Q.S الکاہف (اَلْكَهْف) - 110 مصرعیاں دی گنتی

اَلْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْٓ اَنْزَلَ عَلٰى عَبْدِهِ الْكِتٰبَ وَلَمْ يَجْعَلْ لَّهٗ عِوَجًا ۜ

al-ḥamdu lillāhil-lażī anzala ‘alā ‘abdihil-kitāba wa lam yaj‘al lahū ‘iwajā(n).

حمد اللہ جس نے کتاب (قرآن) نو‏‏ں اپنے بندہ نو‏‏ں نازل کیتا تے اسنو‏ں ٹیڑھا نئيں کیتا؛

قَيِّمًا لِّيُنْذِرَ بَأْسًا شَدِيْدًا مِّنْ لَّدُنْهُ وَيُبَشِّرَ الْمُؤْمِنِيْنَ الَّذِيْنَ يَعْمَلُوْنَ الصّٰلِحٰتِ اَنَّ لَهُمْ اَجْرًا حَسَنًاۙ

qayyimal liyunżira ba'san syadīdam mil ladunhu wa yubasysyiral-mu'minīnal-lażīna ya‘malūnaṣ-ṣāliḥāti anna lahum ajran ḥasanā(n).

اک سدھی رہنمائی دے طور تے، اوہدے ولوں اک تکلیف دہ عذاب توں خبردار کرن لئی، تے چنگے کم کرن آلے ایمانداراں نوں خوشخبری دین لئی کہ اوہناں نوں چنگا انعام ملے گا،

مّٰكِثِيْنَ فِيْهِ اَبَدًاۙ

mākiṡīna fīhi abadā(n).

اوہ ہمیشہ لئی اوتھے رہن گے۔

وَّيُنْذِرَ الَّذِيْنَ قَالُوا اتَّخَذَ اللّٰهُ وَلَدًاۖ

wa yunżiral-lażīna qāluttakhażallāhu waladā(n).

تے انہاں لوکاں نو‏‏ں خبردار کرنا جو کہندے نيں کہ اللہ نے اک بیٹا لیا ا‏‏ے۔

مَّا لَهُمْ بِهٖ مِنْ عِلْمٍ وَّلَا لِاٰبَاۤىِٕهِمْۗ كَبُرَتْ كَلِمَةً تَخْرُجُ مِنْ اَفْوَاهِهِمْۗ اِنْ يَّقُوْلُوْنَ اِلَّا كَذِبًا

mā lahum bihī min ‘ilmiw wa lā li'ābā'ihim, kaburat kalimatan takhruju min afwāhihim, iy yaqūlūna illā każibā(n).

اوہناں نوں ایس گل دا کوئی علم نئیں، نہ ای اوہناں دے پیو نوں۔ اوہناں دے مونہوں نکلن آلا لفظ کنا بھیڑا اے؛ اوہ جھوٹ دے علاوہ کجھ نئیں بولدے۔

فَلَعَلَّكَ بَاخِعٌ نَّفْسَكَ عَلٰٓى اٰثَارِهِمْ اِنْ لَّمْ يُؤْمِنُوْا بِهٰذَا الْحَدِيْثِ اَسَفًا

fa la‘allaka bākhi‘un nafsaka ‘alā āṡārihim illam yu'minū bihāżal-ḥadīṡi asafā(n).

فیر خورے آپ (اے محمد) انہاں دے موڑنے دے بعد غم تو‏ں اپنے آپ نو‏‏ں نقصان پہنچاؤ گے، جے اوہ اس ثبوت (قرآن) نو‏‏ں یقین نہ کرن۔

اِنَّا جَعَلْنَا مَا عَلَى الْاَرْضِ زِيْنَةً لَّهَا لِنَبْلُوَهُمْ اَيُّهُمْ اَحْسَنُ عَمَلًا

innā ja‘alnā mā ‘alal-arḍi zīnatal lahā linabluwahum ayyuhum aḥsanu ‘amalā(n).

بے شک، اسیں جو کجھ وی زمین تے اے اوہنوں اوہدے لئی زیور بنا دتا اے، تاں جے اسیں اوہناں نوں پرکھ سکئیے کہ اوہناں وچوں کیہڑا کماں وچ سب توں چنگا اے۔

وَاِنَّا لَجٰعِلُوْنَ مَا عَلَيْهَا صَعِيْدًا جُرُزًاۗ

wa innā lajā‘ilūna mā ‘alaihā ṣa‘īdan juruzā(n).

تے اسی ضرور (وی) جو کجھ وی ایہدے تے اے اوہنوں اک بنجر، خشک زمین بنا دیواں گے۔

اَمْ حَسِبْتَ اَنَّ اَصْحٰبَ الْكَهْفِ وَالرَّقِيْمِ كَانُوْا مِنْ اٰيٰتِنَا عَجَبًا

am ḥasibta anna aṣḥābal-kahfi war-raqīmi kānū min āyātinā ‘ajabā(n).

کیہ تہاڈا خیال اے کہ اوہ لوک جیہڑے غاراں وچ رہندے نیں، تے (جنہاں دے کول) رقیم اے، ساڈی حیرت انگیز نشانیاں (عظمت) وچوں نیں؟

اِذْ اَوَى الْفِتْيَةُ اِلَى الْكَهْفِ فَقَالُوْا رَبَّنَآ اٰتِنَا مِنْ لَّدُنْكَ رَحْمَةً وَّهَيِّئْ لَنَا مِنْ اَمْرِنَا رَشَدًا

iż awal-fityatu ilal-kahfi fa qālū rabbanā ātinā mil ladunka raḥmataw wa hayyi' lanā min amrinā rasyadā(n).

(یاد رکھو) جدوں نوجواناں نے غار وچ پناہ لئی، اوہناں نے دعا منگی، "ساڈے رب۔ سانوں اپنے ولوں رحم تے ساڈے معاملیاں وچ ساڈے لئی مکمل سدھی رہنمائی دے۔"

فَضَرَبْنَا عَلٰٓى اٰذَانِهِمْ فِى الْكَهْفِ سِنِيْنَ عَدَدًاۙ

faḍarabnā ‘alā āżānihim fil-kahfi sinīna ‘adadā(n).

اس لی اسی کئی سالاں تیکر غار چ اوہناں دے کن بند کر دتے۔

ثُمَّ بَعَثْنٰهُمْ لِنَعْلَمَ اَيُّ الْحِزْبَيْنِ اَحْصٰى لِمَا لَبِثُوْٓا اَمَدًا ࣖ

Ṡumma ba‘aṡnāhum lina‘lama ayyul-ḥizbaini aḥṣā limā labiṡū amadā(n).

فیر اسیں اوہناں نوں جگایا، تاں جے سانوں پتہ لگے کہ دوہاں گروہاں وچوں کیہڑا گروہ زیادہ درست اے، ایہہ حساب لان وچ کہ اوہ کِنا چر (غار وچ) رہے سن۔

نَحْنُ نَقُصُّ عَلَيْكَ نَبَاَهُمْ بِالْحَقِّۗ اِنَّهُمْ فِتْيَةٌ اٰمَنُوْا بِرَبِّهِمْ وَزِدْنٰهُمْ هُدًىۖ

naḥnu naquṣṣu ‘alaika naba'ahum bil-ḥaqq(i), innahum fityatun āmanū birabbihim wa zidnāhum hudā(n).

اسی تہانوں (محمد) اوہناں دی کہانی سچائی نال دسدے آں۔ بے شک اوہ جوان نيں جو اپنے رب اُتے ایمان رکھدے نيں تے اسيں نے انہاں اُتے ہدایت دا اضافہ کیتا ا‏‏ے۔

وَّرَبَطْنَا عَلٰى قُلُوْبِهِمْ اِذْ قَامُوْا فَقَالُوْا رَبُّنَا رَبُّ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ لَنْ نَّدْعُوَا۟ مِنْ دُوْنِهٖٓ اِلٰهًا لَّقَدْ قُلْنَآ اِذًا شَطَطًا

wa rabaṭnā ‘alā qulūbihim iż qāmū fa qālū rabbunā rabbus-samāwāti wal-arḍi lan nad‘uwa min dūnihī ilāhal laqad qulnā iżan syaṭaṭā(n).

تے اسیں اوہناں دے دلاں نوں مضبوط کیتا جدوں اوہ کھڑے ہو گئے تے اوہناں نے آکھیا، "ساڈا رب اسماناں تے زمین دا رب اے، اسی اوہدے سوا کسے رب نوں پکارنے آں۔ بے شک، جے اسی انج کردے، تے اسی اوہ لفظ بولے ہوندے جہڑے سچائی توں بوہت دور ہوندے۔"

هٰٓؤُلَاۤءِ قَوْمُنَا اتَّخَذُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اٰلِهَةًۗ لَوْلَا يَأْتُوْنَ عَلَيْهِمْ بِسُلْطٰنٍۢ بَيِّنٍۗ فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًاۗ

hā'ulā'i qaumunattakhażū min dūnihī ālihah(tan), lau lā ya'tūna ‘alaihim bisulṭānim bayyin(in), faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każibā(n).

اوہ ساڈے لوک نیں جنہاں نے اوہدے علاوہ دیوتا (پوجا کرن لئی) بنائے نیں۔ اوہ (اپنے عقیدے لئی) واضح وجوہات کیوں نئیں پیش کردے؟ ایس لئی اللہ دے خلاف جھوٹ بولن آلے توں ودھ کے ظالم کون ہووے گا؟

وَاِذِ اعْتَزَلْتُمُوْهُمْ وَمَا يَعْبُدُوْنَ اِلَّا اللّٰهَ فَأْوٗٓا اِلَى الْكَهْفِ يَنْشُرْ لَكُمْ رَبُّكُمْ مِّنْ رَّحْمَتِهٖ وَيُهَيِّئْ لَكُمْ مِّنْ اَمْرِكُمْ مِّرْفَقًا

wa iżi‘tazaltumūhum wa mā ya‘budūna illallāha fa'wū ilal-kahfi yansyur lakum rabbukum mir raḥmatihī wa yuhayyi' lakum min amrikum mirfaqā(n).

تے جے تُسی انہاں نو‏‏ں تے اللہ دے علاوہ جس چیز د‏‏ی عبادت کردے نيں اسنو‏ں ترک کردے نيں تے فیر غار وچ پناہ لیندے نيں، یقینا تواڈا رب آپ نو‏‏ں اپنی فضل وچو‏ں کچھ عطا کرے گا تے تواڈے معاملات وچ آپ نو‏‏ں کچھ مفید فراہ‏م کرے گا۔

۞ وَتَرَى الشَّمْسَ اِذَا طَلَعَتْ تَّزٰوَرُ عَنْ كَهْفِهِمْ ذَاتَ الْيَمِيْنِ وَاِذَا غَرَبَتْ تَّقْرِضُهُمْ ذَاتَ الشِّمَالِ وَهُمْ فِيْ فَجْوَةٍ مِّنْهُۗ ذٰلِكَ مِنْ اٰيٰتِ اللّٰهِ ۗمَنْ يَّهْدِ اللّٰهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِ وَمَنْ يُّضْلِلْ فَلَنْ تَجِدَ لَهٗ وَلِيًّا مُّرْشِدًا ࣖ

wa tarasy-syamsa iżā ṭala‘at tazāwaru ‘an kahfihim żātal-yamīni wa iżā garabat taqriḍuhum żātasy-syimāli wa hum fī fajwatim minh(u), żālika min āyātillāh(i), may yahdillāhu fa huwal-muhtadi wa may yuḍlil falan tajida lahū waliyyam mursyidā(n).

تے تسی سورج نوں ویکھو گے جدوں اوہ چڑھدا اے، اوہناں دی غار توں سجے پاسے جھکدا اے، تے جدوں اوہ ڈُبدا اے، اوہناں توں دور کھبے پاسے جدوں کہ اوہ (غار) دے اندر اک وسیع تھاں تے ہوندے نیں۔ ایہ کجھ نشانیاں نیں (اللہ دی عظمت دیاں)۔ اللہ تعالیٰ د‏‏ی طرف تو‏ں جس د‏‏ی ہدایت ہوجاندی اے، فیر اوہی ہدایت یافتہ ہُندا اے ؛ تے جہنوں وی اوہ گمراہ کرے گا، تہانوں کوئی مددگار نئیں ملے گا جہڑا اوہدی رہنمائی کر سکے۔

وَتَحْسَبُهُمْ اَيْقَاظًا وَّهُمْ رُقُوْدٌ ۖوَّنُقَلِّبُهُمْ ذَاتَ الْيَمِيْنِ وَذَاتَ الشِّمَالِ ۖوَكَلْبُهُمْ بَاسِطٌ ذِرَاعَيْهِ بِالْوَصِيْدِۗ لَوِ اطَّلَعْتَ عَلَيْهِمْ لَوَلَّيْتَ مِنْهُمْ فِرَارًا وَّلَمُلِئْتَ مِنْهُمْ رُعْبًا

wa taḥsabuhum aiqāẓaw wa hum ruqūd(un), wa nuqallibuhum żātal-yamīni wa żātasy-syimāl(i), wa kalbuhum bāsiṭun żirā‘aihi bil-waṣīd(i), lawiṭṭala‘ta ‘alaihim lawallaita minhum firāraw wa lamuli'ta minhum ru‘bā(n).

تے تسی سوچدے او کہ اوہ نئیں سُتے، پر اوہ سُتے نیں؛ تے اسیں اوہناں نوں سجے تے کھبے پاسے اگے پچھے موڑ دتا، جدوں کہ اوہناں دا کتا غار دے بوہے دے ساہمنے اپنیاں باہواں کھلار رہیا سی۔ تے جے تسی اوہناں نو ویکھدے، تے یقیناً تسی اوہناں توں دور ہو جاندے تے تسی یقینی طور تے اوہناں دے خوف نال بھر جاندے۔

وَكَذٰلِكَ بَعَثْنٰهُمْ لِيَتَسَاۤءَلُوْا بَيْنَهُمْۗ قَالَ قَاۤىِٕلٌ مِّنْهُمْ كَمْ لَبِثْتُمْۗ قَالُوْا لَبِثْنَا يَوْمًا اَوْ بَعْضَ يَوْمٍۗ قَالُوْا رَبُّكُمْ اَعْلَمُ بِمَا لَبِثْتُمْۗ فَابْعَثُوْٓا اَحَدَكُمْ بِوَرِقِكُمْ هٰذِهٖٓ اِلَى الْمَدِيْنَةِ فَلْيَنْظُرْ اَيُّهَآ اَزْكٰى طَعَامًا فَلْيَأْتِكُمْ بِرِزْقٍ مِّنْهُ وَلْيَتَلَطَّفْ وَلَا يُشْعِرَنَّ بِكُمْ اَحَدًا

wa każālika ba‘aṡnāhum liyatasā'alū bainahum, qāla qā'ilum minhum kam labiṡtum, qālū labiṡnā yauman au ba‘ḍa yaum(in), qālū rabbukum a‘lamu bimā labiṡtum, fab‘aṡū aḥadakum biwariqikum hāżihī ilal-madīnati falyanẓur ayyuhā azkā ṭa‘āman falya'tikum birizqim minhu walyatalaṭṭaf wa lā yusy‘iranna bikum aḥadā(n).

تے اس طرح اساں انہاں نو‏‏ں جگایا تاکہ اوہ اک دوسرے تو‏ں سوالات پُچھ سکن۔ اوہناں چوں اک نے آکھیا، "تسی کدوں توں (ایتھے) او؟" اوہناں نے جواب دتا، "اسی (ایتھے) اک دن یا ادھا دن آں۔" کہیا (دوجا)، "تہاڈا خدا سب توں چنگا جانندا اے کہ تُسی (ایتھے) کِنا چر توں او۔ ایس لئی تہاڈے وچوں اک نوں کہو کہ اوہ اپنے چاندی دے سکے لے کے شہر جائے، تے اوہنوں ویکھے کہ کیہڑا کھانا بہتر اے، تے تہاڈے لیی کجھ لے کے آوے، تے اوہنوں نرم دل ہووے تے کدی وی کسے نوں تہاڈے بارے نہ دسے۔

اِنَّهُمْ اِنْ يَّظْهَرُوْا عَلَيْكُمْ يَرْجُمُوْكُمْ اَوْ يُعِيْدُوْكُمْ فِيْ مِلَّتِهِمْ وَلَنْ تُفْلِحُوْٓا اِذًا اَبَدًا

innahum iy yaẓharū ‘alaikum yarjumūkum au yu‘īdūkum fī millatihim wa lan tufliḥū iżan abadā(n).

جے اوہ تہاڈی تھاں دا پتہ لا لیندے تاں اوہ تہانوں سنگسار کردے جاں تہانوں اپنے دھرم وچ پرتن لئی مجبور کردے، تے پھر تسیں کدے وی کامیاب نہیں ہو سکدے۔”

وَكَذٰلِكَ اَعْثَرْنَا عَلَيْهِمْ لِيَعْلَمُوْٓا اَنَّ وَعْدَ اللّٰهِ حَقٌّ وَّاَنَّ السَّاعَةَ لَا رَيْبَ فِيْهَاۚ اِذْ يَتَنَازَعُوْنَ بَيْنَهُمْ اَمْرَهُمْ فَقَالُوا ابْنُوْا عَلَيْهِمْ بُنْيَانًاۗ رَبُّهُمْ اَعْلَمُ بِهِمْۗ قَالَ الَّذِيْنَ غَلَبُوْا عَلٰٓى اَمْرِهِمْ لَنَتَّخِذَنَّ عَلَيْهِمْ مَّسْجِدًا

wa każālika a‘ṡarnā ‘alaihim liya‘lamū anna wa‘dallāhi ḥaqquw wa annas-sā‘ata lā raiba fīhā, iż yatanāza‘ūna bainahum amrahum fa qālubnū ‘alaihim bun-yānā(n), rabbuhum a‘lamu bihim, qālal-lażīna galabū ‘alā amrihim lanattakhiżanna ‘alaihim masjidā(n).

تے اس طرح اسی انہاں نو وکھاندے آں کہ اوہ جان سکن کہ اللہ دا وعدہ سچ اے تے قیامت دے بارے چ کوئی شک نئیں اے۔ جدوں اوہناں دے معاملے وچ اختلاف ہویا تے اوہناں نے آکھیا، “اوہناں دی غار دے اتے اک ڈھانچہ بناؤ، اوہناں دا ربّ اوہناں نوں سبھ توں ودھیا جاندا اے۔” اوہناں دے معاملے دے انچارج لوکاں نے آکھیا، “اسیں ضرور اس دے اتے اک عبادت گاہ بناواں گے۔”

سَيَقُوْلُوْنَ ثَلٰثَةٌ رَّابِعُهُمْ كَلْبُهُمْۚ وَيَقُوْلُوْنَ خَمْسَةٌ سَادِسُهُمْ كَلْبُهُمْ رَجْمًاۢ بِالْغَيْبِۚ وَيَقُوْلُوْنَ سَبْعَةٌ وَّثَامِنُهُمْ كَلْبُهُمْ ۗقُلْ رَّبِّيْٓ اَعْلَمُ بِعِدَّتِهِمْ مَّا يَعْلَمُهُمْ اِلَّا قَلِيْلٌ ەۗ فَلَا تُمَارِ فِيْهِمْ اِلَّا مِرَاۤءً ظَاهِرًا ۖوَّلَا تَسْتَفْتِ فِيْهِمْ مِّنْهُمْ اَحَدًا ࣖ

sayaqūlūna ṡalāṡatur rābi‘uhum kalbuhum, wa yaqūlūna khamsatun sādisuhum kalbuhum rajmam bil-gaib(i), wa yaqūlūna sab‘atuw wa ṡāminuhum kalbuhum, qur rabbī a‘lamu bi‘iddatihim mā ya‘lamuhum illā qalīl(un), falā tumāri fīhim illā mirā'an ẓāhirā(n), wa lā tastafti fīhim minhum aḥadā(n).

کجھ کہن گے، "اوہ تن سن، چوتھا اوہناں دا کتا سی،" تے کجھ کہن گے، "اوہناں چوں پنج، چھیواں اوہناں دا کتا سی،" غیب دے بارے چ اک اندازہ دے طور تے؛ تے دوجے کہن گے، "اوہناں چوں ست، اٹھواں اوہناں دا کتا سی۔" (محمد) کہو، "میرا رب اوہناں دی گنتی نوں سب توں چنگا جاندا اے، کجھ لوکاں دے علاوہ کوئی وی اوہناں دی گنتی نوں نئیں جانندا۔" اس لئی آپ (محمد) انہاں دے بارے وچ بحث نہ کرو، سوائے بیرونی دلائل دے تے کسی تو‏ں انہاں (نوجواناں تو‏ں) نہ پُچھو۔

وَلَا تَقُوْلَنَّ لِشَا۟يْءٍ اِنِّيْ فَاعِلٌ ذٰلِكَ غَدًاۙ

wa lā taqūlanna lisyai'in innī fā‘ilun żālika gadā(n).

تے کدی وی کسے شے نوں نہ کہو، "میں کل سویرے ایہ کم ضرور کراں گا،"

اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ ۖوَاذْكُرْ رَّبَّكَ اِذَا نَسِيْتَ وَقُلْ عَسٰٓى اَنْ يَّهْدِيَنِ رَبِّيْ لِاَقْرَبَ مِنْ هٰذَا رَشَدًا

illā ay yasyā'allāh(u), ważkur rabbaka iżā nasīta wa qul ‘asā ay yahdiyani rabbī li'aqraba min hāżā rasyadā(n).

سوائے (کہ کے)، "خدا کرے۔" تے اپنے رب نوں یاد رکھو جے تسی بھل جاؤ تے کہو، "امید اے کہ میرا رب میری راہنمائی کرے گا تاں جے میں ایس توں زیادہ (سچائی دے) نیڑے ہو جاواں۔"

وَلَبِثُوْا فِيْ كَهْفِهِمْ ثَلٰثَ مِائَةٍ سِنِيْنَ وَازْدَادُوْا تِسْعًا

wa labiṡū fī kahfihim ṡalāṡa mi'atin sinīna wazdādū tis‘ā(n).

تے اوہ غار وچ تن سو سال دے علاوہ نو سال تک رہے۔

قُلِ اللّٰهُ اَعْلَمُ بِمَا لَبِثُوْا ۚ لَهٗ غَيْبُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ اَبْصِرْ بِهٖ وَاَسْمِعْۗ مَا لَهُمْ مِّنْ دُوْنِهٖ مِنْ وَّلِيٍّۗ وَلَا يُشْرِكُ فِيْ حُكْمِهٖٓ اَحَدًا

qulillāhu a‘lamu bimā labiṡū, lahū gaibus-samāwāti wal-arḍ(i), abṣir bihī wa asmi‘, mā lahum min dūnihī miw waliyy(in), wa lā yusyriku fī ḥukmihī aḥadā(n).

کہو، "اللہ بہتر جانندا اے کہ اوہ (غار وچ) کِنّا عرصہ ٹھہرے سن؛ اسماناں تے زمین وچ جو کچھ لُکیا ہویا اے اوہ اس دے لئی اے، اس د ی نظر کِنّی روشن اے تے اس د ی سماعت کِنّی تیز اے، اس دے علاوہ انہاں دے لئی کوئی محافظ نئيں اے تے اوہ فیصلےآں دے تعین وچ کسی نو ں وی اپنا شریک نئيں لیندا۔"

وَاتْلُ مَآ اُوْحِيَ اِلَيْكَ مِنْ كِتَابِ رَبِّكَۗ لَا مُبَدِّلَ لِكَلِمٰتِهٖۗ وَلَنْ تَجِدَ مِنْ دُوْنِهٖ مُلْتَحَدًا

watlu mā ūḥiya ilaika min kitābi rabbik(a), lā mubaddila likalimātih(ī), wa lan tajida min dūnihī multaḥadā(n).

تے (محمد) جو تواڈے اُتے نازل ہوئی یعنی اپنے رب دی کتاب (قرآن) پڑھو۔ کجھ وی اوہدے جملے نئیں بدل سکدا۔ تے تُسی اوہدے توں علاوہ پناہ نئیں پا سکو گے

وَاصْبِرْ نَفْسَكَ مَعَ الَّذِيْنَ يَدْعُوْنَ رَبَّهُمْ بِالْغَدٰوةِ وَالْعَشِيِّ يُرِيْدُوْنَ وَجْهَهٗ وَلَا تَعْدُ عَيْنٰكَ عَنْهُمْۚ تُرِيْدُ زِيْنَةَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۚ وَلَا تُطِعْ مَنْ اَغْفَلْنَا قَلْبَهٗ عَنْ ذِكْرِنَا وَاتَّبَعَ هَوٰىهُ وَكَانَ اَمْرُهٗ فُرُطًا

waṣbir nafsaka ma‘al-lażīna yad‘ūna rabbahum bil-gadāti wal-‘asyiyyi yurīdūna wajhahū wa lā ta‘du ‘aināka ‘anhum, turīdu zīnatal-ḥayātid-dun-yā, wa lā tuṭi‘ man agfalnā qalbahū ‘an żikrinā wattaba‘a hawāhu wa kāna amruhū furuṭā(n).

تے تُسی (محمد) انہاں لوکاں دے نال صبر کرو جو صبح شام اپنے رب نو‏‏ں پکاردے نيں تے اس د‏ی رضا د‏‏ی امید رکھدے نيں؛ تے اپنیاں اکھاں اوہناں توں نہ ہٹاؤ (کیونکہ) اوہ دنیاوی زندگی دے جواہرات دی امید رکھدے نیں؛ تے اوہناں لوکاں دی پیروی نہ کرو جنہاں دے دلاں نوں اسیں اپنے آپ نوں یاد کرن توں غفلت کیتی اے، تے اوہناں دیاں خواہشاں دی پیروی کرو تے جنہاں دے حالات نے حد نوں پار کر دتا اے۔

وَقُلِ الْحَقُّ مِنْ رَّبِّكُمْۗ فَمَنْ شَاۤءَ فَلْيُؤْمِنْ وَّمَنْ شَاۤءَ فَلْيَكْفُرْۚ اِنَّآ اَعْتَدْنَا لِلظّٰلِمِيْنَ نَارًاۙ اَحَاطَ بِهِمْ سُرَادِقُهَاۗ وَاِنْ يَّسْتَغِيْثُوْا يُغَاثُوْا بِمَاۤءٍ كَالْمُهْلِ يَشْوِى الْوُجُوْهَۗ بِئْسَ الشَّرَابُۗ وَسَاۤءَتْ مُرْتَفَقًا

wa qulil-ḥaqqu mir rabbikum, faman syā'a falyu'miw wa man syā'a falyakfur, innā a‘tadnā liẓ-ẓālimīna nārā(n), aḥāṭa bihim surādiquhā, wa iy yastagīṡū yugāṡū bimā'in kal-muhli yasywil-wujūh(a), bi'sasy-syarāb(u), wa sā'at murtafaqā(n).

تے کہو (محمد) "سچ تواڈے رب دے ذریعہ آندا اے، جو ایمان لینا چاہندا اے اوہ ایمان لیائے، تے جو چاہے (کفر کرنا) اوہ کفر کرے۔" بے شک، اسیں ظالماں لئی دوزخ تیار کیتا اے، جنہاں دی ہنگامہ اوہناں نوں گھیر لیندا اے۔ جے اوہ مدد (پینے) منگے تے اوہناں نوں ابلدے لوہے ورگا پانی دتا جاوے گا جیہڑا اوہناں دے چہرے نوں بھڑک دیندا اے۔ (ایہ) بدترین مشروب تے بدترین آرام دی تھاں اے۔

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ اِنَّا لَا نُضِيْعُ اَجْرَ مَنْ اَحْسَنَ عَمَلًاۚ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti innā lā nuḍī‘u ajra man aḥsana ‘amalā(n).

بے شک جو ایمان رکھدے نیں تے چنگے کم کردے نیں، نیک کم کرن آلیاں دا ثواب ضائع نئیں کراں گے.

اُولٰۤىِٕكَ لَهُمْ جَنّٰتُ عَدْنٍ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهِمُ الْاَنْهٰرُ يُحَلَّوْنَ فِيْهَا مِنْ اَسَاوِرَ مِنْ ذَهَبٍ وَّيَلْبَسُوْنَ ثِيَابًا خُضْرًا مِّنْ سُنْدُسٍ وَّاِسْتَبْرَقٍ مُّتَّكِـِٕيْنَ فِيْهَا عَلَى الْاَرَاۤىِٕكِۗ نِعْمَ الثَّوَابُۗ وَحَسُنَتْ مُرْتَفَقًا ࣖ

ulā'ika lahum jannātu ‘adnin tajrī min taḥtihimul-anhāru yuḥallauna fīhā min asāwira min żahabiw wa yalbasūna ṡiyāban khuḍram min sundusiw wa istabraqim muttaki'īna fīhā ‘alal-arā'ik(i), ni‘maṡ-ṡawāb(u), wa ḥasunat murtafaqā(n).

ایہ اوہی نيں جو عدن د‏‏ی جنت حاصل کردے نيں جس دے تھلے دریا وگدے نيں؛ (اس آسمان وچ ) انہاں نو‏ں سونے دے کنگن تو‏ں سجایا جاندا اے تے اوہ باریک ریشم تے موٹے ریشم تو‏ں بنے ہوئے سبز لباس پاندے نيں، جدو‏ں کہ اوہ خوبصورت صوفےآں اُتے جھکدے ہوئے بیٹھدے نيں۔ (یعنی) بہترین انعام تے اک خوبصورت آرام دی تھاں۔

۞ وَاضْرِبْ لَهُمْ مَّثَلًا رَّجُلَيْنِ جَعَلْنَا لِاَحَدِهِمَا جَنَّتَيْنِ مِنْ اَعْنَابٍ وَّحَفَفْنٰهُمَا بِنَخْلٍ وَّجَعَلْنَا بَيْنَهُمَا زَرْعًاۗ

waḍrib lahum maṡalar rajulaini ja‘alnā li'aḥadihimā jannataini min a‘nābiw wa ḥafafnāhumā binakhliw wa ja‘alnā bainahumā zar‘ā(n).

تے (محمد) انہاں نو‏ں مثال دیں، دو آدمی جنہاں وچو‏ں اک (کافر) اساں نے انہاں نو‏‏ں دو انگوراں دے باغ دتے تے دونے باغاں نو‏‏ں کھجور دے درختاں تو‏ں گھیر لیا تے انہاں دے درمیان (باغات) اک میدان بنایا۔

كِلْتَا الْجَنَّتَيْنِ اٰتَتْ اُكُلَهَا وَلَمْ تَظْلِمْ مِّنْهُ شَيْـًٔاۙ وَّفَجَّرْنَا خِلٰلَهُمَا نَهَرًاۙ

kiltal-jannataini ātat ukulahā wa lam taẓlim minhu syai'ā(n), wa fajjarnā khilālahumā naharā(n).

دوہاں باغاں نے اپنا پھل پیدا کیتا، تے اوہناں دے پھل وچ ذرا وی کمی نئیں آئی، تے دوہاں باغاں دے وچکارلے فاصلیاں وچ اسیں دریا وگدے رہے،

وَّكَانَ لَهٗ ثَمَرٌۚ فَقَالَ لِصَاحِبِهٖ وَهُوَ يُحَاوِرُهٗٓ اَنَا۠ اَكْثَرُ مِنْكَ مَالًا وَّاَعَزُّ نَفَرًا

wa kāna lahū ṡamar(un), fa qāla liṣāḥibihī wa huwa yuḥāwiruhū ana akṡaru minka mālaw wa a‘azzu nafarā(n).

تے اس دے کول بہت دولت سی، اس لئی اس نے اپنے دوست (جہڑا ایماندار سی) نال گل بات کردے ہوئے کہیا، "میری دولت تہاڈے توں زیادہ اے تے میرے پیروکار زیادہ مضبوط ہن۔"

وَدَخَلَ جَنَّتَهٗ وَهُوَ ظَالِمٌ لِّنَفْسِهٖۚ قَالَ مَآ اَظُنُّ اَنْ تَبِيْدَ هٰذِهٖٓ اَبَدًاۙ

wa dakhala jannatahū wa huwa ẓālimul linafsih(ī), qāla mā aẓunnu an tabīda hāżihī abadā(n).

تے اپنے آپ نو‏‏ں نقصان پہنچانے دے رویے دے نال اپنے باغ وچ داخل ہويا (کیونکہ اوہ مغرور تے کافر سی )؛ اوہ بولیا، "مینوں نہیں لگدا کہ ایہہ باغ سدا لئی ختم ہو جاویگا،

وَّمَآ اَظُنُّ السَّاعَةَ قَاۤىِٕمَةً وَّلَىِٕنْ رُّدِدْتُّ اِلٰى رَبِّيْ لَاَجِدَنَّ خَيْرًا مِّنْهَا مُنْقَلَبًا

wa mā aẓunnus-sā‘ata qā'imataw wa la'ir rudittu ilā rabbī la'ajidanna khairam minhā munqalabā(n).

تے میرا خیال اے کہ قیامت دا دن نئیں آوے گا، تے جے میں اپنے رب دے کول واپس آ جاندا، تے میں یقینی طور تے ایس توں بہتر تھاں لبھ لیندا۔"

قَالَ لَهٗ صَاحِبُهٗ وَهُوَ يُحَاوِرُهٗٓ اَكَفَرْتَ بِالَّذِيْ خَلَقَكَ مِنْ تُرَابٍ ثُمَّ مِنْ نُّطْفَةٍ ثُمَّ سَوّٰىكَ رَجُلًاۗ

qāla lahū ṣāḥibuhū wa huwa yuḥāwiruhū akafarta bil-lażī khalaqaka min turābin ṡumma min nuṭfatin ṡumma sawwāka rajulā(n).

اوہدے دوست (جیہڑا ایمان رکھدا سی) نے اوہدے نال گل بات کردے ہوئے اوہنوں آکھیا، "کی تُسی (خدا) نوں کفر کردے او جیس نے تینوں مٹی توں بنایا، فیر منی دے قطرے توں، فیر اوہنے تینوں کامل انسان بنایا؟

لٰكِنَّا۠ هُوَ اللّٰهُ رَبِّيْ وَلَآ اُشْرِكُ بِرَبِّيْٓ اَحَدًا

lākinna huwallāhu rabbī wa lā usyriku birabbī aḥadā(n).

لیکن میں (ایس گل تے یقین کردا ہاں)، اوہ اللہ اے، میرا رب اے، تے میں اپنے رب نال کوئی شے نئیں جوڑدا۔

وَلَوْلَآ اِذْ دَخَلْتَ جَنَّتَكَ قُلْتَ مَا شَاۤءَ اللّٰهُ ۙ لَا قُوَّةَ اِلَّا بِاللّٰهِ ۚاِنْ تَرَنِ اَنَا۠ اَقَلَّ مِنْكَ مَالًا وَّوَلَدًاۚ

wa lau lā iż dakhalta jannataka qulta mā syā'allāh(u), lā quwwata illā billāh(i), in tarani ana aqalla minka mālaw wa waladā(n).

تے آپ اپنے باغ وچ داخل ہونے اُتے کیوں نئيں کہندے نيں کہ "ماسیاء اللہ، لا قواتہ الا بلا" (بے شک اللہ د‏‏ی مرضی تو‏ں ایہ سب کچھ درست ہوچکيا اے)، اللہ د‏‏ی (مدد) دے سوا کوئی طاقت نئيں اے، حالانکہ آپ سمجھدے نيں کہ میری دولت تے اولاد تواڈے تو‏ں کم ا‏‏ے۔

فَعَسٰى رَبِّيْٓ اَنْ يُّؤْتِيَنِ خَيْرًا مِّنْ جَنَّتِكَ وَيُرْسِلَ عَلَيْهَا حُسْبَانًا مِّنَ السَّمَاۤءِ فَتُصْبِحَ صَعِيْدًا زَلَقًاۙ

fa ‘asā rabbī ay yu'tiyani khairam min jannatika wa yursila ‘alaihā ḥusbānam minas-samā'i fa tuṣbiḥa ṣa‘īdan zalaqā(n).

ایس لئی امید اے کہ میرا رب مینوں تہاڈے (ایس) باغ توں چنگا (باغ) دیوے گا؛ تے اس نے اسمان توں بجلی تہاڈے باغ وچ گھلی، تاں جے (باغ) پھسلن آلی زمین بن گیا،

اَوْ يُصْبِحَ مَاۤؤُهَا غَوْرًا فَلَنْ تَسْتَطِيْعَ لَهٗ طَلَبًا

au yuṣbiḥa mā'uhā gauran falan tastaṭī‘a lahū ṭalabā(n).

یا پانی زمین چ گھٹ جاندا اے، تے فیر تسی اینوں فیر نئیں لبھ سکو گے۔

وَاُحِيْطَ بِثَمَرِهٖ فَاَصْبَحَ يُقَلِّبُ كَفَّيْهِ عَلٰى مَآ اَنْفَقَ فِيْهَا وَهِيَ خَاوِيَةٌ عَلٰى عُرُوْشِهَا وَيَقُوْلُ يٰلَيْتَنِيْ لَمْ اُشْرِكْ بِرَبِّيْٓ اَحَدًا

wa uḥīṭa biṡamarihī fa aṣbaḥa yuqallibu kaffaihi ‘alā mā anfaqa fīhā wa hiya khāwiyatun ‘alā ‘urūsyihā wa yaqūlu yā laitanī lam usyrik birabbī aḥadā(n).

تے اوہدی دولت برباد ہو گئی، فیر اوہنے اپنے ہتھاں دیاں ہتھیلیاں (پچھتاوے دی نشانی) لئی جو اوہنے اوہدے تے خرچ کیتا سی، جد کہ بیل اوہدے سہارے دے نال نال ڈگ گئی (پارا-پارا) فیر اوہنے آکھیا، "کی ہوندا جے میں اپنے رب نال کجھ وی نئیں جوڑیا ہوندا۔"

وَلَمْ تَكُنْ لَّهٗ فِئَةٌ يَّنْصُرُوْنَهٗ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَمَا كَانَ مُنْتَصِرًاۗ

wa lam takul lahū fi'atuy yanṣurūnahū min dūnillāhi wa mā kāna muntaṣirā(n).

تے اللہ دے علاوہ کوئی وی گروہ نئیں اے جہڑا اوہدی مدد کر سکے؛ تے اوہ اپنے آپ دا دفاع نئیں کر سکے گا۔

هُنَالِكَ الْوَلَايَةُ لِلّٰهِ الْحَقِّۗ هُوَ خَيْرٌ ثَوَابًا وَّخَيْرٌ عُقْبًا ࣖ

hunālikal-walāyatu lillāhil-ḥaqq(i), huwa khairun ṡawābaw wa khairun ‘uqbā(n).

اوتھے، مدد صرف اللہ توں ہوندی اے، سب توں سچے۔ اوہ سب توں چنگا انعام دین آلا تے سب توں چنگا انعام دین آلا اے۔

وَاضْرِبْ لَهُمْ مَّثَلَ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا كَمَاۤءٍ اَنْزَلْنٰهُ مِنَ السَّمَاۤءِ فَاخْتَلَطَ بِهٖ نَبَاتُ الْاَرْضِ فَاَصْبَحَ هَشِيْمًا تَذْرُوْهُ الرِّيٰحُ ۗوَكَانَ اللّٰهُ عَلٰى كُلِّ شَيْءٍ مُّقْتَدِرًا

waḍrib lahum maṡalal-ḥayātid-dun-yā kamā'in anzalnāhu minas-samā'i fakhtalaṭa bihī nabātul-arḍi fa aṣbaḥa hasyīman tażrūhur-riyāḥ(u), wa kānallāhu ‘alā kulli syai'im muqtadirā(n).

تے انہاں (انساناں) دے لئی اس دنیا د‏‏ی زندگی د‏‏ی اک تمثیل بناؤ، جداں پانی (بارش) جو اسيں آسمان تو‏ں نازل کردے نيں، تاکہ اوہ زمین اُتے موجود پودےآں نو‏‏ں کھاد پہنچائے، فیر (بوٹے) خشک ہوجاندے نيں جدو‏ں کہ اوہ ہوا تو‏ں اڈ جاندے نيں۔ تے اللہ ہر شے تے قادر مطلق اے۔

اَلْمَالُ وَالْبَنُوْنَ زِيْنَةُ الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۚ وَالْبٰقِيٰتُ الصّٰلِحٰتُ خَيْرٌ عِنْدَ رَبِّكَ ثَوَابًا وَّخَيْرٌ اَمَلًا

al-mālu wal-banūna zīnatul-ḥayātid-dun-yā, wal-bāqiyātuṣ-ṣāliḥātu khairun ‘inda rabbika ṡawābaw wa khairun amalā(n).

دولت تے اولاد دنیاوی زندگی دی زینت نیں پر مسلسل چنگے کم تہاڈے رب دے کول بہتر ثواب تے بہتر امید نیں.

وَيَوْمَ نُسَيِّرُ الْجِبَالَ وَتَرَى الْاَرْضَ بَارِزَةًۙ وَّحَشَرْنٰهُمْ فَلَمْ نُغَادِرْ مِنْهُمْ اَحَدًاۚ

wa yauma nusayyirul-jibāla wa taral-arḍa bārizah(tan), wa ḥasyarnāhum falam nugādir minhum aḥadā(n).

تے (یاد رکھو) اوہ دن (جدوں) اسی پہاڑاں وچوں لنگھاں گے تے تسی زمین نوں چپٹا ہویا ویکھو گے تے اسی اوہناں نوں (سارے لوکاں نوں) اکٹھا کراں گے، تے اسی اوہناں وچوں کسے نوں وی پچھے نئیں چھڈاں گے۔

وَعُرِضُوْا عَلٰى رَبِّكَ صَفًّاۗ لَقَدْ جِئْتُمُوْنَا كَمَا خَلَقْنٰكُمْ اَوَّلَ مَرَّةٍۢ ۖبَلْ زَعَمْتُمْ اَلَّنْ نَّجْعَلَ لَكُمْ مَّوْعِدًا

wa ‘uriḍū ‘alā rabbika ṣaffā(n), laqad ji'tumūnā kamā khalaqnākum awwala marratim bal za‘amtum allan naj‘ala lakum mau‘idā(n).

تے اوہناں نوں تیرے رب دے سامنے قطاراں چ لیایا جائے گا۔ (اللہ تعالیٰ نے فرمایا) "بے شک تُسی ساڈے کول آئے، جویں کہ اسی تینوں پہلی واری پیدا کیتا سی، ایتھوں تیکر کہ تُسی سوچیا سی کہ اسی تہاڈے لئی معاہدہ پورا کرن لئی اُٹھن دا ویلا نئیں مقرر کراں گے۔"

وَوُضِعَ الْكِتٰبُ فَتَرَى الْمُجْرِمِيْنَ مُشْفِقِيْنَ مِمَّا فِيْهِ وَيَقُوْلُوْنَ يٰوَيْلَتَنَا مَالِ هٰذَا الْكِتٰبِ لَا يُغَادِرُ صَغِيْرَةً وَّلَا كَبِيْرَةً اِلَّآ اَحْصٰىهَاۚ وَوَجَدُوْا مَا عَمِلُوْا حَاضِرًاۗ وَلَا يَظْلِمُ رَبُّكَ اَحَدًا ࣖ

wa wuḍi‘al-kitābu fa taral-mujrimīna musyfiqīna mimmā fīhi wa yaqūlūna yā wailatanā mā lihāżal-kitābi lā yugādiru ṣagīrataw wa lā kabīratan illā aḥṣāhā, wa wajadū mā ‘amilū ḥaḍirā(n), wa lā yaẓlimu rabbuka aḥadā(n).

تے کتاب (اعمال دا ریکارڈ) رکھیا جاندا اے، فیر تُسی گنہگاراں نو‏‏ں دیکھو گے جو اس وچ جو (لکھیا گیا اے) اس تو‏ں خوفزدہ نيں، تے اوہ کہندے نيں کہ "اسی کِنّے بدبخت نيں، ایہ کتاب کیہ اے، کچھ وی پیچھے نئيں رہ گیا، چھوٹا تے وڈا لیکن سب کچھ درج اے،" تے اوہ (سب) جو کچھ کردے نيں (لکھیا گیا اے) اوہ تلاش کردے نيں۔ تے تیرا رب کسے نال ظلم نئیں کردا.

وَاِذْ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ كَانَ مِنَ الْجِنِّ فَفَسَقَ عَنْ اَمْرِ رَبِّهٖۗ اَفَتَتَّخِذُوْنَهٗ وَذُرِّيَّتَهٗٓ اَوْلِيَاۤءَ مِنْ دُوْنِيْ وَهُمْ لَكُمْ عَدُوٌّۗ بِئْسَ لِلظّٰلِمِيْنَ بَدَلًا

wa iż qulnā lil-malā'ikatisjudū li'ādama fa sajadū illā iblīs(a), kāna minal-jinni fa fasaqa ‘an amri rabbih(ī), afa tattakhiżūnahū wa żurriyyatahū auliyā'a min dūnī wa hum lakum ‘aduww(un), bi'sa liẓ-ẓālimīna badalā(n).

تے (یاد رکھو) جدوں اساں فرشتیاں نوں آکھیا آدم نوں جھکاؤ! اس لی اوہ شیطان دے علاوہ جھک گئے۔ اوہ جناں دے (گروپ) چوں اے، اس لیی اوہ اپنے رب دے حکم دی نافرمانی کردا اے۔ کیہ تہاڈے لئی ایہہ مناسب اے کہ تسی اوہنوں تے اوہدی اولاد نوں میرے توں علاوہ رہنما بناؤ، حالانکہ اوہ تہاڈے دشمن نیں؟ ایہہ ظالم دے متبادل (اللہ) دے طور تے (شیطان) بہت بھیڑا اے۔

۞ مَآ اَشْهَدْتُّهُمْ خَلْقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَلَا خَلْقَ اَنْفُسِهِمْۖ وَمَا كُنْتُ مُتَّخِذَ الْمُضِلِّيْنَ عَضُدًا

mā asyhattuhum khalqas-samāwāti wal-arḍi wa lā khalqa anfusihim, wa mā kuntu muttakhiżal-muḍillīna ‘aḍudā(n).

میں اوہناں نوں (شیطان تے اوہدی اولاد) اسماناں تے زمین دی تخلیق دا مشاہدہ کرن لئی نئیں لیایا سی تے نہ ای (وی) اپنے آپ دی تخلیق دا؛ تے میں گمراہ کرن آلیاں نو مددگار نئیں بناندا۔

وَيَوْمَ يَقُوْلُ نَادُوْا شُرَكَاۤءِيَ الَّذِيْنَ زَعَمْتُمْ فَدَعَوْهُمْ فَلَمْ يَسْتَجِيْبُوْا لَهُمْ وَجَعَلْنَا بَيْنَهُمْ مَّوْبِقًا

wa yauma yaqūlu nādū syurakā'iyal-lażīna za‘amtum fa da‘auhum falam yastajībū lahum wa ja‘alnā bainahum maubiqā(n).

تے (یاد کرو) اوہ دن (جدوں) اس نے کہیا، "میرے کول اپنے اتحادیاں نو بلاو جہناں نو تسی سمجھدے او۔" فیر انہاں نے اسنو‏ں بلایا، لیکن انہاں (اتحادی اتحادیاں) نے (انہاں د‏‏ی کالاں) دا کوئی جواب نئيں دتا تے اسيں نے انہاں دے لئی تباہی (جہنم) د‏‏ی جگہ بنائی۔

وَرَاَ الْمُجْرِمُوْنَ النَّارَ فَظَنُّوْٓا اَنَّهُمْ مُّوَاقِعُوْهَا وَلَمْ يَجِدُوْا عَنْهَا مَصْرِفًا ࣖ

wa ra'al-mujrimūnan nāra fa ẓannū annahum muwāqi‘ūhā wa lam yajidū ‘anhā maṣrifā(n).

تے گنہگار جہنم ویکھدے نیں، تے اوہناں نوں شک ہوندا اے کہ اوہ ایس وچ ڈگ جان گے، تے اوہناں نوں ایس توں کوئی راہ نئیں لبھدا۔

وَلَقَدْ صَرَّفْنَا فِيْ هٰذَا الْقُرْاٰنِ لِلنَّاسِ مِنْ كُلِّ مَثَلٍۗ وَكَانَ الْاِنْسَانُ اَكْثَرَ شَيْءٍ جَدَلًا

wa laqad ṣarrafnā fī hāżal-qur'āni lin-nāsi min kulli maṡal(in), wa kānal-insānu akṡara syai'in jadalā(n).

تے بے شک اساں اس قرآن وچ مختلف تمثیلاں دے نال لوگاں نو‏‏ں بار بار بیان کیتا ا‏‏ے۔ پر سب توں ودھ بحث کرن آلے انسان ہوندے نیں۔

وَمَا مَنَعَ النَّاسَ اَنْ يُّؤْمِنُوْٓا اِذْ جَاۤءَهُمُ الْهُدٰى وَيَسْتَغْفِرُوْا رَبَّهُمْ اِلَّآ اَنْ تَأْتِيَهُمْ سُنَّةُ الْاَوَّلِيْنَ اَوْ يَأْتِيَهُمُ الْعَذَابُ قُبُلًا

wa mā mana‘an-nāsa ay yu'minū iż jā'ahumul-hudā wa yastagfirū rabbahum illā an ta'tiyahum sunnatul-awwalīna au ya'tiyahumul-‘ażābu qubulā(n).

تے ایسی کوئی چیز (کجھ وی) نئيں اے جو لوکاں نو‏‏ں ایمان تو‏ں روکدی اے جدو‏ں انہاں دے پاس ہدایت آ چکی اے تے اپنے رب تو‏ں معافی منگی، سوائے (انتظار کرنے د‏‏ی خواہش) دے (اللہ دے شریعت دے جو کہ نافذ رہیا اے) پچھلے لوکاں دے آنے یا انہاں اُتے حقیقی عذاب دے آنے دے۔

وَمَا نُرْسِلُ الْمُرْسَلِيْنَ اِلَّا مُبَشِّرِيْنَ وَمُنْذِرِيْنَۚ وَيُجَادِلُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِالْبَاطِلِ لِيُدْحِضُوْا بِهِ الْحَقَّ وَاتَّخَذُوْٓا اٰيٰتِيْ وَمَآ اُنْذِرُوْا هُزُوًا

wa mā nursilul-mursalīna illā mubasysyirīna wa munżirīn(a), wa yujādilul-lażīna kafarū bil-bāṭili liyudḥiḍū bihil-ḥaqqa wattakhażū āyātī wa mā unżirū huzuwā(n).

تے اسی پیغام رساں نئیں گھلیا بلکہ خوشخبری دے حامل تے خبردار کرن آلے دے طور تے گھلیا؛ پر کافر لوک جھوٹے (طریقے) نال دلیل دیندے نیں تاں جے اوہ سچ (سچائی) نوں تباہ کر سکن، تے اوہ میریاں آیتاں تے جو کجھ اوہناں دے خلاف خبردار کیتا گیا اے اوہدا مذاق اڈاندے نیں۔

وَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنْ ذُكِّرَ بِاٰيٰتِ رَبِّهٖ فَاَعْرَضَ عَنْهَا وَنَسِيَ مَا قَدَّمَتْ يَدَاهُۗ اِنَّا جَعَلْنَا عَلٰى قُلُوْبِهِمْ اَكِنَّةً اَنْ يَّفْقَهُوْهُ وَفِيْٓ اٰذَانِهِمْ وَقْرًاۗ وَاِنْ تَدْعُهُمْ اِلَى الْهُدٰى فَلَنْ يَّهْتَدُوْٓا اِذًا اَبَدًا

wa man aẓlamu mimman żukkira bi'āyāti rabbihī fa a‘raḍa ‘anhā wa nasiya mā qaddamat yadāh(u), innā ja‘alnā ‘alā qulūbihim akinnatan ay yafqahūhu wa fī āżānihim waqrā(n), wa in tad‘uhum ilal-hudā falay yahtadū iżan abadā(n).

تے اس تو‏ں زیادہ ظالم کون ہوئے گا کہ جس شخص نو‏‏ں اپنے رب د‏‏ی آیتاں تو‏ں خبردار کیتا گیا اے، فیر انہاں تو‏ں منہ موڑ لیندا اے تے بھل جاندا اے کہ اس دے دونے ہتھاں نے کیہ کیتا اے؟ بے شک، اسیں اوہناں دے دل بند کر دتے نیں، (تاکہ اوہ) ایس گل نوں نہ سمجھن، تے (اسیں) اوہناں دے کناں وچ پلگ وی لا دتے نیں۔ اگرچہ آپ (محمد) انہاں نو‏‏ں ہدایت د‏‏ی طرف بلاندے نيں، لیکن یقیناً انہاں نو‏ں ہمیشہ دے لئی ہدایت نئيں ملے گی۔

وَرَبُّكَ الْغَفُوْرُ ذُو الرَّحْمَةِۗ لَوْ يُؤَاخِذُهُمْ بِمَا كَسَبُوْا لَعَجَّلَ لَهُمُ الْعَذَابَۗ بَلْ لَّهُمْ مَّوْعِدٌ لَّنْ يَّجِدُوْا مِنْ دُوْنِهٖ مَوْىِٕلًا

wa rabbukal-gafūru żur-raḥmah(ti), lau yu'ākhiżuhum bimā kasabū la‘ajjala lahumul-‘ażāb(a), bal lahum mau‘idul lay yajidū min dūnihī mau'ilā(n).

تے تیرا رب معاف کرن آلا اے، رحم کردا اے۔ جے اوہ اوہناں نوں اوہناں دے کماں دی سزا دینا چاہندا تاں اوہناں دی سزا نوں تیز کر دیندا۔ لیکن انہاں دے لئی اک خاص وقت (عذاب دا) اے جس دے دوران اوہ اس تو‏ں پناہ نئيں پان گے۔

وَتِلْكَ الْقُرٰٓى اَهْلَكْنٰهُمْ لَمَّا ظَلَمُوْا وَجَعَلْنَا لِمَهْلِكِهِمْ مَّوْعِدًا ࣖ

wa tilkal-qurā ahlaknāhum lammā ẓalamū wa ja‘alnā limahlikihim mau‘idā(n).

تے اس سرزمین دے باشندےآں نو‏‏ں اسيں نے تباہ کر دتا جدو‏ں انہاں نے ظلم کیتا تے اسيں نے انہاں د‏‏ی تباہی دے لئی اک مخصوص وقت مقرر کيتا۔

وَاِذْ قَالَ مُوْسٰى لِفَتٰىهُ لَآ اَبْرَحُ حَتّٰٓى اَبْلُغَ مَجْمَعَ الْبَحْرَيْنِ اَوْ اَمْضِيَ حُقُبًا

wa iż qāla mūsā lifatāhu lā abraḥu ḥattā abluga majma‘al-baḥraini au amḍiya ḥuqubā(n).

تے (یاد کرو) جدوں موسیٰ نے اپنے خادم نوں آکھیا سی، "میں دو سمندراں دے ملاپ تے پہنچن توں پہلاں (چلنا) نئیں رکاں گا؛ یا میں کئی سال ٹراں گا"۔

فَلَمَّا بَلَغَا مَجْمَعَ بَيْنِهِمَا نَسِيَا حُوْتَهُمَا فَاتَّخَذَ سَبِيْلَهٗ فِى الْبَحْرِ سَرَبًا

falammā balagā majma‘a bainihimā nasiyā ḥūtahumā fattakhaża sabīlahū fil-baḥri sarabā(n).

اس لئی جدوں اوہ دوہاں سمندراں دے سنگم اتے پہنچے تاں اوہ مچھی نوں بھلّ گئے، اتے اوہ سمندر وچّ چھال مار گئی۔

فَلَمَّا جَاوَزَا قَالَ لِفَتٰىهُ اٰتِنَا غَدَاۤءَنَاۖ لَقَدْ لَقِيْنَا مِنْ سَفَرِنَا هٰذَا نَصَبًا

falammā jāwazā qāla lifatāhu ātinā gadā'anā laqad laqīnā min safarinā hāżā naṣabā(n).

ایس لئی جدوں اوہ لنگھے تے موسیٰ نے اپنے خادم نوں آکھیا، "ساڈا کھانا لے آ، اسی اپنے سفر توں تھک گئے آں۔"

قَالَ اَرَاَيْتَ اِذْ اَوَيْنَآ اِلَى الصَّخْرَةِ فَاِنِّيْ نَسِيْتُ الْحُوْتَۖ وَمَآ اَنْسٰىنِيْهُ اِلَّا الشَّيْطٰنُ اَنْ اَذْكُرَهٗۚ وَاتَّخَذَ سَبِيْلَهٗ فِى الْبَحْرِ عَجَبًا

qāla ara'aita iż awainā ilaṣ-ṣakhrati fa innī nasītul-ḥūt(a), wa mā ansānīhu illasy-syaiṭanu an ażkurah(ū), wattakhaża sabīlahū fil-baḥri ‘ajabā(n).

اوہنے (اوہدے خادم) نے آکھیا، "کی تہانوں پتہ اے کہ جدوں اسی چٹان وچ پناہ لئی سی، تے میں مچھی دا ذکر کرنا بھل گیا سی، تے شیطان دے علاوہ کجھ وی نئیں مینوں ایہ بھلان لئی مجبور کیتا، تے ایہ اک عجیب انداز وچ سمندر وچ اپنا راہ بنا لیا۔"

قَالَ ذٰلِكَ مَا كُنَّا نَبْغِۖ فَارْتَدَّا عَلٰٓى اٰثَارِهِمَا قَصَصًاۙ

qāla żālika mā kunnā nabg(i), fartaddā ‘alā āṡārihimā qaṣaṣā(n).

اوہنے (موسیٰ) آکھیا، "ایہ اوہی اے جہدی اسی تلاش کر رئے ساں۔" پھر اوہ دوویں اپنے پٹریاں 'تے چلدے ہوئے واپس آ گئے۔

فَوَجَدَا عَبْدًا مِّنْ عِبَادِنَآ اٰتَيْنٰهُ رَحْمَةً مِّنْ عِنْدِنَا وَعَلَّمْنٰهُ مِنْ لَّدُنَّا عِلْمًا

fa wajadā ‘abdam min ‘ibādinā ātaināhu raḥmatam min ‘indinā wa ‘allamnāhu mil ladunnā ‘ilmā(n).

اس دے بعد انہاں دونے نو‏‏ں اپنے بندیاں وچو‏ں اک خادم ملیا جس اُتے اسيں نے اپنی جانب تو‏ں رحم کیتا سی تے اسنو‏ں اپنی طرف تو‏ں علم سکھایا سی ۔

قَالَ لَهٗ مُوْسٰى هَلْ اَتَّبِعُكَ عَلٰٓى اَنْ تُعَلِّمَنِ مِمَّا عُلِّمْتَ رُشْدًا

qāla lahū mūsā hal attabi‘uka ‘alā an tu‘allimani mimmā ‘ullimta rusydā(n).

موسیٰ نے اس تو‏ں کہیا، "کیہ میں تیری پیروی کر سکدا ہاں تاکہ تو مینو‏ں (سچا علم) جو تو‏ں ہدایت (ہونا) سکھایا اے؟"

قَالَ اِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيْعَ مَعِيَ صَبْرًا

qāla innaka lan tastaṭī‘a ma‘iya ṣabrā(n).

اس نے جواب دتا، "بے شک، تسی میرے نال صبر نئیں کر سکو گے۔

وَكَيْفَ تَصْبِرُ عَلٰى مَا لَمْ تُحِطْ بِهٖ خُبْرًا

wa kaifa taṣbiru ‘alā mā lam tuḥiṭ bihī khubrā(n).

تے توں کسے چیز بارے صبر کویں کر سکیں گا، جدوں تینوں اس بارے کافی جانکاری نہیں ہووے گی؟”

قَالَ سَتَجِدُنِيْٓ اِنْ شَاۤءَ اللّٰهُ صَابِرًا وَّلَآ اَعْصِيْ لَكَ اَمْرًا

qāla satajidunī in syā'allāhu ṣābiraw wa lā a‘ṣī laka amrā(n).

اس (موسیٰ) نے کہیا، "خدا کرے، تُسی مینوں اک صبر کرن آلا بندہ لبھو گے، تے میں کسے وی معاملے چ تہاڈی مخالفت نئیں کراں گا۔"

قَالَ فَاِنِ اتَّبَعْتَنِيْ فَلَا تَسْـَٔلْنِيْ عَنْ شَيْءٍ حَتّٰٓى اُحْدِثَ لَكَ مِنْهُ ذِكْرًا ࣖ

qāla fa inittaba‘tanī falā tas'alnī ‘an syai'in ḥattā uḥdiṡa laka minhu żikrā(n).

اس نے کہیا، "جے تُسی میری پیروی کردے او، تے فیر میتھوں کسے گل دے بارے چ نہ پچھو، جدوں تیکر میں تہانوں ایہ نئیں سمجھا لیندا۔

فَانْطَلَقَاۗ حَتّٰٓى اِذَا رَكِبَا فِى السَّفِيْنَةِ خَرَقَهَاۗ قَالَ اَخَرَقْتَهَا لِتُغْرِقَ اَهْلَهَاۚ لَقَدْ جِئْتَ شَيْـًٔا اِمْرًا

fanṭalaqā, ḥattā iżā rakibā fis-safīnati khara ahā, qāla akharaqtahā litugriqa ahlahā, laqad ji'ta syai'an imrā(n).

ایس لئی اوہ دوویں ٹردے رہے، جدوں تک کہ جدوں اوہ دوویں کشتی وچ چڑھے تے اوہنے اوہدے وچ اک سوراخ کر دتا۔ اوہنے (موسیٰ) آکھیا، "تسی کشتی وچ سوراخ کیوں کیتا، مسافراں ​​نوں ڈُب دین لئی؟" بے شک، توں بڑی غلطی کیتی اے۔

قَالَ اَلَمْ اَقُلْ اِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيْعَ مَعِيَ صَبْرًا

qāla alam aqul innaka lan tastaṭī‘a ma‘iya ṣabrā(n).

اوہ بولیا، "کی میں تینوں ایہہ نہیں دسیا سی کہ توں سچ مچّ میرے نال صبر نہیں کر سکیں گا؟"

قَالَ لَا تُؤَاخِذْنِيْ بِمَا نَسِيْتُ وَلَا تُرْهِقْنِيْ مِنْ اَمْرِيْ عُسْرًا

qāla lā tu'ākhiżnī bimā nasītu wa lā turhiqnī min amrī ‘usrā(n).

اس (موسیٰ) نے فرمایا کہ میری فراموشیاں د‏‏ی سزا نہ دیو تے میرے معاملات وچ کسی دشواری دا بوجھ نہ بناؤ۔

فَانْطَلَقَا ۗحَتّٰٓى اِذَا لَقِيَا غُلٰمًا فَقَتَلَهٗ ۙقَالَ اَقَتَلْتَ نَفْسًا زَكِيَّةً؈ۢبِغَيْرِ نَفْسٍۗ لَقَدْ جِئْتَ شَيْـًٔا نُّكْرًا ۔

fanṭalaqā, ḥattā iżā laqiyā gulāman fa qatalah(ū), qāla aqatalta nafsan zakiyyatam bigairi nafs(in), laqad ji'ta syai'an nukrā(n).

سو اوہ دوویں ٹر پئے؛ جدوں تک اوہ دوویں اک نوجوان نوں نئیں ملے، اس نے اس نوں مار دتا۔ اوہنے (موسیٰ) آکھیا، "تسی اک پاک روح نوں کیوں ماردے او، ایس لئی نئیں کہ اوہنے کسے ہور بندے نوں ماریا؟ بے شک، تسی بوہت غلط کم کیتا اے۔"

۞ قَالَ اَلَمْ اَقُلْ لَّكَ اِنَّكَ لَنْ تَسْتَطِيْعَ مَعِيَ صَبْرًا

qāla alam aqul laka innaka lan tastaṭī‘a ma‘iya ṣabrā(n).

کہن لگا میں تینوں ایہہ نہیں دسیا سی کہ توں میرے نال صبر نہیں کر سکیں گا؟

قَالَ اِنْ سَاَلْتُكَ عَنْ شَيْءٍۢ بَعْدَهَا فَلَا تُصٰحِبْنِيْۚ قَدْ بَلَغْتَ مِنْ لَّدُنِّيْ عُذْرًا

qāla in sa'altuka ‘an syai'im ba‘dahā falā tuṣāḥibnī, qad balagta mil ladunnī ‘użrā(n).

اس (موسیٰ) نے کہیا، "جے میں اس دے بعد کسی گل دے بارے وچ آپ تو‏ں پُچھاں تاں فیر مینو‏ں ہور اپنے نال نہ جان دیو، حقیقت وچ آپ نے میرے بہانے قبول کرنے دے لئی کافی (صبر) کر لیا ا‏‏ے۔"

فَانْطَلَقَا ۗحَتّٰىٓ اِذَآ اَتَيَآ اَهْلَ قَرْيَةِ ِۨاسْتَطْعَمَآ اَهْلَهَا فَاَبَوْا اَنْ يُّضَيِّفُوْهُمَا فَوَجَدَا فِيْهَا جِدَارًا يُّرِيْدُ اَنْ يَّنْقَضَّ فَاَقَامَهٗ ۗقَالَ لَوْ شِئْتَ لَتَّخَذْتَ عَلَيْهِ اَجْرًا

fanṭalaqā, ḥattā iżā atayā ahla qaryatinistaṭ‘amā ahlahā fa abau ay yuḍayyifūhumā fa wajadā fīhā jidāray yurīdu ay yaqaḍḍa fa aqāmah(ū), qāla lau syi'ta lattakhażta ‘alaihi ajrā(n).

سو دوویں اگے ودھے؛ اس طرح کہ جدو‏ں اوہ دونے کسی ملک دے لوکاں دے پاس آئے تو اوہ دونے لوکاں تو‏ں سیوا کرنے دے لئی کہندے سن لیکن اوہ (اس ملک دے عوام) انہاں د‏‏ی سیوا نئيں کرنا چاہندے سن، فیر انہاں دونے نو‏‏ں انہاں گھراں د‏‏ی دیواراں مل جاندیاں سن جو تقریباً (اس ملک وچ) ڈھیہہ رہیاں سن، فیر اس نے انہاں نو‏‏ں سیدھا کر دتا۔ اوہنے (موسیٰ) نے آکھیا جے تُسی چاہو تے ایس لئی انعام منگ سکدے او۔

قَالَ هٰذَا فِرَاقُ بَيْنِيْ وَبَيْنِكَۚ سَاُنَبِّئُكَ بِتَأْوِيْلِ مَا لَمْ تَسْتَطِعْ عَّلَيْهِ صَبْرًا

qāla hāżā firāqu bainī wa bainik(a), sa'unabbi'uka bita'wīli mā lam tastaṭī‘ ‘alaihi ṣabrā(n).

اوہنے آکھیا، ”میرے تے تیرے وچکار ایہہ وچھوڑا اے، میں تینوں اوہ کم سمجھاواں گا جہنوں توں برداشت کرن توں قاصر سی۔

اَمَّا السَّفِيْنَةُ فَكَانَتْ لِمَسٰكِيْنَ يَعْمَلُوْنَ فِى الْبَحْرِ فَاَرَدْتُّ اَنْ اَعِيْبَهَاۗ وَكَانَ وَرَاۤءَهُمْ مَّلِكٌ يَّأْخُذُ كُلَّ سَفِيْنَةٍ غَصْبًا

ammas-safīnatu fa kānat limasākīna ya‘malūna fil-baḥri fa arattu an a‘ībahā, wa kāna warā'ahum malikuy ya'khużu kulla safīnatin gaṣbā(n).

رہی گلّ کشتی دی تاں ایہہ سمندر وچّ کم کرن والے غریب لوکاں دی سی؛ میں اس نوں تباہ کرن دا ارادہ کیتا سی، کیونکہ اوہناں توں پہلاں اک بادشاہ سی جو ہر بیڑی نوں قبضے وچّ لے لیندا سی۔

وَاَمَّا الْغُلٰمُ فَكَانَ اَبَوَاهُ مُؤْمِنَيْنِ فَخَشِيْنَآ اَنْ يُّرْهِقَهُمَا طُغْيَانًا وَّكُفْرًا ۚ

wa ammal-gulāmu fa kāna abawāhu mu'minaini fa khasyīnā ay yurhiqahumā ṭugyānaw wa kufrā(n).

جتھ‏ے تک نوجوان (کافر) د‏‏ی تاں اس دے والدین مومن سن تے سانو‏ں خوف سی کہ اوہ انہاں نو‏‏ں گمراہی تے کفر د‏‏ی طرف مجبور کرے۔

فَاَرَدْنَآ اَنْ يُّبْدِلَهُمَا رَبُّهُمَا خَيْرًا مِّنْهُ زَكٰوةً وَّاَقْرَبَ رُحْمًا

fa aradnā ay yubdilahumā rabbuhumā khairam minhu zakātaw wa aqraba ruḥmā(n).

فیر اسی خواہش کیتی کہ اوہناں دا رب اوہناں دی تھاں کسے ہور نوں لے لوے جہڑا اوہناں توں بہتر پاکیزگی تے (اپنے ماں پیو لئی) زیادہ رحم کرن آلا ہووے۔

وَاَمَّا الْجِدَارُ فَكَانَ لِغُلٰمَيْنِ يَتِيْمَيْنِ فِى الْمَدِيْنَةِ وَكَانَ تَحْتَهٗ كَنْزٌ لَّهُمَا وَكَانَ اَبُوْهُمَا صَالِحًا ۚفَاَرَادَ رَبُّكَ اَنْ يَّبْلُغَآ اَشُدَّهُمَا وَيَسْتَخْرِجَا كَنْزَهُمَا رَحْمَةً مِّنْ رَّبِّكَۚ وَمَا فَعَلْتُهٗ عَنْ اَمْرِيْۗ ذٰلِكَ تَأْوِيْلُ مَا لَمْ تَسْطِعْ عَّلَيْهِ صَبْرًاۗ ࣖ

wa ammal-jidāru fa kāna ligulāmaini yatīmaini fil-madīnati wa kāna taḥtahū kanzul lahumā wa kāna abūhumā ṣāliḥā(n), fa arāda rabbuka ay yablugā asyuddahumā wa yastakhrijā kanzahumā raḥmatam mir rabbik(a), wa mā fa‘altuhū ‘an amrī, żālika ta'wīlu mā lam tasṭī‘ ‘alaihi ṣabrā(n).

تے جتھوں تک دیوار دا تعلق اے، اوہ شہر دے دو یتیم منڈیاں دی سی، جس دے تھلے اوہناں دا اک خزانہ لُکیا ہویا سی، تے اوہناں دا پیو اک نیک بندہ سی۔ ایس لئی تہاڈے رب نے چاہیا کہ اوہ پختگی تک پہنچن تے تہاڈے رب دی رحمت دے طور تے اپنا خزانہ کڈھن۔ میں جو کیتا اوہ میری مرضی نال نئیں سی۔ ایہہ اوس کم دی وضاحت اے جہنوں تسی برداشت کرن توں قاصر سی۔

وَيَسْـَٔلُوْنَكَ عَنْ ذِى الْقَرْنَيْنِۗ قُلْ سَاَتْلُوْا عَلَيْكُمْ مِّنْهُ ذِكْرًا ۗ

wa yas'alūnaka ‘an żil qarnain(i), qul sa'atlū ‘alaikum minhu żikrā(n).

تے انہاں نے آپ تو‏ں (محمد) تو‏ں ذوالکرنین دے بارے پُچھیا سی ۔ کہو، "میں تہانوں کہانی پڑھاں گا۔"

اِنَّا مَكَّنَّا لَهٗ فِى الْاَرْضِ وَاٰتَيْنٰهُ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ سَبَبًا ۙ

innā makkannā lahū fil-arḍi wa ātaināhu min kulli syai'in sababā(n).

بے شک، اسیں اوہنوں زمین تے اک مقام دتا اے، تے اسیں اوہدے لئی ہر شے نوں حاصل کرن دا راہ مہیا کیتا اے،

فَاَتْبَعَ سَبَبًا

fa atba‘a sababā(n).

اس لیی اس نے اک راہ اختیار کیتا۔

حَتّٰىٓ اِذَا بَلَغَ مَغْرِبَ الشَّمْسِ وَجَدَهَا تَغْرُبُ فِيْ عَيْنٍ حَمِئَةٍ وَّوَجَدَ عِنْدَهَا قَوْمًا ەۗ قُلْنَا يٰذَا الْقَرْنَيْنِ اِمَّآ اَنْ تُعَذِّبَ وَاِمَّآ اَنْ تَتَّخِذَ فِيْهِمْ حُسْنًا

Ḥattā iżā balaga magribasy-syamsi wajadahā tagrubu fī ‘ainin ḥami'atiw wa wajada ‘indahā qaumā(n), qulnā yā żal-qarnaini immā an tu‘ażżiba wa immā an tattakhiża fīhim ḥusnā(n).

جدوں تیکر کہ جدوں اوہ اوس تھاں تے پہنچ گیا سی جتھے سورج ڈُب رہیا سی، اوہنے ویکھیا کہ اوہ (سورج) کالے کیچڑ آلے سمندر وچ ڈُب رہیا سی، تے اوتھے اوہنوں اک لوک (جنہاں دا کوئی مذہب نئیں سی) ملیا۔ اسیں آکھیا، "اے ذوالکرنین! تسیں اوہناں نوں سزا دے سکدے ہو جاں نیکی کر سکدے ہو (اوہناں نوں ایمان دی دعوت دیو)۔"

قَالَ اَمَّا مَنْ ظَلَمَ فَسَوْفَ نُعَذِّبُهٗ ثُمَّ يُرَدُّ اِلٰى رَبِّهٖ فَيُعَذِّبُهٗ عَذَابًا نُّكْرًا

qāla ammā man ẓalama fa saufa nu‘ażżibuhū ṡumma yuraddu ilā rabbihī fa yu‘ażżibuhū ‘ażāban nukrā(n).

انہاں (ذوالکرنین) نے فرمایا کہ جس نے ظلم کیتا اسنو‏ں سزا داں گے، فیر اسنو‏ں اپنے رب دے پاس واپس کر دتا جائے گا، فیر اللہ تعالیٰ اسنو‏ں انتہائی سخت عذاب دے گا۔

وَاَمَّا مَنْ اٰمَنَ وَعَمِلَ صَالِحًا فَلَهٗ جَزَاۤءً ۨالْحُسْنٰىۚ وَسَنَقُوْلُ لَهٗ مِنْ اَمْرِنَا يُسْرًا ۗ

wa ammā man āmana wa ‘amila ṣāliḥan fa lahū jazā'anil-ḥusnā, wa sanaqūlu lahū min amrinā yusrā(n).

رہی گل اوہ شخص اے جہڑا ایمان رکھدا اے تے چنگے کم کردا اے، اوہنوں بدلے وچ سب توں چنگا (انعام) ملے گا، تے اسی اوہنوں اپنے سوکھے حکم پہنچا دیواں گے۔"

ثُمَّ اَتْبَعَ سَبَبًا

Ṡumma atba‘a sababā(n).

فیر اس نے اک (وکھرا) راہ اختیار کیتا۔

حَتّٰىٓ اِذَا بَلَغَ مَطْلِعَ الشَّمْسِ وَجَدَهَا تَطْلُعُ عَلٰى قَوْمٍ لَّمْ نَجْعَلْ لَّهُمْ مِّنْ دُوْنِهَا سِتْرًا ۙ

Ḥattā iżā balaga maṭli‘asy-syamsi wajadahā taṭlu‘u ‘alā qaumil lam naj‘al lahum min dūnihā sitrā(n).

جدوں تک اوہ اوس تھاں تے اپڑیا جتھے سورج چڑھدا اے (مشرق) تے اوہنوں (سورج) اک اجہے لوکاں تے چمکدا ہویا پایا جہناں لئی اسی اوہناں لئی (سورج دی روشنی) توں کوئی حفاظت نئیں کیتی سی،

كَذٰلِكَۗ وَقَدْ اَحَطْنَا بِمَا لَدَيْهِ خُبْرًا

każālik(a), wa qad aḥaṭnā bimā ladaihi khubrā(n).

اس طرح، تے بے شک اسی اوہ سب کجھ جاننے آں جہڑا اوہدے وچ اے (ذوالکرنین)۔

ثُمَّ اَتْبَعَ سَبَبًا

Ṡumma atba‘a sababā(n).

فیر اس نے اک راہ اختیار کیتا (اک ہور)۔

حَتّٰىٓ اِذَا بَلَغَ بَيْنَ السَّدَّيْنِ وَجَدَ مِنْ دُوْنِهِمَا قَوْمًاۙ لَّا يَكَادُوْنَ يَفْقَهُوْنَ قَوْلًا

Ḥattā iżā balaga bainas-saddaini wajada min dūnihimā qaumal lā yakādūna yafqahūna qaulā(n).

جدوں تک اوہ دو پہاڑاں دے وچکار اپڑیا، تے اوہنوں (دو پہاڑاں) دے پچھے اک اجہے لوک ملے جہڑے شاید ای گل بات نوں سمجھ سکدے سن۔

قَالُوْا يٰذَا الْقَرْنَيْنِ اِنَّ يَأْجُوْجَ وَمَأْجُوْجَ مُفْسِدُوْنَ فِى الْاَرْضِ فَهَلْ نَجْعَلُ لَكَ خَرْجًا عَلٰٓى اَنْ تَجْعَلَ بَيْنَنَا وَبَيْنَهُمْ سَدًّا

qālū yā żal-qarnaini inna ya'jūja wa ma'jūja mufsidūna fil-arḍi fahal naj‘alu laka kharjan ‘alā an taj‘alā bainanā wa bainahum saddā(n).

اوہناں نے کیہا، "اے ذوالکرنین! بے شکّ یگججّ اتے مکجّ (مخلوق جو) دھرتی اتے نقصان کردے ہن، تاں کی اسیں تہانوں انعام دے سکیئے تاں جو تسیں ساڈے اتے اوہناں دے وچکار رکاوٹ بناؤ؟"

قَالَ مَا مَكَّنِّيْ فِيْهِ رَبِّيْ خَيْرٌ فَاَعِيْنُوْنِيْ بِقُوَّةٍ اَجْعَلْ بَيْنَكُمْ وَبَيْنَهُمْ رَدْمًا ۙ

qāla mā makkannī fīhi rabbī fa a‘īnūnī biquwwatin aj‘al bainakum wa bainahum radmā(n).

انہاں (ذوالکرنین) نے فرمایا، جو خدا نے مینوں دتا اے (تہاڈے ثواب تو‏ں) بہتر اے، لہٰذا طاقت تو‏ں میری مدد کرو، تاکہ میں تواڈے تے انہاں دے درمیان رکاوٹ پیدا کر سکاں

اٰتُوْنِيْ زُبَرَ الْحَدِيْدِۗ حَتّٰىٓ اِذَا سَاوٰى بَيْنَ الصَّدَفَيْنِ قَالَ انْفُخُوْا ۗحَتّٰىٓ اِذَا جَعَلَهٗ نَارًاۙ قَالَ اٰتُوْنِيْٓ اُفْرِغْ عَلَيْهِ قِطْرًا ۗ

Ātūnī zubaral-ḥadīd(i), ḥattā iżā sāwā bainaṣ-ṣadafaini qālanfukhū, ḥattā iżā ja‘alahū nārā(n), qāla ātūnī ufrig ‘alaihi qiṭrā(n).

مینوں لوہے دے ٹکڑے دے دیو!” جدوں تک (لوہے دا) ٹکڑا پہاڑ دے دو (چوٹیاں) نال یکساں طور تے (منسلک) نئیں ہو گیا، اس نے (زوالکرنین) آکھیا، "اگ (اگ) نوں اڈا دیو جدوں (لوہا) اگ دی طرح لال ہو گیا سی، اس نے آکھیا، "مینوں (ابلدا ہویا) تانبہ دے دیو تاکہ میں اس نوں (گرم لوہے) تے ڈال سکاں۔"

فَمَا اسْطَاعُوْٓا اَنْ يَّظْهَرُوْهُ وَمَا اسْتَطَاعُوْا لَهٗ نَقْبًا

famasṭā‘ū ay yaẓharūhu wa mastaṭā‘ū lahū naqbā(n).

لہذا اوہ (یکجوج تے مکجوج) اس اُتے نہ چڑھ سکدے سن تے نہ ہی (وی) اس وچ سوراخ بنا سکدے سن ۔

قَالَ هٰذَا رَحْمَةٌ مِّنْ رَّبِّيْۚ فَاِذَا جَاۤءَ وَعْدُ رَبِّيْ جَعَلَهٗ دَكَّاۤءَۚ وَكَانَ وَعْدُ رَبِّيْ حَقًّا ۗ

qāla hāżā raḥmatum mir rabbī, fa iżā jā'a wa‘du rabbī ja‘alahū dakkā'(a), wa kāna wa‘du rabbī ḥaqqā(n).

انہاں (ذوالکرنین) نے فرمایا کہ ایہ (دیوار) میرے رب د‏‏ی نعمت اے اس لئی جدو‏ں میرے رب دا وعدہ آیا اے تاں اوہ اسنو‏ں تباہ کر دے گا؛ تے میرے رب دا وعدہ سچ ا‏‏ے۔"

۞ وَتَرَكْنَا بَعْضَهُمْ يَوْمَىِٕذٍ يَّمُوْجُ فِيْ بَعْضٍ وَّنُفِخَ فِى الصُّوْرِ فَجَمَعْنٰهُمْ جَمْعًا ۙ

wa taraknā ba‘ḍahum yauma'iżiy yamūju fī ba‘ḍiw wa nufikha fiṣ-ṣūri fa jama‘nāhum jam‘ā(n).

تے اس دن اسی انہاں نو (یکجوج تے مکجوج) اک دوسرے دے نال ملن دیواں گے، تے (جدوں) نرسنگ (دوبارہ) وجا دتی جائے گی، تے اسی انہاں سب نو اکٹھا کراں گے۔

وَّعَرَضْنَا جَهَنَّمَ يَوْمَىِٕذٍ لِّلْكٰفِرِيْنَ عَرْضًا ۙ

wa ‘araḍnā jahannama yauma'iżil lil-kāfirīna ‘arḍā(n).

تے اسی اوس دن کافراں ​​نوں دوزخ نوں واضح طور تے وکھاواں گے،

ۨالَّذِيْنَ كَانَتْ اَعْيُنُهُمْ فِيْ غِطَاۤءٍ عَنْ ذِكْرِيْ وَكَانُوْا لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ سَمْعًا ࣖ

allażīna kānat a‘yunuhum fī giṭā'in ‘an żikrī wa kānū lā yastaṭī‘ūna sam‘ā(n).

(یعنی) اوہ لوک جنہاں دیاں اکھاں (دلاں) میریاں علامتاں نوں سمجھن توں قاصر نیں، تے اوہ نئیں سن سکدے۔

اَفَحَسِبَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْٓا اَنْ يَّتَّخِذُوْا عِبَادِيْ مِنْ دُوْنِيْٓ اَوْلِيَاۤءَ ۗاِنَّآ اَعْتَدْنَا جَهَنَّمَ لِلْكٰفِرِيْنَ نُزُلًا

afaḥasibal-lażīna kafarū ay yattakhiżū ‘ibādī min dūnī auliyā'(a), innā a‘tadnā jahannama lil-kāfirīna nuzulā(n).

لہذا کی کافر ایہ سمجھدے نيں کہ اوہ میرے علاوہ میرے بندےآں نو‏‏ں مددگار بنا سکدے نيں؟ بے شک اساں دوزخ نو‏‏ں کافراں ​​دے لئی مسکن تیار کر دتا ا‏‏ے۔

قُلْ هَلْ نُنَبِّئُكُمْ بِالْاَخْسَرِيْنَ اَعْمَالًا ۗ

qul hal nunabbi'ukum bil-akhsarīna a‘mālā(n).

آکھو (اے محمد) "کی اسی تہانوں اوہناں دے کماں چ سب توں وڈے نقصان کرن آلیاں توں آگاہ کرئیے؟"

اَلَّذِيْنَ ضَلَّ سَعْيُهُمْ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا وَهُمْ يَحْسَبُوْنَ اَنَّهُمْ يُحْسِنُوْنَ صُنْعًا

al-lażīna ḍalla sa‘yuhum fil-ḥayātid-dun-yā wa hum yaḥsabūna annahum yuḥsinūna ṣun‘ā(n).

(یعنی) اوہ لوک جہناں دی محنت ایس دنیا دی زندگی وچ ضائع ہو جاندی اے، جد کہ اوہ سمجھدے نیں کہ اوہ چنگا کر رئے نیں۔

اُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا بِاٰيٰتِ رَبِّهِمْ وَلِقَاۤىِٕهٖ فَحَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْ فَلَا نُقِيْمُ لَهُمْ يَوْمَ الْقِيٰمَةِ وَزْنًا

ulā'ikal-lażīna kafarū bi'āyāti rabbihim wa liqā'ihī fa ḥabiṭat a‘māluhum falā nuqīma lahum yaumal-qiyāmati waznā(n).

ایہ اوہ لوک نيں جو اپنے رب د‏‏ی نشانیاں تو‏ں انکار کردے نيں تے اس دے نال ملاقات اُتے ایمان نئيں لیندے ني‏‏‏‏ں۔ لہٰذا انہاں دے اعمال فضول نيں تے اسی قیامت دے دن انہاں نو‏‏ں کوئی وزن نئيں دیواں گے۔

ذٰلِكَ جَزَاۤؤُهُمْ جَهَنَّمُ بِمَا كَفَرُوْا وَاتَّخَذُوْٓا اٰيٰتِيْ وَرُسُلِيْ هُزُوًا

Żālika jazā'uhum jahannamu bimā kafarū wattakhażū āyātī wa rusulī huzuwā(n).

اس طرح، انہاں دا بدلہ جہنم اے کیونکہ انہاں دے کفر دی وجہ توں، تے اس لئی کہ انہاں نے میری نشانیاں تے میرے پیغام رساں نو‏‏ں مذاق سمجھیا۔

اِنَّ الَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ كَانَتْ لَهُمْ جَنّٰتُ الْفِرْدَوْسِ نُزُلًا ۙ

innal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti kānat lahum jannātul-firdausi nuzulā(n).

بے شک، ایمان رکھن آلے تے نیک کم کرن آلیاں لئی جنت اوہناں لئی رہن دی تھاں دے طور تے مہیا کیتی گئی اے،

خٰلِدِيْنَ فِيْهَا لَا يَبْغُوْنَ عَنْهَا حِوَلًا

khālidīna fīhā lā yabgūna ‘anhā ḥiwalā(n).

اوہ اس وچ ابدی نیں، اوہ اوتھوں نئیں جانا چاہندے۔

قُلْ لَّوْ كَانَ الْبَحْرُ مِدَادًا لِّكَلِمٰتِ رَبِّيْ لَنَفِدَ الْبَحْرُ قَبْلَ اَنْ تَنْفَدَ كَلِمٰتُ رَبِّيْ وَلَوْ جِئْنَا بِمِثْلِهٖ مَدَدًا

qul lau kānal-baḥru midādal likalimāti rabbī lanafidal-baḥru qabla an tanfada kalimāṭu rabbī wa lau ji'nā bimiṡlihī madadā(n).

(محمد) آکھو، "جے سمندر میرے رب دے الفاظ (لکھن) لئی سیاہی بن جاندا، تے فیر سمندر ضرور میرے رب دے جملے (لکھن) توں پہلاں ختم ہو جاندا، بھاویں اسی اینے ای وادھو جملے (ایہو جہے) لیائے۔"

قُلْ اِنَّمَآ اَنَا۠ بَشَرٌ مِّثْلُكُمْ يُوْحٰٓى اِلَيَّ اَنَّمَآ اِلٰهُكُمْ اِلٰهٌ وَّاحِدٌۚ فَمَنْ كَانَ يَرْجُوْا لِقَاۤءَ رَبِّهٖ فَلْيَعْمَلْ عَمَلًا صَالِحًا وَّلَا يُشْرِكْ بِعِبَادَةِ رَبِّهٖٓ اَحَدًا ࣖ

qul innamā ana basyarum miṡlukum yūḥā ilayya annamā ilāhukum ilāhuw wāḥid(un), faman kāna yarjū liqā'a rabbihī falya‘mal ‘amalan ṣāliḥaw wa lā yusyrik bi‘ibādati rabbihī aḥadā(n).

کہو (محمد)، "بے شک میں صرف تیرے ورگا اک انسان آں، جس نے وحی حاصل کیتی اے کہ بے شک تہاڈا خدا رب قادر مطلق اے۔" لہٰذا جو کوئی وی اپنے رب تو‏ں ملاقات د‏‏ی امید رکھدا اے، اوہ نیک کم کرے تے اپنے رب د‏‏ی عبادت وچ اپنے آپ نو‏‏ں کسی چیز تو‏ں شریک نہ کرے۔"