Q.S ኣል-ዓ'ራፍ (اَلْأَعْرَاف) - 206 ብዝሒ ጥቕስታት

الۤمّۤصۤ ۚ

alif lām mīm ṣād.

ኣሊፍ ላም ሚም ሻድ።

كِتٰبٌ اُنْزِلَ اِلَيْكَ فَلَا يَكُنْ فِيْ صَدْرِكَ حَرَجٌ مِّنْهُ لِتُنْذِرَ بِهٖ وَذِكْرٰى لِلْمُؤْمِنِيْنَ

kitābun unzila ilaika falā yakun fī ṣadrika ḥarajum minhu litunżira bihī wa żikrā lil-mu'minīn(a).

(እዚ) እቲ ዝወረደልካ መጽሓፍ እዩ (ኦ መሓመድ)፤ ስለዚ ብእኡ ከተጠንቅቑን ንኣመንቲ ትምህርቲ ምእንቲ ክኸውንን ብእኡ ኣይትጨነቑ።

اِتَّبِعُوْا مَآ اُنْزِلَ اِلَيْكُمْ مِّنْ رَّبِّكُمْ وَلَا تَتَّبِعُوْا مِنْ دُوْنِهٖٓ اَوْلِيَاۤءَۗ قَلِيْلًا مَّا تَذَكَّرُوْنَ

ittabi‘ū mā unzila ilaikum mir rabbikum wa lā tattabi‘ū min dūnihī auliyā'(a), qalīlam mā tażakkarūn(a).

ነቲ ካብ ጎይታኻ ዝተላእከካ ስዓቦ፡ ብዘይካኡ ንኻልእ ከም መራሒኻ ኣይትስዓቦ። ኣዝዩ ውሑድ ትምህርቲ ኢኻ ትወስድ።

وَكَمْ مِّنْ قَرْيَةٍ اَهْلَكْنٰهَا فَجَاۤءَهَا بَأْسُنَا بَيَاتًا اَوْ هُمْ قَاۤىِٕلُوْنَ

wa kam min qaryatin ahlaknāhā fa jā'ahā ba'sunā bayātan au hum qā'ilūn(a).

ክንደይ መሬት ኣጥፊእና፣ ስቓይና (ኣብ ልዕሊ ነበርታ) ብለይቲ፣ ወይ ብመዓልቲ ኣብ ዘዕረፉሉ እዋን መጺኡ።

فَمَا كَانَ دَعْوٰىهُمْ اِذْ جَاۤءَهُمْ بَأْسُنَآ اِلَّآ اَنْ قَالُوْٓا اِنَّا كُنَّا ظٰلِمِيْنَ

famā kāna da‘wāhum iż jā'ahum ba'sunā illā an qālū innā kunnā ẓālimīn(a).

ስለዚ ስቓይና ኣብ ልዕሊኦም ምስ በጽሖም ቅሬታኦም "ብሓቂ ንሕና በደለኛታት ኢና" ካብ ምባል ሓሊፉ ካልእ ኣይነበረን።

فَلَنَسْـَٔلَنَّ الَّذِيْنَ اُرْسِلَ اِلَيْهِمْ وَلَنَسْـَٔلَنَّ الْمُرْسَلِيْنَۙ

fa lanas'alannal-lażīna ursila ilaihim wa lanas'alannal-mursalīn(a).

ሽዑ ብርግጽ ነቶም ጻውዒት ዝተቐበሉ ሰባት (ካብ ሓዋርያት) ክንልምኖም ኢና፡ ንሓዋርያት ድማ (ከምኡውን) ክንልምኖም ኢና፡

فَلَنَقُصَّنَّ عَلَيْهِمْ بِعِلْمٍ وَّمَا كُنَّا غَاۤىِٕبِيْنَ

fa lanaquṣṣanna ‘alaihim bi‘ilmiw wa mā kunnā gā'ibīn(a).

ከምኡ’ውን ብርግጽ ብፍልጠት (ናትና) ክንሕብሮም ኢና ንሕና’ውን ርሒቕና (ካባታቶም) ኣይኮንናን።

وَالْوَزْنُ يَوْمَىِٕذِ ِۨالْحَقُّۚ فَمَنْ ثَقُلَتْ مَوَازِيْنُهٗ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ

wal-waznu yauma'iżinil-ḥaqq(u), faman ṡaqulat mawāzīnuhū fa ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

ኣብታ መዓልቲ እቲኣ ዘሎ ሚዛን (መዐቀኒ) ጽድቂ ይኸውን። ስለዚ እቲ ሚዛን (ሰናይነት) ዝምዘን፡ ዕድለኛታት እዮም።

وَمَنْ خَفَّتْ مَوَازِيْنُهٗ فَاُولٰۤىِٕكَ الَّذِيْنَ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ بِمَا كَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَظْلِمُوْنَ

wa man khaffat mawāzīnuhū fa ulā'ikal-lażīna khasirū anfusahum bimā kānū bi'āyātinā yaẓlimūn(a).

እንተ እቶም ሚዛኖም (ናይ ሰናይ ተግባራቶም) ቀሊል ዝኾነ ድማ ንሳቶም እዮም ምልክታትና ብምኽሓድ ንነብሶም ዝጎድኡ።

وَلَقَدْ مَكَّنّٰكُمْ فِى الْاَرْضِ وَجَعَلْنَا لَكُمْ فِيْهَا مَعَايِشَۗ قَلِيْلًا مَّا تَشْكُرُوْنَ ࣖ

wa laqad makkannākum fil-arḍi wa ja‘alnā lakum fīhā ma‘āyisy(a), qalīlam mā tasykurūn(a).

ብሓቂ ድማ ኣብ ምድሪ ኣቐሚጥናኩም ኣብኡ ድማ (ፍልፍል) መነባብሮ ኣቕሪብናልኩም። (ግን) ኣዝዩ ውሑድ ምስጋና ኣለካ።

وَلَقَدْ خَلَقْنٰكُمْ ثُمَّ صَوَّرْنٰكُمْ ثُمَّ قُلْنَا لِلْمَلٰۤىِٕكَةِ اسْجُدُوْا لِاٰدَمَ فَسَجَدُوْٓا اِلَّآ اِبْلِيْسَۗ لَمْ يَكُنْ مِّنَ السّٰجِدِيْنَ

wa laqad khalaqnākum ṡumma ṣawwarnākum ṡumma qulnā lil-malā'ikatisjudū li'ādama fa sajadū illā iblīs(a), lam yakum minas-sājidīn(a).

ብርግጽ ድማ ፈጢርናኩም፡ ብድሕሪኡ (ኣካላት) ፈጢርናኩም፡ ብድሕሪኡ ንመላእኽቲ "ንኣዳም ሰገዱ" ኢልናዮም፡ ስለዚ ብዘይካ ሰይጣን ሰገዱ። ንሱ (ኢብሊስ) ካብቶም ዝሰግዱ ኣይኰነን።

قَالَ مَا مَنَعَكَ اَلَّا تَسْجُدَ اِذْ اَمَرْتُكَ ۗقَالَ اَنَا۠ خَيْرٌ مِّنْهُۚ خَلَقْتَنِيْ مِنْ نَّارٍ وَّخَلَقْتَهٗ مِنْ طِيْنٍ

qāla mā mana‘aka allā tasjuda iż amartuk(a), qāla ana khairum minh(u), khalaqtanī min nāriw wa khalaqtahū min ṭīn(in).

(ኣላህ) "ኣነ ምስ ነገርኩኻ (ንኣዳም) ከይትሰግድ (ንኣዳም) እንታይ ከልከለካ እዩ?" (ኢብሊስ) ድማ "ኣነ ካባኡ ይበልጽ እየ፡ ንስኻ ካብ ሓዊ ፈጢርካኒ፡ ንስኻ ድማ ካብ ምድሪ ፈጢርካዮ" ኢሉ መለሰሉ።

قَالَ فَاهْبِطْ مِنْهَا فَمَا يَكُوْنُ لَكَ اَنْ تَتَكَبَّرَ فِيْهَا فَاخْرُجْ اِنَّكَ مِنَ الصّٰغِرِيْنَ

qāla fahbiṭ minhā famā yakūnu laka an tatakabbara fīhā fakhruj innaka minaṣ-ṣāgirīn(a).

(ኣላህ) "ሽዑ ካብኣ (ሰማይ) ውረድ፤ ምኽንያቱ ብእኣ ክትምካሕ የብልካን። ውጻእ! ብርግጽ ንስኻ ሓደ ካብቶም ትሑታት ፍጡራት ኢኻ።"

قَالَ اَنْظِرْنِيْٓ اِلٰى يَوْمِ يُبْعَثُوْنَ

qāla anẓirnī ilā yaumi yub‘aṡūn(a).

(ሰይጣን) ድማ “ክሳዕ እታ ዝትንስኡላ መዓልቲ ዕረፍቲ ሃበኒ” ኢሉ መለሰሉ።

قَالَ اِنَّكَ مِنَ الْمُنْظَرِيْنَ

qāla innaka minal-munẓarīn(a).

(ኣላህ) "ሓቂ እዩ ንስኻ ካብቶም ናይ ግዜ ምድስካል ዝተዋህቦም ኢኻ" ኢሉ።

قَالَ فَبِمَآ اَغْوَيْتَنِيْ لَاَقْعُدَنَّ لَهُمْ صِرَاطَكَ الْمُسْتَقِيْمَۙ

qāla fabimā agwaitanī la'aq‘udanna lahum ṣirāṭakal-mustaqīm(a).

(ኢብሊስ) መለሰሉ “ምኽንያቱ ስሒትካኒ፣ ብርግጽ ካብ ቅንዕቲ መንገድኻ ምዕንቃፎም ክቕጽል እየ፣ .

ثُمَّ لَاٰتِيَنَّهُمْ مِّنْۢ بَيْنِ اَيْدِيْهِمْ وَمِنْ خَلْفِهِمْ وَعَنْ اَيْمَانِهِمْ وَعَنْ شَمَاۤىِٕلِهِمْۗ وَلَا تَجِدُ اَكْثَرَهُمْ شٰكِرِيْنَ

Ṡumma la'ātiyannahum mim baini aidīhim wa min khalfihim wa ‘an aimānihim wa ‘an syamā'ilihim, wa lā tajidu akṡarahum syākirīn(a).

ሽዑ ብርግጽ ብቕድሚት፡ ብድሕሪት፡ ብየማኖምን ብጸጋሞምን ክመጾም እየ። መብዛሕትኦም ድማ ኣመስገንቲ ኣይክትረኽቦምን ኢኻ።”

قَالَ اخْرُجْ مِنْهَا مَذْءُوْمًا مَّدْحُوْرًا ۗ لَمَنْ تَبِعَكَ مِنْهُمْ لَاَمْلَـَٔنَّ جَهَنَّمَ مِنْكُمْ اَجْمَعِيْنَ

qālakhruj minhā maż'ūmam madḥūrā(n), laman tabi‘aka minhum la'amla'anna jahannama minkum ajma‘īn(a).

(ኣላህ) "ካብኡ (ሰማይ) ተዋሪድኩምን ተባሪርኩምን ውጹ! ብሓቂ ካብኣቶም ዝሰዓበኩም ብኹልኹም ሲኦል ብርግጽ ክመልኣኩም እየ" ኢሉ።

وَيٰٓاٰدَمُ اسْكُنْ اَنْتَ وَزَوْجُكَ الْجَنَّةَ فَكُلَا مِنْ حَيْثُ شِئْتُمَا وَلَا تَقْرَبَا هٰذِهِ الشَّجَرَةَ فَتَكُوْنَا مِنَ الظّٰلِمِيْنَ

wa yā ādamuskun anta wa zaujukal-jannata fa kulā min ḥaiṡu syi'tumā wa lā taqrabā hāżihisy-syajarata fa takūnā minaẓ-ẓālimīn(a).

ከምኡ ውን (ኣላህ ከምዚ ኢሉ) "ኦ ኣዳም! ምስ ሰበይትኻ ኣብ ገነት ጽናሕ ክልቴኹም ዝደለኹሞ ብላዕ። ነዛ ገረብ ግን ኣይትቐርባ። (እንተቐሪብኩም) ክልቴኹም ካብቶም በደለኛታት ክትኮኑ ኢኹም።"

فَوَسْوَسَ لَهُمَا الشَّيْطٰنُ لِيُبْدِيَ لَهُمَا مَا وٗرِيَ عَنْهُمَا مِنْ سَوْءٰتِهِمَا وَقَالَ مَا نَهٰىكُمَا رَبُّكُمَا عَنْ هٰذِهِ الشَّجَرَةِ اِلَّآ اَنْ تَكُوْنَا مَلَكَيْنِ اَوْ تَكُوْنَا مِنَ الْخٰلِدِيْنَ

fa waswasa lahumasy-syaiṭānu liyubdiya lahumā mā wūriya ‘anhumā min sau'ātihimā wa qāla mā nahākumā rabbukumā ‘an hāżihisy-syajarati illā an takūnā malakaini au takūnā minal-khālidīn(a).

ሽዑ ሰይጣን ብሕታዊ ክፍልታቶም (ዝተሸፈነ) ንምግላጽ ክፉእ ሓሳባት ሕሹኽ በለሎም። ከምኡ ውን (ሰይጣን) "ክልቴኹም መላእኽቲ ከይትኮኑ ወይ ዘለኣለማውያን ሰባት (ኣብ ሰማይ) ከይትኾኑ ኣምላኽኩም ክልቴኹም ናብዛ ገረብ ክትቀርቡ ጥራይ እዩ ከልኪልኩም" ኢሉ።

وَقَاسَمَهُمَآ اِنِّيْ لَكُمَا لَمِنَ النّٰصِحِيْنَۙ

wa qāsamahumā innī lakumā laminan-nāṣiḥīn(a).

ንሱ (ሰይጣን) ድማ ንኽልቲኦም "ብሓቂ ኣነ ሓደ ካብ ኣማኸርትኹም እየ" ኢሉ መሓለሎም።

فَدَلّٰىهُمَا بِغُرُوْرٍۚ فَلَمَّا ذَاقَا الشَّجَرَةَ بَدَتْ لَهُمَا سَوْءٰتُهُمَا وَطَفِقَا يَخْصِفٰنِ عَلَيْهِمَا مِنْ وَّرَقِ الْجَنَّةِۗ وَنَادٰىهُمَا رَبُّهُمَآ اَلَمْ اَنْهَكُمَا عَنْ تِلْكُمَا الشَّجَرَةِ وَاَقُلْ لَّكُمَآ اِنَّ الشَّيْطٰنَ لَكُمَا عَدُوٌّ مُّبِيْنٌ

fa dallāhumā bigurūr(in), falammā żāqasy-syajarata badat lahumā sau'ātuhumā wa ṭafiqā yakhṣifāni ‘alaihimā miw waraqil-jannah(ti), wa nādāhumā rabbuhumā alam anhakumā ‘an tilkumasy-syajarati wa aqul lakumā innasy-syaiṭāna lakumā ‘aduwwum mubīn(un).

ንሱ (ሰይጣን) ብተንኮል ኣስሒትዎም። ፍረ እታ ገረብ ምስ ጠዓሙ ዕርቃና ስለ ዝተራእየሎም ብቆጽሊ ገነት ክሽፍንዎ ጀመሩ። እግዚኣብሄር "ካብታ ገረብ ከልኪለኩምን ሰይጣን ንኽልቴኹም ቅሉዕ ጸላኢ ምዃኑ ኣይነገርኩኹምን ድዩ?"

قَالَا رَبَّنَا ظَلَمْنَآ اَنْفُسَنَا وَاِنْ لَّمْ تَغْفِرْ لَنَا وَتَرْحَمْنَا لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

qālā rabbanā ẓalamnā anfusanā wa illam tagfir lanā wa tarḥamnā lanakūnanna minal-khāsirīn(a).

ክልቲኦም ድማ "ጎይታና ንነብስና በዲልናያ። ይቕረ እንተ ዘይገበርካናን ምሕረት እንተዘይሂብካናን ብርግጽ ካብቶም ዝኸሰሩ ክንከውን ኢና" በሉ።

قَالَ اهْبِطُوْا بَعْضُكُمْ لِبَعْضٍ عَدُوٌّ ۚوَلَكُمْ فِى الْاَرْضِ مُسْتَقَرٌّ وَّمَتَاعٌ اِلٰى حِيْنٍ

qālahbiṭū ba‘ḍukum liba‘ḍin ‘aduww(un), wa lakum fil-arḍi mustaqarruw wa matā‘un ilā ḥīn(in).

(ኣላህ) "ውረዱ! ኣብ ነንሕድሕድኩም ክትጽልኡ ኢኹም። ምድሪ ክሳብ እቲ ዝተወሰነ ግዜ መሕደሪኹምን ደስታኹምን እያ" በሎም።

قَالَ فِيْهَا تَحْيَوْنَ وَفِيْهَا تَمُوْتُوْنَ وَمِنْهَا تُخْرَجُوْنَ ࣖ

qāla fīhā taḥyauna wa fīhā tamūtūna wa minhā tukhrajūn(a).

(ኣላህ) "ኣብኡ ትነብር፡ ኣብኡ ትመውት፡ ካብኡ (ከምኡ'ውን) ክትትንስእ ኢኻ" ይብል።

يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ قَدْ اَنْزَلْنَا عَلَيْكُمْ لِبَاسًا يُّوَارِيْ سَوْءٰتِكُمْ وَرِيْشًاۗ وَلِبَاسُ التَّقْوٰى ذٰلِكَ خَيْرٌۗ ذٰلِكَ مِنْ اٰيٰتِ اللّٰهِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُوْنَ

yā banī ādama qad anzalnā ‘alaikum libāsay yuwārī sau'ātikum wa rīsyā(n), wa libāsut-taqwā żālika khair(un), żālika min āyātillāhi la‘allahum yażżakkarūn(a).

ኣቱም ዘርኢ ኣዳም! ብርግጽ ዕርቃንኩም ዝሽፍንን ከም ስልማትን ዝኸውን ክዳውንቲ ኣዳሊናልኩም ኣለና። ናይ ፍርሃት እግዚኣብሄር ክዳን ግን፡ ንሱ ይሓይሽ። እዚኦም ገለ ካብ ምልክታት ሓይሊ ኣላህ እዮም፡ ተስፋ ንገብር ክዝክሩ።

يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ لَا يَفْتِنَنَّكُمُ الشَّيْطٰنُ كَمَآ اَخْرَجَ اَبَوَيْكُمْ مِّنَ الْجَنَّةِ يَنْزِعُ عَنْهُمَا لِبَاسَهُمَا لِيُرِيَهُمَا سَوْءٰتِهِمَا ۗاِنَّهٗ يَرٰىكُمْ هُوَ وَقَبِيْلُهٗ مِنْ حَيْثُ لَا تَرَوْنَهُمْۗ اِنَّا جَعَلْنَا الشَّيٰطِيْنَ اَوْلِيَاۤءَ لِلَّذِيْنَ لَا يُؤْمِنُوْنَ

yā banī ādama lā yaftinannakumusy-syaiṭānu kamā akhraja abawaikum minal-jannati yanzi‘u ‘anhumā libāsahumā liyuriyahumā sau'ātihimā, innahū yarākum huwa wa qabīluhū min ḥaiṡu lā taraunahum, innā ja‘alnasy-syayāṭīna auliyā'a lil-lażīna lā yu'minūn(a).

ኣቱም ደቂ ኣዳም! ሰይጣን ከምቲ ንሱ (ሰይጣን) ንወለድኻ ካብ ገነት ዘባረሮም፡ ክዳውንቶም ቀንጢጡ ብሕታዊ ክፍልታቶም ንምግላጽ ከይተደናገረካ። ብርግጽ ንሱን ሰዓብቱን ካብቲ ንስኻ ክትሪኦም ዘይትኽእል ቦታ እዮም ዝርእዩኻ። ብርግጽ ንሕና ንሰይጣን መራሕቲ ኩፋራት ጌርናዮም ኢና።

وَاِذَا فَعَلُوْا فَاحِشَةً قَالُوْا وَجَدْنَا عَلَيْهَآ اٰبَاۤءَنَا وَاللّٰهُ اَمَرَنَا بِهَاۗ قُلْ اِنَّ اللّٰهَ لَا يَأْمُرُ بِالْفَحْشَاۤءِۗ اَتَقُوْلُوْنَ عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

wa iżā fa‘alū fāḥisyatan qālū wajadnā ‘alaihā ābā'anā wallāhu amaranā bihā, qul innallāha lā ya'muru bil-faḥsyā'(i), ataqūlūna ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

ፍንፉን ተግባር ምስ ዝፍጽሙ ድማ "ኣቦታትና ከምዚ ክገብሩ ረኺብናዮም፡ ኣላህ ድማ ከምዚ ክገብሩ ነጊሩና" ይብሉ። በል "ብሓቂ ኣላህ ክፉእ ተግባራት ፈጺሙ ኣይእዝዝን እዩ። ስለምንታይ ብዛዕባ ኣላህ ዘይትፈልጥዎ ትዛረቡ?"

قُلْ اَمَرَ رَبِّيْ بِالْقِسْطِۗ وَاَقِيْمُوْا وُجُوْهَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَّادْعُوْهُ مُخْلِصِيْنَ لَهُ الدِّيْنَ ەۗ كَمَا بَدَاَكُمْ تَعُوْدُوْنَۗ

qul amara rabbī bil-qisṭ(i), wa aqīmū wujūhakum ‘inda kulli masjidiw wad‘ūhu mukhliṣīna lahud-dīn(a), kamā bada'akum ta‘ūdūn(a).

በል "ጎይታይ ፍትሓዊ ተግባር ክገብር ኢሉኒ: ኣብ ነፍሲ ወከፍ ሰላት ገጽካ (ናብ ኣላህ) ኣቕንዕ: ዒባዳኻ ንዕኡ ጥራይ ብምሃብ ንዕኡ ስግደሉ። ከምቲ ፈለማ ዝተፈጠርካዮ ናብኡ ክትምለስ ኢኻ።"

فَرِيْقًا هَدٰى وَفَرِيْقًا حَقَّ عَلَيْهِمُ الضَّلٰلَةُ ۗاِنَّهُمُ اتَّخَذُوا الشَّيٰطِيْنَ اَوْلِيَاۤءَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ وَيَحْسَبُوْنَ اَنَّهُمْ مُّهْتَدُوْنَ

farīqan hadā wa farīqan ḥaqqa ‘alaihimuḍ-ḍalālah(tu), innahumuttakhażusy-syayāṭīna auliyā'a min dūnillāhi wa yaḥsabūna annahum muhtadūn(a).

ንገሊኦም ንሱ ክመርሖም ከሎ፡ ገሊኦም ድማ ብፍትሓዊ መንገዲ ስሒቶም። ንሰይጣን ኣብ ክንዲ ኣላህ ከም ሓለውቲ ገይሮም ወሰድዎም፣ ዝተመርሑ መሲልዎም።

۞ يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ خُذُوْا زِيْنَتَكُمْ عِنْدَ كُلِّ مَسْجِدٍ وَّكُلُوْا وَاشْرَبُوْا وَلَا تُسْرِفُوْاۚ اِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُسْرِفِيْنَ ࣖ

yā banī ādama khużū zīnatakum ‘inda kulli masjidiw wa kulū wasyrabū wa lā tusrifū, innahū lā yuḥibbul-musrifīn(a).

ኣቱም ዘርኢ ኣዳም! ኣብ ኩሉ ግዜ ናብ መስጊድ (ኣብ እትኣትወሉ እዋን) ጽቡቕ ክዳውንትኻ ተኸደን፡ ክትበልዕን ክትሰትን፡ ግን ኣይትበዝሕ። ብርግጽ ኣላህ ዝጋነኑ ሰባት ኣይፈቱን እዩ።

قُلْ مَنْ حَرَّمَ زِيْنَةَ اللّٰهِ الَّتِيْٓ اَخْرَجَ لِعِبَادِهٖ وَالطَّيِّبٰتِ مِنَ الرِّزْقِۗ قُلْ هِيَ لِلَّذِيْنَ اٰمَنُوْا فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَا خَالِصَةً يَّوْمَ الْقِيٰمَةِۗ كَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّعْلَمُوْنَ

qul man ḥarrama zīnatallāhil-latī akhraja li‘ibādihī waṭ-ṭayyibāti minar-rizq(i), qul hiya lil-lażīna āmanū fil-ḥayātid-dun-yā khāliṣatay yaumal-qiyāmah(ti), każālika nufaṣṣilul-āyāti liqaumiy ya‘lamūn(a).

በል (መሓመድ) "ረቢ ንባሮቱ ዘዳለወሎም ስልማትን ሰናይ መናብርን መን ከልኪልዎም? እዚ ኹሉ ነቶም ኣብ ሂወት ዓለም ዝኣመኑን ብፍሉይ ድማ (ንዓኣቶም ጥራይ) ኣብ መዓልቲ ቂያም እዩ" በል።ከምዚ ድማ ነቶም ዝፈልጡ ኣያታት ንገልጾም።

قُلْ اِنَّمَا حَرَّمَ رَبِّيَ الْفَوَاحِشَ مَا ظَهَرَ مِنْهَا وَمَا بَطَنَ وَالْاِثْمَ وَالْبَغْيَ بِغَيْرِ الْحَقِّ وَاَنْ تُشْرِكُوْا بِاللّٰهِ مَا لَمْ يُنَزِّلْ بِهٖ سُلْطٰنًا وَّاَنْ تَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

qul innamā ḥarrama rabbiyal-fawāḥisya mā ẓahara minhā wa mā baṭana wal-iṡma wal-bagya bigairil-ḥaqqi wa an tusyrikū billāhi mā lam yunazzil bihī sulṭānaw wa an taqūlū ‘alallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

በል (መሓመድ)፡ "ጐይታይ ንኹሉ ዝርአን ሕቡእን ርኹስ ተግባራት፡ ሓጢኣታዊ ተግባራት፡ ዘይፍትሓዊ ተግባራት ብዘይ ብቑዕ ምኽንያት ጥራይ እዩ ዝኽልክለካ፡ ከምኡ'ውን ምስ ሓደ ነገር መሻርኽቲ ምስ ኣላህ ከተተሓሕዝ (ይኽልክለካ)፡ ንሱ ግን ምኽንያት ከየውረደካ፡ ከምኡ'ውን ዘይትፈልጥዎ ብዛዕባ ኣላህ ክትዛረቡ (ይኽልከለካ)።"

وَلِكُلِّ اُمَّةٍ اَجَلٌۚ فَاِذَا جَاۤءَ اَجَلُهُمْ لَا يَسْتَأْخِرُوْنَ سَاعَةً وَّلَا يَسْتَقْدِمُوْنَ

wa likulli ummatin ajal(un), fa iżā jā'a ajaluhum lā yasta'khirūna sā‘ataw wa lā yastaqdimūn(a).

ኩሉ ህዝቢ ድማ ሞት (ግዜ ገደብ) ኣለዎ። ሞቶም ምስ መጸ፡ ንሓንቲ ደቒቕ ምድንጓይ ወይ ምቅልጣፍ ክሓቱ ኣይክእሉን እዮም።

يٰبَنِيْٓ اٰدَمَ اِمَّا يَأْتِيَنَّكُمْ رُسُلٌ مِّنْكُمْ يَقُصُّوْنَ عَلَيْكُمْ اٰيٰتِيْۙ فَمَنِ اتَّقٰى وَاَصْلَحَ فَلَا خَوْفٌ عَلَيْهِمْ وَلَا هُمْ يَحْزَنُوْنَ

yā banī ādama immā ya'tiyannakum rusulum minkum yaquṣṣūna ‘alaikum āyātī, famanittaqā wa aṣlaḥa falā khaufun ‘alaihim wa lā hum yaḥzanūn(a).

ኣቱም ዘርኢ ኣዳም! ካብ ማእከልኩም ልኡኻት እንተመጺኦምኩም፡ ጥቕስታተይ ዘዘንትዉልኩም፡ ሽዑ ጻድቕን ዝእረምን ዘበለ፡ ሽዑ ፍርሒ የልቦን፡ ኣይሓዝኑን እዮም።

وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ النَّارِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā ulā'ika aṣḥābun-nār(i), hum fīhā khālidūn(a).

እቶም ጥቕስታትና ዝኽሕዱን ብእኦም ዝሕበኑን ግን እቶም ነበርቲ ሲኦል እዮም፤ ኣብኡ ክጸንሑ እዮም።

فَمَنْ اَظْلَمُ مِمَّنِ افْتَرٰى عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اَوْ كَذَّبَ بِاٰيٰتِهٖۗ اُولٰۤىِٕكَ يَنَالُهُمْ نَصِيْبُهُمْ مِّنَ الْكِتٰبِۗ حَتّٰٓى اِذَا جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُنَا يَتَوَفَّوْنَهُمْۙ قَالُوْٓا اَيْنَ مَا كُنْتُمْ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ ۗقَالُوْا ضَلُّوْا عَنَّا وَشَهِدُوْا عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْ اَنَّهُمْ كَانُوْا كٰفِرِيْنَ

faman aẓlamu mimmaniftarā ‘alallāhi każiban au każżaba bi'āyātih(ī), ulā'ika yanāluhum naṣībuhum minal-kitāb(i), ḥattā iżā jā'athum rusulunā yatawaffaunahum, qālū aina mā kuntum tad‘ūna min dūnillāh(i), qālū ḍallū ‘annā wa syahidū ‘alā anfusihim annahum kānū kāfirīn(a).

ካብ ሓደ ኣብ ልዕሊ ኣላህ ሓሶት ዝመሃዘ ወይ ኣያታቱ ዝኽሕድ ሰብ ንላዕሊ ፍትሓዊ መን ኣሎ? ክሳብ ልኡኻትና (መላእኽትና) ህይወቶም ክወስዱ ናብኦም ዝመጹ ኣብ መጽሓፍ ዝተነጸረ ክፋል ክቕበሉ እዮም። ንሳቶም (መላእኽቲ) "ብዘይካ ኣላህ ኣየናይ ኣምላኽ ኢኻ ትሰግድ" በልዎ። ንሳቶም (መሽሪካውያን) "ኩሉ ካባና ጠፊኡ" ኢሎም መለሱ። ካፍር ምዃኖም ድማ ኣብ ልዕሊ ገዛእ ርእሶም ይምስክሩ

قَالَ ادْخُلُوْا فِيْٓ اُمَمٍ قَدْ خَلَتْ مِنْ قَبْلِكُمْ مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِ فِى النَّارِۙ كُلَّمَا دَخَلَتْ اُمَّةٌ لَّعَنَتْ اُخْتَهَا ۗحَتّٰٓى اِذَا ادَّارَكُوْا فِيْهَا جَمِيْعًا ۙقَالَتْ اُخْرٰىهُمْ لِاُوْلٰىهُمْ رَبَّنَا هٰٓؤُلَاۤءِ اَضَلُّوْنَا فَاٰتِهِمْ عَذَابًا ضِعْفًا مِّنَ النَّارِ ەۗ قَالَ لِكُلٍّ ضِعْفٌ وَّلٰكِنْ لَّا تَعْلَمُوْنَ

qāladkhulū fī umamin qad khalat min qablikum minal-jinni wal-insi fin-nār(i), kullamā dakhalat ummatul la‘anat ukhtahā, ḥattā iżaddārakū fīhā jamī‘ā(n), qālat ukhrāhum li'ūlāhum rabbanā hā'ulā'i aḍallūnā fa ātihim ‘ażāban ḍi‘fam minan-nār(i), qāla likullin ḍi‘fuw wa lākil lā ta‘lamūn(a).

ኣላህ ከምዚ ይብል "ምስቶም ቅድሜኻ ዝነበሩ ጉጅለ ጂንን ደቂ ሰባትን ናብ ሓዊ ገሃነም እቶ። ሓደ ህዝቢ ኣብ ዝኣትወሉ ኩሉ ግዜ ንኣሕዋቱ ይረግሞም፡ ምእንቲ ኩሎም ምስ ኣተዉ፡ እቲ ድሒሩ (ዝኣተወ) ናብቲ ቅድም (ዝኣተወ) ሰብ "ኦ ጎይታና ኣስሒቶምና እዮም።" ስቓይ ሓዊ ገሃነም ብዕጽፊ ኣምጽኣሎም"። ኣላህ ከምዚ ይብል "ነፍሲ ወከፎም ብዕጽፊ (ስቓይ) ክቕበሉ እዮም፡ ንስኻትኩም ግን ኣይትፈልጡን ኢኹም።"

وَقَالَتْ اُوْلٰىهُمْ لِاُخْرٰىهُمْ فَمَا كَانَ لَكُمْ عَلَيْنَا مِنْ فَضْلٍ فَذُوْقُوا الْعَذَابَ بِمَا كُنْتُمْ تَكْسِبُوْنَ ࣖ

wa qālat ūlāhum li'ukhrāhum famā kāna lakum ‘alainā min faḍlin fa żūqul-‘ażāba bimā kuntum taksibūn(a).

እቲ መጀመርታ (ዝኣተወ) ሰብ ድማ ነቲ ድሒሩ (ዝኣተወ) "ኣብ ልዕሌና ንእሽቶ ብልጫ የብልካን ስለዚ ብሰንኪ ዝገበርካዮ መቕጻዕቲ ይስመዓካ" በሎ።

اِنَّ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاسْتَكْبَرُوْا عَنْهَا لَا تُفَتَّحُ لَهُمْ اَبْوَابُ السَّمَاۤءِ وَلَا يَدْخُلُوْنَ الْجَنَّةَ حَتّٰى يَلِجَ الْجَمَلُ فِيْ سَمِّ الْخِيَاطِ ۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُجْرِمِيْنَ

innal-lażīna każżabū bi'āyātinā wastakbarū ‘anhā lā tufattaḥu lahum abwābus-samā'i wa lā yadkhulūnal-jannata ḥattā yalijal-jamalu fī sammil-khiyāṭ(i), wa każālika najzil-mujrimīn(a).

ብርግጽ እቶም ትእምርትና ዝኽሕዱን ብእኡ ዝሕበኑን፡ ገመል ብዓይኒ መርፍእ ክሳብ እትሓልፍ፡ ኣፍደገ ሰማይ ኣይክኽፈሎምን፡ ናብ ገነት እውን ኣይኣትዉን እዮም። በዚ ድማ ነቶም ክፉእ ዝገብሩ ንሽልም።

لَهُمْ مِّنْ جَهَنَّمَ مِهَادٌ وَّمِنْ فَوْقِهِمْ غَوَاشٍۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الظّٰلِمِيْنَ

lahum min jahannama mihāduw wa min fauqihim gawāsy(in), wa każālika najziẓ-ẓālimīn(a).

ንዓኣቶም መደቀሲ መንጸፍ ናይ ሲኦል እሳት ኮይኑ ኣብ ልዕሊኦም ድማ ኮቦርታታት (ናይ ሲኦል እሳት) እዩ። በዚ ድማ ንበደለኛታት ንሽልም።

وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا وَعَمِلُوا الصّٰلِحٰتِ لَا نُكَلِّفُ نَفْسًا اِلَّا وُسْعَهَآ اُولٰۤىِٕكَ اَصْحٰبُ الْجَنَّةِۚ هُمْ فِيْهَا خٰلِدُوْنَ

wal-lażīna āmanū wa ‘amiluṣ-ṣāliḥāti lā nukallifu nafsan illā wus‘ahā, ulā'ika aṣḥābul-jannah(ti), hum fīhā khālidūn(a).

እቶም ዝኣመኑን ሰናይ ግብሪ ዝገብሩን ድማ፡ ብዘይካ ከም ዓቕሙ ንማንም ኣይንሸክሞን ኢና። ነበርቲ ሰማይ እዮም፤ ኣብኡ ይጸንሑ፣ .

وَنَزَعْنَا مَا فِيْ صُدُوْرِهِمْ مِّنْ غِلٍّ تَجْرِيْ مِنْ تَحْتِهِمُ الْاَنْهٰرُۚ وَقَالُوا الْحَمْدُ لِلّٰهِ الَّذِيْ هَدٰىنَا لِهٰذَاۗ وَمَا كُنَّا لِنَهْتَدِيَ لَوْلَآ اَنْ هَدٰىنَا اللّٰهُ ۚ لَقَدْ جَاۤءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِالْحَقِّۗ وَنُوْدُوْٓا اَنْ تِلْكُمُ الْجَنَّةُ اُوْرِثْتُمُوْهَا بِمَا كُنْتُمْ تَعْمَلُوْنَ

wa naza‘nā mā fī ṣudūrihim min gillin tajrī min taḥtihimul-anhār(u), wa qālul-ḥamdu lillāhil-lażī hadānā lihāżā, wa mā kunnā linahtadiya lau lā an hadānallāh(u), laqad jā'at rusulu rabbinā bil-ḥaqq(i), wa nūdū an tilkumul-jannatu ūriṡtumūhā bimā kuntum ta‘malūn(a).

ነቲ ሕነ ምፍዳይ ድማ ካብ ኣጥባቶም መንቀስናዮ፣ ኣብ ትሕቲኡ ድማ ሩባታት ይውሕዙ ነበሩ። ንሳቶም ድማ "ነዚ (ሰማይ) ዘርኣየና ኣላህ ምስጋና ይኹን። ኣላህ እንተዘየርእየና ኣይምመራሕናን። ብሓቂ ልኡኻት ጎይታና ሓቂ ኣምጺኦም እዮም መጺኦም" ኢሎም። "እዚኣ ብሰንኪ እቲ ዝገበርክምዎ ዝተወርሰት ገነት እያ" ተባህለሎም።

وَنَادٰٓى اَصْحٰبُ الْجَنَّةِ اَصْحٰبَ النَّارِ اَنْ قَدْ وَجَدْنَا مَا وَعَدَنَا رَبُّنَا حَقًّا فَهَلْ وَجَدْتُّمْ مَّا وَعَدَ رَبُّكُمْ حَقًّا ۗقَالُوْا نَعَمْۚ فَاَذَّنَ مُؤَذِّنٌۢ بَيْنَهُمْ اَنْ لَّعْنَةُ اللّٰهِ عَلَى الظّٰلِمِيْنَ

wa nādā aṣḥābul-jannati aṣḥāban-nāri an qad wajadnā mā wa‘adanā rabbunā ḥaqqan fahal wajattum mā wa‘ada rabbukum ḥaqqā(n), qālū na‘am, fa ażżana mu'ażżinum bainahum al la‘natullāhi ‘alaẓ-ẓālimīn(a).

ነበርቲ ሰማይ ድማ ንነበርቲ ሲኦል "ብሓቂ እቲ እግዚኣብሄር ቃል ዝኣተወልና ሓቂ ረኺብናዮ ኢና። እቲ ኣምላኽ ቃል ዝኣተወልኩምዶ ሓቂ እዩ ረኺብኩም?" ንሳቶም ድማ “እዚ ልክዕ እዩ” ኢሎም መለሱ። ሽዑ እቲ ደዋሊ (መልኣኽ) ኣብ መንጎኦም "መርገም ኣላህ ኣብ ልዕሊ በደለኛታት እዩ ።

اَلَّذِيْنَ يَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ وَيَبْغُوْنَهَا عِوَجًاۚ وَهُمْ بِالْاٰخِرَةِ كٰفِرُوْنَۘ

al-lażīna yaṣuddūna ‘an sabīlillāhi wa yabgūnahā ‘iwajā(n), wa hum bil-ākhirati kāfirūn(a).

(ማለት) እቶም ካብ መንገዲ ኣላህ (ንካልኦት) ዝዕንቅፉን ንምዝንባል ዝደልዩን:: ንኣኼራ ዝኽሕዱ ንሳቶም እዮም።”

وَبَيْنَهُمَا حِجَابٌۚ وَعَلَى الْاَعْرَافِ رِجَالٌ يَّعْرِفُوْنَ كُلًّا ۢ بِسِيْمٰىهُمْۚ وَنَادَوْا اَصْحٰبَ الْجَنَّةِ اَنْ سَلٰمٌ عَلَيْكُمْۗ لَمْ يَدْخُلُوْهَا وَهُمْ يَطْمَعُوْنَ

wa bainahumā ḥijāb(un), wa ‘alal-a‘rāfi rijāluy ya‘rifūna kullam bisīmāhum, wa nādau aṣḥābal-jannati an salāmun ‘alaikum, lam yadkhulūhā wa hum yaṭma‘ūn(a).

ኣብ መንጎኦም ድማ (ነበርቲ ገናትን ሲኦልን) መጋረጃ ኣሎ፣ ኣብ ዓዓራፍ (ዝለዓለ ቦታ) ድማ ነንሕድሕዶም ዝላለዩ ሰባት ኣለዉ፣ ነፍሲ ወከፎም ብናይ ገዛእ ርእሶም ምልክት። ንነበርቲ ገነት "ሰላም ንዓኹም ይኹን" ኢሎም ክጽውዑ እዮም። ገና ኣይኣተዉን ግን ሃረርታ (ክኣትዉ) እዮም።

۞ وَاِذَا صُرِفَتْ اَبْصَارُهُمْ تِلْقَاۤءَ اَصْحٰبِ النَّارِۙ قَالُوْا رَبَّنَا لَا تَجْعَلْنَا مَعَ الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ ࣖ

wa iżā ṣurifat abṣāruhum tilqā'a aṣḥābin-nāri qālū rabbanā lā taj‘alnā ma‘al-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

ኣጠማምታኦም ናብ ነበርቲ ሲኦል ምስ ተጠውየ ድማ "ጎይታና ኣብ መንጎ እቶም በደለኛታት ኣይተእትወና" ክብሉ እዮም።

وَنَادٰٓى اَصْحٰبُ الْاَعْرَافِ رِجَالًا يَّعْرِفُوْنَهُمْ بِسِيْمٰىهُمْ قَالُوْا مَآ اَغْنٰى عَنْكُمْ جَمْعُكُمْ وَمَا كُنْتُمْ تَسْتَكْبِرُوْنَ

wa nādā aṣḥābul-a‘rāfi rijālay ya‘rifūnahum bisīmāhum qālū mā agnā ‘ankum jam‘ukum wa mā kuntum tastakbirūn(a).

እቶም ኣብ ልዕሊ ዓ'ራፍ (ዝለዓለ ቦታ) ዝነበሩ ድማ "እቲ ዝኣከብካዮ ሃብትን እቲ እትሕበነሉን፡ (ተረኺቡ) ንዓኻ ዋላ ሓንቲ ረብሓ የብሉን" ብምባል ነቶም ዝፈልጥዎም ብትእምርቲ ጸዊዖም።

اَهٰٓؤُلَاۤءِ الَّذِيْنَ اَقْسَمْتُمْ لَا يَنَالُهُمُ اللّٰهُ بِرَحْمَةٍۗ اُدْخُلُوا الْجَنَّةَ لَا خَوْفٌ عَلَيْكُمْ وَلَآ اَنْتُمْ تَحْزَنُوْنَ

ahā'ulā'il-lażīna aqsamtum lā yanāluhumullāhu biraḥmah(tin), udkhulul-jannata lā khaufun ‘alaikum wa lā antum taḥzanūn(a).

እዚኦም ድዮም ካብ ኣላህ ምሕረት ከምዘይቅበሉ ዝመሓልካሎም ሰባት?” (ኣላህ ከምዚ ኢሉ) “ንጀና እቶ! ፍርሃት ኣይኪህልወካን ኢዩ፡ ኣይትሓዝንን’ውን።”

وَنَادٰٓى اَصْحٰبُ النَّارِ اَصْحٰبَ الْجَنَّةِ اَنْ اَفِيْضُوْا عَلَيْنَا مِنَ الْمَاۤءِ اَوْ مِمَّا رَزَقَكُمُ اللّٰهُ ۗقَالُوْٓا اِنَّ اللّٰهَ حَرَّمَهُمَا عَلَى الْكٰفِرِيْنَۙ

wa nādā aṣḥābun-nāri aṣḥābal-jannati an afīḍū ‘alainā minal-mā'i au mimmā razaqakumullāh(u), qālū innallāha ḥarramahumā ‘alal-kāfirīn(a).

ነበርቲ ሲኦል ንነበርቲ ሰማይ "(ንእሽቶ) ማይ ወይ ዝኾነ ረግረግ ዝሃበኩም ኣፍስሱልና" ኢሎም ይጽውዑ። ንሳቶም ድማ "ብሓቂ ኣላህ ንኽልቲኦም ንካፍር ከልኪልዎም እዩ" ኢሎም መለሱ።

الَّذِيْنَ اتَّخَذُوْا دِيْنَهُمْ لَهْوًا وَّلَعِبًا وَّغَرَّتْهُمُ الْحَيٰوةُ الدُّنْيَاۚ فَالْيَوْمَ نَنْسٰىهُمْ كَمَا نَسُوْا لِقَاۤءَ يَوْمِهِمْ هٰذَاۙ وَمَا كَانُوْا بِاٰيٰتِنَا يَجْحَدُوْنَ

al-lażīnattakhażū dīnahum lahwaw wa la‘ibaw wa garrathumul-ḥayātud-dun-yā, fal-yauma nansāhum kamā nasū liqā'a yaumihim hāżā, wa mā kānū bi'āyātinā yajḥadūn(a).

(ማለት) ሃይማኖቶም ጸወታን ዋዛን ዝገብሩ፡ ብህይወት ዓለም ድማ ተታሊሎም እዮም። እምበኣር ኣብዛ ዕለት እዚኣ (ጥፍኣት)፡ ከምቲ ኣቐዲሞም ናይ ሎሚ ኣኼባ ረሲዖም፡ ከምኡ’ውን ጥቕስታትና ስለ ዝኸሓዱ ንርስዖም።

وَلَقَدْ جِئْنٰهُمْ بِكِتٰبٍ فَصَّلْنٰهُ عَلٰى عِلْمٍ هُدًى وَّرَحْمَةً لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

wa laqad ji'nāhum bikitābin faṣṣalnāhu ‘alā ‘ilmin hudaw wa raḥmatal liqaumiy yu'minūn(a).

ብርግጽ፡ ነቶም ዝኣመኑ መምርሕን ምሕረትን፡ ብፍልጠት መሰረት ዝገለጽናዮ መጽሓፍ (ቁርኣን) ኣምጺእናሎም ኣለና።

هَلْ يَنْظُرُوْنَ اِلَّا تَأْوِيْلَهٗۗ يَوْمَ يَأْتِيْ تَأْوِيْلُهٗ يَقُوْلُ الَّذِيْنَ نَسُوْهُ مِنْ قَبْلُ قَدْ جَاۤءَتْ رُسُلُ رَبِّنَا بِالْحَقِّۚ فَهَلْ لَّنَا مِنْ شُفَعَاۤءَ فَيَشْفَعُوْا لَنَآ اَوْ نُرَدُّ فَنَعْمَلَ غَيْرَ الَّذِيْ كُنَّا نَعْمَلُۗ قَدْ خَسِرُوْٓا اَنْفُسَهُمْ وَضَلَّ عَنْهُمْ مَّا كَانُوْا يَفْتَرُوْنَ ࣖ

hal yanẓurūna illā ta'wīlah(ū), yauma ya'tī ta'wīluhū yaqūlul-lażīna nasūhu min qablu qad jā'at rusulu rabbinā bil-ḥaqq(i), fahal lanā min syufa‘ā'a fa yasyfa‘ū lanā au nuraddu fa na‘mala gairal-lażī kunnā na‘mal(u), qad khasirū anfusahum wa ḍalla ‘anhum mā kānū yaftarūn(a).

መርትዖ ሓቂ (ቁርኣን) ጥራይ ድዮም ዝጽበዩ ዘለዉ። ኣብታ መርትዖ ሓቂ ዝበጽሓላ መዓልቲ፡ እቶም ኣቐዲሞም ሸለል ኢሎም ዝጸንሑ ሰባት፡ "ብሓቂ ልኡኻት ጎይታና ሓቂ ኣምጺኦም እዮም መጺኦም። እሞ ድኣ ረድኤት ዝህበና ኣማላዲ ኣሎ ድዩ ወይስ ከምቲ ቅድሚ ሕጂ ዝገበርናዮ ዘይኰነ ሰናይ ተግባር ክንገብር (ናብ ዓለም) ክንምለስ?" ብጭቡጥ ንነብሶም ጎዲኦም እቲ ቅድሚ ሕጂ ዝፈጠርዎ ድማ ካብኦም ጠፊኡ።

اِنَّ رَبَّكُمُ اللّٰهُ الَّذِيْ خَلَقَ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضَ فِيْ سِتَّةِ اَيَّامٍ ثُمَّ اسْتَوٰى عَلَى الْعَرْشِۗ يُغْشِى الَّيْلَ النَّهَارَ يَطْلُبُهٗ حَثِيْثًاۙ وَّالشَّمْسَ وَالْقَمَرَ وَالنُّجُوْمَ مُسَخَّرٰتٍۢ بِاَمْرِهٖٓ ۙاَلَا لَهُ الْخَلْقُ وَالْاَمْرُۗ تَبٰرَكَ اللّٰهُ رَبُّ الْعٰلَمِيْنَ

inna rabbakumullāhul-lażī khalaqas-samāwāti wal-arḍa fī sittati ayyāmin ṡummastawā ‘alal-‘arsy(i), yugsyil-lailan-nahāra yaṭlubuhū ḥaṡīṡā(n), wasy-syamsa wal-qamara wan-nujūma musakhkharātim bi'amrih(ī), alā lahul-khalqu wal-amr(u), tabārakallāhu rabbul-‘ālamīn(a).

ብርግጽ ጐይታኻ (ኣላህ) ንሰማያትን ምድርን ኣብ ሽዱሽተ ዘመን ዝፈጠረ፡ ድሕሪኡ ኣብ ዓርሽ ተቐሚጡ። ነታ ለይቲ ቀልጢፉ ንዝቐጸለት መዓልቲ ዓጸዋ። (ንሱ ንጸሓይን ወርሕን ከዋኽብትን ኣብ ትሕቲ ትእዛዙ ተገዚኡ ፈጢሩ)። ዘክር! ኩሉ ፍጥረትን ጉዳያትን መሰሉ እዩ። ክብሪ ንኣላህ ጎይታ ኩሉ ዓለማት ይኹን።

اُدْعُوْا رَبَّكُمْ تَضَرُّعًا وَّخُفْيَةً ۗاِنَّهٗ لَا يُحِبُّ الْمُعْتَدِيْنَۚ

ud‘ū rabbakum taḍarru‘aw wa khufūyah(tan), innahū lā yuḥibbul-mu‘tadīn(a).

ብትሑት ልብን ልስሉስ ድምጽን ናብ ኣምላኽካ ጸሊ። ብርግጽ ነቶም ደረት ዝሰግሩ ኣይፈቱን እዩ።

وَلَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلَاحِهَا وَادْعُوْهُ خَوْفًا وَّطَمَعًاۗ اِنَّ رَحْمَتَ اللّٰهِ قَرِيْبٌ مِّنَ الْمُحْسِنِيْنَ

wa lā tufsidū fil-arḍi ba‘da iṣlāḥihā wad‘ūhu khaufaw wa ṭama‘ā(n), inna raḥmatallāhi qarībum minal-muḥsinīn(a).

ኣብ ምድሪ ድማ ብጽቡቕ ምስተፈጥረት (ምፍጣራ) ጉድኣት ኣይትፍጠሩ። ብፍርሒን ብተስፋን ናብኡ ጸሊ። ብርግጽ ምሕረት ኣላህ ነቶም ሰናይ ዝገብሩ ኣዝዩ ቀረባ እዩ።

وَهُوَ الَّذِيْ يُرْسِلُ الرِّيٰحَ بُشْرًاۢ بَيْنَ يَدَيْ رَحْمَتِهٖۗ حَتّٰٓى اِذَآ اَقَلَّتْ سَحَابًا ثِقَالًا سُقْنٰهُ لِبَلَدٍ مَّيِّتٍ فَاَنْزَلْنَا بِهِ الْمَاۤءَ فَاَخْرَجْنَا بِهٖ مِنْ كُلِّ الثَّمَرٰتِۗ كَذٰلِكَ نُخْرِجُ الْمَوْتٰى لَعَلَّكُمْ تَذَكَّرُوْنَ

wa huwal-lażī yursilur-riyāḥa busyram baina yadai raḥmatih(ī), ḥattā iżā aqallat saḥāban ṡiqālan suqnāhu libaladim mayyitin fa anzalnā bihil-mā'a fa akhrajnā bihī min kulliṡ-ṡamarāt(i), każālika nukhrijul-mautā la‘allakum tażakkarūn(a).

ንሱ እዩ ንፋስ ከም ተሰካሚ ብስራት ዝነፍስ፣ ቅድሚ ምምጻእ ምሕረቱ (ዝናብ)፣ ስለዚ ንፋስ ደበናታት ምስ ኣምጽአ፣ ናብ መኻን ከባቢ ንሰጎም፣ ድሕሪኡ ኣብቲ ከባቢ ዝናብ ንሰድድ። ሽዑ ምስቲ ዝናብ ዝተፈላለየ ዓይነት ፍረታት ዓበና። ከምኡ ኢና ምዉታት ነተንስኦም፡ ተስፋ ንገብር ትምህርቲ ክትመሃሩ።

وَالْبَلَدُ الطَّيِّبُ يَخْرُجُ نَبَاتُهٗ بِاِذْنِ رَبِّهٖۚ وَالَّذِيْ خَبُثَ لَا يَخْرُجُ اِلَّا نَكِدًاۗ كَذٰلِكَ نُصَرِّفُ الْاٰيٰتِ لِقَوْمٍ يَّشْكُرُوْنَ ࣖ

wal-baladuṭ-ṭayyibu yakhruju nabātuhū bi'iżni rabbih(ī), wal-lażī khabuṡa lā yakhruju illā nakidā(n), każālika nuṣarriful-āyāti liqaumiy yasykurūn(a).

እታ ምድሪ ድማ ጽብቕቲ እያ፣ ተኽሊ ብፍቓድ ኣምላኽ ብብዝሒ ይበቁል፤ ድኻ ሓመድ ድማ፡ እቶም ዝበቁሉ ኣእካል ይደክሙ። በዚ ድማ ነቶም ዘመስግኑ ምልክታት (ናይ ዕብየትና) ደጋጊምና ንገልጾም።

لَقَدْ اَرْسَلْنَا نُوْحًا اِلٰى قَوْمِهٖ فَقَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ اِنِّيْٓ اَخَافُ عَلَيْكُمْ عَذَابَ يَوْمٍ عَظِيْمٍ

laqad arsalnā nūḥan ilā qaumihī fa qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), innī akhāfu ‘alaikum ‘ażāba yaumin ‘aẓīm(in).

ብርግጽ ብርግጽ ንኖህ ናብ ህዝቡ ሰዲድናዮ ኣለና፣ ብድሕሪኡ "ኦ ህዝበይ! ንኣላህ ስግደሉ! ብዘይካኡ ካልእ ኣምላኽ (ስግደት) የልቦን። ብርግጽ ኣብታ ዘስካሕክሕ መዓልቲ (መቕጻዕቲ) ብመቕጻዕቲ ከይትሳቐዩ ፈሪሐ ኣለኹ።"

قَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِهٖٓ اِنَّا لَنَرٰىكَ فِيْ ضَلٰلٍ مُّبِيْنٍ

qālal mala'u min qaumihī innā lanarāka fī ḍalālim mubīn(in).

መራሕቲ ህዝቡ ድማ "ብሓቂ ብሓቂ ኣብ ንጹር ጌጋ ከም ዘለኹም ንርኢ ኣለና" በሉ።

قَالَ يٰقَوْمِ لَيْسَ بِيْ ضَلٰلَةٌ وَّلٰكِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَ

qāla yā qaumi laisa bī ḍalālatuw wa lākinnī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

ንሱ (ኖህ) ድማ "ኦ ህዝበይ! ኣነ ኣይጠፋእኩን፤ ኣነ ግና ካብ ጎይታ ኩሉ ዓለማት ልኡኽ እየ" ኢሉ መለሰ።

اُبَلِّغُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَاَنْصَحُ لَكُمْ وَاَعْلَمُ مِنَ اللّٰهِ مَا لَا تَعْلَمُوْنَ

uballigukum risālāti rabbī wa anṣaḥu lakum wa a‘lamu minallāhi mā lā ta‘lamūn(a).

መልእኽቲ ጎይታይ የብጽሓልኩም ኣለኹ፡ ምኽሪ እህበኩም፡ ንስኻትኩም ዘይትፈልጥዎ ድማ ካብ ኣላህ እፈልጥ እየ።"

اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْ وَلِتَتَّقُوْا وَلَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ

awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum wa litattaqū wa la‘allakum turḥamūn(a).

ከምኡ ውን ካብ ጎይታኹም ብሰብ ኣቢሉ ካብ ማእከልኩም መዘኻኸሪ መጺኡ ከጠንቅቐኩምን ፍርሃት እግዚኣብሔር ክትኮኑን ምሕረት ክትረኽቡን ይገርመኩም ድዩ?

فَكَذَّبُوْهُ فَاَنْجَيْنٰهُ وَالَّذِيْنَ مَعَهٗ فِى الْفُلْكِ وَاَغْرَقْنَا الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۗ اِنَّهُمْ كَانُوْا قَوْمًا عَمِيْنَ ࣖ

fa każżabūhu fa anjaināhu wal-lażīna ma‘ahū fil-fulki wa agraqnal-lażīna każżabū bi'āyātinā, innahum kānū qauman ‘amīn(a).

ስለዚ ንዕኡ (ኖህ) ከሓድዎ። ሽዑ ንዕኡን ኣብታ መርከብ ምስኡ ዝነበሩን ኣድሒንናዮ። ነቶም ጥቕስታትና ዝኽሕዱ ነጥሕሎም። ብርግጽ ዕዉራት (ዓይኒ ልቦም) ዝኾኑ ህዝቢ እዮም።

۞ وَاِلٰى عَادٍ اَخَاهُمْ هُوْدًاۗ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ اَفَلَا تَتَّقُوْنَ

wa ilā ‘ādin akhāḥum hūdā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), afalā tattaqūn(a).

ንህዝቢ ዓድ (ሰዲድና) ድማ ሑድ ሓዎም። ንሱ ድማ "ኦ ህዝበይ! ንኣላህ ስግደሉ! ብዘይካኡ ካልእ ኣምላኽ (ኣምልኾ) የለን። ስለዚ ንምንታይ ንኣላህ ዘይትፈርሕ?"

قَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖٓ اِنَّا لَنَرٰىكَ فِيْ سَفَاهَةٍ وَّاِنَّا لَنَظُنُّكَ مِنَ الْكٰذِبِيْنَ

qālal-mala'ul-lażīna kafarū min qaumihī innā lanarāka fī safāhatiw wa innā lanaẓunnuka minal-kāżibīn(a).

መራሕቲ ካፍር ካብ ህዝቡ "ብሓቂ ፍጹም ከም ዕቡድ ጌርና ንቖጽረካ ካብቶም ዝሕስዉ ድማ መሲሉና" በልዎ።

قَالَ يٰقَوْمِ لَيْسَ بِيْ سَفَاهَةٌ وَّلٰكِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَ

qāla yā qaumi laisa bī safāhatuw wa lākinnī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

ንሱ (ሑድ) ድማ "ኦ ህዝበይ! ኣነ ዕብድብድ ኢለ ኣይኮንኩን እምበር ኣነ ልኡኽ እግዚኣብሄር ናይ ኩሉ ዓለማት እየ" ኢሉ መለሰ።

اُبَلِّغُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَاَنَا۠ لَكُمْ نَاصِحٌ اَمِيْنٌ

uballigukum risālāti rabbī wa ana lakum nāṣiḥun amīn(un).

መልእኽቲ ጎይታይ የመሓላልፈልኩምን እሙን ምኽሪ እህበኩምን።

اَوَعَجِبْتُمْ اَنْ جَاۤءَكُمْ ذِكْرٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَلٰى رَجُلٍ مِّنْكُمْ لِيُنْذِرَكُمْۗ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ قَوْمِ نُوْحٍ وَّزَادَكُمْ فِى الْخَلْقِ بَصْۣطَةً ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ لَعَلَّكُمْ تُفْلِحُوْنَ

awa‘ajibtum an jā'akum żikrum mir rabbikum ‘alā rajulim minkum liyunżirakum, ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di qaumi nūḥiw wa zādakum fil-khalqi basṭah(tan), fażkurū ālā'allāhi la‘allakum tufliḥūn(a).

ከምኡ ውን ካብ ጎይታኹም ብሰብ ኣቢሉ ካብ መንጎኹም ኣቢሉ መዘኻኸሪ መጺኡኩም፡ ከጠንቅቐኩም ድዩ ይገርመኩም? ድሕሪ ህዝቢ ኖህ ተካእቲ ክገብረኩም ከሎ ዘክር፡ ብሓይልን ቁመትን ዝመርጸኩም። ስለዚ ዕዉታት ክትኮኑ ሞገስ ኣላህ ዘክር።

قَالُوْٓا اَجِئْتَنَا لِنَعْبُدَ اللّٰهَ وَحْدَهٗ وَنَذَرَ مَا كَانَ يَعْبُدُ اٰبَاۤؤُنَاۚ فَأْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qālū aji'tanā lina‘budallāha waḥdahū wa nażara mā kāna ya‘budu ābā'unā, fa'tinā bimā ta‘idunā in kunta minaṣ ṣādiqīn(a).

ንሳቶም ድማ "ንኣላህ ጥራይ ከተምልኽን ነቲ ኣቦታትና ዘምልኽዎ ዝነበሩ ክትገድፎን ዲኻ መጺእካና? ስለዚ ሓቂ እንተኾንካ ምፍርራሕካ ኣረጋግጸልና!"

قَالَ قَدْ وَقَعَ عَلَيْكُمْ مِّنْ رَّبِّكُمْ رِجْسٌ وَّغَضَبٌۗ اَتُجَادِلُوْنَنِيْ فِيْٓ اَسْمَاۤءٍ سَمَّيْتُمُوْهَآ اَنْتُمْ وَاٰبَاۤؤُكُمْ مَّا نَزَّلَ اللّٰهُ بِهَا مِنْ سُلْطٰنٍۗ فَانْتَظِرُوْٓا اِنِّيْ مَعَكُمْ مِّنَ الْمُنْتَظِرِيْنَ

qāla qad waqa‘a ‘alaikum mir rabbikum rijsuw wa gaḍab(un), atujādilūnanī fī asmā'in sammaitumūhā antum wa ābā'ukum mā nazzalallāhu bihā min sulṭān(in), fantaẓirū innī ma‘akum minal-muntaẓirīn(a).

ንሱ (ሑድ) ድማ "ብሓቂ ጽልእን ቁጥዓን ካብ ኣምላኽ ክወረደካ እዩ። ዋላ እኳ ኣላህ ንዕኡ ዝኸውን ሓበሬታ እንተዘይገለጸ ንስኻን ኣቦታትካን ባዕልኻ ዝፈጠርኩሞ ኣስማት (ጣኦታት) ምሳይ ክትካታዕ ትደሊ ዲኻ? ከምኡ እንተኾይኑ ተጸበዩ! ብሓቂ ኣነ ውን ኣብ መንጎ እቶም ዝጽበዩ ዘለዉ ምሳኻ ኣለኹ" ኢሉ መለሰሉ።

فَاَنْجَيْنٰهُ وَالَّذِيْنَ مَعَهٗ بِرَحْمَةٍ مِّنَّا وَقَطَعْنَا دَابِرَ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَمَا كَانُوْا مُؤْمِنِيْنَ ࣖ

fa anjaināhu wal-lażīna ma‘ahū biraḥmatim minnā wa qaṭa‘nā dābiral-lażīna każżabū bi'āyātinā wa mā kānū mu'minīn(a).

ስለዚ ንዕኡ (ሑድ)ን ምስኡ ዝነበሩን ብምሕረትና ኣድሒንናዮም ነቶም ምልክታትና ዝሓሰዉ ድማ ክሳብ ሱሮም ኣጥፊእናዮም። ኣመንቲ ኣይኮኑን።

وَاِلٰى ثَمُوْدَ اَخَاهُمْ صٰلِحًاۘ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْۗ هٰذِهٖ نَاقَةُ اللّٰهِ لَكُمْ اٰيَةً فَذَرُوْهَا تَأْكُلْ فِيْٓ اَرْضِ اللّٰهِ وَلَا تَمَسُّوْهَا بِسُوْۤءٍ فَيَأْخُذَكُمْ عَذَابٌ اَلِيْمٌ

wa ilā ṡamūda akhāhum ṣāliḥā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum, hāżihī nāqatullāhi lakum āyatan fa żarūhā ta'kul fī arḍillāhi wa lā tamassūhā bisū'in fa ya'khużakum ‘ażābun alīm(un).

ንህዝቢ ሳሙድ ድማ (ሰዲድና) ሓዎም ሳልሕ። ንሱ ድማ "ኦ ህዝበይ! ንኣላህ ስግደሉ! ብዘይካኡ ካልእ ኣምላኽ (ኣምልኾ) የለን። ብርግጽ ካብ ጎይታኻ ንጹር መርትዖ መጺኡካ ኣሎ። እዛ (ሀ) ካብ ኣላህ ዝመጸት ኣግማል ንዓኹም ምልክት እያ። ኣብ ምድሪ ኣላህ ትምገብ፡ ኣይትጎድኣያ፡ እንተዘይኮይኑ ከም ውጽኢቱ መሪር ስቓይ ክትስምዓኩም ኢዩ" ኢሉ።

وَاذْكُرُوْٓا اِذْ جَعَلَكُمْ خُلَفَاۤءَ مِنْۢ بَعْدِ عَادٍ وَّبَوَّاَكُمْ فِى الْاَرْضِ تَتَّخِذُوْنَ مِنْ سُهُوْلِهَا قُصُوْرًا وَّتَنْحِتُوْنَ الْجِبَالَ بُيُوْتًا ۚفَاذْكُرُوْٓا اٰلَاۤءَ اللّٰهِ وَلَا تَعْثَوْا فِى الْاَرْضِ مُفْسِدِيْنَ

ważkurū iż ja‘alakum khulafā'a mim ba‘di ‘ādiw wa bawwa'akum fil-arḍi tattakhiżūna min suhūlihā quṣūraw wa tanḥitūnal-jibāla buyūtā(n), fażkurū ālā'allāhi wa lā ta‘ṡau fil-arḍi mufsidīn(a).

ብድሕሪ ህዝቢ ዓድ ከሊፋ ጌሩ ኣብ ምድሪ ከንብረኩም ከሎ ድማ ዘክር። ኣብቲ ጸፍሒ ቦታታት ቤተ መንግስታት ትሃንጽ ኣብ ጎቦታት ድማ ኣባይቲ ትቐርጾም። ስለዚ በረኸት ኣላህ ዘክሩ ኣብ ምድሪ ዕግርግር ኣይትፍጠሩ።

قَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ لِلَّذِيْنَ اسْتُضْعِفُوْا لِمَنْ اٰمَنَ مِنْهُمْ اَتَعْلَمُوْنَ اَنَّ صٰلِحًا مُّرْسَلٌ مِّنْ رَّبِّهٖۗ قَالُوْٓا اِنَّا بِمَآ اُرْسِلَ بِهٖ مُؤْمِنُوْنَ

qālal-mala'ul-lażīnastakbarū min qaumihī lil-lażīnastuḍ‘ifū liman āmana minhum ata‘lamūna anna ṣāliḥam mursalum mir rabbih(ī), qālū innā bimā ursila bihī mu'minūn(a).

እቶም ትምክሕተኛታት መራሕቲ ነቶም ከም ድኹማት ዝቑጸሩ ማለት ነቶም ኣብ መንጎ ህዝቦም ዝኣመኑ “ሳልሕ ካብ ጐይታኡ ልኡኽ ምዃኑ ትፈልጡዶ፧” ንሳቶም ድማ “ብሓቂ ኣብቲ ዝበሎ ንኣምን” በልዎ።

قَالَ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْٓا اِنَّا بِالَّذِيْٓ اٰمَنْتُمْ بِهٖ كٰفِرُوْنَ

qālal-lażīnastakbarū innā bil-lażī āmantum bihī kāfirūn(a).

እቶም ዝምክሑ ድማ "ብሓቂ ነቲ እትኣምኖ ንኽሕዶ" ይብሉ።

فَعَقَرُوا النَّاقَةَ وَعَتَوْا عَنْ اَمْرِ رَبِّهِمْ وَقَالُوْا يٰصٰلِحُ ائْتِنَا بِمَا تَعِدُنَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الْمُرْسَلِيْنَ

fa ‘aqarun-nāqata wa ‘atau ‘an amri rabbihim wa qālū yā ṣāliḥu'tinā bimā ta‘idunā in kunta minal-mursalīn(a).

ሽዑ ነታ ኣንስተይቲ ገመል ሓረድዋ፡ ኣንጻር ትእዛዝ ጐይታኦም ድማ ብትዕቢት ተግባራዊ ገበሩ። ንሳቶም ድማ "ኦ ሳልሕ! ሓደ ካብቶም ልኡኻት ምዃንካ ሓቂ እንተኾይኑ ንዓና ምፍርራሕካ ኣረጋግጽ" በልዎ።

فَاَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَاَصْبَحُوْا فِيْ دَارِهِمْ جٰثِمِيْنَ

fa akhażathumur-rajfatu fa aṣbaḥū fī dārihim jāṡimīn(a).

ሽዑ ምንቅጥቃጥ ምድሪ ኣጋጠሞም፣ ኣብ ዑና ኣባይቶም ድማ ሞይቶም ተደቀሱ።

فَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰقَوْمِ لَقَدْ اَبْلَغْتُكُمْ رِسَالَةَ رَبِّيْ وَنَصَحْتُ لَكُمْ وَلٰكِنْ لَّا تُحِبُّوْنَ النّٰصِحِيْنَ

fa tawallā ‘anhum wa qāla yā qaumi laqad ablagtukum risālata rabbī wa naṣaḥtu lakum wa lākil lā tuḥibbūnan-nāṣiḥīn(a).

ሽዑ (ሳልሕ) "ኦ ህዝበይ! ብሓቂ መልእኽቲ ጐይታይ ኣመሓላሊፈኩም ኣለኹ፡ መኺረኩም ድማ ኣለኹ። ንስኻትኩም ግን ምኽሪ ዝህቡ ሰባት ኣይትፈትዉን ኢኹም" ኢሉ ገዲፍዎም።

وَلُوْطًا اِذْ قَالَ لِقَوْمِهٖٓ اَتَأْتُوْنَ الْفَاحِشَةَ مَا سَبَقَكُمْ بِهَا مِنْ اَحَدٍ مِّنَ الْعٰلَمِيْنَ

wa lūṭan iż qāla liqaumihī ata'tūnal-fāḥisyata mā sabaqakum bihā min aḥadim minal-‘ālamīn(a).

ሉጥ ድማ (ንሕና እውን) ንህዝቡ "ስለምንታይ ቅድሜኻ (ኣብዛ ዓለም) ዘይገበሮ ፍንፉን ተግባር ትገብር ኣለኻ) ምስ በሎ።

اِنَّكُمْ لَتَأْتُوْنَ الرِّجَالَ شَهْوَةً مِّنْ دُوْنِ النِّسَاۤءِۗ بَلْ اَنْتُمْ قَوْمٌ مُّسْرِفُوْنَ

innakum lata'tūnar-rijāla syahwatam min dūnin-nisā'(i), bal antum qaumum musrifūn(a).

ብርግጽ ንደቂ ኣንስትዮ ዘይኮነስ ንደቂ ተባዕትዮ ድሌትካ ኣውጺእካ። ብሓቂ ልዕሊ ዓቕምኻ ዝበዝሕ ህዝቢ ኢኻ።”

وَمَا كَانَ جَوَابَ قَوْمِهٖٓ اِلَّآ اَنْ قَالُوْٓا اَخْرِجُوْهُمْ مِّنْ قَرْيَتِكُمْۚ اِنَّهُمْ اُنَاسٌ يَّتَطَهَّرُوْنَ

wa mā kāna jawāba qaumihī illā an qālū akhrijūhum min qaryatikum, innahum unāsuy yataṭahharūn(a).

መልሲ ህዝቡ ድማ "ንሱ (ሉትን ሰዓብቱን) ካብ ሃገርካ ኣባረሮም፡ ንርእሶም ቅዱሳን ዝቖጽሩ ሰባት እዮም" ካብ ምባል ሓሊፉ ካልእ ኣይነበረን።

فَاَنْجَيْنٰهُ وَاَهْلَهٗٓ اِلَّا امْرَاَتَهٗ كَانَتْ مِنَ الْغٰبِرِيْنَ

fa anjaināhu wa ahlahū illamra'atahū kānat minal-gābirīn(a).

ሽዑ ንዕኡን ንሰዓብቱን ኣድሒንናዮም፣ ብዘይካ እታ ካብቶም ድሕሪት ዝተረፉ ዝነበረት ሰበይቱ።

وَاَمْطَرْنَا عَلَيْهِمْ مَّطَرًاۗ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُجْرِمِيْنَ ࣖ

wa amṭarnā ‘alaihim maṭarā(n), fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mujrimīn(a).

ዝናብ (ኣእማን) ድማ ኣውሪድናሎም። ስለዚ ነቲ ሓጢኣት ዝገብር ሰብ እንታይ ከም ዘጋጥሞ ኣስተብህል።

وَاِلٰى مَدْيَنَ اَخَاهُمْ شُعَيْبًاۗ قَالَ يٰقَوْمِ اعْبُدُوا اللّٰهَ مَا لَكُمْ مِّنْ اِلٰهٍ غَيْرُهٗۗ قَدْ جَاۤءَتْكُمْ بَيِّنَةٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ فَاَوْفُوا الْكَيْلَ وَالْمِيْزَانَ وَلَا تَبْخَسُوا النَّاسَ اَشْيَاۤءَهُمْ وَلَا تُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ بَعْدَ اِصْلَاحِهَاۗ ذٰلِكُمْ خَيْرٌ لَّكُمْ اِنْ كُنْتُمْ مُّؤْمِنِيْنَۚ

wa ilā madyana akhāhum syu‘aibā(n), qāla yā qaumi‘budullāha mā lakum min ilāhin gairuh(ū), qad jā'atkum bayyinatum mir rabbikum fa auful-kaila wal-mīzāna wa lā tabkhasun-nāsa asy-yā'ahum wa lā tufsidū fil-arḍi ba‘da iṣlāḥihā, żālikum khairul lakum in kuntum mu'minīn(a).

ንህዝቢ ማድያን ድማ ሹዓይብ ናይ ገዛእ ርእሶም ሓው (ሰዲድናዮ)። ንሱ ድማ "ኦ ህዝበይ! ንኣላህ ኣምልኹ። ብዘይካኡ ካልእ ኣምላኽ (ስግደት) የልቦን። ብርግጽ ካብ ጎይታኻ ንጹር መርትዖ መጺኡካ ኣሎ። መለክዒን ሚዛንን ፍጽምቲ ግበር፡ ንማንም ሰብ ድማ ብፍጹም ኣይትጎድእ። ኣብ ምድሪ ጽቡቕ ምስ (ምፍጣራ) ጉድኣት ኣይትውረድ። እዚ ንዓኻትኩም ይሓይሽ ኣመንቲ እንተኾንኩም" ኢሉ።

وَلَا تَقْعُدُوْا بِكُلِّ صِرَاطٍ تُوْعِدُوْنَ وَتَصُدُّوْنَ عَنْ سَبِيْلِ اللّٰهِ مَنْ اٰمَنَ بِهٖ وَتَبْغُوْنَهَا عِوَجًاۚ وَاذْكُرُوْٓا اِذْ كُنْتُمْ قَلِيْلًا فَكَثَّرَكُمْۖ وَانْظُرُوْا كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ

wa lā taq‘udū bikulli ṣirāṭin tū‘idūna wa taṣuddūna ‘an sabīlillāhi man āmana bihī wa tabgūnahā ‘iwajā(n), ważkurū iż kuntum qalīlan fa kaṡṡarakum, wanẓurū kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).

ከምኡ ውን ነቶም ምእመናን ካብ መንገዲ ኣላህ ብምፍራህን ብምዕንቃፍን ክትዘናግዖን ብምድላይ ኣብ ዝኾነ መንገዲ ኮፍ ኣይትበሉ። ዘክር ውሑዳት ኣብ ዝነበርካሉ እዋን ሽዑ ኣላህ ቁጽርኻ ከም ዘዕበዮ። ኣብቶም ጉድኣት ዝፍጽሙ ድማ እንታይ ከም ዘጋጥሞም ኣስተብህል።

وَاِنْ كَانَ طَاۤىِٕفَةٌ مِّنْكُمْ اٰمَنُوْا بِالَّذِيْٓ اُرْسِلْتُ بِهٖ وَطَاۤىِٕفَةٌ لَّمْ يُؤْمِنُوْا فَاصْبِرُوْا حَتّٰى يَحْكُمَ اللّٰهُ بَيْنَنَاۚ وَهُوَ خَيْرُ الْحٰكِمِيْنَ ۔

wa in kāna ṭā'ifatum minkum āmanū bil-lażī ursiltu bihī wa ṭā'ifatul lam tu'minū faṣbirū ḥattā yaḥkumallāhu bainanā, wa huwa khairul-ḥākimīn(a).

ካባኻትኩም ኣብ (እቲ ትምህርቲ) ዝኣምኑ ጉጅለ እንተሃልዮም፡ ኣነ ከመሓላልፎ ዝለኣኽዎ ጉጅለ እንተሃልዩ፡ ዘይኣምን ጉጅለ እንተሃልዩ (ከምኡ’ውን)፡ ሽዑ ኣላህ ኣብ መንጎና ክሳብ ዝውስን ተዓገሱ። ንሱ እቲ ዝበለጸ ዳኛ እዩ።

۞ قَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ اسْتَكْبَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ لَنُخْرِجَنَّكَ يٰشُعَيْبُ وَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا مَعَكَ مِنْ قَرْيَتِنَآ اَوْ لَتَعُوْدُنَّ فِيْ مِلَّتِنَاۗ قَالَ اَوَلَوْ كُنَّا كٰرِهِيْنَ

qālal-mala'ul-lażīnastakbarū min qaumihī lanukhrijannaka yā syu‘aibu wal-lażīna āmanū ma‘aka min qaryatinā au lata‘ūdunna fī millatinā, qāla awalau kunnā kārihīn(a).

እቶም ትምክሕተኛታት መራሕቲ ቀቢላ ሹኣይብ "ኦ ሹኣይብ! ብርግጽ ንዓኻን ንኣመንትን ካብ ሃገርና ክንሰጉግ ኢና ፡ ናብ ሃይማኖትና እንተዘይተመሊስካ" በልዎ። ሹዓይብ "ዋላ'ኳ እንተዘይፈተና (ክትሰጉጉና) ዲኹም" በለ።

قَدِ افْتَرَيْنَا عَلَى اللّٰهِ كَذِبًا اِنْ عُدْنَا فِيْ مِلَّتِكُمْ بَعْدَ اِذْ نَجّٰىنَا اللّٰهُ مِنْهَاۗ وَمَا يَكُوْنُ لَنَآ اَنْ نَّعُوْدَ فِيْهَآ اِلَّآ اَنْ يَّشَاۤءَ اللّٰهُ رَبُّنَاۗ وَسِعَ رَبُّنَا كُلَّ شَيْءٍ عِلْمًاۗ عَلَى اللّٰهِ تَوَكَّلْنَاۗ رَبَّنَا افْتَحْ بَيْنَنَا وَبَيْنَ قَوْمِنَا بِالْحَقِّ وَاَنْتَ خَيْرُ الْفٰتِحِيْنَ

qadiftarainā ‘alallāhi każiban in ‘udnā fī millatikum ba‘da iż najjānallāhu minhā, wa mā yakūnu lanā an na‘ūda fīhā illā ay yasyā'allāhu rabbunā, wasi‘a rabbunā kulla syai'in ‘ilmā(n), ‘alallāhi tawakkalnā, rabbanaftaḥ bainanā wa baina qauminā bil-ḥaqqi wa anta khairul-fātiḥīn(a).

ብርግጽ ኣብ ልዕሊ ኣላህ ዓቢ ሓሶት ምመሃዝና ኔርና ፡ ናብ ሃይማኖትኩም እንተንምለስ ፡ ኣላህ ካብኡ ምስ ኣናገፈና ። ናብኡ ክንምለስ ድማ ግቡእ ኣይኮነን ፡ ኣላህ ጎይታና እንተዘይፈቒዱልና ። ፍልጠት ጎይታና ንኹሉ ዘጠቓለለ እዩ። ኣብ ኣላህ ጥራይ ኢና እንውከል። ኦ ጎይታና ኣብ መንጎናን ኣብ መንጎ ህዝብናን ብፍትሒ (ብፍትሓዊ) ፍረድ። ንስኻ ኢኻ እቲ ዝበለጸ ውሳነ ዝህብ"።

وَقَالَ الْمَلَاُ الَّذِيْنَ كَفَرُوْا مِنْ قَوْمِهٖ لَىِٕنِ اتَّبَعْتُمْ شُعَيْبًا اِنَّكُمْ اِذًا لَّخٰسِرُوْنَ

wa qālal-mala'ul-lażīna kafarū min qaumihī la'inittaba‘tum syu‘aiban innakum iżal lakhāsirūn(a).

እቶም ካፍር ዝነበሩ መራሕቲ ህዝቡ (ሽዑይብ) ድማ (ንሓድሕዶም) "ብሓቂ ንሽዑኢብ እንተሰዒብኩም ብርግጽ ንስኻትኩም ክትስእኑ ኢኹም" በሉ።

فَاَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ فَاَصْبَحُوْا فِيْ دَارِهِمْ جٰثِمِيْنَۙ

fa akhażathumur-rajfatu fa aṣbaḥū fī dārihim jāṡimīn(a).

ሽዑ ምንቅጥቃጥ ምድሪ ኣጋጠሞም፣ ኣብ ዑና ኣባይቶም ድማ ሞይቶም ተደቀሱ።

الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا شُعَيْبًا كَاَنْ لَّمْ يَغْنَوْا فِيْهَاۚ اَلَّذِيْنَ كَذَّبُوْا شُعَيْبًا كَانُوْا هُمُ الْخٰسِرِيْنَ

al-lażīna każżabū syu‘aiban ka'allam yagnau fīhā, al-lażīna każżabū syu‘aiban kānū humul-khāsirīn(a).

እቶም ንሹኣይብ ዝኸሓዱ ሰባት ኣብታ (ሃገር) ተቐሚጦም ከም ዘይፈልጡ ጌሮም እዮም። እቶም ንሹኣይብ ዝኽሕዱ እዮም ዝስእኑ።

فَتَوَلّٰى عَنْهُمْ وَقَالَ يٰقَوْمِ لَقَدْ اَبْلَغْتُكُمْ رِسٰلٰتِ رَبِّيْ وَنَصَحْتُ لَكُمْۚ فَكَيْفَ اٰسٰى عَلٰى قَوْمٍ كٰفِرِيْنَ ࣖ

fa tawallā ‘anhum wa qāla yā qaumi laqad ablagtukum risālāti rabbī wa naṣaḥtu lakum, fa kaifa āsā ‘alā qaumin kāfirīn(a).

ስለዚ ሹዓይብ "ኦ ህዝበይ! ብሓቂ መልእኽቲ ጎይታይ ኣመሓላሊፈኩም ኣለኹ፡ ኣማኺረኩም ድማ ኣለኹ። ስለዚ ከመይ ጌረ ብካፍር ክሓዝን እየ?"

وَمَآ اَرْسَلْنَا فِيْ قَرْيَةٍ مِّنْ نَّبِيٍّ اِلَّآ اَخَذْنَآ اَهْلَهَا بِالْبَأْسَاۤءِ وَالضَّرَّاۤءِ لَعَلَّهُمْ يَضَّرَّعُوْنَ

wa mā arsalnā fī qaryatim min nabiyyin illā akhażnā ahlahā bil-ba'sā'i waḍ-ḍarrā'i la‘allahum yaḍḍarra‘ūn(a).

ከምኡ’ውን ናብ ሓንቲ ምድሪ ነቢይ ኣይሰደድናን፣ (ነበርታ ድማ ነቲ ነቢይ ነጸግዎ)፣ ኣብ ልዕሊ ነበርታ ንነብሶም (ብትሕትና) ምእንቲ ክግዝኡ ሽግርን መከራን ኣውሪድናሎም።

ثُمَّ بَدَّلْنَا مَكَانَ السَّيِّئَةِ الْحَسَنَةَ حَتّٰى عَفَوْا وَّقَالُوْا قَدْ مَسَّ اٰبَاۤءَنَا الضَّرَّاۤءُ وَالسَّرَّاۤءُ فَاَخَذْنٰهُمْ بَغْتَةً وَّهُمْ لَا يَشْعُرُوْنَ

Ṡumma baddalnā makānas-sayyi'atil-ḥasanata ḥattā ‘afau wa qālū qad massa ābā'anaḍ-ḍarrā'u was-sarrā'u fa akhażnāhum bagtataw wa hum lā yasy‘urūn(a).

ሽዑ ነቲ መከራ ብደስታ ተኪእናዮ (ዘርኦምን ሃብቶምን) ክበዝሕ ከሎ፡ ብድሕሪኡ "ብሓቂ ኣቦታትና መከራን ደስታን ኣጋጢምዎም" ስለ ዝበሉ፡ ከይተረድኦም ሃንደበት ስቓይ ኣውሪድናሎም።

وَلَوْ اَنَّ اَهْلَ الْقُرٰٓى اٰمَنُوْا وَاتَّقَوْا لَفَتَحْنَا عَلَيْهِمْ بَرَكٰتٍ مِّنَ السَّمَاۤءِ وَالْاَرْضِ وَلٰكِنْ كَذَّبُوْا فَاَخَذْنٰهُمْ بِمَا كَانُوْا يَكْسِبُوْنَ

wa lau anna ahlal-qurā āmanū wattaqau lafataḥnā ‘alaihim barakātim minas-samā'i wal ardḍi wa lākin każżabū fa akhażnāhum bimā kānū yaksibūn(a).

ህዝቢ እታ ሃገር ኣሚኑን ፍርሃት እግዚኣብሄርን እንተዝኸውን ድማ ካብ ሰማይን ምድርን በረኸት ምሃበናሎም ኔርና፡ ንሳቶም ግን ሓሶት ኮይኖም ተረኺቦም (ጥቕስታትና) ስለዚ ከምቲ ዝገበርዎ ቀጺዕናዮም።

اَفَاَمِنَ اَهْلُ الْقُرٰٓى اَنْ يَّأْتِيَهُمْ بَأْسُنَا بَيَاتًا وَّهُمْ نَاۤىِٕمُوْنَۗ

afa amina ahlul-qurā ay ya'tiyahum ba'sunā bayātaw wa hum nā'imūn(a).

ስለዚ ህዝቢ ከተማታት ደቂሶም ከለዉ ብለይቲ ካብ ዝመጽእ መቕጻዕትና ውሕስነት ይስምዖም ድዩ?

اَوَاَمِنَ اَهْلُ الْقُرٰٓى اَنْ يَّأْتِيَهُمْ بَأْسُنَا ضُحًى وَّهُمْ يَلْعَبُوْنَ

awa amina ahlul-qurā ay ya'tiyahum ba'sunā ḍuḥaw wa hum yal‘abūn(a).

ወይስ ህዝቢ እታ ከተማ ንግሆ እናተጻወቱ ካብ ዝመጽእ መቕጻዕትና ውሕስነት ይስምዖም?

اَفَاَمِنُوْا مَكْرَ اللّٰهِۚ فَلَا يَأْمَنُ مَكْرَ اللّٰهِ اِلَّا الْقَوْمُ الْخٰسِرُوْنَ ࣖ

afa aminū makrallāh(i), falā ya'manu makrallāhi illal-qaumul khāsirūn(a).

ወይስ ካብ ናይ ኣላህ (ዘይተጸበይዎ) መቕጻዕቲ ውሕስነት ይስምዖም? ካብ መቕጻዕቲ ኣላህ ብዘይካ እቶም ዝሰዓሩ ውሕስነት ዝስምዖም የለን።

اَوَلَمْ يَهْدِ لِلَّذِيْنَ يَرِثُوْنَ الْاَرْضَ مِنْۢ بَعْدِ اَهْلِهَآ اَنْ لَّوْ نَشَاۤءُ اَصَبْنٰهُمْ بِذُنُوْبِهِمْۚ وَنَطْبَعُ عَلٰى قُلُوْبِهِمْ فَهُمْ لَا يَسْمَعُوْنَ

awalam yahdi lil-lażīna yariṡūnal-arḍa mim ba‘di ahlihā allau nasyā'u aṣabnāhum biżunūbihim, wa naṭba‘u ‘alā qulūbihim fahum lā yasma‘ūn(a).

ወይስ ነቶም ብድሕሪ ነበርታ መሬት ዝወርሱ ሰባት፡ እንተደሊና ብርግጽ ብሓጢኣቶም ምቐጻዕናዮም፡ ንኸይሰምዑ ድማ ልቦም ከም እንሓትም ንጹር ኣይኮነን (ትምህርቲ)።

تِلْكَ الْقُرٰى نَقُصُّ عَلَيْكَ مِنْ اَنْۢبَاۤىِٕهَاۚ وَلَقَدْ جَاۤءَتْهُمْ رُسُلُهُمْ بِالْبَيِّنٰتِۚ فَمَا كَانُوْا لِيُؤْمِنُوْا بِمَا كَذَّبُوْا مِنْ قَبْلُۗ كَذٰلِكَ يَطْبَعُ اللّٰهُ عَلٰى قُلُوْبِ الْكٰفِرِيْنَ

tilkal-qurā naquṣṣu ‘alaika min ambā'ihā, wa laqad jā'athum rusuluhum bil-bayyināt(i), famā kānū liyu'minū bimā każżabū min qabl(u), każālika yaṭba‘ullāhu ‘alā qulūbil-kāfirīn(a).

እዚኣተን እየን እተን መሬታት (ዘዕነናየን)፣ ገለ ካብ ዛንታታተን ንነግረካ ኣለና። ብሓቂ ልኡኻቶም ንጹር መርትዖታት ሒዞም መጺኦም ነይሮም። ነቲ ኣቐዲሞም ዝኸሓድዎ ግን ኣይኣመኑን (ከምኡውን)። በዚ ድማ ኣላህ ንልቢ ካፍር ይሕትም።

وَمَا وَجَدْنَا لِاَكْثَرِهِمْ مِّنْ عَهْدٍۚ وَاِنْ وَّجَدْنَآ اَكْثَرَهُمْ لَفٰسِقِيْنَ

wa mā wajadnā li'akṡarihim min ‘ahd(in), wa iw wajadnā akṡarahum lafāsiqīn(a).

መብዛሕትኦም ድማ መብጽዓኦም ክፍጽሙ ኣይንረኽቦምን ኢና። የግዳስ፡ እቲ ዝረኸብናዮ፡ መብዛሕትኦም ናይ ብሓቂ እኩያት ሰባት ምንባሮም እዩ።

ثُمَّ بَعَثْنَا مِنْۢ بَعْدِهِمْ مُّوْسٰى بِاٰيٰتِنَآ اِلٰى فِرْعَوْنَ وَمَلَا۟ىِٕهٖ فَظَلَمُوْا بِهَاۚ فَانْظُرْ كَيْفَ كَانَ عَاقِبَةُ الْمُفْسِدِيْنَ

Ṡumma ba‘aṡnā mim ba‘dihim mūsā bi'āyātinā ilā fir‘auna wa mala'ihī fa ẓalamū bihā, fanẓur kaifa kāna ‘āqibatul-mufsidīn(a).

ብድሕሪኦም ንሙሴ ምስ መርትዖታትና ናብ ፈርኦንን መራሕቲ ህዝቡን ሰዲድናዮ፡ ንሳቶም ድማ ነቲ መርትዖታት ክሒዶሞ። ስለዚ ነቶም ጉድኣት ዝገብሩ እንታይ ከም ዘጋጥሞም ኣስተብህል።

وَقَالَ مُوْسٰى يٰفِرْعَوْنُ اِنِّيْ رَسُوْلٌ مِّنْ رَّبِّ الْعٰلَمِيْنَۙ

wa qāla mūsa yā fir‘aunu innī rasūlum mir rabbil-‘ālamīn(a).

ሙሳ ድማ "ኦ ፈርኦን! ብሓቂ ኣነ ካብ ጎይታ ኩሉ ዓለማት ልኡኽ እየ።

حَقِيْقٌ عَلٰٓى اَنْ لَّآ اَقُوْلَ عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّۗ قَدْ جِئْتُكُمْ بِبَيِّنَةٍ مِّنْ رَّبِّكُمْ فَاَرْسِلْ مَعِيَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ۗ

Ḥaqīqun ‘alā allā aqūla ‘alallāhi illal-ḥaqq(a), qad ji'tukum bibayyinatim mir rabbikum fa arsil ma‘iya banī isrā'īl(a).

ብዛዕባ ኣላህ ሓቂ ክዛረብ ግዴታ እየ። ብርግጽ ካብ ጎይታኻ ንጹር መርትዖ ሒዘ እየ መጺአካ ስለዚ ደቂ እስራኤል ምሳይ (ክኸዱ)።"

قَالَ اِنْ كُنْتَ جِئْتَ بِاٰيَةٍ فَأْتِ بِهَآ اِنْ كُنْتَ مِنَ الصّٰدِقِيْنَ

qāla in kunta ji'ta bi'āyatin fa'ti bihā in kunta minaṣ ṣādiqīn(a).

ንሱ (ፈርኦን) ድማ "መርትዖ ሒዝካ ምምጻእካ ሓቂ እንተኾይኑ ሽዑ ሓደ ካብቶም ሓቀኛታት ሰባት ምዃንካ ኣርእዮ" ኢሉ መለሰ።

فَاَلْقٰى عَصَاهُ فَاِذَا هِيَ ثُعْبَانٌ مُّبِيْنٌ ۖ

fa alqā ‘aṣāhu fa iżā hiya ṡu‘bānum mubīn(un).

ሽዑ (ሙሴ) በትሩ ደርበየ፡ ሃንደበት ድማ እታ በትሪ ናይ ብሓቂ ዓቢ ተመን ኮነት።

وَّنَزَعَ يَدَهٗ فَاِذَا هِيَ بَيْضَاۤءُ لِلنّٰظِرِيْنَ ࣖ

wa naza‘a yadahū fa iżā hiya baiḍā'u lin-nāẓirīn(a).

ኢዱ ድማ ኣውጽአ፡ ሃንደበት ነቶም ዝረኣይዋ ጻዕዳ (ዝበርህ)።

قَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ اِنَّ هٰذَا لَسٰحِرٌ عَلِيْمٌۙ

qālal-mala'u min qaumi fir‘auna inna hāżā lasāḥirum ‘alīm(un).

መራሕቲ ፈርኦን ድማ "እዚ ሰብኣይ እዚ ብሓቂ በሊሕ ጠንቋሊ እዩ ።

يُّرِيْدُ اَنْ يُّخْرِجَكُمْ مِّنْ اَرْضِكُمْ ۚ فَمَاذَا تَأْمُرُوْنَ

yurīdu ay yukhrijakum min arḍikum, fa māżā ta'murūn(a).

ካብ ምድርኩም ከባርረኩም ዝደሊ" (ፈርኦን በለ)፡ "እሞ እንታይ ሓሳብ ትህቡ?"

قَالُوْآ اَرْجِهْ وَاَخَاهُ وَاَرْسِلْ فِى الْمَدَاۤىِٕنِ حٰشِرِيْنَۙ

qālū arjih wa akhāhu wa arsil fil-madā'ini ḥāsyirīn(a).

(እቶም ሹማምንቲ) "ንዕኡን ንሓዉን (ንእተወሰነ እዋን) ኣሲርኩም ገለ ሰባት ናብ ከተማታት ስደዱ (ነቶም ጠንቆልቲ)።

يَأْتُوْكَ بِكُلِّ سٰحِرٍ عَلِيْمٍ

ya'tūka bikulli sāḥirin ‘alīm(in).

ንዅሎም በላሕቲ ጠንቈልቲ ናባኻትኩም ኬምጽኡልኩም።”

وَجَاۤءَ السَّحَرَةُ فِرْعَوْنَ قَالُوْٓا اِنَّ لَنَا لَاَجْرًا اِنْ كُنَّا نَحْنُ الْغٰلِبِيْنَ

wa jā'as-saḥaratu fir‘auna qālū inna lanā la'ajran in kunnā naḥnul-gālibīn(a).

እቶም ኣስማተኛታት ድማ ናብ ፈርኦን መጹ። ንሳቶም ድማ፡ “(ክንረክብ) ዓስቢ፡ እንተተዓዊትና?”

قَالَ نَعَمْ وَاِنَّكُمْ لَمِنَ الْمُقَرَّبِيْنَ

qāla na‘am wa innakum laminal-muqarrabīn(a).

ንሱ (ፈርኦን) ድማ "እወ ብሓቂ ካብቶም (ንዓይ) ዝቐረቡ ክትከውን ኣለካ" ኢሉ መለሰ።

قَالُوْا يٰمُوْسٰٓى اِمَّآ اَنْ تُلْقِيَ وَاِمَّآ اَنْ نَّكُوْنَ نَحْنُ الْمُلْقِيْنَ

qālū yā mūsā immā an tulqiya wa immā an nakūna naḥnul-mulqīn(a).

ንሳቶም (እቶም ጠንቆልቲ) "ኦ ሙሳ! ቅድም ክትድርቢ ዲኻ፡ ወይስ ንሕና ክንድርቢ ኢና?"

قَالَ اَلْقُوْاۚ فَلَمَّآ اَلْقَوْا سَحَرُوْٓا اَعْيُنَ النَّاسِ وَاسْتَرْهَبُوْهُمْ وَجَاۤءُوْ بِسِحْرٍ عَظِيْمٍ

qāla alqū, falammā alqau saḥarū a‘yunan-nāsi wastarhabūhum wa jā'ū bisiḥrin ‘aẓīm(in).

ንሱ (ሙሴ) ድማ "መጀመርታ (መጀመርታ) ደርብዮ!" ስለዚ ምስ ደርበዩዋ፡ ዓቢ (ዘገርም) ስሕበት ስለ ዘርእዩ፡ ኣዒንቲ ህዝቢ ኣስሒቶም ነቲ ህዝቢ ኣፈራርሑ።

۞ وَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰٓى اَنْ اَلْقِ عَصَاكَۚ فَاِذَا هِيَ تَلْقَفُ مَا يَأْفِكُوْنَۚ

wa auḥainā ilā mūsā an alqi ‘aṣāk(a), fa iżā hiya talqafu mā ya'fikūn(a).

ንሙሴ ድማ “በትሪካ ኣውርድ!” ስለዚ ሃንደበት ንኹሉ ሓሶቶም ወሓጦ።

فَوَقَعَ الْحَقُّ وَبَطَلَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَۚ

fa waqa‘al-ḥaqqu wa baṭala mā kānū ya‘malūn(a).

ሽዑ እቲ ሓቂ ተረጋገጸ፡ ዝገበርዎ ኩሉ ድማ ከንቱ ኮይኑ።

فَغُلِبُوْا هُنَالِكَ وَانْقَلَبُوْا صٰغِرِيْنَۚ

fa gulibū hunālika wanqalabū ṣāgirīn(a).

ስለዚ ኣብቲ ቦታ ተሳዒሮም ንዑቕ ህዝቢ ኮይኖም።

وَاُلْقِيَ السَّحَرَةُ سٰجِدِيْنَۙ

wa ulqiyas-saḥaratu sājidīn(a).

እቶም ጠንቆልቲ ድማ ብኡብኡ ተደፊኦም ሰገደ።

قَالُوْٓا اٰمَنَّا بِرَبِّ الْعٰلَمِيْنَۙ

qālū āmannā birabbil-‘ālamīn(a).

ንሳቶም ድማ "ብጎይታ ኩሉ ዓለማት ንኣምን ።

رَبِّ مُوْسٰى وَهٰرُوْنَ

rabbi mūsā wa hārūn(a).

(ማለት) እግዚኣብሄር ሙሴን ኣሮንን።”

قَالَ فِرْعَوْنُ اٰمَنْتُمْ بِهٖ قَبْلَ اَنْ اٰذَنَ لَكُمْۚ اِنَّ هٰذَا لَمَكْرٌ مَّكَرْتُمُوْهُ فِى الْمَدِيْنَةِ لِتُخْرِجُوْا مِنْهَآ اَهْلَهَاۚ فَسَوْفَ تَعْلَمُوْنَ

qāla fir‘aunu āmantum bihī qabla an āżana lakum, inna hāżā lamakrum makartumūhu fil-madīnati litukhrijū minhā ahlahā, fa saufa ta‘lamūn(a).

ፈርኦን ድማ "ቅድሚ ፍቓድ ምሃብካ ንምንታይ ትኣምኖ? ብሓቂ እዚ ብሓቂ ኣብዛ ከተማ ዝመደብካዮ ተንኮል እዩ፣ ነበርታ ንምስጓግ። ድሒርካ ክትፈልጥ ኢኻ (ሳዕቤን ተግባራትካ) ።

لَاُقَطِّعَنَّ اَيْدِيَكُمْ وَاَرْجُلَكُمْ مِّنْ خِلَافٍ ثُمَّ لَاُصَلِّبَنَّكُمْ اَجْمَعِيْنَ

la'uqaṭṭi‘anna aidiyakum wa arjulakum min khilāfin ṡumma la'uṣallibannakum ajma‘īn(a).

ብርግጽ ኣእዳውኩምን ኣእጋርኩምን ብመስቀላዊ ኣገባብ (የማናይ ኢድን ጸጋማይ እግርን ወይ ብኣንጻሩ) ክቖርጾም እየ፣ ድሕሪኡ ንኹልኹም ክስቀልኩም እየ።”

قَالُوْٓا اِنَّآ اِلٰى رَبِّنَا مُنْقَلِبُوْنَۙ

qālū innā ilā rabbinā munqalibūn(a).

ንሳቶም (እቶም ጠንቆልቲ) “ብሓቂ ናብ ጐይታና ክንምለስ ኢና።

وَمَا تَنْقِمُ مِنَّآ اِلَّآ اَنْ اٰمَنَّا بِاٰيٰتِ رَبِّنَا لَمَّا جَاۤءَتْنَا ۗرَبَّنَآ اَفْرِغْ عَلَيْنَا صَبْرًا وَّتَوَفَّنَا مُسْلِمِيْنَ ࣖ

wa mā tanqimu minnā illā an āmannā bi'āyāti rabbinā lammā jā'atnā, rabanā afrig ‘alainā ṣabraw wa tawaffanā muslimīn(a).

ሕነና ድማ ኣይፈዲድካልና እምበር፡ ኣያታት ጎይታና ናባና ምስ መጹና ስለ ዝኣመንና እዩ።" (ንሶም ድማ ጸለዩ)፡ "ጎይታና ትዕግስቲ ሃበና፡ ከም ኣስላም (ኢድካ ብምሃብ) ንሞት።"

وَقَالَ الْمَلَاُ مِنْ قَوْمِ فِرْعَوْنَ اَتَذَرُ مُوْسٰى وَقَوْمَهٗ لِيُفْسِدُوْا فِى الْاَرْضِ وَيَذَرَكَ وَاٰلِهَتَكَۗ قَالَ سَنُقَتِّلُ اَبْنَاۤءَهُمْ وَنَسْتَحْيٖ نِسَاۤءَهُمْۚ وَاِنَّا فَوْقَهُمْ قٰهِرُوْنَ

wa qālal-mala'u min qaumi fir‘auna atażaru mūsā wa qaumahū liyufsidū fil-arḍi wa yażaraka wa ālihatak(a), qāla sanuqattilu abnā'ahum wa nastaḥyī nisā'ahum, wa innā fauqahum qāhirūn(a).

መራሕቲ ህዝቢ ፈርኦን ድማ "ሙሴን ህዝቡን ኣብዛ ምድሪ (ግብጺ) ዕንወት ከውርዱን ንዓኻን ንኣማልኽትኻን ክገድፉ ክትፈቅድ ዲኻ?" (ፈርኦን) ድማ "ኣወዳቶም ቀቲልና ኣዋልዶም ድማ ክነብሩ ክንገድፎም ኢና ብሓቂ ድማ ኣብ ልዕሊኦም ምሉእ ስልጣን ኣሎና" ኢሉ መለሰ።

قَالَ مُوْسٰى لِقَوْمِهِ اسْتَعِيْنُوْا بِاللّٰهِ وَاصْبِرُوْاۚ اِنَّ الْاَرْضَ لِلّٰهِ ۗيُوْرِثُهَا مَنْ يَّشَاۤءُ مِنْ عِبَادِهٖۗ وَالْعَاقِبَةُ لِلْمُتَّقِيْنَ

qāla mūsā liqaumihista‘īnū billāhi waṣbirū, innal-arḍa lillāh(i), yūriṡuhā may yasyā'u min ‘ibādih(ī), wal-‘āqibatu lil-muttaqīn(a).

ሙሳ ንህዝቡ "ካብ ኣላህ ሓገዝ ለምን ትዕገስን። ብርግጽ (እዛ) ምድሪ ናይ ኣላህ እያ፤ ካብ ባሮቱ ንዝደለዮ ክወርሳ እዩ። እቲ (ጽቡቕ) መወዳእታ ድማ ነቶም ፍርሃት ኣምላኽ ዘለዎም እዩ" በሎም።

قَالُوْٓا اُوْذِيْنَا مِنْ قَبْلِ اَنْ تَأْتِيَنَا وَمِنْۢ بَعْدِ مَا جِئْتَنَا ۗقَالَ عَسٰى رَبُّكُمْ اَنْ يُّهْلِكَ عَدُوَّكُمْ وَيَسْتَخْلِفَكُمْ فِى الْاَرْضِ فَيَنْظُرَ كَيْفَ تَعْمَلُوْنَ ࣖ

qālū ūżīnā min qabli an ta'tiyanā wa mim ba‘di mā ji'tanā, qāla ‘asā rabbukum ay yuhlika ‘aduwwakum wa yastakhlifakum fil-arḍi fa yanẓura kaifa ta‘malūn(a).

ንሳቶም (ህዝቢ ሙሴ) "ቅድሚ ናባና ምምጻእካን ድሕሪ ምምጻእካን (ብፈርኦን) ተገፊዕና ኢና" ኢሎም። (ሙሴ) ድማ "ጎይታኻ ንጸላእትኻ ከጥፍእን ኣብ ምድሪ ከሊፋ ክገብረካን ተስፋ ንገብር፤ ሽዑ ከመይ ከም ዘለኻ ክርኢ እዩ" ኢሉ መለሰሉ።

وَلَقَدْ اَخَذْنَآ اٰلَ فِرْعَوْنَ بِالسِّنِيْنَ وَنَقْصٍ مِّنَ الثَّمَرٰتِ لَعَلَّهُمْ يَذَّكَّرُوْنَ

wa laqad akhażnā āla fir‘auna bis-sinīna wa naqṣim minaṡ-ṡamarāti la‘allahum yażżakkarūn(a).

ብሓቂ ድማ ንፈርኦንን ንህዝቡን ንብዙሕ ዓመታት ድርቅን ስእነት ፍረን (ምምጻእ) ቀጺዕናዮም ኢና፡ ምእንቲ ትምህርቲ ክመሃሩ።

فَاِذَا جَاۤءَتْهُمُ الْحَسَنَةُ قَالُوْا لَنَا هٰذِهٖ ۚوَاِنْ تُصِبْهُمْ سَيِّئَةٌ يَّطَّيَّرُوْا بِمُوْسٰى وَمَنْ مَّعَهٗۗ اَلَآ اِنَّمَا طٰۤىِٕرُهُمْ عِنْدَ اللّٰهِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَهُمْ لَا يَعْلَمُوْنَ

fa iżā jā'athumul-ḥasanatu qālū lanā hāżihī, wa in tuṣibhum sayyi'atuy yaṭṭayyarū bimūsā wa mam ma‘ah(ū), alā innamā ṭā'iruhum ‘indallāhi wa lākinna aksṡarahum lā ya‘lamūn(a).

ሽዑ ሰናይ (ብልጽግና) ምስ በጽሖም "እዚ ብሰንኪ (ጻዕርና) እዩ" ይብሉ። ኣብ ሽግር እንተ ኣጋጢሞም ድማ ነቲ ሕማቕ ዕድል ንሙሴን ሰዓብቱን ይወቅስዎ ነበሩ። ዕጫኦም ኣብ ኢድ ኣላህ ምዃኑ ፍለጡ፡ መብዛሕትኦም ግን ኣይፈልጡን እዮም።

وَقَالُوْا مَهْمَا تَأْتِنَا بِهٖ مِنْ اٰيَةٍ لِّتَسْحَرَنَا بِهَاۙ فَمَا نَحْنُ لَكَ بِمُؤْمِنِيْنَ

wa qālū mahmā ta'tinā bihī min āyatil litasḥaranā bihā, famā naḥnu laka bimu'minīn(a).

ንሳቶም ድማ (ንሙሴ) “ንኽትስሕተና ዘምጻእካና መርትዖ፡ ብኣኻ ኣይንኣምንን ኢና” በልዎ።

فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمُ الطُّوْفَانَ وَالْجَرَادَ وَالْقُمَّلَ وَالضَّفَادِعَ وَالدَّمَ اٰيٰتٍ مُّفَصَّلٰتٍۗ فَاسْتَكْبَرُوْا وَكَانُوْا قَوْمًا مُّجْرِمِيْنَ

fa arsalnā ‘alaihimuṭ-ṭūfāna wal-jarāda wal-qummala waḍ-ḍafādi‘a wad-dama āyātim mufaṣṣalāt(in), fastakbarū wa kānū qaumam mujrimīn(a).

ስለዚ ንጹህ ምልክታት ህቦብላ፡ ኣንበጣ፡ ቁማል፡ እንቁርዖብን ደምን (ዝስተ ማይ ናብ ደም ዝተቐየረ) ሰዲድናሎም፡ ንሳቶም ግን ትዕቢተኛታት ኮይኖም ጸኒሖም ሓጢኣተኛ ህዝቢ እዮም ነይሮም።

وَلَمَّا وَقَعَ عَلَيْهِمُ الرِّجْزُ قَالُوْا يٰمُوْسَى ادْعُ لَنَا رَبَّكَ بِمَا عَهِدَ عِنْدَكَۚ لَىِٕنْ كَشَفْتَ عَنَّا الرِّجْزَ لَنُؤْمِنَنَّ لَكَ وَلَنُرْسِلَنَّ مَعَكَ بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ ۚ

wa lammā waqa‘a ‘alihimur-rijzu qālū yā mūsad‘u lanā rabbaka bimā ‘ahida ‘indak(a), la'in kasyafta ‘annar-rijza lanu'minanna laka wa lanursilanna ma‘aka banī isrā'īl(a).

በቲ መቕጻዕቲ (ዝተገልጸ) ምስ ተሃረሙ ድማ "ኦ ሙሳ! ከምቲ ዝሃበካ መብጽዓ ካብ ጎይታኻ ለምንየልና። ነዚ መቕጻዕቲ ካባና ከተውጽእ እንተኺኢልካ ብርግጽ ኣባኻ ክንኣምን ኢና ብርግጽ ንደቂ እስራኤል ምሳኻ ክኸዱ ክንገድፎም ኢና።"

فَلَمَّا كَشَفْنَا عَنْهُمُ الرِّجْزَ اِلٰٓى اَجَلٍ هُمْ بَالِغُوْهُ اِذَا هُمْ يَنْكُثُوْنَ

falammā kasyafnā ‘anhumur-rijza ilā ajalin hum bāligūhu iżā hum yankuṡūn(a).

ክሳብ እቲ ክፍጽምዎ ዝግበኦም ናይ ግዜ ገደብ መቕጻዕቲ ካብኦም ምስ ኣውጻእናዮም ግን መብጽዓኦም ኣፍሪሶም።

فَانْتَقَمْنَا مِنْهُمْ فَاَغْرَقْنٰهُمْ فِى الْيَمِّ بِاَنَّهُمْ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَكَانُوْا عَنْهَا غٰفِلِيْنَ

fantaqamnā minhum fa agraqnāhum fil-yammi bi'annahum każżabū bi'āyātinā wa kānū ‘anhā gāfilīn(a).

ስለዚ ንገሊኦም ቀጺዕናዮም፡ ድሕሪኡ ኣብ ባሕሪ ኣጥሒልናዮም ምኽንያቱ ትእምርትና ስለ ዝኸሓዱን ትእምትታትና ሸለል ኢሎም ስለ ዝነበሩን።

وَاَوْرَثْنَا الْقَوْمَ الَّذِيْنَ كَانُوْا يُسْتَضْعَفُوْنَ مَشَارِقَ الْاَرْضِ وَمَغَارِبَهَا الَّتِيْ بٰرَكْنَا فِيْهَاۗ وَتَمَّتْ كَلِمَتُ رَبِّكَ الْحُسْنٰى عَلٰى بَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَۙ بِمَا صَبَرُوْاۗ وَدَمَّرْنَا مَا كَانَ يَصْنَعُ فِرْعَوْنُ وَقَوْمُهٗ وَمَا كَانُوْا يَعْرِشُوْنَ

wa auraṡnal-qaumal-lażīna kānū yustaḍ‘afūna masyāriqal-arḍi wa magāribahal-latī bāraknā fīhā, wa tammat kalimatu rabbikal-ḥusnā ‘alā banī isrā'īl(a), bimā ṣabarū, wa dammarnā mā kāna yaṣna‘u fir‘aunu wa qaumuhū wa mā kānū ya‘risyūn(a).

ነቲ ውጹዕ ህዝቢ ድማ ነቲ ዝባረኽናዮ ምብራቓውን ምዕራባውን ክፋላት ምድሪ ወረስናዮ። ቃል ሕያዋይ ጎይታኻ ድማ ንደቂ እስራኤል ብሰንኪ ትዕግስቲ ፍጹም (ከም መብጽዓ) ኮይኑ። ንሕና ድማ ነቲ ፈርኦንን ህዝቡን ዝፈጠርዎን ዝሃነጽዎን ኣጥፊእናዮ።

وَجَاوَزْنَا بِبَنِيْٓ اِسْرَاۤءِيْلَ الْبَحْرَ فَاَتَوْا عَلٰى قَوْمٍ يَّعْكُفُوْنَ عَلٰٓى اَصْنَامٍ لَّهُمْ ۚقَالُوْا يٰمُوْسَى اجْعَلْ لَّنَآ اِلٰهًا كَمَا لَهُمْ اٰلِهَةٌ ۗقَالَ اِنَّكُمْ قَوْمٌ تَجْهَلُوْنَ

wa jāwaznā bibanī isrā'īlal-baḥra fa atau ‘alā qaumiy ya‘kufūna ‘alā aṣnāmil lahum, qālū yā mūsaj‘al lanā ilāhan kamā lahum ālihah(tun), qāla innakum qaumun tajhalūn(a).

ንደቂ እስራኤል ድማ በቲ ባሕሪ (ሰሜናዊ ክፋል ቀይሕ ባሕሪ) ኣድሒንናዮም። ናብ ሓደ ጣኦት ምምላኽ ዝቐጸለ ህዝቢ ምስ መጹ ንሳቶም (ደቂ እስራኤል) "ኦ ሙሳ! ሓያሎ ኣማልኽቲ (ጣኦታት) ስለዘለዎም ኣምላኽ (ጣኦት) ስርሓልና" ኢሎም። (ሙሴ) “ብሓቂ ዓያሹ ህዝቢ ኢኹም” ኢሉ መለሰ።

اِنَّ هٰٓؤُلَاۤءِ مُتَبَّرٌ مَّا هُمْ فِيْهِ وَبٰطِلٌ مَّا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ

inna hā'ulā'i mutabbarum mā hum fīhi wa bāṭilum mā kānū ya‘malūn(a).

ብርግጽ ክጠፍኡ እዮም (በቲ ዝሓዝዎ እምነታት) ዝገበርዎ ድማ ከንቱ ክኸውን እዩ።

قَالَ اَغَيْرَ اللّٰهِ اَبْغِيْكُمْ اِلٰهًا وَّهُوَ فَضَّلَكُمْ عَلَى الْعٰلَمِيْنَ

qāla agairallāhi abgīkum ilāhaw wa huwa faḍḍalakum ‘alal-‘ālamīn(a).

ንሱ (ሙሴ) "ንዓይ ካብ ኣላህ ወጻኢ ካልእ ኣምላኽ ክደልየልኩም ግቡእ ድዩ ዋላ እኳ ንሱ ልዕሊ ኩሉ ህዝቢ (ኣብቲ እዋን) ቀዳምነት ዝሃበኩም እንተኾነ" ኢሉ።

وَاِذْ اَنْجَيْنٰكُمْ مِّنْ اٰلِ فِرْعَوْنَ يَسُوْمُوْنَكُمْ سُوْۤءَ الْعَذَابِۚ يُقَتِّلُوْنَ اَبْنَاۤءَكُمْ وَيَسْتَحْيُوْنَ نِسَاۤءَكُمْۗ وَفِيْ ذٰلِكُمْ بَلَاۤءٌ مِّنْ رَّبِّكُمْ عَظِيْمٌ ࣖ

wa iż anjainākum min āli fir‘auna yasūmūnakum sū'al-‘ażāb(i), yuqattilūna abnā'akum wa yastaḥyūna nisā'akum wa fī żālikum balā'um mir rabbikum ‘aẓīm(un).

ከምኡ’ውን (ዘክሩ ኣቱም ደቂ እስራኤል) ካብ (ፈርኦን)ን ህዝቡን ኣብ ከቢድ ስቓይ ዘውረደኩም ምስ ኣድሓንናኩም ደቅኹም ቀቲሎም ህይወት ኣዋልድኩም ኣድሒኖም። ኣብ ከምኡ ኩነታት ድማ ካብ ጎይታኻ ዓቢ ፈተና እዩ።

۞ وَوٰعَدْنَا مُوْسٰى ثَلٰثِيْنَ لَيْلَةً وَّاَتْمَمْنٰهَا بِعَشْرٍ فَتَمَّ مِيْقَاتُ رَبِّهٖٓ اَرْبَعِيْنَ لَيْلَةً ۚوَقَالَ مُوْسٰى لِاَخِيْهِ هٰرُوْنَ اخْلُفْنِيْ فِيْ قَوْمِيْ وَاَصْلِحْ وَلَا تَتَّبِعْ سَبِيْلَ الْمُفْسِدِيْنَ

wa wā‘adnā mūsā ṡalāṡīna lailataw wa atmamnāhā bi‘asyrin fa tamma mīqātu rabbihī arba‘īna lailah(tan), wa qāla mūsā li'akhīhi hārūnakhlufnī fī qaumī wa aṣliḥ wa lā tattabi‘ sabīlal-mufsidīn(a).

ንሙሴ ድማ (ኦሪት ብምሃብ) ሰላሳ ለይቲ ቃል ኣቲናሉ፡ ብዝሒ ለይቲ ድማ ብዓሰርተ (ተወሳኺ ለይቲ) ፈጺምናዮ፡ ስለዚ እቲ እግዚኣብሔር ኣርብዓ ለይቲ ዝመደቦ ግዜ ፍጹም ነበረ። ሙሳ ድማ ንሓዉ (ማለት) ሃሩን "ንህዝበይ ኣብ (ምምራሕ) ተክኣኒ፡ (ንገዛእ ርእስኻን ህዝብኻን ድማ ኣመሓይሽ)፡ መንገዲ እቶም ጉድኣት ዝገብሩ ድማ ኣይትኽተል" በሎ።

وَلَمَّا جَاۤءَ مُوْسٰى لِمِيْقَاتِنَا وَكَلَّمَهٗ رَبُّهٗۙ قَالَ رَبِّ اَرِنِيْٓ اَنْظُرْ اِلَيْكَۗ قَالَ لَنْ تَرٰىنِيْ وَلٰكِنِ انْظُرْ اِلَى الْجَبَلِ فَاِنِ اسْتَقَرَّ مَكَانَهٗ فَسَوْفَ تَرٰىنِيْۚ فَلَمَّا تَجَلّٰى رَبُّهٗ لِلْجَبَلِ جَعَلَهٗ دَكًّا وَّخَرَّ مُوْسٰى صَعِقًاۚ فَلَمَّآ اَفَاقَ قَالَ سُبْحٰنَكَ تُبْتُ اِلَيْكَ وَاَنَا۠ اَوَّلُ الْمُؤْمِنِيْنَ

wa lammā jā'a mūsā limīqātinā wa kallamahū rabbuh(ū), qāla rabbi arinī anẓur ilaik(a), qāla lan tarānī wa lākininẓur ilal-jabali fa inistaqarra makānahū fa saufa tarānī, falammā tajallā rabbuhū lil-jabali ja‘alahū dakkaw wa kharra mūsā ṣa‘iqā(n), falammā afāqa qāla subḥānaka tubtu ilaika wa ana awwalul-mu'minīn(a).

ከምኡ ውን ሙሴ ኣብቲ ዝመደብናዮ ግዜ ናብ (ሙናጃት) ምስ መጸን ኣምላኽ (ብቐጥታ) ምስ ተዛረቦን (ሙሴ) "ኦ ጎይታይ፡ ንዓኻ ክርእዮ (ንርእስኻ) ተገልጸለይ" በሎ። (ኣላህ) "ኣይትርእዩኒ (ኣይትኽእሉን ኢኹም) ንእምባ ግን ርኣዩዎ፡ ኣብ ቦታኡ እንተጸኒሑ (ከምቲ ልሙድ) ብርግጽ ክትሪኡኒ ትኽእሉ ኢኹም" ኢሉ። ስለዚ ጎይታኡ (ግርማኡ) ነቲ እምባ ምስ ወረደ እቲ እምባ ተደምሲሱ ሙሳ ድማ ሕልናኡ ስኢኑ ወዲቑ። ሙሴ ሕልንኡ ምስ ተመልሰ "ክብሪ ንዓኻ ይኹን ኣነ ናባኻ ተነሲሐ ቀዳማይ ዝኣምን ኣነ እየ" በለ።

قَالَ يٰمُوْسٰٓى اِنِّى اصْطَفَيْتُكَ عَلَى النَّاسِ بِرِسٰلٰتِيْ وَبِكَلَامِيْ ۖفَخُذْ مَآ اٰتَيْتُكَ وَكُنْ مِّنَ الشّٰكِرِيْنَ

qāla yā mūsā inniṣṭafaituka ‘alan-nāsi birisālātī wa bikalāmī, fa khuż mā ātaituka wa kum minasy-syākirīn(a).

(ኣላህ) "ኦ ሙሳ! ብሓቂ መልእኽተይን ቃላተይን ክትስከም ካብ ካልኦት ሰባት (ኣብ ግዜኻ) መሪጸካ (መሪጸካ) ስለዚ ነቲ ዝሃብኩኻ ኣጽኒዕካ ሒዝካ ካብቶም ዘመስግኑ ኩን" በለ።

وَكَتَبْنَا لَهٗ فِى الْاَلْوَاحِ مِنْ كُلِّ شَيْءٍ مَّوْعِظَةً وَّتَفْصِيْلًا لِّكُلِّ شَيْءٍۚ فَخُذْهَا بِقُوَّةٍ وَّأْمُرْ قَوْمَكَ يَأْخُذُوْا بِاَحْسَنِهَا ۗسَاُورِيْكُمْ دَارَ الْفٰسِقِيْنَ

wa katabnā lahū fil-alwāḥi min kulli syai'im mau‘iẓataw wa tafṣīlal likulli syai'(in), fa khużhā biquwwatiw wa'mur qaumaka ya'khużū bi'aḥsanihā, sa'urīkum dāral-fāsiqīn(a).

ንሙሴ ድማ ኣብ ጽላት (ኦሪት) ኩሉ ነገር ከም ትምህርትን መብርህን ንኹሉ ጽሒፍናሉ፤ ስለዚ (ንሕና) "ኣጽኒዕካ ሒዝካ ንህዝብኻ ብዝተኻእሎ መጠን ክሕዞ ንገሮ፡ ምድሪ እኩያት ከርእየካ እየ" ኢልና።

سَاَصْرِفُ عَنْ اٰيٰتِيَ الَّذِيْنَ يَتَكَبَّرُوْنَ فِى الْاَرْضِ بِغَيْرِ الْحَقِّۗ وَاِنْ يَّرَوْا كُلَّ اٰيَةٍ لَّا يُؤْمِنُوْا بِهَاۚ وَاِنْ يَّرَوْا سَبِيْلَ الرُّشْدِ لَا يَتَّخِذُوْهُ سَبِيْلًاۚ وَاِنْ يَّرَوْا سَبِيْلَ الْغَيِّ يَتَّخِذُوْهُ سَبِيْلًاۗ ذٰلِكَ بِاَنَّهُمْ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَكَانُوْا عَنْهَا غٰفِلِيْنَ

sa'aṣrifu ‘an āyātiyal-lażīna yatakabbarūna fil-arḍi bigairil-ḥaqq(i), wa iy yarau kulla āyatil lā yu'minū bihā, wa iy yarau sabīlar-rusydi lā yattakhiżūhu sabīlā(n), wa iy yarau sabīlal-gayyi yattakhiżūhu sabīlā(n), żālika bi'annahum każżabū bi'āyātinā wa kānū ‘anhā gāfilīn(a).

ነቶም ኣብ ምድሪ ብዘይ ብቑዕ ምኽንያት ዝምክሑ ካብ ምልክታት (ናይ ሓይለይ) ክመልስ እየ። ዋላ ኩሉ ምልክት (ናይ ሓይለይ) እንተዝርእዩ ገና ኣይምኣመኑን። ናብ መምርሒ ዝመርሕ መንገዲ እንተረኣዩ ድማ ኣይክስዕብዎን (ኣይክስዕቡን) እዮም፣ ናይ ስሕተት መንገዲ እንተረኣዩ ግን ይኽተልዎ። እዚ ዝኾነሉ ምኽንያት ድማ ምልክታትና ስለዝኽሕዱን ኩሉ ግዜ ሸለልትነት ስለዘይብሎምን እዩ።

وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَلِقَاۤءِ الْاٰخِرَةِ حَبِطَتْ اَعْمَالُهُمْۗ هَلْ يُجْزَوْنَ اِلَّا مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ ࣖ

wal-lażīna każżabū bi'āyātinā wa liqā'il-ākhirati ḥabiṭat a‘māluhum, hal yujzauna illā mā kānū ya‘malūn(a).

እቶም ትእምትታትና (ስልጣንና) ዝኽሕዱን (ዝኽሕዱን) ህላወ ኣኽራራ ድማ፡ ተግባራቶም ከንቱ እዩ። ከከም ዝገበርዎ ዓስቢ ይወሃቦም።

وَاتَّخَذَ قَوْمُ مُوْسٰى مِنْۢ بَعْدِهٖ مِنْ حُلِيِّهِمْ عِجْلًا جَسَدًا لَّهٗ خُوَارٌۗ اَلَمْ يَرَوْا اَنَّهٗ لَا يُكَلِّمُهُمْ وَلَا يَهْدِيْهِمْ سَبِيْلًاۘ اِتَّخَذُوْهُ وَكَانُوْا ظٰلِمِيْنَ

wattakhaża mūsā mim ba‘dihī min ḥuliyyihim ‘ijlan jasadal lahū khuwār(un), alam yarau annahū lā yukallimuhum wa lā yahdīhim sabīlā(n), ittakhażūhu wa kānū ẓālimīn(a).

ህዝቢ ሙሴ ድማ፡ ድሕሪ ምኻዱ (ናብ ደብረ ሲና)፡ ካብ ስልማት (ወርቂ) ስጋን ዝጭድር ድምጽን ዘለዎ ጤለ-በጊዕ ሰርሑ። እቲ ጤል ክዛረቦምን መገዲ ከርእዮምን ከም ዘይክእልዶ ኣይፈለጡን፧ (ከም ጣኦት) ወሲዶሞ። በደለኛታት እዮም ነይሮም።

وَلَمَّا سُقِطَ فِيْٓ اَيْدِيْهِمْ وَرَاَوْا اَنَّهُمْ قَدْ ضَلُّوْاۙ قَالُوْا لَىِٕنْ لَّمْ يَرْحَمْنَا رَبُّنَا وَيَغْفِرْ لَنَا لَنَكُوْنَنَّ مِنَ الْخٰسِرِيْنَ

wa lammā suqiṭa fī aidīhim wa ra'au annahum qad ḍallū, qālū la'il lam yarḥamnā rabbunā wa yagfir lanā lanakūnanna minal-khāsirīn(a).

ብተግባሮም ምስ ተጣዕሱን ከም ዝጠፍኡ ምስ ተረድኡን ድማ “ጐይታና ምሕረት እንተዘይገበረልናን ይቕረ እንተ ዘይገበረልናን ብርግጽ ካብቶም ዝኸሰሩ ክንከውን ኢና።”

وَلَمَّا رَجَعَ مُوْسٰٓى اِلٰى قَوْمِهٖ غَضْبَانَ اَسِفًاۙ قَالَ بِئْسَمَا خَلَفْتُمُوْنِيْ مِنْۢ بَعْدِيْۚ اَعَجِلْتُمْ اَمْرَ رَبِّكُمْۚ وَاَلْقَى الْاَلْوَاحَ وَاَخَذَ بِرَأْسِ اَخِيْهِ يَجُرُّهٗٓ اِلَيْهِ ۗقَالَ ابْنَ اُمَّ اِنَّ الْقَوْمَ اسْتَضْعَفُوْنِيْ وَكَادُوْا يَقْتُلُوْنَنِيْۖ فَلَا تُشْمِتْ بِيَ الْاَعْدَاۤءَ وَلَا تَجْعَلْنِيْ مَعَ الْقَوْمِ الظّٰلِمِيْنَ

wa lammā raja‘a mūsā ilā qaumihī gaḍbāna asifā(n), qāla bi'samā khalaftumūnī mim ba‘dī, a‘ajiltum amra rabbikum, wa alqal-alwāḥa wa akhaża bira'si akhīhi yajurruhū ilaih(i), qālabna umma innal-qaumastaḍ‘afūnī wa kādū yaqtulūnanī, falā tusymit biyal-a‘dā'a wa lā taj‘alnī ma‘al-qaumiẓ-ẓālimīn(a).

ሙሴ ናብ ህዝቡ ምስ ተመልሰ ድማ ተቖጢዑን ሓዚኑን "ኣነ ከለኹ እንታይ ዓይነት ኣሰቃቒ ተግባር ሰሪሕካ! ኣንጻር መብጽዓ ጎይታኻ ክትከይድ ትደሊ ዲኻ?" ሙሴ ነቲ ጽላት (ኦሪት) ደርብዩ ርእሱ ሓዉ (ሃሩን) ሒዙ ናብኡ ገጹ እናሰሓበ። (ሃሩን) "ኣንታ ወዲ ኣደይ! እዚ ህዝቢ ድኹም ቆጺሩኒ ዳርጋ ቀቲሉኒ'ዩ፡ ስለዚ ጸላእትኻ ብሕማቐይ ከይተሓጎሱ፡ ዘይፍትሓዊ ሰብ ድማ ኣይትግበረኒ" በለ።

قَالَ رَبِّ اغْفِرْ لِيْ وَلِاَخِيْ وَاَدْخِلْنَا فِيْ رَحْمَتِكَ ۖوَاَنْتَ اَرْحَمُ الرّٰحِمِيْنَ ࣖ

qāla rabbigfirlī wa li'akhī wa adkhilnā fī raḥmatik(a), wa anta arḥamur-rāḥimīn(a).

ንሱ (ሙሴ) "ኦ ጎይታይ ንዓይን ንሓወይን ይቕረ ግበረለይ እሞ ናብ ምሕረትካ ኣእትወና ንስኻ ድማ ካብ ኩሎም መሓርቲ መሓሪ ኢኻ" ኢሉ ጸለየ።

اِنَّ الَّذِيْنَ اتَّخَذُوا الْعِجْلَ سَيَنَالُهُمْ غَضَبٌ مِّنْ رَّبِّهِمْ وَذِلَّةٌ فِى الْحَيٰوةِ الدُّنْيَاۗ وَكَذٰلِكَ نَجْزِى الْمُفْتَرِيْنَ

innal-lażīnattakhażul-‘ijla sayanāluhum gaḍabum mir rabbihim wa żillatun fil-ḥayātid-dun-yā, wa każālika najzil-muftarīn(a).

ብርግጽ እቶም (ሓወልቲ) ጤለ-በጊዕ ዝገብሩ (ከም ኣምልኾኦም)፡ ሓደ መዓልቲ ካብ ጐይታኦም ቁጥዐን ኣብ ህይወት ኣብዛ ዓለም ውርደትን ክቕበሉ እዮም። በዚ ድማ ነቶም ሓሶት ዝዛረቡ ንሽልም።

وَالَّذِيْنَ عَمِلُوا السَّيِّاٰتِ ثُمَّ تَابُوْا مِنْۢ بَعْدِهَا وَاٰمَنُوْٓا اِنَّ رَبَّكَ مِنْۢ بَعْدِهَا لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wal-lażīna ‘amilus-sayyi'āti ṡumma tābū mim ba‘dihā wa āmanū inna rabbaka mim ba‘dihā lagafūrur raḥīm(un).

እቶም ክፉእ ዝገበሩ ድማ ሽዑ ተነስሑን ይእመኑን ብርግጽ ብድሕሪኡ ጎይታኻ ይቕረ ዝብለካን መሓሪን እዩ።

وَلَمَّا سَكَتَ عَنْ مُّوْسَى الْغَضَبُ اَخَذَ الْاَلْوَاحَۖ وَفِيْ نُسْخَتِهَا هُدًى وَّرَحْمَةٌ لِّلَّذِيْنَ هُمْ لِرَبِّهِمْ يَرْهَبُوْنَ

wa lammā sakata ‘am mūsal-gaḍabu akhażal-alwāḥ(a), wa fī nuskhatihā hudaw wa raḥmatul lil-lażīna hum lirabbihim yarhabūn(a).

ቁጥዐ ሙሴ ምስ ሃድአ ድማ ነተን ጽላት (ኦሪት) ወሲዱ (መለስ)፤ ኣብ ጽሑፋቱ ነቶም ንጐይታኦም ዝፈርሁ መምርሕን ምሕረትን ኣሎ።

وَاخْتَارَ مُوْسٰى قَوْمَهٗ سَبْعِيْنَ رَجُلًا لِّمِيْقَاتِنَا ۚفَلَمَّآ اَخَذَتْهُمُ الرَّجْفَةُ قَالَ رَبِّ لَوْ شِئْتَ اَهْلَكْتَهُمْ مِّنْ قَبْلُ وَاِيَّايَۗ اَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ السُّفَهَاۤءُ مِنَّاۚ اِنْ هِيَ اِلَّا فِتْنَتُكَۗ تُضِلُّ بِهَا مَنْ تَشَاۤءُ وَتَهْدِيْ مَنْ تَشَاۤءُۗ اَنْتَ وَلِيُّنَا فَاغْفِرْ لَنَا وَارْحَمْنَا وَاَنْتَ خَيْرُ الْغٰفِرِيْنَ

wakhtāra mūsā qaumahū sab‘īna rajulal limīqātinā, falammā akhażathumur-rajfatu qāla rabbi lau syi'ta ahlaktahum min qablu wa iyyāy(a), atuhlikunā bimā fa‘alas-sufahā'u minnā, in hiya illā fitnatuk(a), tuḍillu bihā man tasyā'u wa tahdī man tasyā'(u), anta waliyyunā fagfir lanā warḥamnā wa anta khairul-gāfirīn(a).

ሙሴ ድማ ካብ ህዝቡ ሰብዓ ሰባት መሪጹ (ንንስሓ ለመኑና) ኣብቲ ዝሸምናዮ ግዜ። ምንቅጥቃጥ ምድሪ ምስ ወቕዖም ሙሴ "ኦ ጎይታይ ፍቃድካ እንተትኸውን ቅድሚ እዚ ንዓይን ንዓይን ምተጥፋእካና ኔርካ። ብሰንኪ ተግባር ናይቶም ኣብ መንጎና ምስትውዓል ዝጎደሎም ሰባት ዲኻ ከተጥፍኣና? እዚ ካባኻ ዝመጽእ ፈተና ጥራይ'ዩ፡ በዚ ፈተና'ዚ ንዝደለኻዮ ተደናጊርካ ንዝደለኻዮ ድማ ትመርሖ። ንስኻ ኢኻ መራሒና ስለዚ ይቕረ በለና ምሕረት ሃበና። ንስኻ ኢኻ እቲ ዝበለጸ።" ይቕረ ዝገብር።"

۞ وَاكْتُبْ لَنَا فِيْ هٰذِهِ الدُّنْيَا حَسَنَةً وَّفِى الْاٰخِرَةِ اِنَّا هُدْنَآ اِلَيْكَۗ قَالَ عَذَابِيْٓ اُصِيْبُ بِهٖ مَنْ اَشَاۤءُۚ وَرَحْمَتِيْ وَسِعَتْ كُلَّ شَيْءٍۗ فَسَاَكْتُبُهَا لِلَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَ وَيُؤْتُوْنَ الزَّكٰوةَ وَالَّذِيْنَ هُمْ بِاٰيٰتِنَا يُؤْمِنُوْنَۚ

waktub lanā fī hāżihid-dun-yā ḥasanataw wa fil-ākhirati innā hudnā ilaik(a), qāla ‘ażābī uṣību bihī man asyā'(u), wa raḥmatī wasi‘at kulla syai'(in), fa sa'aktubuhā lil-lażīna yattaqūna wa yu'tūnaz-zakāta wal-lażīna hum bi'āyātinā yu'minūn(a).

ኣብ ዓለምን ኣብ ኣኼራን ድማ ሰናይ ነገር ሰርዓልና። ብርግጽ ናባኻ ንመለስ (ንሳሕ)። (ኣላህ) ከምዚ ይብል "ኣብ ዝደለኽዎ መቕጻዕተይ ከውርድ እየ ምሕረተይ ድማ ንኹሉ ይሽፍኖ። ስለዚ ምሕረተይ ነቶም ፍርሃት ኣምላኽ ዘለዎምን ዘካት ዝኸፍሉን ኣብ ኣያታትና ዝኣመኑን ክምድቦ እየ" ይብል።

اَلَّذِيْنَ يَتَّبِعُوْنَ الرَّسُوْلَ النَّبِيَّ الْاُمِّيَّ الَّذِيْ يَجِدُوْنَهٗ مَكْتُوْبًا عِنْدَهُمْ فِى التَّوْرٰىةِ وَالْاِنْجِيْلِ يَأْمُرُهُمْ بِالْمَعْرُوْفِ وَيَنْهٰىهُمْ عَنِ الْمُنْكَرِ وَيُحِلُّ لَهُمُ الطَّيِّبٰتِ وَيُحَرِّمُ عَلَيْهِمُ الْخَبٰۤىِٕثَ وَيَضَعُ عَنْهُمْ اِصْرَهُمْ وَالْاَغْلٰلَ الَّتِيْ كَانَتْ عَلَيْهِمْۗ فَالَّذِيْنَ اٰمَنُوْا بِهٖ وَعَزَّرُوْهُ وَنَصَرُوْهُ وَاتَّبَعُوا النُّوْرَ الَّذِيْٓ اُنْزِلَ مَعَهٗٓ ۙاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْمُفْلِحُوْنَ ࣖ

al-lażīna yattabi‘ūnar-rasūlan nabiyyal-ummiyyal-lażī yajidūnahū maktūban ‘indahum fit-taurāti wal-injīli ya'muruhum bil-ma‘rūfi wa yanhāhum ‘anil-munkari wa yuḥillu lahumuṭ-ṭayyibāti wa yuḥarrimu ‘alaihimul-khabā'iṡa wa yaḍa‘u ‘anhum iṣrahum wal-aglālal-latī kānat ‘alaihim, fal-lażīna āmanū bihī wa ‘azzarūhu wa naṣarūhu wattaba‘un nūral-lażī unzila ma‘ah(ū), ulā'ika humul-mufliḥūn(a).

(ማለት) እቶም ንረሱል ዝኽተሉ፡ እቲ ኡሚ ዝኾነ (ከንብብን ክጽሕፍን ዘይክእል) ዝረኸብዎ (ስሙ) ኣብቲ ዘለዎም ኦሪትን ወንጌልን ተጻሒፉ ዝረኸብዎ፡ ቅኑዕ ክገብሩ ዝእዝዞም፡ ንእግዚኣብሄር ዝኽልክል፡ ከምኡ’ውን ንዅሉ ጽቡቕ ዝኾነሎም ዝፈቕደሎምን ኩሉ ሕማቕ ዝኽልክሎምን፡ ካብቲ ኣብ ልዕሊኦም ዘሎ ጾርን መቑሕን ሓራ ዘውጽኦም። እንተ እቶም ብእኡ ዝኣመኑን ዘኽብርዎን ዝሕግዝዎን ነቲ ዝተወረደሉ ድሙቕ ብርሃን (ቁርኣን) ዝኽተሉ ድማ ዕድለኛታት ሰባት እዮም።

قُلْ يٰٓاَيُّهَا النَّاسُ اِنِّيْ رَسُوْلُ اللّٰهِ اِلَيْكُمْ جَمِيْعًا ۨالَّذِيْ لَهٗ مُلْكُ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۚ لَآ اِلٰهَ اِلَّا هُوَ يُحْيٖ وَيُمِيْتُۖ فَاٰمِنُوْا بِاللّٰهِ وَرَسُوْلِهِ النَّبِيِّ الْاُمِّيِّ الَّذِيْ يُؤْمِنُ بِاللّٰهِ وَكَلِمٰتِهٖ وَاتَّبِعُوْهُ لَعَلَّكُمْ تَهْتَدُوْنَ

qul yā ayyuhan-nāsu innī rasūlullāhi ilaikum jamī‘anil-lażī lahū mulkus-samāwāti wal-arḍ(i), lā ilāha illā huwa yuḥyī wa yumīt(u), fa āminū billāhi wa rasūlihin-nabiyyil-ummiyyil-lażī yu'minu billāhi wa kalimatihī wattabi‘ūhu la‘allakum tahtadūn(a).

በል (መሓመድ) "ኣቱም ህዝቢ! ብሓቂ ኣነ ንኹልኹም ልኡኽ ኣላህ እየ፡ ናይ ሰማያትን ምድርን ንግስነት ዝውንን እየ፤ ብዘይካ ንሱ ህይወት ዝህብን ሞት ዘስዕብን ኣምላኽ (ክምለኽ መሰል ዘለዎ) የለን፡ ስለዚ ብኣላህን ረሱልን ትኣምኑ፡ (ማለት) ብኣላህን ብቃላቱን (መጽሓፉን) ዝኣምን ኡሚ ነቢይ)። ምእንቲ ክትምርሑ፡ ስዓቦ።"

وَمِنْ قَوْمِ مُوْسٰٓى اُمَّةٌ يَّهْدُوْنَ بِالْحَقِّ وَبِهٖ يَعْدِلُوْنَ

wa min qaumi mūsā ummatuy yahdūna bil-ḥaqqi wa bihī ya‘dilūn(a).

ኣብ መንጎ ህዝቢ ሙሴ ድማ ብ(መሰረት) ሓቂ ዝመርሕ (ሰባት) ህዝቢ ነይሩ ምስኡ (ከምኡውን) ፍትሓዊ ተግባር ዝፍጽሙን ፍትሒ ዝፍጽሙን።

وَقَطَّعْنٰهُمُ اثْنَتَيْ عَشْرَةَ اَسْبَاطًا اُمَمًاۗ وَاَوْحَيْنَآ اِلٰى مُوْسٰٓى اِذِ اسْتَسْقٰىهُ قَوْمُهٗٓ اَنِ اضْرِبْ بِّعَصَاكَ الْحَجَرَۚ فَانْۢبَجَسَتْ مِنْهُ اثْنَتَا عَشْرَةَ عَيْنًاۗ قَدْ عَلِمَ كُلُّ اُنَاسٍ مَّشْرَبَهُمْۗ وَظَلَّلْنَا عَلَيْهِمُ الْغَمَامَ وَاَنْزَلْنَا عَلَيْهِمُ الْمَنَّ وَالسَّلْوٰىۗ كُلُوْا مِنْ طَيِّبٰتِ مَا رَزَقْنٰكُمْۗ وَمَا ظَلَمُوْنَا وَلٰكِنْ كَانُوْٓا اَنْفُسَهُمْ يَظْلِمُوْنَ

wa qaṭṭa‘nāhumuṡnatai ‘asyrata asbāṭan umamā(n), wa auḥainā ilā mūsā iżistasqāhu qaumuhū aniḍrib bi‘aṣākal-ḥajar(a), fambajasat minhuṡnatā ‘asyrata ‘ainā(n), qad ‘alima kullu unāsim masyrabahum, wa ẓallalnā ‘alaihimul-gamāma wa anzalnā ‘alaihimul-manna was-salwā, kulū min ṭayyibāti mā razaqnākum, wa mā ẓalamūnā wa lākin kānū anfusahum yaẓlimūn(a).

ኣብ ዓሰርተው ክልተ ነገድ ድማ ነፍሲ ወከፎም ብቑጽሪ ብዙሓት መቒልናዮም፡ ንሙሴ ድማ ህዝቡ ማይ ምስ ሓተትዎ፡ "ነቲ ከውሒ ብበትርኻ ወቕዖ!" ስለዚ ካብቲ (እምኒ) ዓሰርተው ክልተ ዓይኒ ማይ ፈሰሱ። ነፍሲ ወከፍ ቀቢላ ናይ ገዛእ ርእሱ መስተ ቦታ ይፈልጥ እዩ። ብደበና ድማ ኣጽሊልናዮም ማንን ሳልዋን ወረድናሎም። (ንሕና ድማ "ካብቲ ዘዳለናልኩም መናብር ጽቡቕ ብልዑ" ኢልና። ንሳቶም ኣይበደሉናን እምበር ንሳቶም እዮም ኩሉ ግዜ ንነብሶም ዝብድሉ ዝነበሩ።

وَاِذْ قِيْلَ لَهُمُ اسْكُنُوْا هٰذِهِ الْقَرْيَةَ وَكُلُوْا مِنْهَا حَيْثُ شِئْتُمْ وَقُوْلُوْا حِطَّةٌ وَّادْخُلُوا الْبَابَ سُجَّدًا نَّغْفِرْ لَكُمْ خَطِيْۤـٰٔتِكُمْۗ سَنَزِيْدُ الْمُحْسِنِيْنَ

wa iżā qīla lahumuskunū hāżihil-qaryata wa kulū minhā ḥaiṡu syi'tum wa qūlū ḥiṭṭatuw wadkhulul-bāba sujjadan nagfir lakum khaṭī'ātikum, sanazīdul-muḥsinīn(a).

ከምኡ ውን (ዘክር) ንዓኣቶም (ደቂ እስራኤል) "ኣብዛ ምድሪ (ባይቱልማቅዲስ) ተቐመጡን ካብ (ፍርያታ) ኣብ ዝደለኹሞ ብላዕ" ምስ ተባህለሎም። ከምኡ ውን "ካብ ሓጢኣትና ኣናግፈና እሞ እናሰገድካ ናብ ኣፍደገ እቶ ንሕና ድማ ጌጋኻ ክንሓድገልካ ኢና" በል። ጸኒሕና ነቶም ሰናይ ዝገብሩ ክንውስኾም ኢና (ዓስቢ)።

فَبَدَّلَ الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا مِنْهُمْ قَوْلًا غَيْرَ الَّذِيْ قِيْلَ لَهُمْ فَاَرْسَلْنَا عَلَيْهِمْ رِجْزًا مِّنَ السَّمَاۤءِ بِمَا كَانُوْا يَظْلِمُوْنَ ࣖ

fa baddalal-lażīna ẓalamū minhum qaulan gairal-lażī qīla lahum fa arsalnā ‘alaihim rijzam minas-samā'i bimā kānū yaẓlimūn(a).

ስለዚ እቶም ኣብ መንጎኦም ዝነበሩ በደለኛታት (እቶም ቃላት) ብዘይተነግሮም ቃላት ተኪኦምዎም ስለ ዝነበሩ፡ ብሰንኪ በደልኦም ካብ ሰማይ መቕጻዕቲ ኣውረድናሎም።

وَسْـَٔلْهُمْ عَنِ الْقَرْيَةِ الَّتِيْ كَانَتْ حَاضِرَةَ الْبَحْرِۘ اِذْ يَعْدُوْنَ فِى السَّبْتِ اِذْ تَأْتِيْهِمْ حِيْتَانُهُمْ يَوْمَ سَبْتِهِمْ شُرَّعًا وَّيَوْمَ لَا يَسْبِتُوْنَۙ لَا تَأْتِيْهِمْ ۛ كَذٰلِكَ ۛنَبْلُوْهُمْ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ

was'alhum ‘anil-qaryatil-latī kānat ḥāḍiratal-baḥr(i), iż ya‘dūna fis-sabti iż ta'tīhim ḥītānuhum yauma sabtihim syurra‘aw wa yauma lā yasbitūn(a), lā ta'tīhim - każālika - nablūhum bimā kānū yafsuqūn(a).

ንደቂ እስራኤል ድማ ብዛዕባ እታ ኣብ ጥቓ ባሕሪ ዘላ ምድሪ ሕተትዎም፡ ሰንበት ምስ ጠሓሱ፡ ዓሳ ምስ መጸሎም ድማ ኣብ ልዕሊ ማይ ይንሳፈፉ ነበሩ፡ ካብ ሰንበት ወጻኢ ኣብ ካልእ መዓልታት ግና ናባታቶም ኣይመጹን እዮም። በዚ ድማ ክፉኣት ስለ ዝነበሩ ፈቲንናዮም።

وَاِذْ قَالَتْ اُمَّةٌ مِّنْهُمْ لِمَ تَعِظُوْنَ قَوْمًاۙ ۨاللّٰهُ مُهْلِكُهُمْ اَوْ مُعَذِّبُهُمْ عَذَابًا شَدِيْدًاۗ قَالُوْا مَعْذِرَةً اِلٰى رَبِّكُمْ وَلَعَلَّهُمْ يَتَّقُوْنَ

wa iż qālat ummatum minhum lima ta‘iẓūna qaumā(n), allāhu muhlikuhum au mu‘ażżibuhum ‘ażāban syadīdā(n), qālū ma‘żiratan ilā rabbikum wa la‘allahum yattaqūn(a).

ከምኡ ውን (ዘክር) ኣብ መንጎኦም ሓደ ህዝቢ "ንምንታይ ኢኻ ንሓደ ህዝቢ ብኣላህ ዝጠፍእ ወይ ብኣዝዩ ተሪር መቕጻዕቲ ዝቕጻዕ ህዝቢ ትመኽርዎ?" ንሳቶም ድማ "ኣብ ልዕሊ ጎይታኻ መመኽነይታ (ካብ ሓላፍነት ነጻ) ምእንቲ ክህልወና፡ ንሳቶም ድማ ፍርሃት ኣምላኽ ምእንቲ ክኾኑ" ኢሎም መለሱ።

فَلَمَّا نَسُوْا مَا ذُكِّرُوْا بِهٖٓ اَنْجَيْنَا الَّذِيْنَ يَنْهَوْنَ عَنِ السُّوْۤءِ وَاَخَذْنَا الَّذِيْنَ ظَلَمُوْا بِعَذَابٍۢ بَـِٔيْسٍۢ بِمَا كَانُوْا يَفْسُقُوْنَ

falammā nasū mā żukkirū bihī anjainal-lażīna yanhauna ‘anis-sū'i wa akhażnal-lażīna ẓalamū bi‘ażābim ba'īsim bimā kānū yafsuqūn(a).

ስለዚ እቲ ዝተጠንቀቑሉ ምስ ረሰዑ፡ ነቶም ሰባት ክፉእ ካብ ምግባር ዝኽልክሉ ዝነበሩ ኣድሒንና፡ ኣብ ልዕሊ በደለኛታት ድማ ተሪር መቕጻዕቲ ኣውሪድናሎም፡ ምኽንያቱ ኩሉ ግዜ ክፉእ ስለ ዝገብሩ።

فَلَمَّا عَتَوْا عَنْ مَّا نُهُوْا عَنْهُ قُلْنَا لَهُمْ كُوْنُوْا قِرَدَةً خٰسِـِٕيْنَ

falammā ‘atau ‘am mā nuhū ‘anhu qulnā lahum kūnū qiradatan khāsi'īn(a).

ስለዚ ብኹሉ ዝተኸልከለ ነገር ምስ ትዕቢቶም። ንሕና ድማ “ኣቱም ትሑታት ኣናጹ” ኢልናዮም።

وَاِذْ تَاَذَّنَ رَبُّكَ لَيَبْعَثَنَّ عَلَيْهِمْ اِلٰى يَوْمِ الْقِيٰمَةِ مَنْ يَّسُوْمُهُمْ سُوْۤءَ الْعَذَابِۗ اِنَّ رَبَّكَ لَسَرِيْعُ الْعِقَابِۖ وَاِنَّهٗ لَغَفُوْرٌ رَّحِيْمٌ

wa iż ta'ażżana rabbuka layab‘aṡanna ‘alaihim ilā yaumil-qiyāmati may yasūmuhum sū'al-‘ażāb(i), inna rabbaka lasarī‘ul-‘iqāb(i), wa innahū lagafūrur raḥīm(un).

ከምኡ’ውን (ዘክር)፡ ጐይታኻ ብሓቂ፡ ኣብ ልዕሊኦም (ኣይሁድ) ዝኸፍአ መቕጻዕቲ ዘውርዱ ሰባት ክሳብ መዓልቲ ትንሳኤ ከም ዝልእኽ ምስ ኣበሰረ። ብርግጽ ጐይታኻ ኣብ መቕጻዕቲ ኣዝዩ ቀልጢፉ እዩ፣ ብሓቂ ድማ ይቕረ ዚብልን ርህሩህን እዩ።

وَقَطَّعْنٰهُمْ فِى الْاَرْضِ اُمَمًاۚ مِنْهُمُ الصّٰلِحُوْنَ وَمِنْهُمْ دُوْنَ ذٰلِكَ ۖوَبَلَوْنٰهُمْ بِالْحَسَنٰتِ وَالسَّيِّاٰتِ لَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

wa qaṭṭa‘nāhum fil-arḍi umamā(n), minhumuṣ-ṣāliḥūna wa minhum dūna żālik(a), wa balaunāhum bil-ḥasanāti was-sayyi'āti la‘allahum yarji‘ūn(a).

ኣብዛ ዓለም ድማ ኣብ ሓያሎ ጉጅለታት መቒልናዮም፤ ኣብ መንጎኦም ፍርሃት ኣምላኽ ዘለዎም ሰባት ኣለዉ ዘይኮኑ ድማ ኣለዉ። ብጽቡቕ (ሞገስ)ን ብሕማቕን (መዓት) ድማ ፈቲንናዮም፣ ምእንቲ ክምለሱ (ናብ ሓቂ)።

فَخَلَفَ مِنْۢ بَعْدِهِمْ خَلْفٌ وَّرِثُوا الْكِتٰبَ يَأْخُذُوْنَ عَرَضَ هٰذَا الْاَدْنٰى وَيَقُوْلُوْنَ سَيُغْفَرُ لَنَاۚ وَاِنْ يَّأْتِهِمْ عَرَضٌ مِّثْلُهٗ يَأْخُذُوْهُۗ اَلَمْ يُؤْخَذْ عَلَيْهِمْ مِّيْثَاقُ الْكِتٰبِ اَنْ لَّا يَقُوْلُوْا عَلَى اللّٰهِ اِلَّا الْحَقَّ وَدَرَسُوْا مَا فِيْهِۗ وَالدَّارُ الْاٰخِرَةُ خَيْرٌ لِّلَّذِيْنَ يَتَّقُوْنَۗ اَفَلَا تَعْقِلُوْنَ

fa khalafa mim ba‘dihim khalfuw wariṡul-kitāba ya'khużūna ‘araḍa hāżal-adnā wa yaqūlūna sayugfaru lanā, wa iy ya'tihim ‘araḍum miṡluhū ya'khużūh(u), alam yu'khaż ‘alaihim mīṡāqul-kitābi allā yaqūlū ‘alallāhi illal-ḥaqqa wa darasū mā fīh(i), wad-dārul-ākhiratu khairul lil-lażīna yattaqūn(a), afalā ta‘qilūn(a).

ሽዑ ብድሕሪኦም ንኦሪት ወሪሱ ትሑት ንብረት ናይዛ ዓለም ዝወሰደ ወለዶ መጸ። ሽዑ "ይቕረ ክንበሃለና ኢና" በልዎ። ከምዛ ዓለም እዚኣ እንተመጺኦም ድማ ንሳቶም እውን ምወሰድዋ። ኣብ መጽሓፍ (ኦሪት) ብዝኣተውዎ ቃል ኪዳን ተኣሲሮምዶ ኣይነበሩን፡ ዋላ እኳ ኣብኡ ዘሎ ተማሂሮም እንተነበሩ፡ ብዘይካ ሓቂ ብዛዕባ ኣላህ ካልእ ኣይንዛረቡን እዮም? መሕደሪ ኣኼራ ነቶም ዝፈርሁ ኣላህ ይሓይሽ። ሽዑዶ ኣይርድኣካን እዩ፧

وَالَّذِيْنَ يُمَسِّكُوْنَ بِالْكِتٰبِ وَاَقَامُوا الصَّلٰوةَۗ اِنَّا لَا نُضِيْعُ اَجْرَ الْمُصْلِحِيْنَ

wal-lażīna yumassikūna bil-kitābi wa aqāmuṣ-ṣalāh(ta), innā lā nuḍī‘u ajral-muṣliḥīn(a).

እቶም ኣብ መጽሓፍ (ኦሪት) ዝጸንዑን ጸሎት ዝፍጽሙን ድማ፡ (ክሽለሙ እዮም)። ብርግጽ ንጻድቃን ዓስቦም ኣይንኸልኦምን ኢና።

۞ وَاِذْ نَتَقْنَا الْجَبَلَ فَوْقَهُمْ كَاَنَّهٗ ظُلَّةٌ وَّظَنُّوْٓا اَنَّهٗ وَاقِعٌۢ بِهِمْۚ خُذُوْا مَآ اٰتَيْنٰكُمْ بِقُوَّةٍ وَّاذْكُرُوْا مَا فِيْهِ لَعَلَّكُمْ تَتَّقُوْنَ ࣖ

wa iż nataqnal-jabala fauqahum ka'annahum ẓullatuw wa ẓannū annahū wāqi‘um bihim, khużū mā ātainākum biquwwatiw ważkurū mā fīhi la‘allakum tattaqūn(a).

ከምኡ’ውን (ዘክር) ነቲ እምባ ኣብ ልዕሊኦም ምስ ኣልዓልናዮ (እቲ እምባ) ብደበና ከም ዝተጸለለን (እቲ እምባ) ከም ዝወድቐሎም ርግጸኛታት ከም ዝኾኑን ኰይኑ። (ንሕና ድማ "ነቲ ዝሃብናኩም ኣጽኒዕኩም ጽንዑ፡ ፍርሃት ኣምላኽ ዘለዎም ሰባት ምእንቲ ክትኮኑ ድማ ነቲ ኣብኡ ዘሎ ኩሉ ግዜ ዘክር (ተግበር)" ኢልናዮም።

وَاِذْ اَخَذَ رَبُّكَ مِنْۢ بَنِيْٓ اٰدَمَ مِنْ ظُهُوْرِهِمْ ذُرِّيَّتَهُمْ وَاَشْهَدَهُمْ عَلٰٓى اَنْفُسِهِمْۚ اَلَسْتُ بِرَبِّكُمْۗ قَالُوْا بَلٰىۛ شَهِدْنَا ۛاَنْ تَقُوْلُوْا يَوْمَ الْقِيٰمَةِ اِنَّا كُنَّا عَنْ هٰذَا غٰفِلِيْنَۙ

wa iż akhaża rabbuka mim banī ādama min ẓuhūrihim żurriyyatahum wa asyhadahum ‘alā anfusihim, alastu birabbikum, qālū balā - syahidnā - an taqūlū yaumal-qiyāmati innā kunnā ‘an hāżā gāfilīn(a).

ከምኡ ውን (ዘክር) ጐይታኻ ካብ ማህጸን (ዓንዲ ሕቖ) ዘርኢ ኣዳም ዘርኦም ምስ ኣውጽአ ኣላህ ድማ ኣንጻር መናፍሶም ምስክርነት ምስ ወሰደ (ኣነ ጐይታኻ ኣይኮንኩን ድየ?" ንሳቶም ድማ "እወ (ንስኻ ጐይታና ኢኻ) ንሕና ንመስክር" ኢሎም መለሱ። (ከምኡ ጌርና) ኣብ መዓልቲ ትንሳኤ "ብሓቂ ኣብቲ ግዜ እቲ ነዚ ሸለል ኢልና ኢና ነይርና" ከይትብሉ።

اَوْ تَقُوْلُوْٓا اِنَّمَآ اَشْرَكَ اٰبَاۤؤُنَا مِنْ قَبْلُ وَكُنَّا ذُرِّيَّةً مِّنْۢ بَعْدِهِمْۚ اَفَتُهْلِكُنَا بِمَا فَعَلَ الْمُبْطِلُوْنَ

au taqūlū innamā asyraka ābā'unā min qablu wa kunnā żurriyyatam mim ba‘dihim, afatuhlikunā bimā fa‘alal-mubṭilūn(a).

ወይስ "ብሓቂ ኣቦታትና ንኻልኦት ምስ እግዚኣብሄር ኣተሓሒዞም ካብ ነዊሕ እዋን ኣትሒዞም፡ ንሕና ድማ ደድሕሪኦም ዝመጻእና ዘርኢ ኢና። ደሓር ከኣ ብግብሪ እቶም ዝጠፍኡ ዲኻ ከተጥፍኣና?"

وَكَذٰلِكَ نُفَصِّلُ الْاٰيٰتِ وَلَعَلَّهُمْ يَرْجِعُوْنَ

wa każālika nufaṣṣilul-āyāti wa la‘allahum yarji‘ūn(a).

ከምኡ ድማ ነተን ጥቕስታት ገሊጽናየን፡ ምእንቲ (ናብ ሓቂ) ክምለሳ።

وَاتْلُ عَلَيْهِمْ نَبَاَ الَّذِيْٓ اٰتَيْنٰهُ اٰيٰتِنَا فَانْسَلَخَ مِنْهَا فَاَتْبَعَهُ الشَّيْطٰنُ فَكَانَ مِنَ الْغَاوِيْنَ

watlu ‘alaihim naba'al-lażī ātaināhu āyātinā fansalakha minhā fa atba‘ahusy-syaiṭānu fa kāna minal-gāwīn(a).

ከምኡ’ውን (መሓመድ) ኣንብበሎም፣ ዜና ናይቲ ኣያታትና ዝሃብናሉ ሰብ፣ ድሕሪኡ ካብ ኣያታት ይፍለ፣ ድሕሪኡ ብሰይጣን ይስዕቦ (ክሳብ ዝፍተን)፣ ድሕሪኡ ሓደ ካብቶም ዝጠፍኡ ይኸውን።

وَلَوْ شِئْنَا لَرَفَعْنٰهُ بِهَا وَلٰكِنَّهٗٓ اَخْلَدَ اِلَى الْاَرْضِ وَاتَّبَعَ هَوٰىهُۚ فَمَثَلُهٗ كَمَثَلِ الْكَلْبِۚ اِنْ تَحْمِلْ عَلَيْهِ يَلْهَثْ اَوْ تَتْرُكْهُ يَلْهَثْۗ ذٰلِكَ مَثَلُ الْقَوْمِ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَاۚ فَاقْصُصِ الْقَصَصَ لَعَلَّهُمْ يَتَفَكَّرُوْنَ

wa lau syi'nā larafa‘nāhu bihā wa lākinnahū akhlada ilal-arḍi wattaba‘a hawāh(u), fa maṡaluhū kamaṡalil-kalb(i), in taḥmil ‘alaihi yalhaṡ au tatrukūhu yalhaṡ, żālika maṡalul-qaumil-lażīna każżabū bi'āyātinā, faqṣuṣil-qaṣaṣa la‘allahum yatafakkarūn(a).

ከምኡ እንተንደሊ ድማ በታ (ጥቕሲ) (ደረጅኡ) ምለዓልና ኔርና፡ ንሱ ግን ናብ ዓለም ዝዘንበለን (ታሕተዋይ) ድሌታቱ ዝስዕብን ነይሩ፡ ሽዑ ኣብነቱ ከም ከልቢ እዩ፡ እንተሰጎግካዮ መልሓሱ ትወጽእ እንተፈቐድካዮ ድማ መልሓሱ የውጽእ (እዚ እውን)። ምሳሌ ናይቶም ጥቕስታትና ዝኽሕዱ ከምዚ እዩ። ስለዚ ነቶም ዛንታታት ንኽሓስቡ ንገሮም።

سَاۤءَ مَثَلًا ۨالْقَوْمُ الَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا وَاَنْفُسَهُمْ كَانُوْا يَظْلِمُوْنَ

sā'a maṡalanil-qaumul-lażīna każżabū bi'āyātinā wa anfusahum kānū yaẓlimūn(a).

ብጣዕሚ ሕማቕ እዩ ኣብነት ናይቶም ጥቕስታትና ዝኽሕዱ፤ ንነብሶም ይብድሉ።

مَنْ يَّهْدِ اللّٰهُ فَهُوَ الْمُهْتَدِيْۚ وَمَنْ يُّضْلِلْ فَاُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْخٰسِرُوْنَ

may yahdillāhu fa huwal-muhtadī, wa may yuḍlil fa ulā'ika humul-khāsirūn(a).

ብኣሏህ ዝምራሕ ሰብ ሽዑ ንሱ እዩ ዝምራሕ፤ ከምኡ ውን ኣላህ ዘስሕቶ ሰብ ሽዑ ንሳቶም እዮም ዝኸስሩ

وَلَقَدْ ذَرَأْنَا لِجَهَنَّمَ كَثِيْرًا مِّنَ الْجِنِّ وَالْاِنْسِۖ لَهُمْ قُلُوْبٌ لَّا يَفْقَهُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اَعْيُنٌ لَّا يُبْصِرُوْنَ بِهَاۖ وَلَهُمْ اٰذَانٌ لَّا يَسْمَعُوْنَ بِهَاۗ اُولٰۤىِٕكَ كَالْاَنْعَامِ بَلْ هُمْ اَضَلُّ ۗ اُولٰۤىِٕكَ هُمُ الْغٰفِلُوْنَ

wa laqad żara'nā lijahannama kaṡīram minal-jinni wal-ins(i), lahum qulūbul lā yafqahūna bihā wa lahum a‘yunul lā yabṣirūna bihā wa lahum āżānul lā yasma‘ūna bihā, ulā'ika kal-an‘āmi bal hum aḍall(u), ulā'ika humul-gāfilūn(a).

ብርግጽ ድማ ንብዙሓት ጂንን ደቂ ሰባትን እናቐጽዕና ንገሃነም ብሲኦል ክንመልኦ ኢና። ልቢ ኣለዎም ግን ንምርዳእ ኣይጥቀሙሉን (ኣያታት ኣላህ) ከምኡ ውን ዓይኒ ኣለዎም (ግን) ንምርኣይ ኣይጥቀሙሉን (ምልክታት ሓይሊ ኣላህ)፣ እዝኒ ድማ ኣለዎም (ግን) ንምስማዕ ኣይጥቀሙሉን እዮም (ኣያታት ኣላህ )። ከም ጥሪት እዮም፣ ዝያዳ ምጥምዛዝ። ንሳቶም እዮም ሸለልትነት ዝገብሩ።

وَلِلّٰهِ الْاَسْمَاۤءُ الْحُسْنٰى فَادْعُوْهُ بِهَاۖ وَذَرُوا الَّذِيْنَ يُلْحِدُوْنَ فِيْٓ اَسْمَاۤىِٕهٖۗ سَيُجْزَوْنَ مَا كَانُوْا يَعْمَلُوْنَ ۖ

wa lillāhil-asmā'ul-ḥusnā fad‘ūhu bihā, wa żarul-lażīna yulḥidūna fī asmā'ih(ī), sayujzauna mā kānū ya‘malūn(a).

ኣላህ ድማ ኣስማዑል-ሑስና (እቲ ዝበለጸ ስም) ኣለዎ፡ ስለዚ ኣስማዑል ሑስና ብምባል ለምኖ እሞ ነቶም ኣስማቱ ብጌጋ ዝትርጉሙ ግደፎም። ድሒሮም ድማ በቲ ዝገበርዎ ዓስቢ ክረኽቡ እዮም።

وَمِمَّنْ خَلَقْنَآ اُمَّةٌ يَّهْدُوْنَ بِالْحَقِّ وَبِهٖ يَعْدِلُوْنَ ࣖ

wa mimman khalaqnā ummatuy yahdūna bil-ḥaqqi wa bihī ya‘dilūn(a).

ካብቶም ዝፈጠርናዮም ድማ (መሰረት) ሓቂ ዝመርሕዎም ሰባት ኣለዉ፣ ብኡ ኣቢሎም ድማ (ከምኡ’ውን) ፍትሓዊ ተግባር ይገብሩ።

وَالَّذِيْنَ كَذَّبُوْا بِاٰيٰتِنَا سَنَسْتَدْرِجُهُمْ مِّنْ حَيْثُ لَا يَعْلَمُوْنَ

wal-lażīna każżabū bi'āyātinā sanastadrijuhum min ḥaiṡu lā ya‘lamūn(a).

እቶም ምልክታትና ዝኽሕዱ ድማ በብቑሩብ (ናብ ጥፍኣት ገጹ)፡ ብዘይፈልጥዎ መንገዲ ክንገድፎም ኢና።

وَاُمْلِيْ لَهُمْ ۗاِنَّ كَيْدِيْ مَتِيْنٌ

wa umlī lahum, inna kaidī matīn(un).

ናይ ግዜ ገደብ ድማ ክህቦም እየ። ብርግጽ መደበይ ኣዝዩ ጽኑዕ እዩ።

اَوَلَمْ يَتَفَكَّرُوْا مَا بِصَاحِبِهِمْ مِّنْ جِنَّةٍۗ اِنْ هُوَ اِلَّا نَذِيْرٌ مُّبِيْنٌ

awalam yatafakkarū mā biṣāḥibihim min jinnah(tin), in huwa illā nażīrum mubīn(un).

ከምኡ ውን ብጻዮም (መሓመድ) ዕቡድ ዘይኮነስ ንጹር መጠንቀቕታ ጥራይ ምዃኑ ኣየንጸባርቑን ድዮም?

اَوَلَمْ يَنْظُرُوْا فِيْ مَلَكُوْتِ السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِ وَمَا خَلَقَ اللّٰهُ مِنْ شَيْءٍ وَّاَنْ عَسٰٓى اَنْ يَّكُوْنَ قَدِ اقْتَرَبَ اَجَلُهُمْۖ فَبِاَيِّ حَدِيْثٍۢ بَعْدَهٗ يُؤْمِنُوْنَ

awalam yanẓurū fī malakūtis-samāwāti wal-arḍi wa mā khalaqallāhu min syai'iw wa an ‘asā ay yakūna qadiqtaraba ajaluhum, fa bi'ayyi ḥadīṡim ba‘dahū yu'minūn(a).

ከምኡ ውን ንግስነት ሰማያትን ምድርን ኩሉ ኣላህ ዝፈጠሮን ምናልባት ውን ግዜኦም (ናይ ጥፍኣት) ቀሪቡ ክኸውን ይኽእል እዩ ኣብ ግምት ኣየእትዉን ድዮም? ደሓር እዚ ድሕሪ እዚ እንታይ ዜና እዮም ክኣምኑ?

مَنْ يُّضْلِلِ اللّٰهُ فَلَا هَادِيَ لَهٗ ۖوَيَذَرُهُمْ فِيْ طُغْيَانِهِمْ يَعْمَهُوْنَ

may yuḍlilillāhu falā hādiya lah(ū), wa yażaruhum fī ṭugyānihim ya‘mahūn(a).

ኣላህ ክስሕት ዝፈቐደሉ ሽዑ ዝኾነ ሰብ ክመርሖ ኣይክእልን እዩ። ኣላህ ኣብ ስሕተቱ ክሕንበብ ይፈቅደሉ።

يَسْـَٔلُوْنَكَ عَنِ السَّاعَةِ اَيَّانَ مُرْسٰىهَاۗ قُلْ اِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ رَبِّيْۚ لَا يُجَلِّيْهَا لِوَقْتِهَآ اِلَّا هُوَۘ ثَقُلَتْ فِى السَّمٰوٰتِ وَالْاَرْضِۗ لَا تَأْتِيْكُمْ اِلَّا بَغْتَةً ۗيَسْـَٔلُوْنَكَ كَاَنَّكَ حَفِيٌّ عَنْهَاۗ قُلْ اِنَّمَا عِلْمُهَا عِنْدَ اللّٰهِ وَلٰكِنَّ اَكْثَرَ النَّاسِ لَا يَعْلَمُوْنَ

yas'alūnaka ‘anis-sā‘ati ayyāna mursāhā, qul innamā ‘ilmuhā ‘inda rabbī, lā yujallīhā liwaqtihā illā huw(a), ṡaqulat fis-samāwāti wal-arḍ(i), lā ta'tīkum illā bagtah(tan), yas'alūnaka ka'annaka ḥafiyyun ‘anhā, qul innamā ‘ilmuhā ‘indallāhi wa lākinna akṡaran nāsi lā ya‘lamūn(a).

ንዓኻ (መሓመድ) ብዛዕባ ቅያም "መዓስ ክኸውን እዩ" ኢሎም ይሓቱኻ። በል "ብሓቂ ፍልጠት ኣፖካሊፕስ ምስ ጎይታይ እዩ፤ ብዘይካኡ ዝኾነ ሰብ (ዝኾነ ሰብ) ንዝተፈጸመሉ ግዜ ክገልጽ ኣይክእልን እዩ። (ኣፖካሊፕስ) ኣዝዩ ከቢድ እዩ (ንፍጡራት ዘለዎ ዕግርግር) ኣብ ሰማያትን ኣብ ምድርን፣ ብዘይካ ሃንደበት ኣይመጽእን እዩ።" ከም ዝፈለጥካ ይሓቱኻ። በል (መሓመድ) "ብሓቂ ፍልጠት (መዓልቲ ቅያ) ምስ ኣላህ እዩ መብዛሕትኦም ሰባት ግን ኣይፈልጡን እዮም።"

قُلْ لَّآ اَمْلِكُ لِنَفْسِيْ نَفْعًا وَّلَا ضَرًّا اِلَّا مَا شَاۤءَ اللّٰهُ ۗوَلَوْ كُنْتُ اَعْلَمُ الْغَيْبَ لَاسْتَكْثَرْتُ مِنَ الْخَيْرِۛ وَمَا مَسَّنِيَ السُّوْۤءُ ۛاِنْ اَنَا۠ اِلَّا نَذِيْرٌ وَّبَشِيْرٌ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ ࣖ

qul lā amliku linafsī naf‘aw wa lā ḍarran illā mā syā'allāh(u), wa lau kuntu a‘lamul gaiba-lastakṡartu minal-khair(i) - wa mā massaniyas-sū'(u) - in ana illā nażīruw wa basyīrul liqaumiy yu'minūn(a).

በል (መሓመድ) "ብዘይካ እቲ ኣላህ ዝደለዮ ኣብ ነብሰይ ረብሓ ናይ ምምጻእ ወይ ጉድኣት ከወግድ ሓይሊ የብለይን። ነቲ ዘይርአ እንተዝፈልጥ ብዝተኻእለ መጠን ጽቡቕ ምገበርኩ እሞ ዝኾነ ጉድኣት ኣይምወረደለይን። ኣነ መጠንቀቕታ ጥራይ እየ፣ ነቶም ዝኣመኑ ድማ ተሰካሚ ብስራት እየ።"

۞ هُوَ الَّذِيْ خَلَقَكُمْ مِّنْ نَّفْسٍ وَّاحِدَةٍ وَّجَعَلَ مِنْهَا زَوْجَهَا لِيَسْكُنَ اِلَيْهَاۚ فَلَمَّا تَغَشّٰىهَا حَمَلَتْ حَمْلًا خَفِيْفًا فَمَرَّتْ بِهٖ ۚفَلَمَّآ اَثْقَلَتْ دَّعَوَا اللّٰهَ رَبَّهُمَا لَىِٕنْ اٰتَيْتَنَا صَالِحًا لَّنَكُوْنَنَّ مِنَ الشّٰكِرِيْنَ

huwal-lażī khalaqakum min nafsiw wāḥidatiw waja‘ala minhā zaujahā liyaskuna ilaihā, falammā tagasysyāhā ḥamalat ḥamlan khafīfan fa marrat bih(ī), falammā aṡqalad da‘awallāha rabbahumā la'in ātaitanā ṣāliḥan lanakūnanna minasy-syākirīn(a).

ንሱ እዩ ካብ ሓንቲ ነፍሲ (ኣዳም) ዝፈጠረካ ካብኣ ድማ መጻምድቱ ዝፈጠረ፡ ብእኡ ምእንቲ ክሕጎስ። ስለዚ ድሕሪ ምሕዋስ (ሰበይቱ) ፍኹስ ዝበለ ማህጸን ጠነሰት፡ ንሳ ድማ ብርሃን (ንዝተወሰነ ግዜ) ክትስምዓ ቀጸለት። ሽዑ ክብደት ምስ ተሰምዖ ክልቲኦም (ሰብኣይን ሰበይትን) ንኣላህ ጐይታኦም (ብዛዕባ ፍርሃት ኣምላኽ ዘለዎ ውላድ እንተሂብካና ብርግጽ ኩሉ ግዜ ከነመስግን ኢና" ኢሎም ሓተትዎ።

فَلَمَّآ اٰتٰىهُمَا صَالِحًا جَعَلَا لَهٗ شُرَكَاۤءَ فِيْمَآ اٰتٰىهُمَا ۚفَتَعٰلَى اللّٰهُ عَمَّا يُشْرِكُوْنَ

falammā ātāhumā ṣāliḥan ja‘alā lahū syurakā'a fīmā ātāhumā, fa ta‘ālallāhu ‘ammā yusyrikūn(a).

ስለዚ ንኽልቲኦም ፍርሃት እግዚኣብሔር ዘለዎ ውላድ ምስ ሃቦም ኣብቲ ዝሃቦም ቆልዓ ምስ ኣላህ መሻርኽቲ ገበሩ። ስለዚ ኣላህ ኣብ ልዕሊ እቲ ኣብ ነንሕድሕዶም ዘማሓላልፍዎ ልዑል እዩ።

اَيُشْرِكُوْنَ مَا لَا يَخْلُقُ شَيْـًٔا وَّهُمْ يُخْلَقُوْنَۖ

ayusyrikūna mā lā yakhluqu syai'aw wa hum yukhlaqūn(a).

ስለምንታይ እዮም (ኣላህ ምስ) ዝኾነ ነገር ክፈጥሩ ዘይክእል ነገር (ጣኦት) የተሓሕዙ? ዋላ እኳ (ጣኦታት) ንባዕሎም እንተተፈጠሩ።

وَلَا يَسْتَطِيْعُوْنَ لَهُمْ نَصْرًا وَّلَآ اَنْفُسَهُمْ يَنْصُرُوْنَ

wa lā yastaṭī‘ūna lahum naṣraw wa lā anfusahum yanṣurūn(a).

እዞም (ጣኦታት) ድማ ንኣምለኽቶም ሓገዝ ክህቡ ኣይክእሉን እዮም፣ ንርእሶም እውን ሓገዝ ክህቡ ኣይክእሉን እዮም።

وَاِنْ تَدْعُوْهُمْ اِلَى الْهُدٰى لَا يَتَّبِعُوْكُمْۗ سَوَۤاءٌ عَلَيْكُمْ اَدَعَوْتُمُوْهُمْ اَمْ اَنْتُمْ صٰمِتُوْنَ

wa in tad‘ūhum ilal-hudā lā yattabi‘ūkum, sawā'un ‘alaikum ada‘autumūhum am antum ṣāmitūn(a).

ከምኡ ውን (ኣቱም ሙሽሪካውያን) ንዓኣቶም (ንጣኦታት) ክመርሑኹም እንተጸዊዕኩምሎም እቶም ጣኦታት ጻውዒትኩም ክቕበሉ ኣይክእሉን እዮም፤ ጸዊዕካዮም ወይ ስቕ እንተበልካ ሓደ (ውጽኢት) እዩ።

اِنَّ الَّذِيْنَ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِ اللّٰهِ عِبَادٌ اَمْثَالُكُمْ فَادْعُوْهُمْ فَلْيَسْتَجِيْبُوْا لَكُمْ اِنْ كُنْتُمْ صٰدِقِيْنَ

innal-lażīna tad‘ūna min dūnillāhi ‘ibādun amṡālukum fad‘ūhum falyastajībū lakum in kuntum ṣādiqīn(a).

ብርግጽ እቶም ብዘይካ ኣላህ እትጽውዖም (ጣኦታት) ንዓኻ እውን ዝመሳሰሉ (ድኹማት) ፍጡራት እዮም። ስለዚ ጸውዓዮም እሞ ንሕቶኻ ይፍቀደሎም፣ ሓቀኛ ሰብ እንተኾንካ።

اَلَهُمْ اَرْجُلٌ يَّمْشُوْنَ بِهَآ ۖ اَمْ لَهُمْ اَيْدٍ يَّبْطِشُوْنَ بِهَآ ۖ اَمْ لَهُمْ اَعْيُنٌ يُّبْصِرُوْنَ بِهَآ ۖ اَمْ لَهُمْ اٰذَانٌ يَّسْمَعُوْنَ بِهَاۗ قُلِ ادْعُوْا شُرَكَاۤءَكُمْ ثُمَّ كِيْدُوْنِ فَلَا تُنْظِرُوْنِ

alahum arjuluy yamsyūna bihā am lahum aidiy yabṭisyūna bihā am lahum a‘yunuy yubṣirūna bihā am lahum āżānuy yasma‘ūna bihā, qulid‘ū syurakā'akum ṡumma kīdūni falā tunẓirūn(i).

ንሳቶም (ጣኦታት) ዝኸዱ እግሪ ኣለዎም ድዩ፡ ወይስ ኣጽኒዖም ዝሕዙ ኣእዳው ኣለዎም፡ ወይ ንምርኣይ ኣዒንቲ ኣለዎም፡ ወይ ንኽሰምዑ እዝኒ ኣለዎም ድዩ? በል (መሓመድ)፡ "ነቶም መሻርኽቲ ኣላህ ኢልኩም እትቖጽርዎም (ጣኦታትኩም) ጸውዕ፡ ድሕሪኡ ንዓይ ተንኮል (ንኽትጎድኡኒ) ኣካይዱ፡ ካብዚ ንላዕሊ ድማ ኣይትደናጉዩ።"

اِنَّ وَلِيِّ َۧ اللّٰهُ الَّذِيْ نَزَّلَ الْكِتٰبَۖ وَهُوَ يَتَوَلَّى الصّٰلِحِيْنَ

inna waliyyiyallāhul-lażī nazzalal-kitāb(a), wa huwa yatawallaṣ-ṣāliḥīn(a).

ብርግጽ ሓላዊየይ መጽሓፍ (ኣልቁርኣን) ዘውረደ ኣላህ እዩ። ንፍርሃት እግዚኣብሄር ይከላኸለሎም

وَالَّذِيْنَ تَدْعُوْنَ مِنْ دُوْنِهٖ لَا يَسْتَطِيْعُوْنَ نَصْرَكُمْ وَلَآ اَنْفُسَهُمْ يَنْصُرُوْنَ

wal-lażīna tad‘ūna min dūnihī lā yastaṭī‘ūna naṣrakum wa lā anfusahum yanṣurūn(a).

እቶም ብዘይካ ኣላህ እትጽውዖም ጣኦታት ድማ ክሕግዙኻ ኣይክእሉን እዮም፡ ንነብሶም እኳ ክሕግዙ ኣይክእሉን እዮም።"

وَاِنْ تَدْعُوْهُمْ اِلَى الْهُدٰى لَا يَسْمَعُوْاۗ وَتَرٰىهُمْ يَنْظُرُوْنَ اِلَيْكَ وَهُمْ لَا يُبْصِرُوْنَ

wa in tad‘ūhum ilal-hudā lā yasma‘ū, wa tarāhum yanẓurūna ilaika wa hum lā yubṣirūn(a).

ንሳቶም (ንጣኦታት) መምርሒ ክህቡኻ እንተጸዊዕካዮም ድማ ክሰምዕዎ ኣይክእሉን እዮም። ንሳቶም ድማ ዋላ እኳ እንተዘይጠመቱ ክጥምቱኻ ትርእዮም።

خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ وَاَعْرِضْ عَنِ الْجٰهِلِيْنَ

khużil-‘afwa wa'mur bil-‘urfi wa a‘riḍ ‘anil-jāhilīn(a).

ይቕረ ምባል ንሰባት ለባም ክገብሩ ንገሮም፡ ንዓያሹ ሰባት ድማ ኣይትቕልበሉ።

وَاِمَّا يَنْزَغَنَّكَ مِنَ الشَّيْطٰنِ نَزْغٌ فَاسْتَعِذْ بِاللّٰهِ ۗاِنَّهٗ سَمِيْعٌ عَلِيْمٌ

wa immā yanzagannaka minasy-syaiṭāni nazgun fasta‘iż billāh(i), innahū samī‘un ‘alīm(un).

ከምኡ ውን ሸይጣን ክፍትነካ እንተመጺኡ ኣብ ኣላህ ተዓቚብ ። ብርግጽ ንሱ ኩሉ ሰማዒ ኩሉ ዝፈልጥ እዩ።

اِنَّ الَّذِيْنَ اتَّقَوْا اِذَا مَسَّهُمْ طٰۤىِٕفٌ مِّنَ الشَّيْطٰنِ تَذَكَّرُوْا فَاِذَا هُمْ مُّبْصِرُوْنَۚ

innal-lażīnattaqau iżā massahum ṭā'ifum minasy-syaiṭāni tażakkarū fa iżā hum mubṣirūn(a).

ብርግጽ እቶም ንኣላህ ዝፈርሁ፡ ካብ ሸይጣን ዝመጸ ክፉእ ሓሳብ (ናይ ሓጢኣት) ምስ ኣጽለሎም፡ ብኡንብኡ ንኣላህ ይዝክሩ፡ ድሕሪኡ (ጌጋታቶም) ይርእዩ።

وَاِخْوَانُهُمْ يَمُدُّوْنَهُمْ فِى الْغَيِّ ثُمَّ لَا يُقْصِرُوْنَ

wa ikhwānuhum yamuddūnahum fil-gayyi ṡumma lā yuqṣirūn(a).

ኣዕሩኽቶም (ካፍርን ክፉኣትን) ድማ ንሰይጣውንቲ ኣብ ስሕተት ምምራሕ ይሕግዝዎም እሞ ደው ኣይብሉን (ካብ ስሕተት ምምራሕ)።

وَاِذَا لَمْ تَأْتِهِمْ بِاٰيَةٍ قَالُوْا لَوْلَا اجْتَبَيْتَهَاۗ قُلْ اِنَّمَآ اَتَّبِعُ مَا يُوْحٰٓى اِلَيَّ مِنْ رَّبِّيْۗ هٰذَا بَصَاۤىِٕرُ مِنْ رَّبِّكُمْ وَهُدًى وَّرَحْمَةٌ لِّقَوْمٍ يُّؤْمِنُوْنَ

wa iżā lam ta'tihim bi'āyatin qālū lau lajtabaitahā, qul inamā attabi‘u mā yūḥā ilayya mir rabbī, hāżā baṣā'iru mir rabbikum wa hudaw wa raḥmatul liqaumiy yu'minūn(a).

ንስኻ (መሓመድ) ድማ ጥቕሲ እንተዘይኣንቢብካሎም "ንምንታይ ባዕልኻ ነታ ጥቕሲ ዘይትሰርሓ" ይብሉኻ። በል (መሓመድ) "ብሓቂ ኣነ ነቲ ጎይታይ ዝወረደለይ ጥራይ እየ ዝኽተል። (ኣልቁርኣን) እዚኦም ካብ ጐይታኻ ንጹር መርትዖታት እዮም፡ ነቶም ዝኣመኑ መምርሕን ምሕረትን እዮም።"

وَاِذَا قُرِئَ الْقُرْاٰنُ فَاسْتَمِعُوْا لَهٗ وَاَنْصِتُوْا لَعَلَّكُمْ تُرْحَمُوْنَ

wa iżā quri'al-qur'ānu fastami‘ū lahū wa anṣitū la‘allakum turḥamūn(a).

ቁርኣን ምስ ተነበበ ድማ ሽዑ ስምዑን ስቕ በሉን ምእንቲ ምሕረት ክትረኽቡ።

وَاذْكُرْ رَّبَّكَ فِيْ نَفْسِكَ تَضَرُّعًا وَّخِيْفَةً وَّدُوْنَ الْجَهْرِ مِنَ الْقَوْلِ بِالْغُدُوِّ وَالْاٰصَالِ وَلَا تَكُنْ مِّنَ الْغٰفِلِيْنَ

ważkur rabbaka fī nafsika taḍarru‘aw wa khīfataw wa dūnal-jahri minal-qauli bil-guduwwi wal-āṣāli wa lā takum minal-gāfilīn(a).

ንጐይታኹም ድማ ኣብ ልብኹም ብትሕትናን ብፍርሃትን ድምጽኹም ከየስምዑን ንግሆን ምሸትን ዘክሩ ካብቶም ሸለልተኛታት ኣይትኹኑ።

اِنَّ الَّذِيْنَ عِنْدَ رَبِّكَ لَا يَسْتَكْبِرُوْنَ عَنْ عِبَادَتِهٖ وَيُسَبِّحُوْنَهٗ وَلَهٗ يَسْجُدُوْنَ ࣖ ۩

innal-lażīna ‘inda rabbika lā yastakbirūna ‘an ‘ibādatihī wa yusabbiḥūnahū wa lahū yasjudūn(a).

ብርግጽ እቶም ምስ ጎይታኻ ዘለዉ ንኣሏህ ካብ ስግደት ድሕር ኣይብሉን እዮም ንዕኡ ድማ የጽርይዎ ንዕኡ ጥራይ ድማ ይሰግዱ።