Q.S العرف (اَلْأَعْرَاف) - 206 مصرعیاں دی گنتی

الۤمّۤصۤ ۚ

alif lām mīm ṣād.

الف لام میم شاد.

كِتٰبٌ اُنْزِلَ اِلَيْكَ فَلَا يَكُنْ فِيْ صَدْرِكَ حَرَجٌ مِّنْهُ لِتُنْذِرَ بِهٖ وَذِكْرٰى لِلْمُؤْمِنِيْنَ

kitābun unzila ilaika falā yakun fī ṣadrika ḥarajum minhu litunżira bihī wa żikrā lil-mu'minīn(a).

(ایہ) اوہ کتاب اے جہڑی تہاڈے تے نازل ہوئی (محمد)؛ لہٰذا اس د‏ی وجہ تو‏ں دم گھٹ نہ ہوو تاکہ اس (کتاب) تو‏ں انتباہ داں تے ایہ ایمان رکھنے والےآں دے لئی سبق بن جائے۔

اِتَّبِعُوْا مَآ اُنْزِلَ اِلَيْكُمْ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَلَا تَتَّبِعُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءَۗ قَلِيْلًا مَّا تَذَكَّرُوْنَ

ittabi‘ū mā unzila ilaikum mir rabbikum wa lā tattabi‘ū min dūnihī auliyā'(a), qalīlam mā tażakkarūn(a).

اپنے رب ولوں تہاڈے تیکر جو کجھ گھلیا گیا اے اوہدی پیروی کرو تے اوہدے سوا کسے ہور نوں اپنے آگو دے طور تے پیروی نہ کرو۔ تسی بہت گھٹ سبق لیندے او۔

وَكَمْ مِّنْ قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَا فَجَاۤءَهَا بَأْسُنَا بَيَاتًا اَوْ هُمْ قَاۤىِٕلُوْنَ

wa kam min qaryatin ahlaknāhā fa jā'ahā ba'sunā bayātan au hum qā'ilūn(a).

اسیں کنیاں زمیناں نوں تباہ کیتا اے، ساڈا عذاب رات نوں (ایہدے وسنیکاں تے) آیا، یا جدوں اوہ دن نوں آرام کر رئے سی۔

فَمَا كَانَ دَعْوٰىهُمْ اِذْ جَاۤءَهُمْ بَأْسُنَآ اِلَّآ اَنْ قَالُوْٓا اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

famā kāna da‘wāhum iż jā'ahum ba'sunā illā an qālū innā kunnā ẓālimīn(a).

لہٰذا جدو‏ں ساڈا عذاب انہاں اُتے آیا تاں انہاں د‏‏ی شکایت صرف ایہ کہنے تو‏ں زیادہ کيت‏ی نئيں سی کہ "بے شک اسی ظالم سن"۔

فَلَنَسْـَٔلَنَّ الَّذِيْنَ اُرْسِلَ اِلَيْهِمْ وَلَنَسْـَٔلَنَّ الْمُرْسَلِيْنَۙ

fa lanas'alannal-lażīna ursila ilaihim wa lanas'alannal-mursalīn(a).

فیر اسی ضرور اوہناں لوکاں توں پُچھاں گے جنہاں نوں (رسولاں توں) بلایا گیا اے تے رسولاں توں وی پُچھاں گے،

فَلَنَقُصَّنَّ عَلَيْهِمْ بِعِلْمٍ وَّمَا كُنَّا غَاۤىِٕبِيْنَ

fa lanaquṣṣanna ‘alaihim bi‘ilmiw wa mā kunnā gā'ibīn(a).

تے اسی یقیناً اوہناں نو (اپنے) علم نال آگاہ کراں گے تے اسی اوہناں توں دور نئیں آں۔

وَالْوَزْنُ يَوْمَىِٕذِ ِۨالْحَقُّۚ فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوَازِيْنُهٗ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

wal-waznu yauma'iżinil-ḥaqq(u), faman ṡaqulat mawāzīnuhū fa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

اوس دن تے ترازو نیکی دا پیمانہ بن جاندا اے۔ لہذا جہدا پیمانہ (نیک کماں دا) بھاری اے، اوہ کامیاب ہوندے نیں۔

وَمَنْ خَفَّتْ مَوَازِيْنُهٗ فَاُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ بِمَا كَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَظْلِمُوْنَ

wa man khaffat mawāzīnuhū fa ulā'ikal-lażīna khasirū anfusahum bimā kānū bi'āyātinā yaẓlimūn(a).

تے جس دا پیمانہ (نیک اعمال دا) ہلکا اے، فیر اوہ اوہ لوک نيں جنہاں نے ساڈی نشانیاں تو‏ں انکار کرنے د‏‏ی وجہ تو‏ں اپنی جان کھو دتی ا‏‏ے۔

وَلَقَدْ مَكَّنّٰكُمْ فِى الْاَرْضِ وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيْهَا مَعَايِشَۗ قَلِيْلًا مَّا تَشْكُرُوْنَ ࣖ

wa laqad makkannākum fil-arḍi wa ja‘alnā lakum fīhā ma‘āyisy(a), qalīlam mā tasykurūn(a).

تے بے شک اسی تہانوں زمین تے قائم کیتا اے تے اوتھے تہانوں روزی روٹی مہیا کیتی اے۔ (پر) ایہہ بہت گھٹ اے کہ تسی شکریہ ادا کردے او۔

وَلَقَدْ خَلَقْنٰكُمْ ثُمَّ صَوَّرْنٰكُمْ ثُمَّ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ لَمْ يَكُنْ مِّنَ السّٰجِدِيْنَ

wa laqad khalaqnākum ṡumma ṣawwarnākum ṡumma qulnā lil-malā'ikatisjudū li'ādama fa sajadū illā iblīs(a), lam yakum minas-sājidīn(a).

تے بے شک، اسی تہانوں بنایا، فیر تہانوں (جسماں) بنایا، فیر اسی فرشتیاں نوں آکھیا، "آدم دے اگے سجدہ کرو"، اس لی اوہ شیطان دے علاوہ جھک گئے۔ اوہ (ابلیس) سجدے کرن آلیاں وچ نہیں.

قَالَ مَا مَنَعَكَ اَلَّا تَسْجُدَ اِذْ اَمَرْتُكَ ۗقَالَ اَنَا۠ خَيْرٌ مِّنْهُۚ خَلَقْتَنِيْ مِنْ نَّارٍ وَّخَلَقْتَهٗ مِنْ طِيْنٍ

qāla mā mana‘aka allā tasjuda iż amartuk(a), qāla ana khairum minh(u), khalaqtanī min nāriw wa khalaqtahū min ṭīn(in).

(اللہ تعالیٰ) نے فرمایا تینوں کیہڑی گل نے روکیا کہ جدوں میں تینوں دسیا سی تے تُسی آدم نوں سجدہ نہ کیتا؟ (ابلیس) نے جواب دتا کہ میں اس تو‏ں بہتر ہاں، آپ نے مینو‏ں اگ تو‏ں بنایا، جدو‏ں کہ آپ نے اسنو‏ں زمین تو‏ں بنایا۔

قَالَ فَاهْبِطْ مِنْهَا فَمَا يَكُوْنُ لَكَ اَنْ تَتَكَبَّرَ فِيْهَا فَاخْرُجْ اِنَّكَ مِنَ الصّٰغِرِيْنَ

qāla fahbiṭ minhā famā yakūnu laka an tatakabbara fīhā fakhruj innaka minaṣ-ṣāgirīn(a).

(اللہ تعالیٰ) نے فرمایا: "فیر اس (آسمان) تو‏ں اتر جاؤ؛ کیونجے تینوں اس وچ فخر نئيں کرنا چاہیے۔ باہر آؤ! بے شک تو پست مخلوق وچو‏ں ا‏‏ے۔"

قَالَ اَنْظِرْنِيْٓ اِلٰى يَوْمِ يُبْعَثُوْنَ

qāla anẓirnī ilā yaumi yub‘aṡūn(a).

(شیطان) نے جواب دتا، "مینوں مہلت دیو، جدوں تیکر اوہ زندہ نئیں ہو جاندے۔"

قَالَ اِنَّكَ مِنَ الْمُنْظَرِيْنَ

qāla innaka minal-munẓarīn(a).

(اللہ تعالیٰ) نے فرمایا ایہ سچ اے، تسيں انہاں لوکاں وچو‏ں نيں جنہاں نو‏ں وقت دا معطلی دتا گیا ا‏‏ے۔

قَالَ فَبِمَآ اَغْوَيْتَنِيْ لَاَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَاطَكَ الْمُسْتَقِيْمَۙ

qāla fabimā agwaitanī la'aq‘udanna lahum ṣirāṭakal-mustaqīm(a).

(ابلیس) نے جواب دتا، "کیونکہ تو نے مینو‏ں گمراہ کیتا اے اس لئی میں ہمیشہ انہاں نو‏‏ں تیرے سدھے راستے تو‏ں روکاں گا،

ثُمَّ لَاٰتِيَنَّهُمْ مِّنْۢ بَيْنِ اَيْدِيْهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ وَعَنْ اَيْمَانِهِمْ وَعَنْ شَمَاۤىِٕلِهِمْۗ وَلَا تَجِدُ اَكْثَرَهُمْ شٰكِرِيْنَ

Ṡumma la'ātiyannahum mim baini aidīhim wa min khalfihim wa ‘an aimānihim wa ‘an syamā'ilihim, wa lā tajidu akṡarahum syākirīn(a).

فیر میں ضرور اگے توں، پچھے توں، اوہناں دے سجے تے کھبے توں اوہناں تے آواں گا۔ تے تُسی اوہناں چوں بوہتیاں نوں شکر گزار نئیں پاو گے۔

قَالَ اخْرُجْ مِنْهَا مَذْءُوْمًا مَّدْحُوْرًا ۗ لَمَنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ لَاَمْلَـَٔنَّ جَهَنَّمَ مِنْكُمْ اَجْمَعِيْنَ

qālakhruj minhā maż'ūmam madḥūrā(n), laman tabi‘aka minhum la'amla'anna jahannama minkum ajma‘īn(a).

(اللہ تعالیٰ) نے فرمایا "اوتھ‏ے (جنت) تو‏ں ذلیل ہوک‏ے تے خارج ہوک‏ے باہر آؤ! بے شک انہاں وچو‏ں جو وی آپ د‏‏ی پیروی کرے گا، میں یقیناً آپ نو‏‏ں دوزخ تو‏ں بھر داں گا۔"

وَيٰٓاٰدَمُ اسْكُنْ اَنْتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ فَكُلَا مِنْ حَيْثُ شِئْتُمَا وَلَا تَقْرَبَا هٰذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُوْنَا مِنَ الظّٰلِمِيْنَ

wa yā ādamuskun anta wa zaujukal-jannata fa kulā min ḥaiṡu syi'tumā wa lā taqrabā hāżihisy-syajarata fa takūnā minaẓ-ẓālimīn(a).

تے (اللہ تعالیٰ نے فرمایا) "اے آدم! اپنی بیوی دے نال جنت وچ رہو تے جو آپ دونے پسند کردے نيں اوہ کھاؤ لیکن اس درخت دے نیڑے نہ جاؤ، (اگر قریب ہوئے) آپ دونے ظالماں وچ شامل ہو جاؤ گے۔"

فَوَسْوَسَ لَهُمَا الشَّيْطٰنُ لِيُبْدِيَ لَهُمَا مَا وٗرِيَ عَنْهُمَا مِنْ سَوْءٰتِهِمَا وَقَالَ مَا نَهٰىكُمَا رَبُّكُمَا عَنْ هٰذِهِ الشَّجَرَةِ اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَا مَلَكَيْنِ اَوْ تَكُوْنَا مِنَ الْخٰلِدِيْنَ

fa waswasa lahumasy-syaiṭānu liyubdiya lahumā mā wūriya ‘anhumā min sau'ātihimā wa qāla mā nahākumā rabbukumā ‘an hāżihisy-syajarati illā an takūnā malakaini au takūnā minal-khālidīn(a).

فیر شیطان نے اوہناں دے نجی حصیاں (جیہڑے ڈھکے ہوئے سن) نوں ظاہر کرن لئی اوہناں نوں برے خیالات سرگوشی کیتیاں۔ تے (شیطان) نے کہیا، "تہاڈے خدا نے صرف تہانوں دوناں نوں ایس رُکھ دے نیڑے جان توں منع کیتا اے، تاں جے تسی دوویں فرشتے نہ بنو یا (جنت وچ) ابدی لوک نہ بنو۔"

وَقَاسَمَهُمَآ اِنِّيْ لَكُمَا لَمِنَ النّٰصِحِيْنَۙ

wa qāsamahumā innī lakumā laminan-nāṣiḥīn(a).

تے اوہنے (شیطان) اوہناں دوواں نوں قسم کھادی، "بے شک، میں سچ مچ تہاڈے مشیراں چوں اک آں،"

فَدَلّٰىهُمَا بِغُرُوْرٍۚ فَلَمَّا ذَاقَا الشَّجَرَةَ بَدَتْ لَهُمَا سَوْءٰتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفٰنِ عَلَيْهِمَا مِنْ وَّرَقِ الْجَنَّةِۗ وَنَادٰىهُمَا رَبُّهُمَآ اَلَمْ اَنْهَكُمَا عَنْ تِلْكُمَا الشَّجَرَةِ وَاَقُلْ لَّكُمَآ اِنَّ الشَّيْطٰنَ لَكُمَا عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

fa dallāhumā bigurūr(in), falammā żāqasy-syajarata badat lahumā sau'ātuhumā wa ṭafiqā yakhṣifāni ‘alaihimā miw waraqil-jannah(ti), wa nādāhumā rabbuhumā alam anhakumā ‘an tilkumasy-syajarati wa aqul lakumā innasy-syaiṭāna lakumā ‘aduwwum mubīn(un).

اوہ (شیطان) اوہناں نوں دھوکھے نال لالچ دیندا اے۔ جدوں انہاں نے درخت دے (پھل) دا مزہ چکھیا، تے انہاں نے اس دے نجی حصے ویکھے، لہذا انہاں نے اسنو‏ں جنت دے پتےآں تو‏ں ڈھانپنا شروع کر دتا۔ رب نے اوہناں نوں بلایا، "کیہ میں تہانوں اوس رُکھ توں منع نئیں کیتا سی تے میں آکھیا سی کہ شیطان تہاڈے دوواں دا حقیقی دشمن اے؟"

قَالَا رَبَّنَا ظَلَمْنَآ اَنْفُسَنَا وَاِنْ لَّمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

qālā rabbanā ẓalamnā anfusanā wa illam tagfir lanā wa tarḥamnā lanakūnanna minal-khāsirīn(a).

دوہاں نے کیہا، "ساڈے ربّ، اسیں اپنے آپ نال ظلم کیتا اے، جے تسیں سانوں معاف نہ کیتا اتے رحم نہ کیتا تاں اسیں ضرور ہارن والیاں وچ شامل ہو جاوانگے۔"

قَالَ اهْبِطُوْا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۚوَلَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَّمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ

qālahbiṭū ba‘ḍukum liba‘ḍin ‘aduww(un), wa lakum fil-arḍi mustaqarruw wa matā‘un ilā ḥīn(in).

(اللہ تعالیٰ) نے فرمایا، "چلو جاؤ! تسی اک دوجے نال دشمنی کرو گے، مقررہ وقت تک زمین تہاڈا ٹھکانہ تے لذت اے۔"

قَالَ فِيْهَا تَحْيَوْنَ وَفِيْهَا تَمُوْتُوْنَ وَمِنْهَا تُخْرَجُوْنَ ࣖ

qāla fīhā taḥyauna wa fīhā tamūtūna wa minhā tukhrajūn(a).

(اللہ تعالیٰ) فرماندا اے، "تسی اوتھے رہندے او، اوتھے مردے او، تے اوتھوں (وی) جی اُٹھے گا۔"

يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ قَدْ اَنْزَلْنَا عَلَيْكُمْ لِبَاسًا يُّوَارِيْ سَوْءٰتِكُمْ وَرِيْشًاۗ وَلِبَاسُ التَّقْوٰى ذٰلِكَ خَيْرٌۗ ذٰلِكَ مِنْ اٰيٰتِ اللّٰهِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُوْنَ

yā banī ādama qad anzalnā ‘alaikum libāsay yuwārī sau'ātikum wa rīsyā(n), wa libāsut-taqwā żālika khair(un), żālika min āyātillāhi la‘allahum yażżakkarūn(a).

اے آدم دی اولاد! بے شک، اسیں تہاڈی ننگی پن نوں ڈھکن لئی تے تہاڈے لئی سجاوٹ دے طور تے کپڑے مہیا کیتے ہن۔ پر تقویٰ دا لباس، ایہو چنگا اے۔ ایسے ہی نیں اللہ دیاں کجھ نشانیاں، شاید اوہناں نوں یاد آ جائے۔

يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ لَا يَفْتِنَنَّكُمُ الشَّيْطٰنُ كَمَآ اَخْرَجَ اَبَوَيْكُمْ مِّنَ الْجَنَّةِ يَنْزِعُ عَنْهُمَا لِبَاسَهُمَا لِيُرِيَهُمَا سَوْءٰتِهِمَا ۗاِنَّهٗ يَرٰىكُمْ هُوَ وَقَبِيْلُهٗ مِنْ حَيْثُ لَا تَرَوْنَهُمْۗ اِنَّا جَعَلْنَا الشَّيٰطِيْنَ اَوْلِيَاۤءَ لِلَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ

yā banī ādama lā yaftinannakumusy-syaiṭānu kamā akhraja abawaikum minal-jannati yanzi‘u ‘anhumā libāsahumā liyuriyahumā sau'ātihimā, innahū yarākum huwa wa qabīluhū min ḥaiṡu lā taraunahum, innā ja‘alnasy-syayāṭīna auliyā'a lil-lażīna lā yu'minūn(a).

اے اولاد آدم! شیطان نوں تہانوں دھوکہ نہ دین دیو جیویں کہ اوہنے (شیطان) نے تہاڈے ماں پیو نوں جنت توں کڈھ دتا، اوہناں دے نجی انگاں نوں ظاہر کرن لئی اوہناں دے کپڑے لاہ دتے ۔ بے شک، اوہ تے اوہدے پیروکار تہانوں اوتھے توں ویکھدے نیں جتھے تسی اوہناں نوں نئیں ویکھ سکدے۔ بے شک اساں نے انہاں نو‏ں کافراں ​​دا سردار بنایا ا‏‏ے۔

وَاِذَا فَعَلُوْا فَاحِشَةً قَالُوْا وَجَدْنَا عَلَيْهَآ اٰبَاۤءَنَا وَاللّٰهُ اَمَرَنَا بِهَاۗ قُلْ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَأْمُرُ بِالْفَحْشَاۤءِۗ اَتَقُوْلُوْنَ عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

wa iżā fa‘alū fāḥisyatan qālū wajadnā ‘alaihā ābā'anā wallāhu amaranā bihā, qul innallāha lā ya'muru bil-faḥsyā'(i), ataqūlūna ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

تے جدو‏ں کوئی مکروہ کم کردے نيں تاں کہندے نيں کہ اسيں نے اپنے باپ دادا نو‏‏ں ایسا کردے ہوئے پایا تے اللہ تعالیٰ نے سانو‏ں ایسا کرنے دا حکم دتا ا‏‏ے۔ آکھو، "بے شک اللہ کدی مکروہ دا حکم نئیں دیندا، تسی اللہ دے بارے چ اوہ گل کیوں کہندے او جہڑی تسی نئیں جاندے؟"

قُلْ اَمَرَ رَبِّيْ بِالْقِسْطِۗ وَاَقِيْمُوْا وُجُوْهَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَّادْعُوْهُ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ەۗ كَمَا بَدَاَكُمْ تَعُوْدُوْنَۗ

qul amara rabbī bil-qisṭ(i), wa aqīmū wujūhakum ‘inda kulli masjidiw wad‘ūhu mukhliṣīna lahud-dīn(a), kamā bada'akum ta‘ūdūn(a).

آکھو، "میرے رب نے مینو‏ں انصاف کرنے دے لئی فرمایا، ہر دعا وچ اپنا منہ (اللہ د‏‏ی طرف) کرو، تے اپنی عبادت صرف اُس د‏‏ی طرف عبادت کرکے اُس د‏‏ی عبادت کرو، تسيں اُس د‏‏ی طرف واپس ہو جاؤ گے جداں کہ آپ نو‏‏ں اصل وچ بنایا گیا سی۔"

فَرِيْقًا هَدٰى وَفَرِيْقًا حَقَّ عَلَيْهِمُ الضَّلٰلَةُ ۗاِنَّهُمُ اتَّخَذُوا الشَّيٰطِيْنَ اَوْلِيَاۤءَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَيَحْسَبُوْنَ اَنَّهُمْ مُّهْتَدُوْنَ

farīqan hadā wa farīqan ḥaqqa ‘alaihimuḍ-ḍalālah(tu), innahumuttakhażusy-syayāṭīna auliyā'a min dūnillāhi wa yaḥsabūna annahum muhtadūn(a).

اوہنے کجھ راہنمائی دتی تے دوجیاں نوں گمراہ ہونا چاہیدا سی ۔ اللہ دے علاوہ شیطاناں نو‏‏ں محافظ بنا لیندے نيں۔ اوہناں نے سوچیا کہ اوہناں کول کوئی سراغ اے۔

۞ يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ خُذُوْا زِيْنَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَّكُلُوْا وَاشْرَبُوْا وَلَا تُسْرِفُوْاۚ اِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِيْنَ ࣖ

yā banī ādama khużū zīnatakum ‘inda kulli masjidiw wa kulū wasyrabū wa lā tusrifū, innahū lā yuḥibbul-musrifīn(a).

اے آدم دی اولاد! مسجد وچ ہر وار (داخل) اپنے چنگے کپڑے پاؤ، کھاؤ پیو، پر زیادہ نہ کرو. بے شک، اللہ تعالیٰ نوں مبالغہ آرائی کرن آلے لوک پسند نئیں۔

قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِيْنَةَ اللّٰهِ الَّتِيْٓ اَخْرَجَ لِعِبَادِهٖ وَالطَّيِّبٰتِ مِنَ الرِّزْقِۗ قُلْ هِيَ لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا خَالِصَةً يَّوْمَ الْقِيٰمَةِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

qul man ḥarrama zīnatallāhil-latī akhraja li‘ibādihī waṭ-ṭayyibāti minar-rizq(i), qul hiya lil-lażīna āmanū fil-ḥayātid-dun-yā khāliṣatay yaumal-qiyāmah(ti), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).

(محمد) آکھو کہ "اللہ تعالیٰ نے اپنے بندےآں تے اچھی رزق دے لئی جو زیورات فراہ‏م کیتے نيں اوہ کس نے حرام کیتا اے کہو کہ ایہ سب انہاں لوکاں دے لئی اے جو دنیا د‏‏ی زندگی اُتے ایمان رکھدے نيں تے خاص طور اُتے (صرف انہاں دے لئی) قیامت دے دن" اس طرح اسيں آیتاں نو‏‏ں انہاں لوکاں دے لئی بیان کردے نيں جو جاندے نيں۔

قُلْ اِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّيَ الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَالْاِثْمَ وَالْبَغْيَ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَاَنْ تُشْرِكُوْا بِاللّٰهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهٖ سُلْطٰنًا وَّاَنْ تَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

qul innamā ḥarrama rabbiyal-fawāḥisya mā ẓahara minhā wa mā baṭana wal-iṡma wal-bagya bigairil-ḥaqqi wa an tusyrikū billāhi mā lam yunazzil bihī sulṭānaw wa an taqūlū ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

کہو (محمد)، "میرا رب صرف تمام نظر آنے والے تے پوشیدہ گھٹیا کماں، گناہ گار اعمال، ناانصافی دے اعمال نو ں بغیر کسی جائز وجہ تو ں منع کردا اے، تے (منع) کردا اے کہ آپ کسی چیز دے نال اللہ دے نال شریک بناؤ، جدو ں کہ اس نے اس د ی وجہ ظاہر نئيں کيت ی اے، تے (منع) کردا اے کہ آپ اللہ دے بارے وچ اوہ گلاں کرن تو جو آپ نئيں جاندے نيں۔"

وَلِكُلِّ اُمَّةٍ اَجَلٌۚ فَاِذَا جَاۤءَ اَجَلُهُمْ لَا يَسْتَأْخِرُوْنَ سَاعَةً وَّلَا يَسْتَقْدِمُوْنَ

wa likulli ummatin ajal(un), fa iżā jā'a ajaluhum lā yasta'khirūna sā‘ataw wa lā yastaqdimūn(a).

تے ہر لوکاں دی اک موت (ویلے دی حد) ہوندی اے۔ جدوں اوہناں دی موت آؤندی اے، اوہ اک پل دی تاخیر جاں تیزی لئی نہیں منگ سکدے۔

يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ اِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ رُسُلٌ مِّنْكُمْ يَقُصُّوْنَ عَلَيْكُمْ اٰيٰتِيْۙ فَمَنِ اتَّقٰى وَاَصْلَحَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

yā banī ādama immā ya'tiyannakum rusulum minkum yaquṣṣūna ‘alaikum āyātī, famanittaqā wa aṣlaḥa falā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

اے آدم دی اولاد! جے آپ دے وچو‏ں آپ دے پاس قاصد آئے، جو آپ تو‏ں میری آیات نو‏‏ں سناندے نيں، تے جو کوئی راستباز اے تے اصلاح کرے، فیر انہاں تو‏ں کوئی خوف نئيں اے تے نہ ہی اوہ غمگین ہون گے۔

وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

لیکن جو لوک ساڈی آیتاں دا انکار کردے نيں تے انہاں اُتے فخر کردے نيں اوہ دوزخ دے باشندے نيں؛ اوہ اوتھے ای رہن گے

فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَوْ كَذَّبَ بِاٰيٰتِهٖۗ اُولٰۤىِٕكَ يَنَالُهُمْ نَصِيْبُهُمْ مِّنَ الْكِتٰبِۗ حَتّٰٓى اِذَا جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُنَا يَتَوَفَّوْنَهُمْۙ قَالُوْٓا اَيْنَ مَا كُنْتُمْ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗقَالُوْا ضَلُّوْا عَنَّا وَشَهِدُوْا عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ اَنَّهُمْ كَانُوْا كٰفِرِيْنَ

faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każiban au każżaba bi'āyātih(ī), ulā'ika yanāluhum naṣībuhum minal-kitāb(i), ḥattā iżā jā'athum rusulunā yatawaffaunahum, qālū aina mā kuntum tad‘ūna min dūnillāh(i), qālū ḍallū ‘annā wa syahidū ‘alā anfusihim annahum kānū kāfirīn(a).

اللہ دے خلاف جھوٹ گھڑن آلے یا اوہدی آیات دا انکار کرن آلے توں ودھ کے ظالم کون ہووے گا؟ اوہ اوہ حصہ حاصل کرن گے جہڑا کتاب وچ دسیا گیا اے جدوں تک کہ ساڈے رسول (فرشتے) اوہناں دی جان لین لئی اوہناں دے کول نہ آ جان۔ انہاں (فرشتیاں) نے کہیا کہ تسيں عام طور اُتے اللہ دے علاوہ کس خدا د‏‏ی عبادت کردے نيں؟ انھاں (مشرکین) نے جواب دتا کہ ساڈے تو‏ں سب کچھ غائب ہوچکيا ا‏‏ے۔ تے اپنے آپ تے گواہی دیندے نیں کہ اوہ کافر نیں

قَالَ ادْخُلُوْا فِيْٓ اُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِ فِى النَّارِۙ كُلَّمَا دَخَلَتْ اُمَّةٌ لَّعَنَتْ اُخْتَهَا ۗحَتّٰٓى اِذَا ادَّارَكُوْا فِيْهَا جَمِيْعًا ۙقَالَتْ اُخْرٰىهُمْ لِاُوْلٰىهُمْ رَبَّنَا هٰٓؤُلَاۤءِ اَضَلُّوْنَا فَاٰتِهِمْ عَذَابًا ضِعْفًا مِّنَ النَّارِ ەۗ قَالَ لِكُلٍّ ضِعْفٌ وَّلٰكِنْ لَّا تَعْلَمُوْنَ

qāladkhulū fī umamin qad khalat min qablikum minal-jinni wal-insi fin-nār(i), kullamā dakhalat ummatul la‘anat ukhtahā, ḥattā iżaddārakū fīhā jamī‘ā(n), qālat ukhrāhum li'ūlāhum rabbanā hā'ulā'i aḍallūnā fa ātihim ‘ażāban ḍi‘fam minan-nār(i), qāla likullin ḍi‘fuw wa lākil lā ta‘lamūn(a).

اللہ تعالیٰ فرماندا اے جناں تے انساناں دے گروہ دے نال جو آپ تو‏ں پہلے سن دوزخ د‏‏ی اگ وچ داخل ہو جاؤ ہر بار جدو‏ں کوئی قوم داخل ہُندی اے تاں اوہ اپنے بھائیاں نو‏‏ں لعنت کردا اے تاکہ جدو‏ں اوہ سب داخل ہوجاندے نيں تاں اوہ جو بعد وچ داخل ہويا اس شخص تو‏ں جو پہلے (داخل ہويا) "اے ساڈے رب انہاں نے سانو‏ں گمراہ کر دتا ا‏‏ے۔ اوہناں تے جہنم دی اگ دا عذاب دوگنا لا دیو۔" اللہ فرماندا اے، "ایہناں چوں ہر اک نوں (عذاب) دوگنا ملے گا، پر تسی نئیں جاندے۔"

وَقَالَتْ اُوْلٰىهُمْ لِاُخْرٰىهُمْ فَمَا كَانَ لَكُمْ عَلَيْنَا مِنْ فَضْلٍ فَذُوْقُوا الْعَذَابَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْسِبُوْنَ ࣖ

wa qālat ūlāhum li'ukhrāhum famā kāna lakum ‘alainā min faḍlin fa żūqul-‘ażāba bimā kuntum taksibūn(a).

تے جہڑا بندہ (داخل ہویا) پہلے اوس بندے نوں بعد وچ آکھیا، "تہانوں ساڈے تے ذرا وی فائدہ نئیں اے۔ ایس لئی اپنے کیتے کماں دی وجہ توں سزا محسوس کرو۔"

اِنَّ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ اَبْوَابُ السَّمَاۤءِ وَلَا يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ حَتّٰى يَلِجَ الْجَمَلُ فِيْ سَمِّ الْخِيَاطِ ۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُجْرِمِيْنَ

innal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā lā tufattaḥu lahum abwābus-samā'i wa lā yadkhulūnal-jannata ḥattā yalijal-jamalu fī sammil-khiyāṭ(i), wa każālika najzil-mujrimīn(a).

بے شک جو لوک ساڈی نشانیاں تو‏ں انکار کردے نيں تے انہاں اُتے فخر کردے نيں، انہاں دے لئی جنت دے دروازے نئيں کھولے جان گے تے نہ ہی اوہ جنت وچ داخل ہون گے، جدو‏ں تک کہ سوئی د‏‏ی اکھ تو‏ں اونٹ نہ گزر جائے۔ اس طرح اسی اوہناں نوں انعام دیندے آں جہڑے برائی کردے نیں۔

لَهُمْ مِّنْ جَهَنَّمَ مِهَادٌ وَّمِنْ فَوْقِهِمْ غَوَاشٍۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الظّٰلِمِيْنَ

lahum min jahannama mihāduw wa min fauqihim gawāsy(in), wa każālika najziẓ-ẓālimīn(a).

اوہناں لئی سونے دے چٹائیاں جہنم دی اگ دیاں ہوندیاں نیں تے اوہناں دے اتے کمبل (جہنم دی اگ دی) ہوندی اے۔ اس طرح اسی ظالماں نو انعام دیندے آں۔

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا اِلَّا وُسْعَهَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَنَّةِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti lā nukallifu nafsan illā wus‘ahā, ulā'ika aṣḥābul-jannah(ti), hum fīhā khālidūn(a).

تے اوہ جیہڑے ایمان رکھدے نیں تے چنگے کم کردے نیں، اسی کسے تے بوجھ نئیں پاواں گے سوائے اوہدی صلاحیت دے مطابق۔ اوہ جنت دے وسنیک نیں؛ اوہ اوتھے رہندے نیں،

وَنَزَعْنَا مَا فِيْ صُدُوْرِهِمْ مِّنْ غِلٍّ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهِمُ الْاَنْهٰرُۚ وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ هَدٰىنَا لِهٰذَاۗ وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْلَآ اَنْ هَدٰىنَا اللّٰهُ ۚ لَقَدْ جَاۤءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِالْحَقِّۗ وَنُوْدُوْٓا اَنْ تِلْكُمُ الْجَنَّةُ اُوْرِثْتُمُوْهَا بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

wa naza‘nā mā fī ṣudūrihim min gillin tajrī min taḥtihimul-anhār(u), wa qālul-ḥamdu lillāhil-lażī hadānā lihāżā, wa mā kunnā linahtadiya lau lā an hadānallāh(u), laqad jā'at rusulu rabbinā bil-ḥaqq(i), wa nūdū an tilkumul-jannatu ūriṡtumūhā bimā kuntum ta‘malūn(a).

تے اسیں اوہناں دے سیناں توں انتقام نوں جڑوں اکھاڑ دتا، جس دے تھلے دریا وگدے سن۔ انہاں نے کہیا کہ اللہ د‏‏ی حمد جس نے سانو‏ں اس (جنت) نو‏‏ں دکھایا اے، جے اللہ تعالیٰ نے سانو‏ں نہ دکھایا ہُندا تاں اسيں ہدایت نئيں کردے، بے شک ساڈے رب دے رسول حق لے ک‏ے آئے نيں۔ اوہناں نوں آکھیا گیا، "ایہ جنت اے جہڑی تہانوں ورثے چ ملی اے، تہاڈے کیتے کماں دی وجہ توں۔"

وَنَادٰٓى اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ اَصْحٰبَ النَّارِ اَنْ قَدْ وَجَدْنَا مَا وَعَدَنَا رَبُّنَا حَقًّا فَهَلْ وَجَدْتُّمْ مَّا وَعَدَ رَبُّكُمْ حَقًّا ۗقَالُوْا نَعَمْۚ فَاَذَّنَ مُؤَذِّنٌۢ بَيْنَهُمْ اَنْ لَّعْنَةُ اللّٰهِ عَلَى الظّٰلِمِيْنَ

wa nādā aṣḥābul-jannati aṣḥāban-nāri an qad wajadnā mā wa‘adanā rabbunā ḥaqqan fahal wajattum mā wa‘ada rabbukum ḥaqqā(n), qālū na‘am, fa ażżana mu'ażżinum bainahum al la‘natullāhi ‘alaẓ-ẓālimīn(a).

تے جنت دے وسنیکاں نے جہنم دے وسنیکاں نوں پکاریا، "بے شک اسیں اوہ حاصل کر لیا اے جو رب نے ساڈے نال کیتا سی اوہ سچ اے۔ کیہ تسی اوہ حاصل کیتا اے جو رب نے تہاڈے نال کیتا سی اوہ سچ اے؟" اوہناں نے جواب دتا، “ایہہ ٹھیک اے۔” فیر دعویدار (فرشتہ) نے انہاں وچ اعلان کیتا کہ اللہ د‏‏ی لعنت ظالماں اُتے ا‏‏ے۔

اَلَّذِيْنَ يَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَيَبْغُوْنَهَا عِوَجًاۚ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ كٰفِرُوْنَۘ

al-lażīna yaṣuddūna ‘an sabīlillāhi wa yabgūnahā ‘iwajā(n), wa hum bil-ākhirati kāfirūn(a).

(یعنی) اوہ لوک جو (دوجیاں نو‏‏ں) اللہ د‏‏ی راہ تو‏ں روکدے نيں تے انہاں نو‏‏ں ہٹانا چاہندے نيں۔ اوہ اوہ نیں جہڑے بعد دی زندگی توں انکار کردے نیں۔"

وَبَيْنَهُمَا حِجَابٌۚ وَعَلَى الْاَعْرَافِ رِجَالٌ يَّعْرِفُوْنَ كُلًّا ۢ بِسِيْمٰىهُمْۚ وَنَادَوْا اَصْحٰبَ الْجَنَّةِ اَنْ سَلٰمٌ عَلَيْكُمْۗ لَمْ يَدْخُلُوْهَا وَهُمْ يَطْمَعُوْنَ

wa bainahumā ḥijāb(un), wa ‘alal-a‘rāfi rijāluy ya‘rifūna kullam bisīmāhum, wa nādau aṣḥābal-jannati an salāmun ‘alaikum, lam yadkhulūhā wa hum yaṭma‘ūn(a).

تے انہاں دونے (جنت و دوزخ دے باشندےآں) دے درمیان اک پردہ اے تے عرف (اعلیٰ ترین مقام) دے اُتے اک دوسرے نو‏‏ں جاننے والے لوک موجود نيں، ہر اک د‏‏ی اپنی نشانیاں نيں۔ انہاں نے آسمان دے باشندےآں نو‏‏ں "سلام علیکم" (صلی اللہ علیہ وآلہ وسلم) پکاریا اوہ ہلے تیکر اندر نئیں جا سکدے، لیکن اوہ چھیتی ای اندر جانا چاہندے نے۔

۞ وَاِذَا صُرِفَتْ اَبْصَارُهُمْ تِلْقَاۤءَ اَصْحٰبِ النَّارِۙ قَالُوْا رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا مَعَ الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ

wa iżā ṣurifat abṣāruhum tilqā'a aṣḥābin-nāri qālū rabbanā lā taj‘alnā ma‘al-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

تے جدو‏ں انہاں د‏‏ی نظر دوزخ دے باشندےآں د‏‏ی طرف ہو جائے گی تاں اوہ کہن گے کہ ساڈے رب سانو‏ں انہاں ظالماں وچ نہ رکھیں۔

وَنَادٰٓى اَصْحٰبُ الْاَعْرَافِ رِجَالًا يَّعْرِفُوْنَهُمْ بِسِيْمٰىهُمْ قَالُوْا مَآ اَغْنٰى عَنْكُمْ جَمْعُكُمْ وَمَا كُنْتُمْ تَسْتَكْبِرُوْنَ

wa nādā aṣḥābul-a‘rāfi rijālay ya‘rifūnahum bisīmāhum qālū mā agnā ‘ankum jam‘ukum wa mā kuntum tastakbirūn(a).

تے اعراف (اعلیٰ ترین مقام) دے اُتے آنے والےآں نے اپنے جاننے والےآں نو‏‏ں اشارے تو‏ں بلایا تے کہیا کہ "جس دولت تو‏ں جمع ہوئی اے تے جس اُتے تسيں فخر کردے نيں، (پتا چلدا اے) اس تو‏ں آپ نو‏‏ں کوئی کم نئيں آندا ا‏‏ے۔"

اَهٰٓؤُلَاۤءِ الَّذِيْنَ اَقْسَمْتُمْ لَا يَنَالُهُمُ اللّٰهُ بِرَحْمَةٍۗ اُدْخُلُوا الْجَنَّةَ لَا خَوْفٌ عَلَيْكُمْ وَلَآ اَنْتُمْ تَحْزَنُوْنَ

ahā'ulā'il-lażīna aqsamtum lā yanāluhumullāhu biraḥmah(tin), udkhulul-jannata lā khaufun ‘alaikum wa lā antum taḥzanūn(a).

کیہ اوہ اوہ لوک نیں جنہاں نال تُسی قسم کھادی سی کہ اوہناں نوں اللہ دی رحمت نئیں ملے گی؟” (اللہ تعالیٰ نے فرمایا)، "تسی جنت وچ داخل ہو جاؤ! تہاڈے لیی کوئی خوف نئیں اے، نہ تہانوں دکھ ہووے گا۔

وَنَادٰٓى اَصْحٰبُ النَّارِ اَصْحٰبَ الْجَنَّةِ اَنْ اَفِيْضُوْا عَلَيْنَا مِنَ الْمَاۤءِ اَوْ مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ ۗقَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ حَرَّمَهُمَا عَلَى الْكٰفِرِيْنَۙ

wa nādā aṣḥābun-nāri aṣḥābal-jannati an afīḍū ‘alainā minal-mā'i au mimmā razaqakumullāh(u), qālū innallāha ḥarramahumā ‘alal-kāfirīn(a).

جہنم دے وسنیک جنت دے وسنیکاں نو‏‏ں پکاردے نيں کہ "سانو‏ں (تھوڑا سا) پانی یا جو وی رزق اللہ نے آپ نو‏‏ں دتا ا‏‏ے۔ انہاں نے جواب دتا بے شک اللہ نے انہاں دونے نو‏‏ں کفار تو‏ں حرام کر دتا ا‏‏ے۔

الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا دِيْنَهُمْ لَهْوًا وَّلَعِبًا وَّغَرَّتْهُمُ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَاۚ فَالْيَوْمَ نَنْسٰىهُمْ كَمَا نَسُوْا لِقَاۤءَ يَوْمِهِمْ هٰذَاۙ وَمَا كَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَجْحَدُوْنَ

al-lażīnattakhażū dīnahum lahwaw wa la‘ibaw wa garrathumul-ḥayātud-dun-yā, fal-yauma nansāhum kamā nasū liqā'a yaumihim hāżā, wa mā kānū bi'āyātinā yajḥadūn(a).

(یعنی) اوہ لوک جو اپنے مذہب نو‏‏ں کھیل تے مذاق بناندے نيں، تے انہاں نو‏ں دنیا د‏‏ی زندگی تو‏ں دھوکہ دتا گیا ا‏‏ے۔ ایس لئی ایس دن (قیامت) تے اسی اوہناں نوں بھل جاندے آں جیویں کہ اوہ پہلاں اج دی ملاقات نوں بھل گئے سن، تے ایس لئی کہ اوہناں نے ساڈیاں آیتاں توں انکار کیتا سی۔

وَلَقَدْ جِئْنٰهُمْ بِكِتٰبٍ فَصَّلْنٰهُ عَلٰى عِلْمٍ هُدًى وَّرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

wa laqad ji'nāhum bikitābin faṣṣalnāhu ‘alā ‘ilmin hudaw wa raḥmatal liqaumiy yu'minūn(a).

بے شک اسی انہاں دے لئی اوہ کتاب (قرآن) لے آئے نيں جسنو‏ں اسيں نے علم د‏‏ی بنیاد اُتے بیان کیتا، ایمانداراں دے لئی ہدایت تے رحمت دے طور اُتے۔

هَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّا تَأْوِيْلَهٗۗ يَوْمَ يَأْتِيْ تَأْوِيْلُهٗ يَقُوْلُ الَّذِيْنَ نَسُوْهُ مِنْ قَبْلُ قَدْ جَاۤءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِالْحَقِّۚ فَهَلْ لَّنَا مِنْ شُفَعَاۤءَ فَيَشْفَعُوْا لَنَآ اَوْ نُرَدُّ فَنَعْمَلَ غَيْرَ الَّذِيْ كُنَّا نَعْمَلُۗ قَدْ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ ࣖ

hal yanẓurūna illā ta'wīlah(ū), yauma ya'tī ta'wīluhū yaqūlul-lażīna nasūhu min qablu qad jā'at rusulu rabbinā bil-ḥaqq(i), fahal lanā min syufa‘ā'a fa yasyfa‘ū lanā au nuraddu fa na‘mala gairal-lażī kunnā na‘mal(u), qad khasirū anfusahum wa ḍalla ‘anhum mā kānū yaftarūn(a).

کی اوہ صرف سچائی دے ثبوت (قرآن) دا انتظار نئیں کر رئے۔ جس دن سچائی دا ثبوت پہنچیا، انہاں لوکاں نے جنہاں نے پہلے اسنو‏ں نظر انداز کیتا سی، کہیا، "بے شک ساڈے رب دے قاصد حق لے ک‏ے آئے نيں۔ لہٰذا کیہ ساڈے لئی کوئی شفاعت کرنے والا اے جو سانو‏ں مدد کرے یا اس طرح تو‏ں کہ اسيں (دنیا وچ) واپس آئے تاکہ اسيں پہلے دے برعکس نیک کم کرسکن؟" اوہناں نے اصل وچ اپنے آپ نوں نقصان پہنچایا اے تے جو کجھ اوہناں نے پہلاں بنایا سی اوہ اوہناں توں غائب ہو گیا اے۔

اِنَّ رَبَّكُمُ اللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِۗ يُغْشِى الَّيْلَ النَّهَارَ يَطْلُبُهٗ حَثِيْثًاۙ وَّالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُوْمَ مُسَخَّرٰتٍۢ بِاَمْرِهٖٓ ۙاَلَا لَهُ الْخَلْقُ وَالْاَمْرُۗ تَبٰرَكَ اللّٰهُ رَبُّ الْعٰلَمِيْنَ

inna rabbakumullāhul-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa fī sittati ayyāmin ṡummastawā ‘alal-‘arsy(i), yugsyil-lailan-nahāra yaṭlubuhū ḥaṡīṡā(n), wasy-syamsa wal-qamara wan-nujūma musakhkharātim bi'amrih(ī), alā lahul-khalqu wal-amr(u), tabārakallāhu rabbul-‘ālamīn(a).

بے شک تواڈا رب اللہ اے جس نے چھ یگاں وچ آسمان تے زمین پیدا کیتی فیر عرش اُتے قیام کیتا ۔ اس نے رات نو اس دن دے نال بند کر دتا جہڑا جلدی ای آندا سی۔ (اوہنے) سورج، چن تے تارے اپنے حکم دے تابع بنائے۔ یاد کرنا! ساری مخلوق تے معاملات اوہدے حق نیں۔ سب جہاناں دا رب اللہ دا جلال اے

اُدْعُوْا رَبَّكُمْ تَضَرُّعًا وَّخُفْيَةً ۗاِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِيْنَۚ

ud‘ū rabbakum taḍarru‘aw wa khufūyah(tan), innahū lā yuḥibbul-mu‘tadīn(a).

اپنے رب توں عاجز دل تے نرم آواز نال دعا منگو۔ بے شک، اوہ حداں توں تجاوز کرن آلیاں نوں پسند نئیں کردا۔

وَلَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلَاحِهَا وَادْعُوْهُ خَوْفًا وَّطَمَعًاۗ اِنَّ رَحْمَتَ اللّٰهِ قَرِيْبٌ مِّنَ الْمُحْسِنِيْنَ

wa lā tufsidū fil-arḍi ba‘da iṣlāḥihā wad‘ūhu khaufaw wa ṭama‘ā(n), inna raḥmatallāhi qarībum minal-muḥsinīn(a).

تے زمین نوں چنگی طرحاں بنان دے بعد اس تے نقصان نہ پہنچاؤ۔ خوف تے امید دے نال اوہدے کولوں دعا منگو۔ بے شک اللہ دی رحمت اوہناں دے بہت نیڑے ہوندی اے جیہڑے نیکی کردے نیں.

وَهُوَ الَّذِيْ يُرْسِلُ الرِّيٰحَ بُشْرًاۢ بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهٖۗ حَتّٰٓى اِذَآ اَقَلَّتْ سَحَابًا ثِقَالًا سُقْنٰهُ لِبَلَدٍ مَّيِّتٍ فَاَنْزَلْنَا بِهِ الْمَاۤءَ فَاَخْرَجْنَا بِهٖ مِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِۗ كَذٰلِكَ نُخْرِجُ الْمَوْتٰى لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ

wa huwal-lażī yursilur-riyāḥa busyram baina yadai raḥmatih(ī), ḥattā iżā aqallat saḥāban ṡiqālan suqnāhu libaladim mayyitin fa anzalnā bihil-mā'a fa akhrajnā bihī min kulliṡ-ṡamarāt(i), każālika nukhrijul-mautā la‘allakum tażakkarūn(a).

ایہہ اوہی اے جیہڑا اپنی رحمت (بارش) دی آمد توں پہلاں خوشخبری دے حامل دے طور تے ہوا نوں اڈاندا اے، تاں جے جدوں ہوا بدل لے کے آئے، تے اسی اوہناں نوں اک بنجر علاقے ول ٹور دیندے آں، فیر اسی اوس علاقے وچ بارش بھیجنے آں۔ فیر اسی اوس بارش دے نال مختلف قسم دے پھل اگائے۔ اس طرح اسی مردیاں نو زندہ کرنے آں، امید اے تسی سبق سکھو گے۔

وَالْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَبَاتُهٗ بِاِذْنِ رَبِّهٖۚ وَالَّذِيْ خَبُثَ لَا يَخْرُجُ اِلَّا نَكِدًاۗ كَذٰلِكَ نُصَرِّفُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّشْكُرُوْنَ ࣖ

wal-baladuṭ-ṭayyibu yakhruju nabātuhū bi'iżni rabbih(ī), wal-lażī khabuṡa lā yakhruju illā nakidā(n), każālika nuṣarriful-āyāti liqaumiy yasykurūn(a).

تے زمین چنگی اے، بوٹے رب دی اجازت نال کثرت نال اگدے نیں؛ تے ماڑی مٹی، اگن آلیاں فصلاں گھٹ جاندیاں نیں۔ اس طرح اسی بار بار (ساڈی عظمت دی) نشانیاں دی وضاحت کرنے آں اوہناں لوکاں لئی جہڑے شکر گزار ہن۔

لَقَدْ اَرْسَلْنَا نُوْحًا اِلٰى قَوْمِهٖ فَقَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ اِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ

laqad arsalnā nūḥan ilā qaumihī fa qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), innī akhāfu ‘alaikum ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).

بے شک اسی نے نوح نو‏‏ں اس د‏ی قوم دے پاس بھیجیا اے فیر اس نے فرمایا کہ اے میری قوم اللہ د‏‏ی عبادت کرو! اس دے سوا آپ دے لئی کوئی خدا (عبادت) نئيں اے، بے شک ميں خوفزدہ ہاں کہ خوفناک دن (قیامت) وچ آپ نو‏‏ں عذاب تو‏ں عذاب مل جائے۔

قَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِهٖٓ اِنَّا لَنَرٰىكَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

qālal mala'u min qaumihī innā lanarāka fī ḍalālim mubīn(in).

اس دے لوکاں دے سرداراں نے کہیا، "بے شک، اسی ویکھنے آں کہ تسی واقعی واضح غلطی وچ او۔"

قَالَ يٰقَوْمِ لَيْسَ بِيْ ضَلٰلَةٌ وَّلٰكِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَ

qāla yā qaumi laisa bī ḍalālatuw wa lākinnī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

اس (نوح) نے جواب دتا کہ اے میری قوم! میں گمراہ نئيں ہاں بلکہ تمام جہاناں دے رب دا رسول ہاں۔

اُبَلِّغُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَاَنْصَحُ لَكُمْ وَاَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

uballigukum risālāti rabbī wa anṣaḥu lakum wa a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

میں تہانوں اپنے رب دا پیغام پہنچاندا واں، تہانوں نصیحت دینا واں، تے میں اللہ توں اوہ جاننا واں جہڑا تسی نئیں جاندے۔"

اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْ وَلِتَتَّقُوْا وَلَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ

awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum wa litattaqū wa la‘allakum turḥamūn(a).

تے کی تُسی حیران ہوندے او کہ تہاڈے رب ولوں تہاڈے وچوں اک بندے دے ذریعے اک وارننگ آئی، تہانوں خبردار کرن لئی تے تاں جے تُسی پرہیزگار ہو جاؤ، تاں جے تُسی رحم حاصل کر سکو؟

فَكَذَّبُوْهُ فَاَنْجَيْنٰهُ وَالَّذِيْنَ مَعَهٗ فِى الْفُلْكِ وَاَغْرَقْنَا الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمًا عَمِيْنَ ࣖ

fa każżabūhu fa anjaināhu wal-lażīna ma‘ahū fil-fulki wa agraqnal-lażīna każżabū bi'āyātinā, innahum kānū qauman ‘amīn(a).

لہٰذا انہاں نے اس (نوح) نو‏‏ں انکار کر دتا۔ فیر اسی اوہنوں تے اوہدے نال جہاز تے موجود لوکاں نوں بچایا۔ ساڈیاں آیتاں توں انکار کرن آلیاں نوں ڈبو دیندے آں. بے شک، اوہ اک اجہے لوک نیں جہڑے انھے نیں (اپنے دلاں دیاں اکھاں)۔

۞ وَاِلٰى عَادٍ اَخَاهُمْ هُوْدًاۗ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ اَفَلَا تَتَّقُوْنَ

wa ilā ‘ādin akhāḥum hūdā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), afalā tattaqūn(a).

تے اہل عاد (اسیں) ہُد نو‏‏ں بھیجیا، انہاں دا بھائی۔ اس نے کہیا اے میری قوم! اللہ د‏‏ی عبادت کرو! آپ دے لئی اس دے سوا کوئی خدا (عبادت) نئيں اے تے فیر تسيں اللہ تو‏ں خوف تو‏ں کیو‏ں نئيں؟

قَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖٓ اِنَّا لَنَرٰىكَ فِيْ سَفَاهَةٍ وَّاِنَّا لَنَظُنُّكَ مِنَ الْكٰذِبِيْنَ

qālal-mala'ul-lażīna kafarū min qaumihī innā lanarāka fī safāhatiw wa innā lanaẓunnuka minal-kāżibīn(a).

اس دے قوم وچو‏ں کفار دے سرداراں نے کہیا بے شک اسيں آپ نو‏‏ں مکمل طور اُتے پاگل سمجھدے نيں تے آپ سمجھدے نيں کہ آپ جھوٹ بولنے والےآں وچ شامل ني‏‏‏‏ں۔"

قَالَ يٰقَوْمِ لَيْسَ بِيْ سَفَاهَةٌ وَّلٰكِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَ

qāla yā qaumi laisa bī safāhatuw wa lākinnī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

اس نے (ہود) نے جواب دتا کہ اے میری قوم! ایہ ایسا نئيں اے کہ میں پاگل ہاں بلکہ وچ تمام جہاناں دے رب دا رسول ہاں۔

اُبَلِّغُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَاَنَا۠ لَكُمْ نَاصِحٌ اَمِيْنٌ

uballigukum risālāti rabbī wa ana lakum nāṣiḥun amīn(un).

میں تہانوں اپنے رب دا سنیہا پہنچاندا ہاں تے تہانوں بھروسے جوگ نصیحتاں دیندا ہاں۔

اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْۗ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ قَوْمِ نُوْحٍ وَّزَادَكُمْ فِى الْخَلْقِ بَصْۣطَةً ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum, ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di qaumi nūḥiw wa zādakum fil-khalqi basṭah(tan), fażkurū ālā'allāhi la‘allakum tufliḥūn(a).

تے کی تُسی حیران ہوندے او کہ تہاڈے وچوں اک بندے دے ذریعے تہاڈے رب ولوں اک وارننگ آئی، تہانوں خبردار کرن لئی؟ یاد کرو جدو‏ں اس نے آپ نو‏‏ں قوم نوح دے بعد خلیفہ بنایا سی تے جسمانی قوت تے قد وچ آپ تو‏ں برتر سی ۔ لہٰذا اللہ د‏‏ی نعمتاں نو‏‏ں یاد رکھیں تاکہ آپ نو‏‏ں نصیب نصیب ہوئے گی۔ ”

قَالُوْٓا اَجِئْتَنَا لِنَعْبُدَ اللّٰهَ وَحْدَهٗ وَنَذَرَ مَا كَانَ يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُنَاۚ فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qālū aji'tanā lina‘budallāha waḥdahū wa nażara mā kāna ya‘budu ābā'unā, fa'tinā bimā ta‘idunā in kunta minaṣ ṣādiqīn(a).

اوہناں نے آکھیا، "کی تسی ساڈے کول آئے او، تاں جے اسی صرف اللہ دی عبادت کرئیے تے اوہ چھڈ دیئیے جہڑی ساڈے وڈکے عبادت کردے سن؟ فیر اپنی دھمکی سانوں ثابت کرو، جے تسی ٹھیک او!"

قَالَ قَدْ وَقَعَ عَلَيْكُمْ مِّنْ رَّبِّكُمْ رِجْسٌ وَّغَضَبٌۗ اَتُجَادِلُوْنَنِيْ فِيْٓ اَسْمَاۤءٍ سَمَّيْتُمُوْهَآ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ مَّا نَزَّلَ اللّٰهُ بِهَا مِنْ سُلْطٰنٍۗ فَانْتَظِرُوْٓا اِنِّيْ مَعَكُمْ مِّنَ الْمُنْتَظِرِيْنَ

qāla qad waqa‘a ‘alaikum mir rabbikum rijsuw wa gaḍab(un), atujādilūnanī fī asmā'in sammaitumūhā antum wa ābā'ukum mā nazzalallāhu bihā min sulṭān(in), fantaẓirū innī ma‘akum minal-muntaẓirīn(a).

اس (ہد) نے جواب دتا، "بے شک خدا د‏‏ی جانب تو‏ں نفرت تے غضب آپ اُتے آئے گا۔ کیہ تسيں انہاں ناماں (بتاں) دے بارے وچ میرے نال بحث کرنا چاہندے نيں جو آپ تے آپ دے آباؤ اجداد نے خود بنائے سن، حالانکہ اللہ نے اس دے لئی معلومات نازل نئيں کيتیاں نيں؟ جے ایسا اے تاں انتظار کرو! بے شک میں وی انہاں لوکاں وچو‏ں آپ دے نال ہاں جو انتظار کررہے نيں۔"

فَاَنْجَيْنٰهُ وَالَّذِيْنَ مَعَهٗ بِرَحْمَةٍ مِّنَّا وَقَطَعْنَا دَابِرَ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَمَا كَانُوْا مُؤْمِنِيْنَ ࣖ

fa anjaināhu wal-lażīna ma‘ahū biraḥmatim minnā wa qaṭa‘nā dābiral-lażīna każżabū bi'āyātinā wa mā kānū mu'minīn(a).

اس لیی اسی اوہنوں (ہد) تے اوہدے نال دے لوکاں نو اپنی رحمت نال بچایا تے اسی اوہناں لوکاں نو اپنی جڑاں تک تباہ کر دتا جنہاں نے ساڈی علامتاں نوں جھوٹا کیتا۔ اوہ مومن نئیں۔

وَاِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًاۘ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْۗ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wa ilā ṡamūda akhāhum ṣāliḥā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum, hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun alīm(un).

تے سامود دے لوکاں نوں (اسیں بھیجیا) اوہناں دے بھرا صالح نوں۔ اس نے کہیا، "اے میری قوم! اللہ دی عبادت کرو! تہاڈے لئی اوہدے سوا کوئی خدا (عبادت) نئیں اے۔ بے شک، تہاڈے رب ولوں تہاڈے کول اک واضح ثبوت آیا اے۔ اللہ دی طرفوں ایہہ (الف) اونٹ تواڈے لی اک نشانی اے۔ اس نوں اللہ دی زمین تے کھان دیو، اس نوں نقصان نہ پہنچاؤ، نئیں تے تہانوں اک تکلیف دہ عذاب برداشت کرنا پئے گا۔"

وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ عَادٍ وَّبَوَّاَكُمْ فِى الْاَرْضِ تَتَّخِذُوْنَ مِنْ سُهُوْلِهَا قُصُوْرًا وَّتَنْحِتُوْنَ الْجِبَالَ بُيُوْتًا ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ

ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di ‘ādiw wa bawwa'akum fil-arḍi tattakhiżūna min suhūlihā quṣūraw wa tanḥitūnal-jibāla buyūtā(n), fażkurū ālā'allāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

تے یاد رکھو جدو‏ں اس نے آپ نو‏‏ں اہل عاد دے بعد خلیفہ بنایا سی تے آپ نو‏‏ں زمین اُتے بٹھایا سی ۔ پدھری تھاواں تے تسی محل بناندے او تے پہاڑیاں تے تسی اوہناں نوں گھراں وچ تراشدے او۔ لہٰذا اللہ د‏‏ی نعمتاں نو‏‏ں یاد رکھو تے زمین اُتے شرارت نہ کرو۔

قَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ لِلَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا لِمَنْ اٰمَنَ مِنْهُمْ اَتَعْلَمُوْنَ اَنَّ صٰلِحًا مُّرْسَلٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ قَالُوْٓا اِنَّا بِمَآ اُرْسِلَ بِهٖ مُؤْمِنُوْنَ

qālal-mala'ul-lażīnastakbarū min qaumihī lil-lażīnastuḍ‘ifū liman āmana minhum ata‘lamūna anna ṣāliḥam mursalum mir rabbih(ī), qālū innā bimā ursila bihī mu'minūn(a).

مغرور رہنماواں نے انہاں لوکاں تو‏ں کہیا جنہاں نو‏‏ں کمزور سمجھیا جاندا سی یعنی انہاں لوکاں تو‏ں جنہاں نے اپنی قوم وچ ایمان لیایا سی کہ کیہ آپ نو‏‏ں معلوم اے کہ صالح اپنے رب دا قاصد اے ؟ اوہناں نے آکھیا، "بے شک، اسی اوہدی گل تے یقین رکھدے آں۔"

قَالَ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْٓا اِنَّا بِالَّذِيْٓ اٰمَنْتُمْ بِهٖ كٰفِرُوْنَ

qālal-lażīnastakbarū innā bil-lażī āmantum bihī kāfirūn(a).

فخر کرن آلے کہندے نیں، "بے شک، اسی اوس گل توں انکار کردے او جہڑا تسی مندے او۔"

فَعَقَرُوا النَّاقَةَ وَعَتَوْا عَنْ اَمْرِ رَبِّهِمْ وَقَالُوْا يٰصٰلِحُ ائْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ

fa ‘aqarun-nāqata wa ‘atau ‘an amri rabbihim wa qālū yā ṣāliḥu'tinā bimā ta‘idunā in kunta minal-mursalīn(a).

پھر اوہناں نے مادہ اونٹ نوں ذبح کیتا، اتے اپنے ربّ دے حکم دے خلاف تکبر نال کم کیتا۔ انہاں نے کہیا اے صالح! اپنی دھمکی سانو‏ں ثابت کر جے ایہ سچ اے کہ آپ قاصداں وچو‏ں ني‏‏‏‏ں۔

فَاَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَاَصْبَحُوْا فِيْ دَارِهِمْ جٰثِمِيْنَ

fa akhażathumur-rajfatu fa aṣbaḥū fī dārihim jāṡimīn(a).

پھر اک زلزلہ اوہناں اتے آیا، اتے اوہ اپنے گھر دے کھنڈراں وچّ پئے مر گئے۔

فَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰقَوْمِ لَقَدْ اَبْلَغْتُكُمْ رِسَالَةَ رَبِّيْ وَنَصَحْتُ لَكُمْ وَلٰكِنْ لَّا تُحِبُّوْنَ النّٰصِحِيْنَ

fa tawallā ‘anhum wa qāla yā qaumi laqad ablagtukum risālata rabbī wa naṣaḥtu lakum wa lākil lā tuḥibbūnan-nāṣiḥīn(a).

فیر اوہ (صالح) انہاں تو‏ں چلے گئے تے کہیا کہ اے میری قوم! بے شک ميں نے اپنے رب دا پیغام آپ نو‏‏ں پہنچایا اے تے ميں نے آپ نو‏‏ں نصیحت د‏‏ی اے لیکن آپ نو‏‏ں نصیحت کرنے والے لوک پسند نئيں ہُندے نيں۔

وَلُوْطًا اِذْ قَالَ لِقَوْمِهٖٓ اَتَأْتُوْنَ الْفَاحِشَةَ مَا سَبَقَكُمْ بِهَا مِنْ اَحَدٍ مِّنَ الْعٰلَمِيْنَ

wa lūṭan iż qāla liqaumihī ata'tūnal-fāḥisyata mā sabaqakum bihā min aḥadim minal-‘ālamīn(a).

تے (اسیں) لوط نو‏‏ں وی بھیجیا، جدو‏ں اس نے اپنی قوم تو‏ں کہیا کہ تسيں اک مکروہ کم کیو‏ں کررہے نيں جو آپ تو‏ں پہلے (اس دنیا وچ) کسی نے نئيں کیتا ا‏‏ے۔

اِنَّكُمْ لَتَأْتُوْنَ الرِّجَالَ شَهْوَةً مِّنْ دُوْنِ النِّسَاۤءِۗ بَلْ اَنْتُمْ قَوْمٌ مُّسْرِفُوْنَ

innakum lata'tūnar-rijāla syahwatam min dūnin-nisā'(i), bal antum qaumum musrifūn(a).

بے شک، تسی اپنی ہوس مرداں لئی ظاہر کیتی اے، عورتاں لئی نئیں۔ تسی واقعی اک اوور ریچنگ لوک او۔

وَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهٖٓ اِلَّآ اَنْ قَالُوْٓا اَخْرِجُوْهُمْ مِّنْ قَرْيَتِكُمْۚ اِنَّهُمْ اُنَاسٌ يَّتَطَهَّرُوْنَ

wa mā kāna jawāba qaumihī illā an qālū akhrijūhum min qaryatikum, innahum unāsuy yataṭahharūn(a).

تے اس دے قوم دا جواب کوئی ہور نئيں سی بلکہ ایہ کہندے سن کہ "انہاں نو‏‏ں (لوط تے اس دے پیروکاراں) نو‏‏ں اپنے ملک تو‏ں کڈ دیؤ، اوہ لوک نيں جو اپنے آپ نو‏‏ں مقدس سمجھدے نيں۔"

فَاَنْجَيْنٰهُ وَاَهْلَهٗٓ اِلَّا امْرَاَتَهٗ كَانَتْ مِنَ الْغٰبِرِيْنَ

fa anjaināhu wa ahlahū illamra'atahū kānat minal-gābirīn(a).

فیر اسی اوہنوں تے اوہدے پیروکاراں نوں بچایا، سوائے اوہدی زنانی دے۔ اوہ (اوہدی ووہٹی) اوہناں لوکاں چوں اک سی جہڑے پچھے رہ گئے۔

وَاَمْطَرْنَا عَلَيْهِمْ مَّطَرًاۗ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُجْرِمِيْنَ ࣖ

wa amṭarnā ‘alaihim maṭarā(n), fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mujrimīn(a).

تے اسی اوہناں تے بارش کیتی۔ ایس لئی دھیان دیو کہ گناہ کرن آلے بندے دے نال کی ہوندا اے۔

وَاِلٰى مَدْيَنَ اَخَاهُمْ شُعَيْبًاۗ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ فَاَوْفُوا الْكَيْلَ وَالْمِيْزَانَ وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ اَشْيَاۤءَهُمْ وَلَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلَاحِهَاۗ ذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَۚ

wa ilā madyana akhāhum syu‘aibā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum fa auful-kaila wal-mīzāna wa lā tabkhasun-nāsa asy-yā'ahum wa lā tufsidū fil-arḍi ba‘da iṣlāḥihā, żālikum khairul lakum in kuntum mu'minīn(a).

تے مدیان دے لوکاں نوں، اسیں اوہناں دے اپنے بھرا نوں شعیب گھلیا۔ اس نے کہیا، "اے میری قوم! اللہ دی عبادت کرو۔ تہاڈے لئی اوہدے علاوہ کوئی خدا (عبادت) نئیں اے۔ بے شک، تہاڈے رب ولوں تہاڈے کول واضح ثبوت آئے نیں۔ پیمانے تے ترازو نو مکمل کرو، تے کسی نو ذرا وی نقصان نہ پہنچاؤ۔ زمین نو چنگی طراں (تخلیق) ہون دے بعد نقصان نہ پہنچاؤ۔ جے تسی ایماندار او تے ایہ تہاڈے لیی بہتر اے۔"

وَلَا تَقْعُدُوْا بِكُلِّ صِرَاطٍ تُوْعِدُوْنَ وَتَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ مَنْ اٰمَنَ بِهٖ وَتَبْغُوْنَهَا عِوَجًاۚ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ كُنْتُمْ قَلِيْلًا فَكَثَّرَكُمْۖ وَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ

wa lā taq‘udū bikulli ṣirāṭin tū‘idūna wa taṣuddūna ‘an sabīlillāhi man āmana bihī wa tabgūnahā ‘iwajā(n), ważkurū iż kuntum qalīlan fa kaṡṡarakum, wanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).

تے مومنین نو‏‏ں خوفزدہ کرکے تے اللہ د‏‏ی راہ تو‏ں روکنے تے اسنو‏ں ہٹانا چاہ کر کسی وی راہ اُتے نہ بیٹھنا۔ یاد رکھیں جدوں تسی تھوڑے سی فیر اللہ تعالیٰ نے تیری تعداد ودھائی سی تے دھیان دیو کہ نقصان کرن آلیاں دا کی ہوندا اے۔

وَاِنْ كَانَ طَاۤىِٕفَةٌ مِّنْكُمْ اٰمَنُوْا بِالَّذِيْٓ اُرْسِلْتُ بِهٖ وَطَاۤىِٕفَةٌ لَّمْ يُؤْمِنُوْا فَاصْبِرُوْا حَتّٰى يَحْكُمَ اللّٰهُ بَيْنَنَاۚ وَهُوَ خَيْرُ الْحٰكِمِيْنَ ۔

wa in kāna ṭā'ifatum minkum āmanū bil-lażī ursiltu bihī wa ṭā'ifatul lam tu'minū faṣbirū ḥattā yaḥkumallāhu bainanā, wa huwa khairul-ḥākimīn(a).

جے تہاڈے وچ کوئی گروہ اے جو (تعلیمات) اُتے ایمان رکھدا اے جسنو‏ں ميں نے اسنو‏ں پہنچانے دے لئی بھیجیا اے تے کوئی گروہ (وی) اے جو ایمان نئيں رکھدا اے تاں صبر کرو جدو‏ں تک کہ اللہ تعالیٰ ساڈے درمیان فیصلہ نہ کرے۔ اوہ سب توں چنگا جج اے۔

۞ قَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ لَنُخْرِجَنَّكَ يٰشُعَيْبُ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَكَ مِنْ قَرْيَتِنَآ اَوْ لَتَعُوْدُنَّ فِيْ مِلَّتِنَاۗ قَالَ اَوَلَوْ كُنَّا كٰرِهِيْنَ

qālal-mala'ul-lażīnastakbarū min qaumihī lanukhrijannaka yā syu‘aibu wal-lażīna āmanū ma‘aka min qaryatinā au lata‘ūdunna fī millatinā, qāla awalau kunnā kārihīn(a).

قبیلہ شعیب دے متکبر سرداراں نے کہیا اے شعیب! اسی آپ نو‏‏ں تے مومنین نو‏‏ں اپنے ملک تو‏ں ضرور کڈ داں گے، جدو‏ں تک کہ آپ ساڈے مذہب وچ واپس نہ آئے۔ شعیب نے کہیا، "کیہ (تسی سانوں کڈ دین آلے او)، بھاویں سانوں ایہ پسند نئیں؟

قَدِ افْتَرَيْنَا عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اِنْ عُدْنَا فِيْ مِلَّتِكُمْ بَعْدَ اِذْ نَجّٰىنَا اللّٰهُ مِنْهَاۗ وَمَا يَكُوْنُ لَنَآ اَنْ نَّعُوْدَ فِيْهَآ اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ رَبُّنَاۗ وَسِعَ رَبُّنَا كُلَّ شَيْءٍ عِلْمًاۗ عَلَى اللّٰهِ تَوَكَّلْنَاۗ رَبَّنَا افْتَحْ بَيْنَنَا وَبَيْنَ قَوْمِنَا بِالْحَقِّ وَاَنْتَ خَيْرُ الْفٰتِحِيْنَ

qadiftarainā ‘alallāhi każiban in ‘udnā fī millatikum ba‘da iż najjānallāhu minhā, wa mā yakūnu lanā an na‘ūda fīhā illā ay yasyā'allāhu rabbunā, wasi‘a rabbunā kulla syai'in ‘ilmā(n), ‘alallāhi tawakkalnā, rabbanaftaḥ bainanā wa baina qauminā bil-ḥaqqi wa anta khairul-fātiḥīn(a).

بے شک، اسی اللہ دے خلاف اک وڈا جھوٹ ایجاد کر لیندے، جے اسی تہاڈے دین وچ واپس آ جاندے، اللہ نے سانوں اس توں نجات دین دے بعد۔ تے ساڈے لئی اوہدے ول پرتنا مناسب نئیں اے، جدوں تیکر کہ اللہ، ساڈا رب نئیں چاہوے۔ ساڈے رب دا علم ہر شے نوں گھیر لیندا اے. اسی اپنا بھروسہ صرف اللہ تے رکھدے آں۔ اے ساڈے رب ساڈے تے ساڈے لوکاں دے وچکار انصاف (منصفانہ) دے نال فیصلہ کر۔ تسیں سبھ توں ودھیا فیصلہ کرن والا ہو۔"

وَقَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ لَىِٕنِ اتَّبَعْتُمْ شُعَيْبًا اِنَّكُمْ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ

wa qālal-mala'ul-lażīna kafarū min qaumihī la'inittaba‘tum syu‘aiban innakum iżal lakhāsirūn(a).

تے انہاں دے قوم (شعیب) دے سرداراں جو کافر سن (اک دوسرے تو‏ں) فرمایا کہ بے شک جے تسيں شعیب د‏‏ی پیروی کردے نيں تاں یقیناً ہارنے والے آپ ہی ہوو گے۔

فَاَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَاَصْبَحُوْا فِيْ دَارِهِمْ جٰثِمِيْنَۙ

fa akhażathumur-rajfatu fa aṣbaḥū fī dārihim jāṡimīn(a).

پھر اک زلزلہ اوہناں اتے آیا، اتے اوہ اپنے گھر دے کھنڈراں وچّ پئے مر گئے۔

الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا شُعَيْبًا كَاَنْ لَّمْ يَغْنَوْا فِيْهَاۚ اَلَّذِيْنَ كَذَّبُوْا شُعَيْبًا كَانُوْا هُمُ الْخٰسِرِيْنَ

al-lażīna każżabū syu‘aiban ka'allam yagnau fīhā, al-lażīna każżabū syu‘aiban kānū humul-khāsirīn(a).

جو لوگ شعیب تو‏ں انکار کردے سن اوہ ایسا سی کہ گویا اوہ اس (ملک) وچ کدی نئيں رہے سن ۔ شعیب توں انکار کرن آلے ہاردے نیں.

فَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰقَوْمِ لَقَدْ اَبْلَغْتُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَنَصَحْتُ لَكُمْۚ فَكَيْفَ اٰسٰى عَلٰى قَوْمٍ كٰفِرِيْنَ ࣖ

fa tawallā ‘anhum wa qāla yā qaumi laqad ablagtukum risālāti rabbī wa naṣaḥtu lakum, fa kaifa āsā ‘alā qaumin kāfirīn(a).

چنانچہ شعیب نے انہاں نو‏‏ں ایہ کہندے ہوئے چھڈ دتا کہ اے میری قوم! بے شک ميں نے اپنے رب دا پیغام آپ نو‏‏ں پہنچایا اے تے ميں نے آپ نو‏‏ں نصیحت کيت‏ی اے تاں ميں کفار دا غم کس طرح کراں گا؟

وَمَآ اَرْسَلْنَا فِيْ قَرْيَةٍ مِّنْ نَّبِيٍّ اِلَّآ اَخَذْنَآ اَهْلَهَا بِالْبَأْسَاۤءِ وَالضَّرَّاۤءِ لَعَلَّهُمْ يَضَّرَّعُوْنَ

wa mā arsalnā fī qaryatim min nabiyyin illā akhażnā ahlahā bil-ba'sā'i waḍ-ḍarrā'i la‘allahum yaḍḍarra‘ūn(a).

تے اساں کسی ملک وچ نبی نئيں بھیجیا (تے اس دے باشندےآں نے اس نبی نو‏‏ں مسترد کیتا) بلکہ اساں اس دے باشندےآں نو‏‏ں تکلیف تے تکلیف پہنچائی تاکہ اوہ اپنے آپ نو‏‏ں عاجز کرکے تابع ہون۔

ثُمَّ بَدَّلْنَا مَكَانَ السَّيِّئَةِ الْحَسَنَةَ حَتّٰى عَفَوْا وَّقَالُوْا قَدْ مَسَّ اٰبَاۤءَنَا الضَّرَّاۤءُ وَالسَّرَّاۤءُ فَاَخَذْنٰهُمْ بَغْتَةً وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

Ṡumma baddalnā makānas-sayyi'atil-ḥasanata ḥattā ‘afau wa qālū qad massa ābā'anaḍ-ḍarrā'u was-sarrā'u fa akhażnāhum bagtataw wa hum lā yasy‘urūn(a).

فیر اسی دُکھ دی تھاں لذت رکھی (تاکہ اوہناں دی اولاد تے دولت) ودھ گئی، فیر اوہناں نے آکھیا، "بے شک ساڈے آباؤ اجداد نے دُکھ تے لذت دا تجربہ کیتا"، ایس لئی اسیں اوہناں نوں احساس کیتے بغیر اچانک عذاب دا نشانہ بنایا۔

وَلَوْ اَنَّ اَهْلَ الْقُرٰٓى اٰمَنُوْا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِمْ بَرَكٰتٍ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ وَلٰكِنْ كَذَّبُوْا فَاَخَذْنٰهُمْ بِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

wa lau anna ahlal-qurā āmanū wattaqau lafataḥnā ‘alaihim barakātim minas-samā'i wal ardḍi wa lākin każżabū fa akhażnāhum bimā kānū yaksibūn(a).

تے جے زمین دے لوک ایمان رکھدے تے پرہیزگار ہوندے تو اسی انہاں نو‏ں زمین و آسمان تو‏ں برکت عطا کردے لیکن اوہ جھوٹ نکلے (ساڈی آیات) اس لئی اسيں نے انہاں نو‏‏ں انہاں دے اعمال دے مطابق سزا دتی۔

اَفَاَمِنَ اَهْلُ الْقُرٰٓى اَنْ يَّأْتِيَهُمْ بَأْسُنَا بَيَاتًا وَّهُمْ نَاۤىِٕمُوْنَۗ

afa amina ahlul-qurā ay ya'tiyahum ba'sunā bayātaw wa hum nā'imūn(a).

ایس لئی کیہ اوس دھرتی دے لوک ساڈے عذاب توں محفوظ محسوس کردے نیں جیہڑا رات نوں جدوں اوہ سُتے ہوندے نیں آؤندا اے؟

اَوَاَمِنَ اَهْلُ الْقُرٰٓى اَنْ يَّأْتِيَهُمْ بَأْسُنَا ضُحًى وَّهُمْ يَلْعَبُوْنَ

awa amina ahlul-qurā ay ya'tiyahum ba'sunā ḍuḥaw wa hum yal‘abūn(a).

یا قصبے دے لوک ساڈی عذاب توں محفوظ محسوس کردے نیں، جہڑی سویرے کھیڈدے ویلے آندی اے؟

اَفَاَمِنُوْا مَكْرَ اللّٰهِۚ فَلَا يَأْمَنُ مَكْرَ اللّٰهِ اِلَّا الْقَوْمُ الْخٰسِرُوْنَ ࣖ

afa aminū makrallāh(i), falā ya'manu makrallāhi illal-qaumul khāsirūn(a).

یا اوہ اللہ دی (غیر متوقع) عذاب توں محفوظ محسوس کردے نیں؟ اللہ دی عذاب توں کوئی وی محفوظ محسوس نئیں کردا سوائے ہارن آلیاں دے.

اَوَلَمْ يَهْدِ لِلَّذِيْنَ يَرِثُوْنَ الْاَرْضَ مِنْۢ بَعْدِ اَهْلِهَآ اَنْ لَّوْ نَشَاۤءُ اَصَبْنٰهُمْ بِذُنُوْبِهِمْۚ وَنَطْبَعُ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَهُمْ لَا يَسْمَعُوْنَ

awalam yahdi lil-lażīna yariṡūnal-arḍa mim ba‘di ahlihā allau nasyā'u aṣabnāhum biżunūbihim, wa naṭba‘u ‘alā qulūbihim fahum lā yasma‘ūn(a).

یا فیر ایہ گل اوہناں لوکاں لئی واضح نئیں اے جہڑے زمین دے وسنیکاں دے (غائب ہون) دے بعد وارث ہوندے نیں؟ کہ جے اسیں چاہندے تاں اوہناں نوں اوہناں دے گناہواں دی سزا دیندے؛ تے اسیں اوہناں دے دلاں نوں بند کر دتا تاں جے اوہ (سبق) نہ سن سکن۔

تِلْكَ الْقُرٰى نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ اَنْۢبَاۤىِٕهَاۚ وَلَقَدْ جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِۚ فَمَا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْا بِمَا كَذَّبُوْا مِنْ قَبْلُۗ كَذٰلِكَ يَطْبَعُ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِ الْكٰفِرِيْنَ

tilkal-qurā naquṣṣu ‘alaika min ambā'ihā, wa laqad jā'athum rusuluhum bil-bayyināt(i), famā kānū liyu'minū bimā każżabū min qabl(u), każālika yaṭba‘ullāhu ‘alā qulūbil-kāfirīn(a).

ایہہ اوہ زمیناں نیں (جنہاں نوں اسیں تباہ کر دتا)، اسیں تہانوں ایہناں دیاں کجھ کہانیاں سناندے آں۔ اوہناں دے پیغام رساں اصل وچ واضح ثبوت لے کے اوہناں کول آئے سن۔ لیکن اوہ اس گل تے وی یقین نئیں رکھدے سن جہدے توں اوہناں نے پہلے انکار کیتا سی۔ اس طرح اللہ تعالیٰ کافراں ​​دے دلاں اُتے مہر لگاندا ا‏‏ے۔

وَمَا وَجَدْنَا لِاَكْثَرِهِمْ مِّنْ عَهْدٍۚ وَاِنْ وَّجَدْنَآ اَكْثَرَهُمْ لَفٰسِقِيْنَ

wa mā wajadnā li'akṡarihim min ‘ahd(in), wa iw wajadnā akṡarahum lafāsiqīn(a).

تے اسی ایہناں چوں بوہتیاں نو اپنے وعدے پورے کردے نئیں ویکھدے۔ اس دے بجائے، جو اسی پایا اوہ ایہ سی کہ انہاں چوں بوہتے واقعی بدکار لوک سن۔

ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ مُّوْسٰى بِاٰيٰتِنَآ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ فَظَلَمُوْا بِهَاۚ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ

Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihim mūsā bi'āyātinā ilā fir‘auna wa mala'ihī fa ẓalamū bihā, fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).

انہاں دے بعد اسيں نے موسیٰ نو‏‏ں اپنے ثبوتاں دے نال فرعون تے اس دے قوم دے سرداراں دے پاس بھیجیا، فیر انہاں نے ثبوتاں دا انکار کیتا۔ ایس لئی دھیان دیو کہ نقصان کرن آلیاں دا کی ہوندا اے۔

وَقَالَ مُوْسٰى يٰفِرْعَوْنُ اِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَۙ

wa qāla mūsa yā fir‘aunu innī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

تے موسیٰ نے کہیا اے فرعون بے شک میں سب جہاناں دے رب دا قاصد آں

حَقِيْقٌ عَلٰٓى اَنْ لَّآ اَقُوْلَ عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّۗ قَدْ جِئْتُكُمْ بِبَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّكُمْ فَاَرْسِلْ مَعِيَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ۗ

Ḥaqīqun ‘alā allā aqūla ‘alallāhi illal-ḥaqq(a), qad ji'tukum bibayyinatim mir rabbikum fa arsil ma‘iya banī isrā'īl(a).

میں اللہ دے بارے چ سچ دساں تے پابند آں۔ بے شک، میں تہاڈے کول تہاڈے رب ولوں واضح ثبوت لے کے آیا واں، اس لیی بنی اسرائیل نوں میرے نال جان دیو۔"

قَالَ اِنْ كُنْتَ جِئْتَ بِاٰيَةٍ فَأْتِ بِهَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qāla in kunta ji'ta bi'āyatin fa'ti bihā in kunta minaṣ ṣādiqīn(a).

اس (فرعون) نے جواب دتا، "جے ایہ سچ اے کہ تسيں ثبوت لیاندا اے، تاں اسنو ں دکھاؤ، کہ تسيں سچے لوکاں وچو ں اک نيں۔"

فَاَلْقٰى عَصَاهُ فَاِذَا هِيَ ثُعْبَانٌ مُّبِيْنٌ ۖ

fa alqā ‘aṣāhu fa iżā hiya ṡu‘bānum mubīn(un).

فیر (موسیٰ) نے اپنا ڈنڈا سُٹ دتا، اچانک ڈنڈا حقیقی وڈا سپ بن گیا۔

وَّنَزَعَ يَدَهٗ فَاِذَا هِيَ بَيْضَاۤءُ لِلنّٰظِرِيْنَ ࣖ

wa naza‘a yadahū fa iżā hiya baiḍā'u lin-nāẓirīn(a).

تے اوہنے اپنا ہتھ کڈھیا تے اچانک اوہ چٹا ہو گیا (چمکدا ہویا) اوہناں لوکاں لئی جنہاں نے اوہنوں ویکھیا۔

قَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ اِنَّ هٰذَا لَسٰحِرٌ عَلِيْمٌۙ

qālal-mala'u min qaumi fir‘auna inna hāżā lasāḥirum ‘alīm(un).

فرعون دی قوم دے سرداراں نے آکھیا، "ایہ بندہ واقعی چالاک جادوگر اے،

يُّرِيْدُ اَنْ يُّخْرِجَكُمْ مِّنْ اَرْضِكُمْ ۚ فَمَاذَا تَأْمُرُوْنَ

yurīdu ay yukhrijakum min arḍikum, fa māżā ta'murūn(a).

کون تہانوں تہاڈی سرزمین چوں کڈنا چاہندا اے۔" (فرعون نے آکھیا) "فیر تسی کی تجویز کردے او؟"

قَالُوْآ اَرْجِهْ وَاَخَاهُ وَاَرْسِلْ فِى الْمَدَاۤىِٕنِ حٰشِرِيْنَۙ

qālū arjih wa akhāhu wa arsil fil-madā'ini ḥāsyirīn(a).

(سرداراں) نے جواب دتا، "اس نوں تے اس دے بھرا نوں (تھوڑی دیر لئی) حراست وچ رکھو تے کجھ لوکاں نوں شہراں وچ (جادوگراں) نوں اکٹھا کرن لئی بھیج دیو،

يَأْتُوْكَ بِكُلِّ سٰحِرٍ عَلِيْمٍ

ya'tūka bikulli sāḥirin ‘alīm(in).

تاں جو اوہ سارے ہوشیار جادوگراں نوں تہاڈے کول لے آ سکن۔”

وَجَاۤءَ السَّحَرَةُ فِرْعَوْنَ قَالُوْٓا اِنَّ لَنَا لَاَجْرًا اِنْ كُنَّا نَحْنُ الْغٰلِبِيْنَ

wa jā'as-saḥaratu fir‘auna qālū inna lanā la'ajran in kunnā naḥnul-gālibīn(a).

تے جادوگر فرعون دے کول آئے۔ اوہناں نے آکھیا، "(کی) سانوں کوئی انعام ملے گا، جے اسی جِت جائیے؟"

قَالَ نَعَمْ وَاِنَّكُمْ لَمِنَ الْمُقَرَّبِيْنَ

qāla na‘am wa innakum laminal-muqarrabīn(a).

اس نے (فرعون) نے جواب دتا، "ہاں، حقیقت وچ تسيں انہاں لوکاں وچو ں ہونا چاہیے جو میرے نیڑے نيں"۔

قَالُوْا يٰمُوْسٰٓى اِمَّآ اَنْ تُلْقِيَ وَاِمَّآ اَنْ نَّكُوْنَ نَحْنُ الْمُلْقِيْنَ

qālū yā mūsā immā an tulqiya wa immā an nakūna naḥnul-mulqīn(a).

اوہناں (جادوگراں) نے کیہا، "اے موسیٰ! توں پہلاں سٹّ دیویگا، جاں اسیں سٹّ دیانگے؟"

قَالَ اَلْقُوْاۚ فَلَمَّآ اَلْقَوْا سَحَرُوْٓا اَعْيُنَ النَّاسِ وَاسْتَرْهَبُوْهُمْ وَجَاۤءُوْ بِسِحْرٍ عَظِيْمٍ

qāla alqū, falammā alqau saḥarū a‘yunan-nāsi wastarhabūhum wa jā'ū bisiḥrin ‘aẓīm(in).

اوہنے (موسیٰ) نے جواب دتا، "ایہنوں (پہلاں) سُٹ دیو!" چنانچہ انہاں نے اسنو‏ں سُٹنے دے بعد انہاں نے لوکاں د‏‏ی نظراں نو‏‏ں جادو کیتا تے لوکاں نو‏‏ں خوفزدہ کر دتا، کیونجے انہاں نے عظیم (حیرت انگیز) جادو دا مظاہرہ کیتا۔

۞ وَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰٓى اَنْ اَلْقِ عَصَاكَۚ فَاِذَا هِيَ تَلْقَفُ مَا يَأْفِكُوْنَۚ

wa auḥainā ilā mūsā an alqi ‘aṣāk(a), fa iżā hiya talqafu mā ya'fikūn(a).

تے اسی موسیٰ تے نازل کیتا، "اپنا ڈنڈا سُٹ دیو!" اس لئی اچانک اس نے اوہناں دیاں ساریاں جھوٹاں نگل لئیاں ۔

فَوَقَعَ الْحَقُّ وَبَطَلَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَۚ

fa waqa‘al-ḥaqqu wa baṭala mā kānū ya‘malūn(a).

فیر سچ ثابت ہو گیا تے اوہناں دا ہر کم فضول سی۔

فَغُلِبُوْا هُنَالِكَ وَانْقَلَبُوْا صٰغِرِيْنَۚ

fa gulibū hunālika wanqalabū ṣāgirīn(a).

چنانچہ انہاں نو‏ں اس جگہ شکست ہوئی تے اوہ اک نفرت انگیز قوم بن گئے۔

وَاُلْقِيَ السَّحَرَةُ سٰجِدِيْنَۙ

wa ulqiyas-saḥaratu sājidīn(a).

تے جادوگراں نے فوراً ڈگ کے سجدہ کر دتا ۔

قَالُوْٓا اٰمَنَّا بِرَبِّ الْعٰلَمِيْنَۙ

qālū āmannā birabbil-‘ālamīn(a).

اوہناں نے کیہا، "اسیں سبھ جہاناں دے ربّ نوں مندے ہاں،

رَبِّ مُوْسٰى وَهٰرُوْنَ

rabbi mūsā wa hārūn(a).

(یعنی) موسیٰ تے ہارون دا خُدا۔"

قَالَ فِرْعَوْنُ اٰمَنْتُمْ بِهٖ قَبْلَ اَنْ اٰذَنَ لَكُمْۚ اِنَّ هٰذَا لَمَكْرٌ مَّكَرْتُمُوْهُ فِى الْمَدِيْنَةِ لِتُخْرِجُوْا مِنْهَآ اَهْلَهَاۚ فَسَوْفَ تَعْلَمُوْنَ

qāla fir‘aunu āmantum bihī qabla an āżana lakum, inna hāżā lamakrum makartumūhu fil-madīnati litukhrijū minhā ahlahā, fa saufa ta‘lamūn(a).

فرعون نے آکھیا، "میرے اجازت دین توں پہلاں تسی اوہدے تے ایمان کیوں لیندے او؟ دراصل، ایہہ واقعی اک چال اے جہڑی تسی ایس شہر وچ منصوبہ بندی کیتی اے، ایہدے وسنیکاں نوں کڈھن لئی۔ بعد وچ تہانوں پتہ لگے گا (تہاڈے کماں دے نتیجے)۔

لَاُقَطِّعَنَّ اَيْدِيَكُمْ وَاَرْجُلَكُمْ مِّنْ خِلَافٍ ثُمَّ لَاُصَلِّبَنَّكُمْ اَجْمَعِيْنَ

la'uqaṭṭi‘anna aidiyakum wa arjulakum min khilāfin ṡumma la'uṣallibannakum ajma‘īn(a).

میں ضرور تہاڈے ہتھاں تے پیراں نوں کراس وائز (سجے ہتھ تے کھبے پیر یا ایس دے اُلٹ) وڈھاں گا، فیر میں تہانوں سب نوں مصلوب کر دیاں گا۔"

قَالُوْٓا اِنَّآ اِلٰى رَبِّنَا مُنْقَلِبُوْنَۙ

qālū innā ilā rabbinā munqalibūn(a).

اوہناں (جادوگراں) نے جواب دتا، "بے شک اسی اپنے رب دے کول واپس آواں گے۔

وَمَا تَنْقِمُ مِنَّآ اِلَّآ اَنْ اٰمَنَّا بِاٰيٰتِ رَبِّنَا لَمَّا جَاۤءَتْنَا ۗرَبَّنَآ اَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَّتَوَفَّنَا مُسْلِمِيْنَ ࣖ

wa mā tanqimu minnā illā an āmannā bi'āyāti rabbinā lammā jā'atnā, rabanā afrig ‘alainā ṣabraw wa tawaffanā muslimīn(a).

تے تساں نے ساڈے تو‏ں انتقام نئيں لیا بلکہ اس وجہ تو‏ں کہ اسيں اپنے رب د‏‏ی آیتاں اُتے ایمان رکھدے سن جدو‏ں اوہ ساڈے پاس آئے۔" (انہاں نے دعا کيتی) "ہارے رب سانو‏ں صبر عطا فرمائے تے مسلمان (تہاڈے سامنے ہتھیار ڈالدے ہوئے) مر جاواں۔"

وَقَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ اَتَذَرُ مُوْسٰى وَقَوْمَهٗ لِيُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ وَيَذَرَكَ وَاٰلِهَتَكَۗ قَالَ سَنُقَتِّلُ اَبْنَاۤءَهُمْ وَنَسْتَحْيٖ نِسَاۤءَهُمْۚ وَاِنَّا فَوْقَهُمْ قٰهِرُوْنَ

wa qālal-mala'u min qaumi fir‘auna atażaru mūsā wa qaumahū liyufsidū fil-arḍi wa yażaraka wa ālihatak(a), qāla sanuqattilu abnā'ahum wa nastaḥyī nisā'ahum, wa innā fauqahum qāhirūn(a).

فرعون دے قوم دے سرداراں نے کہیا کیہ تُسی موسیٰ تے اوہدے لوکاں نوں ایس ملک (مصر) وچ تباہی مچان تے تہانوں تے تہاڈے دیوتاواں نوں چھڈن دی اجازت دیو گے؟ (فرعون) نے جواب دتا، "اسی انہاں دے بیٹےآں نو‏‏ں قتل کراں گے تے انہاں د‏‏ی بیٹیاں نو‏‏ں زندہ چھڈاں گے تے بے شک ساڈا انہاں اُتے مکمل اختیار ا‏‏ے۔"

قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهِ اسْتَعِيْنُوْا بِاللّٰهِ وَاصْبِرُوْاۚ اِنَّ الْاَرْضَ لِلّٰهِ ۗيُوْرِثُهَا مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖۗ وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِيْنَ

qāla mūsā liqaumihista‘īnū billāhi waṣbirū, innal-arḍa lillāh(i), yūriṡuhā may yasyā'u min ‘ibādih(ī), wal-‘āqibatu lil-muttaqīn(a).

موسیٰ نے اپنی قوم تو‏ں فرمایا "اللہ تو‏ں مدد طلب کرو تے صبر کرو، بے شک (ایہ) زمین اللہ د‏‏ی اے، اوہ اپنے بندےآں وچو‏ں جسنو‏ں چاہے اسنو‏ں وارث کرے گا تے (چنگا) آخر انہاں لوکاں دے لئی اے جو پرہیزگار ني‏‏‏‏ں۔"

قَالُوْٓا اُوْذِيْنَا مِنْ قَبْلِ اَنْ تَأْتِيَنَا وَمِنْۢ بَعْدِ مَا جِئْتَنَا ۗقَالَ عَسٰى رَبُّكُمْ اَنْ يُّهْلِكَ عَدُوَّكُمْ وَيَسْتَخْلِفَكُمْ فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُوْنَ ࣖ

qālū ūżīnā min qabli an ta'tiyanā wa mim ba‘di mā ji'tanā, qāla ‘asā rabbukum ay yuhlika ‘aduwwakum wa yastakhlifakum fil-arḍi fa yanẓura kaifa ta‘malūn(a).

انہاں (قوم موسیٰ) نے کہیا، "تہاڈے آنے تو‏ں پہلے تے آپ دے آنے دے بعد (فرعون د‏‏ی طرف تو‏ں) اسيں مظلوم سن ۔" (موسیٰ) نے جواب دتا، "امید اے کہ تیرا رب تیرے دشمناں نو‏‏ں تباہ کرے گا تے تینوں زمین اُتے خلیفہ بنائے گا؛ فیر اوہ دیکھے گا کہ تسيں کس طرح کردے نيں۔"

وَلَقَدْ اَخَذْنَآ اٰلَ فِرْعَوْنَ بِالسِّنِيْنَ وَنَقْصٍ مِّنَ الثَّمَرٰتِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُوْنَ

wa laqad akhażnā āla fir‘auna bis-sinīna wa naqṣim minaṡ-ṡamarāti la‘allahum yażżakkarūn(a).

تے بے شک، اسی فرعون تے اوہدے لوکاں نوں کئی سالاں دی خشک سالی تے پھل دی کمی نال سزا دتی اے، تاں جے اوہ سبق سکھ سکن۔

فَاِذَا جَاۤءَتْهُمُ الْحَسَنَةُ قَالُوْا لَنَا هٰذِهٖ ۚوَاِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَّطَّيَّرُوْا بِمُوْسٰى وَمَنْ مَّعَهٗۗ اَلَآ اِنَّمَا طٰۤىِٕرُهُمْ عِنْدَ اللّٰهِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

fa iżā jā'athumul-ḥasanatu qālū lanā hāżihī, wa in tuṣibhum sayyi'atuy yaṭṭayyarū bimūsā wa mam ma‘ah(ū), alā innamā ṭā'iruhum ‘indallāhi wa lākinna aksṡarahum lā ya‘lamūn(a).

فیر جدوں اوہناں نوں چنگیائی (خوشحالی) آ جاندی اے تے اوہ کہندے نیں، "ایہ ساڈی (کوششاں) دی وجہ توں اے۔" تے جے انہاں نو‏ں کوئی مصیبت پے جاندی تو اوہ اس بدقسمتی دا ذمہ دار موسیٰ تے اس دے پیروکاراں اُتے لگاندے سن ۔ ایہہ جان لو کہ ایناں دی قسمت اللہ دے ہتھ وچ اے پر ایہناں وچوں بوہتیاں نوں پتہ نہیں

وَقَالُوْا مَهْمَا تَأْتِنَا بِهٖ مِنْ اٰيَةٍ لِّتَسْحَرَنَا بِهَاۙ فَمَا نَحْنُ لَكَ بِمُؤْمِنِيْنَ

wa qālū mahmā ta'tinā bihī min āyatil litasḥaranā bihā, famā naḥnu laka bimu'minīn(a).

تے اوہناں نے (موسیٰ نوں) آکھیا، "تسی سانوں جادو کرن لئی جو وی ثبوت لے کے آؤ گے، اسی تہاڈے تے یقین نئیں کراں گے۔"

فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمُ الطُّوْفَانَ وَالْجَرَادَ وَالْقُمَّلَ وَالضَّفَادِعَ وَالدَّمَ اٰيٰتٍ مُّفَصَّلٰتٍۗ فَاسْتَكْبَرُوْا وَكَانُوْا قَوْمًا مُّجْرِمِيْنَ

fa arsalnā ‘alaihimuṭ-ṭūfāna wal-jarāda wal-qummala waḍ-ḍafādi‘a wad-dama āyātim mufaṣṣalāt(in), fastakbarū wa kānū qaumam mujrimīn(a).

ایس لئی اسیں اوہناں نوں طوفان، ٹڈی دل، پسو، مینڈک تے خون (پین دا پانی خون وچ بدل گیا) واضح ثبوت دے طور تے گھلیا، پر اوہ فیر وی فخر کردے سن تے اوہ گنہگار لوک سن۔

وَلَمَّا وَقَعَ عَلَيْهِمُ الرِّجْزُ قَالُوْا يٰمُوْسَى ادْعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِنْدَكَۚ لَىِٕنْ كَشَفْتَ عَنَّا الرِّجْزَ لَنُؤْمِنَنَّ لَكَ وَلَنُرْسِلَنَّ مَعَكَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ۚ

wa lammā waqa‘a ‘alihimur-rijzu qālū yā mūsad‘u lanā rabbaka bimā ‘ahida ‘indak(a), la'in kasyafta ‘annar-rijza lanu'minanna laka wa lanursilanna ma‘aka banī isrā'īl(a).

تے جدو‏ں انہاں نو‏ں عذاب (جس د‏‏ی وضاحت کيتی گئی اے) تو‏ں ماریا گیا تاں انہاں نے کہیا اے موسیٰ! اپنے رب تو‏ں اس دے وعدے دے مطابق ساڈے لئی مانگ لو۔ جے تسيں اس عذاب نو‏‏ں ساڈے تو‏ں دور کرسکدے نيں تاں اسی یقیناً تواڈے اُتے یقین کراں گے تے بنی اسرائیل نو‏‏ں ضرور آپ دے نال جانے داں گے۔

فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُمُ الرِّجْزَ اِلٰٓى اَجَلٍ هُمْ بَالِغُوْهُ اِذَا هُمْ يَنْكُثُوْنَ

falammā kasyafnā ‘anhumur-rijza ilā ajalin hum bāligūhu iżā hum yankuṡūn(a).

لیکن جدوں اسی اوہناں توں سزا ہٹا دتی جدوں تیکر کہ اوہناں نوں پوری کرنی پئی اوہناں نے اپنا وعدہ توڑ دتا۔

فَانْتَقَمْنَا مِنْهُمْ فَاَغْرَقْنٰهُمْ فِى الْيَمِّ بِاَنَّهُمْ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَكَانُوْا عَنْهَا غٰفِلِيْنَ

fantaqamnā minhum fa agraqnāhum fil-yammi bi'annahum każżabū bi'āyātinā wa kānū ‘anhā gāfilīn(a).

چنانچہ اساں انہاں وچو‏ں بعض نو‏‏ں سزا دتی، فیر انہاں نو‏ں سمندر وچ ڈبو دتا کیونجے انہاں نے ساڈی آیات دا انکار کیتا سی تے ساڈی آیات نو‏‏ں غفلت دتی سی ۔

وَاَوْرَثْنَا الْقَوْمَ الَّذِيْنَ كَانُوْا يُسْتَضْعَفُوْنَ مَشَارِقَ الْاَرْضِ وَمَغَارِبَهَا الَّتِيْ بٰرَكْنَا فِيْهَاۗ وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ الْحُسْنٰى عَلٰى بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَۙ بِمَا صَبَرُوْاۗ وَدَمَّرْنَا مَا كَانَ يَصْنَعُ فِرْعَوْنُ وَقَوْمُهٗ وَمَا كَانُوْا يَعْرِشُوْنَ

wa auraṡnal-qaumal-lażīna kānū yustaḍ‘afūna masyāriqal-arḍi wa magāribahal-latī bāraknā fīhā, wa tammat kalimatu rabbikal-ḥusnā ‘alā banī isrā'īl(a), bimā ṣabarū, wa dammarnā mā kāna yaṣna‘u fir‘aunu wa qaumuhū wa mā kānū ya‘risyūn(a).

تے اسی مظلوم لوکاں نو‏‏ں زمین دے مشرقی تے مغربی حصےآں د‏‏ی وصیت د‏‏ی جنہاں نو‏‏ں اسيں نے برکت دتی سی۔ تے تہاڈے چنگے رب دا کلام بنی اسرائیل لئی اوہناں دے صبر دی وجہ توں (بطور وعدے) کامل ہو گیا اے۔ تے اسی اوہ تباہ کر دتا جو فرعون تے اس دے لوکاں نے بنایا سی تے جو انہاں نے تعمیر کیتا سی۔

وَجَاوَزْنَا بِبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ الْبَحْرَ فَاَتَوْا عَلٰى قَوْمٍ يَّعْكُفُوْنَ عَلٰٓى اَصْنَامٍ لَّهُمْ ۚقَالُوْا يٰمُوْسَى اجْعَلْ لَّنَآ اِلٰهًا كَمَا لَهُمْ اٰلِهَةٌ ۗقَالَ اِنَّكُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُوْنَ

wa jāwaznā bibanī isrā'īlal-baḥra fa atau ‘alā qaumiy ya‘kufūna ‘alā aṣnāmil lahum, qālū yā mūsaj‘al lanā ilāhan kamā lahum ālihah(tun), qāla innakum qaumun tajhalūn(a).

تے اساں بنی اسرائیل نو‏‏ں اس سمندر دے اس پار (بحیرہ احمر دا شمالی حصہ) بچایا۔ جدو‏ں اوہ اک ایسی قوم دے پاس آئے جنہاں نے بتاں د‏‏ی پوجا جاری رکھی تاں انہاں (بنی اسرائیل) نے کہیا کہ اے موسیٰ! ساڈے لئی اک خدا (بت) بنا دے کیونجے انہاں دے متعدد خدا (بت) نيں"۔ (موسیٰ) نے جواب دتا، "بے شک، تسی احمق لوک او۔"

اِنَّ هٰٓؤُلَاۤءِ مُتَبَّرٌ مَّا هُمْ فِيْهِ وَبٰطِلٌ مَّا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

inna hā'ulā'i mutabbarum mā hum fīhi wa bāṭilum mā kānū ya‘malūn(a).

بے شک، اوہ تباہ ہو جان گے (اوہناں عقائد دے ذریعے) جہڑے اوہ رکھدے نیں، تے جو کجھ اوہناں نے کیتا اے اوہ بیکار ہووے گا۔

قَالَ اَغَيْرَ اللّٰهِ اَبْغِيْكُمْ اِلٰهًا وَّهُوَ فَضَّلَكُمْ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ

qāla agairallāhi abgīkum ilāhaw wa huwa faḍḍalakum ‘alal-‘ālamīn(a).

اس (موسیٰ) نے فرمایا، "کی میں تواڈے لیی اللہ دے علاوہ کوئی ہور مالک لبھاں، جدوں کہ اس نے تہانوں تمام لوکاں توں ودھ کے (اوس ویلے) پسند کیتا اے؟"

وَاِذْ اَنْجَيْنٰكُمْ مِّنْ اٰلِ فِرْعَوْنَ يَسُوْمُوْنَكُمْ سُوْۤءَ الْعَذَابِۚ يُقَتِّلُوْنَ اَبْنَاۤءَكُمْ وَيَسْتَحْيُوْنَ نِسَاۤءَكُمْۗ وَفِيْ ذٰلِكُمْ بَلَاۤءٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَظِيْمٌ ࣖ

wa iż anjainākum min āli fir‘auna yasūmūnakum sū'al-‘ażāb(i), yuqattilūna abnā'akum wa yastaḥyūna nisā'akum wa fī żālikum balā'um mir rabbikum ‘aẓīm(un).

تے (یاد رکھو اے بنی اسرائیل) جدو‏ں اسيں نے آپ نو‏‏ں (فرعون) تے اس د‏ی قوم تو‏ں بچایا جنہاں نے آپ نو‏‏ں سخت عذاب دا نشانہ بنایا تاں انہاں نے آپ دے بیٹےآں نو‏‏ں قتل کیتا تے آپ د‏‏ی بیٹیاں د‏‏ی جان بچائی۔ تے ایس صورت وچ ایہہ تہاڈے رب ولوں اک وڈی آزمائش اے۔

۞ وَوٰعَدْنَا مُوْسٰى ثَلٰثِيْنَ لَيْلَةً وَّاَتْمَمْنٰهَا بِعَشْرٍ فَتَمَّ مِيْقَاتُ رَبِّهٖٓ اَرْبَعِيْنَ لَيْلَةً ۚوَقَالَ مُوْسٰى لِاَخِيْهِ هٰرُوْنَ اخْلُفْنِيْ فِيْ قَوْمِيْ وَاَصْلِحْ وَلَا تَتَّبِعْ سَبِيْلَ الْمُفْسِدِيْنَ

wa wā‘adnā mūsā ṡalāṡīna lailataw wa atmamnāhā bi‘asyrin fa tamma mīqātu rabbihī arba‘īna lailah(tan), wa qāla mūsā li'akhīhi hārūnakhlufnī fī qaumī wa aṣliḥ wa lā tattabi‘ sabīlal-mufsidīn(a).

تے اساں نے موسیٰ (توریت دیندے ہوئے) تو‏ں تیس راتاں دا وعدہ کیتا تے اساں راتاں د‏‏ی تعداد نو‏‏ں دس (ہور راتاں) تو‏ں مکمل کیتا لہذا خدا نے جو وقت چالیس راتاں دا مقرر کیتا سی اوہ کامل سی ۔ تے موسیٰ نے اپنے بھائی (یعنی) ہارون تو‏ں کہیا، "میری قوم د‏‏ی قیادت وچ میری جگہ لے لو، تے (اپنے آپ نو‏‏ں تے اپنی قوم نو‏‏ں) بہتر بناؤ، تے نقصان کرنے والےآں دے راستے اُتے نہ چلو۔"

وَلَمَّا جَاۤءَ مُوْسٰى لِمِيْقَاتِنَا وَكَلَّمَهٗ رَبُّهٗۙ قَالَ رَبِّ اَرِنِيْٓ اَنْظُرْ اِلَيْكَۗ قَالَ لَنْ تَرٰىنِيْ وَلٰكِنِ انْظُرْ اِلَى الْجَبَلِ فَاِنِ اسْتَقَرَّ مَكَانَهٗ فَسَوْفَ تَرٰىنِيْۚ فَلَمَّا تَجَلّٰى رَبُّهٗ لِلْجَبَلِ جَعَلَهٗ دَكًّا وَّخَرَّ مُوْسٰى صَعِقًاۚ فَلَمَّآ اَفَاقَ قَالَ سُبْحٰنَكَ تُبْتُ اِلَيْكَ وَاَنَا۠ اَوَّلُ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa lammā jā'a mūsā limīqātinā wa kallamahū rabbuh(ū), qāla rabbi arinī anẓur ilaik(a), qāla lan tarānī wa lākininẓur ilal-jabali fa inistaqarra makānahū fa saufa tarānī, falammā tajallā rabbuhū lil-jabali ja‘alahū dakkaw wa kharra mūsā ṣa‘iqā(n), falammā afāqa qāla subḥānaka tubtu ilaika wa ana awwalul-mu'minīn(a).

تے جدوں موسیٰ (مناجت) دے کول اوس ویلے آیا جہدا اسیں مقرر کیتا سی تے رب نے اوہدے نال (براہ راست) گل کیتی سی، (موسیٰ) نے آکھیا، "اے میرے رب (خود) مینوں ظاہر کر تاں جے میں تہانوں ویکھ سکاں۔" (اللہ تعالیٰ) نے فرمایا کہ تسيں مینو‏ں نئيں دیکھ سکن گے بلکہ پہاڑ د‏‏ی طرف دیکھو، جے اوہ اپنی جگہ (معمول دے مطابق) رہیا تاں تسيں ضرور مینو‏ں دیکھ سکن گے۔ چنانچہ جدو‏ں اس دے رب نے (اپنی عظمت) نو‏‏ں پہاڑ اُتے نازل کیتا تاں پہاڑ تباہ ہو گیا تے موسیٰ بے ہوش ہوگئے۔ موسیٰ دے ہوش وچ آنے دے بعد اس نے کہیا تیرا جلال اے، میں تیرے تو‏ں توبہ کردا ہاں تے میں سب تو‏ں پہلے ایمان لیاندا ہاں۔

قَالَ يٰمُوْسٰٓى اِنِّى اصْطَفَيْتُكَ عَلَى النَّاسِ بِرِسٰلٰتِيْ وَبِكَلَامِيْ ۖفَخُذْ مَآ اٰتَيْتُكَ وَكُنْ مِّنَ الشّٰكِرِيْنَ

qāla yā mūsā inniṣṭafaituka ‘alan-nāsi birisālātī wa bikalāmī, fa khuż mā ātaituka wa kum minasy-syākirīn(a).

(اللہ تعالیٰ) نے فرمایا اے موسیٰ! بے شک میں آپ نو‏‏ں اپنے پیغام تے اپنے کلام نو‏‏ں لے جانے دے لئی (تہاڈے زمانے وچ) دوسرے لوکاں وچو‏ں منتخب کیتا اے لہذا جو کچھ ميں نے آپ نو‏‏ں دتا اے اسنو‏ں مضبوطی تو‏ں پکڑو تے شکر گزاراں وچ رہو۔

وَكَتَبْنَا لَهٗ فِى الْاَلْوَاحِ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ مَّوْعِظَةً وَّتَفْصِيْلًا لِّكُلِّ شَيْءٍۚ فَخُذْهَا بِقُوَّةٍ وَّأْمُرْ قَوْمَكَ يَأْخُذُوْا بِاَحْسَنِهَا ۗسَاُورِيْكُمْ دَارَ الْفٰسِقِيْنَ

wa katabnā lahū fil-alwāḥi min kulli syai'im mau‘iẓataw wa tafṣīlal likulli syai'(in), fa khużhā biquwwatiw wa'mur qaumaka ya'khużū bi'aḥsanihā, sa'urīkum dāral-fāsiqīn(a).

تے اساں نے موسیٰ دے لئی تختیاں (توریت) وچ تمام چیزاں سبق تے تمام چیزاں د‏‏ی وضاحت دے طور اُتے لکھی؛ لہٰذا (اسیں کہیا)، "ایس نوں مضبوطی نال پھڑو تے اپنے لوکاں نوں آکھو کہ اوہ اینوں پکڑ کے رکھن، میں تہانوں بدکاراں دی سرزمین وکھاواں گا۔"

سَاَصْرِفُ عَنْ اٰيٰتِيَ الَّذِيْنَ يَتَكَبَّرُوْنَ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّۗ وَاِنْ يَّرَوْا كُلَّ اٰيَةٍ لَّا يُؤْمِنُوْا بِهَاۚ وَاِنْ يَّرَوْا سَبِيْلَ الرُّشْدِ لَا يَتَّخِذُوْهُ سَبِيْلًاۚ وَاِنْ يَّرَوْا سَبِيْلَ الْغَيِّ يَتَّخِذُوْهُ سَبِيْلًاۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَكَانُوْا عَنْهَا غٰفِلِيْنَ

sa'aṣrifu ‘an āyātiyal-lażīna yatakabbarūna fil-arḍi bigairil-ḥaqq(i), wa iy yarau kulla āyatil lā yu'minū bihā, wa iy yarau sabīlar-rusydi lā yattakhiżūhu sabīlā(n), wa iy yarau sabīlal-gayyi yattakhiżūhu sabīlā(n), żālika bi'annahum każżabū bi'āyātinā wa kānū ‘anhā gāfilīn(a).

میں اوہناں لوکاں نوں (اپنی طاقت دیاں) نشانیاں توں دور کراں گا جہڑے بغیر کسے جائز وجہ دے زمین تے فخر کردے نیں۔ بھاویں اوہ (میری طاقت دی) ہر نشانی ویکھدے، اوہ فیر وی ایس تے یقین نئیں کردے۔ تے جے انہاں نو‏‏ں کوئی ایسا راستہ نظر آئے جو ہدایت د‏‏ی طرف جاندا اے تاں اوہ اس اُتے عمل نئيں کرن گے (کرن گے) لیکن جے انہاں نو‏‏ں گمراہی دا راستہ نظر آئے تاں اوہ اس اُتے پیروی کردے نيں۔ ایہ اس لئی اے کہ اوہ ساڈی نشانیاں توں انکار کردے نیں تے اوہ ہمیشہ اوہناں توں لاپرواہ رہندے نیں۔

وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَلِقَاۤءِ الْاٰخِرَةِ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْۗ هَلْ يُجْزَوْنَ اِلَّا مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ ࣖ

wal-lażīna każżabū bi'āyātinā wa liqā'il-ākhirati ḥabiṭat a‘māluhum, hal yujzauna illā mā kānū ya‘malūn(a).

تے جو لوک ساڈی نشانیاں (قدرت) نو‏‏ں انکار کردے نيں تے آخرت دے وجود تو‏ں انکار کردے نيں، انہاں دے اعمال فضول ني‏‏‏‏ں۔ اوہناں نوں اوہناں دے کیتے کماں دے مطابق انعام دتا جاندا اے۔

وَاتَّخَذَ قَوْمُ مُوْسٰى مِنْۢ بَعْدِهٖ مِنْ حُلِيِّهِمْ عِجْلًا جَسَدًا لَّهٗ خُوَارٌۗ اَلَمْ يَرَوْا اَنَّهٗ لَا يُكَلِّمُهُمْ وَلَا يَهْدِيْهِمْ سَبِيْلًاۘ اِتَّخَذُوْهُ وَكَانُوْا ظٰلِمِيْنَ

wattakhaża mūsā mim ba‘dihī min ḥuliyyihim ‘ijlan jasadal lahū khuwār(un), alam yarau annahū lā yukallimuhum wa lā yahdīhim sabīlā(n), ittakhażūhu wa kānū ẓālimīn(a).

تے قوم موسیٰ نے، (موسیٰ دے کوہ سینا ول جان دے بعد) اوہناں نے اک جسم دے نال بچھڑے دی مجسمہ بنائی تے (سونے دے) زیورات توں مو (آواز) کر سکدے سن۔ کیہ اوہ نہیں جاندے کہ بچھڑا اوہناں نال گل نہیں کر سکدا تے نہ ای اوہناں نوں راہ وکھا سکدا اے؟ اوہناں نے ایہنوں (بطور پیشکش) بنایا۔ اوہ ناانصاف لوک نیں۔

وَلَمَّا سُقِطَ فِيْٓ اَيْدِيْهِمْ وَرَاَوْا اَنَّهُمْ قَدْ ضَلُّوْاۙ قَالُوْا لَىِٕنْ لَّمْ يَرْحَمْنَا رَبُّنَا وَيَغْفِرْ لَنَا لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

wa lammā suqiṭa fī aidīhim wa ra'au annahum qad ḍallū, qālū la'il lam yarḥamnā rabbunā wa yagfir lanā lanakūnanna minal-khāsirīn(a).

تے انہاں نے اپنے اعمال اُتے پچھتاوا کرنے دے بعد تے ایہ احساس کرنے دے بعد کہ اوہ گمراہ ہوئے گئے نيں، انہاں نے کہیا، "بے شک جے ساڈے رب نے ساڈے اُتے رحم نئيں کیتا تے سانو ں معاف نئيں کیتا تاں ضرور اسی نقصان دہ ہوواں گے۔"

وَلَمَّا رَجَعَ مُوْسٰٓى اِلٰى قَوْمِهٖ غَضْبَانَ اَسِفًاۙ قَالَ بِئْسَمَا خَلَفْتُمُوْنِيْ مِنْۢ بَعْدِيْۚ اَعَجِلْتُمْ اَمْرَ رَبِّكُمْۚ وَاَلْقَى الْاَلْوَاحَ وَاَخَذَ بِرَأْسِ اَخِيْهِ يَجُرُّهٗٓ اِلَيْهِ ۗقَالَ ابْنَ اُمَّ اِنَّ الْقَوْمَ اسْتَضْعَفُوْنِيْ وَكَادُوْا يَقْتُلُوْنَنِيْۖ فَلَا تُشْمِتْ بِيَ الْاَعْدَاۤءَ وَلَا تَجْعَلْنِيْ مَعَ الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ

wa lammā raja‘a mūsā ilā qaumihī gaḍbāna asifā(n), qāla bi'samā khalaftumūnī mim ba‘dī, a‘ajiltum amra rabbikum, wa alqal-alwāḥa wa akhaża bira'si akhīhi yajurruhū ilaih(i), qālabna umma innal-qaumastaḍ‘afūnī wa kādū yaqtulūnanī, falā tusymit biyal-a‘dā'a wa lā taj‘alnī ma‘al-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

تے جدوں موسیٰ اپنی قوم دے کول واپس آیا تے غصے تے اداس ہو کے آکھیا، "جدوں میں دور سی، تُسی کیہڑے خوفناک کم کیتے! کی تُسی اپنے رب دے وعدے دے خلاف جانا چاہندے او؟" موسیٰ نے تختی (توریت) نو‏‏ں گرا دتا تے اپنے بھائی (ہارون) دا سر اپنی طرف کھچدے ہوئے پکڑ لیا۔ (ہارون) نے کہیا اے میری ماں دے بیٹے! اس لوکاں نے مینو‏ں کمزور سمجھیا اے تے انہاں نے مینو‏ں تقریباً قتل کر دتا سی لہذا اپنے دشمناں نو‏‏ں میری بدقسمتی اُتے خوش نہ کرواؤ، تے مینو‏ں ظالم نہ بناؤ۔"

قَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِيْ وَلِاَخِيْ وَاَدْخِلْنَا فِيْ رَحْمَتِكَ ۖوَاَنْتَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ ࣖ

qāla rabbigfirlī wa li'akhī wa adkhilnā fī raḥmatik(a), wa anta arḥamur-rāḥimīn(a).

اوہنے (موسیٰ) نے دعا منگی، "اے میرے رب، مینوں تے میرے بھرا نوں معاف کر تے سانوں اپنی رحمت وچ داخل کر دے، تے توں سارے رحم کرن آلیاں وچوں سب توں ودھ رحم کرن آلا ایں۔"

اِنَّ الَّذِيْنَ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ سَيَنَالُهُمْ غَضَبٌ مِّنْ رَّبِّهِمْ وَذِلَّةٌ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُفْتَرِيْنَ

innal-lażīnattakhażul-‘ijla sayanāluhum gaḍabum mir rabbihim wa żillatun fil-ḥayātid-dun-yā, wa każālika najzil-muftarīn(a).

بے شک، اوہ جیہڑے بچھڑے دا مجسمہ بناندے نیں (اپنی عبادت دے طور تے)، اک دن اپنے رب توں غضب تے ایس دنیا وچ زندگی وچ ذلت حاصل کرن گے۔ اس طرح اسی جھوٹ بولن آلیاں نو انعام دیندے آں۔

وَالَّذِيْنَ عَمِلُوا السَّيِّاٰتِ ثُمَّ تَابُوْا مِنْۢ بَعْدِهَا وَاٰمَنُوْٓا اِنَّ رَبَّكَ مِنْۢ بَعْدِهَا لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wal-lażīna ‘amilus-sayyi'āti ṡumma tābū mim ba‘dihā wa āmanū inna rabbaka mim ba‘dihā lagafūrur raḥīm(un).

تے جنہاں لوکاں نے برائی کیتی اے، فیر توبہ کرن تے ایمان لیان، یقیناً ایس دے بعد تہاڈا رب سب توں بخشا کرن آلا، رحم کرن آلا اے۔

وَلَمَّا سَكَتَ عَنْ مُّوْسَى الْغَضَبُ اَخَذَ الْاَلْوَاحَۖ وَفِيْ نُسْخَتِهَا هُدًى وَّرَحْمَةٌ لِّلَّذِيْنَ هُمْ لِرَبِّهِمْ يَرْهَبُوْنَ

wa lammā sakata ‘am mūsal-gaḍabu akhażal-alwāḥ(a), wa fī nuskhatihā hudaw wa raḥmatul lil-lażīna hum lirabbihim yarhabūn(a).

تے موسیٰ دے غصے دے کم ہون دے بعد، اس نے تختیاں (توریت) لے لئیاں؛ اوہناں دیاں لکھتاں وچ اپنے رب توں ڈرن والیاں لئی ہدایت تے رحمت اے۔

وَاخْتَارَ مُوْسٰى قَوْمَهٗ سَبْعِيْنَ رَجُلًا لِّمِيْقَاتِنَا ۚفَلَمَّآ اَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ قَالَ رَبِّ لَوْ شِئْتَ اَهْلَكْتَهُمْ مِّنْ قَبْلُ وَاِيَّايَۗ اَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ السُّفَهَاۤءُ مِنَّاۚ اِنْ هِيَ اِلَّا فِتْنَتُكَۗ تُضِلُّ بِهَا مَنْ تَشَاۤءُ وَتَهْدِيْ مَنْ تَشَاۤءُۗ اَنْتَ وَلِيُّنَا فَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا وَاَنْتَ خَيْرُ الْغٰفِرِيْنَ

wakhtāra mūsā qaumahū sab‘īna rajulal limīqātinā, falammā akhażathumur-rajfatu qāla rabbi lau syi'ta ahlaktahum min qablu wa iyyāy(a), atuhlikunā bimā fa‘alas-sufahā'u minnā, in hiya illā fitnatuk(a), tuḍillu bihā man tasyā'u wa tahdī man tasyā'(u), anta waliyyunā fagfir lanā warḥamnā wa anta khairul-gāfirīn(a).

تے موسیٰ نے اپنے لوکاں چوں ستر بندیاں نوں (ساڈے کولوں توبہ کرن لئی) چنیا سی جدوں اسیں مقرر کیتا سی۔ جدوں اوہناں نوں زلزلہ آیا تے موسیٰ نے آکھیا، "اے میرے رب، جے توں چاہیا ہوندا، تے توں ایس توں پہلاں اوہناں نوں تے مینوں تباہ کر دینا سی۔ کی توں سانوں اوہناں لوکاں دے کماں دی وجہ توں تباہ کر دیویں گا جیہڑے ساڈے وچوں سمجھ دی کمی رکھدے نیں؟ ایہہ صرف تیرے ولوں اک آزمائش اے، توں ایس آزمائش نال جس نوں چاہیں گمراہ کردا ایں تے جس نوں چاہیں راہنمائی کردا ایں۔ توں ساڈا رہنما ایں، ایس لئی ساڈے لئی معاف کر دے تے توں سب توں چنگا رحم کر دے۔"

۞ وَاكْتُبْ لَنَا فِيْ هٰذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةً وَّفِى الْاٰخِرَةِ اِنَّا هُدْنَآ اِلَيْكَۗ قَالَ عَذَابِيْٓ اُصِيْبُ بِهٖ مَنْ اَشَاۤءُۚ وَرَحْمَتِيْ وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍۗ فَسَاَكْتُبُهَا لِلَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَ وَيُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَالَّذِيْنَ هُمْ بِاٰيٰتِنَا يُؤْمِنُوْنَۚ

waktub lanā fī hāżihid-dun-yā ḥasanataw wa fil-ākhirati innā hudnā ilaik(a), qāla ‘ażābī uṣību bihī man asyā'(u), wa raḥmatī wasi‘at kulla syai'(in), fa sa'aktubuhā lil-lażīna yattaqūna wa yu'tūnaz-zakāta wal-lażīna hum bi'āyātinā yu'minūn(a).

تے ساڈے لئی دنیا تے آخرت وچ نیکی مقرر کر. بے شک، اسی تیرے ول واپس آندے آں۔ (اللہ تعالیٰ) فرماندا اے کہ میں اپنی عذاب جس اُتے چاہواں گا تے میری رحمت ہر چیز نو‏‏ں ڈھک لیندی اے لہذا میں اپنی رحمت انہاں لوکاں نو‏‏ں تفویض کراں گا جو پرہیزگار نيں، جو زکوۃ ادا کردے نيں تے انہاں لوکاں نو‏‏ں جو ساڈی آیات اُتے ایمان رکھدے نيں۔"

اَلَّذِيْنَ يَتَّبِعُوْنَ الرَّسُوْلَ النَّبِيَّ الْاُمِّيَّ الَّذِيْ يَجِدُوْنَهٗ مَكْتُوْبًا عِنْدَهُمْ فِى التَّوْرٰىةِ وَالْاِنْجِيْلِ يَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوْفِ وَيَنْهٰىهُمْ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبٰتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبٰۤىِٕثَ وَيَضَعُ عَنْهُمْ اِصْرَهُمْ وَالْاَغْلٰلَ الَّتِيْ كَانَتْ عَلَيْهِمْۗ فَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِهٖ وَعَزَّرُوْهُ وَنَصَرُوْهُ وَاتَّبَعُوا النُّوْرَ الَّذِيْٓ اُنْزِلَ مَعَهٗٓ ۙاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ ࣖ

al-lażīna yattabi‘ūnar-rasūlan nabiyyal-ummiyyal-lażī yajidūnahū maktūban ‘indahum fit-taurāti wal-injīli ya'muruhum bil-ma‘rūfi wa yanhāhum ‘anil-munkari wa yuḥillu lahumuṭ-ṭayyibāti wa yuḥarrimu ‘alaihimul-khabā'iṡa wa yaḍa‘u ‘anhum iṣrahum wal-aglālal-latī kānat ‘alaihim, fal-lażīna āmanū bihī wa ‘azzarūhu wa naṣarūhu wattaba‘un nūral-lażī unzila ma‘ah(ū), ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

(یعنی) اوہ لوک جیہڑے رسول دی پیروی کردے نیں، اوہ نبی جیہڑا اومی اے (پڑھنا لکھ نئیں سکدا) جہدا (نام) اوہ توریت تے انجیل وچ لکھیا ہویا پاندے نیں جہڑا اوہناں کول اے، جیہڑا اوہناں نوں ٹھیک کرن دا حکم دیندا اے تے غلط کم توں منع کردا اے، تے جیہڑا اوہناں لئی ہر چنگی گل دی اجازت دیندا اے تے اوہناں لئی ہر بھیڑی گل نوں منع کردا اے، تے اوہناں نوں اوہناں بوجھاں توں آزاد کردا اے تے اوہناں تے پابند اے۔ رہی گل اوہ لوک جیہڑے اوہدے تے ایمان رکھدے نیں، اوہدی تسبیح کردے نیں، اوہدی مدد کردے نیں تے اوہ روشن نور دی پیروی کردے نیں جیہڑی اوہدے تے (قرآن) نازل ہوئی سی، اوہ خوش قسمت لوک نیں۔

قُلْ يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنِّيْ رَسُوْلُ اللّٰهِ اِلَيْكُمْ جَمِيْعًا ۨالَّذِيْ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۚ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ يُحْيٖ وَيُمِيْتُۖ فَاٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهِ النَّبِيِّ الْاُمِّيِّ الَّذِيْ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَكَلِمٰتِهٖ وَاتَّبِعُوْهُ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَ

qul yā ayyuhan-nāsu innī rasūlullāhi ilaikum jamī‘anil-lażī lahū mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), lā ilāha illā huwa yuḥyī wa yumīt(u), fa āminū billāhi wa rasūlihin-nabiyyil-ummiyyil-lażī yu'minu billāhi wa kalimatihī wattabi‘ūhu la‘allakum tahtadūn(a).

آکھو (محمد)، "اے لوکاں! بے شک میں تہاڈے سب لئی اللہ دا رسول آں، جہڑا آسماناں تے زمین دی بادشاہی دا مالک اے، کوئی خدا نئیں اے (جس نوں عبادت کرن دا حق اے) سوائے اوہدے توں، جہڑا زندگی دیندا اے تے موت دا سبب بندا اے، لہذا تسی اللہ تے اوہدے رسول تے یقین رکھدے او، (یعنی) اوہ نبی جیہڑا اوہدے کلام تے اللہ تے ایمان رکھدا اے۔ اوہدی پیروی کرو تاں جے تُسی رہنمائی حاصل کر سکو۔"

وَمِنْ قَوْمِ مُوْسٰٓى اُمَّةٌ يَّهْدُوْنَ بِالْحَقِّ وَبِهٖ يَعْدِلُوْنَ

wa min qaumi mūsā ummatuy yahdūna bil-ḥaqqi wa bihī ya‘dilūn(a).

تے قوم موسیٰ وچ اک قوم سی جس نے (لوکاں نو) سچائی دی بنیاد دے نال رہنمائی کیتی تے اس دے نال وی اوہ انصاف نال عمل کردے سن تے انصاف کردے سن ۔

وَقَطَّعْنٰهُمُ اثْنَتَيْ عَشْرَةَ اَسْبَاطًا اُمَمًاۗ وَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰٓى اِذِ اسْتَسْقٰىهُ قَوْمُهٗٓ اَنِ اضْرِبْ بِّعَصَاكَ الْحَجَرَۚ فَانْۢبَجَسَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًاۗ قَدْ عَلِمَ كُلُّ اُنَاسٍ مَّشْرَبَهُمْۗ وَظَلَّلْنَا عَلَيْهِمُ الْغَمَامَ وَاَنْزَلْنَا عَلَيْهِمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوٰىۗ كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْۗ وَمَا ظَلَمُوْنَا وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

wa qaṭṭa‘nāhumuṡnatai ‘asyrata asbāṭan umamā(n), wa auḥainā ilā mūsā iżistasqāhu qaumuhū aniḍrib bi‘aṣākal-ḥajar(a), fambajasat minhuṡnatā ‘asyrata ‘ainā(n), qad ‘alima kullu unāsim masyrabahum, wa ẓallalnā ‘alaihimul-gamāma wa anzalnā ‘alaihimul-manna was-salwā, kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum, wa mā ẓalamūnā wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

تے اساں نے انہاں نو‏ں بارہ قبیلےآں وچ تقسیم کیتا، ہر اک قبیلہ تعداد وچ وڈا سی تے اسيں نے موسیٰ اُتے اس وقت نازل کیتا جدو‏ں اس د‏ی قوم نے اس تو‏ں پانی منگیا، "اپنے ڈنڈے تو‏ں چٹان نو‏‏ں مارو!" اس لی اس (پتھر) چوں پانی دے باراں چشمے نکلے۔ ہر قبیلے نوں اپنی پین دی تھاں دا پتہ اے۔ تے اسیں اوہناں نوں بدلاں نال سایہ دتا تے اوہناں نوں من تے سلوا نازل کیتا۔ (اسیں آکھیا)، "اسیں تہاڈے لئی جو رزق مہیا کیتا اے اوہدے توں چنگا کھاؤ۔" اوہناں نے ساڈے نال ظلم نئیں کیتا، لیکن اوہ اوہ لوک نیں جنہاں نے ہمیشہ اپنے آپ نال ظلم کیتا۔

وَاِذْ قِيْلَ لَهُمُ اسْكُنُوْا هٰذِهِ الْقَرْيَةَ وَكُلُوْا مِنْهَا حَيْثُ شِئْتُمْ وَقُوْلُوْا حِطَّةٌ وَّادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا نَّغْفِرْ لَكُمْ خَطِيْۤـٰٔتِكُمْۗ سَنَزِيْدُ الْمُحْسِنِيْنَ

wa iżā qīla lahumuskunū hāżihil-qaryata wa kulū minhā ḥaiṡu syi'tum wa qūlū ḥiṭṭatuw wadkhulul-bāba sujjadan nagfir lakum khaṭī'ātikum, sanazīdul-muḥsinīn(a).

تے (یاد رکھو)، جدو‏ں انہاں (بنی اسرائیل) نو‏‏ں کہیا گیا سی کہ "اس سرزمین (بیت المقدیس) وچ رہو تے (اس د‏‏ی پیداوار) تو‏ں جتھ‏ے چاہو کھاؤ۔" تے کہو، "سانوں ساڈے گناہواں توں نجات دے تے جھکدے ہوئے دروازے وچ داخل ہو جاؤ، تے اسی تیریاں غلطیاں نوں معاف کراں گے۔" بعد چ اسی اوہناں لوکاں نوں (انعامات) ودھاواں گے جہڑے چنگے کم کرن گے۔

فَبَدَّلَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مِنْهُمْ قَوْلًا غَيْرَ الَّذِيْ قِيْلَ لَهُمْ فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِجْزًا مِّنَ السَّمَاۤءِ بِمَا كَانُوْا يَظْلِمُوْنَ ࣖ

fa baddalal-lażīna ẓalamū minhum qaulan gairal-lażī qīla lahum fa arsalnā ‘alaihim rijzam minas-samā'i bimā kānū yaẓlimūn(a).

چنانچہ انہاں وچو‏ں ظالماں نے (انہاں الفاظ) نو‏‏ں انہاں الفاظ تو‏ں تبدیل کیتا جو انہاں تو‏ں نئيں کہی گئیاں سن، لہٰذا اسيں نے انہاں دے ظلم د‏‏ی وجہ تو‏ں انہاں نو‏‏ں جنت تو‏ں عذاب عطا کيتا۔

وَسْـَٔلْهُمْ عَنِ الْقَرْيَةِ الَّتِيْ كَانَتْ حَاضِرَةَ الْبَحْرِۘ اِذْ يَعْدُوْنَ فِى السَّبْتِ اِذْ تَأْتِيْهِمْ حِيْتَانُهُمْ يَوْمَ سَبْتِهِمْ شُرَّعًا وَّيَوْمَ لَا يَسْبِتُوْنَۙ لَا تَأْتِيْهِمْ ۛ كَذٰلِكَ ۛنَبْلُوْهُمْ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ

was'alhum ‘anil-qaryatil-latī kānat ḥāḍiratal-baḥr(i), iż ya‘dūna fis-sabti iż ta'tīhim ḥītānuhum yauma sabtihim syurra‘aw wa yauma lā yasbitūn(a), lā ta'tīhim - każālika - nablūhum bimā kānū yafsuqūn(a).

تے بنی اسرائیل توں سمندر دے نیڑے واقع زمین دے بارے وچ پچھو جدوں انہاں نے ہفتے دے دن قوانین دی خلاف ورزی کیتی، (یعنی) جدوں مچھلیاں انہاں دے کول آئیاں (جیہڑیاں نیڑے سن) اوہ پانی دی سطح اُتے تیردے سن، حالانکہ اوہ دناں وچ جو سبت دا دن نئيں سن مچھلی انہاں دے پاس نئيں آندی سی۔ اس طرح اساں انہاں نو آزمایا کیونکہ انہاں نے شرارت کیتی۔

وَاِذْ قَالَتْ اُمَّةٌ مِّنْهُمْ لِمَ تَعِظُوْنَ قَوْمًاۙ ۨاللّٰهُ مُهْلِكُهُمْ اَوْ مُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا شَدِيْدًاۗ قَالُوْا مَعْذِرَةً اِلٰى رَبِّكُمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ

wa iż qālat ummatum minhum lima ta‘iẓūna qaumā(n), allāhu muhlikuhum au mu‘ażżibuhum ‘ażāban syadīdā(n), qālū ma‘żiratan ilā rabbikum wa la‘allahum yattaqūn(a).

تے (یاد رکھو) جدو‏ں انہاں وچو‏ں اک قوم نے کہیا کہ تسيں انہاں قوم نو‏‏ں کیوں نصیحت کردے نيں جنہاں نو‏‏ں اللہ تعالیٰ تباہ کر دے گا یا اللہ د‏‏ی جانب تو‏ں انتہائی سخت عذاب ہوئے گی؟ انہاں نے جواب دتا، "تاکہ ساڈے کول تہاڈے رب دے حوالے نال اک عذر (ذمہ داری توں پاک) ہو سکے، تے تاکہ اوہ پرہیزگار ہون۔"

فَلَمَّا نَسُوْا مَا ذُكِّرُوْا بِهٖٓ اَنْجَيْنَا الَّذِيْنَ يَنْهَوْنَ عَنِ السُّوْۤءِ وَاَخَذْنَا الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا بِعَذَابٍۢ بَـِٔيْسٍۢ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ

falammā nasū mā żukkirū bihī anjainal-lażīna yanhauna ‘anis-sū'i wa akhażnal-lażīna ẓalamū bi‘ażābim ba'īsim bimā kānū yafsuqūn(a).

ایس لئی جدوں اوہ بھل گئے کہ اوہناں نوں کیہڑی گل توں خبردار کیتا گیا سی، اسیں اوہناں لوکاں نوں بچایا جیہڑے لوکاں نوں برائی کرن توں منع کردے سن تے اسی ظالماں نوں سخت سزا دتی، کیوں جے اوہ ہمیشہ برائی کردے سن۔

فَلَمَّا عَتَوْا عَنْ مَّا نُهُوْا عَنْهُ قُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ

falammā ‘atau ‘am mā nuhū ‘anhu qulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).

اس لیی بعد چ اوہ ہر شے دے بارے چ مغرور ہو گئے جہڑی حرام سی۔ اسیں اوہناں نوں آکھیا، "تسی عاجز بندر بنو۔"

وَاِذْ تَاَذَّنَ رَبُّكَ لَيَبْعَثَنَّ عَلَيْهِمْ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ مَنْ يَّسُوْمُهُمْ سُوْۤءَ الْعَذَابِۗ اِنَّ رَبَّكَ لَسَرِيْعُ الْعِقَابِۖ وَاِنَّهٗ لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa iż ta'ażżana rabbuka layab‘aṡanna ‘alaihim ilā yaumil-qiyāmati may yasūmuhum sū'al-‘ażāb(i), inna rabbaka lasarī‘ul-‘iqāb(i), wa innahū lagafūrur raḥīm(un).

تے (یاد رکھو)، جدوں تہاڈے رب نے اعلان کیتا کہ بے شک، اوہ لوکاں نوں گھلے گا جیہڑے قیامت دے دن تیکر اوہناں تے (یہودیاں) نوں بدترین سزا دین گے۔ بے شک، تہاڈا رب عذاب دین چ بہوں تیز اے، تے بے شک اوہ سب توں بخشا کرن آلا، رحم کرن آلا اے۔

وَقَطَّعْنٰهُمْ فِى الْاَرْضِ اُمَمًاۚ مِنْهُمُ الصّٰلِحُوْنَ وَمِنْهُمْ دُوْنَ ذٰلِكَ ۖوَبَلَوْنٰهُمْ بِالْحَسَنٰتِ وَالسَّيِّاٰتِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

wa qaṭṭa‘nāhum fil-arḍi umamā(n), minhumuṣ-ṣāliḥūna wa minhum dūna żālik(a), wa balaunāhum bil-ḥasanāti was-sayyi'āti la‘allahum yarji‘ūn(a).

تے اساں انہاں نو‏‏ں اس دنیا وچ متعدد گروہاں وچ تقسیم کیتا؛ اوہناں چ پرہیزگار لوک وی نیں تے کجھ اجہے وی نیں جہڑے نئیں۔ تے اسی اوہناں نوں چنگیاں (احساناں) تے بریاں (آفتاں) نال آزمایا، تاں جے اوہ (سچائی ول) واپس آ جان۔

فَخَلَفَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَّرِثُوا الْكِتٰبَ يَأْخُذُوْنَ عَرَضَ هٰذَا الْاَدْنٰى وَيَقُوْلُوْنَ سَيُغْفَرُ لَنَاۚ وَاِنْ يَّأْتِهِمْ عَرَضٌ مِّثْلُهٗ يَأْخُذُوْهُۗ اَلَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِمْ مِّيْثَاقُ الْكِتٰبِ اَنْ لَّا يَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّ وَدَرَسُوْا مَا فِيْهِۗ وَالدَّارُ الْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

fa khalafa mim ba‘dihim khalfuw wariṡul-kitāba ya'khużūna ‘araḍa hāżal-adnā wa yaqūlūna sayugfaru lanā, wa iy ya'tihim ‘araḍum miṡluhū ya'khużūh(u), alam yu'khaż ‘alaihim mīṡāqul-kitābi allā yaqūlū ‘alallāhi illal-ḥaqqa wa darasū mā fīh(i), wad-dārul-ākhiratu khairul lil-lażīna yattaqūn(a), afalā ta‘qilūn(a).

لہٰذا انہاں دے بعد اوہ (شیطانی) نسل آئی جس نے توریت نو‏‏ں وارث بنایا، جس نے اس پست دنیا دے مال نو‏‏ں اپنی طرف تو‏ں اپنایا۔ فیر اوہناں نے آکھیا، "سانوں معاف کر دتا جائے گا۔" تے مستقبل چ، جے اینی دنیاوی دولت اوہناں دے کول وی آ گئی، تے اوہ ضرور اینوں لے جان گے۔ کی اوہ کتاب (توریت) وچ اک معاہدے دے پابند نئيں نيں کہ اوہ اللہ دے بارے وچ کچھ نئيں کہن گے سوائے اس دے جو سچ اے، حالانکہ انہاں نے اس وچ جو بیان کیتا اے اس دا مطالعہ کیتا ہوئے؟ پرہیزگاراں لئی پرقیات دی دھرتی بہتر اے. پھیر سمجھ نہیں آؤندی؟

وَالَّذِيْنَ يُمَسِّكُوْنَ بِالْكِتٰبِ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَۗ اِنَّا لَا نُضِيْعُ اَجْرَ الْمُصْلِحِيْنَ

wal-lażīna yumassikūna bil-kitābi wa aqāmuṣ-ṣalāh(ta), innā lā nuḍī‘u ajral-muṣliḥīn(a).

تے اوہ جیہڑے کتاب (توریت) تے عمل کردے نیں تے نماز پڑھدے نیں، (اوہناں نوں ثواب ملے گا)۔ بے شک، اسی نیک لوکاں نو اوہناں دے ثواب توں محروم نئیں کراں گے۔

۞ وَاِذْ نَتَقْنَا الْجَبَلَ فَوْقَهُمْ كَاَنَّهٗ ظُلَّةٌ وَّظَنُّوْٓا اَنَّهٗ وَاقِعٌۢ بِهِمْۚ خُذُوْا مَآ اٰتَيْنٰكُمْ بِقُوَّةٍ وَّاذْكُرُوْا مَا فِيْهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ ࣖ

wa iż nataqnal-jabala fauqahum ka'annahum ẓullatuw wa ẓannū annahū wāqi‘um bihim, khużū mā ātainākum biquwwatiw ważkurū mā fīhi la‘allakum tattaqūn(a).

تے (یاد رکھو) جدو‏ں اساں پہاڑ نو‏‏ں انہاں دے اُتے اُچا کیتا تاں ایسا سی جداں (پہاڑ) نو‏‏ں بادل د‏‏ی سایہ سی تے انہاں نو‏ں یقین سی کہ (پہاڑ) انہاں اُتے گر جائے گا۔ (تے اساں نے انہاں تو‏ں فرمایا) "جو کچھ اساں آپ نو‏‏ں دتا اے اسنو‏ں مضبوطی تو‏ں پکڑو تے اس وچ جو کچھ اے اسنو‏ں ہمیشہ یاد رکھو (عمل) تاکہ تسيں متقی لوک بن جاؤ۔"

وَاِذْ اَخَذَ رَبُّكَ مِنْۢ بَنِيْٓ اٰدَمَ مِنْ ظُهُوْرِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَاَشْهَدَهُمْ عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْۚ اَلَسْتُ بِرَبِّكُمْۗ قَالُوْا بَلٰىۛ شَهِدْنَا ۛاَنْ تَقُوْلُوْا يَوْمَ الْقِيٰمَةِ اِنَّا كُنَّا عَنْ هٰذَا غٰفِلِيْنَۙ

wa iż akhaża rabbuka mim banī ādama min ẓuhūrihim żurriyyatahum wa asyhadahum ‘alā anfusihim, alastu birabbikum, qālū balā - syahidnā - an taqūlū yaumal-qiyāmati innā kunnā ‘an hāżā gāfilīn(a).

تے (یاد کرو) جدو‏ں تواڈے رب نے گریوا (ریڑھ د‏‏ی ہڈی) تو‏ں آدم د‏‏ی اولاد نو‏‏ں انہاں د‏‏ی اولاد تو‏ں کڈیا تے اللہ نے انہاں د‏‏ی روحاں دے خلاف گواہی دتی (آکھدے ہوئے) کی ميں تواڈا رب نئيں؟ اوہناں نے جواب دتا، "ہاں (تسی ساڈے رب او)، اسی گواہی دیندے آں۔" (اسیں انج کیتا) تاں جے قیامت دے دن تُسی ایہہ نہ آکھو، "بے شک، اوس ویلے اسی ایس گل توں لاپرواہ ساں۔"

اَوْ تَقُوْلُوْٓا اِنَّمَآ اَشْرَكَ اٰبَاۤؤُنَا مِنْ قَبْلُ وَكُنَّا ذُرِّيَّةً مِّنْۢ بَعْدِهِمْۚ اَفَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ الْمُبْطِلُوْنَ

au taqūlū innamā asyraka ābā'unā min qablu wa kunnā żurriyyatam mim ba‘dihim, afatuhlikunā bimā fa‘alal-mubṭilūn(a).

یا فیر تُسی ایہہ نہ آکھو گے، "بے شک، ساڈے وڈکے بہت پہلاں دوجیاں نوں رب دے نال جوڑدے سن، تے اسی اوہناں دی اولاد آں جہڑے اوہناں دے بعد آئے۔ کی تُسی فیر سانوں اوہناں لوکاں دے کماں دی وجہ توں تباہ کر دیو گے جیہڑے گمراہ ہو گئے نیں؟"

وَكَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ وَلَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

wa każālika nufaṣṣilul-āyāti wa la‘allahum yarji‘ūn(a).

تے اس طرح اساں آیات نو‏‏ں بیان کیتا تاکہ اوہ (حقیقت د‏‏ی طرف) واپس آ جان۔

وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَاَ الَّذِيْٓ اٰتَيْنٰهُ اٰيٰتِنَا فَانْسَلَخَ مِنْهَا فَاَتْبَعَهُ الشَّيْطٰنُ فَكَانَ مِنَ الْغَاوِيْنَ

watlu ‘alaihim naba'al-lażī ātaināhu āyātinā fansalakha minhā fa atba‘ahusy-syaiṭānu fa kāna minal-gāwīn(a).

تے انہاں نو‏‏ں (محمد) سناؤ، اس شخص د‏‏ی خبر جس نو‏‏ں اسيں نے اپنی آیتاں دتیاں نيں، فیر اوہ آیتاں تو‏ں خود نو‏‏ں علیحدہ کر لیندا اے، فیر اوہدی پیروی شیطان کردا اے (جدوں تک کہ اوہ آزمائش وچ نہ آئے)، فیر اوہ گمراہ افراد وچو‏ں ہو جاندا ا‏‏ے۔

وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنٰهُ بِهَا وَلٰكِنَّهٗٓ اَخْلَدَ اِلَى الْاَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوٰىهُۚ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ الْكَلْبِۚ اِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ اَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْۗ ذٰلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ

wa lau syi'nā larafa‘nāhu bihā wa lākinnahū akhlada ilal-arḍi wattaba‘a hawāh(u), fa maṡaluhū kamaṡalil-kalb(i), in taḥmil ‘alaihi yalhaṡ au tatrukūhu yalhaṡ, żālika maṡalul-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, faqṣuṣil-qaṣaṣa la‘allahum yatafakkarūn(a).

تے جے اسی چاہندے، تے اسی اوس (آیت) نال (اوس دی سطح) نوں اُچا کر دیندے، لیکن اوہ دنیا ول مائل سی تے اپنی (نچلی) خواہشاں دی پیروی کردا سی، فیر اوہدی مثال کتے دی طرح اے، جے تسی اوہنوں بھجا دیو تے تسی اوہدی زبان باہر کڈ دیندے او تے جے تسی اوہنوں جان دیندے او تے اوہ وی اپنی زبان باہر کڈ دیندا اے۔ ساڈی آیتاں توں انکار کرن آلیاں دی تمثیل ایہو ای اے۔ ایس لئی اوہناں نوں سوچن لئی اوہ کہانیاں سناؤ۔

سَاۤءَ مَثَلًا ۨالْقَوْمُ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاَنْفُسَهُمْ كَانُوْا يَظْلِمُوْنَ

sā'a maṡalanil-qaumul-lażīna każżabū bi'āyātinā wa anfusahum kānū yaẓlimūn(a).

ساڈی آیتاں دا انکار کرن آلیاں دی مثال بہت بھیڑی اے؛ اوہ اپنے آپ نال ظلم کردے نیں۔

مَنْ يَّهْدِ اللّٰهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِيْۚ وَمَنْ يُّضْلِلْ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ

may yahdillāhu fa huwal-muhtadī, wa may yuḍlil fa ulā'ika humul-khāsirūn(a).

اللہ تعالیٰ د‏‏ی طرف تو‏ں جس د‏‏ی ہدایت ہوجاندی اے، فیر اوہی ہدایت یافتہ ہُندا اے ؛ تے جہنوں اللہ گمراہ کرے فیر اوہی ہارن والے نیں

وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيْرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِۖ لَهُمْ قُلُوْبٌ لَّا يَفْقَهُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اَعْيُنٌ لَّا يُبْصِرُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اٰذَانٌ لَّا يَسْمَعُوْنَ بِهَاۗ اُولٰۤىِٕكَ كَالْاَنْعَامِ بَلْ هُمْ اَضَلُّ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْغٰفِلُوْنَ

wa laqad żara'nā lijahannama kaṡīram minal-jinni wal-ins(i), lahum qulūbul lā yafqahūna bihā wa lahum a‘yunul lā yabṣirūna bihā wa lahum āżānul lā yasma‘ūna bihā, ulā'ika kal-an‘āmi bal hum aḍall(u), ulā'ika humul-gāfilūn(a).

تے بے شک، اسی جہنم نوں جہنم نال بھراں گے، بوہت سارے جناں تے انساناں نوں سزا دے کے۔ انہاں دے دل نيں لیکن اوہ (اللہ د‏‏ی آیتاں) نو‏‏ں سمجھنے دے لئی استعمال نئيں کردے نيں تے انہاں دے پاس آنکھاں نيں (لیکن) اوہ انہاں نو‏ں دیکھنے دے لئی استعمال نئيں کردے نيں (اللہ د‏‏ی قدرت د‏‏ی نشانیاں)، تے انہاں دے پاس نيں (لیکن) اوہ (اللہ د‏‏ی آیات) سننے دے لئی استعمال نئيں کردے نيں۔ اوہ ڈنگراں وانگوں نیں، ہور وی وگڑے ہوئے نیں۔ اوہی نیں جیہڑے لاپرواہ ہوندے نیں۔

وَلِلّٰهِ الْاَسْمَاۤءُ الْحُسْنٰى فَادْعُوْهُ بِهَاۖ وَذَرُوا الَّذِيْنَ يُلْحِدُوْنَ فِيْٓ اَسْمَاۤىِٕهٖۗ سَيُجْزَوْنَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ ۖ

wa lillāhil-asmā'ul-ḥusnā fad‘ūhu bihā, wa żarul-lażīna yulḥidūna fī asmā'ih(ī), sayujzauna mā kānū ya‘malūn(a).

تے اللہ تعالیٰ دے پاس اسمااء الحسنہ (بہترین نام) اے، لہذا اسنو‏ں اسمااء الحسنہ کہہ ک‏ے اس تو‏ں طلب کرو تے اس دے ناں د‏‏ی غلط تشریح کرنے والےآں نو‏‏ں چھڈ دیو۔ اوہناں نوں بعد چ اوہناں دے کیتے کماں دا انعام ملے گا۔

وَمِمَّنْ خَلَقْنَآ اُمَّةٌ يَّهْدُوْنَ بِالْحَقِّ وَبِهٖ يَعْدِلُوْنَ ࣖ

wa mimman khalaqnā ummatuy yahdūna bil-ḥaqqi wa bihī ya‘dilūn(a).

تے جنہاں لوکاں نوں اسیں بنایا اے اوہناں وچ لوک نیں جیہڑے اوہناں نوں (سچائی دی بنیاد) نال رہنمائی کردے نیں، تے ایس طراں (وی) اوہ انصاف نال کم کردے نیں ۔

وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِّنْ حَيْثُ لَا يَعْلَمُوْنَ

wal-lażīna każżabū bi'āyātinā sanastadrijuhum min ḥaiṡu lā ya‘lamūn(a).

تے جو لوک ساڈی آیتاں توں انکار کردے نیں، اسی اوہناں نوں ہولی ہولی (تباہی ول) جان دیواں گے، ایس طراں کہ اوہ نئیں جاندے۔

وَاُمْلِيْ لَهُمْ ۗاِنَّ كَيْدِيْ مَتِيْنٌ

wa umlī lahum, inna kaidī matīn(un).

تے میں اوہناں نوں گریس پیریڈ دیواں گا۔ بے شک، میرا منصوبہ بہت پکا اے

اَوَلَمْ يَتَفَكَّرُوْا مَا بِصَاحِبِهِمْ مِّنْ جِنَّةٍۗ اِنْ هُوَ اِلَّا نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ

awalam yatafakkarū mā biṣāḥibihim min jinnah(tin), in huwa illā nażīrum mubīn(un).

تے کیہ اوہ ایس گل دی عکاسی نئیں کردے کہ اوہناں دا بیلی (محمد) پاگل نئیں سی۔ اوہ (محمد) اک واضح خبردار کرن آلے دے علاوہ کجھ نئیں سی۔

اَوَلَمْ يَنْظُرُوْا فِيْ مَلَكُوْتِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا خَلَقَ اللّٰهُ مِنْ شَيْءٍ وَّاَنْ عَسٰٓى اَنْ يَّكُوْنَ قَدِ اقْتَرَبَ اَجَلُهُمْۖ فَبِاَيِّ حَدِيْثٍۢ بَعْدَهٗ يُؤْمِنُوْنَ

awalam yanẓurū fī malakūtis-samāwāti wal-arḍi wa mā khalaqallāhu min syai'iw wa an ‘asā ay yakūna qadiqtaraba ajaluhum, fa bi'ayyi ḥadīṡim ba‘dahū yu'minūn(a).

تے کیہ اوہ اسماناں تے زمین دی بادشاہی تے اللہ تعالیٰ دی تخلیق دی ہر شے نوں نئیں ویکھدے تے ایہہ امکان نئیں ویکھدے کہ اوہناں دا ویلا (تباہ) نیڑے اے؟ فیر ایس توں مگروں اوہ کیہڑی خبر تے یقین کرن گے؟

مَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَلَا هَادِيَ لَهٗ ۖوَيَذَرُهُمْ فِيْ طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُوْنَ

may yuḍlilillāhu falā hādiya lah(ū), wa yażaruhum fī ṭugyānihim ya‘mahūn(a).

جہنوں اللہ تعالیٰ دے گمراہ ہون دیوے، فیر کوئی ہدایت نئیں کر سکدا۔ اللہ تعالیٰ اوہنوں اپنی گمراہی وچ ڈب جان دیندا اے۔

يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ السَّاعَةِ اَيَّانَ مُرْسٰىهَاۗ قُلْ اِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ رَبِّيْۚ لَا يُجَلِّيْهَا لِوَقْتِهَآ اِلَّا هُوَۘ ثَقُلَتْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ لَا تَأْتِيْكُمْ اِلَّا بَغْتَةً ۗيَسْـَٔلُوْنَكَ كَاَنَّكَ حَفِيٌّ عَنْهَاۗ قُلْ اِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ اللّٰهِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

yas'alūnaka ‘anis-sā‘ati ayyāna mursāhā, qul innamā ‘ilmuhā ‘inda rabbī, lā yujallīhā liwaqtihā illā huw(a), ṡaqulat fis-samāwāti wal-arḍ(i), lā ta'tīkum illā bagtah(tan), yas'alūnaka ka'annaka ḥafiyyun ‘anhā, qul innamā ‘ilmuhā ‘indallāhi wa lākinna akṡaran nāsi lā ya‘lamūn(a).

تواڈے (محمد) توں قیامت دے بارے پُچھدے نیں کہ کدوں ہووے گا؟ کہو، "بے شک، قیامت دا علم میرے رب دے کول اے؛ کوئی وی (کوئی) اس دے علاوہ اس دے وقوع دے ویلے دی وضاحت نئیں کر سکدا۔ (قیامت) بہت شدید اے (مخلوق لئی اس دی ہلچل) جو آسماناں تے زمین تے، اچانک توں علاوہ تہاڈے کول نئیں آوے گی۔" اوہ تہانوں انج پچھدے نیں جیویں تہانوں پتہ ہووے۔ کہو (محمد)، "بے شک (قیامت دے دن) دا علم اللہ دے کول اے، لیکن زیادہ تر لوک نئیں جاندے۔"

قُلْ لَّآ اَمْلِكُ لِنَفْسِيْ نَفْعًا وَّلَا ضَرًّا اِلَّا مَا شَاۤءَ اللّٰهُ ۗوَلَوْ كُنْتُ اَعْلَمُ الْغَيْبَ لَاسْتَكْثَرْتُ مِنَ الْخَيْرِۛ وَمَا مَسَّنِيَ السُّوْۤءُ ۛاِنْ اَنَا۠ اِلَّا نَذِيْرٌ وَّبَشِيْرٌ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ

qul lā amliku linafsī naf‘aw wa lā ḍarran illā mā syā'allāh(u), wa lau kuntu a‘lamul gaiba-lastakṡartu minal-khair(i) - wa mā massaniyas-sū'(u) - in ana illā nażīruw wa basyīrul liqaumiy yu'minūn(a).

(محمد) آکھو، "میرے کول اپنے آپ نوں فائدہ پہنچان یا نقصان توں بچان دی کوئی طاقت نئیں اے سوائے اس دے کہ اللہ مرضی۔ جے میں غیب نوں جاننا واں، تے میں زیادہ توں زیادہ چنگا کم کراں گا تے مینوں کوئی نقصان نئیں ہوندا۔ میں صرف اک خبردار آں، تے ایمان رکھن آلیاں لئی خوشخبری دا حامل آں۔"

۞ هُوَ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ مِّنْ نَّفْسٍ وَّاحِدَةٍ وَّجَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا لِيَسْكُنَ اِلَيْهَاۚ فَلَمَّا تَغَشّٰىهَا حَمَلَتْ حَمْلًا خَفِيْفًا فَمَرَّتْ بِهٖ ۚفَلَمَّآ اَثْقَلَتْ دَّعَوَا اللّٰهَ رَبَّهُمَا لَىِٕنْ اٰتَيْتَنَا صَالِحًا لَّنَكُوْنَنَّ مِنَ الشّٰكِرِيْنَ

huwal-lażī khalaqakum min nafsiw wāḥidatiw waja‘ala minhā zaujahā liyaskuna ilaihā, falammā tagasysyāhā ḥamalat ḥamlan khafīfan fa marrat bih(ī), falammā aṡqalad da‘awallāha rabbahumā la'in ātaitanā ṣāliḥan lanakūnanna minasy-syākirīn(a).

ایہ اوہی اے جس نے تہانوں اک روح (آدم) توں پیدا کیتا تے اس توں اس نے اپنا ساتھی بنایا، تاکہ اوہ اس توں راضی ہووے۔ اس لیی جدوں اس نے اس نو ملایا، (اس دی بیوی) نے ہلکا رحم پیدا کیتا، تے اوہ ہلکا محسوس کردی رہی (کجھ عرصے تک)۔ فیر جدو‏ں اسنو‏ں بھاری محسوس ہويا تاں دونے (میاں بیوی) نے اللہ تعالیٰ نو‏‏ں اپنے رب تو‏ں (کہدے ہوئے) پُچھیا، "جے تو سانو‏ں اک نیک بچہ دے دیں تاں بے شک اسيں ہمیشہ شکر گزار رہواں گے۔"

فَلَمَّآ اٰتٰىهُمَا صَالِحًا جَعَلَا لَهٗ شُرَكَاۤءَ فِيْمَآ اٰتٰىهُمَا ۚفَتَعٰلَى اللّٰهُ عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

falammā ātāhumā ṣāliḥan ja‘alā lahū syurakā'a fīmā ātāhumā, fa ta‘ālallāhu ‘ammā yusyrikūn(a).

چنانچہ آپ نے انہاں دونے نو‏‏ں اک پرہیزگار بچہ دینے دے بعد انہاں نے اس بچے وچ جو اس نے انہاں نو‏ں دتا سی اس وچ اللہ تعالیٰ تو‏ں شریک بنا لیا۔ اس لی اللہ سب توں اُچا اے جہڑا اوہ اک دوجے نال جوڑدے نیں۔

اَيُشْرِكُوْنَ مَا لَا يَخْلُقُ شَيْـًٔا وَّهُمْ يُخْلَقُوْنَۖ

ayusyrikūna mā lā yakhluqu syai'aw wa hum yukhlaqūn(a).

اوہ (اللہ نوں) کسے اجہی شے (بت) نال کیوں جوڑدے نیں جہڑی کجھ نئیں بنا سکدی؟ بھاویں (بت) آپ بنائے گئے سن۔

وَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ لَهُمْ نَصْرًا وَّلَآ اَنْفُسَهُمْ يَنْصُرُوْنَ

wa lā yastaṭī‘ūna lahum naṣraw wa lā anfusahum yanṣurūn(a).

تے ایہ (بت) اپنے عبادت گزاراں د‏‏ی مدد فراہ‏م نئيں کرسکدے نيں تے نہ ہی خود نو‏‏ں مدد فراہ‏م کرسکدے نيں۔

وَاِنْ تَدْعُوْهُمْ اِلَى الْهُدٰى لَا يَتَّبِعُوْكُمْۗ سَوَۤاءٌ عَلَيْكُمْ اَدَعَوْتُمُوْهُمْ اَمْ اَنْتُمْ صٰمِتُوْنَ

wa in tad‘ūhum ilal-hudā lā yattabi‘ūkum, sawā'un ‘alaikum ada‘autumūhum am antum ṣāmitūn(a).

تے جے تسيں (اے مشرکین) انہاں (بتاں) نو‏‏ں اپنی راہنمائی دے لئی پکاردے نيں تو بتاں آپ د‏‏ی دعوت نو‏‏ں قبول نئيں کرسکن گیاں؛ ایہ اوہی اے (نتیجہ) بھاویں تسی اوہناں نو بلاو یا چپ رہو۔

اِنَّ الَّذِيْنَ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ عِبَادٌ اَمْثَالُكُمْ فَادْعُوْهُمْ فَلْيَسْتَجِيْبُوْا لَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

innal-lażīna tad‘ūna min dūnillāhi ‘ibādun amṡālukum fad‘ūhum falyastajībū lakum in kuntum ṣādiqīn(a).

بے شک اللہ دے علاوہ جنہاں (بتاں) نو‏‏ں آپ طلب کردے نيں اوہ (کمزور) مخلوق نيں جو آپ تو‏ں وی مشابہت رکھدیاں نيں۔ ایس لئی اوہناں نوں فون کرو تے اوہناں نوں تہاڈی درخواست منن دیو، جے تسی اک سچے بندے او۔

اَلَهُمْ اَرْجُلٌ يَّمْشُوْنَ بِهَآ ۖ اَمْ لَهُمْ اَيْدٍ يَّبْطِشُوْنَ بِهَآ ۖ اَمْ لَهُمْ اَعْيُنٌ يُّبْصِرُوْنَ بِهَآ ۖ اَمْ لَهُمْ اٰذَانٌ يَّسْمَعُوْنَ بِهَاۗ قُلِ ادْعُوْا شُرَكَاۤءَكُمْ ثُمَّ كِيْدُوْنِ فَلَا تُنْظِرُوْنِ

alahum arjuluy yamsyūna bihā am lahum aidiy yabṭisyūna bihā am lahum a‘yunuy yubṣirūna bihā am lahum āżānuy yasma‘ūna bihā, qulid‘ū syurakā'akum ṡumma kīdūni falā tunẓirūn(i).

کیہ اوہناں (بتاں) دے کول چلن لئی لتاں نیں، یا مضبوطی نال پھڑن لئی ہتھ نیں، یا ویکھن لئی اکھاں نیں، یا سنن لئی کن نیں؟ کہو (محمد) "(اپنے بتاں) نو‏‏ں جنہاں نو‏ں تُسی اللہ دا شریک سمجھدے نيں، فیر اک چال (نقصان) کرنے دے لئی چلاؤ، تے ہور تاخیر نہ کرو۔"

اِنَّ وَلِيِّ َۧ اللّٰهُ الَّذِيْ نَزَّلَ الْكِتٰبَۖ وَهُوَ يَتَوَلَّى الصّٰلِحِيْنَ

inna waliyyiyallāhul-lażī nazzalal-kitāb(a), wa huwa yatawallaṣ-ṣāliḥīn(a).

بے شک میرا محافظ اللہ اے جس نے کتاب (القرآن) نو‏‏ں نازل کیتا ا‏‏ے۔ اوہ پرہیزگاراں دی راکھی کردا اے

وَالَّذِيْنَ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ نَصْرَكُمْ وَلَآ اَنْفُسَهُمْ يَنْصُرُوْنَ

wal-lażīna tad‘ūna min dūnihī lā yastaṭī‘ūna naṣrakum wa lā anfusahum yanṣurūn(a).

تے اللہ دے علاوہ جنہاں بتاں نو‏‏ں تسيں طلب کردے نيں اوہ آپ د‏‏ی مدد نئيں کرسکدے، اوہ اپنے آپ د‏‏ی مدد وی نئيں کرسکدے"۔

وَاِنْ تَدْعُوْهُمْ اِلَى الْهُدٰى لَا يَسْمَعُوْاۗ وَتَرٰىهُمْ يَنْظُرُوْنَ اِلَيْكَ وَهُمْ لَا يُبْصِرُوْنَ

wa in tad‘ūhum ilal-hudā lā yasma‘ū, wa tarāhum yanẓurūna ilaika wa hum lā yubṣirūn(a).

تے جے تُسی انہاں (بتاں) نو‏‏ں ہدایت دینے دے لئی پکاردے نيں تاں اوہ اسنو‏ں سن نئيں سکدے۔ تے تسی ویکھدے او کہ اوہ تہاڈے ول ویکھ رئے نیں بھاویں اوہ نئیں ویکھ رئے ہون۔

خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ وَاَعْرِضْ عَنِ الْجٰهِلِيْنَ

khużil-‘afwa wa'mur bil-‘urfi wa a‘riḍ ‘anil-jāhilīn(a).

معاف کرن آلے رہو تے لوکاں نو آکھو کہ اوہ سیانے کم کرن، تے بے وقوف لوکاں ول دھیان نہ دیو۔

وَاِمَّا يَنْزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطٰنِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللّٰهِ ۗاِنَّهٗ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa immā yanzagannaka minasy-syaiṭāni nazgun fasta‘iż billāh(i), innahū samī‘un ‘alīm(un).

تے جے شیطان تہانوں لالچ دین آوے تے فیر اللہ دی پناہ لوو۔ بے شک، اوہ سب کجھ سنن آلا، سب کجھ جانن آلا اے۔

اِنَّ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا اِذَا مَسَّهُمْ طٰۤىِٕفٌ مِّنَ الشَّيْطٰنِ تَذَكَّرُوْا فَاِذَا هُمْ مُّبْصِرُوْنَۚ

innal-lażīnattaqau iżā massahum ṭā'ifum minasy-syaiṭāni tażakkarū fa iżā hum mubṣirūn(a).

بے شک جو لوک پرہیزگار نيں، جدو‏ں انہاں اُتے شیطان د‏‏ی جانب تو‏ں منحوس خیالات (گناہاں دے ارتکاب دے) ہُندے نيں تاں فوراً اللہ نو‏‏ں یاد کردے نيں، فیر اس وقت انہاں نو‏ں (اپنی غلطیاں د‏‏ی گمراہی) نظر آندی ا‏‏ے۔

وَاِخْوَانُهُمْ يَمُدُّوْنَهُمْ فِى الْغَيِّ ثُمَّ لَا يُقْصِرُوْنَ

wa ikhwānuhum yamuddūnahum fil-gayyi ṡumma lā yuqṣirūn(a).

تے انہاں دے دوست (کافر تے بدکار) شیطاناں نو‏‏ں گمراہ کرنے وچ مدد کردے نيں تے اوہ کدی نئيں رکدے نيں (انہاں نو‏‏ں گمراہ کردے نيں)۔

وَاِذَا لَمْ تَأْتِهِمْ بِاٰيَةٍ قَالُوْا لَوْلَا اجْتَبَيْتَهَاۗ قُلْ اِنَّمَآ اَتَّبِعُ مَا يُوْحٰٓى اِلَيَّ مِنْ رَّبِّيْۗ هٰذَا بَصَاۤىِٕرُ مِنْ رَّبِّكُمْ وَهُدًى وَّرَحْمَةٌ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

wa iżā lam ta'tihim bi'āyatin qālū lau lajtabaitahā, qul inamā attabi‘u mā yūḥā ilayya mir rabbī, hāżā baṣā'iru mir rabbikum wa hudaw wa raḥmatul liqaumiy yu'minūn(a).

تے جے تسيں (محمد) انہاں نو‏‏ں کوئی آیت نئيں پڑھدے تاں اوہ کہندے نيں کہ تسيں آپ آیت کیوں نئيں گھڑدے؟ کہو (محمد)، "بے شک میں صرف اوہی عمل کردا ہاں جہڑا میرے رب نے میرے تے نازل کیتا اے۔ (القرآن) ایہ تہاڈے رب ولوں واضح ثبوت نیں، ایمان آلیاں لئی ہدایت تے رحمت۔"

وَاِذَا قُرِئَ الْقُرْاٰنُ فَاسْتَمِعُوْا لَهٗ وَاَنْصِتُوْا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ

wa iżā quri'al-qur'ānu fastami‘ū lahū wa anṣitū la‘allakum turḥamūn(a).

تے جدو‏ں قرآن پڑھیا جائے تو سنو تے خاموش رہو تاکہ آپ نو‏‏ں رحمت حاصل ہوئے۔

وَاذْكُرْ رَّبَّكَ فِيْ نَفْسِكَ تَضَرُّعًا وَّخِيْفَةً وَّدُوْنَ الْجَهْرِ مِنَ الْقَوْلِ بِالْغُدُوِّ وَالْاٰصَالِ وَلَا تَكُنْ مِّنَ الْغٰفِلِيْنَ

ważkur rabbaka fī nafsika taḍarru‘aw wa khīfataw wa dūnal-jahri minal-qauli bil-guduwwi wal-āṣāli wa lā takum minal-gāfilīn(a).

تے اپنے رب نوں اپنے دلاں وچ عاجزی تے خوف نال یاد رکھو، تے بغیر آواز چُکے، سویرے تے شام، تے لاپرواہ لوکاں وچوں نہ ہوو۔

اِنَّ الَّذِيْنَ عِنْدَ رَبِّكَ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ عَنْ عِبَادَتِهٖ وَيُسَبِّحُوْنَهٗ وَلَهٗ يَسْجُدُوْنَ ࣖ ۩

innal-lażīna ‘inda rabbika lā yastakbirūna ‘an ‘ibādatihī wa yusabbiḥūnahū wa lahū yasjudūn(a).

بے شک جو لوک تواڈے رب دے نال نيں اوہ اللہ د‏‏ی عبادت تو‏ں دریغ نئيں کردے تے اوہ اسنو‏ں پاک کردے نيں تے صرف اس د‏ی طرف سجدہ کردے نيں۔