Q.S Саба (سَبَأ) - 54 Одуругларның саны

اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ لَهٗ مَا فِى السَّمٰوٰتِ وَمَا فِى الْاَرْضِ وَلَهُ الْحَمْدُ فِى الْاٰخِرَةِۗ وَهُوَ الْحَكِيْمُ الْخَبِيْرُ

al-ḥamdu lillāhil-lażī lahū mā fis-samāwāti wa mā fil-arḍi wa lahul-ḥamdu fil-ākhirah(ti), wa huwal-ḥakīmul-khabīr(u).

Дээрде болгаш черде чүү барын ээлеп турар Аллахка алдар-хүндү, а өлүм соонда бүгү-ле алдар-хүндү Аллахка. А Ол Эң-не Мерген угаанныг, Эң-не Шын.

يَعْلَمُ مَا يَلِجُ فِى الْاَرْضِ وَمَا يَخْرُجُ مِنْهَا وَمَا يَنْزِلُ مِنَ السَّمَاۤءِ وَمَا يَعْرُجُ فِيْهَاۗ وَهُوَ الرَّحِيْمُ الْغَفُوْرُ

ya‘lamu mā yaliju fil-arḍi wa mā yakhruju minhā wa mā yanzilu minas-samā'i wa mā ya‘ruju fīhā, wa huwar-raḥīmul-gafūr(u).

Черже чүү кирерин, оон чүү үнүп турарын, дээрден чүү бадып, ынаар чүү көдүрлүп турарын Ол билир. А Ол Эң-не энерелдиг, Эң-не өршээлдиг.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَا تَأْتِيْنَا السَّاعَةُ ۗقُلْ بَلٰى وَرَبِّيْ لَتَأْتِيَنَّكُمْۙ عٰلِمِ الْغَيْبِۙ لَا يَعْزُبُ عَنْهُ مِثْقَالُ ذَرَّةٍ فِى السَّمٰوٰتِ وَلَا فِى الْاَرْضِ وَلَآ اَصْغَرُ مِنْ ذٰلِكَ وَلَآ اَكْبَرُ اِلَّا فِيْ كِتٰبٍ مُّبِيْنٍۙ

wa qālal-lażīna kafarū lā ta'tīnas-sā‘ah(tu), qul balā wa rabbī lata'tiyannakum, ‘ālimul-gaib(i), lā ya‘zubu ‘anhu miṡqālu żarratin fis-samāwāti wa lā fil-arḍi wa lā aṣgaru min żālika wa lā akbaru illā fī kitābim mubīn(in).

А бүзүревейн турар улус: «Кеземче хүнү биске келбес» – деп турар. "Ол албан келир, көзүлбес чүүлдерни билир Дээрги-Чаяакчымның ады-биле, шак силерге албан чедип кээр. Дээрде-даа, черде-даа, оон бичии-даа, оон-даа улуг, зарра дег аар чүве-даа Ооң мурнунга чажыртынган чүве чок, шупту чүве тода номда (Лаух Махфуж) бижиттинген" деп чугаалаңар.

لِّيَجْزِيَ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِۗ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ مَّغْفِرَةٌ وَّرِزْقٌ كَرِيْمٌ

liyajziyal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāt(i), ulā'ika lahum magfiratuw wa rizqun karīm(un).

ынчангаш Ол (Аллах) бүзүрээн болгаш буянныг ажыл-херек кылган улусту шаңнаар. Олар өршээлди болгаш бедик чемни (дээрни) алыр.

وَالَّذِيْنَ سَعَوْ فِيْٓ اٰيٰتِنَا مُعٰجِزِيْنَ اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ عَذَابٌ مِّنْ رِّجْزٍ اَلِيْمٌ

wal-lażīna sa‘au fī āyātinā mu‘ājizīna ulā'ika lahum ‘ażābum mir rijzin alīm(un).

А Бистиң шүлүктеривисти кошкадып болур деп бодал-биле (удурланыр) оралдажыр улус, олар кеземчени алыр, ол дээрге дыка аарышкылыг кеземче-дир.

وَيَرَى الَّذِيْنَ اُوْتُوا الْعِلْمَ الَّذِيْٓ اُنْزِلَ اِلَيْكَ مِنْ رَّبِّكَ هُوَ الْحَقَّۙ وَيَهْدِيْٓ اِلٰى صِرَاطِ الْعَزِيْزِ الْحَمِيْدِ

wa yaral-lażīna ūtul-‘ilmal-lażī unzila ilaika mir rabbika huwal-ḥaqq(a), wa yahdī ilā ṣirāṭil-‘azīzil-ḥamīd(i).

А эртем-билигни алган улус (Номнуң кижилери) силерниң Дээргиңерден силерге (Мухаммедке) дамчыткан (ажыдыышкыннар) шынныг болгаш (кижилерни) Эң-не Күштүг, Эң-не Макталдыг (Аллахтың) оруунче углап турар деп саналдыг.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا هَلْ نَدُلُّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ يُّنَبِّئُكُمْ اِذَا مُزِّقْتُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍۙ اِنَّكُمْ لَفِيْ خَلْقٍ جَدِيْدٍۚ

wa qālal-lażīna kafarū hal nadullukum ‘alā rajuliy yunabbi'ukum iżā muzziqtum kulla mumazzaq(in), innakum lafī khalqin jadīd(in).

А кафирлер (эш-өөрүнге) мынча дээннер: «Силерниң мага-бодуңар бүрүнү-биле узуткаттынар болза, силер чаа чаяалгага ыяап-ла дирлип кээр силер деп чарлап турар кижини көргүзер бис бе».

اَفْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَمْ بِهٖ جِنَّةٌ ۗبَلِ الَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ بِالْاٰخِرَةِ فِى الْعَذَابِ وَالضَّلٰلِ الْبَعِيْدِ

aftarā ‘alallāhi każiban am bihī jinnah(tun), balil-lażīna lā yu'minūna bil-ākhirati fil-‘ażābi waḍ-ḍalālil-ba‘īd(i).

Ол Аллахка удур мегелеп турар бе азы мегечи бе? (Чок), ынчалза-даа өлүм соонда амыдыралга бүзүревес улус оон-даа хөй хилинчек-човалаңга болгаш частырыгга таваржып турар.

اَفَلَمْ يَرَوْا اِلٰى مَا بَيْنَ اَيْدِيْهِمْ وَمَا خَلْفَهُمْ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِۗ اِنْ نَّشَأْ نَخْسِفْ بِهِمُ الْاَرْضَ اَوْ نُسْقِطْ عَلَيْهِمْ كِسَفًا مِّنَ السَّمَاۤءِۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيَةً لِّكُلِّ عَبْدٍ مُّنِيْبٍ ࣖ

afalam yarau ilā mā baina aidīhim wa mā khalfahum minas-samā'i wal-arḍ(i), in nasya' nakhsif bihimul-arḍa au nusqiṭ ‘alaihim kisafam minas-samā'(i), inna fī żālika la'āyatal likulli ‘abdim munīb(in).

Ынчангаш олар мурнунда болгаш артында турар дээр биле черже кичээнгей салбайн турар бе? Бир эвес бис күзээн болзувусса, оларны черже ажаап каар ийик бис азы оларже дээрден үрезиннерни дүжүрүп каар ийик бис. Шынап-ла, ында (Аңаа) эглип келген чалча бүрүзүнге (Алланың күжүнүң) демдээ бар.

۞ وَلَقَدْ اٰتَيْنَا دَاوٗدَ مِنَّا فَضْلًاۗ يٰجِبَالُ اَوِّبِيْ مَعَهٗ وَالطَّيْرَ ۚوَاَلَنَّا لَهُ الْحَدِيْدَۙ

wa laqad ātainā dāwūda minnā faḍlā(n), yā jibālu awwibī ma‘ahū waṭ-ṭair(a), wa alannā lahul-ḥadīd(a).

Шынап-ла, Бис Давудка Бодувустан белек берген бис. (Бис: "О, даглар болгаш куштар! Дауд-биле катап-катап өрү көдүрүп көрүңер" - деп чугаалаан бис, а бис аңаа демирни чымчадып каан бис,

اَنِ اعْمَلْ سٰبِغٰتٍ وَّقَدِّرْ فِى السَّرْدِ وَاعْمَلُوْا صَالِحًاۗ اِنِّيْ بِمَا تَعْمَلُوْنَ بَصِيْرٌ

ani‘mal sābigātiw wa qaddir fis-sardi wa‘malū ṣāliḥā(n), innī bimā ta‘malūna baṣīr(un).

т.е.) улуг бронядан кылып алгаш, ооң шывыын хемчээр; база буянныг үүледен кылыңар. Шынап-ла, Мен силерниң кылып турар чүүлүңерни Бүгү-ле чүвени көрүп тур мен.

وَلِسُلَيْمٰنَ الرِّيْحَ غُدُوُّهَا شَهْرٌ وَّرَوَاحُهَا شَهْرٌۚ وَاَسَلْنَا لَهٗ عَيْنَ الْقِطْرِۗ وَمِنَ الْجِنِّ مَنْ يَّعْمَلُ بَيْنَ يَدَيْهِ بِاِذْنِ رَبِّهٖۗ وَمَنْ يَّزِغْ مِنْهُمْ عَنْ اَمْرِنَا نُذِقْهُ مِنْ عَذَابِ السَّعِيْرِ

wa lisulaimānar-rīḥa guduwwuhā syahruw wa rawāḥuhā syahr(un), wa asalnā lahū ‘ainal-qiṭr(i), wa minal-jinni may ya‘malu baina yadaihi bi'iżni rabbih(ī), wa may yazig minhum ‘an amrinā nużiqhu min ‘ażābis-sa‘īr(i).

А Бис Сулейманга салгынны (чагыртып) берген бис, ооң эртенги оруу бир айның оруу-биле дең, а дүъштеки оруу бир айның оруу-биле дең (база) база аңаа шиңгээдип алган бис. А чамдык джиннер бар, олар ооң мурнунда (ооң башкарылгазынга) Дээргизиниң чөпшээрели-биле ажылдап турар. Оларның аразындан кым-даа Бистиң дужаалывыстан ойталаар болза, Тамының өрттенген отунуң кеземчезин хилинчектээр бис.

يَعْمَلُوْنَ لَهٗ مَا يَشَاۤءُ مِنْ مَّحَارِيْبَ وَتَمَاثِيْلَ وَجِفَانٍ كَالْجَوَابِ وَقُدُوْرٍ رّٰسِيٰتٍۗ اِعْمَلُوْٓا اٰلَ دَاوٗدَ شُكْرًا ۗوَقَلِيْلٌ مِّنْ عِبَادِيَ الشَّكُوْرُ

ya‘malūna lahū mā yasyā'u mim maḥārība wa tamāṡīla wa jifānin kal-jawābi wa qudūrir-rāsiyāt(in), i‘malū āla dāwūda syukrā(n), wa qalīlum min ‘ibādiyasy-syakūr(u).

Олар (джиннер) Соломонга ооң күзели-биле ажылдап турганнар, ооң иштинде бедик тудуглар, дүрзүлер, хөлдер дег (улуг) тавактар ​​болгаш (печка кырынга) артып калган савалар кылып турганнар. Давудтуң өг-бүлези, (Аллахка) өөрүп четтирер дээш ажылдаңар. Мээң чалчаларымның дыка эвээш кезии өөрүп четтиргенин илередип турар.

فَلَمَّا قَضَيْنَا عَلَيْهِ الْمَوْتَ مَا دَلَّهُمْ عَلٰى مَوْتِهٖٓ اِلَّا دَاۤبَّةُ الْاَرْضِ تَأْكُلُ مِنْسَاَتَهٗ ۚفَلَمَّا خَرَّ تَبَيَّنَتِ الْجِنُّ اَنْ لَّوْ كَانُوْا يَعْلَمُوْنَ الْغَيْبَ مَا لَبِثُوْا فِى الْعَذَابِ الْمُهِيْنِۗ

falammā qaḍainā ‘alaihil-mauta mā dallahum ‘alā mautihī illā dābbatul-arḍi ta'kulu minsa'atah(ū), falammā kharra tabayyanatil-jinnu allau kānū ya‘lamūnal-gaiba mā labiṡū fil-‘ażābil-muhīn(i).

Ынчангаш кажан Бис аңаа (Сулайманга) өлүмнү доктаадып каарывыска, ооң өлүмүн оларга чүү-даа көргүспейн турган, чүгле ооң ыяжын чипкен термиттерден өске. Ынчангаш кажан ол дүжүп каарга, джиннер билир турганнар, бир эвес олар көзүлбес чүүлдерни билир болза, олар базындырар хилинчек-човалаңга артпас деп.

لَقَدْ كَانَ لِسَبَاٍ فِيْ مَسْكَنِهِمْ اٰيَةٌ ۚجَنَّتٰنِ عَنْ يَّمِيْنٍ وَّشِمَالٍ ەۗ كُلُوْا مِنْ رِّزْقِ رَبِّكُمْ وَاشْكُرُوْا لَهٗ ۗبَلْدَةٌ طَيِّبَةٌ وَّرَبٌّ غَفُوْرٌ

laqad kāna lisaba'in fī maskanihim āyah(tun), jannatāni ‘ay yamīniw wa syimāl(in), kulū mir rizqi rabbikum wasykurū lah(ū), baldatun ṭayyibatuw wa rabbun gafūr(un).

Шынап-ла, Саба чонга оларның чурттап турар черинде (Бурганның өндүр улуг чоруунуң) демдээ бар, ылаңгыя оң болгаш солагай талада ийи сад, (оларга мынча дээн: "Дээргиңерниң берген чеминден чип, Аңаа өөрүп четтириңер.

فَاَعْرَضُوْا فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ سَيْلَ الْعَرِمِ وَبَدَّلْنٰهُمْ بِجَنَّتَيْهِمْ جَنَّتَيْنِ ذَوَاتَيْ اُكُلٍ خَمْطٍ وَّاَثْلٍ وَّشَيْءٍ مِّنْ سِدْرٍ قَلِيْلٍ

fa a‘raḍū fa arsalnā ‘alaihim sailal-‘arimi wa baddalnāhum bijannataihim jannataini żawātai ukulin khamṭiw wa aṡliw wa syai'im min sidrin qalīl(in).

Ынчалза-даа олар өскээр углай бергеннер, ынчангаш Бис оларже улуг үерни чорудупкан бис, оларның ийи огородун ийи огороду-биле солуп каан бис, ында ажыг чимистиг (ыяштар), Ацл ыяштар болгаш каш Сидр ыяштар бар.

ذٰلِكَ جَزَيْنٰهُمْ بِمَا كَفَرُوْاۗ وَهَلْ نُجٰزِيْٓ اِلَّا الْكَفُوْرَ

Żālika jazaināhum bimā kafarū, wa hal nujāzī illal-kafūr(a).

Ынчалдыр бис оларның бүзүревейн турары дээш шаңнаан бис. Бис кеземчени (ындыг) чедирбес бис, а чүгле дыка бүзүревес улуска.

وَجَعَلْنَا بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ الْقُرَى الَّتِيْ بٰرَكْنَا فِيْهَا قُرًى ظَاهِرَةً وَّقَدَّرْنَا فِيْهَا السَّيْرَۗ سِيْرُوْا فِيْهَا لَيَالِيَ وَاَيَّامًا اٰمِنِيْنَ

wa ja‘alnā bainahum wa bainal-qural-latī bāraknā fīhā quran ẓāhirataw wa qaddarnā fihas-sair(a), sīrū fīhā layāliya wa ayyāman āminīn(a).

Оларның (Сабаның чону) болгаш йөрээген чурттарывыстың (Сям) аразынга элээн каш кожа чурттарны тургузуп, ол чурттарның (ырак черлерниң) аразынга аян-чорук кылырын тодараткан бис. Бо черлерге дүне-даа, хүндүс-даа айыыл чок кылаштап чоруңар.

فَقَالُوْا رَبَّنَا بٰعِدْ بَيْنَ اَسْفَارِنَا وَظَلَمُوْٓا اَنْفُسَهُمْ فَجَعَلْنٰهُمْ اَحَادِيْثَ وَمَزَّقْنٰهُمْ كُلَّ مُمَزَّقٍۗ اِنَّ فِيْ ذٰلِكَ لَاٰيٰتٍ لِّكُلِّ صَبَّارٍ شَكُوْرٍ

fa qālū rabbanā bā‘id baina asfārinā wa ẓalamū anfusahum fa ja‘alnāhum aḥādīṡa wa mazzaqnāhum kulla mumazzaq(in), inna fī żālika la'āyātil likulli ṣabbārin syakūr(in).

Ынчангаш олар: «Дээрги-Чаяакчы, бистиң аян-чоруувусту ырадыр кыл» – дээннер, ынчангаш олар боттарынга хора чедиргеннер; Ынчангаш бис оларны чугааның темазы кылып алгаш, черге чедир узуткап каапкан бис. Шынап-ла, шыдамык болгаш өөрүп четтирген кижи бүрүзүнге (Аллахтың күжүнүң) демдектери бар.

وَلَقَدْ صَدَّقَ عَلَيْهِمْ اِبْلِيْسُ ظَنَّهٗ فَاتَّبَعُوْهُ اِلَّا فَرِيْقًا مِّنَ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa laqad ṣaddaqa ‘alaihim iblīsu ẓannahū fattaba‘ūhu illā farīqam minal-mu'minīn(a).

Шынап-ла, Эрлик оларны бодунуң буруудадыышкыннарының шынныынга бүзүредип шыдаан, ынчангаш олар, чамдык бүзүрээннерден аңгыда, ооң соондан чорупканнар.

وَمَا كَانَ لَهٗ عَلَيْهِمْ مِّنْ سُلْطَانٍ اِلَّا لِنَعْلَمَ مَنْ يُّؤْمِنُ بِالْاٰخِرَةِ مِمَّنْ هُوَ مِنْهَا فِيْ شَكٍّ ۗوَرَبُّكَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ حَفِيْظٌ ࣖ

wa mā kāna lahū ‘alaihim min sulṭānin illā lina‘lama may yu'minu bil-ākhirati mimman huwa minhā fī syakk(in), wa rabbuka ‘alā kulli syai'in ḥafīẓ(un).

А оларның кырынга (эрликтиң) күжү чок, чүгле өлүм соонда амыдыралдың барынга бүзүрээр улусту болгаш аңаа ам-даа чигзинип турар улусту ылгап шыдаар кылдыр. А силерниң Дээргиңер бүгү чүүлдүң Камгалакчызы-дыр.

قُلِ ادْعُوا الَّذِيْنَ زَعَمْتُمْ مِّنْ دُوْنِ اللّٰهِۚ لَا يَمْلِكُوْنَ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ فِى السَّمٰوٰتِ وَلَا فِى الْاَرْضِ وَمَا لَهُمْ فِيْهِمَا مِنْ شِرْكٍ وَّمَا لَهٗ مِنْهُمْ مِّنْ ظَهِيْرٍ

qulid‘ul-lażīna za‘amtum min dūnillāh(i), lā yamlikūna miṡqāla żarratin fis-samāwāti wa lā fil-arḍi wa mā lahum fīhimā min syirkiw wa mā lahū minhum min ẓahīr(in).

(Мухаммед) мынча деп чугаалаңар: "Силерниң Аллахтан өске бурганнар деп санап турар улусту кыйгырыңар! Оларның дээрде болгаш черде зарра дег (күш-шыдал) чок, олар дээр биле черниң (чаяалгазынга) шуут киржилгези чок болгаш оларның кайызы-даа Аңаа дузалакчы эвес".

وَلَا تَنْفَعُ الشَّفَاعَةُ عِنْدَهٗٓ اِلَّا لِمَنْ اَذِنَ لَهٗ ۗحَتّٰىٓ اِذَا فُزِّعَ عَنْ قُلُوْبِهِمْ قَالُوْا مَاذَاۙ قَالَ رَبُّكُمْۗ قَالُوا الْحَقَّۚ وَهُوَ الْعَلِيُّ الْكَبِيْرُ

wa lā tanfa‘usy-syafā‘atu ‘indahū illā liman ażina lah(ū), ḥattā iżā fuzzi‘a ‘an qulūbihim qālū māżā, qāla rabbukum, qālul-ḥaqq(a), wa huwal-‘aliyyul-kabīr(u).

А Ооң дилээ (дузазы) чүгле Ол чөпшээрээн улуска ажыктыг (ол дилегни алыры). Ынчангаш оларның чүректеринден коргуушкун чиде бээрге, олар: «Сээң Дээргиң чүү дээнил?» Олар: «(Сөстер) шынныг» – деп харыылааннар, а Ол дээрге Дээди Өрүкү, Дээди Өрүкү-дүр.

۞ قُلْ مَنْ يَّرْزُقُكُمْ مِّنَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ قُلِ اللّٰهُ ۙوَاِنَّآ اَوْ اِيَّاكُمْ لَعَلٰى هُدًى اَوْ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

qul may yarzuqukum minas-samāwāti wal-arḍ(i), qulillāh(u), wa innā au iyyākum la‘alā hudan au fī ḍalālim mubīn(in).

(Мухаммед): "Кым силерге дээрден болгаш черден чемни берип турарыл?" "Аллах" деп чугаалаңар, ынчан бис азы силер (мушриктер) шынныг азы илдең частырыглыг болур бис.

قُلْ لَّا تُسْـَٔلُوْنَ عَمَّآ اَجْرَمْنَا وَلَا نُسْـَٔلُ عَمَّا تَعْمَلُوْنَ

qul lā tus'alūna ‘ammā ajramnā wa lā nus'alu ‘ammā ta‘malūn(a).

Силер бистиң кылган чүүлдеривис дээш харыысалгалыг эвес силер, силерниң кылган чүүлдериңер дээш харыысалгалыг эвес бис деп чугаалаңар.

قُلْ يَجْمَعُ بَيْنَنَا رَبُّنَا ثُمَّ يَفْتَحُ بَيْنَنَا بِالْحَقِّۗ وَهُوَ الْفَتَّاحُ الْعَلِيْمُ

qul yajma‘u bainanā rabbunā ṡumma yaftaḥu bainanā bil-ḥaqq(i), wa huwal-fattāḥul-‘alīm(u).

Дээргивис бисти шуптувусту чыып алыр, ынчан Ол бистиң аравыста шын шиитпирни хүлээп алыр. Ол дээрге Бүгү-ле чүвени шиитпирлеп ​​турар, Бүгү-ле чүвени билир-дир - деп чугаалаңар.

قُلْ اَرُوْنِيَ الَّذِيْنَ اَلْحَقْتُمْ بِهٖ شُرَكَاۤءَ كَلَّا ۗبَلْ هُوَ اللّٰهُ الْعَزِيْزُ الْحَكِيْمُ

qul arūniyal-lażīna alḥaqtum bihī syurakā'a kallā, bal huwallāhul-‘azīzul-ḥakīm(u).

Меңээ Аңаа (Ооң) эштери кылдыр хамаарыштырган чүдүлгеңерни көргүзүп көрүңерем, ол болдунмас! Херек кырында Ол дээрге Бүгү-ле чүвени Күчүлүг, Бүгү-ле Мерген угаанныг Аллах-тыр - деп чугаалаңар.

وَمَآ اَرْسَلْنٰكَ اِلَّا كَاۤفَّةً لِّلنَّاسِ بَشِيْرًا وَّنَذِيْرًا وَّلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

wa mā arsalnāka illā kāffatal lin-nāsi basyīraw wa nażīraw wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Бис силерни (Мухаммедти) эвес, а бүгү кижи төрелгетенге буянныг медээ дамчыдыкчызы болгаш өскертиишкин кылдыр чоруткан бис, ынчалза-даа хөй кезии кижилер билбес.

وَيَقُوْلُوْنَ مَتٰى هٰذَا الْوَعْدُ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

wa yaqūlūna matā hāżal-wa‘du in kuntum ṣādiqīn(a).

Олар: «Бир эвес сен шынчы болзуңза, ол аазаашкын кажан күүсеттинерил?»

قُلْ لَّكُمْ مِّيْعَادُ يَوْمٍ لَّا تَسْتَأْخِرُوْنَ عَنْهُ سَاعَةً وَّلَا تَسْتَقْدِمُوْنَ ࣖ

qul lakum mī‘ādu yaumil lā tasta'khirūna ‘anhu sā‘ataw wa lā tastaqdimūn(a).

«Силерниң аазаан хүнүңер бар (Диригжидилге хүнү), ооң саадаашкынын азы дүргедедирин дилеп шыдавас силер» - деп чугаалаңар.

وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لَنْ نُّؤْمِنَ بِهٰذَا الْقُرْاٰنِ وَلَا بِالَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِۗ وَلَوْ تَرٰىٓ اِذِ الظّٰلِمُوْنَ مَوْقُوْفُوْنَ عِنْدَ رَبِّهِمْۖ يَرْجِعُ بَعْضُهُمْ اِلٰى بَعْضِ ِۨالْقَوْلَۚ يَقُوْلُ الَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا لِلَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا لَوْلَآ اَنْتُمْ لَكُنَّا مُؤْمِنِيْنَ

wa qālal-lażīna kafarū lan nu'mina bihāżal-qur'āni wa lā bil-lażī baina yadaih(i), wa lau tarā iżiẓ-ẓālimūna mauqūfūna ‘inda rabbihim, yarji‘u ba‘ḍuhum ilā ba‘ḍinil-qaul(a), yaqūlul-lażīnastuḍ‘ifū lil-lażīnastakbarū lau lā antum lakunnā mu'minīn(a).

А бүзүревес улус: "Бис бо Коранга-даа, эрткен Номга-даа бүзүревес бис" дээр. А (кандыг-даа коргунчуг) бир эвес силер көрүп турар болзуңарза, кажан кем-херек үүлгедикчилерин Дээрги-Чаяакчызының мурнунга эккелгеш, оларның чамдыызы өскелерге сөстерин эгидип бээр; Кошкак деп санаттынып турар улус улуургак улуска: "Силер эвес болзунарза, бузурээр ийик бис" дээр.

قَالَ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا لِلَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْٓا اَنَحْنُ صَدَدْنٰكُمْ عَنِ الْهُدٰى بَعْدَ اِذْ جَاۤءَكُمْ بَلْ كُنْتُمْ مُّجْرِمِيْنَ

qālal-lażīnastakbarū lil-lażīnastuḍ‘ifū anaḥnu ṣadadnākum ‘anil-hudā ba‘da iż jā'akum bal kuntum mujrimīn(a).

Улуургак улус кошкак деп санаттынып турар улуска мынча дээр: "Силерге удуртулга келген соонда удуртулга алырындан бистер шаптыктап турган улус бис? (Чок!) Херек кырында силер боттарыңар бачыт үүлгедип турар улус-тур силер".

وَقَالَ الَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا لِلَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا بَلْ مَكْرُ الَّيْلِ وَالنَّهَارِ اِذْ تَأْمُرُوْنَنَآ اَنْ نَّكْفُرَ بِاللّٰهِ وَنَجْعَلَ لَهٗٓ اَنْدَادًا ۗوَاَسَرُّوا النَّدَامَةَ لَمَّا رَاَوُا الْعَذَابَۗ وَجَعَلْنَا الْاَغْلٰلَ فِيْٓ اَعْنَاقِ الَّذِيْنَ كَفَرُوْاۗ هَلْ يُجْزَوْنَ اِلَّا مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa qālal-lażīnastuḍ‘ifū lil-lażīnastakbarū bal makrul-laili wan-nahāri iż ta'murūnanā an nakfura billāhi wa naj‘ala lahū andādā(n), wa asarrun-nadāmata lammā ra'awul-‘ażāb(a), wa ja‘alnal-aglāla fī a‘nāqil-lażīna kafarū, hal yujzauna illā mā kānū ya‘malūn(a).

А кошкак деп санаттынып турар улус улуургак улуска мынча дээр: "(Чок!) Херек кырында (силерниң) дүне-хүндүс (бисти шаптыктап турар) мегелеп турарыңар-дыр, кажан силер бисти Аллахка бүзүревейн, Ооң-биле кады болурунче кыйгырып турар силер". Олар айыыл-халапты көргеш, хомудаан сеткилин илереткеннер. Бүзүревейн турар улустуң мойнунга илчирбелер салыр бис. Олар шаңналды эвес, а кылган чүүлдериниң аайы-биле алыр.

وَمَآ اَرْسَلْنَا فِيْ قَرْيَةٍ مِّنْ نَّذِيْرٍ اِلَّا قَالَ مُتْرَفُوْهَآ ۙاِنَّا بِمَآ اُرْسِلْتُمْ بِهٖ كٰفِرُوْنَ

wa mā arsalnā min qaryatim min nażīrin illā qāla mutrafūhā, innā bimā ursiltum bihī kāfirūn(a).

Кажан-даа бис бир-ле чуртче өскертиишкин чорудуптарга, (ол чуртка) каас-коя чурттап чораан улус: «Бис силерниң элчин кылдыр чугаалаан чүүлүңерни шуут хүлээп көрбес бис» - деп чугаалаар турган.

وَقَالُوْا نَحْنُ اَكْثَرُ اَمْوَالًا وَّاَوْلَادًاۙ وَّمَا نَحْنُ بِمُعَذَّبِيْنَ

wa qālū naḥnu akṡaru amwālaw wa aulādā(n), wa mā naḥnu bimu‘ażżabīn(a).

Олар: «Бисте силерден артык бай-шыдалывыс болгаш ажы-төлүвүс бар, ынчангаш кеземче албас бис» – дээннер.

قُلْ اِنَّ رَبِّيْ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ وَيَقْدِرُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ ࣖ

qul inna rabbī yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u wa yaqdiru wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

Шынап-ла, мээң Дээргим кымга-даа аъш-чемни дамчыдып, ону кызыгаарлап турар (кымга-даа күзээрил), ынчалза-даа хөй кезии кижилер билбес.

وَمَآ اَمْوَالُكُمْ وَلَآ اَوْلَادُكُمْ بِالَّتِيْ تُقَرِّبُكُمْ عِنْدَنَا زُلْفٰىٓ اِلَّا مَنْ اٰمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًاۙ فَاُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ جَزَاۤءُ الضِّعْفِ بِمَا عَمِلُوْا وَهُمْ فِى الْغُرُفٰتِ اٰمِنُوْنَ

wa mā amwālukum wa lā aulādukum bil-latī tuqarribukum ‘indanā zulfā illā man āmana wa ‘amila ṣāliḥā(n), fa'ulā'ika lahum jazā'uḍ-ḍi‘fi bimā ‘amilū wa hum fil-gurufāti āminūn(a).

А силерниң бай-шыдалыңар азы ажы-төлүңер силерни Биске чоокшуладып турар эвес; ынчалза-даа бүзүреп, буянныг үүле кылып турар улус кылган чүүлдери дээш ийи катап хөй шаңналды алыр; олар бедик черлерде (дээрде) айыыл чок болгаш айыыл чок.

وَالَّذِيْنَ يَسْعَوْنَ فِيْٓ اٰيٰتِنَا مُعٰجِزِيْنَ اُولٰۤىِٕكَ فِى الْعَذَابِ مُحْضَرُوْنَ

wal-lażīna yas‘auna fī āyātinā mu‘ājizīna ulā'ika fil-‘ażābi muḥḍarūn(a).

А Бистиң шүлүктеривиске удурланып, кошкаар дээш (Бистиң кеземчевис үреп турар) улус кеземчеге таваржыр.

قُلْ اِنَّ رَبِّيْ يَبْسُطُ الرِّزْقَ لِمَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖ وَيَقْدِرُ لَهٗ ۗوَمَآ اَنْفَقْتُمْ مِّنْ شَيْءٍ فَهُوَ يُخْلِفُهٗ ۚوَهُوَ خَيْرُ الرّٰزِقِيْنَ

qul inna rabbī yabsuṭur-rizqa limay yasyā'u min ‘ibādihī wa yaqdiru lah(ū), wa mā anfaqtum min syai'in fahuwa yukhlifuh(ū), wa huwa khairur-rāziqīn(a).

«Шынап-ла, мээң Дээргим Бодунуң чалчаларының аразындан кымга-даа аъш-чемни дамчыдып, ону кызыгаарлап турар» - деп чугаалаңар. А силер чүнү-даа чарыгдап турар болзуңарза, Аллах ону солуп бээр болгаш Ол дээрге эң-не эки чем хандырыкчызы-дыр.

وَيَوْمَ يَحْشُرُهُمْ جَمِيْعًا ثُمَّ يَقُوْلُ لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اَهٰٓؤُلَاۤءِ اِيَّاكُمْ كَانُوْا يَعْبُدُوْنَ

wa yauma yaḥsyuruhum jamī‘an ṡumma yaqūlu lil-malā'ikati ahā'ulā'i iyyākum kānū ya‘budūn(a).

Сактып келиңер даан, кажан Аллах оларны шуптузун чыып алгаш, дээрниң төлээлеринге: «Олар силерге ооң мурнунда мөгеер турган бе?» - деп айтырган.

قَالُوْا سُبْحٰنَكَ اَنْتَ وَلِيُّنَا مِنْ دُوْنِهِمْ ۚبَلْ كَانُوْا يَعْبُدُوْنَ الْجِنَّ اَكْثَرُهُمْ بِهِمْ مُّؤْمِنُوْنَ

qālū subḥānaka anta waliyyunā min dūnihim, bal kānū ya‘budūnal-jinna akṡaruhum bihim mu'minūn(a).

Дээрниң төлээлери харыылаан: "Сеңээ алдар. Силер бистиң камгалакчывыс-тыр силер, олар эвес; херек кырында олар джиннге мөгейип чорааннар; оларның хөй кезии джиннерге бүзүрээр".

فَالْيَوْمَ لَا يَمْلِكُ بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ نَّفْعًا وَّلَا ضَرًّا ۗوَنَقُوْلُ لِلَّذِيْنَ ظَلَمُوْا ذُوْقُوْا عَذَابَ النَّارِ الَّتِيْ كُنْتُمْ بِهَا تُكَذِّبُوْنَ

fal-yauma lā yamliku ba‘ḍukum liba‘ḍin naf‘aw wa ḍarrā(n), wa naqūlu lil-lażīna ẓalamū żūqū ‘ażāban-nāril-latī kuntum bihā tukażżibūn(a).

Ынчангаш бөгүн силерниң чамдыыңарның өскелерге ачы-дуза чедирер азы хора чедирер (удурланыр) күжүңер чок. Бис кем-херек үүлгедикчилеринге: «Силерниң ооң мурнунда ойталаан тамының кеземчезин амзап көрүңер» – дээн бис.

وَاِذَا تُتْلٰى عَلَيْهِمْ اٰيٰتُنَا بَيِّنٰتٍ قَالُوْا مَا هٰذَآ اِلَّا رَجُلٌ يُّرِيْدُ اَنْ يَّصُدَّكُمْ عَمَّا كَانَ يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُكُمْ ۚوَقَالُوْا مَا هٰذَآ اِلَّآ اِفْكٌ مُّفْتَرًىۗ وَقَالَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا لِلْحَقِّ لَمَّا جَاۤءَهُمْۙ اِنْ هٰذَآ اِلَّا سِحْرٌ مُّبِيْنٌ

wa iżā tutlā ‘alaihim āyātunā bayyinātin qālū mā hāżā illā rajuluy yurīdu ay yaṣuddakum ‘ammā kāna ya‘budu ābā'ukum, wa qālū mā hāżā illā ifkum muftarā(n), wa qālal-lażīna kafarū lil-ḥaqqi lammā jā'ahum, in hāżā illā siḥrum mubīn(un).

А кажан оларга Бистиң тода шүлүктеривисти номчуп бээрге, олар: «Бо кижи силерниң өгбелериңерниң чүдүп чораан чүүлүнден силерни чайладырындан өске чүнү-даа күзевес» - дээннер, а олар: «Бо (Коран) чүгле меге-дир» – дээннер. А кафирлер оларга алыс шын (Коран) чедип кээрге, алыс шын дугайында чугаалаан: «Бо дээрге чүгле тода илби-шиди-дир».

وَمَآ اٰتَيْنٰهُمْ مِّنْ كُتُبٍ يَّدْرُسُوْنَهَا وَمَآ اَرْسَلْنَآ اِلَيْهِمْ قَبْلَكَ مِنْ نَّذِيْرٍۗ

wa mā ātaināhum min kutubiy yadrusūnahā wa mā arsalnā ilaihim qablaka min nażīr(in).

Бис оларга номчаан номнарын кажан-даа бербээн бис, силерден (Мухаммедтен) мурнай оларга өскертиишкинни кажан-даа чорутпаан бис.

وَكَذَّبَ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۙ وَمَا بَلَغُوْا مِعْشَارَ مَآ اٰتَيْنٰهُمْ فَكَذَّبُوْا رُسُلِيْۗ فَكَيْفَ كَانَ نَكِيْرِ ࣖ

wa każżabal-lażīna min qablihim, wa mā balagū mi‘syāra mā ātaināhum fakażżabū rusulī, fakaifa kāna nakīr(i).

Оларның мурнунда улус (элчиннер) мегелеп турган, а олар (Мекканың кафирлери) оларның мурнунда улуска берген чүүлдеривистиң оннуң бир кезиин ам-даа албаан, ынчалза-даа олар Мээң элчиннеримге мегелеп турганнар. Ынчангаш Мээң килеңимниң салдары кайы хире коргунчуг дээрзин көрүңер даан.

۞ قُلْ اِنَّمَآ اَعِظُكُمْ بِوَاحِدَةٍۚ اَنْ تَقُوْمُوْا لِلّٰهِ مَثْنٰى وَفُرَادٰى ثُمَّ تَتَفَكَّرُوْاۗ مَا بِصَاحِبِكُمْ مِّنْ جِنَّةٍۗ اِنْ هُوَ اِلَّا نَذِيْرٌ لَّكُمْ بَيْنَ يَدَيْ عَذَابٍ شَدِيْدٍ

qul innamā a‘iẓukum biwāḥidah(tin), an taqūmū lillāhi maṡnā wa furādā ṡumma tatafakkarū, mā biṣāḥibikum min jinnah(tin), in huwa illā nażīrul lakum baina yadai ‘ażābin syadīd(in).

Айтып бериңер: "Мен силерни чүгле чаңгыс чүүлдү дыңнадып каайн, ол болза силер Аллахка (шынчы) ийи азы аңгы-аңгы ужуражыр силер, ооң соонда силер (Мухаммед дугайында) боданыр силер. Силерниң эжиңер бичии-даа чалгаа эвес. Ол силерге кадыг кеземчеге таваржырының мурнунда өскертиишкинден өске чүү-даа эвес-тир."

قُلْ مَا سَاَلْتُكُمْ مِّنْ اَجْرٍ فَهُوَ لَكُمْۗ اِنْ اَجْرِيَ اِلَّا عَلَى اللّٰهِ ۚوَهُوَ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ شَهِيْدٌ

qul mā sa'altukum min ajrin fahuwa lakum, in ajriya illā ‘alallāh(i), wa huwa ‘alā kulli syai'in syahīd(un).

(Мухаммед) чугаалаңар: "Мен силерден кандыг-даа шаңнал дилээр болзумза, ол силерге. Мээң шаңналым чүгле Аллахтан, а Ол шупту чүвени билир".

قُلْ اِنَّ رَبِّيْ يَقْذِفُ بِالْحَقِّۚ عَلَّامُ الْغُيُوْبِ

qul inna rabbī yaqżifu bil-ḥaqq(i), ‘allāmul-guyūb(i).

Шынап-ла, мээң Дээргим алыс шынны ажыдып турар. Ол бүгү-ле көзүлбес чүүлдерни билир - деп чугаалаңар.

قُلْ جَاۤءَ الْحَقُّ وَمَا يُبْدِئُ الْبَاطِلُ وَمَا يُعِيْدُ

qul jā'al-ḥaqqu wa mā yubdi'ul-bāṭilu wa mā yu‘īd(u).

Алыс шын келген, а меге эгелээр эвес, катаптавас деп чугаалаңар.

قُلْ اِنْ ضَلَلْتُ فَاِنَّمَآ اَضِلُّ عَلٰى نَفْسِيْۚ وَاِنِ اهْتَدَيْتُ فَبِمَا يُوْحِيْٓ اِلَيَّ رَبِّيْۗ اِنَّهٗ سَمِيْعٌ قَرِيْبٌ

qul in ḍalaltu fa'innamā aḍillu ‘alā nafsī, wa inihtadaitu fabimā yūḥī ilayya rabbī, innahū samī‘un qarīb(un).

Бир эвес мен шын эвес оруктан чоруптар болзумза, шынап-ла, бодум дээш шын эвес чоруптар мен; а бир эвес мен удуртулганы алыр болзумза, ол дээрге мээң Дээргимниң меңээ ажыткан чүүлүнүң ачызында болур. Шынап-ла, Ол Бүгү-ле чүвени дыңнаар, Бүгү-ле чүвеге чоок.

وَلَوْ تَرٰىٓ اِذْ فَزِعُوْا فَلَا فَوْتَ وَاُخِذُوْا مِنْ مَّكَانٍ قَرِيْبٍۙ

wa lau tarā iż fazi‘ū falā fauta wa ukhiżū mim makānin qarīb(in).

А (кайы хире коргунчуг) бир эвес силер оларны (кафирлерни) коргуушкундан дүвүреп турарын көрген болзуңарза (Диригжидилге хүнүнде); оон олар качыгдап шыдавайн, оларны чоок черден тудуп алганнар (тамыже аппарып каар дээш),

وَّقَالُوْٓا اٰمَنَّا بِهٖۚ وَاَنّٰى لَهُمُ التَّنَاوُشُ مِنْ مَّكَانٍۢ بَعِيْدٍۚ

wa qālū āmannā bih(ī), wa annā lahumut-tanāwusyu mim makānim ba‘īd(in).

база (кажан) олар: "Бис Аңаа бүзүрээр бис" - дээннер. Ынчалза-даа олар ырактан канчап (бүзүрелди) чедип алырыл?

وَقَدْ كَفَرُوْا بِهٖ مِنْ قَبْلُۚ وَيَقْذِفُوْنَ بِالْغَيْبِ مِنْ مَّكَانٍۢ بَعِيْدٍۚ

wa qad kafarū bihī min qabl(u), wa yaqżifūna bil-gaibi mim makānim ba‘īd(in).

Шынап-ла, олар ооң мурнунда Аллахтан ойталаан; олар ырактан көзүлбес чүүлдер дугайында мегелеп турар.

وَحِيْلَ بَيْنَهُمْ وَبَيْنَ مَا يَشْتَهُوْنَۙ كَمَا فُعِلَ بِاَشْيَاعِهِمْ مِّنْ قَبْلُۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا فِيْ شَكٍّ مُّرِيْبٍ ࣖ

wa ḥīla bainahum wa baina mā yasytahūn(a), kamā fu‘ila bi'asy-yā‘ihim min qabl(u), innahum fī syakkim murīb(in).

Оларның болгаш оларның күзелдериниң аразында шаптараазын турган, чүге дизе олар-биле ооң мурнунда чөпшээрешкен улуска ынчаар кылып турган. Шынап-ла, олар (делегейде) дыка улуг чигзиниглиг турганнар.