Q.S Иона (يُونُس) - 109 Одуругларның саны

الۤرٰ ۗتِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِ الْحَكِيْمِ

alif lām rā, tilka āyātul-kitābil-ḥakīm(i).

Алиф Лам Ра. Бо дээрге Коранның мерген угаанныг одуруглары-дыр.

اَكَانَ لِلنَّاسِ عَجَبًا اَنْ اَوْحَيْنَآ اِلٰى رَجُلٍ مِّنْهُمْ اَنْ اَنْذِرِ النَّاسَ وَبَشِّرِ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْٓا اَنَّ لَهُمْ قَدَمَ صِدْقٍ عِنْدَ رَبِّهِمْ ۗ قَالَ الْكٰفِرُوْنَ اِنَّ هٰذَا لَسٰحِرٌ مُّبِيْنٌ

akāna lin-nāsi ‘ajaban an auḥainā ilā rajulim minhum an anżirin-nāsa wa basysyiril-lażīna āmanū anna lahum qadama ṣidqin ‘inda rabbihim, qālal-kāfirūna inna hāżā lasāḥirum mubīn(un).

Кижилерниң аразындан бир кижиге ажыдыышкынны бергенивиске кайгап ханмас ужурлуг: «Кижилерни дыңнадып, бүзүрээн улусту Бурганның мурнунга бедик туруштуг деп өөртүп чор». Кафирлер: «Бо кижи (Мухаммед) шынап-ла илби-шидичи-дир» – дээннер.

اِنَّ رَبَّكُمُ اللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِ يُدَبِّرُ الْاَمْرَۗ مَا مِنْ شَفِيْعٍ اِلَّا مِنْۢ بَعْدِ اِذْنِهٖۗ ذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمْ فَاعْبُدُوْهُۗ اَفَلَا تَذَكَّرُوْنَ

inna rabbakumullāhul -lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa fī sittati ayyāmin ṡummastawā ‘alal-‘arsyi yudabbirul-amr(a), mā min syafī‘in illā mim ba‘di iżnih(ī), żālikumullāhu rabbukum fa‘budūh(u), afalā tażakkarūn(a).

Шынап-ла, силерниң Дээргиңер дээрге дээр биле черни алды үе дургузунда чаяап каан Аллах-тыр, ооң соонда Ол бүгү чүүлдерни башкарар дээш Дүжүлгеге олуруп алган. Ооң чөпшээрели чокта кым-даа дузалап шыдавас. Ол дээрге силерниң Дээргиңер Аллах-тыр, ынчангаш Аңаа мөгейиңер. Кичээлдер албаан сен бе?

اِلَيْهِ مَرْجِعُكُمْ جَمِيْعًاۗ وَعْدَ اللّٰهِ حَقًّاۗ اِنَّهٗ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ لِيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ بِالْقِسْطِۗ وَالَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَهُمْ شَرَابٌ مِّنْ حَمِيْمٍ وَّعَذَابٌ اَلِيْمٌ ۢبِمَا كَانُوْا يَكْفُرُوْنَ

ilaihi marji‘ukum jamī‘ā(n), wa‘dallāhi ḥaqqā(n), innahū yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduhū liyajziyal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti bil-qisṭ(i), wal-lażīna kafarū lahum syarābum min ḥamīmiw wa ‘ażābun alīmum bimā kānū yakfurūn(a).

Чүгле Аңаа силер шупту эглип кээр силер. Ол дээрге, Бурганның алыс шын болгаш доктаамал аазаашкыны-дыр. Шынап-ла, Ол амытаннарның чаяалгазын эгелеп, ооң соонда ону катаптап турган (дирилген соонда оларны катап диргизип эккелген), ынчангаш Ол бүзүрээн болгаш буянныг ажыл-херек кылган улусту чөптүг-шынныг шаңнаар. Ол аразында, бүзүревейн турар улуска хайнып турар сугну ижип, бүзүревээнинден аарышкылыг хилинчек-човалаңны ижип турар.

هُوَ الَّذِيْ جَعَلَ الشَّمْسَ ضِيَاۤءً وَّالْقَمَرَ نُوْرًا وَّقَدَّرَهٗ مَنَازِلَ لِتَعْلَمُوْا عَدَدَ السِّنِيْنَ وَالْحِسَابَۗ مَا خَلَقَ اللّٰهُ ذٰلِكَ اِلَّا بِالْحَقِّۗ يُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

huwal-lażī ja‘alasy-syamsa ḍiyā'aw wal-qamara nūraw wa qaddarahū manāzila lita‘lamū ‘adadas-sinīna wal-ḥisāb(a), mā khalaqallāhu zālika illā bil-ḥaqq(i), yufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).

Ол хүннү, айны чырыдып турар, оларның орбиталарында черлерни тодарадып турар, ынчангаш чылдарның санын болгаш санаашкынын (үени) билип алыр силер. Аллах ынчаар эвес, а шын чаяап каан. Ол билир улуска (Бодунуң улуг чоруунуң) демдектерин тайылбырлап турар.

اِنَّ فِى اخْتِلَافِ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ وَمَا خَلَقَ اللّٰهُ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّتَّقُوْنَ

inna fikhtilāfil-laili wan-nahāri wa mā khalaqallāhu fis-samāwāti wal-arḍi la'āyātil liqaumiy yattaqūn(a).

Шынап-ла, дүн-хүннүң солчуушкунунда болгаш дээрде болгаш черде Аллахтың чаяап каан чүүлдеринде чүдүлгелиг улуска (Ооң улуг чоруунуң) демдектери бар.

اِنَّ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا وَرَضُوْا بِالْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَاطْمَـَٔنُّوْا بِهَا وَالَّذِيْنَ هُمْ عَنْ اٰيٰتِنَا غٰفِلُوْنَۙ

innal-lażīna lā yarjūna liqā'anā wa raḍū bil-ḥayātid-dun-yā waṭma'annū bihā wal-lażīna hum ‘an āyātinā gāfilūn(a).

Шынап-ла, Бистиң-биле ужуражырынга идегевес (бүзүревес) улус, делегей амыдыралынга хандыкшып, ооң-биле амыр-тайбыңны миннип турар улус, а Бистиң шүлүктеривисти тоовайн турар улус,

اُولٰۤىِٕكَ مَأْوٰىهُمُ النَّارُ بِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

ulā'ika ma'wāhumun nāru bimā kānū yaksibūn(a).

олар тамыга хамааржыр, чүге дизе оларның кылган чүүлдери дээш.

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ يَهْدِيْهِمْ رَبُّهُمْ بِاِيْمَانِهِمْۚ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهِمُ الْاَنْهٰرُ فِيْ جَنّٰتِ النَّعِيْمِ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti yahdīhim rabbuhum bi'īmānihim, tajrī min taḥtihimul-anhāru fī jannātin na‘īm(i).

Шынап-ла, бүзүрээн болгаш буянныг үүлгедиглер кылып турар улус бүзүрелиниң ачызында Бурганның удуртулгазынга албан турар. Олар өөрүшкү-маңнайлыг дываажаңда, ооң адаанда хемнер агып чыдар.

دَعْوٰىهُمْ فِيْهَا سُبْحٰنَكَ اللّٰهُمَّ وَتَحِيَّتُهُمْ فِيْهَا سَلٰمٌۚ وَاٰخِرُ دَعْوٰىهُمْ اَنِ الْحَمْدُ لِلّٰهِ رَبِّ الْعٰلَمِيْنَ ࣖ

da‘wāhum fīhā subḥānakallāhumma wa taḥiyyatuhum fīhā salām(un), wa ākhiru da‘wāhum anil-ḥamdu lillāhi rabbil-‘ālamīn(a).

Оларның ында мөргүлү: "Субханакаллахумма" (Сеңээ алдар-хүндү, Дээргивис), а оларның байыр чедириишкини: "Салам" (Силерге амыр-тайбың болзун). Оларның мөргүлүнүң төнчүзү: "Аль-хамду лиллахи Раббил 'аламин" (бүгү делегейлерниң Дээргизи Аллахка алдар-хүндү).

۞ وَلَوْ يُعَجِّلُ اللّٰهُ لِلنَّاسِ الشَّرَّ اسْتِعْجَالَهُمْ بِالْخَيْرِ لَقُضِيَ اِلَيْهِمْ اَجَلُهُمْۗ فَنَذَرُ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا فِيْ طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُوْنَ

wa lau yu‘ajjilullāhu lin-nāsisy-syarrasti‘jālahum bil-khairi laquḍiya ilaihim ajaluhum, fa nażarul-lażīna lā yarjūna liqā'anā fī ṭugyānihim ya‘mahūn(a).

Бир эвес Аллах кижилерниң экини дүргедедирин дилээни дег, оларга багай чүүлдерни дүргедедиптер болза, оларның амыдыралы албан төнүп каар. Ынчалза-даа Биске ужуражырын идегевейн турар улусту частырыгларынга дүвүредип каар бис.

وَاِذَا مَسَّ الْاِنْسَانَ الضُّرُّ دَعَانَا لِجَنْۢبِهٖٓ اَوْ قَاعِدًا اَوْ قَاۤىِٕمًا ۚفَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُ ضُرَّهٗ مَرَّ كَاَنْ لَّمْ يَدْعُنَآ اِلٰى ضُرٍّ مَّسَّهٗۗ كَذٰلِكَ زُيِّنَ لِلْمُسْرِفِيْنَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa iżā massal-insānaḍ-ḍurru da‘ānā lijambihī au qā‘idan au qā'imā(n), falammā kasyafnā ‘anhu ḍurrahū marra ka'allam yad‘unā ilā ḍurrim massah(ū), każālika zuyyina lil-musrifīna mā kānū ya‘malūn(a).

А кажан кижи айыыл-халапка таварышкаш, чыдып-даа, олуруп-даа, туруп-даа тургаш, биске мөргүүр, ынчалза-даа айыыл-халапты аңаа чайладыпканывыс соонда, ол кижи бодунга таварышкан айыыл-халапты (чөпшээрээрин) биске кажан-даа мөргүп көрбээн ышкаш, эглип кээр (чөптүг эвес орукче). Ынчалдыр кылып турар чүүлдериниң кызыгаарындан үнген кижилерге ол чараш апаар.

وَلَقَدْ اَهْلَكْنَا الْقُرُوْنَ مِنْ قَبْلِكُمْ لَمَّا ظَلَمُوْاۙ وَجَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ وَمَا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْا ۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الْقَوْمَ الْمُجْرِمِيْنَ

wa laqad ahlaknal-qurūna min qablikum lammā ẓalamū, wa jā'athum rusuluhum bil-bayyināti wa mā kānū liyu'minū, każālika najzil-qaumal-mujrimīn(a).

Шынап-ла, оларның элчиннери (шын) медээлер-биле келген-даа болза, олар шуут бүзүревейн турган-даа болза, силерниң мурнуңарга чөптүг эвес чорук кылып турда, бис оларны узуткап каан бис. Ынчалдыр бачыт үүлгеткен улусту шаңнаар бис.

ثُمَّ جَعَلْنٰكُمْ خَلٰۤىِٕفَ فِى الْاَرْضِ مِنْۢ بَعْدِهِمْ لِنَنْظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُوْنَ

Ṡumma ja‘alnākum khalā'ifa fil-arḍi mim ba‘dihim linanẓura kaifa ta‘malūn(a).

Ооң соонда бис силерни оларның соонда чер кырынга салгакчылар кылып каан бис, ынчангаш силерниң канчаар ажылдап турарыңарны көөр бис.

وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيَاتُنَا بَيِّنٰتٍۙ قَالَ الَّذِيْنَ لَا يَرْجُوْنَ لِقَاۤءَنَا ائْتِ بِقُرْاٰنٍ غَيْرِ هٰذَآ اَوْ بَدِّلْهُ ۗ قُلْ مَا يَكُوْنُ لِيْٓ اَنْ اُبَدِّلَهٗ مِنْ تِلْقَاۤئِ نَفْسِيْ ۚاِنْ اَتَّبِعُ اِلَّا مَا يُوْحٰٓى اِلَيَّ ۚ اِنِّيْٓ اَخَافُ اِنْ عَصَيْتُ رَبِّيْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ

wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyināt(in), qālal-lażīna lā yarjūna liqā'ana'ti biqur'ānin gairi hāżā au baddilh(u), qul mā yakūnu lī an ubaddilahū min tilqā'i nafsī, in attabi‘u illā mā yūḥā ilayy(a), innī akhāfu in ‘aṣaitu rabbī ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).

А кажан оларга Бистиң шүлүктеривисти тода номчуп бээрге, Бисти ужуражыр деп бодаваан улус: «Бо Корандан өске номну эккелиңер азы ону солуптуңар» дээннер. (Мухаммад) чугаалаңар: "Мен ону бодумнуң күзелим-биле өскертиримге таарышпас мен. Мен чүгле меңээ ажыттынган чүүлдерни сагып чоруур мен. Бир эвес мен Дээргимни дыңнавас болзумза, улуг хүннүң (Кыем хүнүнүң) кеземчезинден шынап-ла коргар мен".

قُلْ لَّوْ شَاۤءَ اللّٰهُ مَا تَلَوْتُهٗ عَلَيْكُمْ وَلَآ اَدْرٰىكُمْ بِهٖ ۖفَقَدْ لَبِثْتُ فِيْكُمْ عُمُرًا مِّنْ قَبْلِهٖۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

qul lau syā'allāhu mā talautuhū ‘alaikum wa lā adrākum bih(ī), faqad labiṡtu fīkum ‘umuram min qablih(ī), afalā ta‘qilūn(a).

(Мухаммад) чугаалаңар: "Бир эвес Аллах күзээн болза, мен ону силерге номчувас ийик мен, Аллах база силерге дыңнатпас турган". Мен силерниң-биле элээн үе бурунгаар чурттап чораан мен (Коранның үнмээн шаанда). Билбейн тур силер бе?

فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَوْ كَذَّبَ بِاٰيٰتِهٖۗ اِنَّهٗ لَا يُفْلِحُ الْمُجْرِمُوْنَ

faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każiban au każżaba bi'āyātih(ī), innahū lā yufliḥul-mujrimūn(a).

Ынчангаш кым Аллахка удур меге чүүлдерни чогаадып азы Ооң аялгаларын мегелеп турар кижиден артык чөптүг эвес боор? Шынап-ла, бачыт үүлгеткен улус аас-кежиктиг болбас.

وَيَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَضُرُّهُمْ وَلَا يَنْفَعُهُمْ وَيَقُوْلُوْنَ هٰٓؤُلَاۤءِ شُفَعَاۤؤُنَا عِنْدَ اللّٰهِ ۗقُلْ اَتُنَبِّـُٔوْنَ اللّٰهَ بِمَا لَا يَعْلَمُ فِى السَّمٰوٰتِ وَلَا فِى الْاَرْضِۗ سُبْحٰنَهٗ وَتَعٰلٰى عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

wa ya‘budūna min dūnillāhi mā lā yaḍurruhum wa lā yanfa‘uhum wa yaqūlūna hā'ulā'i syufa‘ā'unā ‘indallāh(i), qul atunabbi'ūnallāha bimā lā ya‘lamu fis-samāwāti wa lā fil-arḍ(i), subḥānahū wa ta‘ālā ‘ammā yusyrikūn(a).

Олар Аллахтан аңгыда, оларга айыыл-халап эккеп шыдавас болгаш оларга ажыктыг эвес чүүлге мөгейип турар, олар: «Олар Аллахтың мурнунга бистиң чалчаларывыс-тыр» дээр. Айтып бериңер: "Силер дээрде чүү барын, а черде чүү барын билбес чүүлдү Аллахка чугаалаар силер бе?" Оларның бот-боттарынга хамаарылгазындан артык Аллахка болгаш Дээди Өрүкүге алдар-хүндү.

وَمَا كَانَ النَّاسُ اِلَّآ اُمَّةً وَّاحِدَةً فَاخْتَلَفُوْاۗ وَلَوْلَا كَلِمَةٌ سَبَقَتْ مِنْ رَّبِّكَ لَقُضِيَ بَيْنَهُمْ فِيْمَا فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ

wa mā kānan-nāsu illā ummataw wāḥidatan fakhtalafū, wa lau lā kalimatun sabaqat mir rabbika laquḍiya bainahum fīmā fīhi yakhtalifūn(a).

А кижилер кажан-бир шагда чаңгыс чон турган, ооң соонда олар аңгыланып калган. Бир эвес силерниң Дээргиңерниң бар чарлыы чок болза, оларның маргыжып турар чүүлдериниң дугайында шиитпирни (делегейде) хүлээп алыр турган.

وَيَقُوْلُوْنَ لَوْلَآ اُنْزِلَ عَلَيْهِ اٰيَةٌ مِّنْ رَّبِّهٖۚ فَقُلْ اِنَّمَا الْغَيْبُ لِلّٰهِ فَانْتَظِرُوْاۚ اِنِّيْ مَعَكُمْ مِّنَ الْمُنْتَظِرِيْنَ ࣖ

wa yaqūlūna lau lā unzila ‘alaihi āyatum mir rabbih(ī), faqul innamal-gaibu lillāhi fantaẓirū, innī ma‘akum minal-muntaẓirīn(a).

Олар: «Чүге аңаа (Мухаммедке) ооң Дээрги-Чаяакчызындан бадыткал (кайгамчык чүүл) илереттинмээнил?» "Шынап-ла, көзүлбес бүгү чүве чүгле Аллахка хамааржыр, ынчангаш силер-биле кады манап чоруңар. Мен база силер-биле кады манап турарымны билип алыңар" - деп чугаалаңар.

وَاِذَآ اَذَقْنَا النَّاسَ رَحْمَةً مِّنْۢ بَعْدِ ضَرَّاۤءَ مَسَّتْهُمْ اِذَا لَهُمْ مَّكْرٌ فِيْٓ اٰيٰتِنَاۗ قُلِ اللّٰهُ اَسْرَعُ مَكْرًاۗ اِنَّ رُسُلَنَا يَكْتُبُوْنَ مَا تَمْكُرُوْنَ

wa iżā ażaqnan-nāsa raḥmatam mim ba‘di ḍarrā'a massathum iżā lahum makrun fī āyātinā, qulillāhu asra‘u makrā(n), inna rusulanā yaktubūna mā tamkurūn(a).

А кажан бис кижилерге өршээлди бээр болзувусса, олар айыыл-халапка таварышкан соонда, олар дораан-на Бистиң демдектеривиске удур бүгү мегени кылып эгелээр. "Аллах (ол мегелээшкин дээш) дүрген өжээн негеп алыр" деп чугаалаңар. Шынап-ла, Бистиң төлээлеривис силерниң мегелеп турарыңарны эскерип турар.

هُوَ الَّذِيْ يُسَيِّرُكُمْ فِى الْبَرِّ وَالْبَحْرِۗ حَتّٰٓى اِذَا كُنْتُمْ فِىْ الْفُلْكِۚ وَجَرَيْنَ بِهِمْ بِرِيْحٍ طَيِّبَةٍ وَّفَرِحُوْا بِهَا جَاۤءَتْهَا رِيْحٌ عَاصِفٌ وَّجَاۤءَهُمُ الْمَوْجُ مِنْ كُلِّ مَكَانٍ وَّظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ اُحِيْطَ بِهِمْۙ دَعَوُا اللّٰهَ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ەۚ لَىِٕنْ اَنْجَيْتَنَا مِنْ هٰذِهٖ لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الشّٰكِرِيْنَ

huwal-lażī yusayyirukum fil-barri wal-baḥr(i), ḥattā iżā kuntum fil-fulk(i), wa jaraina bihim birīḥin ṭayyibatiw wa fariḥū bihā jā'athā rīḥun ‘āṣifuw wa jā'ahumul-mauju min kulli makāniw wa ẓannū annahum uḥīṭa bihim, da‘awullāha mukhliṣīna lahud-dīn(a), la'in anjaitanā min hāżihī lanakūnanna minasy-syākirīn(a).

Ол дээрге силерни кургаг черге кылаштап, далайга эжиндирип шыдаар кылдыр чаяап каан Бурган-дыр. Ынчангаш кажан силер корабльга олурупкаш, ол (корабль) оларны (ында кижилерни) эки салгын-биле көдүрүп алгаш, чайганып турда, олар ооң ачызында өөрүшкүлүг болур; дораан-на шуурган келгеш, оларны шупту булуңнардан чалгыглар соктапкан, олар долгандыр (айыыл-халап) деп бодааш, чүгле Аллахка шын сеткилинден мөргүп турганнар. (Дыка) «Бир эвес Сен бисти бо (айыыл-халаптан) камгалап каар болзуңза, бис өөрүп четтирген улустуң аразынга албан кирер бис».

فَلَمَّآ اَنْجٰىهُمْ اِذَا هُمْ يَبْغُوْنَ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّ ۗيٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنَّمَا بَغْيُكُمْ عَلٰٓى اَنْفُسِكُمْ مَّتَاعَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۖ ثُمَّ اِلَيْنَا مَرْجِعُكُمْ فَنُنَبِّئُكُمْ بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

falammā anjāhum iżā hum yabgūna fil-arḍi bigairil-ḥaqq(i), yā ayyuhan-nāsu innamā bagyukum ‘alā anfusikum matā‘al-ḥayātid-dun-yā, ṡumma ilainā marji‘ukum fa nunabbi'ukum bimā kuntum ta‘malūn(a).

Ынчалза-даа кажан Аллах оларны камгалап каарга, олар чер кырынга кандыг-даа шын эвес (чылдагаан) чөптүг эвес чорукту кылганнар. О, чон! Шынап-ла, силерниң чөптүг эвес чорууңарның айыылы силерге таваржыр; ол дээрге чүгле делегей амыдыралының өөрүшкүлери-дир, ынчан Биске эглип кээр силер, соонда кылган чүүлүңерни чугаалап бээр бис.

اِنَّمَا مَثَلُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَاۤءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ مِمَّا يَأْكُلُ النَّاسُ وَالْاَنْعَامُ ۗحَتّٰٓى اِذَآ اَخَذَتِ الْاَرْضُ زُخْرُفَهَا وَازَّيَّنَتْ وَظَنَّ اَهْلُهَآ اَنَّهُمْ قٰدِرُوْنَ عَلَيْهَآ اَتٰىهَآ اَمْرُنَا لَيْلًا اَوْ نَهَارًا فَجَعَلْنٰهَا حَصِيْدًا كَاَنْ لَّمْ تَغْنَ بِالْاَمْسِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّتَفَكَّرُوْنَ

innamā maṡalul-ḥayātid-dun-yā kamā'in anzalnāhu minas-samā'i fakhtalaṭa bihī nabātul-arḍi mimmā ya'kulun-nāsu wal-an‘ām(u), ḥattā iżā akhażatil-arḍu zukhrufahā wazzayyanat wa ẓanna ahluhā annahum qādirūna ‘alaihā, atāhā amrunā lailan au nahāran fa ja‘alnāhā ḥaṣīdan ka'allam tagna bil-ams(i), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy yatafakkarūn(a).

Шынап-ла, өртемчей амыдыралының дугайында үлегер домак дээрге-ле, Дээрден дүжүрүп турарывыс суг (чаъс) ышкаш, ооң соонда черниң үнүштери (ол сугнуң ачызында) элбек өзер, оларның чамдыызын кижилер, мал-маган чип турар. Черни долузу-биле каастап, каастап, ооң чурттакчылары ону ыяап-ла ээлеп алыр бис деп бодап турда, Бистиң кеземчевис аңаа дүне-даа, хүндүс-даа келир, ону дүүн үнүп келбээн ышкаш, дүжүт-биле кезип каан дүжүт дег кылып каар бис. Боданып турар чонга (Бистиң күжүвүстүң) демдектерин ынчалдыр тайылбырлап турар бис.

وَاللّٰهُ يَدْعُوْآ اِلٰى دَارِ السَّلٰمِ ۚوَيَهْدِيْ مَنْ يَّشَاۤءُ اِلٰى صِرَاطٍ مُّسْتَقِيْمٍ

wallāhu yad‘ū ilā dāris-salām(i), wa yahdī may yasyā'u ilā ṣirāṭim mustaqīm(in).

А Аллах (кижилерни) Дываажаңче (Дар аль-Салам) кыйгырып, күзээн кижилерин дорт орукче (исламче) углап турар.

۞ لِلَّذِيْنَ اَحْسَنُوا الْحُسْنٰى وَزِيَادَةٌ ۗوَلَا يَرْهَقُ وُجُوْهَهُمْ قَتَرٌ وَّلَا ذِلَّةٌ ۗاُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

lil-lażīna aḥsanul-ḥusnā wa ziyādah(tun), wa lā yarhaqu wujūhahum qataruw wa lā żillah(tun), ulā'ika aṣḥābul-jannati hum fīhā khālidūn(a).

Эки кылган улуска эң эки шаңнал (Дываажаң) болгаш оон-даа хөй (Аллахты көөрүнүң өөрүшкүзү). Оларның арны-бажы кара чаң-биле дуглаттынмас, олар бак атка таварышпас. Бо дээрге дываажаңның чурттакчылары-дыр, олар аңаа кезээ мөңгеде чурттаар.

وَالَّذِيْنَ كَسَبُوا السَّيِّاٰتِ جَزَاۤءُ سَيِّئَةٍ ۢبِمِثْلِهَاۙ وَتَرْهَقُهُمْ ذِلَّةٌ ۗمَا لَهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ عَاصِمٍۚ كَاَنَّمَآ اُغْشِيَتْ وُجُوْهُهُمْ قِطَعًا مِّنَ الَّيْلِ مُظْلِمًاۗ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِ ۚهُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wal-lażīna każabus-sayyi'āti jazā'u sayyi'atim bimiṡlihā, wa tarhaquhum żillah(tun), mā lahum minallāhi min ‘āṣim(in), ka'annamā ugsyiyat wujūhuhum qiṭa‘am minal-laili muẓlimā(n), ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

А бузут үүлгеткен улус ооң-биле деңнежип алыр, олар бак атка кирер. Оларның арны караңгы дүнениң кезектери-биле шыптынган ышкаш, Аллахтан камгалакчы чок болур. Олар тамының чурттакчылары-дыр, олар аңаа кезээ мөңгеде артар.

وَيَوْمَ نَحْشُرُهُمْ جَمِيْعًا ثُمَّ نَقُوْلُ لِلَّذِيْنَ اَشْرَكُوْا مَكَانَكُمْ اَنْتُمْ وَشُرَكَاۤؤُكُمْۚ فَزَيَّلْنَا بَيْنَهُمْ وَقَالَ شُرَكَاۤؤُهُمْ مَّا كُنْتُمْ اِيَّانَا تَعْبُدُوْنَ

wa yauma naḥsyuruhum jamī‘an ṡumma naqūlu lil-lażīna asyrakū makānakum antum wa syurakā'ukum, fa zayyalnā bainahum wa qāla syurakā'uhum mā kuntum iyyānā ta‘budūn(a).

А (сактып келиңер) ол хүнде (кажан) бис оларны шуптузун чыып алгаш, (Аллахка эш-өөр кылдыр санап турар улуска) мынча дээн бис: «Силер болгаш силерниң эш-өөрүңер турар чериңерге туруңар». Оон бис оларны аңгылап алгаш, оларның эш-өөрүнге: «Силер биске кажан-даа чүдүп көрбээн силер.

فَكَفٰى بِاللّٰهِ شَهِيْدًاۢ بَيْنَنَا وَبَيْنَكُمْ اِنْ كُنَّا عَنْ عِبَادَتِكُمْ لَغٰفِلِيْنَ

fa kafā billāhi syahīdam bainanā wa bainakum in kunnā ‘an ‘ibādatikum lagāfilīn(a).

Ынчангаш Аллах бистиң болгаш силерниң аравыста херечи болур, чүге дээрге силерниң (биске) чүдүлгеңерниң дугайында чүнү-даа билбес бис».

هُنَالِكَ تَبْلُوْا كُلُّ نَفْسٍ مَّآ اَسْلَفَتْ وَرُدُّوْٓا اِلَى اللّٰهِ مَوْلٰىهُمُ الْحَقِّ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ ࣖ

hunālika tablū kullu nafsim mā aslafat wa ruddū ilallāhi maulāhumul-ḥaqqi wa ḍalla ‘anhum mā kānū yaftarūn(a).

Ол черде (Махсяр шөлүнге) кижи бүрүзү бодунуң кылган чүүлдери дээш өжээн негеп турар (ооң мурнунда) база оларны шын камгалакчызы Аллахче эгидип, оларның чаяап каан чүүлдери (меге камгалакчызы) олардан чиде бээр.

قُلْ مَنْ يَّرْزُقُكُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ اَمَّنْ يَّمْلِكُ السَّمْعَ وَالْاَبْصَارَ وَمَنْ يُّخْرِجُ الْحَيَّ مِنَ الْمَيِّتِ وَيُخْرِجُ الْمَيِّتَ مِنَ الْحَيِّ وَمَنْ يُّدَبِّرُ الْاَمْرَۗ فَسَيَقُوْلُوْنَ اللّٰهُ ۚفَقُلْ اَفَلَا تَتَّقُوْنَ

qul may yarzuqukum minas-samā'i wal-arḍi ammay yamlikus-sam‘a wal-abṣāra wa may yukhrijul-ḥayya minal-mayyiti wa yukhrijul-mayyita minal-ḥayyi wa may yudabbirul-amr(a), fa sayaqūlūnallāh(u), faqul afalā tattaqūn(a).

(Мухаммад): «Кым силерге дээрден болгаш черден чемни берип турарыл, азы кым дыңнаар болгаш көрүп шыдаар, кым дириглерни өлүглерден, өлгеннерни дириглерден эккээр, кым бүгү чүүлдерни чурумчудар?» Ынчангаш олар: «Аллах» деп харыылаар. Ынчангаш: «Чүге (Оон) кортпас силер?»

فَذٰلِكُمُ اللّٰهُ رَبُّكُمُ الْحَقُّۚ فَمَاذَا بَعْدَ الْحَقِّ اِلَّا الضَّلٰلُ ۖفَاَنّٰى تُصْرَفُوْنَ

fa żālikumullāhu rabbukumul-ḥaqq(u), fa māżā ba‘dal-ḥaqqi illaḍ-ḍalāl(u), fa annā tuṣrafūn(a).

Ынчангаш ол дээрге силерниң шынчы Бурганыңар Аллах-тыр; ынчан шын соонда частырыгдан өске чүү-даа чок. Ынчаарга чүге силер (шындан) ойталаан силер?

كَذٰلِكَ حَقَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ عَلَى الَّذِيْنَ فَسَقُوْٓا اَنَّهُمْ لَا يُؤْمِنُوْنَ

każālika ḥaqqat kalimatu rabbika ‘alal-lażīna fasaqū annahum lā yu'minūn(a).

Силерниң Дээргиңер бузуттуг улуска кеземчени ынчалдыр салган, чүге дээрге олар бүзүревейн турар.

قُلْ هَلْ مِنْ شُرَكَاۤىِٕكُمْ مَّنْ يَّبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗۗ قُلِ اللّٰهُ يَبْدَؤُا الْخَلْقَ ثُمَّ يُعِيْدُهٗ فَاَنّٰى تُؤْفَكُوْنَ

qul hal min syurakā'ikum may yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduh(ū), qulillāhu yabda'ul-khalqa ṡumma yu‘īduhū fa annā tu'fakūn(a).

Айтыңар: «Силерниң шериглериңер аразында (амытаннарның) чаяалгазын эгелеп шыдаар кижи бар бе, ооң соонда ону катап катаптаар (диригжидер) бе?» Айтып бериңер: "Аллах амытаннарны чаяап эгелээн, ооң соонда ону катаптаан. Ынчангаш силерни канчап (Аллахтан өске чүдүлгеден) ойталаан силер?"

قُلْ هَلْ مِنْ شُرَكَاۤىِٕكُمْ مَّنْ يَّهْدِيْٓ اِلَى الْحَقِّۗ قُلِ اللّٰهُ يَهْدِيْ لِلْحَقِّۗ اَفَمَنْ يَّهْدِيْٓ اِلَى الْحَقِّ اَحَقُّ اَنْ يُّتَّبَعَ اَمَّنْ لَّا يَهِدِّيْٓ اِلَّآ اَنْ يُّهْدٰىۚ فَمَا لَكُمْۗ كَيْفَ تَحْكُمُوْنَ

qul hal min syurakā'ikum may yahdī ilal-ḥaqq(i),qulillāhu yahdī lil-ḥaqq(i), afamay yahdī ilal-ḥaqqi aḥaqqu ay yuttaba‘a ammal lā yahiddī illā ay yuhdā, famā lakum, kaifa taḥkumūn(a).

Айтырыңар: «Силерниң шериглериңер аразындан силерни алыс шынче углаптар кижи бар бе?» "Аллах шынны углап турар" - деп чугаалаңар. Ынчаарга кайызы эдерер эргелиг, алыс шынче углап турар Бурган бе азы удуртуп шыдавас болгаш удуртуп-даа турар улус бе? Ынчаарга чүге ынчаар кылган силер? Шиитпирлерни канчаар хүлээп алыр силер?

وَمَا يَتَّبِعُ اَكْثَرُهُمْ اِلَّا ظَنًّاۗ اِنَّ الظَّنَّ لَا يُغْنِيْ مِنَ الْحَقِّ شَيْـًٔاۗ اِنَّ اللّٰهَ عَلِيْمٌ ۢبِمَا يَفْعَلُوْنَ

wa mā yattabi‘u akṡaruhum illā ẓannā(n), innaẓ-ẓanna lā yugnī minal-ḥaqqi syai'ā(n), innallāha ‘alīmum bimā yaf‘alūn(a).

Оларның хөй кезии чүгле бодалдарны эдерип чоруур. Херек кырында, бо бодал шынга удурланырынга эвээш-даа ажыктыг эвес. Шынап-ла, Аллах оларның кылып турар чүүлдерин шуптузун билир.

وَمَا كَانَ هٰذَا الْقُرْاٰنُ اَنْ يُّفْتَرٰى مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلٰكِنْ تَصْدِيْقَ الَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيْلَ الْكِتٰبِ لَا رَيْبَ فِيْهِ مِنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَۗ

wa mā kāna hāżal-qur'ānu ay yuftarā min dūnillāhi wa lākin taṣdīqal-lażī baina yadaihi wa tafṣīlal-kitābi lā raiba fīhi mir rabbil-‘ālamīn(a).

А бо Коранны Аллахтан өске кижи чогаатканы болдунмас; ынчалза-даа (Коран) эрткен (номнарны) бадыткап, тургускан хоойлуларын тайылбырлап турар, оларда чигзиниг чок, бүгү делегейлерниң Дээрги-Чаяакчызындан (ажыттынган)

اَمْ يَقُوْلُوْنَ افْتَرٰىهُ ۗ قُلْ فَأْتُوْا بِسُوْرَةٍ مِّثْلِهٖ وَادْعُوْا مَنِ اسْتَطَعْتُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

am yaqūlūnaftarāh(u), qul fa'tū bisūratim miṡlihī wad‘ū manistaṭa‘tum min dūnillāhi in kuntum ṣādiqīn(a).

Ол (Мухаммад) ону чогаадып алган деп чугаалаары оларга тааржыр бе? "Бир эвес силер шынчы улус болзуңарза, Аллахтан өске шыдаар улусту чалап алыңар" - деп чугаалаңар.

بَلْ كَذَّبُوْا بِمَا لَمْ يُحِيْطُوْا بِعِلْمِهٖ وَلَمَّا يَأْتِهِمْ تَأْوِيْلُهٗۗ كَذٰلِكَ كَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الظّٰلِمِيْنَ

bal każżabū bimā lam yuḥīṭū bi‘ilmihī wa lammā ya'tihim ta'wīluh(ū), każālika każżabal-lażīna min qablihim fanẓur kaifa kāna ‘āqibatuẓ-ẓālimīn(a).

Херек кырында (шынында), олар ам-даа долузу-биле билбес болгаш тайылбыр албаан чүүлдерин мегелеп турар. Ол ышкаш оларның мурнунда турган улус (элчинни) ойталаан. Ынчангаш чөптүг эвес кижилерниң уржуктарынче кичээнгейден салыңар.

وَمِنْهُمْ مَّنْ يُّؤْمِنُ بِهٖ وَمِنْهُمْ مَّنْ لَّا يُؤْمِنُ بِهٖۗ وَرَبُّكَ اَعْلَمُ بِالْمُفْسِدِيْنَ ࣖ

wa minhum may yu'minu bihī wa minhum mal lā yu'minu bih(ī), wa rabbuka a‘lamu bil-mufsidīn(a).

А оларның аразында аңаа (Коранга) бүзүрээр улус бар, а оларның аразында аңаа бүзүревес улус база бар. Ынчалза-даа силерниң Дээргиңер хора чедирген улусту эки билир.

وَاِنْ كَذَّبُوْكَ فَقُلْ لِّيْ عَمَلِيْ وَلَكُمْ عَمَلُكُمْۚ اَنْتُمْ بَرِيْۤـُٔوْنَ مِمَّآ اَعْمَلُ وَاَنَا۠ بَرِيْۤءٌ مِّمَّا تَعْمَلُوْنَ

wa in każżabūka faqul lī ‘amalī wa lakum ‘amalukum, antum barī'ūna mimmā a‘malu wa ana barī'um mimmā ta‘malūn(a).

Бир эвес олар силерге (Мухаммедке) мегелеп турар болза, ынчан мынча деп чугаалаңар: "Меңээ ол мээң ажылым-дыр, а силерге силерниң ажылыңар-дыр.

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّسْتَمِعُوْنَ اِلَيْكَۗ اَفَاَنْتَ تُسْمِعُ الصُّمَّ وَلَوْ كَانُوْا لَا يَعْقِلُوْنَ

wa minhum may yastami‘ūna ilaik(a), afa anta tusmi‘uṣ-ṣumma wa lau kānū lā ya‘qilūn(a).

А оларның аразында силерни (Мухаммедти) дыңнаар улус база бар. Ынчалза-даа дүлейлерни билбес-даа болза, дыңнадып шыдаар силер бе?

وَمِنْهُمْ مَّنْ يَّنْظُرُ اِلَيْكَۗ اَفَاَنْتَ تَهْدِى الْعُمْيَ وَلَوْ كَانُوْا لَا يُبْصِرُوْنَ

wa minhum may yanẓuru ilaik(a), afa anta tahdil-‘umya wa lau kānū lā yubṣirūn(a).

А оларнын аразында силерже коруп турар улус база бар. Ынчалза-даа караа көрбес улус кичээнгей салбайн турар-даа болза, оларга удуртулганы берип шыдаар силер бе?

اِنَّ اللّٰهَ لَا يَظْلِمُ النَّاسَ شَيْـًٔا وَّلٰكِنَّ النَّاسَ اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

innallāha lā yaẓlimun-nāsa syai'aw wa lākinnan-nāsa anfusahum yaẓlimūn(a).

Шынап-ла, Аллах кижилерни бичии-даа кем-херек үүлгетпес, ынчалза-даа кижилер боттарынга кем-херек үүлгедип турар.

وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ كَاَنْ لَّمْ يَلْبَثُوْٓا اِلَّا سَاعَةً مِّنَ النَّهَارِ يَتَعَارَفُوْنَ بَيْنَهُمْۗ قَدْ خَسِرَ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِلِقَاۤءِ اللّٰهِ وَمَا كَانُوْا مُهْتَدِيْنَ

wa yauma yaḥsyuruhum ka'allam yalbaṡū illā sā‘atam minan-nahāri yata‘ārafūna bainahum, qad khasiral-lażīna każżabū biliqā'illāhi wa mā kānū muhtadīn(a).

А (сактып келиңер) Аллах оларны чыып алыр хүнде, олар бот-боттары-биле таныжып алыр хүннүң кыска үезинден өске (делегейге) турбаан ышкаш болур. Аллах-биле ужуражылгазын ойталаан улус уттур, олар удуртулгага таварышпас.

وَاِمَّا نُرِيَنَّكَ بَعْضَ الَّذِيْ نَعِدُهُمْ اَوْ نَتَوَفَّيَنَّكَ فَاِلَيْنَا مَرْجِعُهُمْ ثُمَّ اللّٰهُ شَهِيْدٌ عَلٰى مَا يَفْعَلُوْنَ

wa immā nuriyannaka ba‘ḍal-lażī na‘iduhum au natawaffayannaka fa ilainā marji‘uhum ṡummallāhu syahīdun ‘alā mā yaf‘alūn(a).

Бир эвес Бис силерге (Мухаммедке) оларга аазаан хилинчек-човалаңывыстың чамдыызын көргүзер болзувусса, (силер ону албан көөр силер) азы (бир эвес) силерни дамчыдар болзувусса (ооң мурнунда), ынчан олар Биске (садар) биске эглип кээр, а Аллах оларның кылып турар чүүлдериниң херечизи болур.

وَلِكُلِّ اُمَّةٍ رَّسُوْلٌ ۚفَاِذَا جَاۤءَ رَسُوْلُهُمْ قُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ

wa likulli ummatir rasūl(un), fa iżā jā'a rasūluhum quḍiya bainahum bil-qisṭi wa hum lā yuẓlamūn(a).

Кандыг-даа чон элчиннерлиг. Ынчангаш оларның элчини кээрге, хоойлу оларга чөптүг ажыглаттынган болгаш (бичии-даа болза) оларга кем-херек үүлгетпээн.

وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰى هٰذَا الْوَعْدُ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa yaqūlūna matā hāżal-wa‘du in kuntum ṣādiqīn(a).

Олар: «Бир эвес шынчы болзуңза, айыыл кажан келирил?»

قُلْ لَّآ اَمْلِكُ لِنَفْسِيْ ضَرًّا وَّلَا نَفْعًا اِلَّا مَا شَاۤءَ اللّٰهُ ۗ لِكُلِّ اُمَّةٍ اَجَلٌ ۚاِذَا جَاۤءَ اَجَلُهُمْ فَلَا يَسْتَأْخِرُوْنَ سَاعَةً وَّلَا يَسْتَقْدِمُوْنَ

qul lā amliku linafsī ḍarraw wa lā naf‘an illā mā syā'allāh(u), likulli ummatin ajal(un), iżā jā'a ajaluhum falā yasta'khirūna sā‘ataw wa lā yastaqdimūn(a).

(Мухаммад) чугаалаңар: "Мен бодумга хора чедирер азы ачы-дуза эккээр күжүм чок, чүгле Аллахтың күзели-биле". Кижи бүрүзүнге өлүм (үе кызыгаарлаашкыны) бар. Оларның өлүмү кээрге, олар чаңгыс-даа өйнүң саадаашкынын азы дүргедедиишкинин дилеп шыдавас.

قُلْ اَرَءَيْتُمْ اِنْ اَتٰىكُمْ عَذَابُهٗ بَيَاتًا اَوْ نَهَارًا مَّاذَا يَسْتَعْجِلُ مِنْهُ الْمُجْرِمُوْنَ

qul ara'aitum in atākum ‘ażābuhū bayātan au nahāram māżā yasta‘jilu minhul-mujrimūn(a).

«Меңээ тайылбырлап бериңерем, бир эвес Ооң хилинчек-човалаңы силерге дүне азы хүндүс таваржыр болза, бачыттыг улустан кайызын дүргедедирин дилээрил?»

اَثُمَّ اِذَا مَا وَقَعَ اٰمَنْتُمْ بِهٖۗ اٰۤلْـٰٔنَ وَقَدْ كُنْتُمْ بِهٖ تَسْتَعْجِلُوْنَ

aṡumma iżā mā waqa‘a āmantum bih(ī), āl'āna wa qad kuntum bihī tasta‘jilūn(a).

Оон, кеземче болган соонда, силер аңаа бүзүреп турган силер бе? Ам ол (чаа) бе, ооң мурнунда силер ону дүргедедирин дилеп турган-даа болзуңарза?

ثُمَّ قِيْلَ لِلَّذِيْنَ ظَلَمُوْا ذُوْقُوْا عَذَابَ الْخُلْدِۚ هَلْ تُجْزَوْنَ اِلَّا بِمَا كُنْتُمْ تَكْسِبُوْنَ

Ṡumma qīla lil-lażīna ẓalamū żūqū ‘ażābal-khuld(i), hal tujzauna illā bimā kuntum taksibūn(a).

Ооң соонда кем-херек үүлгедикчилеринге мынча дээн: "Мөңге хилинчекти амзап көрүңер. Силер шаңнал албас, а кылган чүүлүңер аайы-биле алыр силер".

۞ وَيَسْتَنْۢبِـُٔوْنَكَ اَحَقٌّ هُوَ ۗ قُلْ اِيْ وَرَبِّيْٓ اِنَّهٗ لَحَقٌّ ۗوَمَآ اَنْتُمْ بِمُعْجِزِيْنَ ࣖ

wa yastambi'ūnaka aḥaqqun huw(a), qul ī wa rabbī innahū laḥaqq(un), wa mā antum bimu‘jizīn(a).

А олар силерден (Мухаммедтен) айтырар: "Ол (аазаан кеземче) шын бе?" "Ийе, Дээрги-Чаяакчым-биле, шынап-ла (кеземче) ылап-ла шын болгаш силер ону кажан-даа чайлап шыдавас силер" - деп чугаалаңар.

وَلَوْ اَنَّ لِكُلِّ نَفْسٍ ظَلَمَتْ مَا فِى الْاَرْضِ لَافْتَدَتْ بِهٖۗ وَاَسَرُّوا النَّدَامَةَ لَمَّا رَاَوُا الْعَذَابَۚ وَقُضِيَ بَيْنَهُمْ بِالْقِسْطِ وَهُمْ لَا يُظْلَمُوْنَ

wa lau anna likulli nafsin ẓalamat mā fil-arḍi laftadat bih(ī), wa asarrun-nadāmata lammā ra'awul-‘ażāb(a), wa quḍiya bainahum bil-qisṭi wa hum lā yuẓlamūn(a).

Бир эвес чөптүг эвес кижи бүрүзү чер кырында бүгү чүвелиг болза, ол бодун ооң-биле хостап алыр, а олар хилинчек-човалаңны көргеш, хомудалдарын чажырып каар. Ооң соонда оларның аразында шиитпирни чөптүг-шынныг хүлээп алган, оларга кем-херек үүлгетпээн.

اَلَآ اِنَّ لِلّٰهِ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اَلَآ اِنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

alā inna lillāhi mā fis-samāwāti wal-arḍ(i), alā inna wa‘dallāhi ḥaqquw wa lākinna akṡarahum lā ya‘lamūn(a).

Шынап-ла, дээрде болгаш черде бүгү чүве Аллахка хамааржыр деп билип алыңар. Бурганның аазаашкыны шын эвес бе? Ынчалза-даа оларның хөй кезии билбес.

هُوَ يُحْيٖ وَيُمِيْتُ وَاِلَيْهِ تُرْجَعُوْنَ

huwa yuḥyī wa yumītu wa ilaihi turja‘ūn(a).

Ол дээрге амыдыралды берип, өлүмнү эккеп турар кижи-дир, чүгле Аңаа эглип кээр силер.

يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ مَّوْعِظَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَشِفَاۤءٌ لِّمَا فِى الصُّدُوْرِۙ وَهُدًى وَّرَحْمَةٌ لِّلْمُؤْمِنِيْنَ

yā ayyuhan-nāsu qad jā'atkum mau‘iẓatum mir rabbikum wa syifā'ul limā fiṣ-ṣudūr(i), wa hudaw wa raḥmatul lil-mu'minīn(a).

О, чон! Шынап-ла, силерге Дээрги-Чаяакчыңардан өөредиг (Коран), чүрек аарыгларынга эм болгаш бүзүрээн улуска удуртулга болгаш өршээл келген.

قُلْ بِفَضْلِ اللّٰهِ وَبِرَحْمَتِهٖ فَبِذٰلِكَ فَلْيَفْرَحُوْاۗ هُوَ خَيْرٌ مِّمَّا يَجْمَعُوْنَ

qul bifaḍlillāhi wa biraḥmatihī fa biżālika falyafraḥū, huwa khairum mimmā yajma‘ūn(a).

(Мухаммад) чугаалаңар: "Аллахтың авыралы болгаш Ооң энерели-биле олар өөрүп чорзуннар. Ол дээрге оларның чыып алган чүүлдеринден артык-тыр."

قُلْ اَرَءَيْتُمْ مَّآ اَنْزَلَ اللّٰهُ لَكُمْ مِّنْ رِّزْقٍ فَجَعَلْتُمْ مِّنْهُ حَرَامًا وَّحَلٰلًا ۗ قُلْ ءٰۤاللّٰهُ اَذِنَ لَكُمْ اَمْ عَلَى اللّٰهِ تَفْتَرُوْنَ

qul ara'aitum mā anzalallāhu lakum mir rizqin fa ja‘altum minhu ḥarāmaw wa ḥalālā(n), qul āllāhu ażina lakum am ‘alallāhi taftarūn(a).

(Мухаммад) мынча деп чугаала: «Аллахтың силерге чорудуп берген чемнерин меңээ тайылбырлап бериңер, ооң соонда силер ооң чамдыызын харам, а чамдыызын халал кылып алыңар». Айтырыңар: "Аллах силерге чөпшээрел берген бе (бо дугайында) азы силер ону Аллахтың ады-биле чогаадып турар силер бе?"

وَمَا ظَنُّ الَّذِيْنَ يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ ۗاِنَّ اللّٰهَ لَذُوْ فَضْلٍ عَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَشْكُرُوْنَ ࣖ

wa mā ẓannul-lażīna yaftarūna ‘alallāhil-każiba yaumal-qiyāmah(ti), innallāha lażū faḍlin ‘alan-nāsi wa lākinna akṡarahum lā yasykurūn(a).

А дирлиишкин хүнүнде Аллахка удур меге чүүлдерни чогаадып турар улустуң буруудадыышкыннары кандыгыл? Шынап-ла, Аллахтың кижилерге белектери бар, ынчалза-даа оларның хөй кезии өөрүп четтирбес.

وَمَا تَكُوْنُ فِيْ شَأْنٍ وَّمَا تَتْلُوْا مِنْهُ مِنْ قُرْاٰنٍ وَّلَا تَعْمَلُوْنَ مِنْ عَمَلٍ اِلَّا كُنَّا عَلَيْكُمْ شُهُوْدًا اِذْ تُفِيْضُوْنَ فِيْهِۗ وَمَا يَعْزُبُ عَنْ رَّبِّكَ مِنْ مِّثْقَالِ ذَرَّةٍ فِى الْاَرْضِ وَلَا فِى السَّمَاۤءِ وَلَآ اَصْغَرَ مِنْ ذٰلِكَ وَلَآ اَكْبَرَ اِلَّا فِيْ كِتٰبٍ مُّبِيْنٍ

wa mā takūnu fī sya'niw wa mā tatlū minhu min qur'āniw wa lā ta‘malūna min ‘amalin illā kunnā ‘alaikum syuhūdan iż tufīḍūna fīh(i), wa mā ya‘zubu ‘ar rabbika mim miṡqāli żarratin fil-arḍi wa lā fis-samā'i wa lā aṣgara min żālika wa lā akbara illā fī kitābim mubīn(in).

А силер (Мухаммад) кандыг-даа ажыл-херекке киришпээн силер бе, Коранның бир-даа аянын номчувас силер бе, кандыг-даа ажыл кылбас силер бе, ынчалза-даа силер ону кылып тургаш, Бис силерниң херечилеривис бис бе? Дээргиңерниң билиглеринден бичии-даа кичээнгей чок болбаңар, черде-даа, дээрде-даа болза, зарра дег улуг-даа болза. Оон бичии-даа, улуг-даа чүве чок, ынчалза-даа шупту чүве шын Номда (Лаух Махфуж) бижиттинген.

اَلَآ اِنَّ اَوْلِيَاۤءَ اللّٰهِ لَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَۚ

alā inna auliyā'allāhi lā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

Аллахтың ыдыктыгларын сактып чоруңар, олардан кортпас, олар муңгаравас.

اَلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَكَانُوْا يَتَّقُوْنَۗ

al-lażīna āmanū wa kānū yattaqūn(a).

(Тодаргайлаарга) бүзүрээр болгаш кезээде чүдүлгелиг улус.

لَهُمُ الْبُشْرٰى فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَفِى الْاٰخِرَةِۗ لَا تَبْدِيْلَ لِكَلِمٰتِ اللّٰهِ ۗذٰلِكَ هُوَ الْفَوْزُ الْعَظِيْمُۗ

lahumul-busyrā fil-ḥayātid-dun-yā wa fil-ākhirah(ti), lā tabdīla likalimātillāh(i), żālika huwal-fauzul-‘aẓīm((u).

Оларга бо өртемчейде болгаш өлүм соонда амыдыралда эки медээ. Бурганның аазаашкыннарынга кандыг-даа өскерлиишкин чок. Улуг тиилелге ындыг.

وَلَا يَحْزُنْكَ قَوْلُهُمْۘ اِنَّ الْعِزَّةَ لِلّٰهِ جَمِيْعًاۗ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

wa lā yaḥzunka qauluhum, innal-‘izzata lillāhi jamī‘ā(n), huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

А силер (Мухаммед) оларның сөстеринге муңгараваңар. Шынап-ла, бүгү күш Аллахка хамааржыр. Ол бүгү чүвени дыңнаар, бүгү чүвени билир

اَلَآ اِنَّ لِلّٰهِ مَنْ فِى السَّمٰوٰتِ وَمَنْ فِى الْاَرْضِۗ وَمَا يَتَّبِعُ الَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ شُرَكَاۤءَ ۗاِنْ يَّتَّبِعُوْنَ اِلَّا الظَّنَّ وَاِنْ هُمْ اِلَّا يَخْرُصُوْنَ

alā inna lillāhi man fis-samāwāti wa man fil-arḍ(i), wa mā yattabi‘ul-lażīna yad‘ūna min dūnillāhi syurakā'(a), iy yattabi‘ūna illaẓ-ẓanna wa in hum illā yakhruṣūn(a).

Сактып чоруңар, Аллахтың өнчүзүнге дээрде кым бар, черде кым бар. А Аллахтан өске шериглерни кыйгырган улус (бүзүрелди) эдербес. Олар чүгле санаашкыннарны сагып чоруур, а олар чүгле бодап турар.

هُوَ الَّذِيْ جَعَلَ لَكُمُ الَّيْلَ لِتَسْكُنُوْا فِيْهِ وَالنَّهَارَ مُبْصِرًا ۗاِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّقَوْمٍ يَّسْمَعُوْنَ

huwal-lażī ja‘ala lakumul-laila litaskunū fīhi wan-nahāra mubṣirā(n), inna fī żālika la'āyātil liqaumiy yasma‘ūn(a).

Ол дээрге силерге дүне дыштанып, хүннү чырыдып турар кижи-дир. Шынап-ла, ында дыңнаан улуска (Аллахтың күжүнүң) демдектери бар.

قَالُوا اتَّخَذَ اللّٰهُ وَلَدًا سُبْحٰنَهٗ ۗ هُوَ الْغَنِيُّ ۗ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِۗ اِنْ عِنْدَكُمْ مِّنْ سُلْطٰنٍۢ بِهٰذَاۗ اَتَقُوْلُوْنَ عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

qāluttakhażallāhu waladan subḥānah(ū), huwal-ganiyy(u), lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍ(i), in ‘indakum min sulṭānim bihāżā, ataqūlūna ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

Олар (еврейлер болгаш христианнар): «Аллахтың оглу бар» - дээннер. Аңаа алдар, Ол дээрге Эң-не Бай-дыр; Дээрде-даа, черде-даа бүгү Аңаа хамааржыр. Силерде мындыг быжыг чылдагаан чок. Силерниң билбес чүүлүңерни Аллах дугайында чугаалаарыңар шын бе?

قُلْ اِنَّ الَّذِيْنَ يَفْتَرُوْنَ عَلَى اللّٰهِ الْكَذِبَ لَا يُفْلِحُوْنَۗ

qul innal-lażīna yaftarūna ‘alallāhil-każiba lā yufliḥūn(a).

Шынап-ла, Аллахка удур мегени чогаадып турар улус чедиишкинниг болбас деп чугаалаңар.

مَتَاعٌ فِى الدُّنْيَا ثُمَّ اِلَيْنَا مَرْجِعُهُمْ ثُمَّ نُذِيْقُهُمُ الْعَذَابَ الشَّدِيْدَ بِمَا كَانُوْا يَكْفُرُوْنَ ࣖ

matā‘un fid-dun-yā ṡumma ilainā marji‘uhum ṡumma nużīquhumul-‘ażābasy syadīda bimā kānū yakfurūn(a).

(Оларга) делегейде тургаш, өөрүшкү (бир өйде), ооң соонда олар Биске эглип кээр, ооң соонда Бис оларга аар кеземчени бээр бис, чүге дизе оларның бүзүревейн турары дээш.

۞ وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَاَ نُوْحٍۘ اِذْ قَالَ لِقَوْمِهٖ يٰقَوْمِ اِنْ كَانَ كَبُرَ عَلَيْكُمْ مَّقَامِيْ وَتَذْكِيْرِيْ بِاٰيٰتِ اللّٰهِ فَعَلَى اللّٰهِ تَوَكَّلْتُ فَاَجْمِعُوْٓا اَمْرَكُمْ وَشُرَكَاۤءَكُمْ ثُمَّ لَا يَكُنْ اَمْرُكُمْ عَلَيْكُمْ غُمَّةً ثُمَّ اقْضُوْٓا اِلَيَّ وَلَا تُنْظِرُوْنِ

watlu ‘alaihim naba'a nūḥ(in), iż qāla liqaumihī yā qaumi in kāna kabura ‘alaikum maqāmī wa tażkīrī bi'āyātillāhi fa ‘alallāhi tawakkaltu fa ajmi‘ū amrakum wa syurakā'akum ṡumma lā yakun amrukum ‘alaikum gummatan ṡummaqḍū ilayya wa lā tunẓirūn(i).

Оон ыңай оларга Нойнуң дугайында чугула медээни номчуп бериңер, кажан ол бодунуң чонунга мынча дээн: "О, чонум! Бир эвес силерге мээң силерниң-биле кады артып каары берге болза, мээң өскертилгем Аллахтың аялдарынга хамааржыр болза, ынчан мен Аллахка бүзүрээр мен.

فَاِنْ تَوَلَّيْتُمْ فَمَا سَاَلْتُكُمْ مِّنْ اَجْرٍۗ اِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلَى اللّٰهِ ۙوَاُمِرْتُ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْمُسْلِمِيْنَ

fa in tawallaitum famā sa'altukum min ajr(in), in ajriya illā ‘alallāh(i), wa umirtu an akūna minal-muslimīn(a).

Ынчангаш бир эвес силер (мээң өскертилгемден) ойталаар болзуңарза, мен силерден бичии-даа шаңнал дилевес мен. Мээң шаңналым Аллахтан өске кым-даа эвес, а мени мусульманнар аразынга (сдача) дужааган».

فَكَذَّبُوْهُ فَنَجَّيْنٰهُ وَمَنْ مَّعَهٗ فِى الْفُلْكِ وَجَعَلْنٰهُمْ خَلٰۤىِٕفَ وَاَغْرَقْنَا الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُنْذَرِيْنَ

fa każżabūhu fa najjaināhu wa mam ma‘ahū fil-fulki wa ja‘alnāhum khalā'ifa wa agraqnal-lażīna każżabū bi'āyātinā, fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-munżarīn(a).

Оон олар ооң (Нойнуң) дугайында мегелеп турганнар, ооң соонда Бис ону болгаш ооң-биле кады корабльда улусту камгалап, оларны халифтер кылып алгаш, Бистиң шүлүктеривисти мегелеп турган улусту сугга суктурган бис. Ынчангаш өскерткен улустуң түңнелинче кичээнгейден салыңар.

ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهٖ رُسُلًا اِلٰى قَوْمِهِمْ فَجَاۤءُوْهُمْ بِالْبَيِّنٰتِ فَمَا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْا بِمَا كَذَّبُوْا بِهٖ مِنْ قَبْلُ ۗ كَذٰلِكَ نَطْبَعُ عَلٰى قُلُوْبِ الْمُعْتَدِيْنَ

Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihī rusulan ilā qaumihim fa jā'ūhum bil-bayyināti famā kānū liyu'minū bimā każżabū bihī min qabl(u), każālika naṭba‘u ‘alā qulūbil-mu‘tadīn(a).

Оон (Ной) соонда, Бис оларның (хуу) чонунга элээн каш элчиннерни чорудупкан бис, ынчангаш элчиннер оларга тодаргай медээлер-биле келгеннер, ынчалза-даа олар бүзүревейн барганнар, чүге дизе олар ооң мурнунда (чаңчылчаан) ону мегелеп турганнар. Ынчалдыр кем-херек үүлгедикчилериниң чүректерин таңмалап турар бис.

ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ مُّوْسٰى وَهٰرُوْنَ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ بِاٰيٰتِنَا فَاسْتَكْبَرُوْا وَكَانُوْا قَوْمًا مُّجْرِمِيْنَ

Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihim mūsā wa hārūna ilā fir‘auna wa mala'ihī bi'āyātinā fastakbarū wa kānū qaumam mujrimīn(a).

Ооң соонда, Бис Моисей биле Харунну фараонга болгаш ооң чонунуң удуртукчуларынче чорудупкан бис, олар бистиң демдектеривисти (күштүң) эккелген. Олар мактанып турган болгаш бачыттыг турганнар.

فَلَمَّا جَاۤءَهُمُ الْحَقُّ مِنْ عِنْدِنَا قَالُوْٓا اِنَّ هٰذَا لَسِحْرٌ مُّبِيْنٌ

falammā jā'ahumul-ḥaqqu min ‘indinā qālū inna hāżā lasiḥrum mubīn(un).

Ынчангаш оларга Бистиң талавыстан алыс шын чедип кээрге, олар: «Бо дээрге ёзулуг илби-шиди-дир» – дээннер.

قَالَ مُوْسٰٓى اَتَقُوْلُوْنَ لِلْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَكُمْ ۗ اَسِحْرٌ هٰذَاۗ وَلَا يُفْلِحُ السّٰحِرُوْنَ

qāla mūsā ataqūlūna lil-ḥaqqi lammā jā'akum, asiḥrun hāżā, wa lā yufliḥus-sāḥirūn(a).

Моисей мынча дээн: «Алыс шынга: «Бо дээрге илби-шиди-дир бе?» Мегечилер тиилевээн-даа болза."

قَالُوْٓا اَجِئْتَنَا لِتَلْفِتَنَا عَمَّا وَجَدْنَا عَلَيْهِ اٰبَاۤءَنَا وَتَكُوْنَ لَكُمَا الْكِبْرِيَاۤءُ فِى الْاَرْضِۗ وَمَا نَحْنُ لَكُمَا بِمُؤْمِنِيْنَ

qālū aji'tanā litalfitanā ‘ammā wajadnā ‘alaihi ābā'anā wa takūna lakumal-kibriyā'u fil-arḍ(i), wa mā naḥnu lakumā bimu'minīn(a).

Олар мынча дээннер: «Бистиң ада-өгбелеривистиң дүрзү-бурганнарга чүдүп турган чүүлүнден бисти ойталааш, чер кырынга (Египет черге) эрге-чагыргалыг болур дээш, биске келдиңер бе? Бис силерге бүзүревес бис».

وَقَالَ فِرْعَوْنُ ائْتُوْنِيْ بِكُلِّ سٰحِرٍ عَلِيْمٍ

wa qāla fir‘aunu'tūnī bikulli sāḥirin ‘alīm(in).

А Фираун (бодунуң чонунуң баштыңнарынга): «Меңээ шупту шыырак илби-шидичилерни эккелиңер!»

فَلَمَّا جَاۤءَ السَّحَرَةُ قَالَ لَهُمْ مُّوْسٰٓى اَلْقُوْا مَآ اَنْتُمْ مُّلْقُوْنَ

falammā jā'as-saḥaratu qāla lahum mūsā alqū mā antum mulqūn(a).

Ынчангаш илби-шидичилер чедип кээрге, Моисей оларга: «Чүнү октаар деп турарыңарны октаңар!»

فَلَمَّآ اَلْقَوْا قَالَ مُوْسٰى مَا جِئْتُمْ بِهِ ۙالسِّحْرُۗ اِنَّ اللّٰهَ سَيُبْطِلُهٗۗ اِنَّ اللّٰهَ لَا يُصْلِحُ عَمَلَ الْمُفْسِدِيْنَ ࣖ

falammā alqau qāla mūsā mā ji'tum bihis-siḥr(u), innallāha sayubṭiluh(ū), innallāha lā yuṣliḥu ‘amalal-mufsidīn(a).

Олар ону октапкан соонда, Муса мынча дээн: "Силерниң кылып турар чүүлүңер илби-шиди-дир, шынап-ла, Аллах ол илби-шидиниң мегезин ажыдар. Шынап-ла, Аллах хора чедирген улустуң ажылын уламчылаарын чөпшээревес".

وَيُحِقُّ اللّٰهُ الْحَقَّ بِكَلِمٰتِهٖ وَلَوْ كَرِهَ الْمُجْرِمُوْنَ

wa yuḥiqqullāhul-ḥaqqa bikalimātihī wa lau karihal-mujrimūn(a).

Аллах Бодунуң чарлыы-биле чөптүг чүүлдү тургузуп каар, бачыт үүлгеткен улус ону таарзынмас-даа болза.

فَمَآ اٰمَنَ لِمُوْسٰىٓ اِلَّا ذُرِّيَّةٌ مِّنْ قَوْمِهٖ عَلٰى خَوْفٍ مِّنْ فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهِمْ اَنْ يَّفْتِنَهُمْ ۗوَاِنَّ فِرْعَوْنَ لَعَالٍ فِى الْاَرْضِۚ وَاِنَّهٗ لَمِنَ الْمُسْرِفِيْنَ

famā āmana limūsā illā żurriyyatum min qaumihī ‘alā khaufim min fir‘auna wa mala'ihim ay yaftinahum, wa inna fir‘auna la‘ālin fil-arḍ(i), wa innahū laminal-musrifīn(a).

Ынчангаш Моисейге кым-даа бүзүревээн, ооң чонунуң салгакчыларындан өске, олар фараон болгаш ооң баштыңнары (чону) оларны хилинчектээринден коргуп турганнар. Шынап-ла, фараон чер кырынга шынап-ла тиранны кылып турган, база шынап-ла кем-херек үүлгедикчилериниң бирээзи турган.

وَقَالَ مُوْسٰى يٰقَوْمِ اِنْ كُنْتُمْ اٰمَنْتُمْ بِاللّٰهِ فَعَلَيْهِ تَوَكَّلُوْٓا اِنْ كُنْتُمْ مُّسْلِمِيْنَ

wa qāla mūsā yā qaumi in kuntum āmantum billāhi fa ‘alaihi tawakkalū in kuntum muslimīn(a).

А Муса мынча дээн: "О, мээң чонум! Бир эвес силер Аллахка бүзүрээр болзуңарза, ынчан Аңаа бүзүрелиңерни салыңар, бир эвес силер шынап-ла мусульманнар болзуңарза (чагыртырыңар)".

فَقَالُوْا عَلَى اللّٰهِ تَوَكَّلْنَا ۚرَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا فِتْنَةً لِّلْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ

fa qālū ‘alallāhi tawakkalnā, rabbanā lā taj‘alnā fitnatal lil-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

Оон олар мынча дээннер: «Бис Аллахка бүзүрээр бис.

وَنَجِّنَا بِرَحْمَتِكَ مِنَ الْقَوْمِ الْكٰفِرِيْنَ

wa najjinā biraḥmatika minal-qaumil-kāfirīn(a).

Бодуңнуң өршээлиң-биле бисти кафирлерден камгалап көр».

وَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰى وَاَخِيْهِ اَنْ تَبَوَّاٰ لِقَوْمِكُمَا بِمِصْرَ بُيُوْتًا وَّاجْعَلُوْا بُيُوْتَكُمْ قِبْلَةً وَّاَقِيْمُوا الصَّلٰوةَۗ وَبَشِّرِ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa auḥainā ilā mūsā wa akhīhi an tabawwa'ā liqaumikumā bimiṣra buyūtaw waj‘alū buyūtakum qiblataw wa aqīmuṣ-ṣalāh(ta), wa basysyiril-mu'minīn(a).

Моисейге болгаш ооң акызынга мынча деп ажыткан бис: «Египетке чонуңарның чурттаар чери кылдыр элээн каш бажыңнарны ап алгаш, бажыңнарыңарны чүдүлге черлери кылдыр кылып, мөргүлдер кылып, бүзүрээн улусту өөрүшкүлүг кылыңар».

وَقَالَ مُوْسٰى رَبَّنَآ اِنَّكَ اٰتَيْتَ فِرْعَوْنَ وَمَلَاَهٗ زِيْنَةً وَّاَمْوَالًا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۗ رَبَّنَا لِيُضِلُّوْا عَنْ سَبِيْلِكَ ۚرَبَّنَا اطْمِسْ عَلٰٓى اَمْوَالِهِمْ وَاشْدُدْ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَلَا يُؤْمِنُوْا حَتّٰى يَرَوُا الْعَذَابَ الْاَلِيْمَ

wa qāla mūsā rabbanā innaka ātaita fir‘auna wa mala'ahū zīnataw wa amwālan fil-ḥayātid-dun-yā, rabbanā liyuḍillū ‘an sabīlik(a), rabbanaṭmis ‘alā amwālihim wasydud ‘alā qulūbihim falā yu'minū ḥattā yarawul-‘ażābal-alīm(a).

Моисей мынча дээн: «О, Дээргивис, Сен фараонга болгаш ооң чонунуң баштыңнарынга делегейниң амыдыралынга эртине-байлакты болгаш бай-шыдалды берген сен. О, Дээргивис, (ооң түңнелинде) олар (кижилерни) Сээң орууңдан чайладыпкан. О, Дээрги-Чаяакчы, оларның байлаан узуткап, чүректерин хаап каавыт, ынчангаш олар аарышкылыг кеземче көрбээн шаанда бүзүревес».

قَالَ قَدْ اُجِيْبَتْ دَّعْوَتُكُمَا فَاسْتَقِيْمَا وَلَا تَتَّبِعٰۤنِّ سَبِيْلَ الَّذِيْنَ لَا يَعْلَمُوْنَ

qāla qad ujībad da‘watukumā fastaqīmā wa lā tattabi‘ānni sabīlal-lażīna lā ya‘lamūn(a).

Аллах мынча дээн: "Шынап-ла, силерниң дилээңер күүсеттинген, ынчангаш силерниң ийииңерни дорт орукче угландырыңар, кажан-даа билбес улустуң оруу-биле чорбаңар".

۞ وَجَاوَزْنَا بِبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ الْبَحْرَ فَاَتْبَعَهُمْ فِرْعَوْنُ وَجُنُوْدُهٗ بَغْيًا وَّعَدْوًا ۗحَتّٰىٓ اِذَآ اَدْرَكَهُ الْغَرَقُ قَالَ اٰمَنْتُ اَنَّهٗ لَآ اِلٰهَ اِلَّا الَّذِيْٓ اٰمَنَتْ بِهٖ بَنُوْٓا اِسْرَاۤءِيْلَ وَاَنَا۠ مِنَ الْمُسْلِمِيْنَ

wa jāwaznā bibanī isrā'īlal-baḥra fa atba‘ahum fir‘aunu wa junūduhū bagyaw wa ‘adwā(n), ḥattā iżā adrakahul-garaqu qāla āmantu annahū lā ilāha illal-lażī āmanat bihī banū isrā'īla wa ana minal-muslimīn(a).

Бис Израильдиң ажы-төлүн далай кежир камгалап каан бис, ооң соонда фараон болгаш ооң аг-шерии оларның соондан чорупкаш, оларны дарлап, дарлап турганнар. Ынчангаш кажан фараон сугга дүжүп каар деп турда, ол мынча дээн: «Мен Израильдиң ажы-төлүнүң бүзүрээр Бурганындан өске бурган чок деп бүзүрээр мен, а мен мусульманнарның бирээзи мен.

اٰۤلْـٰٔنَ وَقَدْ عَصَيْتَ قَبْلُ وَكُنْتَ مِنَ الْمُفْسِدِيْنَ

Āl'āna wa qad ‘aṣaita qablu wa kunta minal-mufsidīn(a).

Чүге чүгле ам (силер бүзүрээр силер), кажан херек кырында силер дыка үр үеде дыңнангыр эвес чораан силер, а силер хора чедирип турар улустуң бирээзи-дир силер.

فَالْيَوْمَ نُنَجِّيْكَ بِبَدَنِكَ لِتَكُوْنَ لِمَنْ خَلْفَكَ اٰيَةً ۗوَاِنَّ كَثِيْرًا مِّنَ النَّاسِ عَنْ اٰيٰتِنَا لَغٰفِلُوْنَ ࣖ

fal yauma nunajjīka bibadanika litakūna liman khalfaka āyah(tan), wa inna kaṡīram minan-nāsi ‘an āyātinā lagāfilūn(a).

Ынчангаш бөгүн Бис силерниң мага-бодуңарны камгалап алган бис, ынчангаш силер силерниң сооңардан келир улуска өөредиг болур силер, ынчалза-даа хөй кезии кижилер Бистиң демдектеривисти (күш-шыдалывысты) херекке албас.

وَلَقَدْ بَوَّأْنَا بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ مُبَوَّاَ صِدْقٍ وَّرَزَقْنٰهُمْ مِّنَ الطَّيِّبٰتِ ۚفَمَا اخْتَلَفُوْا حَتّٰى جَاۤءَهُمُ الْعِلْمُ ۗاِنَّ رَبَّكَ يَقْضِيْ بَيْنَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ فِيْمَا كَانُوْا فِيْهِ يَخْتَلِفُوْنَ

wa laqad bawwa'nā banī isrā'īla mubawwa'a ṣidqiw wa razaqnāhum minaṭ-ṭayyibāt(i), famākhtalafū ḥattā jā'ahumul-‘ilm(u), inna rabbaka yaqḍī bainahum yaumal-qiyāmati fīmā kānū fīhi yakhtalifūn(a).

Шынап-ла, Бис Израильдиң ажы-төлүн эки чурттаар черге тургузуп, оларга эки чемни берген бис. Ынчангаш олар маргышпаан, чүгле оларга билиг чедип келген соонда (ол дугайында Торада бижээн). Шынап-ла, силерниң Дээргиңер оларның маргыжып турган чүүлдериниң дугайында Диригжидилге хүнүнде оларның аразынга шиидер.

فَاِنْ كُنْتَ فِيْ شَكٍّ مِّمَّآ اَنْزَلْنَآ اِلَيْكَ فَسْـَٔلِ الَّذِيْنَ يَقْرَءُوْنَ الْكِتٰبَ مِنْ قَبْلِكَ ۚ لَقَدْ جَاۤءَكَ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكَ فَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الْمُمْتَرِيْنَۙ

fa in kunta fī syakkim mimmā anzalnā ilaika fas'alil-lażīna yaqra'ūnal-kitāba min qablik(a), laqad jā'akal-ḥaqqu mir rabbika falā takūnanna minal-mumtarīn(a).

Ынчангаш бир эвес силер (Мухаммед) Бистиң силерге ажыткан чүүлүвүске чигзинип турар болзуңарза, силерниң мурнуңарда номну номчаан кижиден айтырып көрүңер. Шынап-ла, алыс шын силерге Дээргиңерден чедип келген, ынчангаш кажан-даа чигзинип турар улустуң бирээзи болбаңар.

وَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِ اللّٰهِ فَتَكُوْنَ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

wa lā takūnanna minal-lażīna każżabū bi'āyātillāhi fa takūna minal-khāsirīn(a).

А кажан-даа Аллахтың аяттарындан ойталаан улустуң аразынга болбаңар, оон башка силер чидириглерни көрүп турар улустуң аразынга киржир силер.

اِنَّ الَّذِيْنَ حَقَّتْ عَلَيْهِمْ كَلِمَةُ رَبِّكَ لَا يُؤْمِنُوْنَ

innal-lażīna ḥaqqat ‘alaihim kalimatu rabbika lā yu'minūn(a).

Шынап-ла, Дээргиңерниң айтыышкынынга бүзүрээн улус бүзүревес

وَلَوْ جَاۤءَتْهُمْ كُلُّ اٰيَةٍ حَتّٰى يَرَوُا الْعَذَابَ الْاَلِيْمَ

wa lau jā'athum kullu āyatin ḥattā yarawul-‘ażābal-alīm(a).

олар аарышкылыг кеземчениң херечизи болурунга чедир (Аллахтың өндүр улуг чоруунуң) демдектерин ап турар-даа болза.

فَلَوْلَا كَانَتْ قَرْيَةٌ اٰمَنَتْ فَنَفَعَهَآ اِيْمَانُهَآ اِلَّا قَوْمَ يُوْنُسَۗ لَمَّآ اٰمَنُوْا كَشَفْنَا عَنْهُمْ عَذَابَ الْخِزْيِ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَمَتَّعْنٰهُمْ اِلٰى حِيْنٍ

falau lā kānat qaryatun āmanat fa nafa‘ahā īmānuhā illā qauma yūnus(a), lammā āmanū kasyafnā ‘anhum ‘ażābal-khizyi fil-ḥayātid-dun-yā wa matta‘nāhum ilā ḥīn(in).

Ынчаарга чүге бүзүрээн чурт (чурттакчызы) чок, а ооң бүзүрели Ионаның чонундан өске аңаа ажыктыг? Кажан олар (Юнус чону) бүзүрээрге, бис олардан делегей амыдыралының базындырар хилинчек-човалаңын чайладып, оларга тодаргай үе дургузунда өөрүшкүнү берген бис.

وَلَوْ شَاۤءَ رَبُّكَ لَاٰمَنَ مَنْ فِى الْاَرْضِ كُلُّهُمْ جَمِيْعًاۗ اَفَاَنْتَ تُكْرِهُ النَّاسَ حَتّٰى يَكُوْنُوْا مُؤْمِنِيْنَ

wa lau syā'a rabbuka la'āmana man fil-arḍi kulluhum jamī‘ā(n), afa anta tukrihun-nāsa ḥattā yakūnū mu'minīn(a).

А бир эвес силерниң Дээргиңер күзээн болза, чер кырында бүгү улус бүзүрээр ийик. Ынчалза-даа силер улусту бүзүрээр кылдыр албадаар силер бе?

وَمَا كَانَ لِنَفْسٍ اَنْ تُؤْمِنَ اِلَّا بِاِذْنِ اللّٰهِ ۗوَيَجْعَلُ الرِّجْسَ عَلَى الَّذِيْنَ لَا يَعْقِلُوْنَ

wa mā kāna linafsin an tu'mina illā bi'iżnillāh(i), wa yaj‘alur-rijsa ‘alal-lażīna lā ya‘qilūn(a).

Аллахтың чөпшээрели чокта кым-даа бүзүревес, а Аллах билбес улуска кеземче онаап турар.

قُلِ انْظُرُوْا مَاذَا فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ ۗوَمَا تُغْنِى الْاٰيٰتُ وَالنُّذُرُ عَنْ قَوْمٍ لَّا يُؤْمِنُوْنَ

qulinẓurū māżā fis-samāwāti wal-arḍ(i), wa mā tugnil-āyātu wan-nużuru ‘an qaumil lā yu'minūn(a).

«Дээрде болгаш черде чүү барын кичээнгейлиг көрүңер!» Ол демдектерге (Аллахтың улуу) болгаш бүзүревес улуска дыңнадыглар бээр элчиннерге ажыктыг эвес.

فَهَلْ يَنْتَظِرُوْنَ اِلَّا مِثْلَ اَيَّامِ الَّذِيْنَ خَلَوْا مِنْ قَبْلِهِمْۗ قُلْ فَانْتَظِرُوْٓا اِنِّيْ مَعَكُمْ مِّنَ الْمُنْتَظِرِيْنَ

fahal yantaẓirūna illā miṡla ayyāmil-lażīna khalau min qablihim, qul fantaẓirū innī ma‘akum minal-muntaẓirīn(a).

Ынчангаш олар боттарының мурнунда болган улуска болган болуушкуннар-биле дөмей болуушкуннардан өске чүнү-даа манавас. «Ынчангаш манап көрүңер, мен база силер-биле кады манап турар улустуң бирээзи мен» - деп чугаалаңар.

ثُمَّ نُنَجِّيْ رُسُلَنَا وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا كَذٰلِكَ ۚحَقًّا عَلَيْنَا نُنْجِ الْمُؤْمِنِيْنَ ࣖ

Ṡumma nunajjī rusulanā wal-lażīna āmanū każālik(a), ḥaqqan ‘alainā nunjil-mu'minīn(a).

Оон Бис элчиннеривисти болгаш бүзүрээн улусту камгалап алган бис, ынчангаш бүзүрээн улусту камгалаары бистиң хүлээлгевис турган.

قُلْ يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنْ كُنْتُمْ فِيْ شَكٍّ مِّنْ دِيْنِيْ فَلَآ اَعْبُدُ الَّذِيْنَ تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَلٰكِنْ اَعْبُدُ اللّٰهَ الَّذِيْ يَتَوَفّٰىكُمْ ۖ وَاُمِرْتُ اَنْ اَكُوْنَ مِنَ الْمُؤْمِنِيْنَۙ

qul yā ayyuhan nāsu in kuntum fī syakkim min dīnī falā a‘budul-lażīna ta‘budūna min dūnillāhi wa lākin a‘budullāhal-lażī yatawaffākum, wa umirtu an akūna minal-mu'minīn(a).

(Мухаммад): "О чон! Бир эвес силер мээң шажын-чүдүлгемге ам-даа чигзинип турар болзуңарза, ынчан (билип алыңар) мен силерниң чүдүп турарыңар Аллахтан өске кымга-даа мөгеер эвес мен, а силерни өлүрүп каар Аллахка мөгеер мен, а мени бүзүрээн улустуң аразынга алырын дужааган"

وَاَنْ اَقِمْ وَجْهَكَ لِلدِّيْنِ حَنِيْفًاۚ وَلَا تَكُوْنَنَّ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

wa an aqim wajhaka lid-dīni ḥanīfā(n), wa lā takūnanna minal-musyrikīn(a).

база (мени дужааган): "Шажынга шынчы болгаш шынчы арын-нүүрлүг көрнүп, кажан-даа мушриктерниң бирээзи болба".

وَلَا تَدْعُ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ مَا لَا يَنْفَعُكَ وَلَا يَضُرُّكَ ۚفَاِنْ فَعَلْتَ فَاِنَّكَ اِذًا مِّنَ الظّٰلِمِيْنَ

wa lā tad‘u min dūnillāhi mā lā yanfa‘uka wa lā yaḍurruk(a), fa in fa‘alta fa innaka iżam minaẓ-ẓālimīn(a).

Аллахтан өске силерге ажыктыг эвес болгаш силерге айыыл-халап эккелбес чүүлге мөгейбеңер, чүге дизе ынчаар кылыр болзуңарза, ынчан силер кем-херек үүлгедикчилериниң бирээзи болур силер».

وَاِنْ يَّمْسَسْكَ اللّٰهُ بِضُرٍّ فَلَا كَاشِفَ لَهٗ ٓاِلَّا هُوَ ۚوَاِنْ يُّرِدْكَ بِخَيْرٍ فَلَا رَاۤدَّ لِفَضْلِهٖۗ يُصِيْبُ بِهٖ مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ ۗوَهُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ

wa iy yamsaskallāhu biḍurrin falā kāsyifa lahū illā huw(a), wa iy yuridka bikhairin falā rādda lifaḍlih(ī), yuṣību bihī may yasyā'u min ‘ibādih(ī), wa huwal-gafūrur-raḥīm(u).

Бир эвес Аллах силерге айыыл-халапты эккеп бээр болза, ону кым-даа чайладып шыдавас, чүгле Ол. Бир эвес Аллах силерге экини күзеп турар болза, ынчан кым-даа Ооң авыралын хүлээп албас. Ол Бодунуң чалчаларының аразындан кымга-даа буянны бээр. Ол Эң-не өршээлдиг, Эң-не энерелдиг.

قُلْ يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ قَدْ جَاۤءَكُمُ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكُمْ ۚفَمَنِ اهْتَدٰى فَاِنَّمَا يَهْتَدِيْ لِنَفْسِهٖ ۚوَمَنْ ضَلَّ فَاِنَّمَا يَضِلُّ عَلَيْهَا ۚوَمَآ اَنَا۠ عَلَيْكُمْ بِوَكِيْلٍۗ

qul yā ayyuhan-nāsu qad jā'akumul-ḥaqqu mir rabbikum, fa manihtadā fa innamā yahtadī linafsih(ī), wa man ḍalla fa innamā yaḍillu ‘alaihā, wa mā ana ‘alaikum biwakīl(in).

(Мухаммад) мынча деп чугаалаңар: "О, чон! Алыс шын (Коран) силерге Дээргиңерден келген, ынчангаш кым-даа удуртулга алыр болза, ол херек кырында (удуртулга) бодунуң (эки чүүлүнге) болур. А кым-даа шын эвес оруктан чоруптар болза, ооң шын эвес орук-сурааны бодунга хора чедирер. Мен силерниң камгалакчыңар эвес мен."

وَاتَّبِعْ مَا يُوْحٰىٓ اِلَيْكَ وَاصْبِرْ حَتّٰى يَحْكُمَ اللّٰهُ ۚوَهُوَ خَيْرُ الْحٰكِمِيْنَ ࣖ

wattabi‘ mā yūḥā ilaika waṣbir ḥattā yaḥkumallāh(u), wa huwa khairul-ḥākimīn(a).

Силерге ажыттынган чүүлдерни сагып, Аллах силерге шиитпирни бээрге чедир шыдамык болуңар. Ол эң эки шииткекчи-дир.