Q.S Фуссиляция (فُصِّلَت) - 54 Одуругларның саны

حٰمۤ ۚ

Ḥā mīm.

Ха Мим

تَنْزِيْلٌ مِّنَ الرَّحْمٰنِ الرَّحِيْمِ ۚ

tanzīlum minar-raḥmānir-raḥīm(i).

(Бо Коран) Эң-не Буянныг, Эң-не энерелдиг Бургандан үнген.

كِتٰبٌ فُصِّلَتْ اٰيٰتُهٗ قُرْاٰنًا عَرَبِيًّا لِّقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَۙ

kitābun fuṣṣilat āyātuhū qur'ānan ‘arabiyyal liqaumiy ya‘lamūn(a).

Билир улуска, араб дылга номчуур, одуругларын тайылбырлаан ном,

بَشِيْرًا وَّنَذِيْرًاۚ فَاَعْرَضَ اَكْثَرُهُمْ فَهُمْ لَا يَسْمَعُوْنَ

basyīraw wa nażīrā(n), fa'a‘raḍa akṡaruhum fahum lā yasma‘ūn(a).

өөрүшкүлүг медээ болгаш өскертиишкиннер эккеп турган, ынчалза-даа оларның хөй кезии (оон) ойталааш, дыңнаваан.

وَقَالُوْا قُلُوْبُنَا فِيْٓ اَكِنَّةٍ مِّمَّا تَدْعُوْنَآ اِلَيْهِ وَفِيْٓ اٰذَانِنَا وَقْرٌ وَّمِنْۢ بَيْنِنَا وَبَيْنِكَ حِجَابٌ فَاعْمَلْ اِنَّنَا عٰمِلُوْنَ

wa qālū qulūbunā fī akinnatim mimmā tad‘ūnā ilaihi wa fī āżāninā waqruw wa mim baininā wa bainika ḥijābun fa‘mal innanā ‘āmilūn(a).

Олар мынча дээннер: «Бистиң чүректеривис силерниң бисти кыйгырган чүүлүңерге хагдынган, кулактарывыс хагдынган, бистиң болгаш силерниң аравыста хана бар, ынчангаш (силерниң күзээниңер ёзугаар кылыңар), ылап-ла, бис күзээнивис ёзугаар кылыр бис».

قُلْ اِنَّمَآ اَنَا۟ بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُوْحٰىٓ اِلَيَّ اَنَّمَآ اِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ فَاسْتَقِيْمُوْٓا اِلَيْهِ وَاسْتَغْفِرُوْهُ ۗوَوَيْلٌ لِّلْمُشْرِكِيْنَۙ

qul innamā ana basyarum miṡlukum yūḥā ilayya annamā ilāhukum ilāhuw wāḥidun fastaqīmū ilaihi wastagfirūh(u), wa wailul lil-musyrikīn(a).

(Мухаммад) мынча деп чугаалаңар: «Мен чүгле силер ышкаш кижи-дир мен, силерниң Бурганыңар Дээрги-Чаяакчы Бурган-дыр деп меңээ ажыттынган, ынчангаш силер Аңаа мөгейип, өршээлди дилеп турар силер.

الَّذِيْنَ لَا يُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ هُمْ كٰفِرُوْنَ

allażīna lā yu'tūnaz-zakāta wa hum bil-ākhirati hum kāfirūn(a).

(тодаргайлаарга) закат төлевес улус болгаш олар өлүм соонда амыдыралдан ойталаар.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَهُمْ اَجْرٌ غَيْرُ مَمْنُوْنٍ ࣖ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti lahum ajrun gairu mamnūn(in).

Шынап-ла, бүзүреп, буянныг үүле кылып чоруур улус төнчү чок шаңналды алыр».

۞ قُلْ اَىِٕنَّكُمْ لَتَكْفُرُوْنَ بِالَّذِيْ خَلَقَ الْاَرْضَ فِيْ يَوْمَيْنِ وَتَجْعَلُوْنَ لَهٗٓ اَنْدَادًا ۗذٰلِكَ رَبُّ الْعٰلَمِيْنَ ۚ

qul a'innakum latakfurūna bil-lażī khalaqal-arḍa fī yaumaini wa taj‘alūna lahū andādā(n), żālika rabbul-‘ālamīn(a).

Айтырыңар: "Ийи үеде черни чаяап каан Бурганга бүзүревейн турарыңар шын бе, а силер база Аңаа эш-өөрнү тып алган силер? Ол дээрге бүгү делегейлерниң Бурганы-дыр."

وَجَعَلَ فِيْهَا رَوَاسِيَ مِنْ فَوْقِهَا وَبٰرَكَ فِيْهَا وَقَدَّرَ فِيْهَآ اَقْوَاتَهَا فِيْٓ اَرْبَعَةِ اَيَّامٍۗ سَوَاۤءً لِّلسَّاۤىِٕلِيْنَ

wa ja‘ala fīhā rawāsiya min fauqihā wa bāraka fīhā wa qaddara fīhā aqwātahā fī arba‘ati ayyām(in), sawā'al lis-sā'ilīn(a).

Ол аңаа бодунуң үстүнде быжыг дагларны чаяап берген. Ооң соонда Ол йөрээп, дөрт үениң дургузунда аъш-чемни (ооң чурттакчыларынга) хереглеп турар улуска чедер кылдыр айыткан.

ثُمَّ اسْتَوٰىٓ اِلَى السَّمَاۤءِ وَهِيَ دُخَانٌ فَقَالَ لَهَا وَلِلْاَرْضِ ائْتِيَا طَوْعًا اَوْ كَرْهًاۗ قَالَتَآ اَتَيْنَا طَاۤىِٕعِيْنَ

Ṡummastawā ilas-samā'i wa hiya dukhānun faqāla lahā wa lil-arḍi'tiyā ṭau‘an au karhā(n), qālatā atainā ṭā'i‘īn(a).

Оон Ол дээрже чорупкан, а (дээр) ам-даа ыш турган, оон Ол аңаа болгаш черге мынча дээн: «Силер ийи Мээң дужаалым ёзугаар, дыңнангыр азы албадал-биле келиңер». Экии: «Бис дыңнангыр келдивис» - деп харыылаан.

فَقَضٰىهُنَّ سَبْعَ سَمٰوَاتٍ فِيْ يَوْمَيْنِ وَاَوْحٰى فِيْ كُلِّ سَمَاۤءٍ اَمْرَهَا ۗوَزَيَّنَّا السَّمَاۤءَ الدُّنْيَا بِمَصَابِيْحَۖ وَحِفْظًا ۗذٰلِكَ تَقْدِيْرُ الْعَزِيْزِ الْعَلِيْمِ

fa qaḍāhunna sab‘a samāwātin fī yaumaini wa auḥā fī kulli samā'in amrahā, wa zayyannas-samā'ad-dun-yā bimaṣābīḥa wa ḥifẓā(n), żālika taqdīrul-‘azīzil-‘alīm(i).

Ооң соонда Ол ийи үе дургузунда чеди дээрни чаяап, дээр бүрүзүнде оларның хамаарышкан ажыл-херээн ажыдып берген. Оон черге чоок турган дээрни сылдыстар-биле каастап, ону кадагалап арттырар дээш чаяап каан бис. Бүгү-ле чүвени билир, Дээрги-Чаяакчының (Аллахтың) чарлыы ындыг-дыр.

فَاِنْ اَعْرَضُوْا فَقُلْ اَنْذَرْتُكُمْ صٰعِقَةً مِّثْلَ صٰعِقَةِ عَادٍ وَّثَمُوْدَ ۗ

fa in a‘raḍū faqul anżartukum ṣā‘iqatam miṡla ṣā‘iqati ‘ādiw wa ṡamūd(a).

Бир эвес олар өскээр углай бээр болза, мынча деп чугаалаңар: «Мен силерни Адтың чонунга болгаш Самудтуң чонунга дээпкен чырыткы дег чырыткы (айыыл-халап) дугайында дыңнаткан мен».

اِذْ جَاۤءَتْهُمُ الرُّسُلُ مِنْۢ بَيْنِ اَيْدِيْهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّا اللّٰهَ ۗقَالُوْا لَوْ شَاۤءَ رَبُّنَا لَاَنْزَلَ مَلٰۤىِٕكَةً فَاِنَّا بِمَآ اُرْسِلْتُمْ بِهٖ كٰفِرُوْنَ

iż jā'athumur-rusulu mim baini aidīhim wa min khalfihim allā ta‘budū illallāh(a), qālū lau syā'a rabbunā la'anzala malā'ikatan fa'innā bimā ursiltum bihī kāfirūn(a).

Кажан элчиннер оларга мурнундан болгаш соондан келгеш (кыйгырганнар): «Аллахтан өске кымга-даа мөгейбеңер». Олар мынча деп харыылаан: «Бир эвес Дээргивис Бодунуң төлээлерин чорудуптар турган болза, ынчан силерниң дамчыдар дээш чоруткан ажыдыышкыныңарны хүлээп албас ийик бис».

فَاَمَّا عَادٌ فَاسْتَكْبَرُوْا فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَقَالُوْا مَنْ اَشَدُّ مِنَّا قُوَّةً ۗ اَوَلَمْ يَرَوْا اَنَّ اللّٰهَ الَّذِيْ خَلَقَهُمْ هُوَ اَشَدُّ مِنْهُمْ قُوَّةً ۗ وَكَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَجْحَدُوْنَ

fa ammā ‘ādun fastakbarū fil-arḍi bigairil-ḥaqqi wa qālū man asyaddu minnā quwwah(tan), awalam yarau annallāhal-lażī khalaqahum huwa asyaddu minhum quwwah(tan), wa kānū bi'āyātinā yajḥadūn(a).

Ынчангаш Адтың чону чер кырынга алыс шынны билбейн мактанып, "Кым бистиң-биле деңнээрге улуг?" деп турганнар. Оларны шынында Аллах чаяап каанын эскербээннер бе? Ол олардан күштүг бе? Олар Бистиң демдектеривисти (улугувусту) хүлээп көрбээннер.

فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِيْحًا صَرْصَرًا فِيْٓ اَيَّامٍ نَّحِسَاتٍ لِّنُذِيْقَهُمْ عَذَابَ الْخِزْيِ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا ۗوَلَعَذَابُ الْاٰخِرَةِ اَخْزٰى وَهُمْ لَا يُنْصَرُوْنَ

fa arsalnā ‘alaihim rīḥan ṣarṣaran fī ayyāmin naḥisātil linużīqahum-‘ażābal khizyi fil-ḥayātid-dun-yā, wa la‘ażābul-ākhirati akhzā wa hum lā yunṣarūn(a).

Ынчангаш Бис оларга каш айыылдыг хүннерде дыка күштүг салгынны чажар бис, чүге дизе бис оларга чер кырында амыдыралдың базындырар хилинчек-човалаңын таваржырын күзеп турган бис. Ол аразында өлүм соонда кеземче оон-даа базындырар болгаш оларга дуза көргүспес.

وَاَمَّا ثَمُوْدُ فَهَدَيْنٰهُمْ فَاسْتَحَبُّوا الْعَمٰى عَلَى الْهُدٰى فَاَخَذَتْهُمْ صٰعِقَةُ الْعَذَابِ الْهُوْنِ بِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ ۚ

wa ammā ṡamūdu fa hadaināhum fastaḥabbul-‘amā ‘alal-hudā fa akhażathum ṣā‘iqatul-‘ażābil-hūni bimā kānū yaksibūn(a).

Самудтуң чонунга хамаарыштыр алырга, бис оларга удуртулганы берген бис, ынчалза-даа олар удуртулгадан артык согур чорукту (шын эвес орукту) шилип алганнар, ынчангаш оларның кылган чүүлдери дээш, оларны базындырар кеземче кылдыр чырыткы соккан.

وَنَجَّيْنَا الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَكَانُوْا يَتَّقُوْنَ ࣖ

wa najjainal-lażīna āmanū wa kānū yattaqūn(a).

А Бис бүзүрээннерни камгалап алган бис, чүге дээрге олар чөптүг-шынныг турганнар.

وَيَوْمَ يُحْشَرُ اَعْدَاۤءُ اللّٰهِ اِلَى النَّارِ فَهُمْ يُوْزَعُوْنَ

wa yauma yuḥsyaru a‘dā'ullāhi ilan-nāri fahum yūza‘ūn(a).

А (сактып келиңер) Аллахтың дайзыннарын отче сүрүп, оларны аңгылап каар хүннү.

حَتّٰىٓ اِذَا مَا جَاۤءُوْهَا شَهِدَ عَلَيْهِمْ سَمْعُهُمْ وَاَبْصَارُهُمْ وَجُلُوْدُهُمْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

Ḥattā iżā mā jā'ūhā syahida ‘alaihim sam‘uhum wa abṣāruhum wa julūduhum bimā kānū ya‘malūn(a).

Ынчангаш олар аңаа чеде бээрге, оларның дыңнаары, көрүжү болгаш кежи оларның кылган чүүлдерин херечилеп турар.

وَقَالُوْا لِجُلُوْدِهِمْ لِمَ شَهِدْتُّمْ عَلَيْنَا ۗقَالُوْٓا اَنْطَقَنَا اللّٰهُ الَّذِيْٓ اَنْطَقَ كُلَّ شَيْءٍ وَّهُوَ خَلَقَكُمْ اَوَّلَ مَرَّةٍۙ وَّاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

wa qālū lijulūdihim lima syahittum ‘alainā, qālū anṭaqanallāhul-lażī anṭaqa kulla syai'iw wa huwa khalaqakum awwala marrah(tin), wa ilaihi turja‘ūn(a).

Олар боттарының дериг-херекселдеринге: «Чүге биске удур херечилер силер?» (Скин) олар харыылаан: "Бисти чугааланыр кылдыр кылып каан кижи дээрге Аллах-тыр, Ол (ол база) шупту чүвени чугаалаар кылдыр кылып каан, а Ол силерни бир дугаарында чаяап каан, чүгле Аңаа эглип кээр силер."

وَمَا كُنْتُمْ تَسْتَتِرُوْنَ اَنْ يَّشْهَدَ عَلَيْكُمْ سَمْعُكُمْ وَلَآ اَبْصَارُكُمْ وَلَا جُلُوْدُكُمْ وَلٰكِنْ ظَنَنْتُمْ اَنَّ اللّٰهَ لَا يَعْلَمُ كَثِيْرًا مِّمَّا تَعْمَلُوْنَ

wa mā kuntum tastatirūna ay yasyhada ‘alaikum sam‘ukum wa lā abṣārukum wa lā julūdukum wa lākin ẓanantum annallāha lā ya‘lamu kaṡīram mimmā ta‘malūn(a).

Силерниң дыңнаашкыннарыңарның, көрүжүңерниң болгаш дериңерниң херечилелинден чажырып шыдавас силер) силерниң кылып турар чүүлдериңерни Аллах билбес деп бодап турар-даа болзуңарза.

وَذٰلِكُمْ ظَنُّكُمُ الَّذِيْ ظَنَنْتُمْ بِرَبِّكُمْ اَرْدٰىكُمْ فَاَصْبَحْتُمْ مِّنَ الْخٰسِرِيْنَ

wa żālikum ẓannukumul-lażī ẓanantum birabbikum ardākum fa aṣbaḥtum minal-khāsirīn(a).

А ол дээрге силерниң Дээргиңер (ол бодал) силерни узуткаан деп буруудатканыңар-дыр, ынчангаш силер чидириглиглерниң аразында силер.

فَاِنْ يَّصْبِرُوْا فَالنَّارُ مَثْوًى لَّهُمْ ۚوَاِنْ يَّسْتَعْتِبُوْا فَمَا هُمْ مِّنَ الْمُعْتَبِيْنَ

fa iy yaṣbirū fan-nāru maṡwal lahum, wa iy yasta‘tibū famā hum minal-mu‘tabīn(a).

Олар шыдамык-даа болза (тамының кеземчези-биле) ынчан тамы оларның чурттаар чери болур болгаш бир эвес олар өршээл дилээр болза, ынчан олар өршээл төлептиг улустуң аразында эвес.

۞ وَقَيَّضْنَا لَهُمْ قُرَنَاۤءَ فَزَيَّنُوْا لَهُمْ مَّا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ وَحَقَّ عَلَيْهِمُ الْقَوْلُ فِيْٓ اُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِهِمْ مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِۚ اِنَّهُمْ كَانُوْا خٰسِرِيْنَ ࣖ

wa qayyaḍnā lahum quranā'a fa zayyanū lahum mā baina aidīhim wa mā khalfahum wa ḥaqqa ‘alaihimul-qaulu fī umamin qad khalat min qablihim minal-jinni wal-ins(i), innahum kānū khāsirīn(a).

Бис оларга эш-өөрнү (эрликтерни) томуйлаан бис, олар оларның мурнунда болгаш соонда чүү-даа барын алгап-мактаар, а оларның кырынга кеземче шииткели оларның мурнунда ниитилелдер-биле кады джиннер болгаш кижилерниң (класстарындан) артып каар. Шынап-ла, уттурган улус-тур.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَا تَسْمَعُوْا لِهٰذَا الْقُرْاٰنِ وَالْغَوْا فِيْهِ لَعَلَّكُمْ تَغْلِبُوْنَ

wa qālal-lażīna kafarū lā tasma‘ū lihāżal-qur'āni walgau fīhi la‘allakum taglibūn(a).

А кафирлер: «Бо Коранны (номчулганы) дыңнаваңар, аңаа удур дааш-шимээн үндүрбеңер, ынчан силер оларны тиилеп алыр силер» - дээр.

فَلَنُذِيْقَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا عَذَابًا شَدِيْدًاۙ وَّلَنَجْزِيَنَّهُمْ اَسْوَاَ الَّذِيْ كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

fa lanużīqannal-lażīna kafarū ‘ażāban syadīdā(n), wa lanajziyannahum aswa'al-lażī kānū ya‘malūn(a).

Ынчангаш, бис бүзүревейн турар улуска кадыг кеземчени онаар бис, ынчангаш оларның кылган чүүлдери дээш эң-не багай кеземче-биле шаңнаар бис.

ذٰلِكَ جَزَاۤءُ اَعْدَاۤءِ اللّٰهِ النَّارُ لَهُمْ فِيْهَا دَارُ الْخُلْدِ ۗجَزَاۤءً ۢبِمَا كَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَجْحَدُوْنَ

Żālika jazā'u a‘dā'illāhin-nāru lahum fīhā dārul-khuld(i), jazā'am bimā kānū bi'āyātinā yajḥadūn(a).

Аллахтың дайзыннарының дайзыннарынга (тодаргайлаарга) тамыга шаңнал ындыг; олар Бистиң демдектеривиске дыңнангыр эвес чоруу дээш шаңнал кылдыр аңаа мөңге чурттаар.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا رَبَّنَآ اَرِنَا الَّذَيْنِ اَضَلّٰنَا مِنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِ نَجْعَلْهُمَا تَحْتَ اَقْدَامِنَا لِيَكُوْنَا مِنَ الْاَسْفَلِيْنَ

wa qālal-lażīna kafarū rabbanā arinal-lażaini aḍallānā minal-jinni wal-insi naj‘alhumā taḥta aqdāminā liyakūnā minal-asfalīn(a).

А бүзүревейн турар улус мынча дээр: «Дээргивис, бисти мегелепкен ийи бөлүктү, джиннерни болгаш кижилерни, биске көргүзүп көр, ынчангаш бис оларны ийи бөлүктү буттарывыстың адаанга салып каар бис, ынчангаш ол ийи бөлүк эң-не куду (чүдек-бужар) болур».

اِنَّ الَّذِيْنَ قَالُوْا رَبُّنَا اللّٰهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوْا تَتَنَزَّلُ عَلَيْهِمُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ اَلَّا تَخَافُوْا وَلَا تَحْزَنُوْا وَاَبْشِرُوْا بِالْجَنَّةِ الَّتِيْ كُنْتُمْ تُوْعَدُوْنَ

innal-lażīna qālū rabbunallāhu ṡummastaqāmū tatanazzalu ‘alaihimul-malā'ikatu allā takhāfū wa lā taḥzanū wa absyirū bil-jannatil-latī kuntum tū‘adūn(a).

Шынап-ла, "Бистиң Дээргивис дээрге Аллах-тыр" дээр улус ынчан оларның туружун быжыглаар, ынчан дээрниң төлээлери оларже дүжүп кээр (ынча деп чугаалаар: "Кортпаңар, муңгараваңар; силерге аазаан дываажаңга өөрүп-байырлаңар".

نَحْنُ اَوْلِيَاۤؤُكُمْ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَفِى الْاٰخِرَةِ ۚوَلَكُمْ فِيْهَا مَا تَشْتَهِيْٓ اَنْفُسُكُمْ وَلَكُمْ فِيْهَا مَا تَدَّعُوْنَ ۗ

naḥnu auliyā'ukum fil-ḥayātid-dun-yā wa fil-ākhirah(ti), wa lakum fīhā mā tasytahī anfusukum wa lakum fīhā mā tadda‘ūn(a).

Бо өртемчейде болгаш өске делегейде силерниң камгалакчыларыңар-дыр бис; ында (дээрде) силер күзээн чүүлүңерни алыр силер база дилээн чүүлүңерни алыр силер.

نُزُلًا مِّنْ غَفُوْرٍ رَّحِيْمٍ ࣖ

nuzulam min gafūrir raḥīm(in).

Эң-не өршээлдиг, эң-не энерелдиг Бургандан (Аллахтан) тураскаал кылдыр.

وَمَنْ اَحْسَنُ قَوْلًا مِّمَّنْ دَعَآ اِلَى اللّٰهِ وَعَمِلَ صَالِحًا وَّقَالَ اِنَّنِيْ مِنَ الْمُسْلِمِيْنَ

wa man aḥsanu qaulam mimman da‘ā ilallāhi wa ‘amila ṣāliḥaw wa qāla innanī minal-muslimīn(a).

А Аллахты кыйгырып, буянныг үүле кылып, "Шынап-ла, мен мусульманнарның бирээзи-дир мен" деп чугаалаан кижиден артык сөстер кымда барыл?

وَلَا تَسْتَوِى الْحَسَنَةُ وَلَا السَّيِّئَةُ ۗاِدْفَعْ بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُ فَاِذَا الَّذِيْ بَيْنَكَ وَبَيْنَهٗ عَدَاوَةٌ كَاَنَّهٗ وَلِيٌّ حَمِيْمٌ

wa lā tastawil-ḥasanatu wa las-sayyi'ah(tu), idfa‘ bil-latī hiya aḥsanu fa'iżal-lażī bainaka wa bainahū ‘adāwatun ka'annahū waliyyun ḥamīm(un).

А эки биле багай дөмей эвес. (Багай чүүлдү) эки талазы-биле ойталаңар, ынчан силерниң болгаш ооң араңарда дайзынныг сеткилдиг кижи шынчы эш ышкаш болур.

وَمَا يُلَقّٰىهَآ اِلَّا الَّذِيْنَ صَبَرُوْاۚ وَمَا يُلَقّٰىهَآ اِلَّا ذُوْ حَظٍّ عَظِيْمٍ

wa mā yulaqqāhā illal-lażīna ṣabarū, wa mā yulaqqāhā illā żū ḥaẓẓin ‘aẓīm(in).

А (ол эки шынарлар) чүгле шыдамык улуска бердинмес, а олар улуг аас-кежиктиг улустан өске улуска бердинмес.

وَاِمَّا يَنْزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطٰنِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللّٰهِ ۗاِنَّهٗ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

wa immā yanzagannaka minasy-syaiṭāni nazgun fasta‘iż billāh(i), innahū huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

Бир эвес эрлик силерни шенелде-биле дүвүредип турар болза, ынчан Аллахтан камгалалды дилеп алыңар. Шынап-ла, Ол бүгү чүвени дыңнаар, бүгү чүвени билир.

وَمِنْ اٰيٰتِهِ الَّيْلُ وَالنَّهَارُ وَالشَّمْسُ وَالْقَمَرُۗ لَا تَسْجُدُوْا لِلشَّمْسِ وَلَا لِلْقَمَرِ وَاسْجُدُوْا لِلّٰهِ الَّذِيْ خَلَقَهُنَّ اِنْ كُنْتُمْ اِيَّاهُ تَعْبُدُوْنَ

wa min āyātihil-lailu wan-nahāru wasy-syamsu wal-qamar(u), lā tasjudū lisy-syamsi wa lā lil-qamari wasjudū lillāhil-lażī khalaqahunna in kuntum iyyāhu ta‘budūn(a).

А Ооң өндүр улуг чоруунуң чамдык демдектери: дүне, хүндүс, хүн болгаш ай. Хүнге мөгеер, айга мөгеер эвес, а оларны чаяап каан Аллахка мөгеер, чүгле Аңаа мөгеер болзуңарза.

فَاِنِ اسْتَكْبَرُوْا فَالَّذِيْنَ عِنْدَ رَبِّكَ يُسَبِّحُوْنَ لَهٗ بِالَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَهُمْ لَا يَسْـَٔمُوْنَ ۩

fa inistakbarū fal-lażīna ‘inda rabbika yusabbiḥūna lahū bil-laili wan-nahāri wa hum lā yas'amūn(a).

Бир эвес олар мактанып турар болза, ынчан силерниң Дээргиңер-биле кады чоруур улус (ангелдер) Ону дүне-хүндүс алдаржыдар, ынчалза-даа олар кажан-даа чалгааравайн турар.

وَمِنْ اٰيٰتِهٖٓ اَنَّكَ تَرَى الْاَرْضَ خَاشِعَةً فَاِذَآ اَنْزَلْنَا عَلَيْهَا الْمَاۤءَ اهْتَزَّتْ وَرَبَتْۗ اِنَّ الَّذِيْٓ اَحْيَاهَا لَمُحْيِ الْمَوْتٰى ۗاِنَّهٗ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

wa min āyātihī annaka taral-arḍa khāsyi‘atan fa iżā anzalnā ‘alaihal-mā'ahtazzat wa rabat, innal-lażī aḥyāhā lamuḥyil-mautā, innahū ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Ооң демдектериниң аразындан чер кургаг болгаш дүжүт чок дээрзин көрүп тур силер, ынчалза-даа бир эвес Бис аңаа чаъс чагдырар болзувусса, ол албан шимчеп, дүжүттүг болур. Шынап-ла, ону диргизип турар (Аллах) өлген улусту диргизип шыдаар; Шынап-ла, Ол бүгү чүвениң Дээди Күчүлүг-дүр.

اِنَّ الَّذِيْنَ يُلْحِدُوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِنَا لَا يَخْفَوْنَ عَلَيْنَاۗ اَفَمَنْ يُّلْقٰى فِى النَّارِ خَيْرٌ اَمَّنْ يَّأْتِيْٓ اٰمِنًا يَّوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗاِعْمَلُوْا مَا شِئْتُمْ ۙاِنَّهٗ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

innal-lażīna yulḥidūna fī āyātinā lā yakhfauna ‘alainā, afamay yulqā fin-nāri khairun am may ya'tī āminay yaumal-qiyāmah(ti), i‘malū mā syi'tum, innahū bimā ta‘malūna baṣīr(un).

Шынап-ла, Бистиң демдектеривисти ойталаан улус Бистен чажыт эвес. Тамыже октапкан улус дээре бе азы Кыяш хүнүнде айыыл чок үнүп келген улус бе? Күзээн чүүлүңнү кыл! Шынап-ла, Ол силерниң кылып турар чүүлүңерни Бүгү-ле чүвени көрүп турар.

اِنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِالذِّكْرِ لَمَّا جَاۤءَهُمْ ۗوَاِنَّهٗ لَكِتٰبٌ عَزِيْزٌ ۙ

innal-lażīna kafarū biż-żikri lammā jā'ahum, wa innahū lakitābun ‘azīz(un).

Шынап-ла, Коранны оларга дамчыдып бээрге, ону хүлээп албаан улус (ол ыяап-ла кээргенчиг болур), а шынап-ла (Коран) дээрге өндүр улуг ном-дур,

لَّا يَأْتِيْهِ الْبَاطِلُ مِنْۢ بَيْنِ يَدَيْهِ وَلَا مِنْ خَلْفِهٖ ۗتَنْزِيْلٌ مِّنْ حَكِيْمٍ حَمِيْدٍ

lā ya'tīhil-bāṭilu mim baini yadaihi wa lā min khalfih(ī), tanzīlum min ḥakīmin ḥamīd(in).

ол) Бургандан, Эң-не Мерген угаанныг, Эң-не алдарлыг Бургандан, мурнундан-даа, соондан-даа (эрткен болгаш келир үеде) меге-биле аалдап келбес.

مَا يُقَالُ لَكَ اِلَّا مَا قَدْ قِيْلَ لِلرُّسُلِ مِنْ قَبْلِكَ ۗاِنَّ رَبَّكَ لَذُوْ مَغْفِرَةٍ وَّذُوْ عِقَابٍ اَلِيْمٍ

mā yuqālu laka illā mā qad qīla lir-rusuli min qablik(a), inna rabbaka lażū magfiratiw wa żū ‘iqābin alīm(in).

Силерге (кафирлерниң) чугаалаан чүүлдери дээрге силерниң мурнуңарда элчиннерге чугаалаан чүүлдерден өске чүү-даа эвес-тир. Шынап-ла, силерниң Дээргиңер өршээлдиг болгаш аарышкылыг кеземчелиг.

وَلَوْ جَعَلْنٰهُ قُرْاٰنًا اَعْجَمِيًّا لَّقَالُوْا لَوْلَا فُصِّلَتْ اٰيٰتُهٗ ۗ ءَاَ۬عْجَمِيٌّ وَّعَرَبِيٌّ ۗ قُلْ هُوَ لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا هُدًى وَّشِفَاۤءٌ ۗوَالَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ فِيْٓ اٰذَانِهِمْ وَقْرٌ وَّهُوَ عَلَيْهِمْ عَمًىۗ اُولٰۤىِٕكَ يُنَادَوْنَ مِنْ مَّكَانٍۢ بَعِيْدٍ ࣖ

wa lau ja‘alnāhu qur'ānan a‘jamiyyal laqālū lau lā fuṣṣilat āyātuh(ū), a'a‘jamiyyuw wa ‘arabiyy(un), qul huwa lil-lażīna āmanū hudaw wa syifā'(un), wal-lażīna lā yu'minūna fī āżānihim waqruw wa huwa ‘alaihim ‘amā(n), ulā'ika yunādauna mim makānim ba‘īd(in).

А бир эвес Бис Коранны араб дылдан өске дылда номчулга кылып каан болзувусса, олар: «Чүге аяттарны тайылбырлавайн турарыл?» (Коранның) арабтарга араб дылдан өске дылда турары тааржыр бе? "Коран дээрге бүзүрээн улуска удуртулга болгаш эмнээшкин-дир. Бүзүревээн улустуң кулактарынга шывыглар бар, а (Коран) оларга караңгы. Олар ырак черден кыйгырткан улус ышкаш" - деп чугаалаңар.

وَلَقَدْ اٰتَيْنَا مُوْسَى الْكِتٰبَ فَاخْتُلِفَ فِيْهِ ۗوَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَّبِّكَ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ ۗوَاِنَّهُمْ لَفِيْ شَكٍّ مِّنْهُ مُرِيْبٍ

wa laqad ātainā mūsal-kitāba fakhtulifa fīh(i), wa lau lā kalimatun sabaqat mir rabbika laquḍiya bainahum, wa innahum lafī syakkim minhu murīb(in).

Шынап-ла, Бис Моисейге Номну (Тора) берген бис, ол маргылдаалыг турган. Бир эвес силерниң Дээргиңерниң мурнай шиитпири турбаан болза, кафирлер узуткаттынар турган. Шынап-ла, олар аңаа дыка чигзинип турганнар.

مَنْ عَمِلَ صَالِحًا فَلِنَفْسِهٖ ۙوَمَنْ اَسَاۤءَ فَعَلَيْهَا ۗوَمَا رَبُّكَ بِظَلَّامٍ لِّلْعَبِيْدِ ۔

man ‘amila ṣāliḥan fa linafsih(ī), wa man asā'a fa ‘alaihā, wa mā rabbuka biẓallāmil lil-‘abīd(i).

Кым эки үүле кылганыл, ооң (шаңналы) бодунга, а кым багай чүүлдү кылганыл, ооң (бачыды) бодунуң харыысалгазы болур. А силерниң Дээргиңер (Бодунуң) чалчаларынга шуут багай чүве кылбас.

۞ اِلَيْهِ يُرَدُّ عِلْمُ السَّاعَةِ ۗوَمَا تَخْرُجُ مِنْ ثَمَرٰتٍ مِّنْ اَكْمَامِهَا وَمَا تَحْمِلُ مِنْ اُنْثٰى وَلَا تَضَعُ اِلَّا بِعِلْمِهٖ ۗوَيَوْمَ يُنَادِيْهِمْ اَيْنَ شُرَكَاۤءِيْۙ قَالُوْٓا اٰذَنّٰكَ مَا مِنَّا مِنْ شَهِيْدٍ ۚ

ilaihi yuraddu ‘ilmus-sā‘ah(ti), wa mā takhruju min ṡamarātim min akmāmihā wa mā taḥmilu min unṡā wa lā taḍa‘u illā bi‘ilmih(ī), wa yauma yunādīhim aina syurakā'ī, qālū āżannāka mā minnā min syahīd(in).

Шак Аңаа шииткел хүнүнүң дугайында билиглерни эгидип бээр. Ооң чечектеринден кандыг-даа чимис үнмес, херээжен кижи божуп азы божуп шыдавас, чүгле Ооң билии-биле. Ол (Аллах) оларны кыйгырган хүнүнде: «Мээң шериглерим кайда?» Олар мынча деп харыылаан: «Сээң эш-өөрүң бар деп херечилеп шыдаар кижи бистиң аравыста кым-даа чок деп, Силерге дыңнадып тур бис».

وَضَلَّ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَدْعُوْنَ مِنْ قَبْلُ وَظَنُّوْا مَا لَهُمْ مِّنْ مَّحِيْصٍ

wa ḍalla ‘anhum mā kānū yad‘ūna min qablu wa ẓannū mā lahum mim maḥīṣ(in).

Оларның чүдүп чораан чүүлдери олардан чиде берген, оларга (Аллахтың кеземчезинден) үнер арга чок деп билип кааннар.

لَا يَسْـَٔمُ الْاِنْسَانُ مِنْ دُعَاۤءِ الْخَيْرِۖ وَاِنْ مَّسَّهُ الشَّرُّ فَيَـُٔوْسٌ قَنُوْطٌ

lā yas'amul-insānu min du‘ā'il-khair(i), wa im massahusy-syarru fa ya'ūsun qanūṭ(un).

Кижилер буянны дилээринден чалданмас, айыыл-халап таваржы бээрге, идегели чиде бээр.

وَلَىِٕنْ اَذَقْنٰهُ رَحْمَةً مِّنَّا مِنْۢ بَعْدِ ضَرَّاۤءَ مَسَّتْهُ لَيَقُوْلَنَّ هٰذَا لِيْۙ وَمَآ اَظُنُّ السَّاعَةَ قَاۤىِٕمَةًۙ وَّلَىِٕنْ رُّجِعْتُ اِلٰى رَبِّيْٓ اِنَّ لِيْ عِنْدَهٗ لَلْحُسْنٰىۚ فَلَنُنَبِّئَنَّ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِمَا عَمِلُوْاۖ وَلَنُذِيْقَنَّهُمْ مِّنْ عَذَابٍ غَلِيْظٍ

wa la'in ażaqnāhu raḥmatam minnā mim ba‘di ḍarrā'a massathu layaqūlunna hāżā lī, wa mā aẓunnus-sā‘ata qā'imah(tan), wa la'ir ruji‘tu ilā rabbī inna lī ‘indahū lal-ḥusnā, fa lanunabbi'annal-lażīna kafarū bimā ‘amilū, wa lanużīqannahum min ‘ażābin galīẓ(in).

А бир эвес бис аңаа хилинчектенип тургаш, Бодувустан энерелди бээр болзувусса, ол албан мынча дээр: «Бо дээрге мээң эргем-дир, Диригжидилге хүнү болур дээрзинге бүзүревейн тур мен. Ынчангаш, шынап-ла, бис кафирлерге оларның кылган чүүлдерин дыңнадып, оларга аар кеземчени онаар бис.

وَاِذَآ اَنْعَمْنَا عَلَى الْاِنْسَانِ اَعْرَضَ وَنَاٰ بِجَانِبِهٖۚ وَاِذَا مَسَّهُ الشَّرُّ فَذُوْ دُعَاۤءٍ عَرِيْضٍ

wa iżā an‘amnā ‘alal-insāni a‘raḍa wa na'ā bijānibih(ī), wa iżā massahusy-syarru fażū du‘ā'in ‘arīḍ(in).

А кажан бис кижиге ачы-дуза чедирер болзувусса, ол өскээр угланып, ырап чоруптар (улуургак); ынчалза-даа айыыл-халап болурга, ол хөй мөргүүр.

قُلْ اَرَءَيْتُمْ اِنْ كَانَ مِنْ عِنْدِ اللّٰهِ ثُمَّ كَفَرْتُمْ بِهٖ مَنْ اَضَلُّ مِمَّنْ هُوَ فِيْ شِقَاقٍۢ بَعِيْدٍ

qul ara'aitum in kāna min ‘indillāhi ṡumma kafartum bihī man aḍallu mimman huwa fī syiqāqim ba‘īd(in).

Айтып бериңер: "Бир эвес (Коран) Аллахтан келген болза, силер ону мегелепкен болзуңарза, силер чүү деп бодаар силер. Кым үргүлчү ырактан ырап чоруур кижиден артык мегечи боор?"

سَنُرِيْهِمْ اٰيٰتِنَا فِى الْاٰفَاقِ وَفِيْٓ اَنْفُسِهِمْ حَتّٰى يَتَبَيَّنَ لَهُمْ اَنَّهُ الْحَقُّۗ اَوَلَمْ يَكْفِ بِرَبِّكَ اَنَّهٗ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيْدٌ

sanurīhim āyātinā fil-āfāqi wa fī anfusihim ḥattā yatabayyana lahum annahul-ḥaqq(u), awalam yakfi birabbika annahū ‘alā kulli syai'in syahīd(un).

Коранның шынныы оларга билдингир болзун дээш, бис оларга демдектеривисти бүгү-ле булуңнарга болгаш боттарынга көргүзер бис. Сээң Дээргиң шупту чүвениң херечизи болуру (силерге) чедишпес бе?

اَلَآ اِنَّهُمْ فِيْ مِرْيَةٍ مِّنْ لِّقَاۤءِ رَبِّهِمْ ۗ اَلَآ اِنَّهٗ بِكُلِّ شَيْءٍ مُّحِيْطٌ ࣖ

alā innahum fī miryatim mil liqā'i rabbihim, alā innahū bikulli syai'im muḥīṭ(un).

Сактып чоруңар, олар Дээрги-Чаяакчызынга ужуражырынга чигзинип турар. Сактып чоруңар, шынап-ла, Ол шупту чүвени шыгжап турар.