Q.S यूसुफ (يُوسُف) - 111 आयतांची संख्या

الۤرٰ ۗ تِلْكَ اٰيٰتُ الْكِتٰبِ الْمُبِيْنِۗ

alif lām rā, tilka āyātul-kitābil-mubīn(i).

अलीफ लाम रा. हे पुस्तकाच्या (कुरआनच्या) स्पष्ट आयती आहेत.

اِنَّآ اَنْزَلْنٰهُ قُرْاٰنًا عَرَبِيًّا لَّعَلَّكُمْ تَعْقِلُوْنَ

innā anzalnāhu qur'ānan ‘arabiyyal la‘allakum ta‘qilūn(a).

नक्कीच, आम्ही हे अरबी कुरआन म्हणूनच अवतरित केले आहे, जेणेकरून तुम्ही समजू शकाल.

نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ اَحْسَنَ الْقَصَصِ بِمَآ اَوْحَيْنَآ اِلَيْكَ هٰذَا الْقُرْاٰنَۖ وَاِنْ كُنْتَ مِنْ قَبْلِهٖ لَمِنَ الْغٰفِلِيْنَ

naḥnu naquṣṣu ‘alaika aḥsanal-qaṣaṣi bimā auḥainā ilaika hāżal-qur'ān(a), wa in kunta min qablihī laminal-gāfilīn(a).

आम्ही तुला (मुहम्मद) हा कुरआन प्रकट करून उत्तम कथा सांगतो, आणि खरोखरच तू त्या लोकांपैकी होता ज्यांना काहीच माहिती नव्हती.

اِذْ قَالَ يُوْسُفُ لِاَبِيْهِ يٰٓاَبَتِ اِنِّيْ رَاَيْتُ اَحَدَ عَشَرَ كَوْكَبًا وَّالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ رَاَيْتُهُمْ لِيْ سٰجِدِيْنَ

iż qāla yūsufu li'abīhi yā abati innī ra'aitu aḥada ‘asyara kaukabaw wasy-syamsa wal-qamara ra'aituhum lī sājidīn(a).

(याद कर) जेव्हा युसुफने आपल्या वडिलांना म्हटले, 'अरे माझ्या वडिलांनो! खरोखरच मी अकरा तारे आणि सूर्य व चंद्र पाहिले; आणि मी त्यांना सर्वकाही माझ्यासमोर साष्टांग नमस्कार करताना पाहिले.'

قَالَ يٰبُنَيَّ لَا تَقْصُصْ رُءْيَاكَ عَلٰٓى اِخْوَتِكَ فَيَكِيْدُوْا لَكَ كَيْدًا ۗاِنَّ الشَّيْطٰنَ لِلْاِنْسَانِ عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

qāla yā bunayya lā taqṣuṣ ru'yāka ‘alā ikhwatika fa yakīdū laka kaidā(n), innasy-syaiṭāna lil-insāni ‘aduwwum mubīn(un).

त्याने (त्याच्या वडिलांनी) म्हटले, 'अरे माझ्या मुला! हा स्वप्न तू आपल्या भावांना सांगू नकोस, कारण ते तुझ्याविरुद्ध कट रचतील. खरंच, शैतान हा मनुष्यांचा स्पष्ट शत्रू आहे.'

وَكَذٰلِكَ يَجْتَبِيْكَ رَبُّكَ وَيُعَلِّمُكَ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِ وَيُتِمُّ نِعْمَتَهٗ عَلَيْكَ وَعَلٰٓى اٰلِ يَعْقُوْبَ كَمَآ اَتَمَّهَا عَلٰٓى اَبَوَيْكَ مِنْ قَبْلُ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَۗ اِنَّ رَبَّكَ عَلِيْمٌ حَكِيْمٌ ࣖ

wa każālika yajtabīka rabbuka wa yu‘allimuka min ta'wīlil-aḥādīṡi wa yutimmu ni‘matahū ‘alaika wa ‘alā āli ya‘qūba kamā atammahā ‘alā abawaika min qablu ibrāhīma wa isḥāq(a), inna rabbaka ‘alīmun ḥakīm(un).

आणि अशाप्रकारे तुमच्या प्रभूने तुम्हाला निवडले आणि स्वप्नांच्या काही अर्थविवेचनाचे शिक्षण दिले आणि तुमच्यावर व याकूब यांच्या कुटुंबावर आपली कृपा पूर्ण केली, जशी त्याने पूर्वी तुमच्या दोन पूर्वजांवर, अब्राहम व इसहाक यांच्यावर आपली कृपा पूर्ण केली होती. खरोखरच, तुमचा प्रभू सर्वज्ञ, सर्वज्ञानी आहे.

۞ لَقَدْ كَانَ فِيْ يُوْسُفَ وَاِخْوَتِهٖٓ اٰيٰتٌ لِّلسَّاۤىِٕلِيْنَ

laqad kāna fī yūsufa wa ikhwatihī āyātul lis-sā'ilīn(a).

निःसंशय, युसुफ आणि त्याच्या भावांच्या कथेमध्ये विचारणाऱ्यांसाठी चिन्हे आहेत.

اِذْ قَالُوْا لَيُوْسُفُ وَاَخُوْهُ اَحَبُّ اِلٰٓى اَبِيْنَا مِنَّا وَنَحْنُ عُصْبَةٌ ۗاِنَّ اَبَانَا لَفِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍۙ

iż qālū layūsufu wa akhūhu aḥabbu ilā abīnā minnā wa naḥnu ‘uṣbah(tun), inna abānā lafī ḍalālim mubīn(in).

जेव्हा त्यांनी म्हटले, 'खरोखरच, युसुफ आणि त्याचा भाऊ (बिन्यामिन) आमच्यापेक्षा आमच्या वडिलांना अधिक प्रिय आहेत, जरी आम्ही एक मजबूत गट असलो तरी. खरोखरच, आमचे वडील स्पष्ट चुकीमध्ये आहेत.'

ۨاقْتُلُوْا يُوْسُفَ اَوِ اطْرَحُوْهُ اَرْضًا يَّخْلُ لَكُمْ وَجْهُ اَبِيْكُمْ وَتَكُوْنُوْا مِنْۢ بَعْدِهٖ قَوْمًا صٰلِحِيْنَ

uqtulū yūsufa awiṭraḥūhu arḍay yakhlu lakum wajhu abīkum wa takūnū mim ba‘dihī qauman ṣāliḥīn(a).

युसुफला मारा किंवा त्याला कुठेतरी दूर टाका जेणेकरून तुमच्या वडिलांचे लक्ष तुमच्याकडे वळेल, आणि त्यानंतर तुम्ही चांगले लोक व्हाल.

قَالَ قَاۤىِٕلٌ مِّنْهُمْ لَا تَقْتُلُوْا يُوْسُفَ وَاَلْقُوْهُ فِيْ غَيٰبَتِ الْجُبِّ يَلْتَقِطْهُ بَعْضُ السَّيَّارَةِ اِنْ كُنْتُمْ فٰعِلِيْنَ

qāla qā'ilum minhum lā taqtulū yūsufa wa alqūhu fī gayābatil-jubbi yaltaqiṭhu ba‘ḍus-sayyārati in kuntum fā‘ilīn(a).

त्यापैकी एकाने म्हटले, 'जुसेफाला ठार करू नका, परंतु त्याला विहिरीच्या तळाशी टाका, आणि काही प्रवासी त्याला उचलून नेतील, जर तुम्हाला काही करायचेच असेल तर.'

قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مَا لَكَ لَا تَأْمَنَّ۫ا عَلٰى يُوْسُفَ وَاِنَّا لَهٗ لَنٰصِحُوْنَ

qālū yā abānā mā laka lā ta'mannā ‘alā yūsufa wa innā lahū lanāṣiḥūn(a).

त्यांनी म्हटले, 'अरे आमच्या वडिलांनो, तुम्हाला जुसेफबद्दल आमच्यावर विश्वास का नाही, जेव्हा आम्ही सगळे त्याच्यासाठी चांगलेच इच्छितो?'

اَرْسِلْهُ مَعَنَا غَدًا يَّرْتَعْ وَيَلْعَبْ وَاِنَّا لَهٗ لَحٰفِظُوْنَ

arsilhu ma‘anā gaday yarta‘ wa yal‘ab wa innā lahū laḥāfiẓūn(a).

त्याला उद्या सकाळी आमच्यासोबत जाऊ दे, म्हणजे तो मजा करेल आणि खेळेल, आणि आम्ही नक्कीच त्याची काळजी घेऊ.

قَالَ اِنِّيْ لَيَحْزُنُنِيْٓ اَنْ تَذْهَبُوْا بِهٖ وَاَخَافُ اَنْ يَّأْكُلَهُ الذِّئْبُ وَاَنْتُمْ عَنْهُ غٰفِلُوْنَ

qāla innī layaḥzununī an tażhabū bihī wa akhāfu ay ya'kulahuż-żi'bu wa antum ‘anhu gāfilūn(a).

तो (याकूब) म्हणाला, 'खरंच, त्याला (जुलाई) घेऊन तुमचे जाणे मला खूप दु:खी करते, आणि मला भीती आहे की तुम्ही त्याची काळजी घेत नाही तोपर्यंत एखादा कोल्हा त्याला खाऊन टाकेल.'

قَالُوْا لَىِٕنْ اَكَلَهُ الذِّئْبُ وَنَحْنُ عُصْبَةٌ اِنَّآ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ

qālū la'in akalahuż-żi'bu wa naḥnu ‘uṣbatun innā iżal lakhāsirūn(a).

त्यांनी म्हटले, 'जर त्याला कोल्ह्याने खाल्ले, तर आम्ही जरी मोठा गट असलो तरी, आम्ही नक्कीच तोट्यात पडू.'

فَلَمَّا ذَهَبُوْا بِهٖ وَاَجْمَعُوْٓا اَنْ يَّجْعَلُوْهُ فِيْ غَيٰبَتِ الْجُبِّۚ وَاَوْحَيْنَآ اِلَيْهِ لَتُنَبِّئَنَّهُمْ بِاَمْرِهِمْ هٰذَا وَهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

falammā żahabū bihī wa ajma‘ū ay yaj‘alūhu fī gayābatil-jubb(i), wa auḥainā ilaihi latunabbi'annahum bi'amrihim hāżā wa hum lā yasy‘urūn(a).

मग जेव्हा त्यांनी त्याला उचलले आणि विहिरीच्या तळावर फेकण्याचा निर्णय घेतला, तेव्हा आम्ही त्याला (योसेफाला) सांगितले, 'तू नक्कीच त्यांना या कृत्याबद्दल कळवीस, तेव्हा ते याबद्दल अनभिज्ञ असतील.'

وَجَاۤءُوْٓ اَبَاهُمْ عِشَاۤءً يَّبْكُوْنَۗ

wa jā'ū abāhum ‘isyā'ay yabkūn(a).

मग ते संध्याकाळी रडत आपल्या वडिलांकडे आले.

قَالُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّا ذَهَبْنَا نَسْتَبِقُ وَتَرَكْنَا يُوْسُفَ عِنْدَ مَتَاعِنَا فَاَكَلَهُ الذِّئْبُۚ وَمَآ اَنْتَ بِمُؤْمِنٍ لَّنَا وَلَوْ كُنَّا صٰدِقِيْنَ

qālū yā abānā innā żahabnā nastabiqu wa taraknā yūsufa ‘inda matā‘inā fa akalahuż-żi'b(u), wa mā anta bimu'minil lanā wa lau kunnā ṣādiqīn(a).

ते म्हणाले, 'अरे आमच्या वडिलांनो! आम्ही धावण्याच्या शर्यतीला गेलो होतो आणि जोसेफला आमच्या सामानाजवळ ठेवले होते, आणि एका लांडग्याने त्याला खाऊन टाकले. तुम्ही आमच्यावर विश्वास ठेवणार नाही, जरी आम्ही सत्य बोलत असलो तरी.'

وَجَاۤءُوْ عَلٰى قَمِيْصِهٖ بِدَمٍ كَذِبٍۗ قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ اَنْفُسُكُمْ اَمْرًاۗ فَصَبْرٌ جَمِيْلٌ ۗوَاللّٰهُ الْمُسْتَعَانُ عَلٰى مَا تَصِفُوْنَ

wa jā'ū ‘alā qamīṣihī bidamin każib(in), qāla bal sawwalat lakum anfusukum amrā(n), fa ṣabrun jamīl(un), wallāhul musta‘ānu ‘alā mā taṣifūn(a).

आणि त्यांनी त्याचा चोगा आणला, जो खोट्या रक्ताने डागलेला होता. त्याने (याकूबने) म्हटले, 'हे फक्त तुम्हीच असा विचार करता की हे चांगले आहे; म्हणून संयमच (माझ्यासाठी) सर्वोत्तम मार्ग आहे. आणि तुम्ही मला जे सांगितले त्याबद्दल आम्ही फक्त अल्लाहकडेच मदत मागतो.'

وَجَاۤءَتْ سَيَّارَةٌ فَاَرْسَلُوْا وَارِدَهُمْ فَاَدْلٰى دَلْوَهٗ ۗقَالَ يٰبُشْرٰى هٰذَا غُلٰمٌ ۗوَاَسَرُّوْهُ بِضَاعَةً ۗوَاللّٰهُ عَلِيْمٌ ۢبِمَا يَعْمَلُوْنَ

wa jā'at sayyāratun fa arsalū wāridahum fa adlā dalwah(ū), qāla yā busyrā hāżā gulām(un), wa asarrūhu biḍā‘ah(tan), wallāhu ‘alīmum bimā ya‘malūn(a).

मग काही प्रवासी आले आणि त्यांनी पाणी आणण्यासाठी एक नोकर पाठवला. त्याने आपली बादली पाण्यात सोडली. त्याने म्हटले, 'अरे, किती आनंद झाला, हा तर एक तरुण मुलगा आहे!' मग त्यांनी त्याला वस्तू म्हणून लपवले. आणि ते जे करतात त्याची अल्लाहला पूर्ण माहिती आहे.

وَشَرَوْهُ بِثَمَنٍۢ بَخْسٍ دَرَاهِمَ مَعْدُوْدَةٍ ۚوَكَانُوْا فِيْهِ مِنَ الزّٰهِدِيْنَ ࣖ

wa syarauhu biṡamanim bakhsin darāhima ma‘dūdah(tin), wa kānū fīhi minaz-zāhidīn(a).

आणि त्यांनी त्याला कमी किमतीला, काही दिरहमला विकले, कारण त्यांना त्यात काहीच रस नव्हता.

وَقَالَ الَّذِى اشْتَرٰىهُ مِنْ مِّصْرَ لِامْرَاَتِهٖٓ اَكْرِمِيْ مَثْوٰىهُ عَسٰىٓ اَنْ يَّنْفَعَنَآ اَوْ نَتَّخِذَهٗ وَلَدًا ۗوَكَذٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوْسُفَ فِى الْاَرْضِۖ وَلِنُعَلِّمَهٗ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِۗ وَاللّٰهُ غَالِبٌ عَلٰٓى اَمْرِهٖ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

wa qālal-lażisytarāhu mim miṣra limra'atihī akrimī maṡwāhu ‘asā ay yanfa‘anā au nattakhiżahū waladā(n), wa każālika makkannā liyūsufa fil-arḍ(i), wa linu‘allimahū min ta'wīlil-aḥādīṡ(i), wallāhu gālibun ‘alā amrihī wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

आणि ज्या इजिप्शियनने त्याला विकत घेतले, त्याने आपल्या पत्नीला म्हटले, 'त्याला चांगले स्थान (आणि सेवा) दे, कदाचित तो आपल्याला उपयुक्त ठरेल किंवा आपण त्याला मुलगा म्हणून दत्तक घेऊ.' आणि अशा प्रकारे आम्ही जुलेखाला त्या भूमीत (इजिप्तमध्ये) स्थान दिले, जिथे त्याला हवे तेथे तो राहू शकला. आम्ही ज्यावर इच्छितो त्याच्यावर आमची कृपा करतो, आणि आम्ही चांगले करणाऱ्यांचे फळ वाया घालवत नाही.

وَلَمَّا بَلَغَ اَشُدَّهٗٓ اٰتَيْنٰهُ حُكْمًا وَّعِلْمًا ۗوَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُحْسِنِيْنَ

wa lammā balaga asyuddahū ātaināhu ḥukmaw wa ‘ilmā(n), wa każālika najzil-muḥsinīn(a).

आणि जेव्हा तो परिपक्व झाला, तेव्हा आम्ही त्याला अधिकार आणि ज्ञान दिले. अशा प्रकारे आम्ही चांगले करणाऱ्यांना फळ देतो.

وَرَاوَدَتْهُ الَّتِيْ هُوَ فِيْ بَيْتِهَا عَنْ نَّفْسِهٖ وَغَلَّقَتِ الْاَبْوَابَ وَقَالَتْ هَيْتَ لَكَ ۗقَالَ مَعَاذَ اللّٰهِ اِنَّهٗ رَبِّيْٓ اَحْسَنَ مَثْوَايَۗ اِنَّهٗ لَا يُفْلِحُ الظّٰلِمُوْنَ

wa rāwadathul-latī huwa fī baitihā ‘an nafsihī wa gallaqatil-abwāba wa qālat haita lak(a), qāla ma‘āżallāhi innahū rabbī aḥsana maṡwāy(a), innahū lā yuflihuẓ-ẓālimūn(a).

आणि ज्या स्त्रीच्या घरात तो (जुहैर) राहत होता, तिने त्याला प्रलोभन दिले. तिने दरवाजे बंद केले आणि म्हणाली, 'माझ्याकडे ये.' जुहैर म्हणाला, 'मी अल्लाहमध्ये शरण घेतो. खरोखरच, माझ्या स्वामीने माझ्याशी चांगले वागले आहेत.' खरोखरच, अन्यायी यशस्वी होणार नाहीत.

وَلَقَدْ هَمَّتْ بِهٖۙ وَهَمَّ بِهَا ۚ لَوْلَآ اَنْ رَّاٰ بُرْهَانَ رَبِّهٖۗ كَذٰلِكَ لِنَصْرِفَ عَنْهُ السُّوْۤءَ وَالْفَحْشَاۤءَۗ اِنَّهٗ مِنْ عِبَادِنَا الْمُخْلَصِيْنَ

wa laqad hammat bihī wa hamma bihā lau lā ar ra'ā burhāna rabbih(ī), każālika linaṣrifa ‘anhus-sū'a wal-faḥsyā'(a), innahū min ‘ibādinal-mukhlaṣīn(a).

आणि खरंच, तिने त्याच्यावर (यूसुफवर) इच्छा केली. आणि यूसुफनेही तिच्यावर इच्छा केली असती, जर त्याने आपल्या प्रभूचे चिन्ह पाहिले नसते. अशाप्रकारे आम्ही त्याला वाईट आणि अश्लीलतेपासून वाचवले. खरंच, तो (यूसुफ) आमच्या निवडक सेवकांपैकी होता.

وَاسْتَبَقَا الْبَابَ وَقَدَّتْ قَمِيْصَهٗ مِنْ دُبُرٍ وَّاَلْفَيَا سَيِّدَهَا لَدَا الْبَابِۗ قَالَتْ مَا جَزَاۤءُ مَنْ اَرَادَ بِاَهْلِكَ سُوْۤءًا اِلَّآ اَنْ يُّسْجَنَ اَوْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wastabaqal-bāba wa qaddat qamīṣahū min duburiw wa alfayā sayyidahā ladal-bāb(i), qālat mā jazā'u man arāda bi'ahlika sū'an illā ay yusjana au ‘ażābun alīm(un).

आणि दोघेही दाराकडे धावत गेले, आणि त्या स्त्रियेने मागून त्याच्या कुडक्याला ओढले, ते फाडले, आणि त्यांना दारात तिचा नवरा सापडला. तिने म्हटले, 'तुझ्या बायकोविरुद्ध वाईट करण्याचा विचार करणाऱ्यासाठी कैद किंवा वेदनादायक शिक्षा वगळता काय शिक्षा आहे?'

قَالَ هِيَ رَاوَدَتْنِيْ عَنْ نَّفْسِيْ وَشَهِدَ شَاهِدٌ مِّنْ اَهْلِهَاۚ اِنْ كَانَ قَمِيْصُهٗ قُدَّ مِنْ قُبُلٍ فَصَدَقَتْ وَهُوَ مِنَ الْكٰذِبِيْنَ

qāla hiya rāwadatnī ‘an nafsī wa syahida syāhidum min ahlihā, in kāna qamīṣuhū qudda min qubulin fa ṣadaqat wa huwa minal-kāżibīn(a).

तो (युसुफने) म्हणाले, 'तिने मला प्रलोभन दिले आणि मला फसविले.' स्त्रीच्या कुटुंबातील एका साक्षीदाराने साक्ष दिली, 'जर त्याचा चोगा समोरून फाटला असेल, तर स्त्री खरी आहे आणि तो (युसुफ) खोटारडा आहे.'

وَاِنْ كَانَ قَمِيْصُهٗ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ فَكَذَبَتْ وَهُوَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

wa in kāna qamīṣuhū qudda min duburin fa każabat wa huwa minaṣ-ṣādiqīn(a).

आणि जर तिचा चोगा मागून फाटला, तर स्त्री खोटारडी आहे, आणि तो (जुहैर) सत्यापरांपैकी एक आहे.

فَلَمَّا رَاٰ قَمِيْصَهٗ قُدَّ مِنْ دُبُرٍ قَالَ اِنَّهٗ مِنْ كَيْدِكُنَّ ۗاِنَّ كَيْدَكُنَّ عَظِيْمٌ

falammā ra'ā qamīṣahū qudda min duburin qāla innahū min kaidikunn(a), inna kaidakunna ‘aẓīm(un).

मग जेव्हा त्याने (स्त्रीच्या पतीने) पाहिले की तिचा चोगा मागून फाटला आहे, तेव्हा त्याने म्हटले, 'ही तुमची युक्ती आहे. तुमची फसवणूक खरोखरच महान आहे.'

يُوْسُفُ اَعْرِضْ عَنْ هٰذَا وَاسْتَغْفِرِيْ لِذَنْۢبِكِۖ اِنَّكِ كُنْتِ مِنَ الْخٰطِـِٕيْنَ ࣖ

yūsufu a‘riḍ ‘an hāżā wastagfirī liżambik(i), innaki kunti minal-khāṭi'īn(a).

अरे युसुफ! हे विसरून जा, आणि (माझ्या पत्नी) तुझ्या पापासाठी क्षमा मागत राहा, कारण तू अपराधींपैकी एक आहेस.

۞ وَقَالَ نِسْوَةٌ فِى الْمَدِيْنَةِ امْرَاَتُ الْعَزِيْزِ تُرَاوِدُ فَتٰىهَا عَنْ نَّفْسِهٖۚ قَدْ شَغَفَهَا حُبًّاۗ اِنَّا لَنَرٰىهَا فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

wa qāla niswatun fil-madīnatimra'atul-‘azīzi turāwidu fatāhā ‘an nafsih(ī), qad syagafahā ḥubbā(n), innā lanarāhā fī ḍalālim mubīn(in).

आणि शहरातील स्त्रिया म्हणाल्या, 'अल-अजीजची पत्नी तिच्या नोकरला तिच्याकडे झुकण्यास प्रलोभन देत आहे; तिच्या नोकरने खरोखरच तिला प्रेमात मत्त केले आहे. आम्ही निश्चितच तिला स्पष्ट चुकात पाहतो.'

فَلَمَّا سَمِعَتْ بِمَكْرِهِنَّ اَرْسَلَتْ اِلَيْهِنَّ وَاَعْتَدَتْ لَهُنَّ مُتَّكَـاً وَّاٰتَتْ كُلَّ وَاحِدَةٍ مِّنْهُنَّ سِكِّيْنًا وَّقَالَتِ اخْرُجْ عَلَيْهِنَّ ۚ فَلَمَّا رَاَيْنَهٗٓ اَكْبَرْنَهٗ وَقَطَّعْنَ اَيْدِيَهُنَّۖ وَقُلْنَ حَاشَ لِلّٰهِ مَا هٰذَا بَشَرًاۗ اِنْ هٰذَآ اِلَّا مَلَكٌ كَرِيْمٌ

falammā sami‘at bimakrihinna arsalat ilaihinna wa a‘tadat lahunna muttaka'aw wa ātat kulla wāḥidim minhunna sikkīnaw wa qālatikhruj ‘alaihinn(a), falammā ra'ainahū akbarnahū wa qaṭṭa‘na aidiyahunn(a), wa qulna ḥāsya lillāhi mā hāżā illā basyarā(n), in hāżā illā malakun karīm(un).

जेव्हा तिने त्यांचा बदनामीचा आरोप ऐकला, तेव्हा तिने त्यांना आमंत्रित केले आणि बसण्यासाठी जागा तयार केली, आणि प्रत्येकाला अन्न कापण्यासाठी एक सुरी दिली, मग तिने (जुसेफाला) म्हटले, 'बाहेर ये (स्वतःला दाखव) त्यांच्यासमोर.' स्त्रियांनी त्याला पाहताच त्याच्या सौंदर्याने मंत्रमुग्ध झाल्या आणि (अनवधानाने) स्वतःचे हात कापले. त्या म्हणाल्या, 'सर्व स्तुती अल्लाहची, हा माणूस नाही. हा खरोखरच एक प्रतिष्ठित देवदूत आहे.'

قَالَتْ فَذٰلِكُنَّ الَّذِيْ لُمْتُنَّنِيْ فِيْهِ ۗوَلَقَدْ رَاوَدْتُّهٗ عَنْ نَّفْسِهٖ فَاسْتَعْصَمَ ۗوَلَىِٕنْ لَّمْ يَفْعَلْ مَآ اٰمُرُهٗ لَيُسْجَنَنَّ وَلَيَكُوْنًا مِّنَ الصّٰغِرِيْنَ

qālat fa żālikunnal-lażī lumtunnanī fīh(i), wa laqad rāwattuhū ‘an nafsihī fasta‘ṣam(a), wa la'il lam yaf‘al mā āmuruhū layusjananna wa layakūnam minaṣ-ṣāgirīn(a).

ती (अल-अजीजची पत्नी) म्हणाली, 'हीच ती व्यक्ती आहे ज्यामुळे तुम्ही माझ्यावर त्याच्याबद्दल (माझ्या आकर्षणाबद्दल) टीका केली, आणि खरंच, मी त्याला माझ्याशी समर्पित होण्यास प्रलोभन दिले, पण त्याने नकार दिला. जर त्याने माझ्या आज्ञेचे पालन केले नाही, तर त्याला तुरुंगात टाकले जाईल, आणि तो तिरस्कारित व्यक्ती बनेल.'

قَالَ رَبِّ السِّجْنُ اَحَبُّ اِلَيَّ مِمَّا يَدْعُوْنَنِيْٓ اِلَيْهِ ۚوَاِلَّا تَصْرِفْ عَنِّيْ كَيْدَهُنَّ اَصْبُ اِلَيْهِنَّ وَاَكُنْ مِّنَ الْجٰهِلِيْنَ

qāla rabbis-sijnu aḥabbu ilayya mimmā yad‘ūnanī ilaih(i), wa illā taṣrif ‘annī kaidahunna aṣbu ilaihinna wa akum minal-jāhilīn(a).

जुलेखा म्हणाली, 'अरे माझ्या स्वामिन! तुरुंगवास मला त्यांच्या इच्छा पूर्ण करण्यापेक्षा अधिकच पसंत आहे. जर तू मला त्यांच्या फसवणुकीपासून वाचवले नाहीस, तर मी नक्कीच त्यांच्या इच्छेनुसार वाकणार आहे आणि मी नक्कीच मूर्खांपैकी एक होईन.'

فَاسْتَجَابَ لَهٗ رَبُّهٗ فَصَرَفَ عَنْهُ كَيْدَهُنَّ ۗاِنَّهٗ هُوَ السَّمِيْعُ الْعَلِيْمُ

fastajāba lahū rabbuhū fa ṣarafa ‘anhu kaidahunn(a), innahū huwas-samī‘ul-‘alīm(u).

मग जोसेफच्या प्रार्थनेला उत्तर देत देवाने त्याला त्यांच्या फसवणुकीपासून वाचवले. तो सर्व ऐकणारा, सर्व जाणणारा आहे.

ثُمَّ بَدَا لَهُمْ مِّنْۢ بَعْدِ مَا رَاَوُا الْاٰيٰتِ لَيَسْجُنُنَّهٗ حَتّٰى حِيْنٍ ࣖ

Ṡumma badā lahum mim ba‘di mā ra'awul-āyāti layasjununnahū ḥattā ḥīn(in).

मग जोसेफच्या चिन्हे (त्याच्या सत्याची) पाहिल्यावर त्यांना वाटले की त्याला ठराविक काळासाठी तुरुंगात टाकावे.

وَدَخَلَ مَعَهُ السِّجْنَ فَتَيٰنِ ۗقَالَ اَحَدُهُمَآ اِنِّيْٓ اَرٰىنِيْٓ اَعْصِرُ خَمْرًا ۚوَقَالَ الْاٰخَرُ اِنِّيْٓ اَرٰىنِيْٓ اَحْمِلُ فَوْقَ رَأْسِيْ خُبْزًا تَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْهُ ۗنَبِّئْنَا بِتَأْوِيْلِهٖ ۚاِنَّا نَرٰىكَ مِنَ الْمُحْسِنِيْنَ

wa dakhala ma‘ahus-sijna fatayān(i), qāla aḥaduhumā innī arānī a‘ṣiru khamrā(n), wa qālal-ākharu innī arānī aḥmilu fauqa ra'sī khubzan ta'kuluṭ-ṭairu minh(u), nabbi'nā bita'wīlih(ī), innā narāka minal-muḥsinīn(a).

आणि त्याच्याबरोबर तुरुंगात दोन तरुणही आले. त्यापैकी एकाने म्हटले, 'मला स्वप्नात दिसले की मी द्राक्षांचा रस दाबत होतो,' आणि दुसऱ्याने म्हटले, 'मला स्वप्नात दिसले की मी माझ्या डोक्यावर ब्रेड ठेवून चाललो होतो आणि पक्षी त्यातील काही खात होते.' याचे अर्थ आम्हाला सांगा. आम्ही तुला नीतिवानपैकी एक मानतो.'

قَالَ لَا يَأْتِيْكُمَا طَعَامٌ تُرْزَقٰنِهٖٓ اِلَّا نَبَّأْتُكُمَا بِتَأْوِيْلِهٖ قَبْلَ اَنْ يَّأْتِيَكُمَا ۗذٰلِكُمَا مِمَّا عَلَّمَنِيْ رَبِّيْۗ اِنِّيْ تَرَكْتُ مِلَّةَ قَوْمٍ لَّا يُؤْمِنُوْنَ بِاللّٰهِ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ هُمْ كٰفِرُوْنَۙ

qāla lā ya'tīkumā ṭa‘āmun turzaqānihī illā nabba'tukumā bita'wīlihī qabla ay ya'tiyakumā, żālikumā mimmā ‘allamanī rabbī, innī taraktu millata qaumil lā yu'minūna billāhi wa hum bil-ākhirati hum kāfirūn(a).

त्याने (जुल्फिकारने) सांगितले, 'तुम्हाला दोघांनाही जे अन्न दिले जाते, त्याचे मी तुम्हाला ते मिळण्यापूर्वीच अर्थ सांगू शकतो. हे माझ्या प्रभूने मला शिकवलेल्या गोष्टींपैकी एक आहे. खरं तर, मी त्या लोकांचा धर्म सोडला आहे जे अल्लाहवर विश्वास ठेवत नाहीत आणि परलोकवरही विश्वास ठेवत नाहीत.'

وَاتَّبَعْتُ مِلَّةَ اٰبَاۤءِيْٓ اِبْرٰهِيْمَ وَاِسْحٰقَ وَيَعْقُوْبَۗ مَا كَانَ لَنَآ اَنْ نُّشْرِكَ بِاللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ ذٰلِكَ مِنْ فَضْلِ اللّٰهِ عَلَيْنَا وَعَلَى النَّاسِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَشْكُرُوْنَ

wattaba‘tu millata ābā'ī ibrāhīma wa isḥāqa wa ya‘qūb(a), mā kāna lanā an nusyrika billāhi min syai'(in), żālika min faḍlillāhi ‘alainā wa ‘alan-nāsi wa lākinna akṡaran-nāsi lā yasykurūn(a).

आणि मी माझ्या पूर्वजांच्या धर्माचे अनुसरण करतो: अब्राहम, इसहाक आणि याकूब यांचे. आमच्यासाठी (पैगंबरांसाठी) अल्लाहबरोबर काहीही भागीदार ठरवणे योग्य नाही. ही अल्लाहने आम्हाला आणि मानवजातीला (सर्व) दिलेली कृपा आहे; परंतु बहुतेक लोक कृतज्ञ नाहीत.

يٰصَاحِبَيِ السِّجْنِ ءَاَرْبَابٌ مُّتَفَرِّقُوْنَ خَيْرٌ اَمِ اللّٰهُ الْوَاحِدُ الْقَهَّارُۗ

yā ṣāḥibayis-sijni a'arbābum mutafarriqūna khairun amillāhul-wāḥidul-qahhār(u).

अरे तुरुंगातील हे दोघे रहिवाशी! या विविध देवांपेक्षा की एकच, सर्वशक्तिमान अल्लाह?

مَا تَعْبُدُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖٓ اِلَّآ اَسْمَاۤءً سَمَّيْتُمُوْهَآ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ مَّآ اَنْزَلَ اللّٰهُ بِهَا مِنْ سُلْطٰنٍۗ اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلّٰهِ ۗاَمَرَ اَلَّا تَعْبُدُوْٓا اِلَّآ اِيَّاهُ ۗذٰلِكَ الدِّيْنُ الْقَيِّمُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

mā ta‘budūna min dūnihī illā asmā'an sammaitumūhā antum wa ābā'ukum mā anzalallāhu bihā min sulṭān(in), inil-ḥukmu illā lillāh(i), amara allā ta‘budū illā iyyāh(u), żālikad-dīnul-qayyimu wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

तुम्ही त्याच्याशिवाय ज्यांची उपासना करता ती फक्त नावे आहेत जी तुम्ही स्वतः किंवा तुमच्या पूर्वजांनी रचली आहेत. अल्लाहने त्यांच्याबद्दल कोणताही अधिकार अवतरित केलेला नाही. निर्णय फक्त अल्लाहचाच आहे. त्याने तुम्हाला त्याच्याशिवाय इतर कोणाचीही उपासना करू नये, असे आज्ञा केली आहे. हाच सरळ मार्ग आहे, परंतु बहुतेक लोक जाणत नाहीत.

يٰصَاحِبَيِ السِّجْنِ اَمَّآ اَحَدُكُمَا فَيَسْقِيْ رَبَّهٗ خَمْرًا ۗوَاَمَّا الْاٰخَرُ فَيُصْلَبُ فَتَأْكُلُ الطَّيْرُ مِنْ رَّأْسِهٖ ۗ قُضِيَ الْاَمْرُ الَّذِيْ فِيْهِ تَسْتَفْتِيٰنِۗ

yā ṣāḥibayis-sijni ammā aḥadukumā fa yasqī rabbahū khamrā(n), wa ammal-ākharu fa yuṣlabu fa ta'kuluṭ-ṭairu mir ra'sih(ī), quḍiyal-amrul-lażī fīhi tastaftiyān(i).

अरे दोन कैद्यांनो, तुमच्यापैकी एक त्याच्या स्वाम्याला दारू पाजवेल, आणि दुसरा क्रूसावर चढवला जाईल, आणि पक्षी त्याच्या डोक्यावरून खातील. तुम्ही ज्या विषयाबद्दल मला विचारले होते त्याचे उत्तर देण्यात आले आहे.

وَقَالَ لِلَّذِيْ ظَنَّ اَنَّهٗ نَاجٍ مِّنْهُمَا اذْكُرْنِيْ عِنْدَ رَبِّكَۖ فَاَنْسٰىهُ الشَّيْطٰنُ ذِكْرَ رَبِّهٖ فَلَبِثَ فِى السِّجْنِ بِضْعَ سِنِيْنَ ࣖ

wa qāla lil-lażī ẓanna annahū nājim minhumażkurnī ‘inda rabbik(a), fa ansāhusy-syaiṭānu żikra rabbihī fa labiṡa fis-sijni biḍ‘a sinīn(a).

आणि त्याने (जुहैरने) त्या दोघांपैकी ज्याच्या सुटकेची त्याला खात्री होती, त्याला सांगितले, 'तुझ्या स्वामीला माझ्या परिस्थितीची खबर दे.' परंतु शैतानाने त्याला (जुहैरला) आपल्या स्वामीला (जुहैरच्या परिस्थितीची) खबर देणे विसरायला लावले. म्हणून तो (जुहैर) अनेक वर्षे तुरुंगात राहिला.

وَقَالَ الْمَلِكُ اِنِّيْٓ اَرٰى سَبْعَ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعَ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۗ يٰٓاَيُّهَا الْمَلَاُ اَفْتُوْنِيْ فِيْ رُءْيَايَ اِنْ كُنْتُمْ لِلرُّءْيَا تَعْبُرُوْنَ

wa qālal-maliku innī arā sab‘a baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘a sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), yā ayyuhal-mala'u aftūnī fī ru'yāya in kuntum lir-ru'yā ta‘burūn(a).

आणि राजाने (त्याच्या लोकांच्या नेत्यांना) म्हटले, 'खरोखरच, मी स्वप्नात पाहिले की सात फट्टीर गायी सात दुबळ्या गायींनी खाल्ल्या जात होत्या; सात हिरव्या गव्हाच्या काड्या आणि (सात कणसे) कोरडी होती. हे प्रतिष्ठित लोकांनो! माझ्या स्वप्नाचा अर्थ मला समजावून सांगा, जर तुम्हाला स्वप्नार्थ सांगता येत असेल तर.'

قَالُوْٓا اَضْغَاثُ اَحْلَامٍ ۚوَمَا نَحْنُ بِتَأْوِيْلِ الْاَحْلَامِ بِعٰلِمِيْنَ

qālū aḍgāṡu aḥlām(in), wa mā naḥnu bita'wīlil-aḥlāmi bi‘ālimīn(a).

त्यांनी उत्तर दिले, '(ही) निरर्थक स्वप्ने आहेत, आणि आम्हाला त्यांचा अर्थ लावता येणार नाही.'

وَقَالَ الَّذِيْ نَجَا مِنْهُمَا وَادَّكَرَ بَعْدَ اُمَّةٍ اَنَا۠ اُنَبِّئُكُمْ بِتَأْوِيْلِهٖ فَاَرْسِلُوْنِ

wa qālal-lażī najā minhumā waddakara ba‘da ummatin ana unabbi'ukum bita'wīlihī fa arsilūn(i).

आणि त्या दोघांपैकी ज्याला वाचवण्यात आले होते, त्याने बराच काळानंतर (जुसुप) यांचा उल्लेख करून बोलले, 'मी तुम्हाला स्वप्न अर्थ लावण्यात निपुण असलेल्या व्यक्तीबद्दल सांगीन, म्हणून मला (त्याच्याकडे) पाठवा.'

يُوْسُفُ اَيُّهَا الصِّدِّيْقُ اَفْتِنَا فِيْ سَبْعِ بَقَرٰتٍ سِمَانٍ يَّأْكُلُهُنَّ سَبْعٌ عِجَافٌ وَّسَبْعِ سُنْۢبُلٰتٍ خُضْرٍ وَّاُخَرَ يٰبِسٰتٍۙ لَّعَلِّيْٓ اَرْجِعُ اِلَى النَّاسِ لَعَلَّهُمْ يَعْلَمُوْنَ

yūsufu ayyuhaṣ-ṣiddīqu aftinā fī sab‘i baqarātin simāniy ya'kuluhunna sab‘un ‘ijāfuw wa sab‘i sumbulātin khuḍriw wa ukhara yābisāt(in), la‘allī arji‘u ilan-nāsi la‘allahum ya‘lamūn(a).

हे युसुफा, तू सर्वात विश्वासू आहेस! आम्हाला सात फटिंग गायी सात दुबळ्या गायींनी खाल्ल्याचे, तसेच सात हिरव्या काड्या आणि सात कोरड्या काड्या यांचे अर्थ सांग, जेणेकरून मी या लोकांकडे परत जाईन आणि त्यांना कळेल.

قَالَ تَزْرَعُوْنَ سَبْعَ سِنِيْنَ دَاَبًاۚ فَمَا حَصَدْتُّمْ فَذَرُوْهُ فِيْ سُنْۢبُلِهٖٓ اِلَّا قَلِيْلًا مِّمَّا تَأْكُلُوْنَ

qāla tazra‘ūna sab‘a sinīna da'abā(n), famā ḥaṣattum fa żarūhu fī sumbulihī illā qalīlam mimmā ta'kulūn(a).

त्याने (यूसुफने) म्हटले, 'तुम्ही सात वर्षे नेहमीप्रमाणे पेरणी करा; मग जे काही तुम्ही कापता, ते कांड्यावरच राहू द्या, फक्त थोडेसे जे तुम्ही खाता ते वगळता.'

ثُمَّ يَأْتِيْ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ سَبْعٌ شِدَادٌ يَّأْكُلْنَ مَا قَدَّمْتُمْ لَهُنَّ اِلَّا قَلِيْلًا مِّمَّا تُحْصِنُوْنَ

Ṡumma ya'tī mim ba‘di żālika sab‘un syidāduy ya'kulna mā qaddamtum lahunna illā qalīlam mimmā tuḥṣinūn(a).

त्यानंतर कठीण संकटाचे सात (वर्षे) येतील, जे तुम्ही (संकटाच्या वर्षांसाठी) सांठवून ठेवलेले अन्न संपवतील, फक्त तुम्ही (गव्हाचे बियाणे) सांठवून ठेवलेल्या थोड्याशा वस्तू वगळता.'

ثُمَّ يَأْتِيْ مِنْۢ بَعْدِ ذٰلِكَ عَامٌ فِيْهِ يُغَاثُ النَّاسُ وَفِيْهِ يَعْصِرُوْنَ ࣖ

Ṡumma ya'tī mim ba‘di żālika ‘āmun fīhi yugāṡun-nāsu wa fīhi ya‘ṣirūn(a).

त्यानंतर एक वर्ष येईल ज्यात लोकांना (पर्याप्त प्रमाणात) पाऊस दिला जाईल आणि त्या काळात ते (द्राक्ष) पिळतील.'

وَقَالَ الْمَلِكُ ائْتُوْنِيْ بِهٖ ۚفَلَمَّا جَاۤءَهُ الرَّسُوْلُ قَالَ ارْجِعْ اِلٰى رَبِّكَ فَسْـَٔلْهُ مَا بَالُ النِّسْوَةِ الّٰتِيْ قَطَّعْنَ اَيْدِيَهُنَّ ۗاِنَّ رَبِّيْ بِكَيْدِهِنَّ عَلِيْمٌ

wa qālal-maliku'tūnī bih(ī), falammā jā'ahur-rasūlu qālarji‘ ilā rabbika fas'alhu mā bālun-niswatil-lātī qaṭṭa‘na aidiyahunn(a), inna rabbī bikaidihinna ‘alīm(un).

आणि राजा म्हणाला, 'त्याला माझ्याकडे आणा.' जेव्हा दूत त्याच्याकडे आला, तेव्हा त्याने (युसूफने) सांगितले, 'तुमच्या स्वामीकडे परत जा आणि त्या महिलांबद्दल विचारा ज्यांनी आपले हात कापले. खरोखरच, माझा प्रभू त्यांच्या फसवणुकीबद्दल सर्वज्ञ आहे.'

قَالَ مَا خَطْبُكُنَّ اِذْ رَاوَدْتُّنَّ يُوْسُفَ عَنْ نَّفْسِهٖۗ قُلْنَ حَاشَ لِلّٰهِ مَا عَلِمْنَا عَلَيْهِ مِنْ سُوْۤءٍ ۗقَالَتِ امْرَاَتُ الْعَزِيْزِ الْـٰٔنَ حَصْحَصَ الْحَقُّۖ اَنَا۠ رَاوَدْتُّهٗ عَنْ نَّفْسِهٖ وَاِنَّهٗ لَمِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qāla mā khaṭbukunna iż rāwattunna yūsufa ‘an nafsih(ī), qulna ḥāsya lillāhi mā ‘alimnā ‘alaihi min sū'(in), qālatimra'atul-‘azīzil-āna ḥaṣḥaṣal-ḥaqq(u), ana rāwattuhū ‘an nafsihī wa innahū laminaṣ-ṣādiqīn(a).

त्याने (राजाने) (स्त्रियांना) विचारले, 'जेव्हा तुम्ही युसुफाला स्वतःला समर्पित होण्यास प्रलोभन दिले तेव्हा तुम्ही कशा होत्या?' त्या म्हणाल्या, 'अल्लाहची स्तुती होवो, आम्हाला त्याच्यात काहीही दोष आढळला नाही.' अझीझच्या पत्नीने म्हटले, 'आता सत्य उघड झाले आहे. मीच त्याला प्रलोभन दिले आणि फसवलं, आणि खरंच तो नीतिवान लोकांपैकी आहे.'

ذٰلِكَ لِيَعْلَمَ اَنِّيْ لَمْ اَخُنْهُ بِالْغَيْبِ وَاَنَّ اللّٰهَ لَا يَهْدِيْ كَيْدَ الْخَاۤىِٕنِيْنَ ۔

Żālika liya‘lama annī lam akhunhu bil-gaibi wa annallāha lā yahdī kaidal-khā'inīn(a).

(जुलेखा म्हणाली), 'हे यासाठी आहे की त्याला (अल-अजीजला) कळो की मी त्याच्या गैरहाजरगीत त्याची फसवणूक केली नाही, आणि विश्वासघातकांच्या फसवणुकीला अल्लाह मान्य करत नाही.'

۞ وَمَآ اُبَرِّئُ نَفْسِيْۚ اِنَّ النَّفْسَ لَاَمَّارَةٌ ۢ بِالسُّوْۤءِ اِلَّا مَا رَحِمَ رَبِّيْۗ اِنَّ رَبِّيْ غَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa mā ubarri'u nafsī, innan-nafsa la'ammāratum bis-sū'i illā mā raḥima rabbī, inna rabbī gafūrur raḥīm(un).

आणि मी स्वतःला निर्दोष घोषित करत नाही, कारण खरोखरच, आत्मा नेहमी वाईटाकडेच प्रवृत्त करतो, माझ्या प्रभूने ज्यांवर कृपा केली आहे ते सोडल्यास. खरोखरच, माझा प्रभू क्षमाशील आणि दयाळू आहे.'

وَقَالَ الْمَلِكُ ائْتُوْنِيْ بِهٖٓ اَسْتَخْلِصْهُ لِنَفْسِيْۚ فَلَمَّا كَلَّمَهٗ قَالَ اِنَّكَ الْيَوْمَ لَدَيْنَا مَكِيْنٌ اَمِيْنٌ

wa qālal-maliku'tūnī bihī astakhliṣhu linafsī, falammā kallamahū qāla innakal-yauma ladainā makīnun amīn(un).

आणि राजा म्हणाला, 'त्याला माझ्याकडे आणा, जेणेकरून मी त्याला माझ्या कामांवर नेमू शकेन.' जेव्हा त्याने (राजाने) त्याच्याशी (जुलेखाशी) संवाद साधला, तेव्हा त्याने (राजाने) म्हटले, 'खरोखर, आजपासून तुझा आमच्यात उच्च पद आणि विश्वास असेल.'

قَالَ اجْعَلْنِيْ عَلٰى خَزَاۤىِٕنِ الْاَرْضِۚ اِنِّيْ حَفِيْظٌ عَلِيْمٌ

qālaj‘alnī ‘alā khazā'inil-arḍ(i), innī ḥafīẓun ‘alīm(un).

त्याने (जुलेखाने) म्हटले, 'मला या भूमीचा (इजिप्तचा) कोषाध्यक्ष नेमून द्या; कारण खरोखर, मी रक्षण करण्यात कुशल आणि जाणकार आहे.'

وَكَذٰلِكَ مَكَّنَّا لِيُوْسُفَ فِى الْاَرْضِ يَتَبَوَّاُ مِنْهَا حَيْثُ يَشَاۤءُۗ نُصِيْبُ بِرَحْمَتِنَا مَنْ نَّشَاۤءُ وَلَا نُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ

wa każālika makkannā liyūsufa fil-arḍi yatabawwa'u minhā ḥaiṡu yasyā'(u), nuṣību biraḥmatinā man nasyā'u wa lā nuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).

आणि अशाप्रकारे आम्ही जोसेफला त्या भूमीत (इजिप्तमध्ये) प्रतिष्ठित केले, जिथे त्याला हवे असेल तिथे राहण्यासाठी. आम्ही ज्यावर इच्छितो त्याच्यावर आपली कृपा करतो, आणि आम्ही चांगले करणाऱ्यांचे फळ वाया घालवत नाही.'

وَلَاَجْرُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَكَانُوْا يَتَّقُوْنَ ࣖ

wa la'ajrul-ākhirati khairul lil-lażīna āmanū wa kānū yattaqūn(a).

आणि खरोखरच, परलोकचे फळ त्या लोकांसाठी अधिक चांगले आहे जे विश्वास ठेवतात आणि सतत ईश्वराची आठवण ठेवतात.

وَجَاۤءَ اِخْوَةُ يُوْسُفَ فَدَخَلُوْا عَلَيْهِ فَعَرَفَهُمْ وَهُمْ لَهٗ مُنْكِرُوْنَ

wa jā'a ikhwatu yūsufa fa dakhalū ‘alaihi fa ‘arafahum wa hum lahū munkirūn(a).

आणि युसुफचे भाऊ (इजिप्तात) आले आणि त्याच्याकडे प्रवेश झाले. मग त्याने त्यांना ओळखले, परंतु त्यांनी त्याला ओळखले नाही.

وَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ قَالَ ائْتُوْنِيْ بِاَخٍ لَّكُمْ مِّنْ اَبِيْكُمْ ۚ اَلَا تَرَوْنَ اَنِّيْٓ اُوْفِى الْكَيْلَ وَاَنَا۠ خَيْرُ الْمُنْزِلِيْنَ

wa lammā jahhazahum bijahāzihim qāla'tūnī bi'akhil lakum min abīkum, alā tarauna annī ūfil-kaila wa ana khairul-munzilīn(a).

आणि जेव्हा तो (जुलेखाने) त्यांच्यासाठी जेवण तयार केले, त्याने सांगितले, 'मला तुमच्या वडिलांकडून तुमचा भाऊ (बिन्यामिन) आणून द्या, तुम्हाला दिसत नाही का की मी परिपूर्ण मोजणी करतो आणि मी पाहुण्यांचे उत्तम स्वागत करणारा आहे?'

فَاِنْ لَّمْ تَأْتُوْنِيْ بِهٖ فَلَا كَيْلَ لَكُمْ عِنْدِيْ وَلَا تَقْرَبُوْنِ

fa illam ta'tūnī bihī falā kaila lakum ‘indī wa lā taqrabūn(i).

मग जर तुम्ही त्याला माझ्याकडे आणले नाही, तर तुम्हाला माझ्याकडून पुन्हा काहीही (गहू) मिळणार नाही, आणि माझ्याजवळ येऊही नका.

قَالُوْا سَنُرَاوِدُ عَنْهُ اَبَاهُ وَاِنَّا لَفٰعِلُوْنَ

qālū sanurāwidu ‘anhu abāhu wa innā lafā‘ilūn(a).

त्यांनी म्हटले, 'आम्ही त्याच्या वडिलांना (त्याला आणण्यासाठी) पटवून घेण्याचा प्रयत्न करू आणि आम्ही नक्कीच तसे करू.'

وَقَالَ لِفِتْيٰنِهِ اجْعَلُوْا بِضَاعَتَهُمْ فِيْ رِحَالِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَعْرِفُوْنَهَآ اِذَا انْقَلَبُوْٓا اِلٰٓى اَهْلِهِمْ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

wa qāla lifityānihij‘alū biḍā‘atahum fī riḥālihim la‘allahum ya‘rifūnahā iżanqalabū ilā ahlihim la‘allahum yarji‘ūn(a).

आणि तो (योसेफने) आपल्या नोकरान्ना सांगितले, 'त्यांचे सामान त्यांच्या पिशव्यांमध्ये परत घाला, जेणेकरून ते त्यांच्या कुटुंबांकडे परत आल्यावर त्यांना ते कळेल, आणि कदाचित ते परत येतील.'

فَلَمَّا رَجَعُوْٓا اِلٰٓى اَبِيْهِمْ قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مُنِعَ مِنَّا الْكَيْلُ فَاَرْسِلْ مَعَنَآ اَخَانَا نَكْتَلْ وَاِنَّا لَهٗ لَحٰفِظُوْنَ

falammā raja‘ū ilā abīhim qālū yā abānā muni‘a minnal-kailu fa arsil ma‘anā akhānā naktal wa innā lahū laḥāfiẓūn(a).

मग जेव्हा ते त्यांच्या वडिलांकडे (याकूब) परत आले, तेव्हा त्यांनी म्हटले, 'अरे आमच्या वडिलांनो, आम्हाला आमच्या भावाला सोबत आणल्याशिवाय अजून अन्नधान्य मिळणार नाही, म्हणून आमच्यासोबत आमच्या भावाला जाऊ द्या, जेणेकरून आम्हाला अन्नधान्य मिळेल, आणि आम्ही खरोखरच त्याची राखण करू.'

قَالَ هَلْ اٰمَنُكُمْ عَلَيْهِ اِلَّا كَمَآ اَمِنْتُكُمْ عَلٰٓى اَخِيْهِ مِنْ قَبْلُۗ فَاللّٰهُ خَيْرٌ حٰفِظًا وَّهُوَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ

qāla hal āmanukum ‘alaihi illā kamā amintukum ‘alā akhīhi min qabl(u), fallāhu khairun ḥāfiẓaw wa huwa arḥamur-rāḥimīn(a).

त्याने (याकूबने) म्हटले, 'मी त्याला (बिन्यामिनला) तुमच्या हवाली कसा करू शकतो, जसा मी यापूर्वी त्याचा भाऊ (जुहैर) तुमच्या हवाली केला होता?' अल्लाह सर्वोत्तम रक्षणकर्ता आहे, आणि तो दया दाखवणाऱ्यांपैकी सर्वांत दयाळू आहे.

وَلَمَّا فَتَحُوْا مَتَاعَهُمْ وَجَدُوْا بِضَاعَتَهُمْ رُدَّتْ اِلَيْهِمْۗ قَالُوْا يٰٓاَبَانَا مَا نَبْغِيْۗ هٰذِهٖ بِضَاعَتُنَا رُدَّتْ اِلَيْنَا وَنَمِيْرُ اَهْلَنَا وَنَحْفَظُ اَخَانَا وَنَزْدَادُ كَيْلَ بَعِيْرٍۗ ذٰلِكَ كَيْلٌ يَّسِيْرٌ

wa lammā fataḥū matā‘ahum wajadū biḍā‘atahum ruddat ilaihim, qālū yā abānā mā nabgī, hāżihī biḍā‘atunā ruddat ilainā wa namīru ahlanā wa naḥfaẓu akhānā wa nazdādu kaila ba‘īr(in), żālika kailuy yasīr(un).

आणि जेव्हा त्यांनी आपले पिशव्या उघडल्या, तेव्हा त्यांना त्यांचा (विनिमय) परत आले. ते म्हणाले, 'अरे आमच्या वडिलांनो! आम्हाला आणखी काय हवे? आमचे सामान आम्हाला परत मिळाले आहे, आणि आम्ही आमच्या कुटुंबाला अन्न देऊ शकू, आणि आम्ही आमच्या भावाची काळजी घेऊ, आणि आम्हाला एका उंटाच्या ओझ्याइतका अतिरिक्त (गव्हाचा) रेशन मिळेल. ही (इजिप्तच्या राजासाठी) एक सोपी गोष्ट आहे.'

قَالَ لَنْ اُرْسِلَهٗ مَعَكُمْ حَتّٰى تُؤْتُوْنِ مَوْثِقًا مِّنَ اللّٰهِ لَتَأْتُنَّنِيْ بِهٖٓ اِلَّآ اَنْ يُّحَاطَ بِكُمْۚ فَلَمَّآ اٰتَوْهُ مَوْثِقَهُمْ قَالَ اللّٰهُ عَلٰى مَا نَقُوْلُ وَكِيْلٌ

qāla lan ursilahū ma‘akum ḥattā tu'tūni mauṡiqam minallāhi lata'tunnanī bihī illā ayyuḥāṭa bikum, falammā ātauhu mauṡiqahum qālallāhu ‘alā mā naqūlu wakīl(un).

त्याने (याकूबने) म्हटले, 'जोपर्यंत तुम्ही अल्लाहच्या शपथे मला खात्री देत नाही की तुम्ही त्याला नक्कीच परत आणाल, तोपर्यंत मी त्याला तुमच्यासोबत जाऊ देणार नाही, जोपर्यंत तुम्ही शत्रूने वेढले गेले नसाल.' त्यांनी शपथ घेतल्यावर, त्याने (याकूबने) म्हटले, 'आम्ही जे बोलतो त्याचे साक्षीदार ईश्वरच आहे.'

وَقَالَ يٰبَنِيَّ لَا تَدْخُلُوْا مِنْۢ بَابٍ وَّاحِدٍ وَّادْخُلُوْا مِنْ اَبْوَابٍ مُّتَفَرِّقَةٍۗ وَمَآ اُغْنِيْ عَنْكُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍۗ اِنِ الْحُكْمُ اِلَّا لِلّٰهِ ۗعَلَيْهِ تَوَكَّلْتُ وَعَلَيْهِ فَلْيَتَوَكَّلِ الْمُتَوَكِّلُوْنَ

wa qāla yā baniyya lā tadkhulū mim bābiw wāḥidiw wadkhulū min abwābim mutafarriqah(tin), wa mā ugnī ‘ankum minallāhi min syai'(in), inil-ḥukmu illā lillāh(i), ‘alaihi tawakkaltu wa ‘alaihi falyatawakkalil-mutawakkilūn(a).

आणि त्याने (याकूबने) म्हटले, 'अरे माझ्या मुलांनो! एकाच द्वारातून प्रवेश करू नका, तर वेगवेगळ्या द्वारांतून प्रवेश करा; तरीही मी तुम्हाला ईश्वरापासून थोडंही संरक्षण देऊ शकत नाही. निर्णय फक्त अल्लाहचा आहे. त्यावरच मी माझा विश्वास ठेवतो, आणि ज्यांना विश्वास ठेवायचा आहे त्यांनीही त्यावरच ठेवावा.'

وَلَمَّا دَخَلُوْا مِنْ حَيْثُ اَمَرَهُمْ اَبُوْهُمْۗ مَا كَانَ يُغْنِيْ عَنْهُمْ مِّنَ اللّٰهِ مِنْ شَيْءٍ اِلَّا حَاجَةً فِيْ نَفْسِ يَعْقُوْبَ قَضٰىهَاۗ وَاِنَّهٗ لَذُوْ عِلْمٍ لِّمَا عَلَّمْنٰهُ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ ࣖ

wa lammā dakhalū min ḥaiṡu amarahum abūhum, mā kāna yugnī ‘anhum minallāhi min syai'in illā ḥājatan fī nafsi ya‘qūba qaḍāhā, wa innahū lażū ‘ilmil limā ‘allamnāhu wa lākinna akṡaran-nāsi lā ya‘lamūn(a).

आणि जेव्हा ते त्यांच्या वडिलांनी सांगितल्याप्रमाणे प्रवेश केले, तेव्हा ते अल्लाहच्या निर्णयाला किंचितही टाळू शकले नाही, परंतु ती फक्त एक इच्छा होती जी याकूबने व्यक्त केली होती. आणि खरंच, त्याच्याकडे ज्ञान होते, कारण आम्ही त्याला शिकवले होते. पण बहुतेक लोक जाणत नाहीत.

وَلَمَّا دَخَلُوْا عَلٰى يُوْسُفَ اٰوٰٓى اِلَيْهِ اَخَاهُ قَالَ اِنِّيْٓ اَنَا۠ اَخُوْكَ فَلَا تَبْتَىِٕسْ بِمَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

wa lammā dakhalū ‘alā yūsufa āwā ilaihi akhāhu qāla innī akhūka falā tabta'is bimā kānū ya‘malūn(a).

आणि जेव्हा ते (युसूफच्या ठिकाणी) प्रवेश झाले, तेव्हा त्याने (युसूफने) आपल्या भावाला (बिन्यामिनला) आपल्या जागी बसवले, तो (युसूफ) म्हणाला, 'खरोखरच, मी तुमचा भाऊ आहे, त्यांनी जे केले त्याबद्दल दु:खी होऊ नका.'

فَلَمَّا جَهَّزَهُمْ بِجَهَازِهِمْ جَعَلَ السِّقَايَةَ فِيْ رَحْلِ اَخِيْهِ ثُمَّ اَذَّنَ مُؤَذِّنٌ اَيَّتُهَا الْعِيْرُ اِنَّكُمْ لَسٰرِقُوْنَ

falammā jahhazahum bijahāzihim ja‘las-siqāyata fī raḥli akhīhi ṡumma ażżana mu'ażżinun ayyatuhal-‘īru innakum lasāriqūn(a).

जेव्हा त्यांचा अन्न तयार झाला, तेव्हा त्याने (योसेफने) प्याला आपल्या भावाच्या पिशवीत ठेवला. मग एका माणसाने ओरडून म्हटले, 'हे कारवा! तुम्ही खरोखरच चोर आहात.'

قَالُوْا وَاَقْبَلُوْا عَلَيْهِمْ مَّاذَا تَفْقِدُوْنَ

qālū wa aqbalū ‘alaihim māżā tafqidūn(a).

त्यांनी त्यांच्यावर आरोप करणाऱ्यांकडे पाहून विचारले, 'तुम्ही काय हरवले आहे?'

قَالُوْا نَفْقِدُ صُوَاعَ الْمَلِكِ وَلِمَنْ جَاۤءَ بِهٖ حِمْلُ بَعِيْرٍ وَّاَنَا۠ بِهٖ زَعِيْمٌ

qālū nafqidu ṣuwā‘al-maliki wa liman jā'a bihī ḥimlu ba‘īriw wa ana bihī za‘īm(un).

त्यांनी उत्तर दिले, 'आम्ही राजाचा पियाला हरवला आहे, आणि जो तो परत आणेल त्याला एक उंटाचा भार (सामान) मिळेल, आणि मी याची हमी देतो.'

قَالُوْا تَاللّٰهِ لَقَدْ عَلِمْتُمْ مَّا جِئْنَا لِنُفْسِدَ فِى الْاَرْضِ وَمَا كُنَّا سٰرِقِيْنَ

qālū tallāhi laqad ‘alimtum mā ji'tanā linufsida fil-arḍi wa mā kunnā sāriqīn(a).

त्यांनी (जुदाच्या भाऊंनी) उत्तर दिले, 'अल्लाहच्या शपथे, तुम्हाला माहीत आहे की आम्ही या भूमीत फसूळघात घालण्यासाठी आलेलो नाही, आणि आम्ही चोर नाही.'

قَالُوْا فَمَا جَزَاۤؤُهٗٓ اِنْ كُنْتُمْ كٰذِبِيْنَ

qālū famā jazā'uhū in kuntum kāżibīn(a).

त्यांनी विचारले, 'पण जर तुम्ही खोटं बोलत असाल तर त्याची शिक्षा काय आहे?'

قَالُوْا جَزَاۤؤُهٗ مَنْ وُّجِدَ فِيْ رَحْلِهٖ فَهُوَ جَزَاۤؤُهٗ ۗ كَذٰلِكَ نَجْزِى الظّٰلِمِيْنَ

qālū jazā'uhū maw wujida fī raḥlihī fa huwa jazā'uh(ū), każālika najziẓ-ẓālimīn(a).

त्यांनी उत्तर दिले, 'शिक्षा अशी आहे की ज्याच्या पिशवीत ते सापडले, त्यालाच शिक्षा भोगावी लागेल. आम्ही अपराधींना अशीच शिक्षा करतो.'

فَبَدَاَ بِاَوْعِيَتِهِمْ قَبْلَ وِعَاۤءِ اَخِيْهِ ثُمَّ اسْتَخْرَجَهَا مِنْ وِّعَاۤءِ اَخِيْهِۗ كَذٰلِكَ كِدْنَا لِيُوْسُفَۗ مَا كَانَ لِيَأْخُذَ اَخَاهُ فِيْ دِيْنِ الْمَلِكِ اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ ۗنَرْفَعُ دَرَجٰتٍ مَّنْ نَّشَاۤءُۗ وَفَوْقَ كُلِّ ذِيْ عِلْمٍ عَلِيْمٌ

fa bada'a bi'au‘iyatihim qabla wi‘ā'i akhīhi ṡummastakhrajahā miw wi‘ā'i akhīh(i), każālika kidnā liyūsuf(a), mā kāna liya'khuża akhāhu fī dīnil-maliki illā ay yasyā'allāh(u), narfa‘u darajātim man nasyā'(u), wa fauqa kulli żī ‘ilmin ‘alīm(un).

मग त्याने आपल्या भावाच्या पिशवीत शोध घेण्यापूर्वी त्यांच्या पिशव्यांची तपासणी सुरू केली आणि त्याने आपल्या भावाच्या पिशवीतून प्याला काढला. अशा प्रकारे आम्ही युसूफसाठी योजना आखली. तो राजाच्या कायद्यानुसार आपल्या भावाला शिक्षा देऊ शकत नव्हता, जोपर्यंत अल्लाहची इच्छा नव्हती. आम्ही ज्याला इच्छितो त्याची पदवी उंच करतो, आणि प्रत्येक जाणकारापेक्षा अधिक जाणकार असतो.

۞ قَالُوْٓا اِنْ يَّسْرِقْ فَقَدْ سَرَقَ اَخٌ لَّهٗ مِنْ قَبْلُۚ فَاَسَرَّهَا يُوْسُفُ فِيْ نَفْسِهٖ وَلَمْ يُبْدِهَا لَهُمْۚ قَالَ اَنْتُمْ شَرٌّ مَّكَانًا ۚوَاللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا تَصِفُوْنَ

qālū iy yasriq faqad saraqa akhul lahū min qabl(u), fa asarrahā yūsufu fī nafsihī wa lam yubdihā lahum, qāla antum syarrum makānā(n), wallāhu a‘lamu bimā taṣifūn(a).

त्यांनी म्हटले, 'जर त्याने चोरी केली असेल, तर त्याच्या भावानेही यापूर्वी चोरी केली आहे.' म्हणून युसुफाने (आपला राग) आपल्या अंत:करणात लपवला आणि त्यांना तो व्यक्त केला नाही. त्याने (आपल्या अंत:करणात) म्हटले, 'तुमची स्थिती अधिक वाईट आहे. आणि तुम्ही जे वर्णन करता त्याबद्दल अल्लाह सर्वज्ञ आहे.'

قَالُوْا يٰٓاَيُّهَا الْعَزِيْزُ اِنَّ لَهٗٓ اَبًا شَيْخًا كَبِيْرًا فَخُذْ اَحَدَنَا مَكَانَهٗ ۚاِنَّا نَرٰىكَ مِنَ الْمُحْسِنِيْنَ

qālū yā ayyuhal-‘azīzu inna lahū aban syaikhan kabīran fa khuż aḥadanā makānah(ū), innā narāka minal-muḥsinīn(a).

ते म्हणाले, 'हे अल्-अजीज! त्याचा एक वृद्ध वडील आहे, म्हणून त्याच्या जागी आमच्यापैकी कोणीतरी घ्या, कारण आम्ही तुम्हाला नीतिमानांपैकी एक म्हणून पाहतो.'

قَالَ مَعَاذَ اللّٰهِ اَنْ نَّأْخُذَ اِلَّا مَنْ وَّجَدْنَا مَتَاعَنَا عِنْدَهٗٓ ۙاِنَّآ اِذًا لَّظٰلِمُوْنَ ࣖ

qāla ma‘āżallāhi an na'khuża illā maw wajadnā matā‘anā ‘indah(ū), innā iżal laẓālimūn(a).

तो (युसुफ) म्हणाला, 'ज्याच्या ताब्यात आमची वस्तू सापडेल त्याला सोडून इतर कोणालाही कैद करण्यापासून मी अल्लाहच्या नावावर शपथ घेतो. जर आम्ही तसे केले, तर आम्ही अन्याय करणारे होऊ.'

فَلَمَّا اسْتَيْـَٔسُوْا مِنْهُ خَلَصُوْا نَجِيًّاۗ قَالَ كَبِيْرُهُمْ اَلَمْ تَعْلَمُوْٓا اَنَّ اَبَاكُمْ قَدْ اَخَذَ عَلَيْكُمْ مَّوْثِقًا مِّنَ اللّٰهِ وَمِنْ قَبْلُ مَا فَرَّطْتُّمْ فِيْ يُوْسُفَ فَلَنْ اَبْرَحَ الْاَرْضَ حَتّٰى يَأْذَنَ لِيْٓ اَبِيْٓ اَوْ يَحْكُمَ اللّٰهُ لِيْۚ وَهُوَ خَيْرُ الْحٰكِمِيْنَ

falammastai'asū minhu khalaṣū najiyyā(n), qāla kabīruhum alam ta‘lamū anna abākum qad akhaża ‘alaikum mauṡiqam minallāhi wa min qablu mā farrattum fī yūsufa falan abraḥal-arḍa ḥattā ya'żana lī abī au yaḥkumallāhu lī, wa huwa khairul-ḥākimīn(a).

मग जेव्हा त्यांना त्याच्याबद्दल (युसुफच्या निर्णयाबद्दल) निराशा झाली, तेव्हा त्यांनी खुसखुशीत चर्चा करण्यासाठी बाजूला जाऊन बैठक घेतली. त्यापैकी सर्वात मोठ्याने म्हटले, 'तुम्हाला माहीत नाही का की तुमच्या वडिलांनी तुमच्याकडून अल्लाहच्या नावाने शपथ घेतली आहे, आणि यापूर्वी तुम्ही युसुफाला दुर्लक्ष केले होते? म्हणून, जोपर्यंत माझे वडील मला परत येण्याची परवानगी देत नाहीत किंवा अल्लाह मला निर्णय देत नाही तोपर्यंत मी हे देश (इजिप्त) सोडणार नाही. आणि तो सर्वोत्तम न्यायाधीश आहे.'

اِرْجِعُوْٓا اِلٰٓى اَبِيْكُمْ فَقُوْلُوْا يٰٓاَبَانَآ اِنَّ ابْنَكَ سَرَقَۚ وَمَا شَهِدْنَآ اِلَّا بِمَا عَلِمْنَا وَمَا كُنَّا لِلْغَيْبِ حٰفِظِيْنَ

irji‘ū ilā abīkum fa qūlū yā abānā innabnaka saraq(a), wa mā syahidnā illā bimā ‘alimnā wa mā kunnā lil-gaibi ḥāfiẓīn(a).

तुमच्या वडिलांकडे परत जा आणि म्हणा, 'अरे आमच्या वडिलांनो! खरोखर, तुमच्या मुलाने चोरी केली आहे, आणि आम्ही फक्त तेच पाहिले जे आम्हाला माहीत आहे, आणि त्याहून पुढे काय आहे ते आम्हाला माहित नाही.'

وَسْـَٔلِ الْقَرْيَةَ الَّتِيْ كُنَّا فِيْهَا وَالْعِيْرَ الَّتِيْٓ اَقْبَلْنَا فِيْهَاۗ وَاِنَّا لَصٰدِقُوْنَ

was'alil-qaryatal-latī kunnā fīhā wal-‘īral-latī aqbalnā fīhā, wa innā laṣādiqūn(a).

आणि जिथे आम्ही आहोत त्या शहरातील लोकांना आणि आमच्यासोबत आलेल्या कारवाण्याला विचारा. आणि आम्ही सत्यावंत आहोत.

قَالَ بَلْ سَوَّلَتْ لَكُمْ اَنْفُسُكُمْ اَمْرًاۗ فَصَبْرٌ جَمِيْلٌ ۗعَسَى اللّٰهُ اَنْ يَّأْتِيَنِيْ بِهِمْ جَمِيْعًاۗ اِنَّهٗ هُوَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ

qāla bal sawwalat lakum anfusukum amrā(n), fa ṣabrun jamīl(un), ‘asallāhu ay ya'tiyanī bihim jamī‘ā(n), innahū huwal-‘alīmul-ḥakīm(u).

त्याने (याकूबने) म्हटले, 'खरंच, ही गोष्ट तुम्हालाच चांगली वाटत आहे. तर (माझी सहनशीलता) चांगली सहनशीलता आहे. कदाचित अल्लाह त्यांना सर्वांना माझ्याकडे परत आणेल. नक्कीच, तो सर्वज्ञ, सर्वज्ञानी आहे.'

وَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰٓاَسَفٰى عَلٰى يُوْسُفَ وَابْيَضَّتْ عَيْنٰهُ مِنَ الْحُزْنِ فَهُوَ كَظِيْمٌ

wa tawallā ‘anhum wa qāla yā asafā ‘alā yūsufa wabyaḍḍat ‘aināhu minal-ḥuzni fa huwa kaẓīm(un).

आणि तो (याकूब) त्यांच्यापासून (त्याच्या मुलांपासून) वळला आणि म्हणाला, 'अरे, जोसेफासाठी माझ्या दु:खा!' आणि दु:खाने त्याचीं दोन्ही डोळे पांढरीं पडलीं. तो (त्याच्या मुलांविरुद्ध) आपला संताप रोखत गप्प राहिला.

قَالُوْا تَاللّٰهِ تَفْتَؤُا تَذْكُرُ يُوْسُفَ حَتّٰى تَكُوْنَ حَرَضًا اَوْ تَكُوْنَ مِنَ الْهٰلِكِيْنَ

qālū tallāhi tafta'u tażkuru yūsufa ḥattā takūna ḥaraḍan au takūna minal-hālikīn(a).

त्यांनी म्हटले, 'अल्लाहची शपथ, तुम्ही जोसेफचा उल्लेख करणे थांबवत नाही, त्यामुळे तुम्ही कदाचित गंभीर आजारी आहात किंवा तुम्ही नष्ट होणाऱ्यांपैकी एक आहात.'

قَالَ اِنَّمَآ اَشْكُوْا بَثِّيْ وَحُزْنِيْٓ اِلَى اللّٰهِ وَاَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

qāla innamā asykū baṡṡī wa ḥuznī ilallāhi wa a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

त्याने (याकूबने) उत्तर दिले, 'माझ्या संकटाची आणि दुःखाची तक्रार मी अल्लाहकडे करतो. आणि मला अल्लाहकडून ते माहीत आहे जे तुम्हाला माहीत नाही.'

يٰبَنِيَّ اذْهَبُوْا فَتَحَسَّسُوْا مِنْ يُّوْسُفَ وَاَخِيْهِ وَلَا تَا۟يْـَٔسُوْا مِنْ رَّوْحِ اللّٰهِ ۗاِنَّهٗ لَا يَا۟يْـَٔسُ مِنْ رَّوْحِ اللّٰهِ اِلَّا الْقَوْمُ الْكٰفِرُوْنَ

yā baniyyażhabū fa taḥassasū miy yūsufa wa akhīhi wa lā tai'asū mir rauḥillāh(i), innahū lā yai'asu mir rauḥillāhi illal-qaumul-kāfirūn(a).

अरे माझ्या मुलांनो! चला, जोसेफ आणि त्याच्या भावाची खबर घेण्यासाठी जा, आणि अल्लाहच्या कृपेबद्दल निराश होऊ नका. खरोखरच, जे लोक अल्लाहच्या दयेबद्दल निराश होतात ते फक्त अविश्वासीच आहेत.

فَلَمَّا دَخَلُوْا عَلَيْهِ قَالُوْا يٰٓاَيُّهَا الْعَزِيْزُ مَسَّنَا وَاَهْلَنَا الضُّرُّ وَجِئْنَا بِبِضَاعَةٍ مُّزْجٰىةٍ فَاَوْفِ لَنَا الْكَيْلَ وَتَصَدَّقْ عَلَيْنَاۗ اِنَّ اللّٰهَ يَجْزِى الْمُتَصَدِّقِيْنَ

falammā dakhalū ‘alaihi qālū yā ayyuhal-‘azīzu massanā wa ahlanaḍ-ḍurru wa ji'nā bibiḍā‘atim muzjātin fa aufi lanal-kaila wa taṣaddaq ‘alainā, innallāha yajzil-mutaṣaddiqīn(a).

मग जेव्हा ते युसुफाकडे पोहोचले, तेव्हा त्यांनी म्हटले, 'हे आदरणीय! आम्ही आणि आमचा कुटुंब कठीण संकटात सापडलो आहोत, आणि आम्ही निकृष्ट वस्तू घेऊन आलो आहोत, त्यामुळे आमच्या पिशव्या भरून द्या आणि आम्हाला दान द्या. खरोखर, अल्लाह दान करणाऱ्यांना पारितोषिक देतो.'

قَالَ هَلْ عَلِمْتُمْ مَّا فَعَلْتُمْ بِيُوْسُفَ وَاَخِيْهِ اِذْ اَنْتُمْ جٰهِلُوْنَ

qāla hal ‘alimtum mā fa‘altum biyūsufa wa akhīhi iż antum jāhilūn(a).

त्याने (युसुफने) म्हटले, 'तुम्ही युसुफ आणि त्याच्या भावाबरोबर जे केले, ते तुम्हाला आठवते का? तेव्हा तुम्हाला काय करत आहात याची तुम्हाला जाणीव नव्हती.'

قَالُوْٓا ءَاِنَّكَ لَاَنْتَ يُوْسُفُۗ قَالَ اَنَا۠ يُوْسُفُ وَهٰذَآ اَخِيْ قَدْ مَنَّ اللّٰهُ عَلَيْنَاۗ اِنَّهٗ مَنْ يَّتَّقِ وَيَصْبِرْ فَاِنَّ اللّٰهَ لَا يُضِيْعُ اَجْرَ الْمُحْسِنِيْنَ

qālū a'innaka la'anta yūsuf(u), qāla ana yūsufu wa hāżā akhī qad mannallāhu ‘alainā, innahū may yataqqi wa yaṣbir fa innallāha lā yuḍī‘u ajral-muḥsinīn(a).

त्यांनी म्हटले, 'तुम्ही खरोखर युसुफ आहात का?' तो (युसूफने) उत्तर दिले, 'मी युसूफ आहे आणि हा माझा भाऊ आहे. खरोखरच, अल्लाहने आपल्यावर आपली कृपा केली आहे. खरंच, जो कोणी परहेझगार आणि संयमी असतो, तर अल्लाह चांगले करणाऱ्यांचे फळ वाया घालवत नाही.'

قَالُوْا تَاللّٰهِ لَقَدْ اٰثَرَكَ اللّٰهُ عَلَيْنَا وَاِنْ كُنَّا لَخٰطِـِٕيْنَ

qālū tallāhi laqad āṡarakallāhu ‘alainā wa in kunnā lakhāṭi'īn(a).

त्यांनी म्हटले, 'अल्लाहची शपथ, अल्लाहने आपल्याला आमच्यापेक्षा प्राधान्य दिले आहे, आणि आम्ही खरोखरच दोषी (पापी) आहोत.'

قَالَ لَا تَثْرِيْبَ عَلَيْكُمُ الْيَوْمَۗ يَغْفِرُ اللّٰهُ لَكُمْ ۖوَهُوَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ

qāla lā taṡrība ‘alaikumul-yaum(a), wa yagfirullāhu lakum, wa huwa arḥamur-rāḥimīn(a).

त्याने (जुहैरने) म्हटले, 'आज तुमच्यावर कोणताही दोष नाही; अल्लाह तुम्हाला क्षमा करो. आणि तो दया दाखवणाऱ्यांपैकी सर्वांत दयाळू आहे.'

اِذْهَبُوْا بِقَمِيْصِيْ هٰذَا فَاَلْقُوْهُ عَلٰى وَجْهِ اَبِيْ يَأْتِ بَصِيْرًا ۚوَأْتُوْنِيْ بِاَهْلِكُمْ اَجْمَعِيْنَ ࣖ

iżhabū biqamīṣī hāżā fa alqūhu ‘alā wajhi abī ya'ti baṣīrā(n), wa'tūnī bi'ahlikum ajma‘īn(a).

माझ्या या कपड्याने जा आणि ते माझ्या वडिलांच्या चेहऱ्यावर ठेव; मग त्यांची दृष्टी परत येईल. आणि तुमचा संपूर्ण कुटुंब माझ्याकडे आणा.'

وَلَمَّا فَصَلَتِ الْعِيْرُ قَالَ اَبُوْهُمْ اِنِّيْ لَاَجِدُ رِيْحَ يُوْسُفَ لَوْلَآ اَنْ تُفَنِّدُوْنِ

wa lammā faṣalatil-‘īru qāla abūhum innī la'ajidu rīḥa yūsufa lau lā an tufannidūn(i).

आणि जेव्हा कारवाना निघाला (इजिप्तहून), तेव्हा त्यांच्या वडिलांनी म्हटले, 'मला युसुफचा सुगंध येतोय. जर तुम्हाला वाटत नसेल की मी वृद्ध झालो आहे, तर तुम्ही माझा विश्वास कराल.'

قَالُوْا تَاللّٰهِ اِنَّكَ لَفِيْ ضَلٰلِكَ الْقَدِيْمِ

qālū tallāhi innaka lafī ḍalālikal-qadīm(i).

त्यांच्या (त्यांच्या कुटुंबाने) म्हटले, 'अल्लाहची शपथ, तुम्ही अजूनही तुमच्या जुन्या चुकातच आहात.'

فَلَمَّآ اَنْ جَاۤءَ الْبَشِيْرُ اَلْقٰىهُ عَلٰى وَجْهِهٖ فَارْتَدَّ بَصِيْرًاۗ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكُمْۙ اِنِّيْٓ اَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

falammā an jā'al-basyīru alqāhu ‘alā wajihihī fartadda baṣīrā(n), qāla alam aqul lakum, innī a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

मग जेव्हा शुभसूचना घेऊन आलेल्याने (कपडा) त्याच्या (याकूबच्या) चेहऱ्यावर घासला, तेव्हा त्याला पुन्हा दिसू लागले. त्याने (याकूबने) म्हटले, 'मी तुम्हाला सांगितले नव्हते का की मला अल्लाहकडून तुम्हाला जे माहित नाही ते मला माहित आहे?'

قَالُوْا يٰٓاَبَانَا اسْتَغْفِرْ لَنَا ذُنُوْبَنَآ اِنَّا كُنَّا خٰطِـِٕيْنَ

qālū yā abānastagfir lanā żunūbanā innā kunnā khāṭi'īn(a).

त्यांनी म्हटले, 'अरे आमच्या वडिलांनो, आमच्या पापांसाठी आमची क्षमा माग; खरोखरच, आम्ही पापी आहोत.'

قَالَ سَوْفَ اَسْتَغْفِرُ لَكُمْ رَبِّيْ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْغَفُوْرُ الرَّحِيْمُ

qāla saufa astagfiru lakum rabbī, innahū huwal-gafūrur-raḥīm(u).

त्याने (याकूबने) म्हटले, 'मी तुमच्यासाठी माझ्या प्रभूंकडे क्षमा मागणार आहे. खरोखरच, तो क्षमा करणारा, दयाळू आहे.'

فَلَمَّا دَخَلُوْا عَلٰى يُوْسُفَ اٰوٰٓى اِلَيْهِ اَبَوَيْهِ وَقَالَ ادْخُلُوْا مِصْرَ اِنْ شَاۤءَ اللّٰهُ اٰمِنِيْنَ ۗ

falammā dakhalū ‘alā yūsufa āwā ilaihi abawaihi wa qāladkhulū miṣra in syā'allāhu āminīn(a).

जेव्हा ते (युसुफाच्या) ठिकाणी दाखल झाले, तेव्हा त्याने आपल्या पालकांना मिठी मारली आणि (त्यासाठी जागा तयार केली) आणि म्हणाला, 'इच्छाशक्तीने, सुरक्षितपणे इजिप्तात प्रवेश करा.'

وَرَفَعَ اَبَوَيْهِ عَلَى الْعَرْشِ وَخَرُّوْا لَهٗ سُجَّدًاۚ وَقَالَ يٰٓاَبَتِ هٰذَا تَأْوِيْلُ رُءْيَايَ مِنْ قَبْلُ ۖقَدْ جَعَلَهَا رَبِّيْ حَقًّاۗ وَقَدْ اَحْسَنَ بِيْٓ اِذْ اَخْرَجَنِيْ مِنَ السِّجْنِ وَجَاۤءَ بِكُمْ مِّنَ الْبَدْوِ مِنْۢ بَعْدِ اَنْ نَّزَغَ الشَّيْطٰنُ بَيْنِيْ وَبَيْنَ اِخْوَتِيْۗ اِنَّ رَبِّيْ لَطِيْفٌ لِّمَا يَشَاۤءُ ۗاِنَّهٗ هُوَ الْعَلِيْمُ الْحَكِيْمُ

wa rafa‘a abawaihi ‘alal-‘arsyi wa kharrū lahū sujjadā(n), wa qāla yā abati hāżā ta'wīlu ru'yāya min qabl(u), qad ja‘alahā rabbī ḥaqqā(n), wa qad aḥsana bī iż akhrajanī minas-sijni wa jā'a bikum minal-badwi mim ba‘di an nazagasy-syaiṭānu bainī wa baina ikhwatī, inna rabbī laṭīful limā yasyā'(u), innahū huwal-‘alīmul-ḥakīm(u).

आणि त्याने आपल्या पालकांना सिंहासनावर बसवले. आणि सर्वजण त्याच्याकडे (जुसेफाकडे) झुकले. आणि त्याने (जुसेफाने) म्हटले, 'अरे माझ्या वडिला! हे माझ्या पूर्वीच्या स्वप्नाचे अर्थ आहे. आणि खरोखरच, माझ्या प्रभूने ते प्रत्यक्षात आणले आहे. खरोखर, जेव्हा शत्रूने माझ्या आणि माझ्या भावांमध्ये फूट पाडली, तेव्हा माझ्या प्रभूने मला तुरुंगातून मुक्त केले आणि तुम्हाला गावातून आणले, तेव्हा माझ्या प्रभूने माझ्यावर उपकार केला. खरोखर, माझा प्रभू त्याने इच्छित गोष्टींमध्ये दयाळू आहे. खरोखर, तो सर्वज्ञ, सर्वज्ञानी आहे.'

۞ رَبِّ قَدْ اٰتَيْتَنِيْ مِنَ الْمُلْكِ وَعَلَّمْتَنِيْ مِنْ تَأْوِيْلِ الْاَحَادِيْثِۚ فَاطِرَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اَنْتَ وَلِيّٖ فِى الدُّنْيَا وَالْاٰخِرَةِۚ تَوَفَّنِيْ مُسْلِمًا وَّاَلْحِقْنِيْ بِالصّٰلِحِيْنَ

rabbi qad ātaitanī minal-mulki wa ‘allamtanī min ta'wīlil-aḥādīṡ(i), fāṭiras-samāwāti wal-arḍ(i), anta waliyyī fid-dun-yā wal-ākhirah(ti), tawaffanī muslimaw wa alḥiqnī biṣ-ṣāliḥīn(a).

अरे माझ्या प्रभू! तू खरोखरच मला काही अधिकार दिला आहेस आणि स्वप्नांचे अर्थ सांगण्याची कला शिकवली आहेस. (हे प्रभू) आकाश आणि पृथ्वीचा स्रष्टा, तू या जगात आणि परलोकमध्ये माझा संरक्षक आहेस, म्हणून मला मुसलमान म्हणूनच मरू दे आणि मला धर्मनिष्ठ लोकांमध्ये समाविष्ट कर.'

ذٰلِكَ مِنْ اَنْۢبَاۤءِ الْغَيْبِ نُوْحِيْهِ اِلَيْكَۚ وَمَا كُنْتَ لَدَيْهِمْ اِذْ اَجْمَعُوْٓا اَمْرَهُمْ وَهُمْ يَمْكُرُوْنَ

Żālika min ambā'il-gaibi nūḥīhi ilaik(a), wa mā kunta ladaihim iż ajma‘ū amrahum wa hum yamkurūn(a).

ही काही अज्ञात बातम्या आहेत ज्या आम्ही तुला (मुहम्मद) प्रकट केल्या आहेत; जरी तू त्यांच्या सोबत नव्हतास जेव्हा ते आपली कटकारस्थान (जुलाईदला विहिरीत टाकण्याचा) आखत होते.

وَمَآ اَكْثَرُ النَّاسِ وَلَوْ حَرَصْتَ بِمُؤْمِنِيْنَ

wa mā akṡarun-nāsi wa lau ḥaraṣta bimu'minīn(a).

आणि बहुतेक लोक विश्वास ठेवणार नाहीत, जरी तू कितीही इच्छित असलास तरी.

وَمَا تَسْـَٔلُهُمْ عَلَيْهِ مِنْ اَجْرٍۗ اِنْ هُوَ اِلَّا ذِكْرٌ لِّلْعٰلَمِيْنَ ࣖ

wa mā tas'aluhum ‘alaihi min ajr(in), in huwa illā żikrul lil-‘ālamīn(a).

आणि या (तुमच्या आवाहनासाठी) तुम्ही त्यांच्याकडून कोणताही पारितोषिक मागत नाही, हे सर्व जगांसाठी एक उपदेश आहे.

وَكَاَيِّنْ مِّنْ اٰيَةٍ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ يَمُرُّوْنَ عَلَيْهَا وَهُمْ عَنْهَا مُعْرِضُوْنَ

wa ka'ayyim min āyatin fis-samāwāti wal-arḍi yamurrūna ‘alaihā wa hum ‘anhā mu‘rḍūn(a).

आणि कितीतरी चिन्हे (अल्लाहच्या महानतेची) आकाशात आणि पृथ्वीवर आहेत, ज्यांच्यातून ते जातात, तरीही ते त्यांकडे पाठ फिरवतात.

وَمَا يُؤْمِنُ اَكْثَرُهُمْ بِاللّٰهِ اِلَّا وَهُمْ مُّشْرِكُوْنَ

wa mā yu'minu akṡaruhum billāhi illā wa hum musyrikūn(a).

आणि त्यापैकी बहुतेक लोक अल्लाहवर विश्वास ठेवत नाहीत, जरी ते त्याच्याबरोबर इतरांना भागीदार करतात.

اَفَاَمِنُوْٓا اَنْ تَأْتِيَهُمْ غَاشِيَةٌ مِّنْ عَذَابِ اللّٰهِ اَوْ تَأْتِيَهُمُ السَّاعَةُ بَغْتَةً وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

afa aminū an ta'tiyahum gāsyiyatum min ‘ażābillāhi au ta'tiyahumus-sā‘atu bagtataw wa hum lā yasy‘urūn(a).

त्यांना अल्लाहची शिक्षा त्यांना व्यापून टाकण्यापासून, किंवा ते अनभिज्ञ असतानाच अचानक कयामत येण्यापासून सुरक्षित वाटते का?

قُلْ هٰذِهٖ سَبِيْلِيْٓ اَدْعُوْٓا اِلَى اللّٰهِ ۗعَلٰى بَصِيْرَةٍ اَنَا۠ وَمَنِ اتَّبَعَنِيْ ۗوَسُبْحٰنَ اللّٰهِ وَمَآ اَنَا۠ مِنَ الْمُشْرِكِيْنَ

qul hāżihī sabīlī ad‘ū ilallāh(i), ‘alā baṣīratin ana wa manittaba‘anī, wa subḥānallāhi wa mā ana minal-musyrikīn(a).

म्हणा, 'ही माझी वाट आहे; मी आणि माझे अनुयायी, आम्ही ठोस ज्ञानाने अल्लाहकडे बोलावतो. अल्लाहची महिमा असो, आणि मी बहुदेववाद्यांपैकी नाही.'

وَمَآ اَرْسَلْنَا مِنْ قَبْلِكَ اِلَّا رِجَالًا نُّوْحِيْٓ اِلَيْهِمْ مِّنْ اَهْلِ الْقُرٰىۗ اَفَلَمْ يَسِيْرُوْا فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الَّذِيْنَ مِنْ قَبْلِهِمْۗ وَلَدَارُ الْاٰخِرَةِ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ اتَّقَوْاۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

wa mā arsalnā min qablika illā rijālan nūḥī ilaihim min ahlil-qurā, afalam yasīrū fil-arḍi fa yanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-lażīna min qablihim, wa ladārul-ākhirati khairul lil-lażīnattaqau, afalā ta‘qilūn(a).

आणि आम्ही तुझ्यापूर्वी (मुहम्मद) असे कोणीही पाठवले नाही, ज्यांना आम्ही लोकांमध्येच प्रकट केले. त्यांनी पृथ्वीवर प्रवास करून पाहिले नाही का की त्यांच्या आधीच्या (ज्यांनी प्रेषितांना नकार दिला) शेवट कसा झाला? आणि खरोखरच, परलोक धर्मात्मा लोकांसाठी अधिक चांगला आहे. तुम्हाला समजत नाही का?

حَتّٰٓى اِذَا اسْتَيْـَٔسَ الرُّسُلُ وَظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ قَدْ كُذِبُوْا جَاۤءَهُمْ نَصْرُنَاۙ فَنُجِّيَ مَنْ نَّشَاۤءُ ۗوَلَا يُرَدُّ بَأْسُنَا عَنِ الْقَوْمِ الْمُجْرِمِيْنَ

Ḥattā iżastai'asar-rusulu wa ẓannū annahum qad kużibū jā'ahum naṣrunā, fa nujjiya man nasyā'(u), wa lā yuraddu ba'sunā ‘anil-qaumil-mujrimīn(a).

मग जेव्हा संदेशवाहकांनी (आपल्या लोकांच्या श्रद्धेबाबत) सर्व आशा सोडली आणि त्यांना खात्री झाली की त्यांना नाकारण्यात आले आहे, तेव्हा आमची मदत त्यांना आली आणि आम्ही ज्याला इच्छितो त्याला वाचवले. आणि आमची शिक्षा अन्यायांवर टाळता येणार नाही.

لَقَدْ كَانَ فِيْ قَصَصِهِمْ عِبْرَةٌ لِّاُولِى الْاَلْبَابِۗ مَا كَانَ حَدِيْثًا يُّفْتَرٰى وَلٰكِنْ تَصْدِيْقَ الَّذِيْ بَيْنَ يَدَيْهِ وَتَفْصِيْلَ كُلِّ شَيْءٍ وَّهُدًى وَّرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ

laqad kāna fī qaṣaṣihim ‘ibratul li'ulil-albāb(i), mā kāna ḥadīṡay yuftarā wa lākin taṣdīqal-lażī baina yadaihi wa tafṣīla kulli syai'iw wa hudaw wa raḥmatal liqaumiy yu'minūn(a).

नक्कीच, त्यांच्या कथांमध्ये बुद्धी असणाऱ्यांसाठी एक धडा आहे. (कुरआन) ही बनावट कथा नाही, तर (मागील धर्मग्रंथांना) पुष्टी देते, सर्वकाही स्पष्ट करते, आणि श्रद्धाळू लोकांसाठी मार्गदर्शन व दया आहे.