Q.S Аль-Кахф (اَلْكَهْف) - 110 Одуругларның саны

اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ عَلٰى عَبْدِهِ الْكِتٰبَ وَلَمْ يَجْعَلْ لَّهٗ عِوَجًا ۜ

al-ḥamdu lillāhil-lażī anzala ‘alā ‘abdihil-kitāba wa lam yaj‘al lahū ‘iwajā(n).

Бодунуң чалчазынга Номну (Коранны) дамчыдып берген болгаш ону шын эвес кылбаан Аллахка алдар-хүндү;

قَيِّمًا لِّيُنْذِرَ بَأْسًا شَدِيْدًا مِّنْ لَّدُنْهُ وَيُبَشِّرَ الْمُؤْمِنِيْنَ الَّذِيْنَ يَعْمَلُوْنَ الصّٰلِحٰتِ اَنَّ لَهُمْ اَجْرًا حَسَنًاۙ

qayyimal liyunżira ba'san syadīdam mil ladunhu wa yubasysyiral-mu'minīnal-lażīna ya‘malūnaṣ-ṣāliḥāti anna lahum ajran ḥasanā(n).

дорт удуртулга кылдыр, Ооң аарышкылыг кеземчезин дыңнадып, буянныг үүле кылып турар бүзүрээннерге эки шаңналды алырының дугайында буянныг медээни дамчыдар дээш,

مّٰكِثِيْنَ فِيْهِ اَبَدًاۙ

mākiṡīna fīhi abadā(n).

олар аңаа кезээ мөңгеде турар.

وَّيُنْذِرَ الَّذِيْنَ قَالُوا اتَّخَذَ اللّٰهُ وَلَدًاۖ

wa yunżiral-lażīna qāluttakhażallāhu waladā(n).

Оон ыңай: «Аллах оолдуг апарган» деп турар улусту өскертир дээш.

مَّا لَهُمْ بِهٖ مِنْ عِلْمٍ وَّلَا لِاٰبَاۤىِٕهِمْۗ كَبُرَتْ كَلِمَةً تَخْرُجُ مِنْ اَفْوَاهِهِمْۗ اِنْ يَّقُوْلُوْنَ اِلَّا كَذِبًا

mā lahum bihī min ‘ilmiw wa lā li'ābā'ihim, kaburat kalimatan takhruju min afwāhihim, iy yaqūlūna illā każibā(n).

Олар ол дугайында билбес, оларның адалары база билбес. Оларның аксындан үнген сөс кайы хире каржы-дыр; олар мегеден өске чүнү-даа чугаалавас.

فَلَعَلَّكَ بَاخِعٌ نَّفْسَكَ عَلٰٓى اٰثَارِهِمْ اِنْ لَّمْ يُؤْمِنُوْا بِهٰذَا الْحَدِيْثِ اَسَفًا

fa la‘allaka bākhi‘un nafsaka ‘alā āṡārihim illam yu'minū bihāżal-ḥadīṡi asafā(n).

Ынчан, бир эвес олар бо бадыткалга (Коранга) бүзүревес болза, оларның ойталаан соонда, силер (Мухаммед) бодуңарга муңгарал-биле хора чедирип болур силер.

اِنَّا جَعَلْنَا مَا عَلَى الْاَرْضِ زِيْنَةً لَّهَا لِنَبْلُوَهُمْ اَيُّهُمْ اَحْسَنُ عَمَلًا

innā ja‘alnā mā ‘alal-arḍi zīnatal lahā linabluwahum ayyuhum aḥsanu ‘amalā(n).

Шынап-ла, бис чер кырында бүгү чүүлдерни аңаа каасталга кылдыр кылып каан бис, оларның кайызы ажыл-херээ эң-не экизин хынаар дээш.

وَاِنَّا لَجٰعِلُوْنَ مَا عَلَيْهَا صَعِيْدًا جُرُزًاۗ

wa innā lajā‘ilūna mā ‘alaihā ṣa‘īdan juruzā(n).

А Бис ында чүү-даа болза, кургаг, кургаг чер кылып каар бис.

اَمْ حَسِبْتَ اَنَّ اَصْحٰبَ الْكَهْفِ وَالرَّقِيْمِ كَانُوْا مِنْ اٰيٰتِنَا عَجَبًا

am ḥasibta anna aṣḥābal-kahfi war-raqīmi kānū min āyātinā ‘ajabā(n).

Силерниң бодалыңар-биле алырга, оңгарларда чурттап турар улус, база (кымда) раким бар, бистиң кайгамчык демдектеривис (улуг) деп бе?

اِذْ اَوَى الْفِتْيَةُ اِلَى الْكَهْفِ فَقَالُوْا رَبَّنَآ اٰتِنَا مِنْ لَّدُنْكَ رَحْمَةً وَّهَيِّئْ لَنَا مِنْ اَمْرِنَا رَشَدًا

iż awal-fityatu ilal-kahfi fa qālū rabbanā ātinā mil ladunka raḥmataw wa hayyi' lanā min amrinā rasyadā(n).

(Сактып келиңер) кажан аныяк оолдар оңгарже хоргадал тып алгаш, мөргүп турганнар: "Дээргивис. Бодуңдан биске өршээлди хайырлап, бистиң херектеривиске долу дорт удуртулганы бер".

فَضَرَبْنَا عَلٰٓى اٰذَانِهِمْ فِى الْكَهْفِ سِنِيْنَ عَدَدًاۙ

faḍarabnā ‘alā āżānihim fil-kahfi sinīna ‘adadā(n).

Ынчангаш Бис оларның кулактарын каш чылдар дургузунда оңгар иштинге хаап алган бис.

ثُمَّ بَعَثْنٰهُمْ لِنَعْلَمَ اَيُّ الْحِزْبَيْنِ اَحْصٰى لِمَا لَبِثُوْٓا اَمَدًا ࣖ

Ṡumma ba‘aṡnāhum lina‘lama ayyul-ḥizbaini aḥṣā limā labiṡū amadā(n).

Ооң соонда оларны оттурган бис, ынчангаш ийи бөлүктүң кайызы оларның кайы хире үр турганын (оңгар иштинге) санап шыдаарын билип алыр бис.

نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ نَبَاَهُمْ بِالْحَقِّۗ اِنَّهُمْ فِتْيَةٌ اٰمَنُوْا بِرَبِّهِمْ وَزِدْنٰهُمْ هُدًىۖ

naḥnu naquṣṣu ‘alaika naba'ahum bil-ḥaqq(i), innahum fityatun āmanū birabbihim wa zidnāhum hudā(n).

Бис силерге (Мухаммедке) оларның төөгүзүн шын чугаалап тур бис. Шынап-ла, олар Дээргизинге бүзүрээр аныяк оолдар-дыр, бис оларга удуртулганы немеп каан бис.

وَّرَبَطْنَا عَلٰى قُلُوْبِهِمْ اِذْ قَامُوْا فَقَالُوْا رَبُّنَا رَبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ لَنْ نَّدْعُوَا۟ مِنْ دُوْنِهٖٓ اِلٰهًا لَّقَدْ قُلْنَآ اِذًا شَطَطًا

wa rabaṭnā ‘alā qulūbihim iż qāmū fa qālū rabbunā rabbus-samāwāti wal-arḍi lan nad‘uwa min dūnihī ilāhal laqad qulnā iżan syaṭaṭā(n).

Оларның чүректерин быжыглаан бис, кажан олар туруп келгеш: «Бистиң Дээргивис дээрниң болгаш черниң Дээргизи-дир, бис Оон өске бурганны кыйгырып тур бис.

هٰٓؤُلَاۤءِ قَوْمُنَا اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اٰلِهَةًۗ لَوْلَا يَأْتُوْنَ عَلَيْهِمْ بِسُلْطٰنٍۢ بَيِّنٍۗ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًاۗ

hā'ulā'i qaumunattakhażū min dūnihī ālihah(tan), lau lā ya'tūna ‘alaihim bisulṭānim bayyin(in), faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibā(n).

Олар дээрге Оон аңгыда бурганнар кылып алган (чүдүп чоруур) чонувус-тур. Чүге олар тодаргай чылдагааннарны (бүзүрелдеринге) тыппайн турарыл? Ынчангаш кым Аллахка удур мегелеп турар кижиден артык чөптүг эвес боор?

وَاِذِ اعْتَزَلْتُمُوْهُمْ وَمَا يَعْبُدُوْنَ اِلَّا اللّٰهَ فَأْوٗٓا اِلَى الْكَهْفِ يَنْشُرْ لَكُمْ رَبُّكُمْ مِّنْ رَّحْمَتِهٖ وَيُهَيِّئْ لَكُمْ مِّنْ اَمْرِكُمْ مِّرْفَقًا

wa iżi‘tazaltumūhum wa mā ya‘budūna illallāha fa'wū ilal-kahfi yansyur lakum rabbukum mir raḥmatihī wa yuhayyi' lakum min amrikum mirfaqā(n).

Бир эвес силер оларны болгаш оларның Аллахтан өске чүдүп турар чүүлдерин каапкаш, оңгарже хоргадал дилеп алыр болзуңарза, ылап-ла силерниң Дээрги-Чаяакчыңар силерге Бодунуң ачы-буянының чамдыызын хайырлап, силерниң херектериңерге ажыктыг чүүлдерни бээр.

۞ وَتَرَى الشَّمْسَ اِذَا طَلَعَتْ تَّزٰوَرُ عَنْ كَهْفِهِمْ ذَاتَ الْيَمِيْنِ وَاِذَا غَرَبَتْ تَّقْرِضُهُمْ ذَاتَ الشِّمَالِ وَهُمْ فِيْ فَجْوَةٍ مِّنْهُۗ ذٰلِكَ مِنْ اٰيٰتِ اللّٰهِ ۗمَنْ يَّهْدِ اللّٰهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِ وَمَنْ يُّضْلِلْ فَلَنْ تَجِدَ لَهٗ وَلِيًّا مُّرْشِدًا ࣖ

wa tarasy-syamsa iżā ṭala‘at tazāwaru ‘an kahfihim żātal-yamīni wa iżā garabat taqriḍuhum żātasy-syimāli wa hum fī fajwatim minh(u), żālika min āyātillāh(i), may yahdillāhu fa huwal-muhtadi wa may yuḍlil falan tajida lahū waliyyam mursyidā(n).

Хүн үнүп кээрге, оларның оңгарындан оң талаже углай, бадып турда, олардан ырадыр солагай талаже, а олар (оңгар) иштинде элээн делгем черде турда, көрүп каар силер. Бо дээрге (Алланың улуг чоруунуң) чамдык демдектери-дир. Кымны Аллах удуртуп турарыл, ол кижи удуртуп турар; а Ол кымны-даа мегелептер болза, ону эдертип шыдаар дузалакчы тыппас силер.

وَتَحْسَبُهُمْ اَيْقَاظًا وَّهُمْ رُقُوْدٌ ۖوَّنُقَلِّبُهُمْ ذَاتَ الْيَمِيْنِ وَذَاتَ الشِّمَالِ ۖوَكَلْبُهُمْ بَاسِطٌ ذِرَاعَيْهِ بِالْوَصِيْدِۗ لَوِ اطَّلَعْتَ عَلَيْهِمْ لَوَلَّيْتَ مِنْهُمْ فِرَارًا وَّلَمُلِئْتَ مِنْهُمْ رُعْبًا

wa taḥsabuhum aiqāẓaw wa hum ruqūd(un), wa nuqallibuhum żātal-yamīni wa żātasy-syimāl(i), wa kalbuhum bāsiṭun żirā‘aihi bil-waṣīd(i), lawiṭṭala‘ta ‘alaihim lawallaita minhum firāraw wa lamuli'ta minhum ru‘bā(n).

А силер оларны удувайн турар деп бодаар силер, ынчалза-даа олар удуп чыдар; оларның ыды оңгар эжииниң мурнунга холдарын чайып турда, бис оларны оң-солагай талазынче эгидип турган бис. Бир эвес силер оларны көрген болзуңарза, олардан ойталаар силер, олардан коргар силер.

وَكَذٰلِكَ بَعَثْنٰهُمْ لِيَتَسَاۤءَلُوْا بَيْنَهُمْۗ قَالَ قَاۤىِٕلٌ مِّنْهُمْ كَمْ لَبِثْتُمْۗ قَالُوْا لَبِثْنَا يَوْمًا اَوْ بَعْضَ يَوْمٍۗ قَالُوْا رَبُّكُمْ اَعْلَمُ بِمَا لَبِثْتُمْۗ فَابْعَثُوْٓا اَحَدَكُمْ بِوَرِقِكُمْ هٰذِهٖٓ اِلَى الْمَدِيْنَةِ فَلْيَنْظُرْ اَيُّهَآ اَزْكٰى طَعَامًا فَلْيَأْتِكُمْ بِرِزْقٍ مِّنْهُ وَلْيَتَلَطَّفْ وَلَا يُشْعِرَنَّ بِكُمْ اَحَدًا

wa każālika ba‘aṡnāhum liyatasā'alū bainahum, qāla qā'ilum minhum kam labiṡtum, qālū labiṡnā yauman au ba‘ḍa yaum(in), qālū rabbukum a‘lamu bimā labiṡtum, fab‘aṡū aḥadakum biwariqikum hāżihī ilal-madīnati falyanẓur ayyuhā azkā ṭa‘āman falya'tikum birizqim minhu walyatalaṭṭaf wa lā yusy‘iranna bikum aḥadā(n).

Ынчалдыр бис оларны бот-боттарындан айтырыглар салыр кылдыр сергедипкен бис. Оларның бирээзи: "Силер кайы хире үр силер (мында)?" Олар харыылаан: «Бис мында бир азы чартык хүн бис». (Өскези) мынча дээн: "Силерниң мында кайы хире үр турганыңарны Бурганыңар эң эки билир. Ынчангаш силерниң бирээңерге мөңгүн акшаңар-биле хоорайже чоруптарын чугаалаңар, аңаа кайы чем экизин көрзүн, ооң чамдыызын силерге эккеп берзин, а ол чымчак болзун, силерниң дугайыңарда кымга-даа чугаалавазын.

اِنَّهُمْ اِنْ يَّظْهَرُوْا عَلَيْكُمْ يَرْجُمُوْكُمْ اَوْ يُعِيْدُوْكُمْ فِيْ مِلَّتِهِمْ وَلَنْ تُفْلِحُوْٓا اِذًا اَبَدًا

innahum iy yaẓharū ‘alaikum yarjumūkum au yu‘īdūkum fī millatihim wa lan tufliḥū iżan abadā(n).

Херек кырында, бир эвес олар силерниң кайдаңарны билип алыр болза, олар силерже даштар-биле октаптар, азы силерни боттарының шажын-чүдүлгезинче эглип кээрин албадаптар, а бир эвес ындыг болза, силер кезээ мөңгеде аас-кежиктиг болбас силер».

وَكَذٰلِكَ اَعْثَرْنَا عَلَيْهِمْ لِيَعْلَمُوْٓا اَنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ وَّاَنَّ السَّاعَةَ لَا رَيْبَ فِيْهَاۚ اِذْ يَتَنَازَعُوْنَ بَيْنَهُمْ اَمْرَهُمْ فَقَالُوا ابْنُوْا عَلَيْهِمْ بُنْيَانًاۗ رَبُّهُمْ اَعْلَمُ بِهِمْۗ قَالَ الَّذِيْنَ غَلَبُوْا عَلٰٓى اَمْرِهِمْ لَنَتَّخِذَنَّ عَلَيْهِمْ مَّسْجِدًا

wa każālika a‘ṡarnā ‘alaihim liya‘lamū anna wa‘dallāhi ḥaqquw wa annas-sā‘ata lā raiba fīhā, iż yatanāza‘ūna bainahum amrahum fa qālubnū ‘alaihim bun-yānā(n), rabbuhum a‘lamu bihim, qālal-lażīna galabū ‘alā amrihim lanattakhiżanna ‘alaihim masjidā(n).

Ынчангаш (ол ышкаш) бис олар-биле кады (кижилерге) көргүскен бис, ынчангаш олар Аллахтың аазаашкыны шынныг деп билип алзыннар, а (келир) шииткел хүнү ында чигзиниг чок. Кажан олар боттарының херектериниң дугайында маргыжып турда, олар мынча дээннер: «Оларның (оңгарның) үстүнге тудугдан тургузуп алыңар, оларның Дээрги-Чаяакчызы оларның дугайында эки билир». Оларның ажыл-херээнге эрге-чагыргалыг кижи: «Аңаа ыяап-ла чүдүлге өргээзин тудар бис» - дээн.

سَيَقُوْلُوْنَ ثَلٰثَةٌ رَّابِعُهُمْ كَلْبُهُمْۚ وَيَقُوْلُوْنَ خَمْسَةٌ سَادِسُهُمْ كَلْبُهُمْ رَجْمًاۢ بِالْغَيْبِۚ وَيَقُوْلُوْنَ سَبْعَةٌ وَّثَامِنُهُمْ كَلْبُهُمْ ۗقُلْ رَّبِّيْٓ اَعْلَمُ بِعِدَّتِهِمْ مَّا يَعْلَمُهُمْ اِلَّا قَلِيْلٌ ەۗ فَلَا تُمَارِ فِيْهِمْ اِلَّا مِرَاۤءً ظَاهِرًا ۖوَّلَا تَسْتَفْتِ فِيْهِمْ مِّنْهُمْ اَحَدًا ࣖ

sayaqūlūna ṡalāṡatur rābi‘uhum kalbuhum, wa yaqūlūna khamsatun sādisuhum kalbuhum rajmam bil-gaib(i), wa yaqūlūna sab‘atuw wa ṡāminuhum kalbuhum, qur rabbī a‘lamu bi‘iddatihim mā ya‘lamuhum illā qalīl(un), falā tumāri fīhim illā mirā'an ẓāhirā(n), wa lā tastafti fīhim minhum aḥadā(n).

Сөөлүнде (чамдык улус) "(Оларның саны) үш (кижи), дөрткүзү - ыт" дээр, а (өскелери) "(Оларның саны) беш (кижи), алды дугаары - ыт" дээр, өске бойдустуң дугайында бодал кылдыр; а (өскези) мынча дээн: «(Оларның саны) чеди кижи, сескизи ыт». (Мухаммед) чугаала: "Мээң Дээргим оларның санын эң эки билир; оларның санын каш кижиден өске кым-даа билбес". Ынчангаш силер (Мухаммед) оларның дугайында далашпаңар, даштыкы маргылдаалардан өске база оларның дугайында (аныяктардан) кымдан-даа айтырбаңар.

وَلَا تَقُوْلَنَّ لِشَا۟يْءٍ اِنِّيْ فَاعِلٌ ذٰلِكَ غَدًاۙ

wa lā taqūlanna lisyai'in innī fā‘ilun żālika gadā(n).

Бир-ле чүвеге кажан-даа: "Мен ону эртен эрте албан кылыр мен" деп чугаалава

اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ ۖوَاذْكُرْ رَّبَّكَ اِذَا نَسِيْتَ وَقُلْ عَسٰٓى اَنْ يَّهْدِيَنِ رَبِّيْ لِاَقْرَبَ مِنْ هٰذَا رَشَدًا

illā ay yasyā'allāh(u), ważkur rabbaka iżā nasīta wa qul ‘asā ay yahdiyani rabbī li'aqraba min hāżā rasyadā(n).

Бурганның күзели-биле деп чугаалаарындан өске. Бир эвес силер уттупкаш, Дээрги-Чаяакчыңарны сактып чоруңар: «Дээрги-Чаяакчым мени мындыг чүүлден артык чоокшуладыр кылдыр удуртуп бээр боор».

وَلَبِثُوْا فِيْ كَهْفِهِمْ ثَلٰثَ مِائَةٍ سِنِيْنَ وَازْدَادُوْا تِسْعًا

wa labiṡū fī kahfihim ṡalāṡa mi'atin sinīna wazdādū tis‘ā(n).

Олар оңгарга үш чүс чыл болгаш тос чыл чурттааннар.

قُلِ اللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا لَبِثُوْا ۚ لَهٗ غَيْبُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اَبْصِرْ بِهٖ وَاَسْمِعْۗ مَا لَهُمْ مِّنْ دُوْنِهٖ مِنْ وَّلِيٍّۗ وَلَا يُشْرِكُ فِيْ حُكْمِهٖٓ اَحَدًا

qulillāhu a‘lamu bimā labiṡū, lahū gaibus-samāwāti wal-arḍ(i), abṣir bihī wa asmi‘, mā lahum min dūnihī miw waliyy(in), wa lā yusyriku fī ḥukmihī aḥadā(n).

Айтып бериңер: "Оларның (оңгар иштинге) кайы хире үр турганын Аллах эки билир; дээрде болгаш черде бүгү чүве Аңаа хамааржыр. Ооң көрүжү кайы хире чырык болгаш дыңнаары кайы хире шыырак; оларга Бодундан өске камгалакчы чок; Ол шиитпирлерни хүлээп алырынга кымны-даа Бодунуң эш-өөрү кылдыр хүлээп албас".

وَاتْلُ مَآ اُوْحِيَ اِلَيْكَ مِنْ كِتَابِ رَبِّكَۗ لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمٰتِهٖۗ وَلَنْ تَجِدَ مِنْ دُوْنِهٖ مُلْتَحَدًا

watlu mā ūḥiya ilaika min kitābi rabbik(a), lā mubaddila likalimātih(ī), wa lan tajida min dūnihī multaḥadā(n).

Силерге ажыттынган чүүлдү номчуп чоруңар (Мухаммад), Дээрги-Чаяакчыңарның Номун (Коранны). Ооң домактарын чүү-даа өскертип шыдавас. А силер Оон өске хоргадал тып шыдавас силер

وَاصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَدٰوةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيْدُوْنَ وَجْهَهٗ وَلَا تَعْدُ عَيْنٰكَ عَنْهُمْۚ تُرِيْدُ زِيْنَةَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۚ وَلَا تُطِعْ مَنْ اَغْفَلْنَا قَلْبَهٗ عَنْ ذِكْرِنَا وَاتَّبَعَ هَوٰىهُ وَكَانَ اَمْرُهٗ فُرُطًا

waṣbir nafsaka ma‘al-lażīna yad‘ūna rabbahum bil-gadāti wal-‘asyiyyi yurīdūna wajhahū wa lā ta‘du ‘aināka ‘anhum, turīdu zīnatal-ḥayātid-dun-yā, wa lā tuṭi‘ man agfalnā qalbahū ‘an żikrinā wattaba‘a hawāhu wa kāna amruhū furuṭā(n).

А силер (Мухаммед) Дээрги-Чаяакчызын эртен-кежээ кыйгырып, Ооң ээ көрнүрүнге идегеп турар улуска шыдамык болуңар; олардан карактарыңар чайлатпаңар (чүге дизе) олар делегей амыдыралының эртинелеринге идегеп турар; база чүректерин Бисти сактып чадап каан улусту эдербейн, оларның күзелдерин болгаш байдалдары кызыгаарны ажа берген улусту эдерип чоруңар.

وَقُلِ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكُمْۗ فَمَنْ شَاۤءَ فَلْيُؤْمِنْ وَّمَنْ شَاۤءَ فَلْيَكْفُرْۚ اِنَّآ اَعْتَدْنَا لِلظّٰلِمِيْنَ نَارًاۙ اَحَاطَ بِهِمْ سُرَادِقُهَاۗ وَاِنْ يَّسْتَغِيْثُوْا يُغَاثُوْا بِمَاۤءٍ كَالْمُهْلِ يَشْوِى الْوُجُوْهَۗ بِئْسَ الشَّرَابُۗ وَسَاۤءَتْ مُرْتَفَقًا

wa qulil-ḥaqqu mir rabbikum, faman syā'a falyu'miw wa man syā'a falyakfur, innā a‘tadnā liẓ-ẓālimīna nārā(n), aḥāṭa bihim surādiquhā, wa iy yastagīṡū yugāṡū bimā'in kal-muhli yasywil-wujūh(a), bi'sasy-syarāb(u), wa sā'at murtafaqā(n).

А (Мухаммедке) мынча деп чугаалаңар: «Алыс шын силерниң Дээргиңерден келген, кым бүзүрээрин күзээрил, ол бүзүрээрин, а кым бүзүревейн баарын күзээрил, ол бүзүревес болзун». Шынап-ла, бис кем-буруу үүлгедикчилеринге тамы белеткеп каан бис, оларның дүвүрелдери оларны долгандыр турар. Дуза дилээр болза (ижер), арнын кыпсып турар хайнып турар демир дег суг бээр. (Ол дээрге) эң багай суксун болгаш эң багай дыштаныр чер-дир.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ اِنَّا لَا نُضِيْعُ اَجْرَ مَنْ اَحْسَنَ عَمَلًاۚ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti innā lā nuḍī‘u ajra man aḥsana ‘amalā(n).

Шынап-ла, бүзүреп, буянныг үүле кылып чоруур улус, Буянныг үүле кылган улустуң шаңналын харамнанмас бис.

اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ جَنّٰتُ عَدْنٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهِمُ الْاَنْهٰرُ يُحَلَّوْنَ فِيْهَا مِنْ اَسَاوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَّيَلْبَسُوْنَ ثِيَابًا خُضْرًا مِّنْ سُنْدُسٍ وَّاِسْتَبْرَقٍ مُّتَّكِـِٕيْنَ فِيْهَا عَلَى الْاَرَاۤىِٕكِۗ نِعْمَ الثَّوَابُۗ وَحَسُنَتْ مُرْتَفَقًا ࣖ

ulā'ika lahum jannātu ‘adnin tajrī min taḥtihimul-anhāru yuḥallauna fīhā min asāwira min żahabiw wa yalbasūna ṡiyāban khuḍram min sundusiw wa istabraqim muttaki'īna fīhā ‘alal-arā'ik(i), ni‘maṡ-ṡawāb(u), wa ḥasunat murtafaqā(n).

Олар Аднның Дываажаңын алыр, ооң адаанда хемнер агып чыдар; (ол дээрде) оларны алдын билектээштер-биле каастаан болгаш чараш диваннарга даянып олуруп алгаш, нарын торгудан болгаш кылын торгудан кылган ногаан хептер кедип алган турар. (Ол дээрге) эң-не эки шаңнал болгаш чараш дыштаныр чер-дир.

۞ وَاضْرِبْ لَهُمْ مَّثَلًا رَّجُلَيْنِ جَعَلْنَا لِاَحَدِهِمَا جَنَّتَيْنِ مِنْ اَعْنَابٍ وَّحَفَفْنٰهُمَا بِنَخْلٍ وَّجَعَلْنَا بَيْنَهُمَا زَرْعًاۗ

waḍrib lahum maṡalar rajulaini ja‘alnā li'aḥadihimā jannataini min a‘nābiw wa ḥafafnāhumā binakhliw wa ja‘alnā bainahumā zar‘ā(n).

А (Мухаммедке) оларга чижектен бериңер, ийи кижи, оларның бирээзи (кафир) Бис оларга ийи виноград шөлүн берген бис, бис ийи садты пальма ыяштар-биле долгандырган бис, оларның аразынга (огородтарның) шөл кылган бис.

كِلْتَا الْجَنَّتَيْنِ اٰتَتْ اُكُلَهَا وَلَمْ تَظْلِمْ مِّنْهُ شَيْـًٔاۙ وَّفَجَّرْنَا خِلٰلَهُمَا نَهَرًاۙ

kiltal-jannataini ātat ukulahā wa lam taẓlim minhu syai'ā(n), wa fajjarnā khilālahumā naharā(n).

Эки огородтар дүжүттү берген, оларның дүжүдү бичии-даа эвээжевээн, ийи огородтуң аразында шөлдерде хемнер агып турган бис,

وَّكَانَ لَهٗ ثَمَرٌۚ فَقَالَ لِصَاحِبِهٖ وَهُوَ يُحَاوِرُهٗٓ اَنَا۠ اَكْثَرُ مِنْكَ مَالًا وَّاَعَزُّ نَفَرًا

wa kāna lahū ṡamar(un), fa qāla liṣāḥibihī wa huwa yuḥāwiruhū ana akṡaru minka mālaw wa a‘azzu nafarā(n).

ол дыка хөй бай-шыдалдыг турган, ынчангаш ол эжи-биле чугаалажып тургаш: «Мээң бай-шыдалым силерниң бай-шыдалыңардан улуг, а мээң эдерикчилерим күштүг» - деп чугаалаан.

وَدَخَلَ جَنَّتَهٗ وَهُوَ ظَالِمٌ لِّنَفْسِهٖۚ قَالَ مَآ اَظُنُّ اَنْ تَبِيْدَ هٰذِهٖٓ اَبَدًاۙ

wa dakhala jannatahū wa huwa ẓālimul linafsih(ī), qāla mā aẓunnu an tabīda hāżihī abadā(n).

А ол бодунуң огородунче бодунга хора чедирер хамаарылгалыг кирип келген (чүге дизе ол улуургак болгаш бүзүревес турган); ол мынча дээн: «Мен бодаарымга, бо сад кезээ мөңгеде чиде бээр эвес,

وَّمَآ اَظُنُّ السَّاعَةَ قَاۤىِٕمَةً وَّلَىِٕنْ رُّدِدْتُّ اِلٰى رَبِّيْ لَاَجِدَنَّ خَيْرًا مِّنْهَا مُنْقَلَبًا

wa mā aẓunnus-sā‘ata qā'imataw wa la'ir rudittu ilā rabbī la'ajidanna khairam minhā munqalabā(n).

Диригжидилге хүнү келбес деп бодаар мен, бир эвес мени Дээргимче эгидип бээр болза, мындыг черден артык эки черни тып алыр мен».

قَالَ لَهٗ صَاحِبُهٗ وَهُوَ يُحَاوِرُهٗٓ اَكَفَرْتَ بِالَّذِيْ خَلَقَكَ مِنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُّطْفَةٍ ثُمَّ سَوّٰىكَ رَجُلًاۗ

qāla lahū ṣāḥibuhū wa huwa yuḥāwiruhū akafarta bil-lażī khalaqaka min turābin ṡumma min nuṭfatin ṡumma sawwāka rajulā(n).

Ооң эжи (бүзүрээн кижи) ооң-биле чугаалажып тургаш, аңаа мынча дээн: «Сени чаңныктан, ооң соонда үрезин дамдызындан чаяап, ооң соонда сени төлептиг кижи кылып каан (Бурганга) бүзүревес сен бе?

لٰكِنَّا۠ هُوَ اللّٰهُ رَبِّيْ وَلَآ اُشْرِكُ بِرَبِّيْٓ اَحَدًا

lākinna huwallāhu rabbī wa lā usyriku birabbī aḥadā(n).

Ынчалза-даа мен (бүзүрээр мен), Ол дээрге Аллах, мээң Дээргим-дир, мен Дээргим-биле чүнү-даа холбаштырбас мен.

وَلَوْلَآ اِذْ دَخَلْتَ جَنَّتَكَ قُلْتَ مَا شَاۤءَ اللّٰهُ ۙ لَا قُوَّةَ اِلَّا بِاللّٰهِ ۚاِنْ تَرَنِ اَنَا۠ اَقَلَّ مِنْكَ مَالًا وَّوَلَدًاۚ

wa lau lā iż dakhalta jannataka qulta mā syā'allāh(u), lā quwwata illā billāh(i), in tarani ana aqalla minka mālaw wa waladā(n).

А чүге силер бодуңарның огородуңарга кирип келгеш, "Мася Аллах, ла кувата илла биллах" (Шынап-ла, Аллахтың күзел-соруу-биле, бо бүгү боттанган) деп чугаалавас силер, мээң байлаам болгаш салгалым силерниң байлаамдан эвээш деп бодап тургаш-даа, Аллахтың дузазы-биле өске күш чок.

فَعَسٰى رَبِّيْٓ اَنْ يُّؤْتِيَنِ خَيْرًا مِّنْ جَنَّتِكَ وَيُرْسِلَ عَلَيْهَا حُسْبَانًا مِّنَ السَّمَاۤءِ فَتُصْبِحَ صَعِيْدًا زَلَقًاۙ

fa ‘asā rabbī ay yu'tiyani khairam min jannatika wa yursila ‘alaihā ḥusbānam minas-samā'i fa tuṣbiḥa ṣa‘īdan zalaqā(n).

Ынчангаш мээң Дээргим силерниң (бо) огородуңардан артык эки (огородту) бээр боор деп идегээр-дир мен; Ол дээрден сээң огородуңче чырыткыны чорудупкан, ынчангаш (огород) тайбың чер апарган,

اَوْ يُصْبِحَ مَاۤؤُهَا غَوْرًا فَلَنْ تَسْتَطِيْعَ لَهٗ طَلَبًا

au yuṣbiḥa mā'uhā gauran falan tastaṭī‘a lahū ṭalabā(n).

азы суг черже агып кире бээр болза, ону катап тыппас силер» – дээн.

وَاُحِيْطَ بِثَمَرِهٖ فَاَصْبَحَ يُقَلِّبُ كَفَّيْهِ عَلٰى مَآ اَنْفَقَ فِيْهَا وَهِيَ خَاوِيَةٌ عَلٰى عُرُوْشِهَا وَيَقُوْلُ يٰلَيْتَنِيْ لَمْ اُشْرِكْ بِرَبِّيْٓ اَحَدًا

wa uḥīṭa biṡamarihī fa aṣbaḥa yuqallibu kaffaihi ‘alā mā anfaqa fīhā wa hiya khāwiyatun ‘alā ‘urūsyihā wa yaqūlu yā laitanī lam usyrik birabbī aḥadā(n).

А ооң байлаа чиде берген, ооң соонда ол аңаа чарыгдаан чүүлдери дээш холдарының адыжын эгидипкен (хомудалдың демдээ), а виноград сывы ооң деткимчези-биле кады дүжүп турган (пара-пара) оон ол мынча дээн: «Бир эвес мен Дээргим-биле чүнү-даа холбашпаан болзумза канчаар мен».

وَلَمْ تَكُنْ لَّهٗ فِئَةٌ يَّنْصُرُوْنَهٗ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَمَا كَانَ مُنْتَصِرًاۗ

wa lam takul lahū fi'atuy yanṣurūnahū min dūnillāhi wa mā kāna muntaṣirā(n).

А аңаа дузалап шыдаар бөлүк чок, чүгле Аллахтан өске; оон бодун камгалап шыдавас.

هُنَالِكَ الْوَلَايَةُ لِلّٰهِ الْحَقِّۗ هُوَ خَيْرٌ ثَوَابًا وَّخَيْرٌ عُقْبًا ࣖ

hunālikal-walāyatu lillāhil-ḥaqq(i), huwa khairun ṡawābaw wa khairun ‘uqbā(n).

Ында дуза чүгле Эң-не Шынчы Аллахтан кээр. Ол дээрге эң эки шаңналдың (бээр) болгаш эң эки шаңналдың (бээр) кижизи-дир.

وَاضْرِبْ لَهُمْ مَّثَلَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَاۤءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ فَاَصْبَحَ هَشِيْمًا تَذْرُوْهُ الرِّيٰحُ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ مُّقْتَدِرًا

waḍrib lahum maṡalal-ḥayātid-dun-yā kamā'in anzalnāhu minas-samā'i fakhtalaṭa bihī nabātul-arḍi fa aṣbaḥa hasyīman tażrūhur-riyāḥ(u), wa kānallāhu ‘alā kulli syai'im muqtadirā(n).

Оларга (кижилерге) бо делегейниң амыдыралының дугайында үлегер домакты кылып бериңер, чижээ, дээрден дүжүрүп турарывыс суг (чаъс) ышкаш, ол чер кырында үнүштерни үрезиннеп турар, ооң соонда (үнүштер) салгынга ужуп каарга, кургап каар. А Аллах шупту чүвениң кырынга Күчүлүг.

اَلْمَالُ وَالْبَنُوْنَ زِيْنَةُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۚ وَالْبٰقِيٰتُ الصّٰلِحٰتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَوَابًا وَّخَيْرٌ اَمَلًا

al-mālu wal-banūna zīnatul-ḥayātid-dun-yā, wal-bāqiyātuṣ-ṣāliḥātu khairun ‘inda rabbika ṡawābaw wa khairun amalā(n).

Бай-шыдал болгаш ажы-төл дээрге делегей амыдыралының каасталгазы-дыр, ынчалза-даа үргүлчү эки ажыл-херектер дээрге силерниң Дээргиңер-биле эки шаңнал болгаш эки идегел-дир.

وَيَوْمَ نُسَيِّرُ الْجِبَالَ وَتَرَى الْاَرْضَ بَارِزَةًۙ وَّحَشَرْنٰهُمْ فَلَمْ نُغَادِرْ مِنْهُمْ اَحَدًاۚ

wa yauma nusayyirul-jibāla wa taral-arḍa bārizah(tan), wa ḥasyarnāhum falam nugādir minhum aḥadā(n).

А (сактып келиңер) кажан бис даглар аразынга эртип, черниң чавызап каанын көрүп каар силер, оларны (бүгү кижилерни) чыып алгаш, оларның кайызын-даа арттырбас бис.

وَعُرِضُوْا عَلٰى رَبِّكَ صَفًّاۗ لَقَدْ جِئْتُمُوْنَا كَمَا خَلَقْنٰكُمْ اَوَّلَ مَرَّةٍۢ ۖبَلْ زَعَمْتُمْ اَلَّنْ نَّجْعَلَ لَكُمْ مَّوْعِدًا

wa ‘uriḍū ‘alā rabbika ṣaffā(n), laqad ji'tumūnā kamā khalaqnākum awwala marratim bal za‘amtum allan naj‘ala lakum mau‘idā(n).

Оларны Дээргиңерниң мурнунга дес-дараалаштыр эккээр. (Аллах мынча дээн): "Шынап-ла, силер Биске келген силер, чүге дизе Бис силерни бир дугаарында чаяап каан бис; силер безин дугуржулганы күүседиринге үе-шакты тодарадыр бис деп бодаан силер."

وَوُضِعَ الْكِتٰبُ فَتَرَى الْمُجْرِمِيْنَ مُشْفِقِيْنَ مِمَّا فِيْهِ وَيَقُوْلُوْنَ يٰوَيْلَتَنَا مَالِ هٰذَا الْكِتٰبِ لَا يُغَادِرُ صَغِيْرَةً وَّلَا كَبِيْرَةً اِلَّآ اَحْصٰىهَاۚ وَوَجَدُوْا مَا عَمِلُوْا حَاضِرًاۗ وَلَا يَظْلِمُ رَبُّكَ اَحَدًا ࣖ

wa wuḍi‘al-kitābu fa taral-mujrimīna musyfiqīna mimmā fīhi wa yaqūlūna yā wailatanā mā lihāżal-kitābi lā yugādiru ṣagīrataw wa lā kabīratan illā aḥṣāhā, wa wajadū mā ‘amilū ḥaḍirā(n), wa lā yaẓlimu rabbuka aḥadā(n).

А номну (ажыл-херектер дугайында бижикти) салыр, ынчан силер бачыттыг улустуң ында бижээн чүүлдерден коргуп турарын көрүп каар силер, олар: "Бис кайы хире кээргенчиг-дир бис, бо ном чүү чүвел, чүү-даа артпаан, бичии-даа, улуг-даа, ынчалза-даа шупту чүве бижиттинген" деп чугаалаар, олар кылган чүүлдерин (бижип каан) шуптузун тып алыр. А силерниң Дээргиңер кымга-даа багай чүве кылбас.

وَاِذْ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ كَانَ مِنَ الْجِنِّ فَفَسَقَ عَنْ اَمْرِ رَبِّهٖۗ اَفَتَتَّخِذُوْنَهٗ وَذُرِّيَّتَهٗٓ اَوْلِيَاۤءَ مِنْ دُوْنِيْ وَهُمْ لَكُمْ عَدُوٌّۗ بِئْسَ لِلظّٰلِمِيْنَ بَدَلًا

wa iż qulnā lil-malā'ikatisjudū li'ādama fa sajadū illā iblīs(a), kāna minal-jinni fa fasaqa ‘an amri rabbih(ī), afa tattakhiżūnahū wa żurriyyatahū auliyā'a min dūnī wa hum lakum ‘aduww(un), bi'sa liẓ-ẓālimīna badalā(n).

А (сактып келиңер) кажан Бис дээрниң төлээлеринге: «Адамга мөгейиңер!» Ынчангаш олар Эрликтен өске мөгейип кааннар. Ол джиннерниң бөлүүнден, ынчангаш Дээргиниң дужаалын дыңнавайн турар. Силерниң дайзыннарыңар-даа болза, ону болгаш ооң салгакчыларын Менден өске салгакчыларны баштыңчылар кылдыр томуйлаарыңар шын бе? Ол дыка багай (эрлик) кем-херек үүлгедикчизиниң орнунга (Аллах) болур.

۞ مَآ اَشْهَدْتُّهُمْ خَلْقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَلَا خَلْقَ اَنْفُسِهِمْۖ وَمَا كُنْتُ مُتَّخِذَ الْمُضِلِّيْنَ عَضُدًا

mā asyhattuhum khalqas-samāwāti wal-arḍi wa lā khalqa anfusihim, wa mā kuntu muttakhiżal-muḍillīna ‘aḍudā(n).

Мен оларны (Эрликти болгаш ооң салгалдарын) дээрниң болгаш черниң чаяалгазын көөр дээш эккелбээн мен, а боттарының чаяалгазын эвес; а мен мегелеп чоруур улусту дузалакчылар кылдыр көрбес мен.

وَيَوْمَ يَقُوْلُ نَادُوْا شُرَكَاۤءِيَ الَّذِيْنَ زَعَمْتُمْ فَدَعَوْهُمْ فَلَمْ يَسْتَجِيْبُوْا لَهُمْ وَجَعَلْنَا بَيْنَهُمْ مَّوْبِقًا

wa yauma yaqūlu nādū syurakā'iyal-lażīna za‘amtum fa da‘auhum falam yastajībū lahum wa ja‘alnā bainahum maubiqā(n).

А (сактып келиңер) ол хүннү (кажан) Ол мынча дээн: «Бодуңарның шериглериңерни Меңээ кыйгырыңар» – деп чугаалаан. Ооң соонда олар ону кыйгырган, ынчалза-даа олар (каттышкан шериглер) харыылаваан (оларның кыйгырыгларынга) болгаш Бис оларга узуткаашкын черин (тамы) кылып берген бис.

وَرَاَ الْمُجْرِمُوْنَ النَّارَ فَظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ مُّوَاقِعُوْهَا وَلَمْ يَجِدُوْا عَنْهَا مَصْرِفًا ࣖ

wa ra'al-mujrimūnan nāra fa ẓannū annahum muwāqi‘ūhā wa lam yajidū ‘anhā maṣrifā(n).

А бачыттыг улус тамыны көрүп, ынаар кире бээрин бодап, оон ойталаарын тыппас.

وَلَقَدْ صَرَّفْنَا فِيْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ لِلنَّاسِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍۗ وَكَانَ الْاِنْسَانُ اَكْثَرَ شَيْءٍ جَدَلًا

wa laqad ṣarrafnā fī hāżal-qur'āni lin-nāsi min kulli maṡal(in), wa kānal-insānu akṡara syai'in jadalā(n).

Шынап-ла, бис ону бо Коранга янзы-бүрү үлегер домактар-биле кижилерге катап-катап тайылбырлаан бис. Ынчалза-даа кижилер эң-не хөй маргыжып турар.

وَمَا مَنَعَ النَّاسَ اَنْ يُّؤْمِنُوْٓا اِذْ جَاۤءَهُمُ الْهُدٰى وَيَسْتَغْفِرُوْا رَبَّهُمْ اِلَّآ اَنْ تَأْتِيَهُمْ سُنَّةُ الْاَوَّلِيْنَ اَوْ يَأْتِيَهُمُ الْعَذَابُ قُبُلًا

wa mā mana‘an-nāsa ay yu'minū iż jā'ahumul-hudā wa yastagfirū rabbahum illā an ta'tiyahum sunnatul-awwalīna au ya'tiyahumul-‘ażābu qubulā(n).

А кажан оларга удуртулга чедип кээрге, Дээрги-Чаяакчызындан өршээл дилээринге кижилерге бүзүрээринге шаптыктап турар чүү-даа чок, чүгле (манаар күзел) эрткен кижилерниң келирин азы оларга шын кеземчениң келирин.

وَمَا نُرْسِلُ الْمُرْسَلِيْنَ اِلَّا مُبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَۚ وَيُجَادِلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِالْبَاطِلِ لِيُدْحِضُوْا بِهِ الْحَقَّ وَاتَّخَذُوْٓا اٰيٰتِيْ وَمَآ اُنْذِرُوْا هُزُوًا

wa mā nursilul-mursalīna illā mubasysyirīna wa munżirīn(a), wa yujādilul-lażīna kafarū bil-bāṭili liyudḥiḍū bihil-ḥaqqa wattakhażū āyātī wa mā unżirū huzuwā(n).

Бис элчиннерни эвес, а буянныг медээ дамчыдып, дыңнадып турар улус кылдыр чоруткан бис; ынчалза-даа бүзүревейн турар улус шынны (шынны) узуткаар дээш, меге арга-биле маргыжып турар, олар Мээң шүлүктеримни болгаш оларга удур айыткан чүүлдерни каттыржып турар.

وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ ذُكِّرَ بِاٰيٰتِ رَبِّهٖ فَاَعْرَضَ عَنْهَا وَنَسِيَ مَا قَدَّمَتْ يَدَاهُۗ اِنَّا جَعَلْنَا عَلٰى قُلُوْبِهِمْ اَكِنَّةً اَنْ يَّفْقَهُوْهُ وَفِيْٓ اٰذَانِهِمْ وَقْرًاۗ وَاِنْ تَدْعُهُمْ اِلَى الْهُدٰى فَلَنْ يَّهْتَدُوْٓا اِذًا اَبَدًا

wa man aẓlamu mimman żukkira bi'āyāti rabbihī fa a‘raḍa ‘anhā wa nasiya mā qaddamat yadāh(u), innā ja‘alnā ‘alā qulūbihim akinnatan ay yafqahūhu wa fī āżānihim waqrā(n), wa in tad‘uhum ilal-hudā falay yahtadū iżan abadā(n).

Дээрги-Чаяакчызының шүлүктери-биле өскерилген, ооң соонда олардан ойталааш, ийи холунуң кылган чүүлүн уттупкан кижиден артык чөптүг эвес кижи кым боор? Шынап-ла, Бис оларның чүректерин хаап каан бис, олар ону билбезин дээш, база (Бис база) кулактарынга шывыгларны салган бис. Силер (Мухаммед) оларны удуртулгаже кыйгырган-даа болзуңарза, олар кезээ мөңгеде удуртулга албас.

وَرَبُّكَ الْغَفُوْرُ ذُو الرَّحْمَةِۗ لَوْ يُؤَاخِذُهُمْ بِمَا كَسَبُوْا لَعَجَّلَ لَهُمُ الْعَذَابَۗ بَلْ لَّهُمْ مَّوْعِدٌ لَّنْ يَّجِدُوْا مِنْ دُوْنِهٖ مَوْىِٕلًا

wa rabbukal-gafūru żur-raḥmah(ti), lau yu'ākhiżuhum bimā kasabū la‘ajjala lahumul-‘ażāb(a), bal lahum mau‘idul lay yajidū min dūnihī mau'ilā(n).

А силерниң Дээргиңер өршээлдиг, кээргээчел. Бир эвес Ол оларның үүлгедиглери дээш кезедирин күзээн болза, оларның кеземчезин дүргедедир турган. Ынчалза-даа оларга чамдык хилинчек-човалаң үези бар, ол үеде олар Оон хоргадал тыппас.

وَتِلْكَ الْقُرٰٓى اَهْلَكْنٰهُمْ لَمَّا ظَلَمُوْا وَجَعَلْنَا لِمَهْلِكِهِمْ مَّوْعِدًا ࣖ

wa tilkal-qurā ahlaknāhum lammā ẓalamū wa ja‘alnā limahlikihim mau‘idā(n).

А (ол черниң чурттакчыларын) чөптүг эвес чорук кылып турда, узуткап каапкан бис, оларның узуткаашкынынга тодаргай үени тодараткан бис.

وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِفَتٰىهُ لَآ اَبْرَحُ حَتّٰٓى اَبْلُغَ مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ اَوْ اَمْضِيَ حُقُبًا

wa iż qāla mūsā lifatāhu lā abraḥu ḥattā abluga majma‘al-baḥraini au amḍiya ḥuqubā(n).

А (сактып келиңер) кажан Муса бодунуң чалчазынга мынча дээн: «Мен ийи далайның ужуражылгазынга чедир кылаштап чоруурумну соксатпас мен; азы болза хөй чылдарда кылаштаар мен».

فَلَمَّا بَلَغَا مَجْمَعَ بَيْنِهِمَا نَسِيَا حُوْتَهُمَا فَاتَّخَذَ سَبِيْلَهٗ فِى الْبَحْرِ سَرَبًا

falammā balagā majma‘a bainihimā nasiyā ḥūtahumā fattakhaża sabīlahū fil-baḥri sarabā(n).

Ынчангаш олар ийи далайның ужуражылгазынга келгеш, балыкты уттупкан, ынчангаш (балык) сегирип алгаш, далайже орукту тып алган.

فَلَمَّا جَاوَزَا قَالَ لِفَتٰىهُ اٰتِنَا غَدَاۤءَنَاۖ لَقَدْ لَقِيْنَا مِنْ سَفَرِنَا هٰذَا نَصَبًا

falammā jāwazā qāla lifatāhu ātinā gadā'anā laqad laqīnā min safarinā hāżā naṣabā(n).

Ынчангаш олар ол черни эртип бар чыдырда, Муса чалчазынга: «Бистиң аъш-чемивис эккел, шынап-ла, аян-чоруувустан чалгаарап тур бис» – дээн.

قَالَ اَرَاَيْتَ اِذْ اَوَيْنَآ اِلَى الصَّخْرَةِ فَاِنِّيْ نَسِيْتُ الْحُوْتَۖ وَمَآ اَنْسٰىنِيْهُ اِلَّا الشَّيْطٰنُ اَنْ اَذْكُرَهٗۚ وَاتَّخَذَ سَبِيْلَهٗ فِى الْبَحْرِ عَجَبًا

qāla ara'aita iż awainā ilaṣ-ṣakhrati fa innī nasītul-ḥūt(a), wa mā ansānīhu illasy-syaiṭanu an ażkurah(ū), wattakhaża sabīlahū fil-baḥri ‘ajabā(n).

Ол (дузалакчы) харыылаан: "Силер билир силер бе, кажан бис эртежик хая кырынга хоргадал дилеп турдувуста, мен балыкты уттупкан мен, эрликтен өске чүү-даа ону сактып келбээн, а (балык) далайже дыка онзагай арга-биле чорупкан."

قَالَ ذٰلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِۖ فَارْتَدَّا عَلٰٓى اٰثَارِهِمَا قَصَصًاۙ

qāla żālika mā kunnā nabg(i), fartaddā ‘alā āṡārihimā qaṣaṣā(n).

Ол (Моисей) мынча дээн: «Бистиң дилеп турарывыс чер ол-дур». Оон олар ийилээ эге изин эдерип чанып келгеннер.

فَوَجَدَا عَبْدًا مِّنْ عِبَادِنَآ اٰتَيْنٰهُ رَحْمَةً مِّنْ عِنْدِنَا وَعَلَّمْنٰهُ مِنْ لَّدُنَّا عِلْمًا

fa wajadā ‘abdam min ‘ibādinā ātaināhu raḥmatam min ‘indinā wa ‘allamnāhu mil ladunnā ‘ilmā(n).

Ынчан олар ийи чалчаларывыстың аразындан чалчага таваржы бергеннер, аңаа Бистиң талавыстан өршээл хайырлаан бис, аңаа Бистиң талавыстан эртем-билигни өөредип каан бис.

قَالَ لَهٗ مُوْسٰى هَلْ اَتَّبِعُكَ عَلٰٓى اَنْ تُعَلِّمَنِ مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا

qāla lahū mūsā hal attabi‘uka ‘alā an tu‘allimani mimmā ‘ullimta rusydā(n).

Муса аңаа мынча дээн: «Мен силерни эдерип болур мен бе, ынчангаш силер мени (шын билигни) өөредип болур силер бе, чүге дизе силер мени өөредип каан силер бе?»

قَالَ اِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيْعَ مَعِيَ صَبْرًا

qāla innaka lan tastaṭī‘a ma‘iya ṣabrā(n).

Ол мынча деп харыылаан: «Шынап-ла, силер меңээ шыдажып шыдавас силер.

وَكَيْفَ تَصْبِرُ عَلٰى مَا لَمْ تُحِطْ بِهٖ خُبْرًا

wa kaifa taṣbiru ‘alā mā lam tuḥiṭ bihī khubrā(n).

А силер кандыг-бир чүүлге хамаарыштыр билиглериңер чедишпес болза, канчап шыдажып эртер силер?»

قَالَ سَتَجِدُنِيْٓ اِنْ شَاۤءَ اللّٰهُ صَابِرًا وَّلَآ اَعْصِيْ لَكَ اَمْرًا

qāla satajidunī in syā'allāhu ṣābiraw wa lā a‘ṣī laka amrā(n).

Ол (Моисей) мынча дээн: «Бурганның күзели-биле, силер меңээ шыдамык кижи тып алыр силер, мен силерге кандыг-даа айтырыгга удурланмас мен».

قَالَ فَاِنِ اتَّبَعْتَنِيْ فَلَا تَسْـَٔلْنِيْ عَنْ شَيْءٍ حَتّٰٓى اُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا ࣖ

qāla fa inittaba‘tanī falā tas'alnī ‘an syai'in ḥattā uḥdiṡa laka minhu żikrā(n).

Ол мынча дээн: «Бир эвес Мени эдерип чоруур болзуңарза, мен силерге тайылбырлап бээримге чедир, Менден чүнү-даа айтырбаңар.

فَانْطَلَقَاۗ حَتّٰٓى اِذَا رَكِبَا فِى السَّفِيْنَةِ خَرَقَهَاۗ قَالَ اَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ اَهْلَهَاۚ لَقَدْ جِئْتَ شَيْـًٔا اِمْرًا

fanṭalaqā, ḥattā iżā rakibā fis-safīnati khara ahā, qāla akharaqtahā litugriqa ahlahā, laqad ji'ta syai'an imrā(n).

Ынчалдыр олар ийилээ хемеге олурупкаш, ол аңаа оңгар кылып каан. Ол (Моисей) мынча дээн: "Чүге силер хемеге оңгар кылган силер? Ооң олурган кижилерин сугга суктурар дээш кылган силер бе?" Шынап-ла, улуг частырыгны кылган-дыр силер.

قَالَ اَلَمْ اَقُلْ اِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيْعَ مَعِيَ صَبْرًا

qāla alam aqul innaka lan tastaṭī‘a ma‘iya ṣabrā(n).

Ол мынча дээн: «Меңээ шыдажып шыдавас сен деп сеңээ чугаалаваан мен бе?»

قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِيْ بِمَا نَسِيْتُ وَلَا تُرْهِقْنِيْ مِنْ اَمْرِيْ عُسْرًا

qāla lā tu'ākhiżnī bimā nasītu wa lā turhiqnī min amrī ‘usrā(n).

Ол (Моисей) мынча дээн: «Мээң уттупканым дээш мени кеземчелевеңер, мээң херектеримге кандыг-даа бергелерни мени аартадып болбас».

فَانْطَلَقَا ۗحَتّٰٓى اِذَا لَقِيَا غُلٰمًا فَقَتَلَهٗ ۙقَالَ اَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً؈ۢبِغَيْرِ نَفْسٍۗ لَقَدْ جِئْتَ شَيْـًٔا نُّكْرًا ۔

fanṭalaqā, ḥattā iżā laqiyā gulāman fa qatalah(ū), qāla aqatalta nafsan zakiyyatam bigairi nafs(in), laqad ji'ta syai'an nukrā(n).

Ынчалдыр олар ийилээ чорупкаш, бир аныяк оолга таварышкаш, ону өлүрүп кааннар. Ол (Моисей) мынча дээн: "Чүге сен арыг кижини өлүрүп каан сен, чүге дизе ол өске кижини өлүрүп каан эвес? Шынап-ла, сен дыка шын эвес чүүлдү кылган сен".

۞ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكَ اِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيْعَ مَعِيَ صَبْرًا

qāla alam aqul laka innaka lan tastaṭī‘a ma‘iya ṣabrā(n).

Ол мынча дээн: «Меңээ шыдажып шыдавас сен деп сеңээ чугаалаваан мен бе?»

قَالَ اِنْ سَاَلْتُكَ عَنْ شَيْءٍۢ بَعْدَهَا فَلَا تُصٰحِبْنِيْۚ قَدْ بَلَغْتَ مِنْ لَّدُنِّيْ عُذْرًا

qāla in sa'altuka ‘an syai'im ba‘dahā falā tuṣāḥibnī, qad balagta mil ladunnī ‘użrā(n).

Ол (Моисей) мынча дээн: «Бир эвес мен силерден чүнү-даа айтырар болзумза, мени бодуңар-биле кады тудуп болбас силер;

فَانْطَلَقَا ۗحَتّٰىٓ اِذَآ اَتَيَآ اَهْلَ قَرْيَةِ ِۨاسْتَطْعَمَآ اَهْلَهَا فَاَبَوْا اَنْ يُّضَيِّفُوْهُمَا فَوَجَدَا فِيْهَا جِدَارًا يُّرِيْدُ اَنْ يَّنْقَضَّ فَاَقَامَهٗ ۗقَالَ لَوْ شِئْتَ لَتَّخَذْتَ عَلَيْهِ اَجْرًا

fanṭalaqā, ḥattā iżā atayā ahla qaryatinistaṭ‘amā ahlahā fa abau ay yuḍayyifūhumā fa wajadā fīhā jidāray yurīdu ay yaqaḍḍa fa aqāmah(ū), qāla lau syi'ta lattakhażta ‘alaihi ajrā(n).

Ынчангаш олар ийилээ чорупканнар. ынчалдыр ол ийи кижи бир-ле чурттун улузунга келгеш, кайызы-даа чонга хоглээрин дилээр, ынчалза-даа олар (ол чурттун улузу) оларны хундулевеске, оон ийилээ буступ каар деп барган бажыннарнын ханаларын тып алганнар (ол чуртта), оон ол оларны дорт кылып бээр. Ол (Моисей) мынча дээн: «Күзээр болзуңарза, ол дээш шаңнал дилеп болур силер».

قَالَ هٰذَا فِرَاقُ بَيْنِيْ وَبَيْنِكَۚ سَاُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيْلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَّلَيْهِ صَبْرًا

qāla hāżā firāqu bainī wa bainik(a), sa'unabbi'uka bita'wīli mā lam tastaṭī‘ ‘alaihi ṣabrā(n).

Ол мынча дээн: «Мээң болгаш силерниң аравыста аңгыланыышкын бо-дур: силерниң шыдавайн барган үүлеңерни силерге тайылбырлап бээр мен.

اَمَّا السَّفِيْنَةُ فَكَانَتْ لِمَسٰكِيْنَ يَعْمَلُوْنَ فِى الْبَحْرِ فَاَرَدْتُّ اَنْ اَعِيْبَهَاۗ وَكَانَ وَرَاۤءَهُمْ مَّلِكٌ يَّأْخُذُ كُلَّ سَفِيْنَةٍ غَصْبًا

ammas-safīnatu fa kānat limasākīna ya‘malūna fil-baḥri fa arattu an a‘ībahā, wa kāna warā'ahum malikuy ya'khużu kulla safīnatin gaṣbā(n).

Хеме дугайында чугаалаар болза, ол далайга ажылдап турар ядыы улуска хамааржыр турган; Мен ону узуткаар бодаан мен, чүге дээрге оларның мурнунга хеме бүрүзүн тудуп алыр хаан турган.

وَاَمَّا الْغُلٰمُ فَكَانَ اَبَوَاهُ مُؤْمِنَيْنِ فَخَشِيْنَآ اَنْ يُّرْهِقَهُمَا طُغْيَانًا وَّكُفْرًا ۚ

wa ammal-gulāmu fa kāna abawāhu mu'minaini fa khasyīnā ay yurhiqahumā ṭugyānaw wa kufrā(n).

А аныяк эр (кафир) дугайында чугаалаар болза, ооң ада-иези бүзүрээн улус турган, ынчангаш ол оларны шын эвес орукче болгаш бүзүрел чок чорукче албадаптар деп коргуп турган бис.

فَاَرَدْنَآ اَنْ يُّبْدِلَهُمَا رَبُّهُمَا خَيْرًا مِّنْهُ زَكٰوةً وَّاَقْرَبَ رُحْمًا

fa aradnā ay yubdilahumā rabbuhumā khairam minhu zakātaw wa aqraba ruḥmā(n).

Оон оларның Дээрги-Чаяакчызы ону бодундан артык арыг-силиг болгаш кээргээчел (ада-иезинге) өске кижи-биле солуп каарын күзеп турган бис.

وَاَمَّا الْجِدَارُ فَكَانَ لِغُلٰمَيْنِ يَتِيْمَيْنِ فِى الْمَدِيْنَةِ وَكَانَ تَحْتَهٗ كَنْزٌ لَّهُمَا وَكَانَ اَبُوْهُمَا صَالِحًا ۚفَاَرَادَ رَبُّكَ اَنْ يَّبْلُغَآ اَشُدَّهُمَا وَيَسْتَخْرِجَا كَنْزَهُمَا رَحْمَةً مِّنْ رَّبِّكَۚ وَمَا فَعَلْتُهٗ عَنْ اَمْرِيْۗ ذٰلِكَ تَأْوِيْلُ مَا لَمْ تَسْطِعْ عَّلَيْهِ صَبْرًاۗ ࣖ

wa ammal-jidāru fa kāna ligulāmaini yatīmaini fil-madīnati wa kāna taḥtahū kanzul lahumā wa kāna abūhumā ṣāliḥā(n), fa arāda rabbuka ay yablugā asyuddahumā wa yastakhrijā kanzahumā raḥmatam mir rabbik(a), wa mā fa‘altuhū ‘an amrī, żālika ta'wīlu mā lam tasṭī‘ ‘alaihi ṣabrā(n).

А хана хоорайда ийи өскүс оолдарның турган, ооң адаанда оларның эртине-байлаа турган, а оларның ачазы чөптүг-шынныг кижи турган. Ынчангаш силерниң Дээргиңер оларның бышкан назынынга чедип, Дээргиңерниң өршээли кылдыр эртине-байлаан үндүрерин күзээн. Мээң кылган чүүлүм бодумнуң күзелим-биле эвес болган. Силерниң шыдавайн барган үүлгедиглериңерниң тайылбыры ол-дур».

وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنْ ذِى الْقَرْنَيْنِۗ قُلْ سَاَتْلُوْا عَلَيْكُمْ مِّنْهُ ذِكْرًا ۗ

wa yas'alūnaka ‘an żil qarnain(i), qul sa'atlū ‘alaikum minhu żikrā(n).

А олар силерден (Мухаммедтен) Зулкарнайн дугайында айтырып турар. «Мен силерге тоолду номчуп бээр мен» деп чугаалаңар.

اِنَّا مَكَّنَّا لَهٗ فِى الْاَرْضِ وَاٰتَيْنٰهُ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ سَبَبًا ۙ

innā makkannā lahū fil-arḍi wa ātaināhu min kulli syai'in sababā(n).

Шынап-ла, бис аңаа чер кырынга туружун берген бис, аңаа шупту чүвени чедип алыр арганы берген бис,

فَاَتْبَعَ سَبَبًا

fa atba‘a sababā(n).

Ынчангаш ол орукту шилип алган.

حَتّٰىٓ اِذَا بَلَغَ مَغْرِبَ الشَّمْسِ وَجَدَهَا تَغْرُبُ فِيْ عَيْنٍ حَمِئَةٍ وَّوَجَدَ عِنْدَهَا قَوْمًا ەۗ قُلْنَا يٰذَا الْقَرْنَيْنِ اِمَّآ اَنْ تُعَذِّبَ وَاِمَّآ اَنْ تَتَّخِذَ فِيْهِمْ حُسْنًا

Ḥattā iżā balaga magribasy-syamsi wajadahā tagrubu fī ‘ainin ḥami'atiw wa wajada ‘indahā qaumā(n), qulnā yā żal-qarnaini immā an tu‘ażżiba wa immā an tattakhiża fīhim ḥusnā(n).

Хүннүң бадып турар черинге чедип келгеш, кара балчык далайга бадып турарын (хүннүң) көрүп кааш, ында бир чонну (шажын чок) тып алган. Бис: "О, Зулкарнайн! Силер оларны кезедип азы экини кылып болур силер (бүзүрээринче чалап болур силер)" - дээн бис.

قَالَ اَمَّا مَنْ ظَلَمَ فَسَوْفَ نُعَذِّبُهٗ ثُمَّ يُرَدُّ اِلٰى رَبِّهٖ فَيُعَذِّبُهٗ عَذَابًا نُّكْرًا

qāla ammā man ẓalama fa saufa nu‘ażżibuhū ṡumma yuraddu ilā rabbihī fa yu‘ażżibuhū ‘ażāban nukrā(n).

Ол (Зулкарнайн) мынча дээн: «Кым-даа чөптүг эвес чорук кылган болза, ону кезедир бис, ооң соонда Дээргизинге эгидип бээр, ынчан Аллах ону дыка кадыг кеземче-биле кезедир».

وَاَمَّا مَنْ اٰمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهٗ جَزَاۤءً ۨالْحُسْنٰىۚ وَسَنَقُوْلُ لَهٗ مِنْ اَمْرِنَا يُسْرًا ۗ

wa ammā man āmana wa ‘amila ṣāliḥan fa lahū jazā'anil-ḥusnā, wa sanaqūlu lahū min amrinā yusrā(n).

Бүзүрээн болгаш буянныг үүле кылган кижи харыызынга эң-не экини (шаңналды) алыр, а бис аңаа чиик чагыгларывысты дамчыдар бис».

ثُمَّ اَتْبَعَ سَبَبًا

Ṡumma atba‘a sababā(n).

Оон ол (өске) орукту шилип алган.

حَتّٰىٓ اِذَا بَلَغَ مَطْلِعَ الشَّمْسِ وَجَدَهَا تَطْلُعُ عَلٰى قَوْمٍ لَّمْ نَجْعَلْ لَّهُمْ مِّنْ دُوْنِهَا سِتْرًا ۙ

Ḥattā iżā balaga maṭli‘asy-syamsi wajadahā taṭlu‘u ‘alā qaumil lam naj‘al lahum min dūnihā sitrā(n).

Хүннүң үнүп турар черинге (мурнуу чүкте) чеде бээрге, ол бистиң кандыг-даа камгалалды кылбаан чонувуска чырып турарын көрген.

كَذٰلِكَۗ وَقَدْ اَحَطْنَا بِمَا لَدَيْهِ خُبْرًا

każālik(a), wa qad aḥaṭnā bimā ladaihi khubrā(n).

ынчалдыр, шынап-ла, Бис ооң (Зулкарнаин) шуптузун билир бис.

ثُمَّ اَتْبَعَ سَبَبًا

Ṡumma atba‘a sababā(n).

Оон ол өске орукту шилип алган (ам-даа өске).

حَتّٰىٓ اِذَا بَلَغَ بَيْنَ السَّدَّيْنِ وَجَدَ مِنْ دُوْنِهِمَا قَوْمًاۙ لَّا يَكَادُوْنَ يَفْقَهُوْنَ قَوْلًا

Ḥattā iżā balaga bainas-saddaini wajada min dūnihimā qaumal lā yakādūna yafqahūna qaulā(n).

Ийи даг аразынга чедип келгеш, ол (ийи дагның) артында чугааны дыка-ла билбейн барган улусту тып алган.

قَالُوْا يٰذَا الْقَرْنَيْنِ اِنَّ يَأْجُوْجَ وَمَأْجُوْجَ مُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِ فَهَلْ نَجْعَلُ لَكَ خَرْجًا عَلٰٓى اَنْ تَجْعَلَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمْ سَدًّا

qālū yā żal-qarnaini inna ya'jūja wa ma'jūja mufsidūna fil-arḍi fahal naj‘alu laka kharjan ‘alā an taj‘alā bainanā wa bainahum saddā(n).

Олар: "О, Зулкарнайн! Шынап-ла, Ягджуж биле Макджуж (амытаннар) чер кырынга хора чедирип турар, ынчангаш бис силерге шаңнал төлеп болур бис бе, ынчангаш силер бистиң биле оларның аразынга шөлдү тургузуп бээр силер бе?"

قَالَ مَا مَكَّنِّيْ فِيْهِ رَبِّيْ خَيْرٌ فَاَعِيْنُوْنِيْ بِقُوَّةٍ اَجْعَلْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ رَدْمًا ۙ

qāla mā makkannī fīhi rabbī fa a‘īnūnī biquwwatin aj‘al bainakum wa bainahum radmā(n).

Ол (Зулкарнайн) мынча дээн: «Бурганның меңээ берген чүүлү (сээң шаңналыңдан) дээре, ынчангаш меңээ күш-биле дузалап көр, ынчан мен сээң биле оларның аразынга шаптараазын тургузуп шыдаар мен

اٰتُوْنِيْ زُبَرَ الْحَدِيْدِۗ حَتّٰىٓ اِذَا سَاوٰى بَيْنَ الصَّدَفَيْنِ قَالَ انْفُخُوْا ۗحَتّٰىٓ اِذَا جَعَلَهٗ نَارًاۙ قَالَ اٰتُوْنِيْٓ اُفْرِغْ عَلَيْهِ قِطْرًا ۗ

Ātūnī zubaral-ḥadīd(i), ḥattā iżā sāwā bainaṣ-ṣadafaini qālanfukhū, ḥattā iżā ja‘alahū nārā(n), qāla ātūnī ufrig ‘alaihi qiṭrā(n).

Меңээ демир кезектерин бер!» Демирниң кезээ дагның ийи бажынга деңге чыпшынган шаанда, ол (Зулкарнайн) мынча дээн: «Отту үптеп каавыт!»

فَمَا اسْطَاعُوْٓا اَنْ يَّظْهَرُوْهُ وَمَا اسْتَطَاعُوْا لَهٗ نَقْبًا

famasṭā‘ū ay yaẓharūhu wa mastaṭā‘ū lahū naqbā(n).

Ынчангаш олар (Якжуж биле Макжуж) аңаа үнүп шыдаваан болгаш (база) аңаа оңгар кылып шыдаваан.

قَالَ هٰذَا رَحْمَةٌ مِّنْ رَّبِّيْۚ فَاِذَا جَاۤءَ وَعْدُ رَبِّيْ جَعَلَهٗ دَكَّاۤءَۚ وَكَانَ وَعْدُ رَبِّيْ حَقًّا ۗ

qāla hāżā raḥmatum mir rabbī, fa iżā jā'a wa‘du rabbī ja‘alahū dakkā'(a), wa kāna wa‘du rabbī ḥaqqā(n).

Ол (Зулкарнаин) мынча дээн: «Бо (хана) мээң Дээргимниң йөрээли-дир, ынчангаш кажан Дээргимниң аазаашкыны кээрге, Ол ону узуткаар; мээң Дээргимниң аазаашкыны шынныг».

۞ وَتَرَكْنَا بَعْضَهُمْ يَوْمَىِٕذٍ يَّمُوْجُ فِيْ بَعْضٍ وَّنُفِخَ فِى الصُّوْرِ فَجَمَعْنٰهُمْ جَمْعًا ۙ

wa taraknā ba‘ḍahum yauma'iżiy yamūju fī ba‘ḍiw wa nufikha fiṣ-ṣūri fa jama‘nāhum jam‘ā(n).

Ол хүнде бис оларны (Якджуж биле Макджужту) бот-боттары-биле холуштурар бис, а (кажан) труба дыңналып кээрге, Бис оларны шуптузун чыып алыр бис.

وَّعَرَضْنَا جَهَنَّمَ يَوْمَىِٕذٍ لِّلْكٰفِرِيْنَ عَرْضًا ۙ

wa ‘araḍnā jahannama yauma'iżil lil-kāfirīna ‘arḍā(n).

А бис ол хүнде кафирлерге тамыны тода көргүзер бис,

ۨالَّذِيْنَ كَانَتْ اَعْيُنُهُمْ فِيْ غِطَاۤءٍ عَنْ ذِكْرِيْ وَكَانُوْا لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ سَمْعًا ࣖ

allażīna kānat a‘yunuhum fī giṭā'in ‘an żikrī wa kānū lā yastaṭī‘ūna sam‘ā(n).

(тодаргайлаарга) карактары (чүректери) Мээң демдектеримни (улуг чоруумну) эскерип шыдавас, дыңнап шыдавас улус.

اَفَحَسِبَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَنْ يَّتَّخِذُوْا عِبَادِيْ مِنْ دُوْنِيْٓ اَوْلِيَاۤءَ ۗاِنَّآ اَعْتَدْنَا جَهَنَّمَ لِلْكٰفِرِيْنَ نُزُلًا

afaḥasibal-lażīna kafarū ay yattakhiżū ‘ibādī min dūnī auliyā'(a), innā a‘tadnā jahannama lil-kāfirīna nuzulā(n).

Ынчангаш кафирлер Мээң чалчаларымны Менден аңгыда дузалакчылар кылдыр ап болур бис деп бодап турар бе? Шынап-ла, бис тамыны кафирлерге чурттаар чер кылдыр белеткеп каан бис.

قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالْاَخْسَرِيْنَ اَعْمَالًا ۗ

qul hal nunabbi'ukum bil-akhsarīna a‘mālā(n).

(О, Мухаммед): "Бис силерге оларның ажыл-херээнге эң-не улуг чидириглерни дыңнадыптар бис бе?"

اَلَّذِيْنَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَهُمْ يَحْسَبُوْنَ اَنَّهُمْ يُحْسِنُوْنَ صُنْعًا

al-lażīna ḍalla sa‘yuhum fil-ḥayātid-dun-yā wa hum yaḥsabūna annahum yuḥsinūna ṣun‘ā(n).

(Тодаргайлаарга) бо делегейниң амыдыралынга күжениишкиннери үрелип турар улус, олар экини кылып турар бис деп бодап тургаш.

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِاٰيٰتِ رَبِّهِمْ وَلِقَاۤىِٕهٖ فَحَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فَلَا نُقِيْمُ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وَزْنًا

ulā'ikal-lażīna kafarū bi'āyāti rabbihim wa liqā'ihī fa ḥabiṭat a‘māluhum falā nuqīma lahum yaumal-qiyāmati waznā(n).

Бо дээрге Дээрги-Чаяакчызының демдектерин хүлээп көрбейн, Ооң-биле ужуражылгазынга бүзүревейн турар улус-тур. Ынчангаш оларның кылган үүлгедиглери хей, ынчангаш Диригжидилге хүнүнде оларга кандыг-даа деңзи бербес бис.

ذٰلِكَ جَزَاۤؤُهُمْ جَهَنَّمُ بِمَا كَفَرُوْا وَاتَّخَذُوْٓا اٰيٰتِيْ وَرُسُلِيْ هُزُوًا

Żālika jazā'uhum jahannamu bimā kafarū wattakhażū āyātī wa rusulī huzuwā(n).

Оларның бүзүревейн турары дээш, Мээң демдектеримни болгаш элчиннеримни каттырынчыг кылдыр хүлээп алганы дээш, оларның тамы дээш шаңналы ындыг.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ كَانَتْ لَهُمْ جَنّٰتُ الْفِرْدَوْسِ نُزُلًا ۙ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti kānat lahum jannātul-firdausi nuzulā(n).

Шынап-ла, бүзүреп, чөптүг-шынныг ажыл-херек кылып турар улуска чурттаар чер кылдыр белеткеп каан Дываажаңның садтары болур.

خٰلِدِيْنَ فِيْهَا لَا يَبْغُوْنَ عَنْهَا حِوَلًا

khālidīna fīhā lā yabgūna ‘anhā ḥiwalā(n).

олар аңаа кезээ мөңгеде турар, кажан-даа аңаа шимчевес.

قُلْ لَّوْ كَانَ الْبَحْرُ مِدَادًا لِّكَلِمٰتِ رَبِّيْ لَنَفِدَ الْبَحْرُ قَبْلَ اَنْ تَنْفَدَ كَلِمٰتُ رَبِّيْ وَلَوْ جِئْنَا بِمِثْلِهٖ مَدَدًا

qul lau kānal-baḥru midādal likalimāti rabbī lanafidal-baḥru qabla an tanfada kalimāṭu rabbī wa lau ji'nā bimiṡlihī madadā(n).

(Мухаммад) чугаалаңар: "Бир эвес далай мээң Дээргимниң сөстерин (бижиир) чернилге апаар болза, ынчан океан мээң Дээргимниң сөстерин (бижиир) мурнунда доозулган болур, ынчалза-даа бис ынча хөй немелде домактарны (ол ышкаш) эккелген болзувусса".

قُلْ اِنَّمَآ اَنَا۠ بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُوْحٰٓى اِلَيَّ اَنَّمَآ اِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌۚ فَمَنْ كَانَ يَرْجُوْا لِقَاۤءَ رَبِّهٖ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صَالِحًا وَّلَا يُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهٖٓ اَحَدًا ࣖ

qul innamā ana basyarum miṡlukum yūḥā ilayya annamā ilāhukum ilāhuw wāḥid(un), faman kāna yarjū liqā'a rabbihī falya‘mal ‘amalan ṣāliḥaw wa lā yusyrik bi‘ibādati rabbihī aḥadā(n).

(Мухаммад) чугаалаңар: «Шынап-ла, мен чүгле силер ышкаш кижи-дир мен, силерниң Бурганыңар Дээди Бурган-дыр деп ажыдыышкынны алган мен». Ынчангаш Дээрги-Чаяакчызы-биле ужуражырын идегеп турар кижи буянныг херектерни кылзын, Дээрги-Чаяакчызынга мөгейип, чүү-биле-даа холбашпазын».