кажан-даа Бахира, Сайба, Васила болгаш Хаамның бар-чогун айытпаан. А бүзүревээн улус Аллахка удур меге чүүлдерни чогаадып турар, оларның хөй кезии ону билбес.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ تَعَالَوْا اِلٰى مَآ اَنْزَلَ اللّٰهُ وَاِلَى الرَّسُوْلِ قَالُوْا حَسْبُنَا مَا وَجَدْنَا عَلَيْهِ اٰبَاۤءَنَا ۗ اَوَلَوْ كَانَ اٰبَاۤؤُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ شَيْـًٔا وَّلَا يَهْتَدُوْنَ

wa iżā qīla lahum ta‘ālau ilā mā anzalallāhu wa ilar-rasūli qālū ḥasbunā mā wajadnā ‘alaihi ābā'anā, awalau kāna ābā'uhum lā ya‘lamūna syai'aw wa lā yahtadūn(a).

А кажан оларга: «Аллахтың ажыткан чүүлүн эдерип, элчинни эдерип чоруңар» – деп чугаалаарга. Олар: «Бистиң өгбелеривистиң кылып турган чүүлдери биске чедер» - деп харыылааннар. Оларның өгбелери чүнү-даа билбес болгаш (база) удуртуп чорбаан-даа болза, өгбелерин эдерип чоруур бе?

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا عَلَيْكُمْ اَنْفُسَكُمْ ۚ لَا يَضُرُّكُمْ مَّنْ ضَلَّ اِذَا اهْتَدَيْتُمْ ۗ اِلَى اللّٰهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيْعًا فَيُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū ‘alaikum anfusakum, lā yaḍurrukum man ḍalla iżahtadaitum, ilallāhi marji‘ukum jamī‘an fa yunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

Бүзүрээн улус! Бодуңну камна; (чүге дизе) частырыглыг кижи силерни удуртуп чораан болза, хора чедирбес. Чүгле силер шупту Аллахче эглип кээр силер, ынчан Ол силерниң кылган чүүлүңерни тайылбырлап бээр.

يٰٓاَيُّهَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا شَهَادَةُ بَيْنِكُمْ اِذَا حَضَرَ اَحَدَكُمُ الْمَوْتُ حِيْنَ الْوَصِيَّةِ اثْنٰنِ ذَوَا عَدْلٍ مِّنْكُمْ اَوْ اٰخَرٰنِ مِنْ غَيْرِكُمْ اِنْ اَنْتُمْ ضَرَبْتُمْ فِى الْاَرْضِ فَاَصَابَتْكُمْ مُّصِيْبَةُ الْمَوْتِۗ تَحْبِسُوْنَهُمَا مِنْۢ بَعْدِ الصَّلٰوةِ فَيُقْسِمٰنِ بِاللّٰهِ اِنِ ارْتَبْتُمْ لَا نَشْتَرِيْ بِهٖ ثَمَنًا وَّلَوْ كَانَ ذَا قُرْبٰىۙ وَلَا نَكْتُمُ شَهَادَةَ اللّٰهِ اِنَّآ اِذًا لَّمِنَ الْاٰثِمِيْنَ

yā ayyuhal-lażīna āmanū syahādatu bainikum iżā ḥaḍara aḥadakumul-mautu ḥīnal-waṣiyyatiṡnāni żawā ‘adlim minkum au ākharāni min gairikum in antum ḍarabtum fil-arḍi fa aṣābatkum muṣībatul-maut(i), taḥbisūnahumā mim ba‘diṣ-ṣalāti fa yuqsimāni billāhi inirtabtum lā nasytarī bihī ṡamanaw wa lau kāna żā qurbā, wa lā naktumu syahādatallāhi innā iżal laminal-āṡimīn(a).

Бүзүрээн улус! Бир эвес силерниң бирээңер өлүмге таваржы бээр болза, ол күзел-сорукту кылыр деп турда, ынчан силерниң араңарда ийи кижи азы силерден аңгы шажын-чүдүлгелиг ийи кижи херечилеп көрзүн. Бир эвес силер чер кырынга аян-чорук кылып чорааш, өлүм айыылынга таваржыр болзуңарза, мөргүл соонда ийи херечини чайладыр ужурлуг силер, ынчангаш оларның кайызы-даа чигзинип турар болзуңарза, Аллахтың ады-биле даңгыраглаар: «Аллахтың даңгыраглап тур бис, ол чоок төрел-даа болзувусса, бис бо даңгыраан ажыглавас бис, база бис Аллахтың херечилелин чажырбас бис, ылап-ла ындыг болза, бис бачыттыг улустуң аразында болур бис».

فَاِنْ عُثِرَ عَلٰٓى اَنَّهُمَا اسْتَحَقَّآ اِثْمًا فَاٰخَرٰنِ يَقُوْمٰنِ مَقَامَهُمَا مِنَ الَّذِيْنَ اسْتَحَقَّ عَلَيْهِمُ الْاَوْلَيٰنِ فَيُقْسِمٰنِ بِاللّٰهِ لَشَهَادَتُنَآ اَحَقُّ مِنْ شَهَادَتِهِمَا وَمَا اعْتَدَيْنَآ ۖاِنَّآ اِذًا لَّمِنَ الظّٰلِمِيْنَ

fa in ‘uṡira ‘alā annahumastaḥaqqā iṡman fa ākharāni yaqūmāni maqāmahumā minal-lażīnastaḥaqqa ‘alaihimul-aulayāni fa yuqsimāni billāhi lasyahādatunā aḥaqqu min syahādatihimā wa ma‘tadainā, innā iżal laminaẓ-ẓālimīn(a).

Бир эвес ол ийи херечи бачыт үүлгеткен деп бадыткаттынар болза, оларның орнун өске ийи кижи ээлээр, тодаргайлаарга, шын салгакчыларның аразынга болгаш өлген кижиге чоок, ынчан оларның кайызы-даа Аллахтың ады-биле даңгыраглаар: «Шынап-ла, бистиң херечилеливис ийи херечиниң херечилелинден артык хүлээп алырынга төлептиг, ынчангаш бис кандыг-даа кем-херек үүлгетпес бис, ынчаар кылыр болзувусса, ылап-ла кызыгаарлаттынган болур бис». кем-херек үүлгедикчилериниң аразынга».

ذٰلِكَ اَدْنٰٓى اَنْ يَّأْتُوْا بِالشَّهَادَةِ عَلٰى وَجْهِهَآ اَوْ يَخَافُوْٓا اَنْ تُرَدَّ اَيْمَانٌۢ بَعْدَ اَيْمَانِهِمْۗ وَاتَّقُوا اللّٰهَ وَاسْمَعُوْا ۗوَاللّٰهُ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْفٰسِقِيْنَ ࣖ

Żālika adnā ay ya'tū bisy-syahādati ‘alā wajhihā au yakhāfū an turadda aimānum ba‘da aimānihim, wattaqullāha wasma‘ū, wallāhu lā yahdil qaumal-fāsiqīn(a).

Ынчалдыр олар херечилелди шын ёзугаар бээр болза эки, олар даңгыраан даңгыраглаан соонда эгидип бээринден (салгакчыга) коргуп турар. Аллахтан коргуп, Ооң дужаалдарын дыңнаңар. А Аллах бузуттуг улусту башкарбас.

۞ يَوْمَ يَجْمَعُ اللّٰهُ الرُّسُلَ فَيَقُوْلُ مَاذَٓا اُجِبْتُمْ ۗ قَالُوْا لَا عِلْمَ لَنَا ۗاِنَّكَ اَنْتَ عَلَّامُ الْغُيُوْبِ

yauma yajma‘ullāhur-rusula fa yaqūlu māżā ujibtum, qālū lā ‘ilma lanā, innaka anta ‘allāmul-guyūb(i).

(Сактып келиңер) кажан Аллах элчиннерни чыып алгаш, олардан айтырган: «Силерниң кыйгырыыңарга (силерниң чонуңарның) харыызы кандыг болганыл?» Олар (элчиннер) харыылаан: "Бис ону билбес бис. Шынап-ла, Сен бүгү-ле көзүлбес чүүлдерни Бүгү-ле Билир-дир сен."

اِذْ قَالَ اللّٰهُ يٰعِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ اذْكُرْ نِعْمَتِيْ عَلَيْكَ وَعَلٰى وَالِدَتِكَ ۘاِذْ اَيَّدْتُّكَ بِرُوْحِ الْقُدُسِۗ تُكَلِّمُ النَّاسَ فِى الْمَهْدِ وَكَهْلًا ۚوَاِذْ عَلَّمْتُكَ الْكِتٰبَ وَالْحِكْمَةَ وَالتَّوْرٰىةَ وَالْاِنْجِيْلَ ۚوَاِذْ تَخْلُقُ مِنَ الطِّيْنِ كَهَيْـَٔةِ الطَّيْرِ بِاِذْنِيْ فَتَنْفُخُ فِيْهَا فَتَكُوْنُ طَيْرًاۢ بِاِذْنِيْ وَتُبْرِئُ الْاَكْمَهَ وَالْاَبْرَصَ بِاِذْنِيْ ۚوَاِذْ تُخْرِجُ الْمَوْتٰى بِاِذْنِيْ ۚوَاِذْ كَفَفْتُ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ عَنْكَ اِذْ جِئْتَهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْهُمْ اِنْ هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ

iż qālallāhu yā ‘īsabna maryamażkur ni‘matī ‘alaika wa ‘alā wālidatik(a), iż ayyattuka birūḥil-qudus(i), tukallimun-nāsa fil-mahdi wa kahlā(n), wa iż ‘allamtukal-kitāba wal-ḥikmata wat-taurāta wal-injīl(a), wa iż takhluqu minaṭ-ṭīni kahai'atiṭ-ṭairi bi'iżnī fa tanfukhu fīhā fa takūnu ṭairam bi'iżnī wa tubri'ul-akmaha wal-abraṣa bi'iżnī, wa iż tukhrijul-mautā bi'iżnī, wa iż kafaftu banī isrā'īla ‘anka iż ji'tahum bil-bayyināti fa qālal-lażīna kafarū minhum in hāżā illā siḥrum mubīn(un).

А кажан Аллахтың мынча дээнин сактып келиңер: "О, Иисус, Марияның оглу! Мен силерни Ыдыктыг Сүлде-биле быжыктырып турумда, силерге болгаш силерниң аваңарга ээ көрнүп келгенимни сактып келиңер. Силер чаш тургаш-ла, улуг кижи тургаш-ла кижилер-биле чугаалажып шыдаар турган силер. Мен силерни бижикке өөредип турганымны сактып келиңер, (ол ышкаш) Мерген угаанны, Тораны болгаш Буянныг Медээни. чөпшээрел-биле, ооң соонда ол Мээң чөпшээрелим-биле (шын) куш апарган. Мээң чөпшээрелим-биле төрүттүнгенинден тура караа көрбес кижини болгаш кеш аарыынга таварышкан кижини экиртип кааныңарны сактып келиңер. оон оларның аразында кафирлер: «Бо дээрге чүгле шын илби-шиди-дир» – дээннер.

وَاِذْ اَوْحَيْتُ اِلَى الْحَوَارِيّٖنَ اَنْ اٰمِنُوْا بِيْ وَبِرَسُوْلِيْ ۚ قَالُوْٓا اٰمَنَّا وَاشْهَدْ بِاَنَّنَا مُسْلِمُوْنَ

wa iż auḥaitu ilal-ḥawāriyyīna an āminū bī wa birasūlī, qālū āmannā wasyhad bi'annanā muslimūn(a).

А (сактып келиңер), кажан мен Иисустуң шынчы эдерикчилеринге "Меңээ болгаш Мээң элчинимге бүзүреңер" деп сорук кииргенимде. Олар мынча деп харыылаан: «Бис бүзүрээн бис, херечилеп тур бис, бис (мусульманнар) чагыртып турар чон-дур бис».

اِذْ قَالَ الْحَوَارِيُّوْنَ يٰعِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ هَلْ يَسْتَطِيْعُ رَبُّكَ اَنْ يُّنَزِّلَ عَلَيْنَا مَاۤىِٕدَةً مِّنَ السَّمَاۤءِ ۗقَالَ اتَّقُوا اللّٰهَ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَ

iż qālal-ḥawāriyyūna yā ‘īsabna maryama hal yastaṭī‘u rabbuka ay yunazzila ‘alainā mā'idatam minas-samā'(i), qālattaqullāha in kuntum mu'minīn(a).

(Сактып келиңер даан), кажан Иисустуң шынчы эдерикчилери: «Иисус, Марияның оглу! Иисус харыылаан: «Бүзүрээн болзуңарза, Аллахтан коргуп чоруңар».

قَالُوْا نُرِيْدُ اَنْ نَّأْكُلَ مِنْهَا وَتَطْمَىِٕنَّ قُلُوْبُنَا وَنَعْلَمَ اَنْ قَدْ صَدَقْتَنَا وَنَكُوْنَ عَلَيْهَا مِنَ الشّٰهِدِيْنَ

qālū nurīdu an na'kula minhā wa taṭma'inna qulūbunā wa na‘lama an qad ṣadaqtanā wa nakūna ‘alaihā minasy-syāhidīn(a).

Олар мынча дээннер: «Бистиң чүректеривис оожургап, силерниң биске шынын чугаалааныңарга бүзүрээр дээш, ол чемни чиксеп тур бис, а бис (чемниң) херечилери болур бис» – дээннер.

قَالَ عِيْسَى ابْنُ مَرْيَمَ اللّٰهُمَّ رَبَّنَآ اَنْزِلْ عَلَيْنَا مَاۤىِٕدَةً مِّنَ السَّمَاۤءِ تَكُوْنُ لَنَا عِيْدًا لِّاَوَّلِنَا وَاٰخِرِنَا وَاٰيَةً مِّنْكَ وَارْزُقْنَا وَاَنْتَ خَيْرُ الرّٰزِقِيْنَ

qāla ‘īsabnu maryamallāhumma rabbanā anzil ‘alainā mā'idatam minas-samā'i takūnu lanā ‘īdal li'awwalinā wa ākhirinā wa āyatam minka warzuqnā wa anta khairur-rāziqīn(a).

Иисус, Марияның оглу, мөргүп турган: "О, Дээргивис, биске дээрден чемни дүжүрүп бер (ол дүжүп кээр хүнде) ол биске байырлал болур, амгы үеде бистиң-биле кады болгаш бистиң соонда келир улуска, Сээң күжүңнүң демдээ болзун; биске чемни бер, а Сен эң-не эки чем хандырыкчызы сен."

قَالَ اللّٰهُ اِنِّيْ مُنَزِّلُهَا عَلَيْكُمْ ۚ فَمَنْ يَّكْفُرْ بَعْدُ مِنْكُمْ فَاِنِّيْٓ اُعَذِّبُهٗ عَذَابًا لَّآ اُعَذِّبُهٗٓ اَحَدًا مِّنَ الْعٰلَمِيْنَ ࣖ

qālallāhu innī munazziluhā ‘alaikum, famay yakfur ba‘du minkum fa innī u‘ażżibuhū ‘ażābal lā u‘ażzibuhū aḥadam minal-‘ālamīn(a).

Аллах мынча дээн: "Шынап-ла, Мен силерге чемни дүжүрүп бээр мен, ынчалза-даа силерниң араңардан кым-даа бүзүревейн баар болза, ынчан Мен ону кижи төрелгетенниң (бүгү бойдустуң) аразындан кымга-даа чедирбээн кеземче-биле кезедип каар мен."

وَاِذْ قَالَ اللّٰهُ يٰعِيْسَى ابْنَ مَرْيَمَ ءَاَنْتَ قُلْتَ لِلنَّاسِ اتَّخِذُوْنِيْ وَاُمِّيَ اِلٰهَيْنِ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗقَالَ سُبْحٰنَكَ مَا يَكُوْنُ لِيْٓ اَنْ اَقُوْلَ مَا لَيْسَ لِيْ بِحَقٍّ ۗاِنْ كُنْتُ قُلْتُهٗ فَقَدْ عَلِمْتَهٗ ۗتَعْلَمُ مَا فِيْ نَفْسِيْ وَلَآ اَعْلَمُ مَا فِيْ نَفْسِكَ ۗاِنَّكَ اَنْتَ عَلَّامُ الْغُيُوْبِ

wa iż qālallāhu yā ‘īsabna maryama a'anta qulta lin-nāsittakhiżūnī wa ummiya ilāhaini min dūnillah(i), qāla subḥānaka mā yakūnu lī an aqūla mā laisa lī biḥaqq(in), in kuntu qultuhū faqad ‘alimtah(ū), ta‘lamu mā fī nafsī wa lā a‘lamu mā fī nafsik(a), innaka anta ‘allāmul-guyūb(i).

А (сактып келиңер) кажан Аллах мынча дээн: "О Иисус, Марияның оглу! Сен улуска чугаалаан кижи сен бе, мени болгаш мээң авамны Аллахтан өске ийи бурганнар кылып көрем?" (Иса) харыылаан: "Сеңээ алдар, мээң эвес чүүлдү чугаалаары меңээ таарымча чок. Бир эвес мен ону чугаалаан болзумза, Сен билип каар турган сен. Сен мээң иштимде чүү барын билир сен, а мен Сээң иштиңде чүү барын билбес мен. Шынап-ла, Сен көзүлбес чүүлдерни Бүгү-ле билир сен."

مَا قُلْتُ لَهُمْ اِلَّا مَآ اَمَرْتَنِيْ بِهٖٓ اَنِ اعْبُدُوا اللّٰهَ رَبِّيْ وَرَبَّكُمْ ۚوَكُنْتُ عَلَيْهِمْ شَهِيْدًا مَّا دُمْتُ فِيْهِمْ ۚ فَلَمَّا تَوَفَّيْتَنِيْ كُنْتَ اَنْتَ الرَّقِيْبَ عَلَيْهِمْ ۗوَاَنْتَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيْدٌ

mā qultu lahum illā mā amartanī bihī ani‘budullāha rabbī wa rabbakum, wa kuntu ‘alaihim syahīdam mā dumtu fīhim, falammā tawaffaitanī kunta antar-raqība ‘alaihim, wa anta ‘alā kulli syai'in syahīd(un).

Мен оларга кажан-даа чугаалаваан мен, чүгле Силерниң меңээ дужааган чүүлүңерден өске (тодаргайлаарга): «Мээң Дээргим болгаш силерниң Дээргиңер Аллахка мөгейиңер» база оларның аразынга турган үемде, оларга удур херечи турган мен. Ынчангаш Сен мени чарган соонда, Сен оларны хайгаарап чораан сен. А Сен бүгү чүвениң Херечизи сен.

اِنْ تُعَذِّبْهُمْ فَاِنَّهُمْ عِبَادُكَ ۚوَاِنْ تَغْفِرْ لَهُمْ فَاِنَّكَ اَنْتَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

in tu‘ażżibhum fa innahum ‘ibāduk(a), wa in tagfir lahum fa innaka antal-‘azīzul-ḥakīm(u).

Бир эвес Сен оларны хилинчектээр болзуңза, ынчан олар Сээң чалчаларың болур, а бир эвес Сен оларны өршээр болзуңза, ылап-ла Сен Эң-не Күштүг, Эң-не Мерген угаанныг-дыр сен».

قَالَ اللّٰهُ هٰذَا يَوْمُ يَنْفَعُ الصّٰدِقِيْنَ صِدْقُهُمْ ۗ لَهُمْ جَنّٰتٌ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ خٰلِدِيْنَ فِيْهَآ اَبَدًا ۗرَضِيَ اللّٰهُ عَنْهُمْ وَرَضُوْا عَنْهُ ۗذٰلِكَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُ

qālallāhu hāżā yaumu yanfa‘uṣ-ṣādiqīna ṣidquhum, lahum jannātun tajrī min taḥtihal-anhāru khālidīna fīhā abadā(n), raḍiyallāhu ‘anhum wa raḍū ‘anh(u), żālikal-fauzul-‘aẓīm(u).

Аллах мынча дээн: "Кажан чөптүг-шынныг улус чөптүг-шынныг чоруунуң ачы-дузазын алыр. Олар дываажаңны алыр, ооң адаанда хемнер агып чыдар, олар аңаа кезээ мөңгеде чурттаар. Аллах оларга өөрүп турар болгаш олар Аңаа өөрүп турар. Ол дээрге улуг тиилелге-дир."

لِلّٰهِ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا فِيْهِنَّ ۗوَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ ࣖ

lillāhi mulkus-samāwāti wal-arḍi wa mā fīhinn(a), wa huwa ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Дээрлерниң болгаш черниң күрүнези болгаш оларда чүү барын Аллахка хамааржыр; Ол бүгү чүвениң Дээрги-Чаяакчызы-дыр.