Q.S Ан-Нал (اَلنَّحْل) - 128 Одуругларның саны

اَتٰىٓ اَمْرُ اللّٰهِ فَلَا تَسْتَعْجِلُوْهُ ۗسُبْحٰنَهٗ وَتَعٰلٰى عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

atā amrullāhi falā tasta‘jilūh(u), subḥānahū wa ta‘ālā ‘ammā yusyrikūn(a).

Аллахтың чарлыы албан келир, ынчангаш ону дүргедедирин дилевеңер. Алдар Аллахка, Ол оларның Ооң-биле холбаалыг чүүлдеринден эң-не бедик.

يُنَزِّلُ الْمَلٰۤىِٕكَةَ بِالرُّوْحِ مِنْ اَمْرِهٖ عَلٰى مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖٓ اَنْ اَنْذِرُوْٓا اَنَّهٗ لَآ اِلٰهَ اِلَّآ اَنَا۠ فَاتَّقُوْنِ

yunazzilul-malā'ikata bir-rūḥi min amrihī ‘alā may yasyā'u min ‘ibādihī an anżirū annahū lā ilāha illā ana fattaqūn(i).

Ол Бодунуң чалчаларының аразындан кымга-даа дужаал-биле дээрниң төлээлерин ажыдыышкын-биле чорудупкан: «Мээң чалчаларымны Менден өске бурган чок деп дыңнадып көрүңер, ынчангаш Мени сактып чоруңар».

خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ بِالْحَقِّۗ تَعٰلٰى عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

khalaqas-samāwāti wal-arḍa bil-ḥaqq(i), ta‘ālā ‘ammā yusyrikūn(a).

Ол дээр биле черни алыс шын-биле чаяап каан. Эң-не бедик Аллах оларның Ооң-биле холбажып турар чүүлдеринден бедик.

خَلَقَ الْاِنْسَانَ مِنْ نُّطْفَةٍ فَاِذَا هُوَ خَصِيْمٌ مُّبِيْنٌ

khalaqal-insāna min nuṭfatin fa iżā huwa khaṣīmum mubīn(un).

Ол кижини спермадан чаяап каан, ынчангаш ол илдең удурланышкак кижи болган.

وَالْاَنْعَامَ خَلَقَهَا لَكُمْ فِيْهَا دِفْءٌ وَّمَنَافِعُ وَمِنْهَا تَأْكُلُوْنَ

wal-an‘āma khalaqahā lakum fīhā dif'uw wa manāfi‘u wa minhā ta'kulūn(a).

А малды Ол чаяап каан; оларда чылыг (дүк) болгаш силерге янзы-бүрү ачы-дузалар бар, а силер оларны чип турар силер.

وَلَكُمْ فِيْهَا جَمَالٌ حِيْنَ تُرِيْحُوْنَ وَحِيْنَ تَسْرَحُوْنَۖ

wa lakum fīhā jamālun ḥīna turīḥūna wa ḥīna tasraḥūn(a).

А кажан оларны боттарының кажааларынче дедир эккелгеш, оларны үндүрүптерге (оъттаар дээш) олардан чараш чүүлдү тып алыр силер.

وَتَحْمِلُ اَثْقَالَكُمْ اِلٰى بَلَدٍ لَّمْ تَكُوْنُوْا بٰلِغِيْهِ اِلَّا بِشِقِّ الْاَنْفُسِۗ اِنَّ رَبَّكُمْ لَرَءُوْفٌ رَّحِيْمٌۙ

wa taḥmilu aṡqālakum ilā baladil lam takūnū bāligīhi illā bisyiqqil-anfus(i), inna rabbakum lara'ūfur raḥīm(un).

А олар силерниң чүъгүңерни улуг бергедээшкиннерден өске чедип шыдавас черже көдүрүп турар. Шынап-ла, силерниң Дээргиңер Эң-не энерелдиг, Эң-не энерелдиг,

وَّالْخَيْلَ وَالْبِغَالَ وَالْحَمِيْرَ لِتَرْكَبُوْهَا وَزِيْنَةًۗ وَيَخْلُقُ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

wal-khaila wal-bigāla wal-ḥamīra litarkabūhā wa zīnah(tan), wa yakhluqu mā lā ta‘lamūn(a).

база (Ол чаяап каан) аъттарны, элчигеннерни болгаш элчигеннерни, силерниң мунуп, каасталгалар болуруңар дээш. Силерниң билбес чүүлүңерни Аллах чаяап каан.

وَعَلَى اللّٰهِ قَصْدُ السَّبِيْلِ وَمِنْهَا جَاۤىِٕرٌ ۗوَلَوْ شَاۤءَ لَهَدٰىكُمْ اَجْمَعِيْنَ ࣖ

wa ‘alallāhi qaṣdus-sabīli wa minhā jā'ir(un), wa lau syā'a lahadākum ajma‘īn(a).

А Аллахтың алыс шыны дээрге шын орукту тодарадыры-дыр, ында чамдык улус өскээр угланган. А бир эвес Ол күзээр болза, Ол силерни шуптуңарны (шын орукче) углаптар.

هُوَ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً لَّكُمْ مِّنْهُ شَرَابٌ وَّمِنْهُ شَجَرٌ فِيْهِ تُسِيْمُوْنَ

huwal-lażī anzala minas-samā'i mā'al lakum minhu syarābuw wa minhu syajarun fīhi tusīmūn(a).

Ол дээрден суг (чаъс) чажар, ооң чамдыызы суксун, а чамдыызы силерниң мал-маганыңарны оъттап чоруур үнүштериңерни (үрезиннедир).

يُنْۢبِتُ لَكُمْ بِهِ الزَّرْعَ وَالزَّيْتُوْنَ وَالنَّخِيْلَ وَالْاَعْنَابَ وَمِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

yumbitu lakum bihiz-zar‘a waz-zaitūna wan-nakhīla wal-a‘nāba wa min kulliṡ-ṡamarāt(i), inna fī żālika la'āyatal liqaumiy yatafakkarūn(a).

Ооң-биле Ол силерге үнүштерни, оливкаларны, финик пальмаларын, виноградты болгаш янзы-бүрү чимис тарып бээр. Шынап-ла, ында боданып турар улуска демдек бар.

وَسَخَّرَ لَكُمُ الَّيْلَ وَالنَّهَارَۙ وَالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ ۗوَالنُّجُوْمُ مُسَخَّرٰتٌۢ بِاَمْرِهٖ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَۙ

wa sakhkhara lakumul-laila wan-nahār(a), wasy-syamsa wal-qamar(a), wan-nujūmu musakhkharātum bi'amrih(ī), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy ya‘qilūn(a).

Ол дүне, хүндүс, хүн биле айны сеңээ чагыртып каан, а сылдыстар Ооң чагыг-керээзинге чагыртып турар. Шынап-ла, ында угаап билир чонга демдектер бар-дыр.

وَمَا ذَرَاَ لَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُخْتَلِفًا اَلْوَانُهٗ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّذَّكَّرُوْنَ

wa mā żara'a lakum fil-arḍi mukhtalifan alwānuh(ū), inna fī żālika la'āyatal liqaumiy yażżakkarūn(a).

база (Ол база башкарып турар) Ол силерге чер кырынга янзы-бүрү өңнерлиг болгаш хевирлерлиг чүүлдерни чаяап каан. Шынап-ла, ында сактып чоруур чонга демдек бар.

وَهُوَ الَّذِيْ سَخَّرَ الْبَحْرَ لِتَأْكُلُوْا مِنْهُ لَحْمًا طَرِيًّا وَّتَسْتَخْرِجُوْا مِنْهُ حِلْيَةً تَلْبَسُوْنَهَاۚ وَتَرَى الْفُلْكَ مَوَاخِرَ فِيْهِ وَلِتَبْتَغُوْا مِنْ فَضْلِهٖ وَلَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

wa huwal-lażī sakhkharal-baḥra lita'kulū minhu laḥman ṭariyyaw wa tastakhrijū minhu ḥilyatan talbasūnahā, wa taral-fulka mawākhira fīhi wa litabtagū min faḍlihī wa la‘allakum tasykurūn(a).

А Ол далайны (силерге) чагыртып каан, ынчангаш силер оон чаа эътти (балыкты) чип болур силер, а силер кедер каасталгаларыңарны үндүрүп ап болур силер. Силер (база) ында чоруп турар корабльдарны көрүп турар силер, ынчангаш Ооң ачы-буянын дилеп, өөрүп четтирер силер.

وَاَلْقٰى فِى الْاَرْضِ رَوَاسِيَ اَنْ تَمِيْدَ بِكُمْ وَاَنْهٰرًا وَّسُبُلًا لَّعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَۙ

wa alqā fil-arḍi rawāsiya an tamīda bikum wa anhāraw wa subulal la‘allakum tahtadūn(a).

Ол силерниң-биле кады чайгылыш чок кылдыр чер кырынга дагларны быжыглап каан, хемнерни болгаш оруктарны кылып каан, ынчангаш силерни удуртуп болур силер.

وَعَلٰمٰتٍۗ وَبِالنَّجْمِ هُمْ يَهْتَدُوْنَ

wa ‘alāmāt(in), wa bin-najmi hum yahtadūn(a).

база (Ол кылган) демдектер (орукче көргүзер). А оларны сылдыстар удуртуп турар.

اَفَمَنْ يَّخْلُقُ كَمَنْ لَّا يَخْلُقُۗ اَفَلَا تَذَكَّرُوْنَ

afamay yakhluqu kamal lā yakhluq(u), afalā tażakkarūn(a).

Ынчаарга (Аллах) чаяап турар кижи-биле (бир-ле чүвени) чаяап шыдавас кижи-биле дөмей бе? Чуге кичээлдер эртпес силер?

وَاِنْ تَعُدُّوْا نِعْمَةَ اللّٰهِ لَا تُحْصُوْهَا ۗاِنَّ اللّٰهَ لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa in ta‘uddū ni‘matallāhi lā tuḥṣūhā, innallāha lagafūrur raḥīm(un).

А бир эвес силер Аллахтың йөрээлдерин санаар болзуңарза, оларны санап шыдавас силер. Шынап-ла, Аллах шынап-ла Эң-не өршээлдиг, Эң-не энерелдиг.

وَاللّٰهُ يَعْلَمُ مَا تُسِرُّوْنَ وَمَا تُعْلِنُوْنَ

wallāhu ya‘lamu mā tusirrūna wa mā tu‘linūn(a).

Силерниң чүнү чажырып, чүнү ажыдып турарыңарны Аллах билир.

وَالَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ لَا يَخْلُقُوْنَ شَيْـًٔا وَّهُمْ يُخْلَقُوْنَۗ

wal-lażīna yad‘ūna min dūnillāhi lā yakhluqūna syai'aw wa hum yukhlaqūn(a).

Оларның Аллахтан аңгы адап турары (дүрзү-бурганнар) чүнү-даа чаяап шыдавас, а дүрзү-бурганнар (боттарын) кижилер кылган.

اَمْوَاتٌ غَيْرُ اَحْيَاۤءٍ ۗوَمَا يَشْعُرُوْنَۙ اَيَّانَ يُبْعَثُوْنَ ࣖ

amwātun gairu aḥyā'(in), wa mā yasy‘urūna ayyāna yub‘aṡūn(a).

(Ол дүрзүлер) дириг эвес, дириг эвес чүүлдер-дир, а дүрзүлер кажан (бодунуң чүдүкчүлери) дирлип кээрин билбес.

اِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ ۚفَالَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ قُلُوْبُهُمْ مُّنْكِرَةٌ وَّهُمْ مُّسْتَكْبِرُوْنَ

ilāhukum ilāhuw wāḥid(un), fal-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati qulūbuhum munkiratuw wa hum mustakbirūn(a).

Сээң Бурганың дээрге Бүрүн Күчүлүг Бурган-дыр. Ынчангаш өлүм соонда чуртталгага бүзүревес улустуң чүректери (Аллахтың чаңгыс аай чоруун) мегелеп турар, олар улуургак улус-тур

لَا جَرَمَ اَنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا يُسِرُّوْنَ وَمَا يُعْلِنُوْنَ ۗاِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُسْتَكْبِرِيْنَ

lā jarama annallāha ya‘lamu mā yusirrūna wa mā yu‘linūn(a), innahū lā yuḥibbul-mustakbirīn(a).

Оларның чүнү чажырып, чүнү ажыдып турарын Аллах билир дээрзи чигзиниг чок. Шынап-ла, Ол улуургак улуска ынак эвес.

وَاِذَا قِيْلَ لَهُمْ مَّاذَآ اَنْزَلَ رَبُّكُمْ ۙقَالُوْٓا اَسَاطِيْرُ الْاَوَّلِيْنَ

wa iżā qīla lahum māżā anzala rabbukum, qālū asāṭīrul-awwalīn(a).

А кажан оларга: «Силерниң Дээргиңер чүнү ажытканыл?» Олар: «Бурунгу улустуң тоолдары» – деп харыылааннар.

لِيَحْمِلُوْٓا اَوْزَارَهُمْ كَامِلَةً يَّوْمَ الْقِيٰمَةِ ۙوَمِنْ اَوْزَارِ الَّذِيْنَ يُضِلُّوْنَهُمْ بِغَيْرِ عِلْمٍ ۗ اَلَا سَاۤءَ مَا يَزِرُوْنَ ࣖ

liyaḥmilū auzārahum kāmilatay yaumal-qiyāmah(ti), wa min auzāril-lażīna yuḍillūnahum bigairi ‘ilm(in), alā sā'a mā yazirūn(a).

(оларның сөстери) оларны Диригжидилге хүнүнде боттарының бачыттарын долузу-биле чүдүреринге албадаптар, база оларның мегелепкен улусунуң чамдык бачыттарын, олар бичии-даа билбес турган (мегелеп каанын). Сактып кел, олар кандыг кончуг (бачыт) чүдүрүп чоруур-дур.

قَدْ مَكَرَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَاَتَى اللّٰهُ بُنْيَانَهُمْ مِّنَ الْقَوَاعِدِ فَخَرَّ عَلَيْهِمُ السَّقْفُ مِنْ فَوْقِهِمْ وَاَتٰىهُمُ الْعَذَابُ مِنْ حَيْثُ لَا يَشْعُرُوْنَ

qad makaral-lażīna min qablihim fa atallāhu bun-yānahum minal-qawā‘idi fa kharra ‘alaihimus-saqfu min fauqihim wa atāhumul-‘ażābu min ḥaiṡu lā yasy‘urūn(a).

Шынап-ла, оларның мурнунда улус мегелеп турган, ооң соонда Аллах оларның бажыңнарын үндезининден үреп каапкан, ооң соонда (бажыңның) крышазы оларга үстүнден кээп дүшкен, а хилинчек оларга оларның билбейн турган талазындан келген.

ثُمَّ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ يُخْزِيْهِمْ وَيَقُوْلُ اَيْنَ شُرَكَاۤءِيَ الَّذِيْنَ كُنْتُمْ تُشَاۤقُّوْنَ فِيْهِمْ ۗقَالَ الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ اِنَّ الْخِزْيَ الْيَوْمَ وَالسُّوْۤءَ عَلَى الْكٰفِرِيْنَۙ

Ṡumma yaumal-qiyāmati yukhzīhim wa yaqūlu aina syurakā'iyal-lażīna kuntum tusyāqqūna fīhim, qālal-lażīna ūtul-‘ilma innal-khizyal-yauma was-sū'a ‘alal-kāfirīn(a).

Оон Аллах оларны Диригжидилге хүнүнде базындырып, мынча дээн: «Мээң шериглерим (оларны камгалап турган) кайда силер оларга (пророктарга болгаш бүзүрээннерге) үргүлчү дайзынныг чораан силер?» Эртем-билигни алган улус: «Шынап-ла, бүзүревээн улуска бо хүн базындырыг болгаш кеземче таваржыр» – дээннер.

الَّذِيْنَ تَتَوَفّٰىهُمُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ ظَالِمِيْٓ اَنْفُسِهِمْ ۖفَاَلْقَوُا السَّلَمَ مَا كُنَّا نَعْمَلُ مِنْ سُوْۤءٍ ۗبَلٰىٓ اِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌۢ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

allażīna tatawaffāhumul-malā'ikatu ẓālimī anfusihim, fa alqawus-salama mā kunnā na‘malu min sū'(in), balā innallāha ‘alīmum bimā kuntum ta‘malūn(a).

(тодаргайлаарга) боттарынга чөптүг эвес чорукту (кылып) тургаш, дээрниң төлээлери амы-тынын ап каапкан улус, ооң соонда олар "Бис кажан-даа багай чүүл кылбаан бис" деп чугаалап тургаш, дүжүп бергеннер. (Дээрниң төлээзи харыылаан): "Ийе! Шынап-ла, Аллах силерниң кылган чүүлдериңерни шуптузун билир".

فَادْخُلُوْٓا اَبْوَابَ جَهَنَّمَ خٰلِدِيْنَ فِيْهَا ۗفَلَبِئْسَ مَثْوَى الْمُتَكَبِّرِيْنَ

fadkhulū abwāba jahannama khālidīna fīhā, fa labi'sa maṡwal-mutakabbirīn(a).

Ынчангаш тамының хаалгазынче кирип келиңер, ында мөңге артар силер. Бодун мактанып чоруур улуска ол эң багай чер дээрзи чугаажок.

۞ وَقِيْلَ لِلَّذِيْنَ اتَّقَوْا مَاذَآ اَنْزَلَ رَبُّكُمْ ۗقَالُوْا خَيْرًا ۚلِلَّذِيْنَ اَحْسَنُوْا فِيْ هٰذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةٌ ۗوَلَدَارُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ ۗوَلَنِعْمَ دَارُ الْمُتَّقِيْنَۙ

wa qīla lil-lażīnattaqau māżā anzala rabbukum, qālū khairā(n), lil-lażīna aḥsanū fī hāżihid-dun-yā ḥasanah(tun), wa ladārul-ākhirati khair(un), wa lani‘ma dārul-muttaqīn(a).

Оон ыңай чүдүлгелиг улуска: «Сээң Дээргиң чүнү ажытканыл?» Олар: «Эки сеткил» деп харыылааннар. Бо өртемчейге экини кылган улус экини (өжээни) алыр. Шынап-ла, өлүм соонда чуртталганың чурту ыяап-ла эки болур. А ол дээрге чүдүлгелиг улуска эң-не эки чер-дир,

جَنّٰتُ عَدْنٍ يَّدْخُلُوْنَهَا تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهَا الْاَنْهٰرُ لَهُمْ فِيْهَا مَا يَشَاۤءُوْنَ ۗ كَذٰلِكَ يَجْزِى اللّٰهُ الْمُتَّقِيْنَۙ

jannātu ‘adniy yadkhulūnahā tajrī min taḥtihal-anhāru lahum fīhā mā yasyā'ūn(a), każālika yajzillāhul-muttaqīn(a).

(тодаргайлаарга) оларның кирер, адаанда хемнер агып чыдар Аднның дываажаңнарынга, (дываажаңга) олар күзээн бүгү чүвезин алыр. Ынчалдыр Аллах чүдүлгелиг улусту шаңнаар,

الَّذِيْنَ تَتَوَفّٰىهُمُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ طَيِّبِيْنَ ۙيَقُوْلُوْنَ سَلٰمٌ عَلَيْكُمُ ادْخُلُوا الْجَنَّةَ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

allażīna tatawafāhumul-malā'ikatu ṭayyibīn(a), yaqūlūna salāmun ‘alaikumudkhulul-jannata bimā kuntum ta‘malūn(a).

(тодаргайлаарга) дээрниң төлээлери эки байдалга өлүп каарга, олар (дээрниң төлээлери) мынча дээннер: «Саламун алейкум, силерниң кылган чүүлдериңер дээш дээрже кирип алыңар».

هَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّآ اَنْ تَأْتِيَهُمُ الْمَلٰۤىِٕكَةُ اَوْ يَأْتِيَ اَمْرُ رَبِّكَ ۗ كَذٰلِكَ فَعَلَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ ۗوَمَا ظَلَمَهُمُ اللّٰهُ وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

hal yanẓurūna illā an ta'tiyahumul-malā'ikatu au ya'tiya amru rabbik(a), każālika fa‘alal-lażīna min qablihim, wa mā ẓalamahumullāhu wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

Оларның (кафирлерниң) оларга дээрниң төлээлериниң келиринден азы силерниң Дээргиңерниң келир дужаалындан өске манаар чүү-даа чок. Ол (кафирлер) оларның мурнунда ынчаар кылып турган. Аллах оларга кем-херек үүлгетпес, херек кырында олар боттарынга (үргүлчү) кем-херек үүлгедип турар улус-тур.

فَاَصَابَهُمْ سَيِّاٰتُ مَا عَمِلُوْا وَحَاقَ بِهِمْ مَّا كَانُوْا بِهٖ يَسْتَهْزِءُوْنَ ࣖ

fa aṣābahum sayyi'ātu mā ‘amilū wa ḥāqa bihim mā kānū bihī yastahzi'ūn(a).

Ынчангаш олар боттарының кылган үүлгедиглериниң кеземчезинге (салдарларынга) таварышкаш, эрткен үеде шагда-ла каттыржып чораан кеземчезинге дүвүреп турганнар.

وَقَالَ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا لَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا عَبَدْنَا مِنْ دُوْنِهٖ مِنْ شَيْءٍ نَّحْنُ وَلَآ اٰبَاۤؤُنَا وَلَا حَرَّمْنَا مِنْ دُوْنِهٖ مِنْ شَيْءٍ ۗ كَذٰلِكَ فَعَلَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ ۚفَهَلْ عَلَى الرُّسُلِ اِلَّا الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ

wa qālal-lażīna asyrakū lau syā'allāhu mā ‘abadnā min dūnihī min syai'in naḥnu wa lā ābā'unā wa lā ḥarramnā min dūnihī min syai'(in), każālika fa‘alal-lażīna min qablihim, fahal ‘alar-rusuli illal-balāgul-mubīn(u).

А мушриктер мынча дээннер: «Бир эвес Аллах күзээр болза, бис Оон өске чүү-даа чүвеге мөгеер эвес бис, бис-даа, бистиң ада-өгбелеривис-даа, Ооң чөпшээрели чокта чүнү-даа хорувас бис». Оларнын мурнунда улус ынчап чораан. Чүгле (Бурганның медээзин) тода дамчыдары элчиннерниң хүлээлгези эвес бе?

وَلَقَدْ بَعَثْنَا فِيْ كُلِّ اُمَّةٍ رَّسُوْلًا اَنِ اعْبُدُوا اللّٰهَ وَاجْتَنِبُوا الطَّاغُوْتَۚ فَمِنْهُمْ مَّنْ هَدَى اللّٰهُ وَمِنْهُمْ مَّنْ حَقَّتْ عَلَيْهِ الضَّلٰلَةُ ۗ فَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُكَذِّبِيْنَ

wa laqad ba‘aṡnā fī kulli ummatir rasūlan ani‘budullāha wajtanibuṭ-ṭāgūt(a), fa minhum man hadallāhu wa minhum man ḥaqqat ‘alaihiḍ-ḍalālah(tu), fa sīrū fil-arḍi fanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-mukażżibīn(a).

Шынап-ла, Бис кандыг-даа чонга элчин чорудупкан бис (кыйгырар дээш), "Аллахка мөгейиңер, Бурганны дорамчылаарындан ырап чоруңар", ынчангаш оларның аразында Аллахтың удуртулгазынга таварышкан улус база частырыгга артып калган улус база бар. Ынчангаш чер кырынга кылаштап чорааш, мегечилерниң (элчиннерниң) канчаар төнүп турарын көрүңер.

اِنْ تَحْرِصْ عَلٰى هُدٰىهُمْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِيْ مَنْ يُّضِلُّ وَمَا لَهُمْ مِّنْ نّٰصِرِيْنَ

in taḥriṣ ‘alā hudāhum fa innallāha lā yahdī may yuḍillu wa mā lahum min nāṣirīn(a).

Бир эвес силер (Мухаммад) оларның удуртулгазынга шынап-ла идегеп турар болзуңарза, ынчан Аллах мегелеп турар улусту удуртуп шыдавас, оларга дузалакчы чок болур.

وَاَقْسَمُوْا بِاللّٰهِ جَهْدَ اَيْمَانِهِمْۙ لَا يَبْعَثُ اللّٰهُ مَنْ يَّمُوْتُۗ بَلٰى وَعْدًا عَلَيْهِ حَقًّا وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَۙ

wa aqsamū billāhi jahda aimānihim, lā yab‘aṡullāhu may yamūt(u), balā wa‘dan ‘alaihi ḥaqqaw wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Олар Аллахтың ады-биле: «Аллах өлген улусту диргизиптер эвес» деп даңгыраглааннар. Ындыг эвес (Аллах ону диргизиптер), Ооң шын аазаашкыны дег, ынчалза-даа хөй кезии кижилер билбес,

لِيُبَيِّنَ لَهُمُ الَّذِيْ يَخْتَلِفُوْنَ فِيْهِ وَلِيَعْلَمَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَنَّهُمْ كَانُوْا كٰذِبِيْنَ

liyubayyina lahumul-lażī yakhtalifūna fīhi wa liya‘lamal-lażīna kafarū annahum kānū-kāżibīn(a).

ынчангаш Ол оларга чүнүң дугайында маргыжып турарын тайылбырлап бээр, а кафирлер оларның мегечилер деп билип алыр.

اِنَّمَا قَوْلُنَا لِشَيْءٍ اِذَآ اَرَدْنٰهُ اَنْ نَّقُوْلَ لَهٗ كُنْ فَيَكُوْنُ ࣖ

innamā qaulunā lisyai'in iżā aradnāhu an naqūla lahū kun fa yakūn(u).

Шынап-ла, бир-ле чүвеге хамаарыштыр бистиң сөзүвүс, күзээр болзувусса, аңаа чүгле "Бол!" деп чугаалаар бис. Ынчангаш ол ындыг.

وَالَّذِيْنَ هَاجَرُوْا فِى اللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ مَا ظُلِمُوْا لَنُبَوِّئَنَّهُمْ فِى الدُّنْيَا حَسَنَةً ۗوَلَاَجْرُ الْاٰخِرَةِ اَكْبَرُۘ لَوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَۙ

wal-lażīna hājarū fillāhi mim ba‘di mā ẓulimū lanubawwi'annahum fid-dun-yā ḥasanah(tan), wa la'ajrul-ākhirati akbar(u), lau kānū ya‘lamūn(a).

А боттарынга бузут үүлгеткен соонда, Аллах дээш көжүп чоруур улуска, бис оларга делегейде эки черни албан бээр бис. А өлүм соонда шаңнал ыяап-ла улуг болур, чүгле олар билир болза,

الَّذِيْنَ صَبَرُوْا وَعَلٰى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُوْنَ

allażīna ṣabarū wa ‘alā rabbihim yatawakkalūn(a).

(тодаргайлаарга) шыдамык болгаш чүгле Бурганга бүзүрээр улус.

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ فَسْـَٔلُوْٓا اَهْلَ الذِّكْرِ اِنْ كُنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَۙ

wa mā arsalnā min qablika illā rijālan nūḥī ilaihim fas'alū ahlaż-żikri in kuntum lā ta‘lamūn(a).

Силерниң мурнуңардан (Мухаммедтен) эвес, а ажыдыышкыннарны берген кижилерни чоруткан бис; Ынчангаш билбес болзуңза, билиглиг кижиден айтырып көр,

بِالْبَيِّنٰتِ وَالزُّبُرِۗ وَاَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ الذِّكْرَ لِتُبَيِّنَ لِلنَّاسِ مَا نُزِّلَ اِلَيْهِمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ

bil-bayyināti waz-zubur(i), wa anzalnā ilaikaż-żikra litubayyina lin-nāsi mā nuzzila ilaihim wa la‘allahum yatafakkarūn(a).

(Бис оларны чорудупкан бис) информация (кайгамчык чүүлдер) болгаш номнар эккеп. Кижи төрелгетенге чүнү ажытканын тайылбырлап, олар боданзын дээш, силерге Ад-Зикрни (Коранны) дүжүрүп берген бис.

اَفَاَمِنَ الَّذِيْنَ مَكَرُوا السَّيِّاٰتِ اَنْ يَّخْسِفَ اللّٰهُ بِهِمُ الْاَرْضَ اَوْ يَأْتِيَهُمُ الْعَذَابُ مِنْ حَيْثُ لَا يَشْعُرُوْنَۙ

afa aminal-lażīna makarus-sayyi'āti ay yakhsifallāhu bihimul-arḍa au ya'tiyahumul-‘ażābu min ḥaiṡu lā yasy‘urūn(a).

ынчан каржы мегелеп чоруур улус айыыл-халаптан олар-биле кады Аллахтың черже суп каарындан азы оларга билдинмес талазындан кеземче кээп турарындан айыыл чок деп миннип турар бе?

اَوْ يَأْخُذَهُمْ فِيْ تَقَلُّبِهِمْ فَمَا هُمْ بِمُعْجِزِيْنَۙ

au ya'khużahum fī taqallubihim famā hum bimu‘jizīn(a).

азы Аллах оларны орук ара кезедип каар; ынчангаш олар (кезедиишкинге) удурланыр күжү чок,

اَوْ يَأْخُذَهُمْ عَلٰى تَخَوُّفٍۗ فَاِنَّ رَبَّكُمْ لَرَءُوْفٌ رَّحِيْمٌ

au ya'khużahum ‘alā takhawwuf(in), fa inna rabbakum lara'ūfur raḥīm(un).

азы болза Аллах оларны оожум кезедип каар (олар чиде бээрге чедир). Ынчангаш, шынап-ла, силерниң Дээргиңер Эң-не Буянныг, Эң-не Энерелдиг.

اَوَلَمْ يَرَوْا اِلٰى مَا خَلَقَ اللّٰهُ مِنْ شَيْءٍ يَّتَفَيَّؤُا ظِلٰلُهٗ عَنِ الْيَمِيْنِ وَالشَّمَاۤىِٕلِ سُجَّدًا لِّلّٰهِ وَهُمْ دَاخِرُوْنَ

awalam yarau ilā mā khalaqallāhu min syai'iy yatafayya'u ẓilāluhū ‘anil-yamīni wasy-syamā'ili sujjadal lillāhi wa hum dākhirūn(a).

Олар Аллахтың чаяап каан чүүлүн эскербейн турар бе, ооң хөлегези оң болгаш солагай талаже углай углай, Аллахка мөгеер байдалга, олар биче сеткилдиг болур.

وَلِلّٰهِ يَسْجُدُ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِ مِنْ دَاۤبَّةٍ وَّالْمَلٰۤىِٕكَةُ وَهُمْ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ

wa lillāhi yasjudu mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍi min dābbatiw wal-malā'ikatu wa hum yastakbirūn(a).

Дээрде болгаш черде бүгү чүве чүгле Аллахка мөгейип турар, ылаңгыя шупту шимчеп турар (дириг) амытаннар болгаш (ол ышкаш) дээрниң төлээлери, а олар (дээрниң төлээлери) мактанмас.

يَخَافُوْنَ رَبَّهُمْ مِّنْ فَوْقِهِمْ وَيَفْعَلُوْنَ مَا يُؤْمَرُوْنَ ࣖ ۩

yakhāfūna rabbahum min fauqihim wa yaf‘alūna mā yu'marūn(a).

Олар оларның кырынга (эрге-чагыргалыг) Бургандан коргар болгаш оларга дужааган чүүлдерни күүседип турар.

۞ وَقَالَ اللّٰهُ لَا تَتَّخِذُوْٓا اِلٰهَيْنِ اثْنَيْنِۚ اِنَّمَا هُوَ اِلٰهٌ وَّاحِدٌ فَاِيَّايَ فَارْهَبُوْنِ

wa qālallāhu lā tattakhiżū ilāhainiṡnain(i), innamā huwa ilāhuw wāḥidun fa iyyāya farhabūn(i).

Аллах мынча дээн: "Ийи бурганга мөгейбеңер, чүгле Ол дээрге Дээди Бурган-дыр. Ынчангаш чүгле Менден коргар силер".

وَلَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَلَهُ الدِّيْنُ وَاصِبًاۗ اَفَغَيْرَ اللّٰهِ تَتَّقُوْنَ

wa lahū mā fis-samāwāti wal-arḍi wa lahud-dīnu wāṣibā(n), afagairallāhi tattaqūn(a).

Дээрде болгаш черде бүгү чүве Аңаа хамааржыр, Аңаа кезээ мөңгеде чүдүлге болгаш дыңнангыр чорук хамааржыр. Чүге силер Аллахтан өске улустан коргар силер?

وَمَا بِكُمْ مِّنْ نِّعْمَةٍ فَمِنَ اللّٰهِ ثُمَّ اِذَا مَسَّكُمُ الضُّرُّ فَاِلَيْهِ تَجْـَٔرُوْنَۚ

wa mā bikum min ni‘matin fa minallāhi ṡumma iżā massakumuḍ-ḍurru fa ilaihi taj'arūn(a).

Силерниң кырынга бүгү-ле йөрээлдер Аллахтан кээр, ынчангаш кажан силер бергелерге таваржы бээр болзуңарза, ынчан силер Оон дуза дилээр силер.

ثُمَّ اِذَا كَشَفَ الضُّرَّ عَنْكُمْ اِذَا فَرِيْقٌ مِّنْكُمْ بِرَبِّهِمْ يُشْرِكُوْنَۙ

Ṡumma iżā kasyafaḍ-ḍurra ‘ankum iżā farīqum minkum birabbihim yusyrikūn(a).

Оон кажан Ол силерден айыыл-халапты чайладыптар болза, силерниң чамдыыңар Бурган-биле (өскелер-биле) эш-өөрнү каттыштырып турар силер.

لِيَكْفُرُوْا بِمَآ اٰتَيْنٰهُمْۗ فَتَمَتَّعُوْاۗ فَسَوْفَ تَعْلَمُوْنَ

liyakfurū bimā ātaināhum, fa tamatta‘ū fa saufa ta‘lamūn(a).

Бистиң оларга берген йөрээлдеривисти олар ойталазын; хөглүг болзун. Соонда билип каар силер (салдарларын).

وَيَجْعَلُوْنَ لِمَا لَا يَعْلَمُوْنَ نَصِيْبًا مِّمَّا رَزَقْنٰهُمْۗ تَاللّٰهِ لَتُسْـَٔلُنَّ عَمَّا كُنْتُمْ تَفْتَرُوْنَ

wa yaj‘alūna limā lā ya‘lamūna naṣībam mimmā razaqnāhum, tallāhi latus'alunna ‘ammā kuntum taftarūn(a).

Олар Бистиң оларга берген чемивистиң бир кезиин, оларның билбес дүрзү-бурганнарынга (күжүн) хандырганнар. Аллах-биле даңгыраглап тур мен, силерден чүнү тывып алганыңарны албан айтырар.

وَيَجْعَلُوْنَ لِلّٰهِ الْبَنٰتِ سُبْحٰنَهٗۙ وَلَهُمْ مَّا يَشْتَهُوْنَ

wa yaj‘alūna lillāhil-banāti subḥānah(ū), wa lahum mā yasytahūn(a).

Олар Аллахка кыстарны томуйлаан. Аңаа алдар-хүндү болзун, а боттарынга ынак чүүлдери (оолдар).

وَاِذَا بُشِّرَ اَحَدُهُمْ بِالْاُنْثٰى ظَلَّ وَجْهُهٗ مُسْوَدًّا وَّهُوَ كَظِيْمٌۚ

wa iżā busysyira aḥaduhum bil-unṡā ẓalla wajhuhū muswaddaw wa huwa kaẓīm(un).

Херек кырында оларның кайызынга-даа кыстың (төрүттүнгенин) дыңнаткан болза, ооң арны карарып (кызыл) апаар, аажок хорадаар.

يَتَوٰرٰى مِنَ الْقَوْمِ مِنْ سُوْۤءِ مَا بُشِّرَ بِهٖۗ اَيُمْسِكُهٗ عَلٰى هُوْنٍ اَمْ يَدُسُّهٗ فِى التُّرَابِۗ اَلَا سَاۤءَ مَا يَحْكُمُوْنَ

yatawārā minal-qaumi min sū'i mā busysyira bih(ī), ayumsikuhū ‘alā hūnin am yadussuhū fit-turāb(i), alā sā'a mā yaḥkumūn(a).

Ол улустан чажырып алган, чүге дээрге багай медээни аңаа берген. Ол ону базындырыышкын-биле азыраар бе азы черже (диригге) дүжүрүп каар бе? Оларның хүлээп алган шиитпири кайы хире багай болганын сактып келиңер.

لِلَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ مَثَلُ السَّوْءِۚ وَلِلّٰهِ الْمَثَلُ الْاَعْلٰىۗ وَهُوَ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ ࣖ

lil-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati maṡalus-sau'(i), wa lillāhil-maṡalul-a‘lā, wa huwal-‘azīzul-ḥakīm(u).

Өлүм соонда амыдыралга бүзүревес, багай аажы-чаңныг улуска; а Аллахта Дээди Өрүкүнүң бойдузу бар. А Ол бүгү-ле чүвени шыдаар, бүгү-ле мерген угаанныг.

وَلَوْ يُؤَاخِذُ اللّٰهُ النَّاسَ بِظُلْمِهِمْ مَّا تَرَكَ عَلَيْهَا مِنْ دَاۤبَّةٍ وَّلٰكِنْ يُّؤَخِّرُهُمْ اِلٰٓى اَجَلٍ مُّسَمًّىۚ فَاِذَا جَاۤءَ اَجَلُهُمْ لَا يَسْتَأْخِرُوْنَ سَاعَةً وَّلَا يَسْتَقْدِمُوْنَ

wa lau yu'ākhiżullāhun-nāsa biẓulmihim mā taraka ‘alaihā min dābbatiw wa lākiy yu'akhkhiruhum ilā ajalim musammā(n), fa iżā jā'a ajaluhum lā yasta'khirūna sā‘ataw wa lā yastaqdimūn(a).

Бир эвес Аллах кижилерни оларның каржы-дошкун чоруу дээш кезедип турар болза, ылап-ла Ол (чер кырынга) дириг амытаннардан безин чүнү-даа арттырбас, ынчалза-даа Аллах оларны баш бурунгаар тодараткан үеге чедир соңгаарладыптар. Ынчангаш кажан оларның өлүмү кээрге, олар бичии-даа саадаашкынны азы дүргедедиишкинни дилеп шыдавас

وَيَجْعَلُوْنَ لِلّٰهِ مَا يَكْرَهُوْنَ وَتَصِفُ اَلْسِنَتُهُمُ الْكَذِبَ اَنَّ لَهُمُ الْحُسْنٰى لَا جَرَمَ اَنَّ لَهُمُ النَّارَ وَاَنَّهُمْ مُّفْرَطُوْنَ

wa yaj‘alūna lillāhi mā yakrahūna wa taṣifu alsinatuhumul-każiba anna lahumul-ḥusnā lā jarama anna lahumun nāra wa annahum mufraṭūn(a).

Олар боттарының көөр хөңнү чок чүүлдерин Аллахка хүлээдип бээр, а оларның дылдары меге чугаалап турар, шынап-ла, эки чүүлдер оларга эки деп. Тамы оларга хамааржыр дээрзинге чигзиниг чок, шынап-ла, оларны удавас (ынаар) киир октаптар.

تَاللّٰهِ لَقَدْ اَرْسَلْنَآ اِلٰٓى اُمَمٍ مِّنْ قَبْلِكَ فَزَيَّنَ لَهُمُ الشَّيْطٰنُ اَعْمَالَهُمْ فَهُوَ وَلِيُّهُمُ الْيَوْمَ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

tallāhi laqad arsalnā ilā umamim min qablika fa zayyana lahumusy-syaiṭānu a‘mālahum fa huwa waliyyuhumul-yauma wa lahum ‘ażābun alīm(un).

Аллах-биле даңгыраглап тур мен, бис силерден (Мухаммедтен) мурнай чонга (элчиннерни) чорудупкан бис, ынчалза-даа Эрлик оларның (багай) үүлгедиглерин оларга чараш кылдыр көргүскен, ынчангаш ол (Эрлик) бөгүн оларның удуртукчузу апарган болгаш олар дыка аарышкылыг кеземчени шыдажып эртер.

وَمَآ اَنْزَلْنَا عَلَيْكَ الْكِتٰبَ اِلَّا لِتُبَيِّنَ لَهُمُ الَّذِى اخْتَلَفُوْا فِيْهِۙ وَهُدًى وَّرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

wa mā anzalnā ‘alaikal-kitāba illā litubayyina lahumul-lażikhtalafū fīh(i), wa hudaw wa raḥmatal liqaumiy yu'minūn(a).

А Бис бо Номну (Коранны) силерге (Мухаммедке) дамчытпаан бис, а силер оларга маргыжып турар чүүлдерин тайылбырлап, бүзүрээн улуска удуртукчу болгаш өршээлдиг болуруңар дээш чоруткан бис.

وَاللّٰهُ اَنْزَلَ مِنَ السَّمَاۤءِ مَاۤءً فَاَحْيَا بِهِ الْاَرْضَ بَعْدَ مَوْتِهَاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّسْمَعُوْنَ ࣖ

wallāhu anzala minas-samā'i mā'an fa aḥyā bihil-arḍa ba‘da mautihā, inna fī żālika la'āyatal liqaumiy yasma‘ūn(a).

Аллах дээрден суг (чаъс) дүжүрүпкен, ол суг-биле Ооң мурнунда өлген черге амыдыралды берген. Шынап-ла, ында (кичээлдерни) дыңнап турар улуска (Алланың өндүр улуг чоруунуң) демдектери бар.

وَاِنَّ لَكُمْ فِى الْاَنْعَامِ لَعِبْرَةً ۚ نُسْقِيْكُمْ مِّمَّا فِيْ بُطُوْنِهٖ مِنْۢ بَيْنِ فَرْثٍ وَّدَمٍ لَّبَنًا خَالِصًا سَاۤىِٕغًا لِّلشّٰرِبِيْنَ

wa inna lakum fil-an‘āmi la‘ibrah(tan), nusqīkum mimmā fī buṭūnihī mim baini farṡiw wa damil labanan khāliṣan sā'igal lisy-syāribīn(a).

Шынап-ла, мал-маганга силерге кичээл бар. Ижин-шөйүндүзүнде хир-чам биле хан аразында арыг сүттен ижип бээр бис, ону ижип турар улуска ижип алыры белен.

وَمِنْ ثَمَرٰتِ النَّخِيْلِ وَالْاَعْنَابِ تَتَّخِذُوْنَ مِنْهُ سَكَرًا وَّرِزْقًا حَسَنًاۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّعْقِلُوْنَ

wa min ṡamarātin nakhīli wal-a‘nābi tattakhiżūna minhu sakaraw wa rizqan ḥasanā(n), inna fī żālika la'āyatal liqaumiy ya‘qilūn(a).

А финик биле виноградтан эзиртир суксуннарны болгаш аас-кежикти кылып турар силер. Шынап-ла, ында шынап-ла демдектер бар (Аллахтың өндүр улуг чоруунуң) билир улуска.

وَاَوْحٰى رَبُّكَ اِلَى النَّحْلِ اَنِ اتَّخِذِيْ مِنَ الْجِبَالِ بُيُوْتًا وَّمِنَ الشَّجَرِ وَمِمَّا يَعْرِشُوْنَۙ

wa auḥā rabbuka ilan-naḥli anittakhiżī minal-jibāli buyūtaw wa minasy-syajari wa mimmā ya‘risyūn(a).

Дээрги-Чаяакчыңар арыларны: «Дагларга, ыяштар аразынга, кижилерниң чаяап каан черлеринге уялар тудуп алыңар.

ثُمَّ كُلِيْ مِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِ فَاسْلُكِيْ سُبُلَ رَبِّكِ ذُلُلًاۗ يَخْرُجُ مِنْۢ بُطُوْنِهَا شَرَابٌ مُّخْتَلِفٌ اَلْوَانُهٗ ۖفِيْهِ شِفَاۤءٌ لِّلنَّاسِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

Ṡumma kulī min kulliṡ-ṡamarāti faslukī subula rabbiki żululā(n), yakhruju mim buṭūnihā syarābum mukhtalifun alwānuhū fīhi syifā'ul lin-nās(i), inna fī żālika la'āyatal liqaumiy yatafakkarūn(a).

ынчангаш бүгү-ле чимис чип, Дээргиңерниң силерге чиик кылып каан оруу-биле чоруптуңар». Ары иштинден янзы-бүрү өңнүг суксун (бал) үнүп турар, ында кижилерни эмнээр эм бар Шынап-ла, ында боданыр кижилерге демдек бар.

وَاللّٰهُ خَلَقَكُمْ ثُمَّ يَتَوَفّٰىكُمْ وَمِنْكُمْ مَّنْ يُّرَدُّ اِلٰٓى اَرْذَلِ الْعُمُرِ لِكَيْ لَا يَعْلَمَ بَعْدَ عِلْمٍ شَيْـًٔاۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ قَدِيْرٌ ࣖ

wallāhu khalaqakum ṡumma yatawaffākum wa minkum may yuraddu ilā arżalil-‘umuri likai lā ya‘lama ba‘da ‘ilmin syai'ā(n), innallāha ‘alīmun qadīr(un).

Аллах силерни чаяап каан, ооң соонда Ол силерни өлүрүп каан; силерниң араңарда чамдыыңар картап эглип келген, ынчангаш олар кажан-бир шагда билир чүүлдерин билбес. Шынап-ла, Аллах бүгү чүвени билир, бүгү чүвени шыдаар.

وَاللّٰهُ فَضَّلَ بَعْضَكُمْ عَلٰى بَعْضٍ فِى الرِّزْقِۚ فَمَا الَّذِيْنَ فُضِّلُوْا بِرَاۤدِّيْ رِزْقِهِمْ عَلٰى مَا مَلَكَتْ اَيْمَانُهُمْ فَهُمْ فِيْهِ سَوَاۤءٌۗ اَفَبِنِعْمَةِ اللّٰهِ يَجْحَدُوْنَ

wallāhu faḍḍala ba‘ḍakum ‘alā ba‘ḍin fir-rizq(i), famal-lażīna fuḍḍilū birāddī rizqihim ‘alā mā malakat aimānuhum fahum fīhi sawā'un afa bini‘matillāhi yajḥadūn(a).

Аллах силерниң чамдыыңарны чем талазы-биле өскелерден артык кылдыр көргүскен, ынчалза-даа (бодунуң чеминден) үстүкү деңнелдиг улус боттарының чалчаларынга чемни бээрин күзевес, ынчангаш олар ийилээ чемни миннип турар. Чүге олар Аллахтың ээ көрнүүшкүнүн ойталаарыл?

وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْ اَنْفُسِكُمْ اَزْوَاجًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنْ اَزْوَاجِكُمْ بَنِيْنَ وَحَفَدَةً وَّرَزَقَكُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِۗ اَفَبِالْبَاطِلِ يُؤْمِنُوْنَ وَبِنِعْمَتِ اللّٰهِ هُمْ يَكْفُرُوْنَۙ

wallāhu ja‘ala lakum min anfusikum azwājaw wa ja‘ala lakum min azwājikum banīna wa ḥafadataw wa razaqakum minaṭ-ṭayyibāt(i), afabil-bāṭili yu'minūna wa bini‘matillāhi yakfurūn(a).

Аллах силерни бодуңарның ук-ызыгууруңардан эжиңер (ашак азы кадай) кылып каан, силерниң эжиңерден силерге ажы-төлдү болгаш уйнуктарны чаяап берген, силерге эки чемни берген. Чүге олар мегеге бүзүреп, Аллахтың йөрээлдерин ойталаарыл?

وَيَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَمْلِكُ لَهُمْ رِزْقًا مِّنَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ شَيْـًٔا وَّلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ ۚ

wa ya‘budūna min dūnillāhi mā lā yamliku lahum rizqam minas-samāwāti wal-arḍi syai'aw wa lā yastaṭī‘ūn(a).

Олар Аллахтан өске чүүлге чүдүп турар, ол чүүл оларны дээрден болгаш черден чемгерип шыдавас, чүнү-даа кылып шыдавас.

فَلَا تَضْرِبُوْا لِلّٰهِ الْاَمْثَالَ ۗاِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ وَاَنْتُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ

falā taḍribū lillāhil-amṡāl(a), innallāha ya‘lamu wa antum lā ta‘lamūn(a).

Ынчангаш Аллах-биле эш-өөр кылбаңар. Шынап-ла, Аллах билир, а силер билбес силер.

۞ ضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلًا عَبْدًا مَّمْلُوْكًا لَّا يَقْدِرُ عَلٰى شَيْءٍ وَّمَنْ رَّزَقْنٰهُ مِنَّا رِزْقًا حَسَنًا فَهُوَ يُنْفِقُ مِنْهُ سِرًّا وَّجَهْرًاۗ هَلْ يَسْتَوٗنَ ۚ اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ ۗبَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

Ḍaraballāhu maṡalan ‘abdam mamlūkal lā yaqdiru ‘alā syai'iw wa mar razaqnāhu minnā rizqan ḥasanan fa huwa yunfiqu minhu sirraw wa jahrā(n), hal yastawūn(a), al-ḥamdu lillāh(i), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).

Аллах өске кижиниң эрге-чагыргазының адаанга, чүнү-даа кылып шыдавас чалчаны үлегер кылдыр көргүскен, а бис аңаа эки чемни берген бис, ооң соонда ол чемниң чамдыызын чажыт болгаш ажык чарыгдаан. Олар дең бе? Бүгү мактал-хүндү Аллахка хамааржыр, ынчалза-даа оларның хөй кезии билбес.

وَضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلًا رَّجُلَيْنِ اَحَدُهُمَآ اَبْكَمُ لَا يَقْدِرُ عَلٰى شَيْءٍ وَّهُوَ كَلٌّ عَلٰى مَوْلٰىهُ ۗ اَيْنَمَا يُوَجِّهْهُّ لَا يَأْتِ بِخَيْرٍ ۖهَلْ يَسْتَوِيْ هُوَۙ وَمَنْ يَّأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَهُوَ عَلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ ࣖ

wa ḍaraballāhu maṡalar rajulaini aḥaduhumā abkamu lā yaqdiru ‘alā syai'iw wa huwa kallun ‘alā maulāh(u), ainamā yuwajjihhu lā ya'ti bikhair(in), hal yastawī huw(a), wa may ya'muru bil-‘adli wa huwa ‘alā ṣirāṭim mustaqīm(in).

А Аллах ийи кижиниң дугайында үлегер домакты чугаалаан: оларның бирээзи дүлей, чүнү-даа кылып шыдавас, а камгалакчызынга аар чүък. Ону кайнаар-даа чоруткан болза, ол кандыг-даа экини эккелбес. Ол чөптүг-шынныг чорукту дужаап, дорт орук-биле чоруур кижиге дең бе?

وَلِلّٰهِ غَيْبُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ وَمَآ اَمْرُ السَّاعَةِ اِلَّا كَلَمْحِ الْبَصَرِ اَوْ هُوَ اَقْرَبُۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ قَدِيْرٌ

wa lillāhi gaibus-samāwāti wal-arḍ(i), wa mā amrus-sā‘ati illā kalamḥil-baṣari au huwa aqrab(u), innallāha ‘alā kulli syai'in qadīr(un).

Дээрде болгаш черде чажырып каан бүгү чүүлдер Аллахка хамааржыр. Частың болуушкуну карак чивеш аразында азы оон-даа дүрген болур. Шынап-ла, Аллах бүгү чүвеге эрге-чагыргалыг.

وَاللّٰهُ اَخْرَجَكُمْ مِّنْۢ بُطُوْنِ اُمَّهٰتِكُمْ لَا تَعْلَمُوْنَ شَيْـًٔاۙ وَّجَعَلَ لَكُمُ السَّمْعَ وَالْاَبْصَارَ وَالْاَفْـِٕدَةَ ۙ لَعَلَّكُمْ تَشْكُرُوْنَ

wallāhu akhrajakum mim buṭūni ummahātikum lā ta‘lamūna syai'ā(n), wa ja‘ala lakumus-sam‘a wal-abṣāra wal-af'idah(ta), la‘allakum tasykurūn(a).

А Аллах силерни аваңарның иштинден чүнү-даа билбейн үндүрүп эккелген, силерге өөрүп четтирер дээш, дыңнаашкынны, көрүжүн болгаш чүректерин берген.

اَلَمْ يَرَوْا اِلَى الطَّيْرِ مُسَخَّرٰتٍ فِيْ جَوِّ السَّمَاۤءِ ۗمَا يُمْسِكُهُنَّ اِلَّا اللّٰهُ ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

alam yarau ilaṭ-ṭairi musakhkharātin fī jawwis-samā'(i), mā yumsikuhunna illallāh(u), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yu'minūn(a).

Олар дээрде ужуп чоруур куштарны эпчоксунмайн көрбес бе. Аллахтан өске кым-даа оларны тудуп шыдавас бе? Шынап-ла, ында бүзүрээн чонга демдектер бар-дыр.

وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّنْۢ بُيُوْتِكُمْ سَكَنًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنْ جُلُوْدِ الْاَنْعَامِ بُيُوْتًا تَسْتَخِفُّوْنَهَا يَوْمَ ظَعْنِكُمْ وَيَوْمَ اِقَامَتِكُمْ ۙ وَمِنْ اَصْوَافِهَا وَاَوْبَارِهَا وَاَشْعَارِهَآ اَثَاثًا وَّمَتَاعًا اِلٰى حِيْنٍ

wallāhu ja‘ala lakum mim buyūtikum sakanaw wa ja‘ala lakum min julūdil-an‘āmi buyūtan tastakhiffūnahā yauma ẓa‘nikum wa yauma iqāmatikum, wa min aṣwāfihā wa aubārihā wa asy‘ārihā aṡāṡaw wa matā‘an ilā ḥīn(in).

Аллах силерге чурттаар черлер кылдыр бажыңнарны кылып берген, Ол силерге малдың кештеринден бажыңнарны (майгыннарны) кылып берген, оларны силер аян-чорук кылырда болгаш чурттап чорааш, чиик кылдыр миннип турган силер.

وَاللّٰهُ جَعَلَ لَكُمْ مِّمَّا خَلَقَ ظِلٰلًا وَّجَعَلَ لَكُمْ مِّنَ الْجِبَالِ اَكْنَانًا وَّجَعَلَ لَكُمْ سَرَابِيْلَ تَقِيْكُمُ الْحَرَّ وَسَرَابِيْلَ تَقِيْكُمْ بَأْسَكُمْ ۚ كَذٰلِكَ يُتِمُّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكُمْ لَعَلَّكُمْ تُسْلِمُوْنَ

wallāhu ja‘ala lakum mimmā khalaqa ẓilālaw wa ja‘ala lakum minal-jibāli aknānaw wa ja‘ala lakum sarābīla taqīkumul-ḥarra wa sarābīla taqīkum ba'sakum, każālika yutimmu ni‘matahū ‘alaikum la‘allakum tuslimūn(a).

Аллах силерге Бодунуң чаяап каан чүүлдеринден хоргадалды кылып берген, Ол силерге дагларга чурттаар черлерни кылып берген, Ол силерге изигден камгалаар хептерни болгаш дайынга силерни камгалаар хептерни (броня) кылып берген. Ынчалдыр Аллах силерге Бодунуң ээ көрнүүшкүнүн эчизинге чедирген, ынчангаш силер Аңаа чагыртыр силер.

فَاِنْ تَوَلَّوْا فَاِنَّمَا عَلَيْكَ الْبَلٰغُ الْمُبِيْنُ

fa in tawallau fa innamā ‘alaikal-balāgul-mubīn(u).

Ынчангаш олар ойталаар болза, ынчан билип алыңар, силерге (Мухаммедке) онааган хүлээлге чүгле (Алланың медээзин) тода дамчыдары-дыр.

يَعْرِفُوْنَ نِعْمَتَ اللّٰهِ ثُمَّ يُنْكِرُوْنَهَا وَاَكْثَرُهُمُ الْكٰفِرُوْنَ ࣖ

ya‘rifūna ni‘matallāhi ṡumma yunkirūnahā wa akṡaruhumul-kāfirūn(a).

Олар Аллахтың йөрээлдерин билир, ооң соонда олардан ойталаар, оларның хөй кезии Аллахтан ойталаан улус болур.

وَيَوْمَ نَبْعَثُ مِنْ كُلِّ اُمَّةٍ شَهِيْدًا ثُمَّ لَا يُؤْذَنُ لِلَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَلَا هُمْ يُسْتَعْتَبُوْنَ

wa yauma nab‘aṡu min kulli ummatin syahīdan ṡumma lā yu'żanu lil-lażīna kafarū wa lā hum yusta‘tabūn(a).

А (сактып келиңер) хүнде (кажан) бис ниитилел бүрүзүнден херечи (элчин) тургузуп алган бис, ынчан бүзүревээн улуска (боттарын камгалаары) чөпшээреттинмээн, өршээл дилээри база чөпшээреттинмээн.

وَاِذَا رَاَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوا الْعَذَابَ فَلَا يُخَفَّفُ عَنْهُمْ وَلَا هُمْ يُنْظَرُوْنَ

wa iżā ra'al-lażīna ẓalamul-‘ażāba falā yukhaffafu ‘anhum wa lā hum yunẓarūn(a).

Бир эвес кем-херек үүлгедикчилери кеземчени көрген болза, олар амыр-дыш албас, оларга чайладыр арга-даа бербес.

وَاِذَا رَاَ الَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا شُرَكَاۤءَهُمْ قَالُوْا رَبَّنَا هٰٓؤُلَاۤءِ شُرَكَاۤؤُنَا الَّذِيْنَ كُنَّا نَدْعُوْا مِنْ دُوْنِكَۚ فَاَلْقَوْا اِلَيْهِمُ الْقَوْلَ اِنَّكُمْ لَكٰذِبُوْنَۚ

wa iżā ra'al-lażīna asyrakū syurakā'ahum qālū rabbanā hā'ulā'i syurakā'unal-lażīna kunnā nad‘ū min dūnik(a), fa alqau ilaihimul-qaula innakum lakāżibūn(a).

А кажан (Аллах-биле) эш-өөрнү кылып турар улус боттарының эш-өөрүн көргеш: «Дээрги-Чаяакчы, бо дээрге Сенден аңгыда мөгейип чораан эш-өөрүвүс-түр» - деп чугаалаар. Оон оларның шериглери оларга: «Силер шынап-ла мегечилер-дир силер» – деп чарлаан.

وَاَلْقَوْا اِلَى اللّٰهِ يَوْمَىِٕذِ ِۨالسَّلَمَ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ

wa alqau ilallāhi yauma'iżinis-salama wa ḍalla ‘anhum mā kānū yaftarūn(a).

Ол хүнде олар Аллахка чагыртканын чарлааннар, оларның чаяап каан чүүлдери шупту чиде берген.

اَلَّذِيْنَ كَفَرُوْا وَصَدُّوْا عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ زِدْنٰهُمْ عَذَابًا فَوْقَ الْعَذَابِ بِمَا كَانُوْا يُفْسِدُوْنَ

allażīna kafarū wa ṣaddū ‘an sabīlillāhi zidnāhum ‘ażāban fauqal-‘ażābi bimā kānū yufsidūn(a).

Бүзүревес болгаш (кижилерни) Аллахтың оруунга шаптыктап турар улуска, бис оларга хилинчек соонда хилинчекти немеп турар бис, чүге дээрге олар үргүлчү бузут үүлгедип турар.

وَيَوْمَ نَبْعَثُ فِيْ كُلِّ اُمَّةٍ شَهِيْدًا عَلَيْهِمْ مِّنْ اَنْفُسِهِمْ وَجِئْنَا بِكَ شَهِيْدًا عَلٰى هٰٓؤُلَاۤءِۗ وَنَزَّلْنَا عَلَيْكَ الْكِتٰبَ تِبْيَانًا لِّكُلِّ شَيْءٍ وَّهُدًى وَّرَحْمَةً وَّبُشْرٰى لِلْمُسْلِمِيْنَ ࣖ

wa yauma nab‘aṡu fī kulli ummatin syahīdan ‘alaihim min anfusihim wa ji'nā bika syahīdan ‘alā hā'ulā'(i), wa nazzalnā ‘alaikal-kitāba tibyānal likulli syai'iw wa hudaw wa raḥmataw wa busyrā lil-muslimīn(a).

А (сактып келиңер) кажан бис чон бүрүзүнге оларның аразындан оларның херечизин тургузуп, силерни (Мухаммедти) оларның херечизи кылдыр эккелген бис. А бис силерге номну (Аль-Коранны) дамчыдып берген бис, шупту чүвени тайылбырлаар дээш, удуртулга кылдыр, ол ышкаш чагыртып турар улуска (мусульманнарга) өршээл болгаш буянныг медээ кылдыр.

۞ اِنَّ اللّٰهَ يَأْمُرُ بِالْعَدْلِ وَالْاِحْسَانِ وَاِيْتَاۤئِ ذِى الْقُرْبٰى وَيَنْهٰى عَنِ الْفَحْشَاۤءِ وَالْمُنْكَرِ وَالْبَغْيِ يَعِظُكُمْ لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ

innallāha ya'muru bil-‘adli wal-iḥsāni wa ītā'i żil-qurbā wa yanhā ‘anil-faḥsyā'i wal-munkari wal-bagyi ya‘iẓukum la‘allakum tażakkarūn(a).

Шынап-ла, Аллах (силерни) чөптүг-шынныг алдынып, эки чүүлдер кылырын, төрелдериңерге дуза кадарын дужаап турар, а Ол багай чүүлдерни, багай чүүлдерни болгаш дайзыннарны кылырын хоруур. Силерни өөренир кылдыр өөредип турар.

وَاَوْفُوْا بِعَهْدِ اللّٰهِ اِذَا عَاهَدْتُّمْ وَلَا تَنْقُضُوا الْاَيْمَانَ بَعْدَ تَوْكِيْدِهَا وَقَدْ جَعَلْتُمُ اللّٰهَ عَلَيْكُمْ كَفِيْلًا ۗاِنَّ اللّٰهَ يَعْلَمُ مَا تَفْعَلُوْنَ

wa aufū bi‘ahdillāhi iżā ‘āhattum wa lā tanquḍul-aimāna ba‘da taukīdihā wa qad ja‘altumullāha ‘alaikum kafīlā(n), innallāha ya‘lamu mā taf‘alūn(a).

Аллахка аазаашкыныңарны күүседир болзуңарза, даңгыраан соонда, даңгырак берген соонда, Аллахты херечи кылып алганыңарда. Шынап-ла, силерниң чүнү кылып турарыңарны Аллах билир.

وَلَا تَكُوْنُوْا كَالَّتِيْ نَقَضَتْ غَزْلَهَا مِنْۢ بَعْدِ قُوَّةٍ اَنْكَاثًاۗ تَتَّخِذُوْنَ اَيْمَانَكُمْ دَخَلًا ۢ بَيْنَكُمْ اَنْ تَكُوْنَ اُمَّةٌ هِيَ اَرْبٰى مِنْ اُمَّةٍ ۗاِنَّمَا يَبْلُوْكُمُ اللّٰهُ بِهٖۗ وَلَيُبَيِّنَنَّ لَكُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ مَا كُنْتُمْ فِيْهِ تَخْتَلِفُوْنَ

wa lā takūnū kal-latī naqaḍat gazlahā mim ba‘di quwwatin ankāṡā(n), tattakhiżūna aimānakum dakhalam bainakum an takūna ummatun hiya arbā min ummah(tin), innamā yablūkumullāhu bih(ī), wa layubayyinanna lakum yaumal-qiyāmati mā kuntum fīhi takhtalifūn(a).

Дыңзыг ээрип каан удазынын катап чаштынып каар кылдыр ораап каан херээжен кижиге дөмей болба. Силер боттарыңарның даңгырааңарны (дугуржулгаңарны) боттарыңарның араңарга мегелээр херексел кылдыр кылып ап турар силер, чүге дизе бир бөлүк өске бөлүктен хөй. Аллах силерни чүгле ынчаар шенеп турар, ынчангаш Диригжидилге хүнүнде Ол силерге силерниң ооң мурнунда маргыжып турган чүүлүңерни тайылбырлап бээр.

وَلَوْ شَاۤءَ اللّٰهُ لَجَعَلَكُمْ اُمَّةً وَّاحِدَةً وَّلٰكِنْ يُّضِلُّ مَنْ يَّشَاۤءُ وَيَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُۗ وَلَتُسْـَٔلُنَّ عَمَّا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

wa lau syā'allāhu laja‘alakum ummataw wāḥidataw wa lākiy yuḍillu may yasyā'u wa yahdī may yasyā'(u), wa latus'alunna ‘ammā kuntum ta‘malūn(a).

Бир эвес Аллах күзээн болза, силерни чаңгыс чон кылып каар турган, ынчалза-даа Ол кымны-даа мегелеп, кымны-даа удуртуп чоруур. Ынчалза-даа силерден чүнү кылганыңарны албан айтырар.

وَلَا تَتَّخِذُوْٓا اَيْمَانَكُمْ دَخَلًا ۢ بَيْنَكُمْ فَتَزِلَّ قَدَمٌۢ بَعْدَ ثُبُوْتِهَا وَتَذُوْقُوا السُّوْۤءَ بِمَا صَدَدْتُّمْ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ ۚوَلَكُمْ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

wa lā tattakhiżū aimānakum dakhalam bainakum fa tazilla qadamum ba‘da ṡubūtihā wa tażūqus-sū'a bimā ṣadattum ‘an sabīlillāh(i), wa lakum ‘ażābun ‘aẓīm(un).

Бодуңарның даңгырактарыңарны араңарга мегелээшкинниң херексели кылдыр кылбаңар, чүге дизе силерниң буттарыңар быжыг турумчуп алгаш, сирилээр, ынчангаш силер (кижилерни) Аллахтың оруунга шаптыктап турарыңар дээш, багай чүүлдерни (делегейге) таваржыр силер, ынчангаш силер улуг кеземчеге таваржыр силер.

وَلَا تَشْتَرُوْا بِعَهْدِ اللّٰهِ ثَمَنًا قَلِيْلًاۗ اِنَّمَا عِنْدَ اللّٰهِ هُوَ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ تَعْلَمُوْنَ

wa lā tasytarū bi‘ahdillāhi ṡamanan qalīlā(n), innamā ‘indallāhi huwa khairul lakum in kuntum ta‘lamūn(a).

Аллах-биле дугуржулгаңарны чиик өртекке сатпаңар, чүге дизе Аллах-биле чүү барын билир болзуңарза, силерге дээре.

مَا عِنْدَكُمْ يَنْفَدُ وَمَا عِنْدَ اللّٰهِ بَاقٍۗ وَلَنَجْزِيَنَّ الَّذِيْنَ صَبَرُوْٓا اَجْرَهُمْ بِاَحْسَنِ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

mā ‘indakum yanfadu wa mā ‘indallāhi bāq(in), wa lanajziyannal-lażīna ṣabarū ajrahum bi'aḥsani mā kānū ya‘malūn(a).

Силерде бар чүүлдер эрте бээр, а Аллахта бар чүүлдер мөңге. А бис шыдамык улусту кылган чүүлдеринден артык эки шаңнал-биле шаңнаар бис.

مَنْ عَمِلَ صَالِحًا مِّنْ ذَكَرٍ اَوْ اُنْثٰى وَهُوَ مُؤْمِنٌ فَلَنُحْيِيَنَّهٗ حَيٰوةً طَيِّبَةًۚ وَلَنَجْزِيَنَّهُمْ اَجْرَهُمْ بِاَحْسَنِ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

man ‘amila ṣāliḥam min żakarin au unṡā wa huwa mu'minun fa lanuḥyiyannahū ḥayātan ṭayyibah(tan), wa lanajziyannahum ajrahum bi'aḥsani mā kānū ya‘malūn(a).

Кым-даа эр-даа, кыс-даа буянныг үүле кылып турарыл, ол бүзүрээн кижи болур, ынчан бис оларга эки амыдыралды албан хайырлап, кылган чүүлдеринден артык эки шаңнал-биле шаңнаар бис.

فَاِذَا قَرَأْتَ الْقُرْاٰنَ فَاسْتَعِذْ بِاللّٰهِ مِنَ الشَّيْطٰنِ الرَّجِيْمِ

fa iżā qara'tal-qur'āna fasta‘iż billāhi minasy-syaiṭānir-rajīm(i).

Ынчангаш бир эвес силер (Мухаммед) Коран номчуур дизе, каргаттынган эрликтен камгалалды Аллахтан дилеп алыңар.

اِنَّهٗ لَيْسَ لَهٗ سُلْطٰنٌ عَلَى الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَلٰى رَبِّهِمْ يَتَوَكَّلُوْنَ

innahū laisa lahū sulṭānun ‘alal-lażīna āmanū wa ‘alā rabbihim yatawakkalūn(a).

Шынап-ла, Бурганга бүзүрээр болгаш Аңаа идегээр улуска Эрлик кандыг-даа салдар чедирбес.

اِنَّمَا سُلْطٰنُهٗ عَلَى الَّذِيْنَ يَتَوَلَّوْنَهٗ وَالَّذِيْنَ هُمْ بِهٖ مُشْرِكُوْنَ ࣖ

innamā sulṭānuhū ‘alal-lażīna yatawallaunahū wal-lażīna hum bihī musyrikūn(a).

Ооң салдары чүгле ону удуртукчу кылып турар улуска болгаш ону Аллах-биле холбап турар улуска хамааржыр.

وَاِذَا بَدَّلْنَآ اٰيَةً مَّكَانَ اٰيَةٍ ۙوَّاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا يُنَزِّلُ قَالُوْٓا اِنَّمَآ اَنْتَ مُفْتَرٍۗ بَلْ اَكْثَرُهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

wa iżā baddalnā āyatam makāna āyah(tin), wallāhu a‘lamu bimā yunazzilu qālū innamā anta muftar(in), bal akṡaruhum lā ya‘lamūn(a).

Кажан Бис бир аятты өскези-биле солуптар болзувусса, Аллах Ооң чүнү ажытканын эки билир болза, олар: «Шынап-ла, силер (Мухаммад) ону чүгле мегелеп турар-дыр силер» дээр. Шыны херек хой кезии билбес.

قُلْ نَزَّلَهٗ رُوْحُ الْقُدُسِ مِنْ رَّبِّكَ بِالْحَقِّ لِيُثَبِّتَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَهُدًى وَّبُشْرٰى لِلْمُسْلِمِيْنَ

qul nazzalahū rūḥul-qudusi mir rabbika bil-ḥaqqi liyuṡabbital-lażīna āmanū wa hudaw wa busyrā lil-muslimīn(a).

Ыдыктыг Сүлде (Джибрил) силерниң Дээргиңерден Коранны алыс шын-биле дүжүрген, бүзүрээн улустуң чүректерин быжыктырар дээш, база (Аллахка) чагыртып турар улуска удуртулга болгаш эки медээ болур кылдыр деп чугаалаңар.

وَلَقَدْ نَعْلَمُ اَنَّهُمْ يَقُوْلُوْنَ اِنَّمَا يُعَلِّمُهٗ بَشَرٌۗ لِسَانُ الَّذِيْ يُلْحِدُوْنَ اِلَيْهِ اَعْجَمِيٌّ وَّهٰذَا لِسَانٌ عَرَبِيٌّ مُّبِيْنٌ

wa laqad na‘lamu annahum yaqūlūna innamā yu‘allimuhū basyar(un), lisānul-lażī yulḥidūna ilaihi a‘jamiyyuw wa hāżā lisānun ‘arabiyyum mubīn(un).

Шынап-ла, оларның мынча дээнин билир бис: «Шынап-ла, Коранны аңаа (Мухаммедке) чүгле кижи өөредип каан». Оларның буруудадып турган улустуң дылы (Мухаммедтиң өөренип турганы) Аджамның дылы турган, ынчалза-даа ол (Коран) тода араб дылда турган.

اِنَّ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِۙ لَا يَهْدِيْهِمُ اللّٰهُ وَلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

innal-lażīna lā yu'minūna bi'āyātillāh(i), lā yahdīhimullāhu wa lahum ‘ażābun alīm(un).

Шынап-ла, Аллахтың (Коранның) аяттарынга бүзүревес улуска, Аллах оларны башкарбас болгаш олар аарышкылыг кеземчени алыр.

اِنَّمَا يَفْتَرِى الْكَذِبَ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِاٰيٰتِ اللّٰهِۚ وَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْكٰذِبُوْنَ

innamā yaftaril-każibal-lażīna lā yu'minūna bi'āyātillāh(i), ulā'ika humul-kāżibūn(a).

Шынап-ла, мегени чогаадып турар улус дээрге чүгле Аллахтың аяттарынга бүзүревес улус-тур, олар мегечилер-дир.

مَنْ كَفَرَ بِاللّٰهِ مِنْۢ بَعْدِ اِيْمَانِهٖٓ اِلَّا مَنْ اُكْرِهَ وَقَلْبُهٗ مُطْمَىِٕنٌّۢ بِالْاِيْمَانِ وَلٰكِنْ مَّنْ شَرَحَ بِالْكُفْرِ صَدْرًا فَعَلَيْهِمْ غَضَبٌ مِّنَ اللّٰهِ ۗوَلَهُمْ عَذَابٌ عَظِيْمٌ

man kafara billāhi mim ba‘di īmānihī illā man ukriha wa qalbuhū muṭma'innum bil-īmāni wa lākim man syaraḥa bil-kufri ṣadran fa ‘alaihim gaḍabum minallāh(i), wa lahum ‘ażābun aẓīm(un).

Кым-даа бүзүрээн соонда, Аллахка бүзүревес (ол Аллахтың килеңин алыр), чүгле бүзүрел чок болурунга албадаткан кижиден өске, ооң чүрээ бүзүрээринге оожум артып каар-даа болза (ол бачыт кылбас), ынчалза-даа бүзүревейн баар дээш чүрээн ажыдыпкан кижи, ынчан Аллахтың килеңи аңаа дүжүп, олар улуг кеземчени алыр.

ذٰلِكَ بِاَنَّهُمُ اسْتَحَبُّوا الْحَيٰوةَ الدُّنْيَا عَلَى الْاٰخِرَةِۙ وَاَنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِى الْقَوْمَ الْكٰفِرِيْنَ

Żālika bi'annahumustaḥabbul-ḥayātad-dun-yā ‘alal-ākhirah(ti), wa annallāha lā yahdil-qaumal-kāfirīn(a).

Чүге дизе олар бо делегейде амыдыралды өлүм соонда амыдыралдан артык ынак, а Аллах кафир улусту башкарбас.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ طَبَعَ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ وَسَمْعِهِمْ وَاَبْصَارِهِمْۗ وَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْغٰفِلُوْنَ

ulā'ikal-lażīna ṭaba‘allāhu ‘alā qulūbihim wa sam‘ihim wa abṣārihim, wa ulā'ika humul-gāfilūn(a).

Бо дээрге Аллахтың чүректерин, дыңнаашкыннарын болгаш көрүжүн хаап каан улус-тур. Олар халатный улус диин.

لَا جَرَمَ اَنَّهُمْ فِى الْاٰخِرَةِ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ

lā jarama annahum fil-ākhirati humul-khāsirūn(a).

Олар өлүм соонда чуртталгада чидириглиг улустуң аразынга турар.

ثُمَّ اِنَّ رَبَّكَ لِلَّذِيْنَ هَاجَرُوْا مِنْۢ بَعْدِ مَا فُتِنُوْا ثُمَّ جَاهَدُوْا وَصَبَرُوْاۚ اِنَّ رَبَّكَ مِنْۢ بَعْدِهَا لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

Ṡumma inna rabbaka lil-lażīna hājarū mim ba‘di mā futinū ṡumma jāhadū wa ṣabarū, inna rabbaka mim ba‘dihā lagafūrur raḥīm(un).

Ынчангаш силерниң Дээргиңер (камгалакчыңар) шенелделерни эрткен соонда көжүп чорупкан улуска, ынчан олар джихадче чүткүп, шыдамык болур, шынап-ла, силерниң Дээргиңер ооң соонда шынап-ла өршээлдиг, эң-не энерелдиг.

۞ يَوْمَ تَأْتِيْ كُلُّ نَفْسٍ تُجَادِلُ عَنْ نَّفْسِهَا وَتُوَفّٰى كُلُّ نَفْسٍ مَّا عَمِلَتْ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ

yauma ta'tī kullu nafsin tujādilu ‘an nafsihā wa tuwaffā kullu nafsim mā ‘amilat wa hum lā yuẓlamūn(a).

(Сактып келиңер) хүн (кажан) кижи бүрүзү бодун камгалап келгеш, кижи бүрүзүнге кылган чүүлүнге дүүштүр долу (өжээн негеп) берген, оларга хора чедирбээн.

وَضَرَبَ اللّٰهُ مَثَلًا قَرْيَةً كَانَتْ اٰمِنَةً مُّطْمَىِٕنَّةً يَّأْتِيْهَا رِزْقُهَا رَغَدًا مِّنْ كُلِّ مَكَانٍ فَكَفَرَتْ بِاَنْعُمِ اللّٰهِ فَاَذَاقَهَا اللّٰهُ لِبَاسَ الْجُوْعِ وَالْخَوْفِ بِمَا كَانُوْا يَصْنَعُوْنَ

wa ḍaraballāhu maṡalan qaryatan kānat āminatam muṭma'innatay ya'tīhā rizquhā ragadam min kulli makānin fa kafarat bi'an‘umillāhi fa ażāqahallāhu libāsal-jū‘i wal-khaufi bimā kānū yaṣna‘ūn(a).

А Аллах ооң мурнунда айыыл чок болгаш тайбың турган черни үлегер кылдыр көргүскен, аңаа аъш-чем кайы-даа черден элбек келген, ынчалза-даа ооң (чурттакчылары) Аллахтың йөрээлдерин хүлээп албаан, ынчангаш Аллах оларга аш-чут болгаш коргуушкуннуң айыыл-халавын эккелген, чүге дизе оларның кылган чүүлдери дээш.

وَلَقَدْ جَاۤءَهُمْ رَسُوْلٌ مِّنْهُمْ فَكَذَّبُوْهُ فَاَخَذَهُمُ الْعَذَابُ وَهُمْ ظٰلِمُوْنَ

wa laqad jā'ahum rasūlum minhum fa każżabūhu fa akhażahumul-‘ażābu wa hum ẓālimūn(a).

Шынап-ла, оларга боттарының аразындан элчин келген, ынчалза-даа олар ону ойталаан, ынчангаш оларны кеземче-биле кезедип турган болгаш олар кем-херек үүлгедикчилери турган.

فَكُلُوْا مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ حَلٰلًا طَيِّبًاۖ وَّاشْكُرُوْا نِعْمَتَ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ اِيَّاهُ تَعْبُدُوْنَ

fa kulū mimmā razaqakumullāhu ḥalālan ṭayyibā(n), wasykurū ni‘matallāhi in kuntum iyyāhu ta‘budūn(a).

Ынчангаш Аллахтың силерге берген чемнеринден халал болгаш эки чүүлдерни чип алыңар; база Аллахтың йөрээлдери дээш өөрүп четтирер силер, чүгле Аңаа мөгеер болзуңарза.

اِنَّمَا حَرَّمَ عَلَيْكُمُ الْمَيْتَةَ وَالدَّمَ وَلَحْمَ الْخِنْزِيْرِ وَمَآ اُهِلَّ لِغَيْرِ اللّٰهِ بِهٖۚ فَمَنِ اضْطُرَّ غَيْرَ بَاغٍ وَّلَا عَادٍ فَاِنَّ اللّٰهَ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

innamā ḥarrama ‘alaikumul-maitata wad-dama wa laḥmal-khinzīri wa mā uhilla ligairillāhi bih(ī), famaniḍṭurra gaira bāgiw wa lā ‘ādin fa innallāha gafūrur raḥīm(un).

Аллах силерге чүгле өл дириг амытаннарны, ханны, хаван эъдин болгаш Аллахтан өске кижиге тураскааткан чүүлдерни хораан. Ынчалза-даа кым оларны чиирин албадап турар болза, оларны күзевейн-даа, кызыгаарларны ажып эртпээн-даа болза, ынчан, шынап-ла, Аллах өршээлдиг, энерелдиг.

وَلَا تَقُوْلُوْا لِمَا تَصِفُ اَلْسِنَتُكُمُ الْكَذِبَ هٰذَا حَلٰلٌ وَّهٰذَا حَرَامٌ لِّتَفْتَرُوْا عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَۗ اِنَّ الَّذِيْنَ يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ لَا يُفْلِحُوْنَۗ

wa lā taqūlū limā taṣifu alsinatukumul-każiba hāżā ḥalāluw wa hāżā ḥarāmul litaftarū ‘alallāhil-każib(a), innal-lażīna yaftarūna ‘alallāhil-każiba lā yufliḥūn(a).

Дылыңарның мегелеп чугаалап турар чүүлүн: «Бо чөптүг, бо чөптүг эвес» деп чугаалаваңар, Аллахка удур мегени чогаадып алыр дээш. Шынап-ла, Аллахка удур мегени чогаадып алган улус чедиишкинниг болбас.

مَتَاعٌ قَلِيْلٌ ۖوَّلَهُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

matā‘un qalīl(un), wa lahum ‘ażābun alīm(un).

(Ол дээрге) бичии өөрүшкү-дүр, олар аарышкылыг кеземче алыр.

وَعَلَى الَّذِيْنَ هَادُوْا حَرَّمْنَا مَا قَصَصْنَا عَلَيْكَ مِنْ قَبْلُ ۗوَمَا ظَلَمْنٰهُمْ وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

wa ‘alal-lażīna hādū ḥarramnā mā qaṣaṣnā ‘alaika min qabl(u), wa mā ẓalamnāhum wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

А иудейлерге: Бис силерге (О, Мухаммед) ооң мурнунда чугаалаан чүүлдеривисти хоруп каан бис. Бис оларга багай чүве кылбаан бис; харын-даа олар боттарын шын эвес кылганнар.

ثُمَّ اِنَّ رَبَّكَ لِلَّذِيْنَ عَمِلُوا السُّوْۤءَ بِجَهَالَةٍ ثُمَّ تَابُوْا مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ وَاَصْلَحُوْٓا اِنَّ رَبَّكَ مِنْۢ بَعْدِهَا لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ ࣖ

Ṡumma inna rabbaka lil-lażīna ‘amilus-sū'a bijahālatin ṡumma tābū mim ba‘di żālika wa aṣlaḥū inna rabbaka mim ba‘dihā lagafūrur raḥīm(un).

Ынчан, шынап-ла, силерниң Дээргиңер билбес чоруктан кем-херек үүлгеткен улусту өршээр, ооң соонда бачыттарын миннип, боттарын эдип алыр. Шынап-ла, силерниң Дээргиңер ол өршээлдиг, эң-не энерелдиг.

اِنَّ اِبْرٰهِيْمَ كَانَ اُمَّةً قَانِتًا لِّلّٰهِ حَنِيْفًاۗ وَلَمْ يَكُ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَۙ

inna ibrāhīma kāna ummatan qānital lillāhi ḥanīfā(n), wa lam yaku minal-musyrikīn(a).

Шынап-ла, Ибрагим имам (чижээ кылдыр ажыглап болур), Аллахка болгаш ханифке чагыртып чораан. А ол мушриктерниң аразында эвес (ол Аллах-биле эш-өөрнү каттыштырып турар),

شَاكِرًا لِّاَنْعُمِهِ ۖاجْتَبٰىهُ وَهَدٰىهُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

syākiral li'an‘umih(ī), ijtabāhu wa hadāhu ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

ол Ооң йөрээлдери дээш өөрүп четтиргенин илередип турар. Аллах ону шилип алгаш, шын орукче углапкан.

وَاٰتَيْنٰهُ فِى الدُّنْيَا حَسَنَةً ۗوَاِنَّهٗ فِى الْاٰخِرَةِ لَمِنَ الصّٰلِحِيْنَ ۗ

wa ātaināhu fid-dun-yā ḥasanah(tan), wa innahū fil-ākhirati laminaṣ-ṣāliḥīn(a).

А Бис аңаа бо делегейге экини берген бис, а шынап-ла, ахиретте ол чөптүг-шынныг улустуң аразынга турар.

ثُمَّ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ اَنِ اتَّبِعْ مِلَّةَ اِبْرٰهِيْمَ حَنِيْفًا ۗوَمَا كَانَ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

Ṡumma auḥainā ilaika anittabi‘ millata ibrāhīma ḥanīfā(n), wa mā kāna minal-musyrikīn(a).

Оон Бис силерге (Мухаммедке) ажыткан бис: «Авраамның шын шажын-чүдүлгезин эдерип чоруңар, а ол мушриктерниң аразында эвес».

اِنَّمَا جُعِلَ السَّبْتُ عَلَى الَّذِيْنَ اخْتَلَفُوْا فِيْهِۗ وَاِنَّ رَبَّكَ لَيَحْكُمُ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ فِيْمَا كَانُوْا فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ

innamā ju‘ilas-sabtu ‘alal-lażīnakhtalafū fīh(i), wa inna rabbaka layaḥkumu bainahum yaumal-qiyāmati fīmā kānū fīhi yakhtalifūn(a).

Шынап-ла, субботаны хүндүлээри чүгле ону маргыжып турар кижилерге (еврейлерге) албан. Шынап-ла, силерниң Дээргиңер оларның аразында маргыжып турган чүүлдерин Диригжидилге хүнүнде шиитпирлээр.

اُدْعُ اِلٰى سَبِيْلِ رَبِّكَ بِالْحِكْمَةِ وَالْمَوْعِظَةِ الْحَسَنَةِ وَجَادِلْهُمْ بِالَّتِيْ هِيَ اَحْسَنُۗ اِنَّ رَبَّكَ هُوَ اَعْلَمُ بِمَنْ ضَلَّ عَنْ سَبِيْلِهٖ وَهُوَ اَعْلَمُ بِالْمُهْتَدِيْنَ

ud‘u ilā sabīli rabbika bil-ḥikmati wal-mau‘iẓatil-ḥasanati wa jādilhum bil-latī hiya aḥsan(u), inna rabbaka huwa a‘lamu biman ḍalla ‘an sabīlihī wa huwa a‘lamu bil-muhtadīn(a).

(Кижилерни) Дээргиңерниң оруунче мерген угаан болгаш эки өөредиг-биле кыйгырып, олар-биле эки арга-биле маргыжып чоруңар. Шынап-ла, силерниң Дээргиңер, Ол кымның Бодунуң оруундан чайлып турарын база кымның удуртулгазын Ол эки билир.

وَاِنْ عَاقَبْتُمْ فَعَاقِبُوْا بِمِثْلِ مَا عُوْقِبْتُمْ بِهٖۗ وَلَىِٕنْ صَبَرْتُمْ لَهُوَ خَيْرٌ لِّلصّٰبِرِيْنَ

wa in ‘āqabtum fa ‘āqibū bimiṡli mā ‘ūqibtum bih(ī), wa la'in ṣabartum lahuwa khairul liṣ-ṣābirīn(a).

А бир эвес силер харыылаар болзуңарза, ынчан силерге чедирген хилинчек-човалаңга дең (харыы)-биле харыылаңар. Ынчалза-даа шыдамык болзуңарза, шыдамык кижиге ол дээре.

وَاصْبِرْ وَمَا صَبْرُكَ اِلَّا بِاللّٰهِ وَلَا تَحْزَنْ عَلَيْهِمْ وَلَا تَكُ فِيْ ضَيْقٍ مِّمَّا يَمْكُرُوْنَ

waṣbir wa mā ṣabruka illā billāhi wa lā taḥzan ‘alaihim wa lā taku fī ḍaiqim mimmā yamkurūn(a).

Шыдамык болуңар (Мухаммад), силерниң шыдамык чорууңар чүгле Аллахтың дузазы-биле болур, оларның (бүзүрел чок чоруунга) муңгараваңар база оларның планнап турар мегелээшкиннеринге (база) тар бодалдыг болбаңар.

اِنَّ اللّٰهَ مَعَ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا وَّالَّذِيْنَ هُمْ مُّحْسِنُوْنَ ࣖ ۔

innallāha ma‘al-lażīnattaqau wal-lażīna hum muḥsinūn(a).

Шынап-ла, Аллах чүдүлгелиг болгаш буянныг улус-биле кады.